comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spereͣ quȩ a planes uocatur. ropri euero omne hoc ꝙ iͣlunari globo
surgit. communiter autem quicquid supranos est ĩqua regione nubila c̃cres¬
cunt. & aliquanto supius ubi astrasunt : Nã & pluuias excaelo dicimus demnare.
&stellas in caelo apparere : q̃ appellantur comaetae. & ceter& yapparent
infralunaeglobũ.: Celum qq̃ usur pantes mundum omnem uocami. Anim̃ gͦ
mundi dt̃ orsũ exmedietate usque ad extremitatem mundani corporis.
& indeusq ad aliam extremitatem circum fusã omni globo corporis. opuis se
uniuer sum eius ambitum. : Ex quo appar& auitalibus mundi ꝑextims partes
complexũ eẽ circũ datum. hocest ut in fra. atque extra uitali uigore foueatur
Heque enim uniuersum corpus alterius cor poris ꝙnullũ supererat auxilio
cõplexuq: indigebat. sed ĩ corporeae naturae uirib: totus uitali complebatur
substantia .: Illuduero ꝙ ame ditullio porrecta animaeẽ dr̃. qͥdã dicisicputant.

Expanded text:
era quae aplanes uocatur; proprie uero omne hoc quod a lunari globo surgit, communiter autem quidquid supra nos est, in qua regione nubila concrescunt, et aliquanto superius ubi astra sunt. Nam et pluuias ex caelo dicimus demanare et stellas in caelo apparere, quae appellantur cometae, et cetera quae apparent infra lunae globum; caelum quoque usurpantes mundum omnem uocamus. Animam ergo mundi dicit orsam ex medietate usque ad extremitatem mundani corporis et inde usque ad aliam extremitatem circumfusam omni globo corporis operuisse uniuersum eius ambitum; ex quo apparet a uitalibus mundi per extimas partes complexum esse circumdatum, hoc est ut intra atque extra uitali uigore foueatur; neque enim uniuersum corpus alterius corporis, quod nullum supererat, auxilio complexuque indigebat, sed incorporeae naturae uiribus totus uitali complebatur substantia. Illud uero, quod a meditullio porrecta anima esse dicitur, quidam dici sic putant
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: ae quales ex hib& : Nihiloq minus in aliis quoq minimȩ subiectissiregionib:
Quae solis ortus & occasus uident cũ idem sol ad huncse applicuerit circu¬
ium partes horas diei noctisq metit᷑ : Intor hunc porro et arcto is hac atq:
illac dio tropici aestiuus & brumalis: hic eregione nrã uicimus alui loni. brumalis
austro ꝓpinquus: ꝑ quos obliquus curuatur signifer. & ipsemaximus
cutulus contingenstro picas singulissignis: A estuum quidẽ cancro. bruma lem autẽ
ca pricorno: Idemq: aequi dialembis secat circulum. & ipse ab eo totiens
secat᷑ ꝑ chelas & arietẽ subquẽ luna & sol feruntur ceterq ignes qui uo cantur

Expanded text:
omnibus aequales exhibet, nihiloque minus in aliis quoque minime subiectis sibi regionibus, quae solis ortus et occasus uident, cum idem sol ad hunc se applicuerit circulum, pares horas diei noctisque metitur. Inter hunc porro et arctoos hac atque illac duo tropici, aestiuus et brumalis, hic e regione nostra uicinus aquiloni, brumalis austro propinquus. Per quos obliquus curuatur signifer, et ipse maximus circulus, contingens tropicos singulis signis, aestiuum quidem Cancro, brumalem autem Capricorno; idemque aequidialem bis secat circulum et ipse ab eo totiens secatur per Chelas et Arietem, sub quem luna et sol feruntur ceterique ignes qui uocantur
Abbreviated transcription (Latin):
nihil adpͣ sens deuru uersitatis ł initio ł initus ut qͥdã putant ẽ edicendũ ñ qͦ sit ullũ
impedimentũ pt̃ lextricabilẽ difficultatẽ sed ꝙ ita inftituta sermone sit

Expanded text:
nihil ad praesens de uniuersitatis uel initio uel initiis, ut quidam putant, esse dicendum, non quo sit ullum impedimentu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ :uteni uniuersaerti mot᷑ similis eet̃ seꝑq in orbẽ rotaret᷑ : Ipse haec agitatio
uita actus atq: operatio mundi existens & uita diuin a necesse fuit t̃ra mediã
manere circa quaꝙ̃ ꝑ mediũ ferrent᷑ irent.: Terra porro manentẽ.
ignẽ diuersã regione capessereleuẽ altiuagãq materiã sequebatur
Hiqlate distantib irattio poscebatc&erasquoq aeris &ite quae materi as
inserimedias continu anditotiuscorporiscausa : hisporro ad unã ueluti sertem
otinuatis. demũ erat necesse fore aliquã ex alio ad aliud elem̃tũ trans fusionẽ
cũ egt̃ silua sit ut rabiq mutabilis: Ipsarũ aut̃ materiarũ uis& natura õtraria :
causaitaq mutationũ exuario motu planetũ : Nã siuna eadẽq eet ꝑ indeut fixarũ

Expanded text:
t enim uniuersae rei motus similis esset semperque in orbem rotaretur ipsa haec agitatio, uita actus atque operatio mundi existens et uita diuina, necesse fuit terram mediam manere, circa quam quae per medium ferrentur irent, terra porro manente, ignem diuersam regionem capessere leuem altiuagam, quae materiam sequebatur; hisque late distantibus, ratio poscebat ceteras quoque aeris et item aquae materias inseri medias continuandi totius corporis causa. His porro ad unam ueluti seriem continuatis demum erat necesse fore aliquam ex alio ad aliud elementum transfusionem, cum eorum silua sit utrobique mutabilis, ipsarum autem materiarum uis et natura contraria. Causa itaque mutationum ex uario motu planetum, nam si una eademque esset perinde ut fixaru
Abbreviated transcription (Latin):
in membris concupiscentiã uocat quã pypeccatũ in membris genitalib: primi senserunt
parentes quã sibi obuersantẽ diuino freti adiutorio &iã continentes quiq repel¬
lunt sed penitꝰ nunquã reuersurã dum hic mostalit̃ uiuunt excludere nequeuNT
Dñs quoque iħs qui singularit̃ ut conditor sciebat quid ess& in homine imbecillitatis
nr̃ae nos admonens sine me inquid nihil potestis facere. Nihil scilic& boni nihil
saluti conducibile Nec in dign& saluatus & saluandus sine saluatore se nihil
posse facere qui pollic& si uos filius liberauerit tunc uere liberi eritis. It cur

Expanded text:
in membris concupiscentiam vocat, quam post peccatum in membris genitalibus primi senserunt in membris concupiscentiam vocat, quam post peccatum in membris genitalibus primi senserunt parentes, quam sibi adversantem divino freti adjutorio etiam continentes quique repellunt, sed penitus nunquam reversuram dum hic mortaliter vivunt excludere nequeunt. Dominus quoque Jesus, qui singulariter ut conditor sciebat quid esset in homine, imbecillitatis nostrae nos admonens: Sine me, inquit, nihil potestis facere , nihil scilicet boni, nihil saluti conducibile. Nec indignetur salvatus et salvandus sine Salvatore se nihil posse facere, qui pollicetur: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Et cur,
Abbreviated transcription (Latin):
interdũ corã hominib: splendeat opere & sermone. in conspectudĩ sordescit praua
cogitatione. Habemꝰ autẽ ut supͣ relatũ ẽ ex adã liberũ arbitriũ nadbonũ & ma¬
lum quale ipse a conditore accepit. sed quale sponte in ima uergens elegit & pec¬
cando cõmeruit . hoc ẽ ad malũ liberũ ad bonũ autẽ si tam̃ id nob̵ diuino munere
contigerit.
ut supꝰ iamdiximus dĩ gratia liberandũ mentior nisi hoc primꝰ lib̵ diuinae austo¬
ritatis ostendit his uerbis sensus & cogitatio humani cordis ad malũ ꝓna s̃ ab adules¬
centia sua sec retorũ &iam caelestiũ fidus int̃pres paulus iam baptiratus iam for¬
sitan ad testiũ cȩlũ euectus. condelector inquid legi dĩ secundũ interiorẽ hominẽ
illi ꝓfecto quae sancit ñ concupisces uideo autẽ aliã legẽ in membris meis repugnantẽ
legim̃tis meae & captiuũ meducentẽ in lege pecca q̃ ẽ in membris meis legẽ

Expanded text:
 sordescit prava cogitatione. Habemus autem, 218 ut supra relatum est, ex Adam liberum arbitrium, non ad bonum et malum, quale ipse a Conditore accepit, sed quale ipse sponte in ima vergens elegit et peccando commeruit, hoc est ad malum liberum; ad bonum autem, si tamen id nobis divino munere contigerit, ut supra jam diximus, Dei gratia liberandum. Mentior nisi hoc primus liber divinae auctoritatis ostendit his verbis: Sensus et cogitatio humani cordis ad malum prona sunt ab adolescentia sua . Secretorum etiam coelestium fidus interpres Paulus, jam baptizatus, jam forsitan ad tertium coelum evectus: Condelector, inquit, legi Dei secundum interiorem hominem, illi profecto quae sanxit: Non concupisces, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Legem
Abbreviated transcription (Latin):
ulł excongretionesi ad plicita sint corpus & anima. quod ex adplicatione compositũ horum duum
quatenus totum erituiuum : Vit a enum secundum ipsõs in solospũ qui applicatus ñ pmanat
adcorpus in timum : Nihnl enim penetrant a pelicitum: & totũ a nimaliu uere aunt
transeunt duo corpora & locusunus quo corpus comtinetur: a duobus corperib eo

Expanded text:
l ex concretione. Si applicita sint corpus et anima, quid ex applicatione compositum horum duum quatenus totum erit uiuum? Vita enim secundum ipsos in solo spiritu, qui applicitus non permanat ad corpus intimum nihil enim penetrat applicitum; et totum animal uiuere aiunt: transeunt duo corpora et locus unus quo corpus continetur duobus corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
perinde ut corpus modo sospiti modo egritudini ꝓximũ : fixum plane est & decr&um exorigine :¬
icam litrio Quis porro malus sit futurus autbonus neq decr&ũ neq imperatum: ꝓpt̃ ca queleges magis teriua:¬
hocbene dicie deliberationes. ex hortationes reuo cationes institutiones Nutri mentorumn¬
certa ob seruatio laus. uituperatio quȩq: his simulantur. quia recte iuben di
optio penes nos est : Sugitur torum quȩst̃ pleraq nri iuris sunt. alia extra nra potestatẽ
nrã quidem appaitus iuditiũ uoluntas consensus. preparatio. electio declinatio
Alien auero diuitiȩ gloria sp&ies fortitudo c&era squȩ potius optare posium quã uindicare:
Nuhil sapere : Consequenter ergo &iam his quiquȩ nostra propria sun
presumit aliena. Nuhil opinor sapit:
Denique Nullus laudatur obeptioniem secundorum quae in hominis potestate
Nonsunnsi forte putatur beatus.: Prosperitas enim nonestͫ eius arbitrio
dt uero iniustiae contractibus temperantiȩ que negotiis. & in cnerarum

Expanded text:
perinde ut corpus modo sospitati modo aegritudini proximum, fixum plane est et decretum ex origine. Quis porro malus sit futurus aut bonus, neque decretum neque imperatum, proptereaque leges, magisteri deliberationes, exhortationes, reuocationes, institutiones, nutrimentorumcerta obseruatio, laus, uituperatio, quaeque his simulantur, quia recte uiuendi optio penes nos est. Si igitur eorum quae sunt pleraque iuris nostri sunt, alia extra nostram potestatem, nostra quidem appetitus, iudicium, uoluntas, consensus, praeparatio, electio, declinatio; aliena uero diuitiae gloria, species, fortitudo, ceteraque quae potius optare possumus quam uindicare, sumere, nihil sapere; consequenter ergo etiam is qui quae nostra propria sunt praesumit aliena nihil, opinor, sapit. Denique nullus laudatur ob adeptionem secundorum, quae in hominis potestate nisi forte putatur beatus — prosperitas enim non est in eius arbitrio. At uero in iustitiae contractibus temperantiaeque negotiis et in ceterarum
Abbreviated transcription (Latin):
ad imperate remunerationis effectum : Sic fieri conuenit si
tertio consorti muneristimeo non aliter uidetur: Audio socrate
miram quidem sed plenã fidei ueritatis que rem. ut enumero
septem sapientium primarius solo recensebat quemauimeia
consortis in nomine critiae fuisse aiunt ammodum familia rem:
quo referente puerego accepi resgestas huius urbis memora¬
Vbiles diuturnitate in terituque hominũ euanuisse : Interquas

Expanded text:
ad imperatae remunerationis effectum. Sic fieri conuenit, si ad imperatae remunerationis effectum. Sic fieri conuenit, si tertio consorti muneris Timaeo non aliter uidetur. Audi, o Socrate, miram quidem sed plenam fidei ueritatisque rem, ut e numero septem sapientium primarius Solo recensebat, quem aui mei et consortis in nomine Critiae fuisse aiunt admodum familiarem. Quo referente puer ego accepi res gestas huius urbis memorabiles diuturnitate interituque hominum annullatas euanuisse, inter quas
Abbreviated transcription (Latin):
educatione facta & ad cõmodata reb: his dequib: agimus ex¬
plicandis: dubitarenullũ puto: Ideoq: iubentibus uobis hes¬
ternodie facile parur quaeque mihi uisa sunt depublicis disse¬
renda esse inpigre sum exsecutus. illud cogitans reli quas
partes instituti operis anullo commodius posse explicari
denique impleco competenter officio finitoque sermonẽ conten¬
diauobis quoque mutuum fieri : uosq imperatum munus re¬
cepistis & ad sum ut uidetis. paratus addesponsam da pem:¬
E Nos quoq: oms ut pollicitus est modotimeus. in iunc tum nobis
ate munus prouiribus exsequemur. praesertim cum nul¬
la excusandi conpetat rationam que & preterito diemox
conuentu soluto cumadhospitium rediremus quo suscepti
acritia sumus & ibidem poste adeipsa rehabuimus
tractatum. Non otio sum hicigitur nobis exhistoria u&e¬
renarrationẽ recensuit. quã uelim critia repetas. ut
cum cognouerit socrates aestim& sic nefutura utilis

Expanded text:
educationeque facta et accommodata rebus his de quibus agimus exeducationeque facta et accommodata rebus his de quibus agimus explicandis dubitare nullum puto. Ideoque iubentibus uobis hesterno die facile parui quaeque mihi uisa sunt de publicis disserenda esse impigre sum executus, illud cogitans reliquas partes instituti operis a nullo commodius posse explicari. Denique impleto competenter officio finitoque sermone contendi a uobis quoque mutuum fieri uosque imperatum munus recepistis; et adsum, ut uidetis, paratus ad desponsam dapem. Nos quoque omnes, ut pollicitus est modo Timaeus, iniunctum nobis a te munus pro uiribus exequemur, praesertim cum nulla excusandi competat ratio; namque et praeterito die mox conuentu soluto cum ad hospitium rediremus quo suscepti a Critia sumus et ibidem postea de ipsa re habuimus tractatum non otiosum. Hic igitur nobis ex historia uetere narrationem recensuit quam uelim, Critia, repetas, ut, cum cognouerit Socrates, aestimet sitne futura utilis
Abbreviated transcription (Latin):
moris peregrinȩq institutionis imitationẽ effictam. prae¬
sertim oratione seu uersib: p̃claris lic& prȩstantibus que ingo¬
niis es se difficilẽ sophistas quoque uerborũ agmine atq:
mnundatione sermonis beatos idico. uereor tamen neut sunt
uagi palantes queneç certis propriisq: sedibus ac domiciliis :
philosophosmores fed instituta ciuilis prudentiae necon iectura
quidem ad sequi ualeantNec demonstrare c&eris
cuius modi essede beant officia pacata & item inbellis fides ꝓ¬
uecti ad sapientiam populi: suꝑ est Igitur solum urȩ eruditio¬
nis ingenium nutritum cura publicaphilosophiaeq natu¬
ralis studio flagransssi quidem timeus iste ex locris quae urbs ita¬
taliae flos est nobili tate diuitiis. rerũ gestarũglorix facile
princeps. idemq: ad hoc tempus arcẽ obtineat amoris sapien¬
tiae : Critiã uero ut pote ciuem sciamus instudiis humanita¬
tis omnibus ad prime uigere dehermo cratisporro natura :¬

Expanded text:
moris peregrinaeque institutionis imitationem, effictam praesertim oratione seu uersibus, praeclaris licet praestantibusque ingeniis esse difficilem. Sophistas quoque uerborum agmine atque inundatione sermonis beatos iudico, uereor tamen ne, ut sunt uagi palantesque nec certis propriisque sedibus ac domiciliis, philosophorum mores et instituta ciuilis prudentiae ne coniectura quidem assequi ualeant nec demonstrare ceteris cuius modi esse debeant officia pacata et item in bellis fides prouecti ad sapientiam populi. Superest igitur solum uestrae eruditionis ingenium nutritum cura publica philosophiaeque naturali studio flagrans, siquidem Timaeus iste ex Locris, quae urbs Italiae flos est, nobilitate diuitiis rerum gestarum gloria facile princeps idemque ad hoc tempus arcem obtineat amoris sapientiae; Critiam uero, utpote ciuem, sciamus in studiis humanitatis omnibus apprime uigere; de Hermocratis porro natura
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta continebat animalia. Per
Iꝗ earum genera contem platur intellegibilis mundo. q̃ id ea sunt illic animalia:
sicds in hope suo sensili diuersa animalium genera statuit esse debere. consti

Expanded text:
cuncta continebat animalia perinidearum genera contemplatur in intellegibili mundo, quae ideae sunt illic animalia, sic deus in hoc opere suo sensili diuersa animalium genera statuit esse debere consti
Abbreviated transcription (Latin):
quãꝑuersitatẽ . Cũq ꝓueniunt ex motustollarũ ꝓuenire dicđnt᷑. stellȩ porro corpora st̃ ignesq
caolites : Ominiũquippe corporũ silua nutrix ut &iã quȩ si dere us motus minutilitor &in prospere
turbat originẽ trahore uideant᷑ ex silua. In qua est multa in temperies &inpitis impelus e casũ

Expanded text:
uersitatem, cum quae proueniunt ex motu stellarum prouenire dicantur. Stellae porro corpora sunt ignesque caelites, omnium quippe corporum silua nutrix, ut etiam quae sidereus motus minus utiliter et improspere turbat originem trahere uideantur ex silua, in qua est multa intemperies et improuidus impetus et casu
Abbreviated transcription (Latin):
a gentes reprehendimur quod dare operam ut peccemus ex istimamur : Dicunt porro
nonspontanea esse delicta . ideo quod omnis anima princeps diuinitatis naturali appaitu

Expanded text:
agentes reprehendimur, quod dare operam ut peccemus existimamur. Dicunt porro non spontanea esse delicta, ideo quod omnis anima particeps diuinitatis naturali appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
modoignẽ modo lumen interdũ flãmã cognominans. nequis putar& seita existimare
quare corporeis opificus sensus ad ministentur sine melioris ĩ corporea potentiae
potentiae
consortio dicit hos ipsosensus famulari diuinis actib :Perinde ut opifici famulantur
organa : Porro optimũ dĩopus ẽ. id qđ intellegit : Sed opinari plerosq eos dic̃ uidelic&
qui existimant nihileẽ qđ carens corporequicquã patiatur aut faciat. Nihil&iã ĩcor¬
poreũ foreciu pareat famulet᷑q corpus. ut putam̃tis ĩtellectiui animȩ natura sedipsa corpo¬
ra qualitatib: ꝓprus rerũ creare diuersitatẽ : Erigus quidẽ t̃rã & aquã colorẽ ugnẽ & aera:
Rursus adstrictionẽ quidem & duritiã t̃rã &ignẽ : Relaxationẽ uͦ aera &aquã : Igneãq¬
iũ contraria molientẽ ꝓcorporũ diuersitate. modo ad stringentẽ. modorela xantem :

Expanded text:
modo «ignem», modo «lumen», interdum «flammam» cognominans, ne quis putaret se ita existimare modo «ignem», modo «lumen», interdum «flammam» cognominans, ne quis putaret se ita existimare quasi corporeis opificiis sensus administrentur sine melioris incorporeae potentiae consortio, dicit hos ipsos sensus famulari diuinis actibus, perinde ut opifici famulantur organa. Porro optimum dei opus est id quod intellegit. Sed opinari plerosque dicit, eos uidelicet qui existimant nihil esse quod carens corpore quicquam patiatur aut faciat, nihil etiam incorporeum fore cui pareat famuleturque corpus, ut puta mentis intellectui animae naturae, sed ipsa corpora qualitatibus propriis rerum creare diuersitatem, frigus quidem terram et aquam, calorem uero ignem et aera, rursus astrictionem quidem et duritiauim contraria molientem pro corporum diuersitate modo astringentem modo relaxantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad formã crlindrecauis siue imbricis : Rursũ enĩ cũ in directũ utriusq rigorẽ oculiusus ferant᷑
dext̃iusus dexterũ latꝰ eminens & obliquũ sinist &iã sinistrũ talelatꝰ incurrant. nec esse estfor¬
mȩ tunc in laterib: gemine conglobate obt̃sam & inclinatã. propt̃ eaque lubri cam
utriusq lateris superficiẽ labuntur in latera diuersa: Quȩ quidẽ ad exteram
uisunascitur insinistrũ latus : Quȩ uero a sinistro similiter indexterũ : quȩ quia indũ salite ra
transitũ fectiunt . &simul ediuerso uident᷑ c̃sistere. dexteras simulacrorũ partes dexteris
nris. sinistras itẽ sinistris obuias exhibent : C&eros errores uidendi. ab hociunoris
philosophimutu adex posuerunt . Itaut supra conprehensumẽ. DEINDE E SE QVITVR
Qui quidẽ sensus famulantur actib ꝓpificis dĩsummã obtimãq: & primariã speciẽ moli¬
entis : Quiacũ deuisulo quer& qui ẽ optimꝰ omniũ sensuũ corporeiseũ nominib: appellauerat.

Expanded text:
e oculi uisus ferantur, dexter uisus dextrum latus eminens et obliquum, sinister etiam sinistrum tale latus incurrant necesse est. Formae tunc in lateribus geminis conglobatae ob tersam et inclinatam proptereaque lubricam utriusque lateris superficiem labuntur in latera diuersa, quae quidem a dextro uisu nascitur, in sinistrum latus, quae uero a sinistro, similiter in dextrum; quae quia in diuersa latera transitum faciunt et simul e diuerso uidentur consistere, dextras simulacrorum partes dextris nostris, sinistras item sinistris obuias exhibent. Ceteros errores uidendi ab hoc iuniores philosophi mutuati exposuerunt, ita ut supra comprehensum est. Deinde prosequitur: «Qui quidem sensus famulantur actibus opificis dei summam optimamque et primariam speciem molientis». Quia, cum de uisu loqueretur qui est optimus omnium sensuum, corporeis eum nominibus appellauerat
Abbreviated transcription (Latin):
tollectu recordandã & contiguã sine cangentiũ sensu : Omnib: uero supra memoratis cõmunit̃
plac& siluã eẽ mutabilẽ totã & conuersibilem sed c̃uersionẽ mutationẽq eiꝰ diuerse lnt̃ p̃¬
tant᷑ : nãq aluiputant ex sua propria ratione conuerti & sume requalitates cũ exc̃uersione
nihilaccidat p̃teruariã qualitatẽ quã ꝗde qualita tẽ nihilomin eẽ siluã inalio atq a liohabitu:
N ob̵ aut̃ ne quaquã plac& etindem siluã eẽ & qualitatẽ quippe quarũ altera sit quasi quȩdã subiesta
materia altera accidens ꝗd eidem materiȩ quȩ causa est cursilua patibił ꝓͣbetur q̃uippequȩ

Expanded text:
tellectu recordandam et contiguam sine tangentium sensu». Omnibus uero supra memoratis communiter placet siluam esse mutabilem totam et conuersibilem, sed conuersionem mutationemque eius diuerse interpretantur. Namque alii putant ex sua propria ratione conuerti et sumere qualitates, cum ex conuersione nihil accidat praeter uariam qualitatem; quam quidem qualitatem nihilo minus esse siluam in alio atque alio habitu. Nobis autem nequaquam placet eandem siluam esse et qualitatem, quippe quarum altera sit quasi quaedam subiecta materia, altera accidens quid eidem materiae. Quae causa est cur silua patibilis esse probe
Abbreviated transcription (Latin):
quadrati uelim bricis. Dehinc intueam᷑ hoc idem speculũ ita c̃uersũ ut rectus cer¬
nat᷑ imbrex. Margines porro eiꝰ seci suꝑcilia hinc illinc ꝓlaterib: adsistaNt. Tunc
opinor radius incidens & in fractus oblenẽ spetuli rigidãq: soliditatẽ in ꝓximũ
latus ei delabit᷑. indecimani apicis effigiem It adexteri latoris imagine insi¬
nistrũ sinistri&iã indextrũ obeminentiã marginis utriusq delectȩ dextrȩpar

Expanded text:
quadrati uel imbricis, dehinc intueamur hoc idem speculum ita conuersum ut rectus cerquadrati uel imbricis, dehinc intueamur hoc idem speculum ita conuersum ut rectus cernatur imbrex, margines porro eius seu supercilia hinc illinc pro lateribus assistant, tunc, opinor, radius incidens et infractus ob leuem speculi rigidamque soliditatem in proximum latus eius delabitur in decimani apicis effigiem. Ita dextri lateris imagine in sinistrum, sinistri etiam in dextrum ob eminentiam marginis utriusque deiecta, dextrae par
Abbreviated transcription (Latin):
mulacrũ inspeculi sinũ : Exquo fit uultus nr̃ transisse ad speculũ put&᷑: : Quoq
simulacrũ especulo resultans elierso uidet᷑ consistere. per inde acsiduo c̃tra
stantes dexteras partos sinistris. sinistrasitẽ dexteris obiuas habeant: Nio
aduersũ nos imagines nr̃ȩ dexteras adsinistras partes cõmutatione demons¬
trant : Idẽ angulus acutus. si ex aliqua c̃uersione uł inmutata qualitate
positionis erit auctior & procertior factꝰ longius euagatus. cunctaquȩ r&ro
nossunt inspeculo uideri facit : Quod sĩ non acutus & rectus erit angulus tunc
eaquȩ ad direc tũ iuigorẽ supra nosert̃ uidebunt᷑ : Sinuero haebes & latiore aquȩ
c̃ tranos excelsiora s̃ apparebunt : nullo porro angulo fracto nec fracco radio nul¬
la inspeculis dũtaxat inago ꝓueni&. ut inglobosis & spherȩ similibus uasis : At u
sit alis erit speculi figura. ut sit eiꝰ concaua suꝑficies & tornata sunt inmodũ scapii

Expanded text:
mulacrum in speculi sinum, ex quo fit ut uultus noster transisse ad speculum putetur. Quomodoque simulacrum e speculo resultans e diuerso uidetur consistere perinde ac si duo contra stantes dextras partes sinistris, sinistras item dextris obuias habeant, sic aduersum nos imagines nostrae dextras et sinistras partes cum immutatione demonstrant. Idem angulus acutus, si ex aliqua conuersione uel immutata qualitate positionis erit acutior et procerior factus, longius euagatus cuncta quae retro nos sunt in speculo uideri facit; quod si non acutus sed rectus erit angulus, tunc ea quae ad directum rigorem supra nos erunt uidebuntur, sin uero hebes et latior, ea quae contra nos excelsiora sunt apparebunt. Nullo porro angulo facto nec fracto radio nulla in speculis dumtaxat imago proueniet ut in globosis et sphaerae similibus uasis. At uero si talis erit speculi figura ut sit eius concaua superficies et tornata in modum scapii
Abbreviated transcription (Latin):
sius q al torũ sit frigiđius & rarius. Seꝗt̃ alia lex quã desgnathis uerbis : Cũq necessi tate decreticorporibin sere
rentꝰ corporaq: sũꝑlex uariemu tabitꝰ ꝗbus labentib & alis inuicẽ succedentib mẽbris necest̃ catẽ nulc uo catrua

Expanded text:
siusque, alterum sit frigidius et rarius. Sequitur alia lex quam designat his uerbis: «Cumque necessiusque, alterum sit frigidius et rarius. Sequitur alia lex quam designat his uerbis: «Cumque necesrentur corporeaque supellex uarie mutabitur quibusdam labentibus et aliis inuicem succedentibus membris, primo quidem sensum ex u
Abbreviated transcription (Latin):
quidõ animalid eõ qđ ceteris oelostibus animalibus substantiã ex selar giat᷑ Colataũ aliud multo
pres tantiu s inquosi tongorerum : sẽquiuõ quasi pordinẽ queñdã inferioris eminentiaꝓ potes tates
quȩ singulȩ potiora quȩq uenerint᷑ numina : quiaigi tultimꝰ ẽ homo exhis que rationeutunt᷑ animali¬
bus Cunotaq meliora & elatiora uener& iurae pcipua religione p̃ditũ ẽt dixit : Cumq
duplex sit naturahominis altera melior altera inferior lege opus fuit t̃tia quȩ morib distm¬
guerȩt: Est̃ porro melior fexus iurilis muliobris inferior non quosit aliquamanimis differentia.
Vna est quippenatura saldiuer sitas tam̃ bisexu ẽ debuit caducuamor tulitate partus substitutiones q des derante :
deniq cũ unaeadẽq uirtus sit maris & feminȩ corporũ tam̃ ipsorũ diuerse iuiros sunt cũ eoꝵ alterũ calidiu sden¬

Expanded text:
quidem animal id esse quod ceteris caelestibus animalibus substantiam ex se largiatur, colat autem aliud multo praestantius, in quo sit origo rerum. Sequi uero quasi per ordinem quendam inferioris eminentiae potestates quae singulae potiora quaeque uenerentur numina. Quia igitur ultimus est homo ex his quae ratione utuntur animalibus cunctaque meliora et elatiora ueneratur, iure praecipua religione praeditum esse dixit. Cumque duplex sit natura hominis, altera melior, altera inferior, lege opus fuit tertia quae meliora distingueret. Est porro melior sexus uirilis, muliebris inferior, non quo sit aliqua in animis differentia — una est quippe natura —, sed diuersitas tamen in sexu esse debuit caduca mortalitate partus substitutionesque desiderante. Denique cum una eademque uirtus sit maris et feminae, corporum tamen ipsorum diuersae uires sunt, cum eorum alterum calidius den
Abbreviated transcription (Latin):
ixtaq: merã fidẽ mundihui: institutionẽ in sinuaturꝰ erithuncoport& erraticȩ quoq causȩspeciẽ de¬
cessitatẽppt̃ea qđ ñ ẽ principalis caus amunidi constitutionisi silua. Sed necesse fuerit ad sciscie ã obsub¬
stantiã corporalẽ : E quippesilua ꝑ indeut sint ea sineqͥb qđ institutũẽ efficiñ potest : Facto igit᷑ recursuredit
adindaginẽ nitiorũ & incipitexeotẽpore qđ p̃cedit ortũ generationẽ mundi queritq q̃ naturã ignis sin¬
ceri& sine pmixtione : Qualitatẽ quoq: eis & passionẽ ne soliusignis s̃E&erorũ quoq corpor ũ serenorũ
ne culla c̃tagione int̃polatorũ : Om̃s quippe de originib: tractauer̃ uniuer sȩ reuquattuor sunt

Expanded text:
iuxtaque meram fidem mundi huius institutionem insinuaturus erit, hunc oportet erraticae quoque causae speciem deterea quod non est principalis causa mundi constitutionis in silua sed necesse fuerit ascisci eam ob substantiam corporalem. Est quippe silua perinde ut sunt ea sine quibus quod institutum est effici non potest. «Facto» igitur «recursu» redit ad indaginem initiorum et incipit ex eo tempore quod praecedit ortum generationemque mundi. Quaerit quoque naturam ignis sinceri et sine permixtione, qualitatem quoque eius et passionem, nec solius ignis sed ceterorum quoque corporum serenorum nec ulla contagione interpolatorum; omnes quippe qui de originibus tractauerunt uniuersae rei quattuor sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Celsitudinẽ similitudinis dĩ suꝑbiendo diabolus concupiuerat iamq alieni app&ens sui
gradus dignitate deciderat. Dumq: hanc nec uell& recuperare nec poss&. habituro
inuidit & fortasse prius quã uerba ederet. in cautũ qua perierat peste corrupit
quomodo enim ad capiendũ cibum exterius tam cito adqui euisset nisi ad optinen¬
dã ꝓpriã libestatẽ tumuisset ante interius : quo modocũq: contigerit. austor nr̃i
generis suo ut palã ẽ uitio cecidit & qm̃ in eo om̃s peccauim om̃s nos in lapsum eius
ruina ꝓculdubio secum traxit. Atq cuilib& sicut possibile ẽ cum uoluerit in foueã
se p̃cipitare quȩ sit ampla nec scabra tamen crepidine . cum uero egredi uoluerit
ñ ualebit nisi extrariis nisib: adiuuetur: Ita primꝰ homo sponte quidẽ cetidit

Expanded text:
Celsitudinem similitudinis Dei superbiendo diabolus concupierat; jamque alieni appetens, sui Celsitudinem similitudinis Dei superbiendo diabolus concupierat; jamque alieni appetens, sui gradus dignitate deciderat. Dumque hanc nec vellet recuperare nec posset, habituro invidit, et fortasse priusquam verba ederet, incautum qua perierat peste corrupit. Quomodo enim ad capiendum cibum exterius tam cito acquievisset, nisi ad obtin endam propriam libertatatem tumuisset ante interius? Quomodocunque contigerit, auctor nostri generis suo, ut palam est, vitio cecidit. Et quoniam in eo omnes peccavimus, omnes nos in lapsum ejus ruina procul dubio secum traxit. Atque cuilibet sicut possibile est cum voluerit in foveam se praecipitare, quae sit ampla nec scabra tamen crepidine, cum vero egredi voluerit non valebit, nisi extrariis nisibus adjuvetur, ita primus homo sponte 214 quidem cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt in omnib: eius uitiata ẽ nãtura. exutroq: sexu ꝓgenitis . ut ad male agendum
quatenus tam̃ ꝓgredi ꝑmittimur sit nobis ut illi liberũ arbitriũ adbene autẽ operandũ
Nequaquã sit liberum nisi fuerit dĩ gratia liberatum. In primo parente Nr̃o qui
utinam stetiss& om̃s peccando cecidimus. & om̃s cõmuni merito atrocissima quidem
sumus. sed iustissima poena damnati Non fuiss& homo ingratus ei quise primũ fece¬
rat. optemperass& conditori non sedustori. Noluiss& nisi quod uell& qui eum poteria
feerat lementia gubernabat. Verba hostis quae forinsecus ꝑ serpentẽ sonueruNt :
sacra reuelante scriptura cognouimus. quae uero intrinsecus menti humanȩ suggesti¬
onis molimina ad mouerit tam & si indubitant̃ ñ ualemus comp̃hendere tam̃ ꝓbabi¬
li coniectura possumus aestimare si quidẽ diabolus misit in cor ut traderet dñm iu¬
das ppalam uocibus ꝑstrependo uerum clandestinis a uaritiae facib: miserũ accendendo¬

Expanded text:
erunt , in omnibus ejus vitiata est natura ex utroque sexu progenitis, ut ad male agendum, quatenus tamen progredi permittimur, sit nobis ut illi liberum 213 arbitrium, ad bene autem operandum nequaquam sit liberum, nisi fuerit Dei gratia liberatum. In primo parente nostro, qui utinam stetisset, omnes peccando cecidimus, et omnes communi merito atrocissima quidem sumus sed justissima poena damnati. Non fuisset homo ingratus ei qui se fecerat, obtemperasset conditori, non seductori, noluisset esse nisi quod vellet qui eum potentia fecerat, clementia gubernabat. Verba hostis, quae forinsecus per serpentem sonuerunt, sacra revelante Scriptura, cognovimus: quae vero intrinsecus menti humanae suggestionis molimina admoverit, tametsi indubitanter non valemus comprehendere, tamen probabili conjectura possumus aestimare. Siquidem diabolus misit in cor ut traderet Dominum Judas, non palam vocibus perstrependo, verum clandestinis avaritiae facibus miserum accendendo
Abbreviated transcription (Latin):
ratiq estis : immortales quidẽ : nequaquã nec omnino indissolubiles: pecta men
unquã dissoluemini neo mortis necessitatẽ subit᷑is : qͣ uoluntas mea maior est

Expanded text:
ratique estis, immortales quidem nequaquam nec omnino indissolubiles, nec tamen umquam dissoluemini nec mortis necessitatem subibitis, quia uoluntas mea maior est
Abbreviated transcription (Latin):
& replicabilis:Imago itaq utintellegibilis mundus per aeuum: sic sensilis
peromne tempus: aliaquippe exemplorum alia imaginum uita. recteq
uno eodemque moment mundus ex aedificabatursensilis. & dierum
noctiumq instituebantur uices. elementa seriesque temporis. ex quib:
mentes & annipartes eius ratione acsupputatione diuiduę : nos q̃ haec¬
cum aeuo ad signas. In quid: id est solitariae naturae non recte

Expanded text:
 replicabile. Imago Itaque ut intellegibilis mundus per aeuum, sic sensilis per omne tempus — alia quippe exemplorum, alia imaginum uita — recteque uno eodemque momento mundus exaedificabatur sensilis et dierum noctiumque instituebantur uices, elementa seriesque temporis ex quibus menses et anni, partes eius ratione ac supputatione diuiduae. Nosqcum aeuo assignamus, id est solitariae naturae, non recte
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleri uinqua posse iudeatur : Porroq sit expersomniũ nuhildicta : Otiosa uero & indigesta
ab ex ornante sem& domundum moliente indiges tacensetͣ stupide uero ex admiratione signi¬
ficatio animae uim quandã similitudinẽq dedaratis̃i ꝗdemopificis & auctoris sui maiestate
capta stuper& : Qđ si factaẽ adõsilua corporea quondã informis quã scriptura terrã uocat :
Vonẽ opinor desperandũ in corporei quoq generis fore intellegibilẽ siluã quȩc aoli nomine sit
puncupata : Pactã uero &itas actã ut sit quȩ ñ fuerte si c ꝓbant qđ opificib: mortalib: appurata ab
alisopificib: silua p̃beat᷑. Hisq ipsis natura subpedit&. Naturȩ dĩ donemo apparauerit q̃ nihildõ
sit antiquius : Ipse igit᷑ siluestres inpensas inundi fabrice sufficiente s utilesq constituit :
M ultasq alias ꝓbationes affer̃quas singillatim ꝑseꝗ longũ ẽ : Restat nuno ut eorũ quoq qͥ generatã

Expanded text:
compleri numquam posse uideatur; porro quia sit expers omnium, «nihil» dicta. «Otiosa» uero et «indigesta»ab exornante semet deo mundum moliente, «indigesta» censetur. «Stupidae» uero «ex admiratione» significatio animae uim quandam similitudinemque declarat, siquidem opificis et auctoris sui maiestate capta stuperet. Quod si facta est a deo silua corporea quondam informis, quam Scriptura terram uocat, non est, opinor, desperandum incorporei quoque generis fore intellegibilem siluam, quae caeli nomine sit nuncupata; factam uero et ita factam ut sit quae non fuerit, sic probant, quod opificibus mortalibus apparata ab aliis opificibus silua praebeatur hisque ipsis natura suppeditet, naturae deus, deo nemo apparauerit, quia nihil deo sit antiquius; ipse igitur siluestres impensas mundi fabricae sufficientes utilesque constituit. Multasque alias probationes afferunt quas singillatim persequi longum est. Restat nunc ut eorum quoque qui generatam
Abbreviated transcription (Latin):
que sapientib: interdum ssto lidis cogitationib: sed atȩ: ueladiracondiam incitate: ꝓq locisutincapite ubiẽ
sedes domiciliumq: rationis uelin corde in quo dominantur uirisille in dignationis iugor ueliniecore subt̃ q
dimensa: porrohe comnis religiolibidinis : Etqm̃ tractatũ in currimꝰ sõniorum de quouarie senserunt
ueteres fittarum quȩ in ores opinionũ cõmemoratio: ARISTOTILES. Vt quidĩ ꝓuidentiã usqad lunae

Expanded text:
que sapientibus, interdum stolidis cogitationibus sedatae uel ad iracundiam incitatae, proque locis ut in capite ubi est que sapientibus, interdum stolidis cogitationibus sedatae uel ad iracundiam incitatae, proque locis ut in capite ubi est sedes domiciliumque rationis, uel in corde in quo dominatur uirilis ille indignationis uigor, uel in iecore subterque; dimensa porro haec omnis regio libidinis. Et quoniam tractatum incurrimus somniorum de quo uarie senserunt ueteres, fiat earum quae in honore sunt opinionum commemoratio. Aristoteles, ut qui dei prouidentiam usque ad lunae
Abbreviated transcription (Latin):
segͣr&a porrigitur. atq &iam diurnNubaris adplicatio cum ignis intimi lumine
manifestat. si ne solis effulsione nihil uideri. Deniq postquã in nactem inquit disces¬
serit cognatus ignis. desertum eius auxilio lum̃ intimũ reman& otiosũ: pullã habens
quippẽ palpebris. quarũ tec̃m̃ salubne oculorũ auxiliũ dix eẽuis illa ignis in timi coert& cõpres¬
sȩq fundit se ꝑm̃bra: Quopacto intimorũ motuũ relaxat᷑ intentio insoporã qui& ẽ. minime
tunc interpellante tem̃tẽ uisus inqui d ũdine: Cũq erit inquit altior quiestrassiore facto patu¬
ralis pĩonuihil autdeue quiddã incertũq & ꝑfunetoriũ sõnamꝰ : siner̃ in signes ieliqͥe cõmotionũ animi
Cuius modicoru łx quib: in locis talia uisuum simula cranascent᷑ & pressa & obinsigneimn agnũ diupoe¬
nes memoriã residentia : Supit porroreliquiȩ cõmotionũ uelex modestis uel ex intẽ perantib: interdũ¬

Expanded text:
secreta porrigitur. Atque etiam diurni iubaris applicatio cum ignis intimi lumine manifestat sine solis effulsione nihil uideri. Denique «postquam in noctem, inquit, discesserit cognatus ignis, desertum» eius auxilio lumen intimum remanet otiosum nullam habens quippe palpebris — quarum tegmen salubre oculorum auxilium dixit esse — uis illa ignis intimi coercetur compressaque fundit se per membra, quo pacto intimorum motuum relaxatur intentio in soporam quietem minime tunc interpellante mentem uisus inquietudine. DE IMAGINIBVS Cumque erit, inquit, altior quies crassiore facto naturali spiritu, nihil aut leue quiddam incertumque et perfunctorium somniamus; sin erunt insignes reliquiae commotionum animi, cuius modi erunt et quibus in locis, talia uisuum simulacra nascentur expressa et ob insigne imaginum diu penes memoriam residentia. Sunt porro reliquiae commotionum uel ex modestis uel ex intemperantibus interdum
Abbreviated transcription (Latin):
ideȩ cognominate : Quarum ad presens differt ex aminationẽ ne quaerit unanesit arche ir¬
pasp&ies eorũ quȩ sunt cõmunis omniũ t aninnumerabiles & ꝓrerũ existentiũ numero qua¬
rũ co&ũ & congregatione concreuerit uniũ samoles : A nuero idẽ unũ parit̃ & multasint: inpain

Expanded text:
ideae cognominatae; quarum ad praesens differt examinationem nec quaerit unane sit archetyideae cognominatae; quarum ad praesens differt examinationem nec quaerit unane sit archetypa species eorum quae sunt communis omnium, an innumerabiles et pro rerum existentium numero, quarum coetu et congregatione concreuerit uniuersa moles, an uero idem unum pariter et multa sint,
Abbreviated transcription (Latin):
materias exsecuti : Hasqͣẽ cretione mutua exmaloris atq optinentis materia euo cabulo cogno¬
minatȩ sunt : quatenꝰ porro ea edẽ materiȩ & ex quib: antiquiorib: substiterint. ne mousq ad huc
dixerat sta quã scientib naturã sinceritatẽq earũ ignẽ & aera. &aquã. & trã uelut elementa
mundi sensi liseẽ dixert̃ : Quȩ ne in sillabarũ quidemordinẽ locanda sunt: Quia sermonisele¬
m̃taliterȩst̃ postqua se cdiordinis syllabȩ : Rectȩ dix̃ quattuor hȩc mundana corporane in syllaba¬
rũ quidẽ ordinẽ clocanda : Qquippe primũ elementũ uniuersȩrei silua est in formis acsine qualitate.
quãutsi tmunđ format intellegibilis sp&ies Ex qͥb: siluauidelic& & sp&ie Ignis purus &intellegibilis c&e¬
rȩq sincerȩ substantiȩ quattuor Equib: demũ hȩ materiȩ sensile s igneȩ a quatiles terrenȩ & ae¬
ncȩ : Ignis porropurus & c&erȩ sincerȩ intellegibilesq substantiȩ speties st̃ exẽplaria corporũ

Expanded text:
materias executi has quae concretione mutua ex maioris atque obtinentis materiae uocabulo cognominatae sunt. Quatenus porro eaedem materiae et ex quibus antiquioribus substiterint, nemo usque adhuc dixerat, sed tamquam scientibus naturam sinceritatemque earum ignem et aera et aquam et terram uelut elementa mundi sensilis esse dixerunt, quae ne in syllabarum quidem ordinem locanda sunt. Quia sermonis elementa litterae sunt, post quas secundi ordinis syllabae, recte dixit quattuor haec mundana corpora ne in syllabarum quidem ordinem collocanda. Quippe primum elementum uniuersae rei silua est informis ac sine qualitate quam, ut sit mundus, format intellegibilis species; ex quibus, silua uidelicet et specie, ignis purus et intellegibilis ceteraeque sincerae substantiae quattuor, e quibus demum hae materiae sensiles, igneae, aquatiles, terrenae et aereae. Ignis porro purus et ceterae sincerae intellegibilesque substantiae species sunt exemplaria corporum,
Abbreviated transcription (Latin):
uni formem naturam es sererum quae dispensantur : It a quedã ex prouiden¬
tia tantum quaedã ex decreto non nulla ex uolunta tenostra non nulle
etiam ex uarietate fortunȩ : pleraq: casu quȩ ut lib& accidunt: ⁊ diuina
quidem atq: intelligibilia quaeq his ꝓxima sunt : fdũ ꝓuidentiam solam:

Expanded text:
uniformem naturam esse rerum quae dispensantur; ita quaedam ex prouidentia tantum, quaedam ex decreto, non nulla ex uoluntate nostra, non nulla etiam ex uarietate fortunae, pleraque casu quae ut libet accidunt. Et diuina quidem atque intellegibilia quaeque his proxima sunt secundum prouidentiam solam
Abbreviated transcription (Latin):
somniorũ simula cranascent᷑ eorumq: exꝑgefactus q̃ q memoria comi¬
tabitur : At uerosimulacrorũ qͣ inspeculis oboriunt᷑ õbrarũ ꝰ s q̃ in humi¬
da cernunt᷑ suꝑficie facilis assecutio est si quidẽ utriusq lguis tã itini
quã extra pesiti concursu lncidente . int̃ sitã aliquã bauã qematdioriȩ suꝑ

Expanded text:
somniorum simulacra nascentur eorumque expergefactos quoque memoria comitabitur. At uero simulacrorum quae in speculis oboriuntur, umbrarum etiam quae in humida cernuntur superficie, facilis assecutio est, siquidem utriusque ignis tam intimi quam extra positi concursu incidente in tersam aliquam leuemque materiae su
Abbreviated transcription (Latin):
adate num̃ mihi comes quoddã idq: uox est. quaecũ ad animũ sensũq meũ commeat.
significat ab eo qđ agerȩꝓposui temperandũ. hortatur uero adnullam actum : atq
&iã siquis familiaris utimeo consilio uol& aliquid arturus. hocquoq agi ꝓhib&:
quarum quidem rerũ & significationũ fides certaest : Ego & enĩ in becilla hominũ

Expanded text:
ate numen mihi comes quoddam idque uox est quae, cum ad animum sensumque meum commeat, significat ab eo quod agere proposui temperandum; hortatur uero ad nullum actum; atque etiam si quis familiaris uti meo consilio uolet aliquid acturus, hoc quoque agi prohibet». Quarum quidem rerum et significationum fides certa est; eget enim imbecilla hominu
Abbreviated transcription (Latin):
id est cordemit togremio cordis nitentespũ quaneruis obsitꝰ limes in t̃iectus corapulmone se¬
cernit utraq: et uitalib c&eris quo faucium angustias ari& ante formatoq ligu aetc& eris
uoc abulis orga hu sarticulatosedisonos sermonis elem̃ta quo quidẽm t̃p̃tem̃tis arcam motape¬
mantur: Ilporro principale animȩ uocatergo spm̃animã eẽ dicentes corpꝰẽc̃animã plane fatent
quod suta est̃ corpus corporiso catũ es ÷ societas porrouel ex plicatione fit ł ex ꝑmixtione

Expanded text:
id est corde, mitti, gremio cordis nitente spiritu qua neruis obsitus limes interiectus cor a pulmone seid est corde, mitti, gremio cordis nitente spiritu qua neruis obsitus limes interiectus cor a pulmone secernit utroque et uitalibus ceteris, quo faucium angustias arietante formanteque lingua et ceteris uocalibus organis articulatos edi sonos, sermonis elementa, quo quidem interprete mentis arcani motus aperiantur. Id porro principale animae uocat. Ergo spiritum animam esse dicentes corpus esse animam plane fatentur. Quod si ita est, corpus corpori sociatum est. Societas porro uel ex applicatione fit uel ex permixtione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriumauusq sensus intellegere passionẽ et exiis quaenuntiant colligere quid sit illud &
presens quidẽ accipere bsenfis aũ meminis se futurum item ꝓuidere : definit
ideintimã mentis deliberationem Sicintimus est motus amimȩuis rationabilis : habent quippe
&ia mutaiũ animȩ principalẽ qui discernunt obosi maginant᷑ dedinant in sidis prȩrupta & p̃¬
apitia suꝑsiliunt : Necessitud inẽ recognoscunt ñ tam̃rationabilẽ. quin potius natura lem
Solus uero homo exmortalibus principali m̃tis bono hoc estratione utitur ut ait idẽ di q ppus:
Sicut aranea in medietate cas ñ somnia filorũ ten& pedib exordia ut cũ quid exbestio lis plagas
incurrerit ex quacũq parte do ꝓximosentiat᷑ si canimȩ principale positũ in media sedecordissensuũ
exordia retinere. Vt cũ ꝗł nuntiabt̃ depreximore tognoscat: uocẽ quoqdicunt epenetralipectoris

Expanded text:
prium cuiusque sensus intellegere passionem et ex his quae nuntiant colligere quid sit illud et praesens quidem accipere, absentis autem meminisse, futurum item prouidere». Definit idem intimam mentis deliberationem sic: «Intimus est motus animae uis rationabilis». Habent quippe etiam muta uim animae principalem, qua discernunt cibos, imaginantur, declinant insidias, praerupta et praecipitia supersiliunt, necessitudinem recognoscunt, non tamen rationabilem, quin potius naturalem; solus uero homo ex mortalibus principali mentis bono, hoc est ratione, utitur, ut ait idem Chrysippus: «Sicut aranea in medietate cassis omnia filorum tenet pedibus exordia ut, cum quid ex bestiolis plagas incurrerit ex quacumque parte, de proximo sentiat, sic animae principale positum in media sede cordis sensuum exordia retinere, ut, cum quid nuntiabunt, de proximo recognoscat». Vocem quoque dicunt e penetrali pectoris,
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum usque ad solem liquido dimensus est: &iam in poli¬
tia Non ordinationem modo commemo rans planetum. sed
singulorum magnitudines. uelocitatesi & iam colores
Hoc est splendores ac serenitates notans. axemca eli itẽ fuso
circulosque axem ambientes tam extimos & uicinos polis.
quam medios tres uerticuloͥs comparans:

Expanded text:
secundam usque ad solem liquido dimensus est, etiam in Polisecundam usque ad solem liquido dimensus est, etiam in Politia non ordinationem modo commemorans planetum, sed singulorum magnitudines uelocitates, etiam colores, hoc est splendores ac serenitates, notans, axem caelitem fuso circulosque axem ambientes tam extimos et uicinos polis quam medios tres uerticulis comparans.
Abbreviated transcription (Latin):
celestiaq distantia congruis & consonis sibunuicẽ interuallisimpetũ
nimio & uelocitate raptatus edere sonos musicos: quẽ secutus erat hos¬
enesi motu quidem stellarũ sonos musicos edi consentit. sed or dinem
collocationis nĩ eũ dẽ eẽ dicit : statĩ quippe postlunam secumndam
altitudinẽ a t̃ra solidat : me morans fabulo semercuriũ cõmeszenta recens
a selrracũ calũ ascender& primitus transeuntem perea quȩ motu ꝑlanet
stellarũ collocatione. Quae causa cet̃ corcinentiae recensere
primũ se at erra trans mississe lune globũ. Post quẽ superasse solis
dehinc mercuni stilbontis & ceteroꝵ̃ cum a planisũ ma excelsa
alat hematicitam̃ neq hanc neq unã om̃s ordinationẽ stellarum
errantiũ ponunt. sed solem quidem  ostlunã ultra
Hunc autẽ quidã mercurium quidam alium aliquem
exresiduis conlocant: plato&iã in hoc ipso timaeo. primam
altitudinẽ a terra us que ad lunarem circulum.

Expanded text:
elestiaque distantia congruis et consonis sibi inuicem interuallis impetu nimio et uelocitate raptatus edere sonos musicos. Quem secutus Eratosthenes motu quidem stellarum sonos musicos edi consentit, sed ordinem collocationis non eundem esse dicit. Statim quippe post lunam secundam altitudinem a terra soli dat memorans fabulose Mercurium commenta recens a se lyra, cum caelum ascenderet, primitus transeuntem per ea quae motu planetstellarum collocatione, quae causa esset concinentiae recensere. Primum se a terra transmisisse lunae globum, post quem superasse solis, dehinc Mercurii Stilbontis et ceterorum cum aplani summa et excelsa. Mathematici tamen neque hanc neque unam omnes ordinationem stellarum errantium ponunt, sed solem quidem post lunam, ultra hunc autem quidam Mercurium, quidam alium aliquem ex residuis collocant. Plato etiam in hoc ipso Timaeo primam altitudinem a terra usque ad lunarem circulum,