comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo agrestiu młtitudine cũ pecõĩb mͣtu
poplationu compulsa audierat tã incõ¬
ditam. mermemq młtitudine prior
statun terrore aduenens cepit cõpensa¬
ueratq ea preda quod Ignominie ad
elim acceptum fuerat. diudẽti p̃da
uenit Eropum quendam cõrupto ãcis
preside qui p̾fectura luchidu cepisse
teneret ecia ⁊ darscerru quosdã uicos
et dardanos ecia cõscire/ omisso igit
et pholipania ducib ad p̾sidiũ soc̃oꝵ
ꝓfectus ab domis ꝑ Achaya boetiaq
et Euboeam detimis castris demetri¬
andez in thesaliam ꝑuenit ibi alii
maiore afferentes tumultũ nuntu
occurrerunt dardones in Macedonia
effusos orestidem iaz tener ac descedisse
Margesteum campuz famamq nit
barbaros celebre esse philippũ occisu
expeditione ea q̃ cum populatorib agri
ad sitionem pugnauit in ãborẽ illatꝰ
impetu eqͥ ad eminente ramũ cõnu
alteru galee prefeͣgit Idinuẽtũ ab

Expanded text:
um pecoribus metu populationum compulsam audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore adueniens cepit; compensaueratque ea praeda quod ignominiae ad Elim acceptum fuerat. diuidenti praedam uenit Aeropum quendam corrupto arcis praesidiique praefecto Lychnidum cepisse; tenere et Dassaretiorum quosdam uicos et Dardanos etiam concire. omisso igituet Polyphanta ducibus ad praesidium sociorum, profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decimis castris Demetriadem in Thessaliam peruenit. ibi alii maiorem adferentes tumultum nuntii occurrunt, Dardanos in Macedoniam effusos Orestidem iam tenere ac descendisse in Argestaeum campum, famamque inter barbaros celebrem esse Philippum occisum. expeditione ea qua cum populatoribus agri ad Sicyonem pugnauit, in arborem inlatus impetu equi ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab
Abbreviated transcription (Latin):
tempore utrobiq res. p̃. ꝓspere regertas
adhuc aduersa secundis pene ad iditi
extractam esse. cuz i Italia ad õm̃sme¬
num ⁊ Cannas p̾cipitasset Romanas re¬
et prospera bella in yspania prelapsams
erexisse. postea cuz in yspamia alia suꝑ
clades duob egregiis ducib amissi
excepisse ⁊ ip̃m interuallu loci qes
ultimis terraꝵ oris alterũ gereret l
spaciu dedisse ad respirandum nũcꝰ
bella in ytaliam accepta/ duo celełts
nois diices circũstare urbe Romanh
unu ĩLocu tota ꝑiculi molez once
incũbiusseꝰ qui eõꝵ prior uicisse

Expanded text:
tempore utrobique res publica prospere gereretur? tempore utrobique res publica prospere gereretur? adhuc aduersa secundis pensando rem ad id tempus extractam esse. cum in Italia ad Trasumennum et Cannas praecipitasset Romana res, prospera bella in Hispania prolapsam eam erexisse; postea, cum in Hispania alia super aliam clades duobus egregiis ducibus amissis excepisse; et ipsum interuallum loci, quod in ultimis terrarum oris alterum bellum gereretur, spatium dedisse ad respirandum. nunc duo bella in Italiam accepta, duo celeberrimi nominis duces circumstare urbem Romanam, et unum in locum totam periculi molem, omne onus incubuisse. qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ alpis esse/. duas tm̃ preualidas ud
magno inter se Maris terraꝵq spac
diẜtas. de Imperio ⁊ operib certare ho
cause aperuerant alpes hasdrubali
ad placentia/ duz frustra obsidet mas
q̃ oppugnauit corrupit. Crediderits
pestris oppidi facilem expugnatione q
et nobilitas Colonie induxerat eũ mi
se excidio eius urbis terrore cetrĩs mtis
mniecturu ñ ip̃m solu ea oppugnatis
impedit s anibale post fama timsi
eius tanto spe sua celeriorez ia moue
ex hiberis continuerat/. qͥppe repurat
non solum ꝙͣ lenta urbui oppugnatõe
s eciaz q̃ ip̃e frustra eande illa coloue
ab trebia uictor regressus temptass.s
sules diuersis itmerib ꝓfecti ab u̾btus
in duo parit bella distenderat cuas hrt¬
Romanoꝵ simul recordantuz qͣs pͥma
aduentus ambał intuliss ytalie clads
simul cum illa angeret cura quos m
propitios urbi atq imꝑio fore deos. fali

Expanded text:
m Alpes esse; duas praevalidas urbes, m Alpes esse; duas praevalidas urbes, magno inter se maris terrarumque spatio discretas, de imperio et opibus certare. hae causae aperuerant Alpes Hasdrubali.ad Placentiam, dum frustra obsidet magis quam oppugnat, conrupit. crediderat campestris oppidi facilem expugnationem esse, et nobilitas coloniae induxerat eum, magnum se excidio eius urbis terrorem ceteris ratum iniecturum. non ipse se solum ea oppugnatione inpediit, sed Hannibalem post famam transieius tanto spe sua celeriorem iam mouentem ex hibernis continuerat, quippe reputantem non solum quam lenta urbium oppugnatio esset sed etiam quam ipse frustra eandem illam coloniam ab Trebia uictor regressus temptasset. consules diuersis itineribus profecti ab urbe uelut in duo pariter bella distenderant curas hominum, simul recordantium quas primus aduentus Hannibalis intulisset Italiae clades, simul cum illa angeret cura, quos tam propitios urbi atque imperio fore deos ut eodem
Abbreviated transcription (Latin):
in ytaliam fratrem crediderat recordatõ qͥ
ip̃e in transitu nũc Rodani nũc Alpuiz cu
hominib locisq pugnando ꝑ.u. menses ex¬
hausiss haud quanꝙͣ tam facile atrumq
transitum expectabat ea tardius mouẽd
ex ybernis causa fuit. Ceter hasdrubali
et sua ⁊ alioꝵ spe oĩa celeriora atq epedi¬
tiora fuere. Non enim receperũt mõ aluẽ¬
ni eum deincepsq alie gallioe atq alpine
gentes. s ecia secute sunt ad bellũ. Et tu ꝑ
munita pluraq transitu fratris que antea
in uia fuerant ducebant. tum ecia xii. ãnoͣ
assuetudine ꝑuiis alpib factis int̾ iniciora
iam hominu transibant ingenia. Inusitati
nanq aña alienigens nͨ uidere ip̃i aduena
in sua terra assucti oĩ gn̾i humano ĩscciales
erant Et pͥmo ignari quo penus ꝑgert suas
rupes/ suaq castella ⁊ petoꝵ hominuzq p̃daz
peti crediderant. Fama deide punici belli

Expanded text:
in Italiam fratrem crediderat, recordando quae in Italiam fratrem crediderat, recordando quae ipse in transitu nunc Rhodani nunc Alpium cum hominibus locisque pugnando per quinque menses exhausisset, haudquaquam tam facilem maturumque transitum exspectabat; ea tardius mouendi ex hibernis causa fuit. ceterum Hasdrubali et sua et aliorum spe omnia celeriora atque expeditiora fuere. non enim receperunt modo Aruerni eum deincepsque aliae Gallicae atque Alpinae gentes, sed etiam secutae sunt ad bellum; et cum per munita pleraque transitu fratris quae antea inuia fuerant ducebat, tum etiam duodecim annorum adsuetudine peruiis Alpibus factis inter mitiora iam transibant hominum ingenia. inuisitati namque antea alienigenis nec uidere ipsi aduenam in sua terra adsueti, omni generi humano insociabiles erant; et primo ignari quo Poenus pergeret suas rupes suaque castella et pecorum hominumque praedam peti crediderant; fama deinde Punici belli
Abbreviated transcription (Latin):
uinciis quos ꝓ re .p̃. censerẽt ẽẽ traducendos
om̃a cum sumina concordia Consulu acta
scripti magni redoris auxlia er ysfunia qua
a p̃. Scipione luuo missa quida ad id bellu
auctores sunt octo milia yspanoꝵ. galloꝵq
et duo milia de Legione militu equitu .x.
misisse. Auserunt.xͦ. tumultu lictere ex
hasdrubalez mouisse ex ybernis ⁊ iaz alpes
trarisire octo milia sigui conscripta ãmataq
coniunctura se trangresso ĩ ytalia ẽẽ nisi
micteretur in ligues qui eos bello occupar̾t
se cum mualido exercitu quead tutu pu¬
taret progressuru. Hec licte ꝯsules rapti
confecto dilectu maturius ꝙͣ cõstituerant
exire ꝓiuncias coegerũt eaq mente utriq¬
cõs hostem in sua ꝓuincia ꝯtinuerũt ut¬
neq coniungi neq conferre in unu uires
pateretur. plurimu ĩ ea rem adiuuit opi¬
nio anibalis/. ꝙ ⁊si ea estate transiturum

Expanded text:
uinciis quos e re publica censerent esse traducendos. uinciis quos e re publica censerent esse traducendos. ea omnia cum summa concordia consulum acta.scripti. magni roboris auxilia ex Hispania quoque a P. Scipione M. Liuio missa quidam ad id bellum auctores sunt, octo milia Hispanorum Gallorumque et duo milia de legione militum, equitum milmisisse. auxerunt Romae tumultum litterae ex Hasdrubalem mouisse ex hibernis et iam Alpes transire; octo milia Ligurum conscripta armataque coniunctura se transgresso in Italiam esse nisi mitteretur in Ligures qui eos bello occuparet; se cum inualido exercitu quoad tutum putaret progressurum. hae litterae consules raptim confecto dilectu maturius quam constituerant exire in prouincias coegerunt ea mente ut uterque hostem in sua prouincia contineret neque coniungi aut conferre in unum uires pateretur. plurimum in eam rem adiuuit opinio Hannibalis quod, etsi ea aestate transiturum
Abbreviated transcription (Latin):
et ab supero mari senensis cũ uacatĩes suas
quisq ppͫ. recitaret nłłius cum ĩ ytalia hosti
esset pret Anciate hostieusemq uacate obẜ¬
uata est. Eaꝵq Colomaꝵ iumor̃s iur iurado
ad apti sup̃ dies xxx. nõ ꝑnoctaturos se extͣ
menia Cclome sue donec hostes in Italia
essent. Cum õnes censerent pͥmo qͦ tpre
consulib eundum ad bellũ. Nã ⁊ hasdrubali
occurrendum esse descendenti ab alpibus
ne gallos Cis alpinos neue Etruria eretta
in spem nouaꝵ reꝵ solicitaret ⁊ anibalem
suo proprio occupandum bello ne emergere
ex brutiis atq obuiam fieri ire poss. liuius
cunctabatur paꝵ fidens suaꝵ ꝓuinciaꝵ exẽ¬
citibus. Collega ex duob consularib egre¬
giis exercitib ⁊ tercio cuiq claudius tare̾ti
preesset electione haberet ĩtuleratq metaẽ
de uolonib reuocandis ad signa senatꝰ liberã
potãte ꝯsulib fecit et supplendi uñ ⁊ eligẽdi

Expanded text:
et ab supero mari Senensis. cum uacationes suas et ab supero mari Senensis. cum uacationes suas quisque populus recitaret, nullius cum in Italia hostis esset praeter Antiatem Ostiensemque uacatio obseruata est; et earum coloniarum iuniores iure iurando adacti supra dies triginta non pernoctaturos se extra moenia coloniae suae donec hostis in Italia esset. cum omnes censerent primo quoque tempore consulibus eundum ad bellum—nam et Hasdrubali occurrendum esse descendenti ab Alpibus ne Gallos Cisalpinos neue Etruriam erectam in spem rerum nouarum sollicitaret, et Hannibalem suo proprio occupandum bello ne emergere ex Bruttiis atque obuiam ire fratri posset—, Liuius cunctabatur parum fidens suarum prouinciarum exercitibus: collegam ex duobus consularibus egregiis exercitibus et tertio cui Q. Claudius Tarenti praeesset electionem habere; intuleratque mentionem de uolonibus reuocandis ad signa. senatus liberam potestatem consulibus fecit et supplendi unde uellent et
Abbreviated transcription (Latin):
ndute uestem/ carmen ⁊̃ Iunonez Regina
mentes ibant. Illa tempestate forsitan
udabile rudib ingeniis nunc aborrẽs
inconditu si referatur uirginũ õdmẽ
uebantur .x. uiri coronati laur̃a pre¬
atatiq a porta iugario uico in foru
aure. In foro pompa consistens per
benus rete data uirgines sonuz uocis
iusu peduz modulantes intdesẜunt inde
uos tusco uel abroq per Louonũ foruz
cluium publicum atq edez Iunonis
Regine perrectuz ibi duc hostie a.x.uiris
Inindate ⁊ simulacra cupressea ĩ edẽ illata.
Deis rite placatis dilectu ꝯsules habebant
acrius intentiusq qͣ priorib ans quisq
meminerat habitum. Nam ⁊ belli terror
duplicatus noui hostis in Italia aduentu ⁊
minus iuuentutis erat unde scriberent
milites. Itaq Cdonos eciã maritiõs/ qui sa¬
crosancta uacatõe dicebantur hr̃e dare
milites cogebant. qͥb recusantib edixere
in diez certam ut quo quisq iure uacatõe
haberet ad senatu deferret. Ea dic hii

Expanded text:
indutae uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iunonis reginae perrectum. ibi duae hostiae ab decemuiris immolatae et simulacra cupressea in aedem inlata. deis rite placatis dilectum consules habebant acrius intentiusque quam prioribus annis quisquam meminerat habitum; nam et belli terror duplicatus noui hostis in Italiam aduentu et minus iuuentutis erat unde scriberent milites. itaque colonos etiam maritimos, qui sacrosanctam uacationem dicebantur habere, dare milites cogebant. quibus recusantibus edixere in diem certam ut quo quisque iure uacationem haberet ad senatum deferret. ea die ad s
Abbreviated transcription (Latin):
Cartaginis fertur dixisse/. Castrisq inde
motis ut oĩa auxilia q̃ diffusa latius
tueri nõ potetat in extremum ytalie
angulum brutios contraheret et metha¬
pontinos Ciuitatez uniuersa excitos se¬
ditionib suis ⁊ lucanoꝵ qͥsueditionis
erant in Brutum agrum traduxit.

Expanded text:
Carthaginis fertur dixisse; castrisque inde Carthaginis fertur dixisse; castrisque inde motis ut omnia auxilia quae diffusa latius tueri non poterat in extremum Italiae angulum Bruttios contraheret, et Metapontinos ciuitatem uniuersam excitos sedibus suis et Lucanorum qui suae dicionis erant in Bruttium agrum traduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum uis gaudiu aĩs caperent discessum
ab aliis domos ut cõiugib libẽisq tam
letu nunciu impartirent senatus ꝙ .M.
liuiꝰ ⁊c. claudius coñ. incolumi exercitus
ducem hostiu legionesq occidissent suppli¬
cationem ĩ triduum decreuit. Eam suppli
a uiris feminisq est oĩa tẽpla ꝑ t̾duũ
totum equalem turba habuer. Cũ matͦne
amplissima ueste cu liberis ꝑinde ac si
debellatum foret oĩ solute metu dis m̃ioͬ¬
talibus gentes agerent statũ qͦ ciuitatis
ea uictoria inde haud secus ꝙͣ ĩ pace res
creditum soluendo auderent. C. claudiꝰ
cons. cum in castra rediss/ capͭ has drubił
quod ẜuatum cum cura actulerat ꝓici
ante hostiu stationes captiuosq afros
iũctos ut erant ostendi duos ecia ex hiis
solutos ire ad Anibalem ⁊ exꝑmer q̃ acta
essent iuissit. Anibal tãto simł public o
familiariq ictꝰ Luctu agnosder se fõtuã

Expanded text:
cum uix gaudium animis caperent. discursumcum uix gaudium animis caperent. discursumab aliis domos ut coniugibus liberisque tam laetum nuntium impertirent. senatus quod M. Liuius et C. Claudius consules incolumi exercitu ducem hostium legionesque occidissent supplicationem in triduum decreuit. eam supplica uiris feminisque est. omnia templa per totum triduum aequalem turbam habuere, cum matronae amplissima ueste cum liberis perinde ac si debellatum foret omni solutae metu deis immortalibus grates agerent. statum quoque ciuitatis ea uictoria mouit, ut iam inde haud secus quam in pace res creditumque soluendo auderent. C. Claudius consul cum in castra redisset, caput Hasdrubalis quod seruatum cum cura attulerat proici ante hostium stationes, captiuosque Afros uinctos ut erant ostendi, duos etiam ex iis solutos ire ad Hannibalem et expromere quae acta essent iussit. Hannibal tanto simul publico familiarique ictus luctu, adgnoscere se fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiu aliis nulla futura añfides erat
ꝙͣ legatos consulu uł lr̃as audissent
ipsos deinde appropinquare legatos ablatũ
est. Tunc eͥiz uõ oĩs etas cũrere primus
quisq oculis auribq hauir tãtũ gaudiũ
cupientes ad molenum usq põte̾ ꝯtinens
agmen ꝑuenit. Legati erant l. ueturius
fusi oĩs gñs homiinu freqͥntia in foru
ꝑuenerunt Cum alii ip̃os alii coĩtes coꝵ
que acta essent ꝑcunctarentur et ut qͥsq
audierat exercitum hostiu imꝑatorezq
occisum Legionẽs Romanas incolumes
s aluos consules esse extimplo aliis porro
impartierant gaudiũ suu cũ ege̾ ĩ cuia
ꝑuentum ẽẽt młto egrius submota turba
ne patrib miscerent᷑ licte ĩ seãtu recitate
sunt Introducti in contionez legati .l. ue¬
turius lict̃is recitatis ip̃e planius õnia que
acta erant exposuit cum igẽti assensu:
postremo etiaz clamore uniuerse contionis

Expanded text:
gaudium, aliis nulla ante futura fides erat gaudium, aliis nulla ante futura fides erat quam legatos consulumue litteras audissent. ipsos deinde adpropinquare legatos allatum est. tunc enimuero omnis aetas currere obuii, primus quisque oculis auribusque haurire tantum gaudium cupientes. ad Muluium usque pontem continens agmen peruenit. legati —erant L. Ueturius fusi omnis generis hominum frequentia in forum peruenerunt, cum alii ipsos, alii comites eorum quae acta essent percontarentur; et ut quisque audierat exercitum hostium imperatoremque occisum, legiones Romanas incolumes, saluos consules esse, extemplo aliis porro impertiebant gaudium suum. cum aegre in curiam peruentum esset, multo aegrius summota turba ne patribus misceretur, litterae in senatu recitatae sunt. inde traducti in contionem legati. L. Ueturius litteris recitatis, ipse planius omnia quae acta erant exposuit cum ingenti adsensu, postremo etiam clamore uniuersae contionis
Abbreviated transcription (Latin):
uit ppꝰ a foro macroneq qͥa nichil
i ipsis opis erat Inter preces obtesta¬
uonesq uerse ꝑ omnia dilubra uage
suplices uotisq fatigare deo tã sclicite
a suspense ciuitati fama incẽta prio
atidit duos Rarmenses eqͥtes ĩ cast᷑
que in faucib umbrie opposita erãt
lenisse ex prelio nunciantes cesds
hostes. Et pͥmo mag̃ aurib ꝙͣ animis
id acceptu erat ut maius letiusq qͣ qͦd
mente caperet aut satis credere possent
et ip̃a celeritas ide impediebat ꝙ biduo
ante pugnatu dicebatur. Licte dem̃ abs
malio accidino misse ex castͥs affuerũt
de Rarmensiu Equitu aduẽtu. hebre
exciuerunt tantoq certamine ac tumłtu
pp ad fores curie concursum est ut a dir
senatu licte recitarent᷑. Tandem submoti
et coherciti a Magistratibus dispe̾sãq
Leticia interponentis eius aĩos potuit in
senatum pͥmu. deinde ĩ ꝯtõe licte r̾citate
sunt ⁊ ꝓ cuiusq ingenio aliis ia circu

Expanded text:
aut populus e foro. matronae , quia nihil aut populus e foro. matronae , quia nihil in ipsis opis erat, in preces obtestationesque versae, per omnia delubra vagae suppliciis votisque fatigare deos. tam sollicitae ac suspensae civitati fama incerta primo accidit duos Narnienses equites in castra quae in faucibus Umbriae opposita erant venisse ex proelio nuntiantes caesos hostes. et primo magis auribus quam animis id acceptum erat, ut maius laetiusque quam quod mente capere aut satis credere possent; et ipsa celeritas fidem impediebat, quod biduo ante pugnatum dicebatur. litterae deinde ab L. Manlio Acidino missae ex castris adferuntur de Narniensium equitum adventu.exciuerunt; tantoque certamine ac tumultu populi ad fores curiae concursum est ut adire senatu litterae recitarentur. tandem summoti et coerciti a magistratibus, dispensarique laetitia inter impotentes eius animos potuit. in senatu primum, deinde in contione litterae recitatae sunt; et pro cuiusque ingenio aliis iam certum
Abbreviated transcription (Latin):
na tuz oĩs genens
qui capti apud hostes erant supͣ xxx
milia capitu recepta. Id solacii fuit
⁊ admissis eo pͣlio militib. Na haud¬
quanꝙͣ incruenta uictoria fuit octo
feme milia Romanoꝵ socioꝵq accisa
adeoq ecia uictores sanguinis cedisq
ceperat sacietas ut postero die cũ esset
nunciatu linio cons. gallos cis alpinos
liguresq qui aut plio nõ affuissent
aut inter cedem effugissent uno agm̃e
abire sine certo duce sine signis sine
erdine ullo aut imꝑio posse siun a
sua atq ad hostem ꝑuenit. Itez eius
frequentia minore qͥa neõ p̾cesfut
nuncius. Leticia uõ tanta ut uix cõpoteᷤᷤ
incium pregaudio essent celebratu
qt. Ram. xͤ. Neuter aĩ hĩtus satis
dici enarrariq potest nͨ quo ince̾ta
expectacione euentus ciuitas fuerat
nec quo uictorie famam accepit Nuꝙͣ
ꝑ ommes dies. Ex quo claudiũ ꝯsulez
pofectum fama actulit ab orto sole
ad occidentem aut senator quisq̃/ a
curia atq a magistratib abscescit

Expanded text:
a cum omnis generis, qui capti apud hostes erant supra quattuor milia capitum recepta. id solacii fuit pro amissis eo proelio militibus. nam haudquaquam incruenta victoria fuit: octo ferme milia Romanorum sociorumque occisa; adeoque etiam victores sanguinis caedisque ceperat satias ut postero die, cum esset nuntiatum Livio consuli Gallos Cisalpinos Liguresque, qui aut proelio non adfuissent aut inter caedem effugissent, uno agmine abire sine certo duce, sine signis, sine ordine ullo aut imperio; posse, si una sua atque ad hostem pervenit. iter eius frequentia minore, quia nemo praecesserat nuntius, laetitia vero tanta vix ut compotes mentium prae gaudio essent celebratum est. nam Romae neuter animi habitus satis dici enarrarique potest, nec quo incerta expectatione eventus civitas fuerat, nec quo victoriae famam accepit. numquam per omnis dies, ex quo Claudium consulem profectum fama attulit, ab orto sole ad occidentem aut senator quisquam a curia atque ab magistratibus abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
inde passus hasdrubal aberat. Itagid
iam appropinquaret tectus montib
substitit nero ne aũt noctẽ cast᷑ ings¬
deretur. Scilentio ingressi a sius qt
ordinis hominib intentoria adduci
cum sũma oĩu Leticia hospitalita
excipiuntur. postero die cõsiliũ hias
aduentum eoꝵ ꝑ loca alta duce̾dos¬
citum modo insideret angustos salta
ut transitu el auderet modo a lai
aut tergo carperet agmen. Ludse
hostem omnib artib belli fuat. a
tum in consilio aderat młtoꝵ S
inclinant senctencie ut dum fesst
uia ac uigilis reficeret mlicez d

Expanded text:
inde passus Hasdrubal aberat. itaque cum inde passus Hasdrubal aberat. itaque cum iam appropinquaret, tectus montibus substitit Nero ne ante noctem castra ingrederetur. silentio ingressi ab sui quisque ordinis hominibus in tentoria abducti cum summa omnium laetitia hospitaliter excipiuntur. postero die consilium habitaduentum eorum per loca alta ducendocum modo insideret angustos saltus ut transitum clauderet, modo ab latere aut ab tergo carperet agmen, ludificatus hostem omnibus artibus belli fuerat; is tum in consilio aderat. multorum eo inclinant sententiae ut, dum fessum uia ac uigiliis reficeret militem N
Abbreviated transcription (Latin):
ad naturale desideriu corpoꝵ eet quieti
tiuetur ⁊ ad calexam pmissi erat qui
nũciarent aduentũ nͨ tunctaretur ꝯ
an palam inter diu ac noctu uemi¬
an esse uellet. Hiisdez an aliis censde
castris nocte clam meare meluis uis
est. Tessera ꝑ castra a liuio cons dat
erant ut tribunus tribunu. Cẽtur
Centurionez. Eques equite pedeͤ pe
acciperet neq dilatari castra opus q
Re hostis aduentu alterius cons sens
Et cohabitacio plurimu in angusi
tendentiu facilior futura erat ꝙ cla¬
dianus exertitus nichil fere p̾t̾ arm
secu in expeditione tulerat. Ceteꝵ n
ip̃o itinere aut cu uolu̾tariis agmes
erat offerentib se se ultͦ ex ueteribti
militib ꝑfunctis ia militia ⁊ iuiẽs
quos certatiz noĩa dantes siqͦꝵ cõpor
speties roburq uiriu aptu militis
uidebatur conscripẜat Ad Sena cast
alterius cons. erant ⁊ quingetos fen

Expanded text:
ad naturale desiderium corporum esset quieti ad naturale desiderium corporum esset quieti dare. et ad collegam praemissi erant qui nuntiarent aduentum percontarenturque clam an palam, interdiu an noctu uenire sese uellet, iisdem an aliis considere castris. nocte clam ingredi uisum est. tessera per castra ab Liuio consule data erat ut tribunus tribunum, centurio centurionem, eques equitem, pedes peditem acciperet: neque enim dilatari castra opus esse, ne hostis aduentum alterius consulis sentiret; et coartatio plurium in angusto tendentium facilior futura erat quod Claudianus exercitus nihil ferme praeter arma secum in expeditionem tulerat. ceterum in ipso itinere auctum uoluntariis agmen erat, offerentibus ultro sese et ueteribus militibus perfunctis iam militia et iuuenibus, quos certatim nomina dantes, si quorum corporis species roburque uirium aptum militiae uidebatur, conscripserat. ad Senam castra alterius consulis erant, et quingentos ferme
Abbreviated transcription (Latin):
id rem tota iuderi transire Cernere
ipsos quo concursu qua adarmatione
quo fauore hominuz iter suũ celebretũ
et hercule ꝑ instructa oĩa ordinib uioꝵ
mulieꝵq undiq ex agris effusoꝵ
inter uota ⁊ preces ⁊ laudes ibãt Illos
presidia rei.p. uindices urbis Romane
Imperiiq appellabant in illoꝵ armis
dextrisq suam ⁊ liberoꝵ suoꝵ salutem
ac libertatem repositam esse deo̾ deasq
precabantur ut illis faustum iter felixq
pugna matura ex hostib uictoĩa esset et
dapnarentur ip̃i uotoꝵ que ꝓhiis susde¬
pissent ut quem admodu nũc scliciti
prosequerentur eos ita paucos post dies
inde pro se quisq ⁊ offerre et fatigare
precib ut que ip̃is iumentisq usui eent
ad se potissimũ sinerent benigne ommia
cumulata dare. Modestia certare milites
ne qiid ultra ssum noc̃iu sumerẽt nichil
morari nec ab rasignis nͨ substinẽ cibũ
capientes diez ac noctez ire uix quod sãt

Expanded text:
id rem totam uideri traxisse. cernere id rem totam uideri traxisse. cernere ipsos quo concursu, qua admiratione, quo fauore hominum iter suum celebretur. et hercule per instructa omnia ordinibus uirorum mulierumque undique ex agris effusorum inter uota ac preces et laudes ibant. illos praesidia rei publicae, uindices urbis Romanae imperiique appellabant: in illorum armis dextrisque suam liberorumque suorum salutem ac libertatem repositam esse. deos omnes deasque precabantur ut illis faustum iter, felix pugna, matura ex hostibus uictoria esset, damnarenturque ipsi uotorum quae pro iis suscepissent ut, quemadmodum nunc solliciti prosequerentur eos, ita paucos post dies inde pro se quisque et offerre et fatigare precibus ut quae ipsis iumentisque usui essent ab se potissimum sumerent; benigne omnia cumulata dare. modestia certare milites ne quid ultra usum necessarium sumerent; nihil morari, nec ab signis absistere cibum capientes; diem ac noctem ire; uix quod satis
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in deteriora inclinato ducebant.
Nero postꝙͣ tm̃ interualli ab hoste feceãt
ut detegi consilium satis tutu ẽẽt pauas
milites alloquitur negat ullius consiliu
Imꝑatoris in spem audatius / re ip̃a tucius
fuisse ꝙ̃ suum / ad certam eos se uictoia
ducere. quippe ad quos bellũ Callga no añ
ꝙ ad societate ipĩus peditu atq equitu
date ab senatu copie fuissent maiores
instructioresq ꝙͣ si aduersꝰ ip̃ aĩbale
iret profectus sit. Eos ip̃os ꝙͣtu cũq uirui̾
momentu addiderint re̾ oe ĩdinatuos
auditu modo in acie. Nam ne ante
audiretur daturu opera alterũ ꝯsulẽ
et alterum exercitu aduenisse haud
dubiam uictoria facturu fama bellu
conficere ⁊ parua momenta ĩ spe̾ metũq
impellere. aĩos glorie quidez ex re beñ
gesta pares fructuz prope õnez ip̃os La¬
turos semꝑ quod postremũ adiectũ sit

Expanded text:
semper in deteriora inclinato, ducebant. semper in deteriora inclinato, ducebant. Nero postquam iam tantum interualli ab hoste fecerat ut detegi consilium satis tutum esset, paucis milites adloquitur. negat ullius consilium imperatoris in speciem audacius, re ipsa tutius fuisse quam suum: ad certam eos se uictoriam ducere; quippe ad quod bellum collega non ante quam ad satietatem ipsius peditum atque equitum datae ab senatu copiae fuissent, maiores instructioresque quam si aduersus ipsum Hannibalem iret, profectus sit, eos ipsos quantumcumque uirium momentum addiderint rem omnem inclinaturos. auditum modo in acie—nam ne ante audiatur, daturum operam—alterum consulem et alterum exercitum aduenisse haud dubiam uictoriam facturum. famam bellum conficere et parua momenta in spem metumque impellere animos. gloriae quidem ex re bene gesta partae fructum prope omnem ipsos laturos; semper quod postremum adiectum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Neteres cius belli clades in eo loco cõsules
proximo ano interfecti terrebant et ea
oĩa accidisse cũ unus imꝑator unus ex̾citꝰ
hostiu ĩ ytalia ẽẽt. Nũc duo punica bella
facta duos ingentes exercitus duos prope
Anibales in ytalia eẽ/ qͥn ⁊ hasdrubalem
patre eodem a muilcare genitu eq̃ impigͫ
bello gemina uictoria insigne duchi duaib
itineris quidem celeritate ex yspaĩa ꝯcitat̾i
ad arma gallicis gentib młto magis qͣ
Anibale ip̃m gloriari posse. qͥppe ĩ hui laciᷤᷤ
cuz cogisse exercituz qͥb ille maiorẽ partez
militu fame ac frigore que miẜrima
mortis gn̾a sunt admisisse. adiciebãt eciã
periti reꝵ yspanie aut cũ Ignoto duce. c̃.
Reronem cong̾ssurum s qui ĩ alio ĩpedito
deprehensus loco forte haud secus q puerũ
conscribendis fallacib cõdicioib pacis fru¬
stratus eluxisse oĩa maiora eciam uero
presidia hostiu in ora sua metu int̃prete

Expanded text:
ueteres eius belli clades, duo consules ueteres eius belli clades, duo consules proximo anno interfecti terrebant: et ea omnia accidisse cum unus imperator, unus exercitus hostium in Italia esset: nunc duo bella Punica facta, duos ingentes exercitus, duos prope Hannibales in Italia esse. quippe et Hasdrubalem patre eodem Hamilcare genitum, aeque impibello, gemina uictoria insignem, duobus exercitineris quidem celeritate ex Hispania et concitatis ad arma Gallicis gentibus multo magis quam Hannibalem ipsum gloriari posse; quippe in iis locis hunc coegisse exercitum quibus ille maiorem partem militum fame ac frigore, quae miserrima mortis genera sint, amisisset. adiciebant etiam periti rerum Hispaniae haud cum ignoto eum duce C. Nerone congressurum sed quem in saltu impedito deprensus forte haud secus quam puerum conscribendis fallacibus condicionibus pacis frustratus elusisset. omnia maiora etiam uero praesidia hostium, minora sua, metu interprete
Abbreviated transcription (Latin):
n picenuz et consul qͥdez ꝙͣtis maximis
merib poterat ad collegam ducebat
dicto .q. Captio legato qͥ castͥs p̾esset.
ome nõ minus terroris ac tumultus
at q̃ fuerat biennio anͣ cu castra
mica obiecta Romanis menib põtiq
fuerant Req satis coͣstabat aĩs ta aue
t audacter consulem laudarẽt uitu¬
terarentue apparebat /. qͦ nichil imiqͥus
st ex euentu fama habituru. Castra
proge Anibalem hostem relicta sin duce
en exeraitu cui detractũ for̃t oñe ͦd
roboris quod floris fuerat ⁊ cons ĩ lucanos
ostendisse iter cum picenuz ⁊ galliaz pe¬
teret castra relinquentez nlła alia re tuci¬
ora qͣ errore hostis qui duce nide at qr
exercitꝰ parte abesse ignoraret. qͥd futũ
si id palam fiat ⁊ aut insequi Nerone cũ
sex milib armatoꝵ profectu Anibal toto
exercitu uelit aut castra inuadere prede
relicta sine iurib sine imꝑio sin̾ hauspico

Expanded text:
in Picenum. et consul quidem quantis maximis in Picenum. et consul quidem quantis maximis itineribus poterat ad collegam ducebat, relicto Q. Catio legato qui castris praeesset. Romae haud minus terroris ac tumultus erat quam fuerat quadriennio ante cum castra Punica obiecta Romanis moenibus portisque fuerant. neque satisuituperarentne; apparebat, quo nihil iniquius est, ex euentu famam habiturum: castra prope Hannibalem hostem relicta sine duce cum exercitu cui detractum foret omne quod roboris, quod floris fuerit; et consulem in Lucanos ostendisse iter cum Picenum et Galliam peteret, castra relinquentem nulla alia re tutiora quam errore hostis qui ducem inde atque exercitus partem abisse ignoraret. quid futurum, si id palam fiat et aut insequi Neronem cum sex milibus armatorum profectum Hannibal toto exercitu uelit aut castra inuadere praedae relicta, sine uiribus, sine imperio, sine auspicio?
Abbreviated transcription (Latin):
edmariis ꝓuintie sue quisq fiibus
i exertitus suos cum heste destinato
ꝯsenatu bellu gereret audẽdũ aliqͥd
non minorez apud ciues qͣ hostes
farore faceret perpetratu ĩ magnã
leticiam ex magno metu uerter̃t lrĩs
hasdrubalis Roinam ad senatũ missis
ql ⁊ ip̃e patres coscriptos quid parart
dabal fratri scribat legionez a Capuã Ro¬
iam ãcesserat dilectu Rome habebant
fercituz urbanu ad Narma hosti opponat
re senatui scripta pͥmissi. Itez per agruz
armace Marrutuiu ferentanũ p̃tu¬
nbianum qua exercitu ducturꝰ erat ut
mines ex agris urbibq comeatꝰ paãtos
militi ad uescendum in uia deferrent
quq iumentaq alia ꝓducerẽt ut uehi¬
cuoꝵ fessis copia esset ip̃e de toto exer¬
atu ciuiu socioꝵq quod roboris erat
degit. sex milia peditu .x. eqͥtes ꝓnũ¬
pat occupare se in lucanis ꝓximã uibe
unicumq ĩ ea p̾sidiu uelle ut ad iter
uruti õnes essent. profectꝰ nocte flexit

Expanded text:
ordinariis prouinciae suae quisque finibus per exercitus suos cum hoste destinato ab senatu bellum gereret—audendum ac nouanon minorem apud ciues quam hostes terrorem faceret, perpetratum in magnam laetitiam ex magno metu uerteret—, litteris Hasdrubalis Romam ad senatum missis simul et ipse patres conscriptos quid pararetdrubal fratri scribat legionem a Capua Romam arcessant, dilectum Romae habeant, exercitum urbanum ad Narniam hosti opponant. haec senatu scripta. praemissi item per agrum Larinatem Marrucinum Frentanum Praetutianum, qua exercitum ducturus erat, ut omnes ex agris urbibusque commeatus paratos militi ad uescendum in uiam deferrent, equos iumentaque alia producerent ut uehiculorum fessis copia esset. ipse de toto exercitu ciuium sociorumque quod roboris erat delegit, sex milia peditum, mille equites; pronuntiat occupare se in Lucanis proximam urbem Punicumque in ea praesidium uelle; ut ad iter parati omnes essent. profectus nocte flexit
Abbreviated transcription (Latin):
yspani liguresq ⁊ ad gallos iaͣ cedes pi¬
nerat. Ibi minimu certaminis fur
Nam ⁊ pars magna ab signis abeãt ne
dilapsi stratiq sõpno passim ꝑ agͦs ⁊e
aderant itinere ac uigilirs fessi inta¬
rantissima laboris cõpora iux ãmahis
gestabant Et iam dici mediũ erat sit
et calor yantis cedendos capie̾dosq affa
ꝙ ab hoste interfecti fabrile scalpũ ar
malleo habebant. P ubi seuire belu
ruere in suos ceperant. Magr̾ int̾ aui
positu ip̃o ĩ articulo. quo iu̾git᷑ capii
ceruix quanto maximo põtat ictu a¬
gebat. Ea celerima uia est mo̾tis itt
molis belua miecta erat ut regendi
peruicissent. pͥmusq hasdrubal istit
quia cu sepe alias meõrablis tum ill
precipue pugna ille pugnãtes hortu
pariterq obeundo pericula substinur
ille fessos abnuentisq tedio et labe
nũc p̃cando nunc castigando accen

Expanded text:
Hispani Liguresque; et ad Gallos iam caedes perueHispani Liguresque; et ad Gallos iam caedes peruenerat. ibi minimum certaminis fuit; nam et pars magna ab signis aberant nocte dilapsi stratique somno passim per agros, et qui aderant itinere ac uigiliis fessi, intolerantissima laboris corpora, uix arma umeris gerebant; et iam diei medium erat, sitisque et calor hiantes caedendos capiendosque adfatim oribus quam ab hoste interfecti. fabrile scalprum cum malleo habebant; id, ubi saeuire beluae ac ruere in suos coeperant, magister inter aures positum ipsa in compage qua iungitur capiti ceruix quanto maximo poterat ictu adigebat. ea celerrima uia mortis in tantae molis belua inuenta erat ubi regendi spem ui uicissent, primusque id Hasdrubal instituerat, dux cum saepe alias memorabilis tum illa praecipue pugna. ille pugnantes hortando pariterque obeundo pericula sustinuit; ille fessos abnuentesque taedio et labore nunc precando, nunc castigando accendit;
Abbreviated transcription (Latin):
cum sinistro łam̃oꝵ cõnu ꝯcurit dextra
oĩs acies extra p̾liũ eminens cessabat cołł
oppositus arcebat ne aut a frõte aut a la¬
tere agredirentur. Int liuiu hasdrubaleq
ingens contractum cẽtamen erat atroxq
cedes utrinq edebatur. Ibi duces ambo ibi
et ligures duxin armis genus eodez uersi
elephanti qͥ pͥmo impetu turbauerãt ante¬
signa Romanos. ecia signa mouerat loco.
deinde crescente certamine ⁊ clamor ĩpo¬
tentius ia regi inter duas acies u̾saĩ uelut
incerti quoꝵ essent aut dissimilit nauibus
sme gubernaculo uagis. Caudius qͥd ẽgo
p̾cipiti cũsuta longu iter mesi sumꝰ cla¬
mitans militib cu ĩ aduersu collem
Frustra signa erigere conatus ẽẽt postꝙͣ
ea regione penetrari ad hoste nõ uidbat
posse cohortes ali quot subductas dextro
cõnu ubi statõe mag̃ sẽgne qͣ pugna
in terga iaz pugnarent. Ita ex oĩb p

Expanded text:
cum sinistro Romanorum cornu concurrit: dextra cum sinistro Romanorum cornu concurrit: dextra omnis acies extra proelium eminens cessabat; collis oppositus arcebat ne aut a fronte aut ab latere adgrederentur. inter Liuium Hasdrubalemque ingens contractum certamen erat, atroxque caedes utrimque edebatur. ibi duces ambo, ibiet Ligures durum in armis genus. eodem uersi elephanti, qui primo impetu turbauerant antesignanos et iam signa mouerant loco; deinde crescente certamine et clamore impotentius iam regi et inter duas acies uersari uelut incerti quorum essent, haud dissimiliter nauibus sine gubernaculo uagis. Claudius 'quid ergo praecipiti cursu tam longum iter emensi sumus?' clamitans militibus cum in aduersum collem frustra signa erigere conatus esset, postquam ea regione penetrari ad hostem non uidebat posse, cohortes aliquot subductas e dextro cornu, ubi stationem magis segnem quam pugnam in terga iam pugnarent. ita ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
caperent ab oĩ parte incursarẽtq et ia
omisso itmere qd̾ fuge sile erat cast᷑me¬
tari penus in tumulo suꝑ fliũnis ripa
uellet. Aduenit lunius pedituz omnib
copiis nõ itineris modo s conẜendũ extiplo
preliu instructis armatisq s ubi omẽs
copias coniunexerunt ductaq est acies.
Claudius dextro ĩ cornu lniuis a sinistͦ
pugna instituit. Media acies p̾toi̾ tueda
datur. hasdrubal comissa munitõe castr
postꝙͣ pugnandum iudit ⁊̃ pͥma acie añ
signa El ephantes cellocat cica eos leuo in
cornu aduersꝰ cl audiuz gallos opponit
haud iam tum ip̃i de fide ne quãtu ab
hoste timeri eos credebatur simstrũ cornu
aduersus.M. Liuinu sibi atq yspanis ⁊ ibi
maxime in uetere milite spe̾ hẽbat sũpsit
ligures in medio post Elephantos positi
s longior ꝙ̃ latior acies erat. Callos ꝓmẽs
colł tegebat ea frons qua yspiũ tenbãt

Expanded text:
carperent ab omni parte incursarentque, et iam carperent ab omni parte incursarentque, et iam omisso itinere quod fugae simile erat castra metari Poenus in tumulo super fluminis ripam uellet, aduenit Liuius peditum omnibus copiis non itineris modo sed ad conserendum extemplo proelium instructis armatisque. sed ubi omnes copias coniunxerunt directaque acies est, Claudius dextro in cornu, Liuius ab sinistro pugnam instruit: media acies praetori tuenda data. Hasdrubal omissa munitione castrorum postquam pugnandum uidit, in prima acie ante signa elephantos conlocat: circa eos laeuo in cornu aduersus Claudium Gallos opponit, haud tantum iis fidens quantum ab hoste timeri eos credebat: ipse dextrum cornu aduersus M. Liuium sibi atque Hispanis—et ibi maxime in uetere milite spem habebat—sumpsit: Ligures in medio post elephantos positi. sed longior quam latior acies erat; Gallos prominens collis tegebat; ea frons quam Hispani tenebant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ utalia que ĩ yspania eẽt intdũ lrãs suas
ad eum non ꝑuenisse credere int̾ceptisq
hiis consulem ad se se oppͥmẽdũ acceleasse
hiis ausus cuis extinctis ĩgnib uigilia pͥma
dato signo ut taciti uasa colligerent signa
iam aĩo latebris subsedit alt̾ parua uada
nota ultra metautum flum̃ transnatauit
Ita deẜtum a ducib agmen prio per agros
palatũ/. fexiq aliquot sõpno ac uigiliis
sternũt corpora passim atq ĩ freqͥntia reli¬
quntur signa hasdrubal duz luxiaz onder̾t
flexusq cum errore uoluens haud młtum
ꝓoessisset ubi pͥma lux trãsitum oportunũ
ostendisset transiturus/. s cu quãtũ mare
accedebat tãto altiorib ochẽtentib anne
ripis nõ inueniret uada diez spaciũ ferẽdo
dedit ad sequendu se se hosti. Neo pͥmũ
cu oĩ eqͥtatu adueuit põcius dem̃ assecutꝰ
cum Leui armatura. ꝙ cũ fessuz agmen

Expanded text:
in Italia quae in Hispania esset. interdum litteras suas in Italia quae in Hispania esset. interdum litteras suas ad eum non peruenisse credere interceptisque iis consulem ad sese opprimendum accelerasse. his anxius curis, exstinctis ignibus, uigilia prima dato signo ut taciti uasa conligerent, signa iam ante animo latebris subsedit, alter per uada nota Metaurum flumen tranauit. ita desertum ab ducibus agmen primo per agros palatur, fessique aliquot somno ac uigiliis sternunt corpora passim atque infrequentia relinquunt signa. Hasdrubal dum lux uiam ostendflexusque cum errorem uoluens haud multum processisset, ubi prima lux transitum opportunum ostendisset transiturus erat. sed cum, quantum a mari abscedebat, tanto altioribus coercentibus amnem ripis non inueniret uada, diem terendo spatium dedit ad insequendum sese hosti. Nero primum cum omni equitatu aduenit: Porcius deinde adsecutus cum leui armatura. qui cum fessum agmen
Abbreviated transcription (Latin):
maior solita uisa est. Supplicatus
mm id quod erat receptui ꝓpe cecinit
id misit ad flumen unde aqͣnatur uͥ
texcipi aliqui possent ⁊ notari oculis
siqui forte adustioris coloris ut ex x̾cẽti
ia essent simul circumuehi cast᷑ iubt̃
ut actendant semel bisue signuz
mat in castris. Ea cum ordine onia
ssent castra nichil aucta errorez fa¬
cebant bina erant sicut añ aduentũ
ons alterius fuerant. una liiui alta
porcii Neutri quicꝙͣ qͦ latiꝰ tẽderẽt
Anunimenta adiectu ułłd uetere
ducem assuetumq rͦ hosti mouit quod
semel in pretoris castris bis signum bis
in consularib referebant cecinisse. Ex
sisse cura angebat. Minime id qͦd erat
supplicari poterat tante rei frustratione
Anibale elusum. ut ubi dux ibi excitꝰ
esset cum quo castra collata habuerit
ignoraret profecto aut mediocri clade
abstrictu inseqͥ non ausum magno
opere uereri ne ꝑditis reb serum ipse
auxiliu ueniss Roãaq eadez iã fortuna

Expanded text:
maior solita uisa est. suspicatus enim id quod erat, receptui propere cecinit ac misit ad flumen unde aquabantur ubi et excipi aliqui possent et notari oculis si qui forte adustioris coloris ut ex recenti uia essent; simul circumuehi procul castrut attendant semel bisne signum canat in castris. ea cum ordine relata omnia essent, castra nihil aucta errorem faciebant; bina erant, sicut ante aduentum consulis alterius fuerant, una M. Liui , aPorci ; neutris quicquam quo latius tenderetur ad munimenta adiectum. illud ueterem ducem adsuetumque Romano hosti mouit quod semel in praetoriis castris signum, bis in consularibus referebant cecinisse; duosisset cura angebat. minime id quod erat suspicari poterat, tantae rei frustratione Hannibalem elusum ut ubi dux, ubi exercitus esset cum quo castra coniuncta habuerit ignoraret: profecto haud mediocri clade absterritum insequi non ausum; magno opere uereri ne perditis rebus serum ipse auxilium uenisset Romanisque eadem iam fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
intra luctus discũrunt ad arma
uelut accensi rabie discurrut ad paeg
et in hostem negligenter atq ĩcons
uemente concurunt extimplo Im
ues pauore incutit penis mirabund
unde tot hostes ta subito exorti pri
deleto exercitu forẽt un tata audacia
tanta fiducia suis uictis ac fugat
quis imꝑator duob Scipionib cesi
extitisset qͥs casts p̾esset qͥs sigͫ dedii
pugne/. Ad hec tot iaz nͨ opinata pi¬

Expanded text:
in iram luctu discurrunt ad arma ac in iram luctu discurrunt ad arma ac uelut accensi rabie discurrunt ad portas et in hostem neglegenter atque incomposite uenientem incurrunt. extemplo improuisa res pauorem incutit Poenis mirabundique unde tot hostes subito exorti prope deleto exercitu forent, unde tanta audacia, tanta fiducia sui uictis ac fugatis, quis imperator duobus Scipionibus caesis exstitisset, quis castris praeesset, quis signum dedisset pugnae—ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa imperia militib tum impigre tu
haud quanꝙ abiecto aĩo exequebatur.
Ceteꝵ postꝙ̃ hasdrubalem gesdoĩs ueĩentẽ
ad resiquias bessi delendas trãsisse yberũ
et appropinquare ablatu est sigͣq pugne
propositum a nouo duce milit̾e̾ uider̃t
recordati quos paulo antẽ Imperatores
habuissent quibq ⁊ ducib et copirs
Freti prodire in campu ad pugnasoliti
essent flere ones repente ⁊ offẽsar capita
et alii manus ad Celu tẽdere deo̾ ĩcusates
alii strati humũ suũ qͥsq noĩati ducere
implorar̾ neq sedari lamẽtator poterat
Excitantib Centurionib mampulares
et ipso multu increpante Martio ꝙ ĩ
muliebres inutiles se proiecisset fletus
potius qͣ ad tutandos semet ip̃os. ⁊ rem. pͥ.
secu acuerent aĩos ⁊ ne ĩultos Imꝑators
suos iacere sinerent cũ subito clamor
tubaꝵq sonus ia enim prope uallum¬
ubi hostes erãt exaudit᷑ in uerso repente

Expanded text:
omnia imperia milites cum impigre, tum omnia imperia milites cum impigre, tum haudquaquam abiecto animo exsequebantur. ceterum postquam Hasdrubalem Gisgonis uenientem ad reliquias belli delendas transisse Hiberum et adpropinquare adlatum est signumque pugnae propositum ab nouo duce milites uiderunt, recordati quos paulo ante imperatores habuissent quibusque et ducibus et copiis freti prodire in pugnam soliti essent, flere omnes repente et offensare capita et alii manus ad caelum tendere deos incusantes, alii strati humi suum quisque nominatim ducem implorare. neque sedari lamentatio poterat excitantibus centurionibus manipulares et ipso mulcente et increpante Marcio, quod in muliebres et inutiles se proiecissent fletus potius quam ad tutandos semet ipsos et rem publicam secum acuerent animos et ne inultos imperatores suos iacere sinerent; cum subito clamor tubarumque sonus—iam enim prope uallum hostes erant—exauditur. inde uerso repente
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabantq duces.c.ti. ert mag̾ ꝙ
diutius p̃fuerat hiis põ ⁊ fauorẽ occupau̾at
et specimeñ iusticie tẽperantieq Romane
pͥmus dederat Cũ deletꝰ excitꝰ amisseq
yspanie uiderent᷑ uir unus retinuit casdez
restituit Erat in exercitu.l. Mãtius septi.
filius eques Romanus impiger iudenis
amimniq ingenii aliquato ꝙ̃ ꝓ fortuna
in qua erat natus maior is ad summam
indolem accesserat E. N. Scipionis disi
et quibidam de presidiis eductis haud
cõtepnendum exercitũ fecerat ꝯuixeratq
cum. Ti. fonteio.p̃. Scipionis legato
inter milites atq honore ut castͥs circa
yberu cõmunitis eu duce exẽcituu
comitis militarib cͤari placuisse sbeu̾tis.
alii aliis in custodia ualli statõesq doñ
ꝑ oĩs suffragium iret ad lutiuz marciu
cunti sũma imperii detulerũt Oñe i
tp̃us exiguu id fuit muniendis castris
conuehendisq cõmeatib consũptu ⁊

Expanded text:
desiderabantque duces, Gnaeum magis, quod desiderabantque duces, Gnaeum magis, quod diutius praefuerat iis priorque et fauorem occupauerat et specimen iustitiae temperantiaeque Romanae primus dederat. cum deleti exercitus amissaeque Hispaniae uiderentur, uir unus res perditas restituit. erat in exercitu L. Marcius Septimi filius , eques Romanus, impiger iuuenis animique et ingenii aliquanto quam pro fortuna in qua erat natus maioris. ad summam indolem accesserat Cn. Scipionis disciet quibusdam de praesidiis deductis haud contemnendum exercitum fecerat iunxeratque cum Ti. Fonteio , P. Scipionis legato. inter milites atque honore, ut castris citra Hiberum communitis cum ducem exercitus comitiis militaribus creari placuisset, subeuntes alii aliis in custodiam ualli stationesque, donec per omnes suffragium iret, ad L. Marcium cuncti summam imperii detulerint. omne inde tempus—exiguum id fuit—muniendis castris conuehendisque commeatibus consumpsit, et
Abbreviated transcription (Latin):
clitellas ip̃isq cbrutas sãcinis facił erat¬
tradueti diu cu amoliti obiecta onera
armatis dedissent uiaz pluribusqz idez
partib fieret capta ia undiq cast᷑ erant
pauci a multis ꝑculsiq a uictorib passiz
cedebantur. Magna pãs tam̃ militum
cum propinqͣs refugisset siluas in castra.
p̃. Scipionis qͥb. Ti. Fonteiꝰ legatꝰ p̾erat
ꝑfugeret c.n. p̃. Scipione alii ĩ tumulo
prĩo impetu hostiu cesu tradut alii cũ paua̾i
in propinquis castris turrim ꝑfugisse.
Hanc igitur circũdata atq ita exustis
Foribus qua nlła moliri potuerunt ui
captam oĩsq intͤ cum ip̃o imperatore
occisos anno octauo postqͣ in yspania
die post fratris mõte ẽ int̾fectꝰ. Luctus
ex morte eoꝵ nõ Rome maior ꝙͣ ꝑ põta
yspania fuit: quin ap cuies pñtẽ deloris
et exercitꝰ amissi ⁊ alienata prouincia ⁊
pubsica trahebat clades yspaĩe ip̃os lugebat

Expanded text:
clitellas ipsisque obrutas sarcinis facile eratclitellas ipsisque obrutas sarcinis facile erat. at trudibus cum amoliti obiecta onera armatis dedissent uiam pluribusque idem partibus fieret, capta iam undique castra erant. pauci a multis perculsique a uictoribus passim caedebantur; magna pars tamen militum, cum in propinquas refugisset siluas, in castra P. Scipionis , quibus Ti. Fonteius legatus praeerat, perfugerunt. Cn. Scipionem alii in tumulo primo impetu hostium caesum tradunt, alii cum paucis in propinquam hanc igni circumdatam atque ita exustis foribus, quas nulla moliri potuerant vi, captam omnisque intus cum ipso imperatore occisos. anno octavo postquam in Hispaniam die post fratris mortem, est interfectus. luctus ex morte eorum non Romae maior quam per totam Hispaniam fuit; quin apud civis partem doloris et exercitus amissi et alienata provincia et publica trahebat clades; Hispaniae ipsos lugebant