comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ cum diceret nc̃o
nouit patrẽ nͥ filis addidit:⁊
cui uoluerit filiꝰ reuelare. Qd̃
nõ ita in telligendũ est: quasi
filiꝰ a nullo possit cognosci nisi
a patre solo: pat̾. aũt nõ solum
afilio s etiam ab eis quibꝰ re¬
uelauerit filiꝰ Sic enĩ potius
dictum ẽ: ut intelligamꝰ et
ipse ẽ m̃tis nr̃e lum̃. ut quod¬
lum̃ postea in tulit. ⁊ cui uolue¬
rit filiꝰ reuelare: nõ patrẽ tan¬
tum s etiã filiũ accipias. Ad
totum enũ qd̃ dix̃ illatum est.
Nerbo enĩ suo se pat̾ declarat:
uerbũ aũt nõ solum id qd̾ per
uerbũ declaratur. s etiam se
ipsũ declarat. Aliud ẽ nat᷑e

Expanded text:
ceret: nemo nouit patrem nisi filius, addidit: et cui uoluerit filius reuelare. quod non ita intellegendum est, quasi filius a nullo possit cognosci nisi a patre solo, pater autem non solum\' a filio sed etiam ab eis quibus reuelauerit filius. sic enim potius dictum est, ut intellegamus et  ut, quod postea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim quod dixit inlatum est. uerbo enim suo se pater declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiam se ipsum declarat. CLXVIII. EX LIBRO
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ appellare. Qui abscon¬
disti hec a sapientibꝰ ⁊ prudẽ¬
tibꝰ ⁊ reuelasti ea paruulis.
Grãs agit ⁊ exultat in patre.
cos uidebant᷑. ⁊ in cõspectu suo
malicia: nõ sensu. Sapientibꝰ
uero stulticie sue p̾sumptione:
ñ prudentie causis. Factiq
huiꝰ equitatẽ dñs pat̾ne uo¬
luntatis uiditio confumat: ut
qui dedignantur paruili in
dñi fieri. stulti deinceps insapi¬
entia sua fiant. Hec idcircodi¬

Expanded text:
appellare. 74 Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Gratias agit et exsultat in Patre, tes videntur, et in conspectu suo malitia, non sensu; sapientibus vero stultitiae praesumptione, non prudentiae causis. Factique hujus aequitatem Dominus paternae voluntatis judicio confirmat; ut qui dedignantur parvuli in Deum fieri, stulti deinceps in sapientia sua fiant. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ. confessionẽ poni in lau¬
de dĩ. Nonenĩ peccata dñs
fitebatur. que nulla habebtͣ:
p̾sertim qr eũ exultantem
hoc dixisse aliꝰ eugłista com¬
memorat. quãꝙͣ ⁊ uerba ip¬
sa que dicit nõ habeant du¬
bitationẽ: qd̾ in laude dĩdi¬
cantur. Uigo confessionem
uocat scriptura generaliter:
quicqd manifeste sic̃ cernit᷑
enuntiatur. Nam illud qd̾
ait. siq̃s me confessꝰ fuerit
corã hominibꝰ: confitebor e
um corã patre meo. uł sicut
alibi ẽ coram anglis dĩ: non
utiq peccata confitetur. qͥ
xp̃m conficetur. Quod si ꝓpt̾¬
nũquid etiam ita xp̃s coram
patre uł coram angłis hoĩem
qui se confessus fuerit confite¬
tur: Est etiam ineccłiastico
posicũ. ⁊ hoc dicetis in confes¬

Expanded text:
m confessionem poni in laude Dei. Non enim peccata Dominus confitebatur, quae nulla habebat, praesertim quia eum exsultantem hoc dixisse alius evangelista commemorat : quanquam et verba ipsa quae dicit non habeant dubitationem, quod in laude Dei dicantur. Ergo confessionem vocat Scriptura generaliter quidquid manifeste, sicut cernitur, enuntiatur. Nam et illud quod ait, Si quis me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo ; vel sicut alibi est, coram Angelis Dei : non utique peccata confitetur qui Christum confitetur. Quod si propternumquid ita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confes
Abbreviated transcription (Latin):
tyri ⁊ sidones. s ipsa sodomoꝵ
⁊gomorreoꝵ faciant leuia pͤ¬
cata: qr forte illis credendi fu¬
iss affectus. si taliũ uirtutũ
contẽplatio contigiss. Et
altaberis: usq in infernum
descendens. In altero exẽpla¬
i reꝑimꝰ: ⁊ tu capharnaum
usq ad celũ exaltata es. usq
adinferna descendes. Et est
duplex incelligentia. Seli¬
deo ad inferna descendes. qr
contra p̾dicationẽ meã super¬
bissime restitisti: uł ido quia
exaltata usq ad celũ meo hoᷤᷤ¬
picio. uł meis signis atq uir¬
cutibꝰ tantũ habueris pͥu¬
legiũ: maioribꝰ plecteriᷤ sup¬
pliciis. qd̾ his quoq credere
nolusti. In capharnaũ aũt

Expanded text:
Tyri et Sidonis, sed ipsa Sodomorum et Gomorrhaeorum facient levia peccata: quia forte illis credendi fuisset affectus, si talium virtutum contemplatio contigissetaltaberis, usque in infernum 73 descendens? In altero exemplari reperimus: Et tu, Capharnaum, quae usque in coelum exaltata es, usque ad inferna descendes. Et est duplex intelligentia. Vel ideo ad inferna descendes, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti. Vel ideo, quia exaltata usque ad coelum meo hospitio, et meis signis atque virtutibus, tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quod his quoque credere n
Abbreviated transcription (Latin):
galilee a saluatore plangunt᷑.
qd̾ post tanta signa atq urtu¬
tos nõ egerint penitentiã. et
pͥferuntur eis tyras ⁊ si don ur
bes ydolatue ⁊ uiciis dedite.
P referuntur aũt ideo. qͥ ty¬
rus ⁊ sidon naturalẽ tantũ
legem calcauerit: iste uͦ pꝰt
cransgressionẽ naturalis le¬
gis ⁊ scripte: etiã signa que
ap̃ eas facta sunt parui du¬
xerint. Queramꝰ ubi scriptũ
dũs signa fecerit. Supͣ legi
mꝰ circuibat ciuitates om̃s¬
zam ⁊ bethsaida dñm signa

Expanded text:
Galilaeae, a Salvatore planguntur, quod post tanta signa atque virtutes non egerint poenitentiam, et praeferuntur eis Tyrus et Sidon, bes idololatriae et vitiis deditae. Praeferuntur autem ideo, quod Tyrus et Sidon naturalem tantum legem calcaverint, istae vero post transgressionem naturalis Legis et scriptae, etiam signa quae apud eas facta sunt, parvi duxerint. Quaerimus ubi scriptum Dominus signa fecerit. Supra legimus: Et circuibat civitates omzaim et Bethsaida Dominum signa
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝑtulerit. S cum lee di¬
cat siqͣs hec uł illa fecerit mor¬
te moriatur: cunctis legenti¬
bꝯ liquet. qr pecc̃ores quosq
penã sue seueritatis ꝑculit:
non aũt ꝑ penitentiam ad ui¬
tam reduxit. Cum uͦ iohes
baptista redep̾toris grãm p̾¬
currens. penitentiamꝰ p̾dicat:
ut peccator qui exculpa est
mortuus. ꝑ cõuersionem ui¬
uat. Profecto a diebꝰ iohis
baptiste. regnũ celoꝵ iim pa¬
titur. Q̾d est aũt rognũ celo¬
ꝵ nisi loc ꝰuistoꝵ: solis enĩ
iustis celestis patrie p̾miade¬
bentur. ut humiles. casti.
mites. atq miscdes: ad gaudi¬
a suꝑna ꝑueniant. Cum uͦqͥs
ul suꝑbia cumidus. uł carnis
facinore pollutus: uł iracũdia
ac census. uł credulitatẽ impiꝰ
post culpas ad penitentiã redit.
⁊ uitã eternã ꝑcipit. qͣsi in loc̃
peccator uitrat alienũ. A die
tentiam poccatoribꝰ indixit.
qͥd aliud quã regiuᷤ celoꝵ fie¬
ri iuolentiam docuit: Gran¬

Expanded text:
ante pertulerit. Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur; cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebtentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit?
Abbreviated transcription (Latin):
iam ler expletꝰ: iam p̾dicatio
om̃is includitur. iã elie sp̃s ĩ
iohis uoce p̾mittitur. Aliis
noscitur: aliis nascitur. ⁊ ab
aliis diligitur. Su eñ respu¬
unt: aliem suscipiunt. Pro¬
prii insectantur: complectũ¬
cur inimici. Hereditatẽ ad¬
optio expecit: familia reicit.
testam̃tum filii repudiant:
serui recognoscũt. Itaq rog
num celoꝵ ium patitur. mnͦ¬
ferentes q dmpiunt: qr gła
isrł a patribꝰ debita. aꝓpħis

Expanded text:
jam lex expletur, jam praedicatio omnis includitur, jam Eliae spiritus in Joannis voce praemittitur. Aliis noscitur: aliis nascitur, et ab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiunt: proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem adoptio expetit, familia rejicit. Testamentum filii repudiant, servi recognoscunt. Itaque vim regnum coelorum patitur, inferentesque diripiunt: quia gloria Israel a patribus d
Abbreviated transcription (Latin):
ebriũ. Ergo qr uos noluistis
utrãq reciꝑe disciplinã: ius¬
tificata ẽ sapientia a filiis suiꝰ
idest dĩ sapientia atq doctͥna.
Et ego qui sũ dei uirtus ⁊ dei
sapientia. iuste fecisse ab apoᷤᷤ¬
tolis filiis cõꝓbatus sũ: quibꝰ
reuelauit pat̾ que sapientibꝰ
absconderet ⁊ prudentibꝰ. ap̃
semetipsos ostendens euidẽ

Expanded text:
s utramque recipere disciplinam, justificata est sapientia a filiis suis: id est, Dei dispensatio atque doctrina. Et ego qui sum Dei virtus et Dei sapientia , juste fecisse ab apostolis meis filiis comprobatus sum, quibus revelavit Pater, quae a sapientibus abscenderat, et prudentibus apud s
Abbreviated transcription (Latin):
tia acibis ⁊ pocu. luctũ penitẽ¬
tie significabat. Quod aũt
ad ipsũ dñm. qui utendo cu
cet̾is cibo ⁊ potu. leticiam rog¬
ni figurabat. At illi nec hũi¬
liare̾ cum ioħe. nec cũ xp̃o gau¬
dere uoluer̃. dicentes illũ de¬
moniũ habe. istũ uoracẽ ⁊ ebri¬

Expanded text:
tia a cibis et potu luctum paenitentiae significabat; quod autemad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem
Abbreviated transcription (Latin):
mo: ⁊ iste inheremo. Ille zo¬
na pellicia cingebat᷑ : ⁊ iste si¬
milẽ habuit cingulũ. Illeqͣm̃
regẽ acaph ⁊ iezabel impieta¬
cis arguĩt. fugere cõpulsus ẽ.
iste qr herodis ⁊ herodiadis il¬
licitas ñuptias arguit: capi¬
te cruncatur. Sunt qͥ ꝓpt̾ea

Expanded text:
mo, et iste in eremo; ille zona pellicea cingebatur, et iste simile habuit cingulum. Ille quoniam regem Achab et Jesabelem impietatis arguit, fugere compulsus est; iste quia Herodis et Herodiadis illicitas nuptias arguit, capite truncatur. Sunt quida
Abbreviated transcription (Latin):
in fine dicturus ẽ: uenite be¬
nedicti patris mei. ꝑcipite re¬
gnũ. Et qr qui ibi sũt scĩ au¬
gli. quilib in eis minor ma¬
ior ẽ utiq quolib scõ ⁊ iusto
portante. Corpꝰ qd̾ corrum¬
pitur aggrauat aĩam: qui ad¬

Expanded text:
dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : et quia ibi sunt sancti Angeli, quilibet in eis minor, major est utique quolibet sancto et justo, portante corpus quod corrumpitur et aggravat animam . A
Abbreviated transcription (Latin):
tia non ceteris ꝓpħis ⁊ pat̾ar¬
chis cunctisq hominibꝰ ioħ
p̾tulit. s ioħi cetos exeqͣuit.
Non enĩ statĩ seq̃r ut si alii
maiores eo nõ sut: ille maior
alioꝵ sit. U. eꝵ ut equalitatẽ¬
Qui aũt minor ẽ in rogno ce

Expanded text:
ta, non caeteris prophetis et patriarchis, cunctisque hominibus Joannem praetulit, sed Joanni caeteros exaequavit. Non enim statim sequitur, ut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit: verum ut aequalitatQui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ita distinguitur: innatis
mulieꝵ nemo ex suirex̃ maior
iohe baptista. Qui aũt mi¬
nor ẽ in regno celoꝵ: ac deinde
subinfertur. maior illo ẽ. Se¬
cundum hanc aũt post̾iorem
ita. In natis mulierũ nõ sur¬
rexit maior ioħe bb̃a. Qui ãt
minor ẽ: ac dein de subuifert᷑
in rogno celoꝵ maior est illo.¬

Expanded text:
In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista: qui autem minor est in regno coelorum, ac deinde subinfertur, major illo est. Secundum hanc autem posteriorem ita: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista: qui autem minor est, ac deinde subinfertur, in regno coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
am diuine eternitatis ostẽ¬
dat. Dñs de se qͣ minꝰ ẽ: dis¬
cipłs de dño intimat qͥ maiꝰ
est. Uñs de se qd̾ factus est
ꝓpt̾ nos: discipłs declarat
de dũo qr ipse est qui focit
nos. Sic ⁊ in eugłio dñsmł¬

Expanded text:
am divinae aeternitatis ostenam divinae aeternitatis ostendat. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est; Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quod ipse est qui fecit nos. Sicut et in Evangelio Dom
Abbreviated transcription (Latin):
si ab hominũ generalitate illoᷤᷤ
sequestrans. ⁊ deos acdĩ filios
ꝑ adoptionẽ iam factos insinu¬
ans: uixta illud psalmiste. E¬
go dixi diiestis: ⁊ filii excelsi os̃.
Nndens sy mon petrus dixit.¬
Licet cet̾iapłi sciant: petrꝰ tam̃
respondit ꝓ ceteris. Complexꝰ
ẽ itaq om̃ia. qui ⁊ nacuram ⁊
nom̃ exp̾ssit: in quo sũma uir¬
ad distinctionẽ falsoꝵ dõꝵ. qͦs
suasorio delusa errore gentili¬
tas. uł de mortuis sibi homini¬
bꝰ instituit: uł maiori demẽ¬
tia de in sensibili mat̾ia qͦs ad¬
oraret creauit. Te qualibus
canicur in psalmo. Simula¬
cragentiũ argentum ⁊ auꝵ:
oꝑa manuũ hominũ. Os ha¬
bent ⁊ nõ loquent᷑. ⁊ cet̾a.sB.
Quã miranda sit distincti¬
one factũ ut cum de utraq e¬
iusdem dñi ⁊ saluatoris nr̃i
natura ab ipso dño ⁊ a fideli
eiꝰ discipło eẽt ꝓferenda sen¬
tentia: dñs ipse humilitatẽ
assumpte humanitatis ꝓ¬
fiteatur. discipłs excellenti¬

Expanded text:
si ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . ndens Simon Petrus dixit,Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. Complexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. .quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino, et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellenti
Abbreviated transcription (Latin):
cesaree philippi. n. Phi¬
lippus iste ẽ fr̃ herodis dequo
supͣ diximus tetraͬcha ituree
E traconitidis regionis: qui ĩ
honore tyberii cesaris cesareã
philippi que nunc paneas ar
appellauit.⁊ ẽ in ꝓuincia phe¬
patrem qui in honore. iugus¬
ti cesaris appellauit cesareaz
que priꝰ turris straconis uoca¬
batur: ⁊ ex nomine filie euis

Expanded text:
Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit, et est in provincia Phpatrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae
Abbreviated transcription (Latin):
curumq se laborẽ honusq ꝓ¬
nuttit. si mͦ eius uigum tollãt.
mandatoꝵ scilicet suoꝵ pre¬
cepta suscipiant. eũq sacra¬
m̃to crucis ad eant: qr corde
humilis ⁊ mitis sit: ⁊ inhisa¬
nimabꝰ suis requiem inueni¬
ant. iugi suauis ⁊ leuis hon¬
ibus blandim̃ta ꝓponens:
ut credentibꝰ eiꝰscientiam
prẽnt. qd̾ solus ipsenouit ĩ
patre. Et quid iugo ipsius
suauiꝰ quid honere leuius:
Porobabilem fieri. abscelere
abstinere. bonũ uelle. ma¬
lum nolle: amare om̃s. o¬
disse nullũ: et̾na consequi.
p̾sentibꝰ non capi: nolle ĩ¬
ferre alteri. qd̾ sibi ipsi ꝑpe¬
ci sit mole stũ¬

Expanded text:
urumque se laborem onusque promittit, si modo ejus jugum tollant, mandatorum scilicet suorum praecepta suscipiant, eumque sacramento crucis adeant: quia corde humilis et mitis sit, et in his animabus suis requiem inveniant : jugi suavis et levis oneris blandimenta proponens, ut credentibus ejus boni scientiam praestet, quod solus ipse novit in Patre. Et quid jugo ipsius suavius, quid onere levius, probabilem fieri, scelere abstinere, bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse nullum, aeterna consequi, praesentibus non capi, nolle inferre alteri, quod ipsi sibi perpeti sit molestu
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ intrenis actibꝰ im¬
plicare. lucrũ sp̃uale nõ que¬
rere: cor a t̾renis cogitatioi¬
bus uũꝙͣ leuare. Sunt nã¬
q nõuulli qui donum ĩtel¬
ligentie ꝑceꝑunt: s tamẽ
sola que carnis sũt sapũt.
De quibꝰ ꝑ ꝓpham loquitur
Sapientes sunt ut faciant

Expanded text:
ingenium in terrenis actibus imingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt; de quibus per prophetam loquitur: Sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
Quinq ⁊ enĩ corporis sensꝰ
undelicet nsꝰ. auditirs. gustꝰ.
odoratus: ⁊ tactus. Quinq
gͣ talentis: donum qͥnq sen¬
suũ .i. ext̾ioꝵ scientie᷑ expri¬
mitur. Duobꝰ uͦ. in tellectꝰ
⁊ oꝑatio designatur. Abiit
delicet sunt nõ nulli. qui et¬
sint̾na ⁊ nustica penetrare
nesciunt: ꝓ incentione tam̃
suꝑne patrie docent recta qͦs
possunt: de ipsis excerioribus
que acceꝑunt. Duni q̃ se a
carnis petulantia. a terrenaꝵ
reꝵ ambitu atq auisibiliũ
uoluptate custoduit: abhis
ctiam alios amonendo com¬
pescunt. Similit ⁊ qui duo
acceꝑat: lucratus ẽ alia du¬
quasi duobꝰ talentis ditati.
incellectum atq oꝑatione̾ ꝑ¬
telligunt: nura de exterioribꝰ
oꝑantur. Cumiq in telligẽ¬
do ⁊ oꝑando alus p̾dicant: qͣ¬
si duplicatum de negotio lu¬
crum reportant. Bene aũc¬
alia quinq uł alia diso ĩ lu¬
dum utriq sexui p̾dicatio
impenditur: quasi accepta
talenta geminantur. Qui
iit̾ra abscondere ẽ: acceptũ

Expanded text:
Quinque enim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis pererum ambitu, atque a visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Similiter qui duo acceperat lucratus est alia duquasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem ptelligunt, mira de exterioribus operantur. Cumque intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene aualia quinque aut alia duo veniutum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed in terra abscondere, est acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
Ite. Rufmꝰ. Neq enim mox
om̃is qui se corã hominibus
exaltat humiliabit᷑ aut qui
se in conspectu hominũ hu¬
miliat exaltabitur ab eis.
s e contrano nõnũqmͣ qui se
ul apice dignitatis uł in alia¬
qualib acquirenda gła sub¬
leuat.usq infinẽ exaltari ñ
cessat. Sinulit̾ ⁊ hunilis qͥ¬
lib ac uerecundus. iusua cõ¬
tentus est usq ad uite t̾minũ
mediocritate ꝑ seuerat. Et
ideo iuxta ueritatis sententi¬
am. om̃is quise in caute de
meritis alleuat. humiliabit᷑
a dño. ⁊ qui ꝓuide se de be¬
ne factis humiliat exaltabi

Expanded text:
itur. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis a sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter ac humilis quilibet ac verecundus in qua contentus est usque ad vitae terminum mediocritate perseverat; et ideo juxta Veritatis sententiam omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de benefactis humiliat, exaltabi
Abbreviated transcription (Latin):
que fluidae ⁊ que augmenta¬
ri nõ pocest. & inimã copłam
redigi: om̃is hereticoꝵ ẜmo
ad hoc edificatur ut corruat.
Et descendit pliuna. ⁊ uener̃
flumina ⁊ flauerũt uenti: ⁊
irruerũt in domũ illã ⁊ cecidit.
Quid ꝑ pluuiam nͥ multimo¬
das diabolicas cẽptationes.
ꝑ flumina aꝑtas manifestasq
ꝑsecutiones: ꝑ uentos mali¬
gnos sp̃s intelligi uoluit. qr
u̾niꝰ cuiꝰq conscientia. que
spe defixa indm̃ nõ ꝑmanet:
neq incemptationibꝰ neq in
ꝑsecutionibꝰ: neq ante malig¬
nos sp̃s subsistere ualet. ⁊ tãtoᷤ

Expanded text:
quae fluida est, et coaugmentari non potest, nec in unam copulam redigi, omnis haereticorum sermo ad hoc aedificatur, ut corruat. Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit. Quid per pluviam, nisi multimodas diaboli tentationes; per flumina, apertas manifestasque persecutiones; per ventos, malignos spiritus intelligi voluit: quia uniuscujusque conscientia quae spe defixa in Dominum non permanet, neque in tentationibus, neque in persecutionibus, neque ante malignos spiritus subsistere vale
Abbreviated transcription (Latin):
tune illum habuisse sermonẽ:
quẽ matħs int̾ posuit ⁊ lucas
tacuit. hoc ẽ inmonte. Ac de¬
inde cum descendiss in loco cã¬
pestri: habuisse alterũ similẽ.
de quo matħs tacet. luchas
non tacet. & utrũq sermonẽ

Expanded text:
tunc illum habuisse sermonem quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est in monte; ac deinde cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non tacet: et utrumque sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u scõ. s moris eẽ script᷑aꝵ
dicta ꝓ factis acciꝑe. ut statim
in consequẽtibꝰ approbat᷑. refu¬
tan eos qui lactant sine oꝑibꝰ
AG. Uere aũt ac ꝓprie illidicũt
quoꝵ uoluntatẽ ac m̃tem non
abhorret & ꝓlacio sermonis siui.
scđm ꝙͣ significationẽ dic̃ apłs.¬

Expanded text:
in Spiritu sancto . Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere; ut statim in consequentibus approbatur refutari eos qui jactant sine operib. Vere autem ac proprie illi dicuntur a quorum voluntate ac mente non abhorret prolatio sermonis sui. Secundum quam significationem dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
addidic dicẽs. qui audit uerba
mea hec: sacis ut arbitror signi¬
ficauit hec u̾ba que in mõte lo¬
quut ꝯẽ. tam ꝑfecte instruere
uitam eoꝵ qui uoluerut scđin
eam uiuere. ut merito cõparent᷑
edificanti suꝑ petrã. Hoc dixit
ut appareat istũ sermonẽ: om̃ibꝰ
p̾ceptis quibꝰ xp̃iana uita formͣ¬
faciendo. Et si petra xp̃s ẽ sic̃
multa scripturarũ testimoĩa
p̾dicant : ille edificatur in xp̃o.
qui qͦd audit ab illo fac̾. Quia¬
sic̃ xp̃s uariis hominũ ꝑsonis.
unam sͥ eccłiam catholicã con¬
struit crudit ⁊gub̾nat. inuitã
qnͣdoq dedicaturꝰ et̾nam. sic
⁊ auditor utilis uixta ꝓpriũ mo¬
dulũ uariis uirtutũ studiis
ad suꝑna ꝓficiens. habitationẽ
sibi ꝑpetue mansionis edificat.
cuiꝰ in p̾senti quasi quadrãdis.
poliendis. caritatisq glutino
copulandis lapidibꝰ instet:
s infuturo cũ xp̃o dedicatione

Expanded text:
Qui audit verba mea haec, satis, ut arbitror, significavit haec verba quae in monte locutus est tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint secundum eam vivere, ut merito comparentur aedificanti supra petram. Hoc dixit ut appareat istum sermonem omnibus praeceptis, quibus Christiana vita informafaciendo. Et si petra Christus est, sicut multa Scripturarum testimonia praedicant, ille aedificat in Christo, qui quod audit ab illo, faciis unam sibi Ecclesiam catholicam construit, erudit et gubernat, in vitam quandoque dedicaturus aeternam, sic et auditor utilis juxta proprium modulum variis virtutum studiis ad superna proficiens, habitationem sibi perpetuae mansionis aedificat, cujus in praesenti quadrandis, poliendis, charitatisque glutino copulandis lapidibus instet, sed in futuro cum Christo dedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. aliqñ. approbare: qm̃ nouit
at ignorabitur. & scit gͦ repbos
quos cognoscendo iudicat. Ne¬
q enĩ iudicass. quos minime co¬
gnosceret. Et tam̃ quodam mͦ¬
ꝓbat. Non inqͥt legaliũ festiui¬
tatũ epulatio uiuat: quẽ fidei
pietas nõ ꝯmendat. Nonscien¬
tia scripturaꝵ dõ notum facit:
quẽ oꝑum inquitas obtutibꝰ
erꝰ ostendit indignũ. Uñ seqͥt᷑.¬

Expanded text:
r, aliquando approbare. Quoniam novit at ignorabitur . Et scit ergo reprobos quos cognoscendo judicat, neque enim judicasset quos minime cognosceret, et tamen quodammitatis. Non inquit legalium festivitatum epulatio juvat, quem fidei pietas non commendat, non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas obtutibus ejus ostendit indignum. Ibi erit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aliud intelligitur pluuia.
cũ in mali alicuiꝰ significatio¬
nem ponit᷑. nͥ rumores hoĩnũ:
qͦs uentis comparatos puto. aut
uite huiꝰ fluuiũ carnalibꝰ cõ¬
cupiscentiis tanꝙͣ fluentẽ suꝑ¬
terrã uł petrã. Hoꝵ enĩ trium

Expanded text:
enim aliud intelligitur pluvia, cum in mali alicujus significatione ponitur? aut rumores hominum, quos ventis comparatos puto; aut vitae hujus fluvium, carnalibus concupiscentiis tanquam fluentem super terram. Horum enim trium
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipsa sue m̃tis aut carms in¬
quietudine pulsantur: ⁊ qnͣtũ
ꝓpriis uiribꝰ fidũt inclinantur.
Qnͣtum uͦ inuictissime ille
petre adherẽt. labefactari ne¬

Expanded text:
e ipsius mentis, vel carnis inquietudine pulsantur. Et quantum propriis viribus fidunt, inclinantur: quantum invictissimae petrae adhaerent, labefactari ne
Abbreviated transcription (Latin):
s uł inuocatio noĩs xp̃i hoc ag̃.
ul obcondẽpnationẽ eoꝵ qui m¬
uocant. uł utilitatẽ eoꝵ qui ui¬
dent ⁊.acliunt concedit᷑. ut licz
homines despiciant signa faci¬
entes: tam̃ dm̃ honorẽt. ad cuiꝰ
inuocationẽ fiunt tanta mi¬
racła. aG̾ S fortasse quis di¬
cat: nõ posse miqͦs uisibilia illa
cula facere: ⁊ m̃tiri potiꝰ illos
credat. qui dicturi sũt: innõie
mus. Legat gͦ qnͣta focerĩt re¬
sistentes famło li moysi magi
egiptioꝵ: aut si hoc non uult
legere. qr nõ in noĩe xp̃i fecert̃:
legat que ipse dñs dic̃ de ꝑsen¬

Expanded text:
catio nominis Christi hoc agit, ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta mirunt ? 85. Sed fortasse quis dicat non posse iniquos visibilia illa miracula facere, et mentiri potius illos credat, qui dicturi sunt, In nominmus. Legat ergo quanta fecerint resistentes famulo Dei Moysi magi Aegyptiorum : aut si hoc non vult legere, quia non in nomine Christi fecerunt, legat quae ipse Dominus dicit de pse
Abbreviated transcription (Latin):
ti enĩ suꝑbia ul odio. filargi¬
ria uł auaricia. uł alio quołi¬
bet crimine p̾benti leuia Hec
aut nulla uidicantes acerri¬
me corripuĩt eos qͦs subita ui¬
derint ira turbatus. ocłm m̃tis
a solito puritatis statu quasi
festuca irruente mutasse. atq
iumemores dñici p̾ceptiquo
ait. Nolite condempnare. iet
nõ condẽpnabunini. Magis
amant uituꝑare ⁊ dap̃nare:
ꝙͣ emĩdare atq corugere. Sq̃r.

Expanded text:
ti enim superbia, vel odio, philargyria, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, laevia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu, quasi festuca irruente, mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corriger
Abbreviated transcription (Latin):
tiones crrores qr obstrepunt.
quos om̃s euadere hoc ẽ ueĩre
ad certissimã pacem ⁊ unmobi¬
lem stabilitatẽ sapientie. Ueh¬
ement̾ enĩ meruendũ ẽ ne stu¬
dio alt̾candi ⁊ contenͣdi quisq
nõ uideat. qd a pancis uidere po¬
test. ut paruus sic strepitus con¬

Expanded text:
tiones erroresque obstrepunt, quos omnes evadere, id est, venire ad certissimam pacem et immobilem stabilitatem sapientiae! Vehementer enim metuendum est ne studio altercandi et contendendi quisque non videat quod a paucis videri potest, ut parvus sit strepitus con
Abbreviated transcription (Latin):
maledicta sustinuerũt. Non
blasphemauerũt dm̃: s ablaᷤᷤ¬
phematoribꝰ int̾fecti sũt. Isti
aũt omia iniquissima. om̃ĩa
in religiosa implere curarũt:
scõs ꝑsecͥuntur. fideles oppͥmũt
dm̃ etiam sinõ u̾bis: moribuᷤᷤ
ceꝑint aliquibꝰ tẽptationibꝰ
ea ipsa illis subtrahi uł nega¬
ri. qua isto uelamine consecu¬
ti sunt uł consequi cupuĩt. tũc
necesse ẽ appareat. utrũ lupus
inouina pelle sit: anouis insu¬
a. Non enĩ ꝓpt̾ea ornatu suꝑ¬
fluo deb aspectus hominum
mulcere xp̾̃ianos: qr illũ par¬
cum habitum ac necessarium.
etiã simulatores sepe usurpãt
ut in cautos decipiant. qr ⁊
deponere. si aliqnͣdo eis lupi se

Expanded text:
n blasphemaverunt Dominum, sed a blasphematoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et les suas, si aliquando eis lupi se
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celoꝵ. s qui facit uolun¬
tatẽ patus mei qui in celis est:
Sicut supͣ dixerat cos quihabe¬
rent uestẽ uite bone nõ recipien¬
dos ꝓpt̾ dognatum nequiciam.
ita nũc econtrario asserit. ne
his quidẽ adcomodandam fidẽ.
qui cũ polluant integritatẽ fidi
curpit̾ uiuũt: ⁊ doctrine inte¬
gritatẽ malis oꝑibꝰ destriuint.¬

Expanded text:
facit voluntatem patris mei qui in coelis est, Sicut supra dixerat eos, qui haberent vestem vitae bonae, non recipiendos propter dogmatum nequitiam, ita nunc e contrario asserit, ne his quidem accommodandam fidem, qui cum polleant integritate fidei, turpiter vivant, et doctrinae integritatem malis operibus destru
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad contẽplationẽ ueritatis:
nõ solum hominẽ xp̃i ꝑ cos qui
nom̃ agũt ⁊ facta nõ agunt. sed
ctiam quib̾dam factis atq mi¬
racłis: qualia ꝓpt̾ infideles. cũ
fecerit dñs monuit tam̃ ne tali¬
bus decipiam᷑. arbitrantes ibi
ec̃ inuisibilem sapientiam.u¬
bi miraculũ uisibile uiderem᷑:
cidicent mͥ milla die. Dñe dñe.
nõne innoĩe tuo ꝓphauimus.¬

Expanded text:
plationem veritatis non solum nomine Christi, per eos qui nomen agunt et facta non agunt, sed etiam quibusdam factis atque miraculis: qualia propter infideles cum fecerit Dominus, monuit tamen ne talibus decipiamur, arbitrantes ibi esse invisibilem sapientiam, ubi miraculum visibile viderimus. dicent in illa die, Domine, Domine, nonne in no
Abbreviated transcription (Latin):
test arbor bona fructus maloᷤᷤ
stituat arborẽ. ex qua fiuctus
de quo loquebatur existat. s
uoluntatem seu bonã seuma¬
lam. fructꝰ aũt oꝑa que nec
bone uoluntatiͣs male. nec
male possunt eẽ uoluntates
bone. Hoc ẽ enĩ qd̾ ait. Arbor
mala fructus bonos nõ facit.
⁊ arbor bona fructus malos nõ
facit. tanꝙͣ si diceret. nec oꝑa
bona uoluntas. nec mala oꝑa
facit uoluntas bona. Nam ip¬
sarũ arboꝵ. idẽ ipsarũ uolun¬
tatũ si querantur origeͥnes:
quid occurrũt nͥ nature quaᷤᷤ
bonus ds̃ condidit: Ac ꝑ hoc
exbonis orta sũt mala. non ex
bonis uoluntatibꝰ oꝑa mala.
s ex bonis naturis uoluntatẽ
male. ut sit ineo radix mali:
nicħ aliud qmͣ indigentia bo¬
ni. Arbor aũt bona ideo ẽ uo¬
luntas bona: qr ꝑ ipsam cõ¬
u̾titur homo ad sũũ atq in¬
cõmutabile bonũ. ⁊ impletꝰ
bono ut faciat fructum bonũ:
ac ꝑ hoc ds̃ auctor ẽ om̃iũ bo¬
noꝵ. hoc ẽ ⁊ nature bone. et
uoluntatis bone. qr nͣ ds̃ in

Expanded text:
tus malos fstituat arborem, ex qua fructus de quo loquebatur existat, sed voluntatem seu bonam seu malam, fructus autem opera, quia nec bona voluntatis malae, nec mala possunt esse voluntatis bonae. Hoc est enim quod ait: Arbor mala fructus bonos non facit, et arbor bona fructus malos non facit. Tanquam diceret, nec opera bona, voluntas mala, nec mala opera facit voluntas bona: nam ipsarum arborum, id est, ipsarum voluntatum si quaerantur origines, quid occurrunt nisi naturae quas bonus Deus condidit. Ac per hoc ex bonis orta sunt mala, non ex bonis voluntatibus opera mala, sed ex bonis naturis voluntates malae; ut sit in eo radix mali, nihil aliud quam indigentia boni. Arbor autem bona ideo est voluntas bona, quia per ipsam convertitur homo ad summum atque incommutabile bonum, et impletur bono ut faciat fructum bonum. Ac per hoc Deus est auctor omnium bonorum, hoc est et naturae bonae et voluntatis bonae. Quia nisi Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Om̃is arbor que nõ facit
fructũ.⁊ nõ tantum fructũ: s
⁊ bonũ fructum. No ulte qͥdẽ
arbores fructũ fer̾: s malum ⁊
mutilem fructum. Sic ⁊ mul¬
ti homines. malũ in religiosi¬
tatis ⁊ infidelitatis. ⁊ ꝑuersi¬
tatis fructũ affe̾runt. Obhoc
clare demonstrauit dñs. quia
om̃is arbor que nõ fac̾ fructu
bonum: excidetur ⁊ in ignem
mittetur. Om̃is arbor. id est
om̃is homo: nulli parcet᷑. nulli
honor deferet᷑. s om̃is arbor in¬
fructifera nõ ferens fructũ. exci¬
detur ⁊ inignẽ mittet᷑. Nõ ideo
ut ligni more ardeat ⁊ deficiat.
s in igne mittetur illo de quo
ait dñs. Ite maledicti in ignẽ
et̾num: qui paratus ẽ diabło ⁊¬

Expanded text:
it, arbor quae non facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor, id est omnis homo: nulli parcitur, nulli honor defertur, sed omnis arbor infructifera non ferens fructum excidetur, et in ignem mittetur: non ideo ut ligni more ardeat et deficiat, sed in ignem mittetur illum de quo ait Dominus: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui pra
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis manũ porrigens aut
caput humilians. incõscissꝰ
a scõ sp̃u. aut incruentꝰ ab
anĩe uulnere inueniatur:
Quisse iniquoꝵ factis acco¬
modans: nõ ab eoꝵ abinqui¬
nationibꝰ peccati acculeo ꝑfo¬
retur: Tales enĩ antiquit᷑
⁊ iudei fuerũt. cũ deberent u¬
uas afferre: ꝓculerũt spinas
Et qui debuerant suauitatẽ
ostendere: inamaritudinẽ a
semecipsis conu̾si sũt.luiii.¬

Expanded text:
haereticis manum porrigens aut haereticis manum porrigens aut caput humilians, inconscissus a sancto Spiritu, aut incruentus ab animae vulnere inveniatur? Quis se iniquorum factis accommodans, non ab eorum inquinationibus peccati aculeo perforetur? Tales enim antiquitus et Judaei fuerunt: cum deberent uvas afferre, protulerunt spinas; et qui debuerant suavitatem ostendere, in amaritudinem a semetipsis conversi sunt. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
orig̾. Manifeste
dñs ꝑ hanc similicudinẽ de¬
clarauit. qr nullus prudẽ¬
tiũ ad spinas ꝑgens: uua¬
rũ ex inde dulcedinẽ q̃rit.
aut suꝑ tribulos incedens
exinde ficoꝵ colligat suaui¬
tatẽ. Itagͦ nullus sapienti¬
ũ uł prudentiũ: ab inanibꝰ
ueritate hereticis aut inre¬
ligiosis. aut infidelibꝰ: exin¬
de scĩtatis dulcedinẽ. uł fra¬
glantiã. aut ueritatis sua¬
uitatẽ potent inuenire: s
pessima ap̃ illos ⁊ maligna
reꝑiet. Sic̃ enĩ spme ⁊ tribłi
om̃ia quecumq caꝑe possũt.
attrahunt. detinẽt ⁊ conscin¬
dunt: ita om̃s infideles here¬
tici. ⁊ p̾terea male iuiuentes.
tur fidem tenere. ꝑ humanã
potentiã ⁊ corruptibilẽ prin¬
cipatum: ꝑiniquos mores ⁊
praua exempla. om̃e quicqd
app̾hendere possũt abscĩdũt.
attrahunt atq diripĩit. Qs
ad spinas ⁊ tribulos mutẽs
manũ uł approximãs: ibi ñ
dilaceretur aut nõ scindat᷑.
aut candẽ manũ non cruen¬
tatam inueniat: Quis gͦ

Expanded text:
 Manifeste Dominus per hanc similitudinem declaravit quia nullus prudentium ad spinas pergens, uvarum exinde dulcedinem quaerit; aut super tribulos incedens, exinde ficorum colligit suavitatem. Ita ergo nullus sapientium vel prudentium ab inanibus veritate haereticis, aut irreligiosis, aut infidelibus, exinde sanctitatis dulcedinem, vel fragrantiam, aut veritatis suavitatem poterit invenire, sed pessima apud illos et maligna reperiet. Sicut enim spinae et tribuli omnia quaecunque capere possunt attrahunt, detinent et conscindunt, ita omnes infideles haeretici et propterea male viventes, tur fidem tenere per humanam potentiam et corruptibilem principatum, per iniquos mores et prava exempla, omne quidquid apprehendere possunt, conscindunt, attrahunt atque diripiunt. Quis ad spinas et tribulos mittens manum, vel approximans, ibi non dilaceretur, aut non conscindatur, aut eamdem manum non cruentatam inveniat? Quis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Lata uia ẽ. scłi uoluptates
quas appetunt hoiẽs. Angus¬
ta q̃ que ꝑ labores ⁊ ieuinia
panditur. ꝑ quã ⁊ apłs ingrt̃¬
susẽ. ⁊ ut cimotheus ꝑ eã in¬
grediatur hortat᷑. simulq
consid̾a ꝙͣ signant̾ de utraq
uia loquutus sit. ꝑlatã mul¬
ti ambulãt. angustam pauci
inueniunt. Latam nõ que¬
rimꝰ nec inuentione opꝰ est:
sponte se offert. ⁊ errantium
uia ẽ. Angustam uͦ nec om̃s
iueniunt. nec qui inuener¬
int staci ingrediunt᷑ ꝑ eã.
Si quidẽ multi inuentã ue¬
ritatis uiã. capti scłi uolupta

Expanded text:
Lata via est saeculi ad voluptates, quas appetunt homines; angusta, quae per labores et jejunia panditur. Quam et Apostolus ingressus est, et ut Timotheus per eam ingrediatur hortatur. Simulque considera quam signanter de utraque via locutus sit. Per latam multi ambulant, angustam pauci inveniunt. Latam non quaerimus, nec inventione opus est, et sponte se offert, et errantium via est. Angustam vero nec omnes inveniunt, nec qui invenerunt statim ingrediuntur per eam: siquidem multi inventa veritatis via, capti saeculi volupta
Abbreviated transcription (Latin):
bona petentibꝰ se: Quomodo
mali cdant bona: s malos ap¬
pellauit dilectores adhuc scłi
huiꝰ s pecc̃ores. Bona uͦ que
dant. scdm coꝵ sensũ bona di¬
cenda sũt. Quia hec ꝓ bonis
habent ꝙͣ qm ⁊ i reꝵ natura

Expanded text:
bonum petentibus se? Quomodo mali dant bona? sed malos appellavit, dilectores adhuc saeculi hujus et peccatores. Bona vero quae dant secundum eorum sensum, bona dicenda sunt, quia haec pro nobis habe
Abbreviated transcription (Latin):
querite ⁊ inuenietis. pul¬
sate ⁊ aꝑietur uob. Pecicio
ꝑtinet adimpetrandam sani¬
tatẽ furmitatẽq anĩ. ut ea q̃
p̾cipiunt᷑ implere possimus.
tatem uiriũ. contẽplatio ma¬
infestacionẽ reꝵ desiderat. H¬
rendum ẽ. ut illud det᷑. hoc in¬
ueniatur. S cognitio in hac
uita. uia pͥus ꝙͣ ipsiꝰ possessi¬
onis ẽ. S cum quisq ueram
inuenerit. ꝑueniet ad ipsam
possessionẽ: que tam̃ pulsan
peticio. inquisitio. pulsatio.
manifesta fiant: sub aliqͦ ex¬
emplo ponamꝰ. Tidemꝰ ali¬
quẽ infirmis pedibꝰ ambulare
nõ posse. Prius gͦ sananduᷤᷤ ẽ
⁊ firmandus ad ambulandũ.
& ad hoc ꝑtinet qd̾ dicit. peti¬
te. Quid enĩ ꝓest qd̾ ambula¬
re iam ul etiam currere pot̾.
cit eo quo uult ꝑuenire. Quã
cum tenierit ⁊ ꝑegerit: eum
ipsũ locum ubi habitare ułt
sic lusum inuenerit neq am
bulare potuisse. neq ꝑrexisse
Ad hoc ꝑtinet qd̃ dictum est
pulsate. MDagnam aũt spẽ

Expanded text:
quaerite, et invenietis; pulquaerite, et invenietis; pulsatpertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus: ltatem virium, contemplatio manifestationem rerum desiderat. Haerendum est; ut illud detur, hoc inveniatur. Sed cognitio in hac vita, viae priusquam ipsius possessionis est; sed cum quisque veram viam invenerit, perveniet ad ipsam possessionem, quae tamen pulsanti petitio, inquisitio, pulsatio, manifesta fiant, sub aliquo exemplo ponamus. Videmus aliquem infirmis pedibus ambulare non posse: prius ergo sanandus est et firmandus ad ambulandum; et ad hoc pertinet, quod dixit, Petite. Quid autem prodest quod ambulare jam, vel etiam currere potest, cit eo quo vult pervenire: quam cum tenuerit, et pervenerit ad cum ipsum locum ubi habitare vult, si clausum invenerit; neque ambulare potuisse, neque perrexisse ad hoc pertinet quod dictum est: Pulsate. Magnam autem spem
Abbreviated transcription (Latin):
forte arbitrandũ ẽ quo imqui¬
tas ei noceat aliqͥd aquo ꝓcedĩ.
mino uͦ sepe nil nocet ei qui pa¬
titur inuiriam: ei aũt qui fa¬
cit. necesse ẽ ut noceat. Quid
enĩ nocuit mr̃ibꝰ iniquitas ꝑ¬
sequentiũ: ipsis ꝑsecutoribꝰ
plurimiũ. qr ⁊ si aliqͥ coꝵ correc¬
ti sunt: eo tam̃ tp̃re quo ꝑseq̃¬
bantur. excecabat illos mali¬
dia eoꝵ. Sic ⁊ temerariũ iu¬
diciũ. plerumq nicħ nos sed
eũ qui temere uidicatꝰ. Ei ãt
qui temere uidicat. ipsa temͥ
itas necesse est ut noceat. Ista
regła etiam illud dictũ arbi¬
trõr. Om̃is qui ꝑcusserit gla¬
dio. gladio morietur. id ẽ qr¬

Expanded text:
forte arbitrandum est, quod iniquiforte arbitrandum est, quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, mmo uero saepe nihil nocet ei qui patitur iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis persecutoribus plurimum, quia, etsi aliqui eorum correcti sunt, eo tamen tempore, l quo persequebantur, excaecabat illos malitia illorum. sic et temerarium iudicium plerumque nihil nocet ei de quo temere iudicatur, ei autem qui tritas necesse est ut noceat. Ista regula etiam illud dictum arbitror: Omnis qui percusserit gladio, gladio morietur . Q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cauere debemꝰ cum ĩ certũ
est quo am̃o quidq factũ sit:
ułcum incertum ẽ qualis futu¬
rus sit. qui nũc uł bonus ułma¬
lus apparet. Si gͦ qͥspiam u̾bi
gr̃a conquest ꝯ de stomaco ieui¬
nare noluit. ⁊ tu id nõ credẽs
edacitatis id uitio tribueris:
temere iudicabis. Itẽ si mani¬
festam edacitatẽ ebriofitatẽ¬
q cognou̾is. ⁊ ita rep̾henderis
quasi numꝙͣ illa possit corrigi
atq mutari: nicħominꝰ teme¬
re iudicabis. Non gͦ rep̾henda¬
mꝰ ea que nescimus quo añio
fiant: neq ita rep̾hendamus
de quo dr mĩc. Nolite iudica¬
mini. Et inqͣ mensura m̃si
fueritis. remetiet᷑ uob. Nũqͥd
enĩ si nos iudicio temerario in¬
dicauerimꝰ. temere etiã de no¬
bis remetiet᷑ : Nam ⁊ m̃sure
noĩe: ipsũ uidiciũ significatũ
arbitror. nullomͦ ds̃ uł temere
iudicat. uł in qͣ m̃ sura cuiq re¬
pendit. s hoc dictũ est. qm̃i te¬
meritas qua punis aliũ. eadẽ
ipsa te puniat. Necesse ẽ. insi

Expanded text:
certum est quo animo quidquam factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam, verbi gratia, conquestus de stomacho jejunare noluit, eique non credens, edacitatis id vitio tribueris, temere judicabis: item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoveris, et ita reprehenderis quasi nunquam illa possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo nt, neque ita reprehendamus de quo dicitur: Nolite judicade nobis, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. numquid enim, si nos in iudicio temerario iudicauerimus, temere etiam de nobis remetiatur? nam et mensurae nomine ipsum iudicium significatum arbitror. nullo modo deus uel temere iudicat uel iniqua mensura cuiquam rependit, sed hoc dictum est, quoniam temeritas, qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ati estis iniquitatẽ: ne uideret᷑
tollere penitentiã: s qui oꝑami¬
ni. Hoc ẽ quiusq in p̾sentem
horam cũ indicii tempꝰ aduene¬
rit. lic nõ habeatis facultatem
poccandi: tam̃ adhuc habetis af
foctum. Conclusio gͦ huiꝰ tociꝰ
ualde attendendũ est.lxi.
Om̃is gͦ qui audit u̾ba mea hec.
⁊ facit ea assimilabit᷑ uiro sapi¬
enti. qui edificauit domũ suã¬

Expanded text:
ati estis iniquitatem, ne videretur tollere poenitentiam, sed, qui operamini, hoc est usque in praesentem horam, cum judicii tempus advenerit, licet non habeatis facultatem peccandi, tamen habetis adhuc affectum. Conclusio ergo hujus totius valde attendendum est. IV. Omnis ergo qui audit verba mea haec, et facit ea, assimilabitur viro sapienti, qui aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ tale sit utiũ qͦd nũqͣm
mines eẽ.⁊ habere potusse.
Siuͦ habuimꝰ ⁊ ñ habemus:
tangat memoriã cõmunis
infirmitas. ut illam rep̾hen¬
sionẽ aut obuirgationẽ. nõ
odiũ s miscdia p̾recedat. ut
siue ad correctionẽ eiꝰ ꝓpt̾ quẽ
id facimꝰ siue ad ꝑuersionẽ
ualuerit. Namincertꝰ ẽ exi¬
tus. nos tam̃ de simplicitate
ocłi nr̃i securi sumꝰ. Si aũt
cogitantes nos metipsos ĩue¬
nerimꝰ in eo eẽ uitio in quo ẽ
ille quẽ rep̾hendere paraba¬
mus. ñ reprehendamꝰ neq
obiurgemꝰ. s tam̃ congemie ᷤᷤ¬
camꝰ ⁊ nõ illũ ad obtẽꝑandũ
mꝰ. Raro gͦ ⁊ magna necessi¬
tate obiuirgationes adhiben¬
de sũt: itacam̃. ut etiam inhiᷤᷤ
ipsis. nõ nob̃ s dño ut seruia¬
tur instemꝰ. Ipse ẽ enĩ finis.
ut nicħ duplici corde faciamꝰ.
auferences trabem de ocło
nr̃o inuidentie uł malicie uł
simulationes. ut uideamꝰ ei¬

Expanded text:
utrum tale sit uitium, quod numquam utrum tale sit uitium, quod numquam mines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum m. Raro ergo et magna necessitate obiurgationes adhibendae sunt, ita tamen, ut etiam in his ipsis non nobis, sed deo ut seruiatur instemus. ipse est etiam, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro inuidentiae uel malitiae uel simulationis, et uideamus ei
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃e. agis. si uerbi gr̃a qd̾ ira ille
peccauit. tu odio repͥhendis.
Quantũ aũt int̾ festucam &
trabem qͣsi tantũ int̾ iramdis¬
tat ⁊ odium. O diũ ẽ enĩ iram
ueterata. quasi que uetustate
ipsa tantũ robur acceꝑit. ut
merito appellatur trabes. Fie¬
ri aũt potest ut si irascaris homi¬
ni. uelis eriamcorrgi.Si aũt
oderis hominẽ. nõ potes eũ uel¬
le corngere. ⁊ ideo impossibiledr.
ut festucam fr̃is oclo demat qui
suo trabem gestat incclo. Sqr̃¬
Y poctita eice primũ trabẽ de ocu¬
cam de ocło frĩs tui. Idẽ pri
mo abste expelle odiũ ⁊ dein¬
ceps poteris iam eũ quẽ dili¬
gis em̃dare. & ẽ uere multũ
cauendũ ⁊ molestũ y pocrita¬
rum id ẽ simulatoꝵ genus.
qui cũ om̃iũ incioꝵ accusa¬
tores. odio ⁊ liuore suscipiãt:
etiam consultores uidi se uo¬
lunt. ⁊ ido pie cauteq uigilã¬
dum ẽ ut cũ aliquẽ rep̾hen¬
dere uł obuirgare nos necessi¬
tas cogerit. Primo cogitemꝰ

Expanded text:
fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat atque odium. Odium est enim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi. Si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere, et ideo impossibile dicitur, ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de ocucas femo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est simulatorum, genus: qui cum omnium vitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ministris iusticie. figurã re¬
ligiositatis m̃tientes. P xp̃i¬
anũ itaq nom̃ multos dedu¬
cere nicuntur: dulcibꝰ sermo¬
nibꝰ multis scandalũ inferẽ¬
tos. Isti sũt de quibꝰ iterum
ait apłs. ꝑ suos dulces ẜmões
⁊ blandos: seducũt corda in¬
attendere. s ad oꝑa. Nolite
uestim̃tum cõsiderare s in spi¬
cite figuram fallacẽ. Apłos p̾¬
dicant. s apłis contraria annũ¬
ciant. Mr̃es magnificãt: s
mr̃m ꝑsecutores ꝓbant᷑. Apłi¬

Expanded text:
ministris justitiae, figuram reministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt de quibus iterum ait Apostolus: Per suos dulces sermones et blandos seducunt corda inattendere, sed ad opera. Nolite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Ap