comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iex. Qiid sibi uult¬
hec questio cum hãc
sciant. omnes periti
rononuo ordinant᷑
mandata. Dehis .ni.
pectorasponse leua¬
Manium qͥdante
ominia debemusm

Expanded text:
. Quid sibi vultaec quaestio, cum hoc sciant omnes periti eronomio ordinantur mandata. De his enim pectora sponsae levaMaximum quod ante om
Abbreviated transcription (Latin):
uix inuenitur ali¬
quis ab hocutio ali¬
enus. quia unusqͥsq
suis fauensabiena
facile rephendit.⁊
aliena grauius tole¬
rando quamsua su¬
mit auctoritatem
arguendi sine exem
¶Purgato oculo pos¬
sunt dispensatores
eccłie alios castigare
s nõ scmcanib dare
qr sicut ꝑicłosum ẽ
abscondere.ita ꝓdi¬
gumest canib dare
talibus mistica non
sunt aꝑienda. s uelo
tegenda sancta scõꝵ.¬

Expanded text:
Vix invenitur aliquis ab hoc vitio alienus, quia unusquisque suis favens, aliena facile reprehendit: et aliena gravius tolerando quam sua, sumit auctoritatem arguendi sine exemPurgato oculo, possunt dispensatores Ecclesiae alios castigare, sed non sanctum canibus dare; quia sicut periculosum est abscondere, ita prodigum est canibus dare. Talibus mystica non sunt aperienda, sed velo tegenda sancta s
Abbreviated transcription (Latin):
norumeligendꝰ
gr᷑ani qmͣ dare.
Ibi manete. Dat
constautie gene¬
rale mandatum
ut hospitalis ne¬
cessitudinis uira
custodiant. Ideo
domus eligenda
ut nuitandi hos¬
picii nec̃c̃itudi¬
nsq molande¬

Expanded text:
norum eligendus gratiam quam dare. Ibi manete. Dat constantiae generale mandatum ut hospitalis necessitudinis jura custodiant: ideo domus eligenda, ut mutandi hospitii necessitudinisque violand
Abbreviated transcription (Latin):
solum neq ibi primum iuisus
est adiscipulis. Lucas enim et
dalene qñ dictum estei. noli
me tang̾e. Deinde eidem ⁊ alii
marie currentib nuntiare
apłis. qñ ⁊ pedes eius ten̾unt.
uisus est. ⁊ ipso die duob disci¬
pulis. inma. uisus est ⁊ petro qd̃
quo modo factum sit euange¬
lista non dedarat uisusest et

Expanded text:
solum, nec ibi primum visus est a discipulis. Lucas enim et dalenae, quando dictum est ei: Noli me tangere. Deinde eidem et alteri Mariae, currentibus nuntiareando et pedes ejus tenuerunt. Visus est etiam ipso die duobus discipulis in via. Visus est et Petro, quod quando factum est, evangelista non declarat. Visus est et
Abbreviated transcription (Latin):
Surge. Surgere est aĩam a
carnalibus desideriis abstra¬
here lectum tollere est car¬
nem atercenis desideriis ad
uoluntatem sp̃c adtollere. Do¬
mum ire est adparadisum redi

Expanded text:
Surge. Surgere, est animam a carnalibus desideriis abstrahere. Lectum tollere, est carnem a terrenis desideriis ad voluntatem spiritus attollere. Domum ire, est ad paradisum redi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita si petieritis patrem uestrum
caritatem sine qua nilsunt ce¬
tera ut sinon pane mobsest men¬
sa. cin contraria est cordis duricia.
Aut quis explanat. quid peten¬
dumisit. ⁊ ex humana circa filios
beniuolentia diligentiam pa-¬
tris circa nos commodat.¬
tur lapis offensionis nec duri¬
cia cordis.

Expanded text:
Ita si petieritis patrem vestrum charitatem, sine qua nil sunt caetera, ut sine pane inops est mensa cui contraria est cordis duritia. Aut quis. Explanat quid petendum sit, et ex humana circa filios benevolentia diligentiam Patris circa nos commendat.tur lapis offensionis nec duritia cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
tate nel iterrenitate quosiusc
uel adlitt̾am. m¬
¶Pauulis ⁊ sapientibus ⁊ pru¬
dentibus non opponit. insipiẽ¬
des ⁊ hebetes sed paruulos ut ꝑ¬
bedse timorem dampuare nõ
acumen.
patren ⁊ accipientemfilium
mistice intellige. Alioquin sun
tta u̾ram fragilitatem accipis.
cum ceꝑit hr̃e. qui accepit inci¬
piet nonhre qui dedit. Pom̃ia
coom̃ipotentem. nota ꝑ tradita
filium cui ꝑ nat᷑am. ominaumꝰ¬

Expanded text:
n terrenitate quos vis, vel ad litteram. Parvulis. Sapientibus et prudentibus non opponit insipientes et hebetes, sed parvulos, ut probet se tumorem damnare, non acumen.Patrem, accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin, si juxta fragilitatem nostram accipis, cum coeperit habere qui accepit, incipiet non habere qui dedit per omnia coomnipotentem nota, per tradita, Filium, cui per naturam omn
Abbreviated transcription (Latin):
tholica. ⁊ pondiis eum scd̃m camẽ
reum. ⁊ cum ponde
atq honore corpora¬
li. incedere super aqͣs
guinibus alia lege
preter naturalem
formabatur. ⁊ quali¬
ter non nifusis pedi¬
bus corporale pon¬
dus habentibus et
matenale homus
deambulabat ĩhu¬
midam. ⁊ instabilẽ

Expanded text:
holica, et pondus secundum carnem reum, et cum pondere atque onere corporali incedere super aquasguinibus, alia lege praeter naturalem formabatur, et qualiter non infusis pedibus, corporale pondus habentibus et materiale onus, deambulabat in humida et instabili
Abbreviated transcription (Latin):
te quam em̃dare. Ut si plemo
dio uel muidra uelmalicia dãp¬
nent ineo. quod deliquit ira
que est ut festuca. oduum trab̾
Iratus alicui uultaliqn̾ eum
corrigi. qui odit hoc aliqñ uel¬
le nequid. ⁊ideo impossibse
dicitur ut festucani fridemat
qui trabem gestat. Plus ergo
trabs odii inuidie simulatio¬
nis ⁊ tocius malicie eicienda
est.ut misencorditer respec¬
tudei nonnr̃i ft̾m possimus ĩ¬
crepare. ut siue prosit correc¬
tio siue non. nostamen de
simplicitate nostri oculi si¬
mus seuii.

Expanded text:
re quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corrigi; qui odit hoc velle nequit: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii, invidiae, simulationis et totius malitiae rejicienda est, ut sic misericorditer respectu Dei, non nostri, fratrem possimus increpare: ut, sive prosit illi correctio, sive non, nos tamen de simplicitate nostri oculi simus securi.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ioachim iechomias uocatu
tita unum hñis. inifine prece¬
dentis thesseresedecadis. ⁊ al¬
terum inprincipio sequentis
ut cum dicit iosias genuit ie¬
choniam ioachim intelliga¬
mus. cum u̾odicit iechonias
genuit salathiel. ioachim
facta est quedam mexteras
gentes deflexio. quando in
babiloniam transmigratũ¬
mangulo est bis num̾atur

Expanded text:
et Joachim. Jechonias vocatur, et ita unum habemus in fine praecedentis tessarescedecadis, et alterum in principio sequentis, ut cum dicit Josias genuit Jechoniam, Joachim intelligamus. Cum vero dicit Jechonias genuit Salathiel, Joachim facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigrain angulo est, bis numeratur
Abbreviated transcription (Latin):
torie quod duo fuerũt
dentis thesseresede ca¬
nus et idemest. insine
p̾cedentis. et inprinci¬
piosequentis. Sed qrͣ
p̃termissus est ioachĩ
pater iechome. forsi¬
tan ut tẏpum xp̃i fa¬
ceret. iechoniam bis
numerauit. ⁊ ioachĩ
ne numerus augere¬
tur precermisit:¬

Expanded text:
t, quod duo fuerunt dentis tesseradecanus et idem est in fide praecedentis et in principio sequentis. Sed quare praetermissus est Joachim pater Jechoniae? forsitan ut typum Christi faceret Jechoniam bis numeravit, et Joachim ne numerus augeretur praetermisit
Abbreviated transcription (Latin):
eundem bis num̾emus. aufine
.s. precedentis thessere sedeca¬
dis. ⁊iprincipio sequentis ad
hoc. ut tres plene thessere sede¬
cades inueniantur. iamnon

Expanded text:
m bis numeremus, in fine scilicet praecedentis tessarescedecadis et in principio sequentis, ad hoc ut tres plenae tessarescedecades inveniantur, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
usei subuertentes ut impi¬
etatem sub nomine pieta¬
tis inducerent. docuerunt
filios suos ut si quis eaque
parentibus offerenda sunt
deououere uoluerit. qui
uerus pater est oblatio do

Expanded text:
risaei subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit qui verus est Pater, oblatio Do
Abbreviated transcription (Latin):
lectus edificat. dum dominus
tante fuit paupertatis. Ut iñĩ
daret tributa non haberet.
Indas quidem conmuinua inlo¬
nefasd uit io ipsum dansex¬
emplum nobis.
uel regnum dei doctrina est
enangelii cui obedire simpli¬
citer. ⁊sineulla retractatione
debemus. sicut hoc non con

Expanded text:
et aedificamur, dum Dominus tantae paupertatis fuit, ut unde daret tributa non haberet. Judas quidem habebat communia in lonefas duxit; id ipsum dans exemplum nobis, Vel regnum Dei, doctrina est Evangelii, cui obedire simpliciter et sine ulla retractatione debemus, sicut puer non con
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut granum fẏnapis. fidẽ
ꝑfectam grano synapis compa¬
tat. quefit infacie humilis. ⁊
inpectore feruens uilis uiden¬
tibus nec ullarum uirium ap¬
parens. sed pressuris trita. qͥd
intus h̾t ostendit.

Expanded text:
 Sicut granum sinapis. Fidem perfectam grano sinapis comparat, quae sit in facie humilis, et in pectore fervens: vilis videntibus, et nullarum virium apparens, sed pressuris trita, quod intus habet ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. ħ iam ñ nouimus eũ.
spiritualiter aũ semꝑest nob̾¬
cum. Unde ecce ego uob̾cum
sum usq ad consummat̾onẽ
seculi omnib diebris.
Notandum q sicut mariato¬
to orbe quo eccłia est diffusa
głiam meruit depioobsequio
qd̾ domino deuote exhibuit.
fic ruidas qui ei detraxit. ꝑfi¬
die nota longe lateq infama¬
tur.S dominus bonum pia
laude remun̾at. fitt᷑as impii
contumelias tacet.
numine. corpore nõ aninio.
unde sponsus adsponsam.
uuln̾asti cormeum soror mea¬
uinno crine colli tui. oculus
⁊ crinis sap̾ia est. ⁊iurtus. qm̃¬

Expanded text:
carnem, sed nunc jam novimus . Spiritualiter autem semper est nobiscum, unde: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi omnibus diebus. Notandum to orbe quo est Ecclesia diffusa gloriam meruit de pio obsequio, quod Domino devote exhibuit: sic et Judas qui ei detraxit, perfidiae nota longe lateque infamatur. Sed Dominus bonum pia laude remunerat, futura impii contumelias tacet. numine, corpore non animo, unde sponsus ad sponsam: Vulnerasti cor meum, soror meaet in uno crine colli tui . Oculus et crinis sapientia est et virtus, q
Abbreviated transcription (Latin):
Lu dixisti. Maitus ego lum
qd̾ idem est. ⁊ est sumlis cõtͣ
pilatum. ⁊ caypham. respõ¬
sio ut apropriasententia cõ¬
dempnentur.

Expanded text:
u dixisti. Marcus: Ego sum: quod idem est: Et est similis contra Pilatum et Caipham responsio, ut a propria sententia condemnentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad huc tenete hoc signum qd̾
non instet dies domini uel deso¬
latio ierus alem ante qmͣi apli
toto orbe disꝑsi sint. p̾terduos
iacobos qui prius inuidea inter¬
fectisunt. disꝑsi inquam ut si
dolerent de ꝑditione sue gen¬
tis solatium habeant plures
socios. de omui gente collectos.

Expanded text:
Adhuc tenete hoc signum, quod non instet dies Domini vel desolatio Jerusalem antequam apostoli toto orbe dispersi sint, praeter duos Jacobos, qui primitus in Judaea interfecti sunt. Dispersi, inquam, ut si dolerent de perditione suae gentis, solatium habeant plures socios de omni gente collectos.
Abbreviated transcription (Latin):
si de excidio urbis ab homina¬
tio ydolum est. Pylatus enim
posuit ymaginem cesaris in
templo desolato. Uel hoc dicit
de statua adriani equestris. q̃
uupso sauctorum loco longo
tempore steterit.

Expanded text:
si de excidio urbis, abominatio, id est idolum. Pilatus enim posuit imaginem Caesaris in templo desolato. Vel hoc dicitur de statua Adriani equestri, quae in ipso sanctorum loco longo tempore stetit.
Abbreviated transcription (Latin):
pentis serpentes ne¬
cat. quia serpente de
uirga facto alii absor¬
tisunt serpentes. uñ¬
ferne obprobria euis
nostrum obstruxere
obprobrium uincu¬
la eius nos liberos fecerunt. Corona spi¬
neacapitis eins diadema regni adepti

Expanded text:
pentis serpentem necat, quia serpente de irga facto, alii absorsunt serpentes. Undferne . Opprobria ejus nostrum abstulere opprobrium, vincula ejus nos liberos fecerunt. Corona spinea capitis ejus diadema regni adepti
Abbreviated transcription (Latin):
manib ⁊labiis plan¬
deret. unde omnes¬
gentes plaudite ma¬
nibus ⁊ cruce suacru
ciatum nr̃m solu̾et.¬
⁊morte sua nr̃amne
caret cumforma ser

Expanded text:
manibus et labiis pladeret: unde, Omnesgentes plaudite mnibus. Et cruce sua, ciatum nostrum solvermorte sua, mortem caret: cum forma ser
Abbreviated transcription (Latin):
unt. inmonteorat. transforma¬
tur. discipulis archanasue
maiestatis aperit. inmo atur¬
ba excipitur. miserorum fletu
pulsatur: Sursum discipulis
archaua. regni reserat.deorsũ
turbis peccata infidelitatis ex¬
probrat.Sursum uocem patris
his qui audire poterant. pan¬
dit deorsum malos expellit
tate aliis ascend̾e. aliis non de¬
sistit descendere.
Ier. Non estrequies
ꝑimunt fulgura.
montes. Alu discen¬
tes cumfide. alii in

Expanded text:
unt. In monte orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in imo a turba excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum vocem Patris his qui audire poterant pandit, deorsum malos spiritus m qualitate aliis ascendere, aliis non desistit descendere. . Non est requies percutiunt fulgura montes, alii discentes cum fide, alii in
Abbreviated transcription (Latin):
onbui sennibus. Cum
autem creuerit maiusest õi¬
bus holeribus et fit arbor
ita ut uolucres celi uemant et
habitent inramis eius. Allam
pae aiol cutus est eis i

Expanded text:
bus seminibus cum autem creverit maius est omnibus holeribus et fit arbor ita ut volucres caeli veniant et habitent in ramis eius aliam parabolam locutus est eis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex simplicisepul¬
tura domini ambi¬
tio diuitum cõdẽp¬
natur. qui nec in
tumulis possunt
carere diiciis.

Expanded text:
Ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui nec in tumulis possunt carere divitiis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃i amaritudinem radicis dulcedo
pomi compensat. ꝑicula maris spes
portus delectat. dolorem medicine.¬
spes salutis mittigat. Qui deside¬
rat nudeum nucem frangat.
Pemtentiam agat. qui nult et̾¬
no adherere bono.preconia ip̃i
narrare possunt. qui ad palmã
re. unde. post penitentiam p̃di¬
catores eliguntur

Expanded text:
 Amaritudinem radicis dulcedo pomi compensat: pericula maris spes portus delectat, dolorem medicinspes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum, nucem frangat: poenitentiam agat, qui vult aeterno adhaerere bono. Praeconia Christi narrare possunt, qui ad palmam nt. Unde post poenitentiam praedicatores eliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
IeR Inma tracta¬
bant deprincipatu¬
Sumlis tractatio lo¬
co principatusenm
ut ingreditur sic de¬
seritur. ⁊ dum tenet᷑¬
labitur. ⁊ incertum
est inqua mansione
.i. quadie diffimat᷑¬

Expanded text:
enim tractabant de principatilis tractatio loco. Principatus namque ut ingreditur, sic deseritur: et quamdiu tenelabitur: et incertum est in qua mansione, in qua die finiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia ad distinctionem alia¬
rum gentium iudea dr. sedspi¬
ntalis meridiana plaga addif¬
ferentiam sammane. galilee de¬
capolis ⁊ ceteranim regionun
euisoem prouintie. ꝯ

Expanded text:
vincia ad distinctionem aliarum gentium, Judaea dicitur, sed specialius meridiana plaga, ad differentiam Samariae, Galilaeae, Decapolis, et caeterarum regionum ejusdem provinciae.
Abbreviated transcription (Latin):
qr mullus erat fidelis ad quemfi¬
eret exortatio. melus accipitur¬
hoc de hereticis quorum primꝰ
simon magus fuit extremus ma
ad extidium urbis. quod addiẽ
domini referatur. R dit enim

Expanded text:
a nullus erat fidelis, ad quem fieret exhortatio; melius hoc accipitur de haereticis, quorum primus Simon Magus fuit. Extremus majad excidium urbis, quod ad diem Domini referatur. Respondit enim
Abbreviated transcription (Latin):
futuri iudiciiex¬
emplum premit¬
probos abecclia¬
tra adeam turbẽ¬
damintrent. eter¬
autem fecistis illam spe

Expanded text:
Futuri judicii exemplum praemitprobos ab Eccltra ad eam turbandam intrent aeterautem fecistis. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Nocum natiuitatis expͥmunt.
quem testimonio scripture didi¬
cerunt. ut ip̃a eorum scia illis
fieret ad testimonium dampna¬
tionis nob̃adiutorium fidei.

Expanded text:
Locum nativitatis exprimunt, quem testimonio Scripturae didicerunt, ut ipsa eorum scientia illis fieret ad testimonium damnationis, nobis ad adjutorium fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
minatur talionem.
quem etiam cum modo
facit ut inuiriam iun¬
dicta non transeat.⁊ ħ
est pacis uichoatio. et
qͣi iusticie inceptio.

Expanded text:
minatur talionem. Quam etiam cum modo facit, ut injuriam vindicta non transeat: et haec est pacis inchoatio, et quasi justitiae incoeptio.
Abbreviated transcription (Latin):
aidea repulsa
predicatio. tunc
gentibusinadui¬
torum fieret cũ
adsue dampnat᷑o¬
nis testimonium
hanc illa superba
tepulisset.

Expanded text:
aea repulsa praedicatio, tunc gentibus in adjutorium fieret cum, ad suae damnationis testimonium, hanc illa superba repulisset.
Abbreviated transcription (Latin):
tiitate ipsius do¬
mini ant pretur¬
fantia neq de pue¬
ricia. cuuuislibet ho¬
rum aliqua conme¬
morans neq de cliui¬
ntate saluatoris ali¬
quid scribens excepto
qd incapite euange¬
lii sui filuum dei no¬
minat abuncio enͣn¬
gelice predicatonis.
dapuereit quo apłi cdem enangeli u̾bum ꝑtotũ

Expanded text:
psius Domini aut praecurnfantia vel pueritia utriuslibet eorum aliqua commemorans, neque de nativitate Salvatoris altius scribens, excepto quod eum in capite Evangelii sui filium Dei nominat, ab initio evangelicae praedicationis, do pervenit: quo apostoli idem Evangelii verbum totum
Abbreviated transcription (Latin):
Attendite afal. pro. licet hec
de omnibris qui aliud habitu
⁊ sermone aluid opere ostend̃t.
possit accipi tamen sp̃aliter
dehereticis qui quadam pieta¬
tis ueste tecti. uenenato aĩo ⁊
intentione nocendi rapaces
sunt lupi uel ext̾ius. si copiada¬
tur ꝑsequendo uel interius
corrumpendo.Gym¬
Attendite. ⁊c̃. Cum dixisset ar¬
tam uiam apaucis inueniri
ne forte sui implicarentur er¬
rorib pseudo ꝓphetarum ad¬
iecit attendite. ⁊c̃.¬

Expanded text:
Attendite. Licet hoc de omnibus qui aliud habitu et sermone, aliud opere ostendunt, possit accipi; tamen specialiter de haereticis qui quadam pietatis veste tecti, venenato animo et intentione nocendi lupi sunt rapaces, vel exterius si copia datur persequendo, vel interius corrumpendo.Attendite. Cum dixisset arctam viam a paucis inveniri, ne forte sui implicarentur erroribus pseudo-prophetarum, adjecit: Attendite:
Abbreviated transcription (Latin):
comparat grano syna¬
pis quod minunum
intunore est. Magnũ
icaritate. ẽ que est
ribus. qr deus caritas¬
est ⁊omius caro fenũ¬

Expanded text:
comparat grano sinapis, quod minimum imore est, magnum in charitate, quae ribus, quia Deus charitaset om
Abbreviated transcription (Latin):
Indeserto forma penitentib
locus ꝯu̾sationis nonfreq̃ntia
hõium. s desertum uestitus
ñ mollis adfluxũ. s a̾per inctꝰ
tenuis et mufitatus.

Expanded text:
In deserto. Forma poenitentibus: locus conversationis, non frequentia hominum, sed desertum. Vestitus non mollis ad fluxum, sed asper: victus tenuis et inusitatus.
Abbreviated transcription (Latin):
Parascene .i. p̃paratio. hoc no¬
mine dicitur .ui. sabb̃i .i. inqua
pparabantur nec̾cia sabb̃o. ut
demanna dictum est .ui. die.
demptione mundi. opus ex¬
pletum est. ⁊ sabb̃o quieuit in
sepulcro. Ita ⁊ nos in hac. sex
ta etate ꝓdomino patidebe¬
mus. in .uii. que est mortuo¬
rum insecreta pace quiescere
donec .uiii. resurronis ueniat

Expanded text:
Parasceve dicitur praeparatio.. Hoc nomine vocatur sexta Sabbati, in qua praeparabant necessaria Sabbato, ut et de manna dictum est: sexta die demptione mundi opus expletum est, et in Sabbato quievit in sepulcro, ita ta aetate pro Domino pati debemus, et in septima, quae est mortuorum, in secreta pace quiescere, donec octava resurrectionis veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens autem h̃odes ali¬
umi regem uideorum qmͣ
se queri uolebat enim cũ
ẽẽt aliemgena legittimꝰ
rex uid̾orum ⁊ ĩo codices
quibus genealogia texi¬
tur cremauit.

Expanded text:
Audiens autem Herodes. Alium regem Judaeorum quam se quaeri, volebat enim cum esset alienigena legitimus rex videri: et ideo codices quibus genealogia texitur cremavit.
Abbreviated transcription (Latin):
iam mortua do¬
lentis affectu fili¬
os flere dicatur
historia texitur
apparuerunt ĩ
uastatio. sed ue
roꝵ accipitur. Dicit ergo quod tunc
completum sit qd̾ dc̃m est. quia ⁊ si
adĩminentem captuitatem smo
ꝓphie tespicit mñ ineosicut inumbra
ulitas futura cedis infantium promuntiatur:

Expanded text:
am mortua, dolentis affectu filam flere dicatur. historia texitur is vastatio. Sed verrum accipitur. Dicit ergo, quod tunc completum sit quod dictum est, quia etsi ad imminentem captivitatem sermo prophetiae respicit, tamen in eo sicut in umbra, futura veritas caedis infantium pronuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Inegypto genuit phares esrom. et
esrom aram. ⁊ aram aminadab. ⁊ ami¬
nadab: naason. ⁊ tunc moyses eduxit
eos de egypto.⁊naason fuit dux sub
moyse. intribu iuda. ꝑ desertum in
quo genuit salmon. Iste salmon prĩ
ceps fuit mtribu unda. qui cum iosue
intetram ꝑmissionis intrauit. Iste
salmon interta ꝓmrssionis genuit
boor deraab.
Aram ip̾celectus. uel excelsus inter¬
pretatiu: electus ⁊ equo ꝓpħa. Ecce
puer meus electus quem elegi ⁊ ali¬
bi. Excelsus suꝑ omnes gentes do. Ip¬
se est anunadab .i. uoluntarius qui
dicit. uoluntarie sacrificabo tibi. Id̾
est ⁊ naason. l. angurium qui nouit
preterita p̃sentia ⁊ futura uel naa¬
son serpentinus. quiaxp̃omore ser¬
pentis omnes cauit insidias.
Raab meretrix que nuncios iosue sus¬
cepit. quam salmon princeps tribu.
uide sibi copulauit. significat eccle¬
siam degentibus. que principi. ex ui¬
dierum tempore. tubis p̾dicationũ
cirtumuallatur. donec innouissi¬
ma tuba omnes muri cormuanti et

Expanded text:
In Aegypto genuit Phares Esrom, et Esrom Aram, et Aram Aminadab, et Aminadab Naasson: et tunc Moyses eduxit eos de Aegypto. Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram promissionis intravit. Iste Salmon in terra promissionis genuit Booz de Raab. electus vel excelsus interpretatur: Electus de quo propheta: Ecce puer meus quem elegi . Et alibi: Excelsus super omnes gentes Dominus . Ipse est Aminadab, id est voluntarius, qui dicit: Voluntarie sacrificabo tibi . Idem est Naasson, id est augurium, qui novit praeterita, praesentia et futura. Vel Naasson serpentinus, quia Christus more serpentis omnes cavit insidias.Raab meretrix quae nuntios Josue suscepit, quam Salmon princeps tribus Judae sibi copulavit, significat Ecclesiam de gentibus, quae principi ex Juatum, septem dierum tempore tubis praedicationum circumvallatur, donec in novissima tuba omnes muri corruant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Si inspiritudei hic lucasait in
digito dei. Digitus dicitur sp̃us
sanctus. pro participatione do¬
norum. Regnum dei uel se ip¬
sum dicit. unde alibi. meduis
inter uos stetit quem uos nesci¬
tis. Uel regnum quod ioh̾s uel
scripture sc̃e qd̾ aufertur aui¬
deis. ⁊ datur gentifacienti fruc¬
tus eiuis.
Ostenditergo dominus ꝑ ma¬
nifestam parabolam. quod ñ
concordat infallaci operatone
cum demonib sicut calump¬
niabantur. s uirtute diuimi¬
tatis homines ademonibus
liberaret. ioeo grande scelus
conmitebant. qui quod dei
esse cognouerant diaboli esse
clamabant. neq possunt ẽẽ
concordes quorumopera diu̾

Expanded text:
 in spiritu Dei. Hic Lucas ait: in digito . Digitus dicitur Spiritus sanctus pro partitione donorum. Regnum Dei, vel seipsum dicit. Unde alibi: Medius inter vos stetit, quem vos nescitis . Vel, regnum quod Joannes et Scripturae sanctae, quod aufertur a Judaeis et datur genti facienti fructum ejus.Ostendit ergo Dominus per manifestam parabolam, quod non concordat in fallaci operatione cum daemonibus sicut calumniabantur, sed virtute divinitatis homines a daemonio liberaret; ideoque grande scelus committunt, qui quod Dei esse cognoverant, diaboli esse clamabant. Neque enim possunt esse concordes: quorum opera di
Abbreviated transcription (Latin):
poterat accidere. ut a¬
liquis calumpniam
faceret uinocenti. et
obsecundam camenm¬
pingeret pume uxori.
sic priorem dimitere
at uiro. eadem cantela
precipitur. ne scd̃am
habeat uirum.⁊qr ad¬
ultera nontimet oppro¬
brium iuro: dicitur.ꝙ
si talem ducit. sub ad¬
ulteru aimine fit.¬

Expanded text:
poterat accidere, ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam crimen impingeret primae uxori: sic priorem dimittereat viro eadem cautela praecipitur ne secundum habeat virum. Et quia adultera non timet opprobrium, viro dicitur, quod si talem ducit, sub adulterii crimine sit
Abbreviated transcription (Latin):
fregit. ut ostendat corporis
sui fractionem. nõ sinesna
sponte fore benedixit pus
qr natura qmͣ assumpsit
cum patre et sp̃u .s. gratia
diuine iurtutis impleuit.
br̃as egit. Ostendit quod qͥs¬
q facere debet inflagello.
culpe ꝓprie. Cum ipe equa¬
mmiter tulit aliene. quia
pams corpus confumat.

Expanded text:
Fregit, ut ostendat corporis sui fractionem non sine sua sponte fore. Benedixit prius, quia naturam quam assumpsit cum Patre et Spiritu sancto, gratia divinae virtutis implevit.as egit. Ostendit quod quisque facere debet in flagello culpae propriae, cum ipse aequanimiter tulit alienae: quia panis corpus confirmat,
Abbreviated transcription (Latin):
uendicant enim sibi qd̃ nõ sunt. hũ
negant resurrectionem dicentes. ani¬
mam int̾ire: cum corpore.u. libros
moysi recipiuuit ꝓpħas respuunt.
hos uenientes adbap̾m ioħes incre¬
pat. quia maxime indigebant cor¬
rectione ⁊penitentia.

Expanded text:
vindicant enim sibi quod non sunt: hi negant resurrectionem, dicentes animam interire cum corpore: quinque libros Moysi recipiunt, prophetas respuunt. Hos venientes ad baptismum Joannes increpat: quia maxime indigebant correctione et poenitentia.
Abbreviated transcription (Latin):
crux ip̃i ⁊passio quamqui
erubescit minimus est. qui
ꝯfiretur magnus. uel pħiseos
uotat. qui mandata di dimi¬
serunt. ꝓsius tradit̾onib q̃

Expanded text:
crux Christi et passio, quam qui erubescit minimus est; qui confitetur magnus. Vel Pharisaeos notat, qui mandata Dei dimiserunt pro suis traditionib
Abbreviated transcription (Latin):
uos autem fecistis illã
intemplo erant. ut uł
non dantes corporalit᷑
ꝑsequerentur. ueldan¬
tes sp̃ualiter necarent
Templum ⁊ domus dei
mens est. ⁊ consc̾ĩa fideli

Expanded text:
os autem fecistis. Ad in templo erant, ut vel non dantes corporaliter persequerentur, vel dantes spiritualiter necarent. Templum et domus Dei mens est et conscientia fideli
Abbreviated transcription (Latin):
b. Matbeuscum felle
mutum. qd̾ idem est
felemm ꝓ amaritũdi¬
ne posuit. Mirratum
enim ium̃est. amaris¬
sumũquãqm fi̾possit.

Expanded text:
. Matthaeus, cum felle mistum , quod idem est. Fel enim pro amaritudine posuit. Myrrhatum enim vinum est amarissimum; quanquam fieri possit
Abbreviated transcription (Latin):
a decuit p̾dicans uideis non samaritanis non gentibus.
ut seciuidum ꝓmissa prius offeratur
uideis salutis occasie

Expanded text:
aedicans itaque Judaeis, non Samaritanis, non gentibus, ut secundum promissa prius offeratur Judaeis salutis occasi
Abbreviated transcription (Latin):
fides que relictis lucrisse¬
culi. epulis caritatis ⁊ bo¬
norum operum cum domi¬
no conuiuantur: ꝑphari¬
seorum suꝑcilum de salu¬
te gentium uideorum. in¬
usdia clesignatur. quibus
dicitur. publicam ⁊ mere¬
trices p̾cedunt uos inregñ

Expanded text:
ium: quae, relictis lucris saeculi, epulis charitatis et operum bonorum cum Domino convivantur. Per pharisaeorum supercilium, de salute gentium Judaeorum invidia designatur, quibus dicitur: Publicani et meretrices praecedent vos in reg
Abbreviated transcription (Latin):
unus ⁊ulis tot eici. men¬
sas subuerti. quo nichil¬
egit mirabilius. igneũ
et lid̾eum. aliquid rãdiat
ex eius oculis ⁊ lucet infa

Expanded text:
unius et vilis tot ejici, mensas subverti, quo nihil mirabilius egit. Igneum et sidereum aliquid radiat ex ejus oculis, lucet in fa
Abbreviated transcription (Latin):
Abraham i dauid sũt
due columpne. uersan¬
tes uilege. quasi muesti¬
bulo ante hostium qd̃
est ꝓp̃c. quas ambit fum¬
fides apłorum amplec¬
titur hos ingenealogia
patres dequorum medio

Expanded text:
Abraham et David sunt duae columnae versantes in lege quasi in vestibulo ante ostium quod est Christus: quas ambit funfides apostolorum. Amplectitur hos in genealogia patres, de quorum medio
Abbreviated transcription (Latin):
deum qui est torcu¬
lus .i. cordis cultor
qui seruat corsuũ
ommi custodia.
mundicia namq
cordis iudetur cle¬
us. ut ꝑ uitrum
mundum.

Expanded text:
ddaeum, qui est corculus, id est, cordis cultor qui servat cor suum omni custodia. Munditia namque cordis videtur Deus ut per vitrum mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Bone margarite lex ⁊pph̾e una
preciosa scientia saluatoris pro
qua homo ut paulus omnibus
misteriis legis ⁊ obseruationib
renuntiauit.

Expanded text:
Bonae margaritae, lex et prophetae. Una pretiosa, scientia Salvatoris, pro qua homo, ut Paulus, omnibus mysteriis legis et observationibus renuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus hominibus. nel sp̃nali
precepto dilectionis uel intellecto
u̾bo quoderat apud deum pene¬
trata carnis testudine. uel celes¬
tis uite dulcedine pro qua om¬
nia uilescunt.

Expanded text:
omnibus hominibus, vel spirituali praecepto dilectionis. Vel intellecto verbo, quod erat apud Deum penetrata carnis testudine. Vel coelestis vitae dulcedine, pro qua omnia vilescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ambulabat. Etce homo su¬
peraquas ambulat. ne ergo
dubites xp̃m ñm corpus esse.
quia super aquas ambłauit
Paululum relinquitur tẽp
tatioui ut augeatur fides. ut
enun credsdit se euis imꝑio
possefluctib sustentari. sic
dum mergitur posse enis uir¬
tute saluari.

Expanded text:
Ambulabat, etc. Ecce homo super aquas ambulat. Ne ergo dubites Christum verum corpus esse, quia super aquas ambulavit. ptationi, ut augeatur fides; ut enim credidit se ejus imperio posse fluctibus sustentari, sic dum mergitur, posse ejus virtute salvari.
Abbreviated transcription (Latin):
Bun ait dico magnamũ
⁊ꝓfundam ĩtelłntiam cogi¬
tandi uicussit. ostendit quo
super addit. ⁊ non que pͥus
mandauerat absoluit. plꝰ
etiamest diligere inmicos
qmiodisse. non cupere quã
nou adulterari non irasci
qmͣ non occidere.

Expanded text:
um ait, dico, magnam vim et profundam intelligentiam cogitandi incussit: ostendit quomodo superaddit. Et non quae prius mandaverat, absolvit. Plus etiam est diligere inimicos quam non odisse: non cupere, quam non adulterari: non irasci, quam non occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo magi apud iero¬
solunam precipue ua¬
qr ꝑ balaam deisrł na¬
sciturum audierunt.
noua enim stella nonũ
hominem udicabat.
sequi debemus qui nͥ ĩ
cordibus oriatur. rex ui¬
deorum moriente non
ubi xp̾i natuutatem
agentib discunt. ⁊ si n̾

Expanded text:
Ideo Magi apud Jerosolymam praecipue er Balaam de Israel nasciturum audierunt. Nova enim stella novum hominem indicabat. sequi debemus, qui nisi in cordibus oriatur, rex Judaeorum in Oriente non ubi Christi nativitatem a gentibus discunt, et si n
Abbreviated transcription (Latin):
tidomini uba ꝓpriis operum hu¬
meris portant ut tab̾naculum
umim mansionibus multis ad
terrant ꝓmissioitis portent. Qͦs
unius exemplum adtimorem hu¬
nuliet. ut angelos luciferi casus
sua. sed quigloriatur indomino
glouetur.
b. all̃. Curbafrequentat euni sui
tamquam furiosi despiciunt. Inqͦ
salusgentium notatur. ⁊ inuidia
uideoꝵ. reꝓbatur. dequibus. In ꝓͥpa
uenit. ⁊ sin eum. nꝰ re.G

Expanded text:
ta Domini verba humeris operum propriis portant: ut tabernaculum unum mansionibus multis ad terram repromissionis portent: quos unius exemplum ad timorem humiliat, ut angelos Luciferi illiussua: sed qui gloriatur, in Domino glorietur. etc. Turba frequentat eum, sui tanquam furiosum despiciunt, in quo salus gentium notatur, et invidia Judaeorum reprobatur, de quibus: In propria venit, et sui eum non re
Abbreviated transcription (Latin):
gelium est. ꝙ uid̾os ⁊ gentes in
tus ut contempnatis. Quilabo¬
ratis difficuiltate legis.⁊ houera¬
ti pectis si licet reficiam. ⁊ si ui¬
gum tollitis .i. precepta mea. ⁊
qd iugo est suauius: quid onere
leuiuis: Probabilem fieri absti¬
nere amalobonum uelle ama¬
re omnes eterua sequi. presenti¬
bus non capi. nolle alusfacere

Expanded text:
gelium est, quod Judaeos et gentes in tus, ut contemnatis. Qui laboratis, difficultate legis, et onerati peccatis, scilicet, reficiam, si jugum tollitis, id est, praecepta mea. Et quid jugo ejus suavius? quid onere levius? probabilem fieri, abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere
Abbreviated transcription (Latin):
Esurientes quia ut aliuseñm
gelista ait. nec locum uescendi
habebant proturbis propter
nimiam importunitatem.
Alu autem euangeliste ad¬
dunt manib confricasse. Un¬
de et petro dicitur macta et
manduca.¬
Sabbato dñ a turbidis cogi¬
tationibus uacare. et uidere
quam suauis est dominus.
gaudent.uellunt spicas ⁊te¬
runt. cum testimonia assitiũt

Expanded text:
es, etc. Quia, ut alius ait evangelista, nec locum vescendi habebant pro turbis: propter nimiam importunitatem eorum. Alii Evangelistae addunt: manibus confricasse . Unde et Petro dicitur: Macta et manducaSabbatis, dum a turbidis cogitationibus vacare et videre quam suavis est Dominus, gaudent. Vellunt spicas et terunt, cum testimonia Script
Abbreviated transcription (Latin):
b. Gerasa urbis insignis ara¬
bie transiordanem uincta
monti galaad. intribuma¬
nasse. non longe astagno ty¬
beniadis in quo porci preci¬
pitati sunt. significat gen¬

Expanded text:
. Gerasa urbs insignis Arabiae, trans Jordanem, juncta monti Galaad in tribu Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quo porci praecipitati sunt, significat, e
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ passim uibet peccanti dinitt̾e. s penitenti. Ita per¬
eat qui uidens frc̃ti peccart talcet: sict qui pentoea¬
ti non indulget. Nam qui dicit si penites dimnte. p̃¬
misit. Si peccnu̾t increpa. nec dificit sid uenia. necͥ
remissa indulgũtia

Expanded text:
. Non passim jubet peccanti dimittere; sed poenitenti. Ita peccat qui videns fratrem peccare tacet: sicut qui poenitenti non indulget. Nam quod dixit: si poenitet dimitte, praemisit, si peccaverit increpa. Nec difficilis sit venia nec remissa indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat ut dicat dm̃ in medio eoꝵ esse. qui pax ⁊ ca¬
ritas sedem in pacisicis constituit. ⁊ mutatis m̾ito: oĩa
petenda impetranda esse consirmat
¶ Ubi it s̃ duo. Typice. uͥͭ sp̃s ⁊ aiã corpꝰ ꝙ consensint: ut
ñ sit int̾ se bellum carne cupiente adu̾sus Anmatti.
nł sp̃m. ⁊ spũ cont᷑ carnen: qͥcqͥd petent fiet. Quia ubi

Expanded text:
commendat, ut dicat Deum in medio esse eorum, quia pax et charitas sedem sibi in pacificis constituit, et unitatis merito omnia petenda impetranda esse confirmat 20.-- Si duo. Typice. Ubi spiritus anima et corpus consenserint, ut non sit inter eos bellum, carne cupiente contra spiritum et spiritu contra carnem, quidquid petunt fiet. Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
sNã ⁊ catel. Msa ÷ sac᷑ scͥpt᷑a. Mig pueroꝵ suitt int̾na
mist̾ia. quib humiles reficiunt᷑. Sub m̃sa. qͥa scciptu¬
re humulit̾ subditi. Catelli: genailes. huitules paruuli.
¶ͣ Sub ꝑ mulieris mirti fides eccłie ⁊ patientia ⁊ huitu¬
litas p̃dicat᷑. fides: quia credit posse sanari filiã. pat

Expanded text:
Nam et catelli. Mensa, est sacra Scriptura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiuntur sub mensa: quia Scripturae humiliter subditi, catelli gentes humiles. Parvuli sona mulieris, mira fides Ecclesiae, et patientia, et humilitas praedicatur. Fides, quia cre
Abbreviated transcription (Latin):
et ÷ moyses legis¬
lacor cuꝰ lex ne¬
iinẽ add ꝑfectũ
tatẽ eccłie fut᷑ã p̃¬
figurabat. hic .i.
tñ om̃ino non
recessit.
ad multitudinẽ
inte creditoꝵ qui
petituri q̃ omẽm
licfam. om̃emq
corporeũ sensum
supant. anur

Expanded text:
t Moyses legislator, cujus lex neminem ad perfectum tatem Ecclesiae futuram praefigurabat. Hic, id tamen omnino non recessit. ad multitudinem in te creditorum, qui petituri, quae omnem litteram omnemque corporeum sensum superant? VER
Abbreviated transcription (Latin):
uadit ad patrẽ. qr humanitatẽ ad in¬
uisibilia pat̾nie maiestatis ad duxit.
Relin qͥd mitudũ. qr ab aspectu ania¬
coꝵ munc̾i ꝙ uideat̃ abstulit. Redit
ad patrẽ. qi amatorib siuis se patri
equalem creddendum docuit.
acĩeo nd̃ intelligunt᷑ ut nͥ saltẽ se nõ
intelligere  intelligaut. de qua eoꝵ
infirmaitate admonens respondit.¬
ut interroges aliquẽ a qͦ aliqͥa scias
nli sł q̃ interrogeris ab aliquo p̃sciens

Expanded text:
Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Reliquit mundum, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderunt abstulit. Redit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit. adeo nobis intelligunt, ut nec saltem se non intelligere intelligant. De qua eorum infirmitate admonens responditut interroges aliquem a quo aliquid scias. Vel etiam interrogeris ab aliquo praesciens
Abbreviated transcription (Latin):
preddicta passione. ⁊ adeam sub¬
posita exhortatione. quasi data
uoce fortitudinis sue. subdit
affectum infirmitatis nostre.
que uere suscepit. s ex uolunta¬
re ꝓ nobis. nede hac infiriuitate
desꝑemus. In hac s̃ docet quid
dicere debeamꝰ. ⁊ quo coufugere
dicam: Quo confugiam: Quem
inuocem: Inquem sꝑem: In pa¬
trem qui saluat. cuiꝰ uoluntatẽ

Expanded text:
Praedicta passione et ad eam supposita exhortatione quasi data voce fortitudinis suae subdit affectum infirmitatis nostrae quam vere suscepit, sed ex voluntate pro nobis ne de hac infirmitate desperemus: in qua etiam docet quid dicere debeamus, et quo confugere.dicam? quo confugiam? quem invocem? in quem sperem? in Patrem qui salvat, cui voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
rie cõmetdat. ostendens qđ esset
moriturus. ⁊ ad sepeliendũ aro¬
matib ungendus. Ioo marie cui
nõ licuit mortuũ ungere: datũ
est uiuentẽ officio funeris donare.

Expanded text:
e commendat, ostendens quod esset moriturus, et ad sepeliendum aromatibus ungendus. Ideo Mariae cui non licuit mortuum ungere, datum est viventem officio funeris donare,
Abbreviated transcription (Latin):
luriositas hos ñ caritas adduxit.
Nos mtͣ sicognoscimꝰ iħm obedi¬
entis anime domũ in qua ha¬
bitet inuenisse. ueniamus illuc
contẽplatione. nõ ꝓpter hominẽ
tm̃. quẽ in anima suscitatũ ui¬
demus. s ut bonã uitã unitem᷑
Iꝑ hoc aduisionẽ iħu ꝑueniamꝰ.¬

Expanded text:
uriositas hos, non charitas adduxit. Nos econtra, si cognoscimus Jesum obedientis animae domum in qua habitet invenisse, veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum quem in anima suscitatum videmus, sed ut bonam vitam imitemur, et per hoc ad visionem Jesu perveniam
Abbreviated transcription (Latin):
surederet. s ꝑ ambitiones post¬
ea ad uenit. ut plures essent
te exibat. qui in censum pone¬
ret. qdđ non licet nisi sumino
sacerdoti. ut de ⁊acharialegit᷑.¬

Expanded text:
succederet, sed per ambitionem postea evenit ut plures essent,te exibat qui incensum poneret, quod non licebat nisi summo sacerdoti, ut de Zacharia legit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ꝓpter arcũ stantes dicit ut¬
qr cdifficile surgit: quẽ moles ma¬
le ꝯsuetudinis premit. s tã post
magnam uocẽ surgit .i. ꝑ mag
iacet. qñ penitet: surgit. qñ cõ¬
fitetur ꝓdit. qͣsi de occultis exe¬
undo: manifestus. s ad huc li¬

Expanded text:
 hoc propter circumstantes, utquia difficile surgit quem moles malae consuetudinis premit, sed tamen post magnam vocem surgit, id est, per magnjacet; quando poenitet, surgit; quando confitetur, prodit, quasi de occultis exeundo manifestus. Sol
Abbreviated transcription (Latin):
tes: dicit itaq angularis.
uenit hora ut cdarificetur. filiꝰ hõis.
hõ ÷ hec clarificatio de his
uolentib uidere. s occasione
horum: annuintiat uenturã ple¬
nitodinem gentiũ. eo in telis glori¬
ficato. s hanc altitudineni glori¬
ficationis: pretedit humilitas
passionis. Unde. amen amendi
tifitandum ⁊nultiplitandum.
ad qmͣ passionem iam exhortans
subdit. Qui amat animã suam.
debet fidelis anima. branum
de quo spũalis seges debet sur¬
gere. cum sint multa grana
seminum. nulli se cõparat nisi
frumento. Uñ mos cepit eccłie
ce hor solo grano confici tor pus
infuturo. quod magis congruit
uñ ⁊ subd̾it. Qui odit animam¬
s odit anuuã in hoc mundo. qͥ
diligendo deum potuis qmͣ ineũ
petcet. eligit occidi.

Expanded text:
apis. Venit hora ut clarificetur. Haec non est clarificatio de istis volentibus videre, sed occasione horum annuntiat venturam plenitudinem gentium eo in coelis glorificato. Sed hanc altitudinem glorificationis praecedit humilitas passionis, unde: Amen, amen dtificandum et multiplicandum, ad quam passionem jam exhortatus subdit: Qui amat animam suam, debet fidelis anima. Granum, de quo spiritualis seges debet surgere. Cum sint multa grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corpus Din futuro quod magis congruit, unde subdit: Qui odit animsed odit animam in hoc mundo, qui diligendo Deum, potius quam in eum peccet eligit occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nota potestatĩ. ipse infremu¬
it. turbauit se. qu̾ẽ alius tur¬
bare non potuit. sic omnia
huꝰmi suscepit: quia uoluit.
Significat aũ qͣntũ bomo
turbari debeat: pressus tanta
mole peccati. qũ aũ peccator
cõptans que bona dei acceꝑ¬
it. q̃ mala redaidit. Fremit in
ii hoĩe dũ de peccatis in tre¬
pat se.

Expanded text:
 Nota potestatem: Ipse fremuit et turbavit se, quem alius turbare non potuit, sicut omnia hujusmodi suscepit, quia voluit. Significat autem quantum homo turbari debeat, pressus tanta mole peccati. Quando autem peccator computans quae bona Dei accepit, quae mala reddidit, fremit in in homine dum de peccatis increpat se.
Abbreviated transcription (Latin):
s Ri espondens tactȩ obietioni. quasi quis quereret. auȩ ratio q̃d̃
Ipopulus uidaicus dei cultor filium dei in carne ueniontem tã
obstinatus rezecerit. quem gentilitas tam prona recepto:¬
¶ Reuelasti ea par. Sapientib ⁊ prudñtib ñ opponit insipientes
⁊ hebetes. s paruulos. ut ꝓbet se tumorem dampnare ñ acumenꝰ

Expanded text:
uasi quaereretur, quae ratio quod Judaicus populus Dei cultor, Dei Filium in carne venientem tam obstinatus rejecit, quem gentilitas tam prona receprvulis. Sapientibus et prudentibus non opponit insipientes et hebetes, sed parvulos, ut probet se tumorem damnare, non acumen.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añ rebelles aͥnm̃ postra sentire ceꝑunt :¬
nouit patrẽ nͥ filiꝰ ⁊ cui prẽ filiꝰ uolu̾it reuelare. Ad utr̃q it illud
subditũ refert᷑. u̾bo it suo pat̾ se declarat.⁊ u̾bũ scipsum declarat.
quȩ in nobis est: dignatione reuelanti⁊ est:¬
ꝯuingit. tollite suꝑ uos uigũ .i. m honore habete. t̃ subtꝰ ut contẽp¬
natis. & laboratis difficultate legis. ⁊ hon̾ati. pecc̾is scł̃i. Reficiaui
si uigũ tollitis .i. p̃cepta mea. Et quid iugo ei suauiꝰ: quid hon̾e
leuiꝰ ꝓbabilem si. abstiñe a malo. bonũ uelle. Amare õs. et̃na seqͥ.
p̃sĩtib ñ capi. Holle alũ fac̾e. quod pati ñ uiss:
¶Discit a me. docente u̾bo ⁊ exemplo ut sies humiles mentib. mi¬
tes morib. Humiles ut neminen ꝯtẽpnant. mites. ut nullũ le¬
dant ĩ corde. ut ꝙ extͣ ĩ oꝑe: sit ⁊ ĩ corde. ne lateat spens in spetie

Expanded text:
rebelles, Dominum postea sentire coeperuntnovit Patrem nisi Filius, et cui Patrem voluit revelare. Ad utrumque enim illud subditum refertur. Verbo enim suo Pater se declarat. Et Verbum seipsum declarat, quae in nobis est, dignatione revelantis estconjungit. Tollite super vos. Id est, in honore habete: non subtus, ut contemnatis. Qui laboratis, difficultate legis, et onerati peccatis, scilicet, reficiam, si jugum tollitis, id est, praecepta mea. Et quid jugo ejus suavius? quid onere levius? probabilem fieri, abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere quod pati non vis. Discite a me. Docente verbo et exemplo, ut sitis humiles mentibus, mites moribus. Humiles, ut neminem contemnant; mites, ut nullum laedant. Corde, ut idem extra in opere sit et in corde, ne lateat serpens in specie
Abbreviated transcription (Latin):
discutere suꝑna ꝯsilia. de uocatione horum ⁊ repulsione illoꝵ.
sum enĩ utr̃q attulisset: non mox tñ rõrem reddidit. s sic
deo placicum dixit. ostũdeus quia non iustũ esse ñ pot̾. qͦd
uisto placet. In onitib gͦs q̃ extiꝰ disponunt᷑. aꝑte causa rõnis
s tradita ũ ñ alia sunt. qͣm q̃ in filio soli sunt nota patri. Nora li
intelligit᷑ ñ aluid in filio qͣm quod in pr̃e ĩgnorabile sit. exttisse
¶oĩa m t᷑. t̃dentẽ patrẽ ⁊ accipientẽ filiũ ntistice intellige. Alioqnin

Expanded text:
superna consilia de vocatione horum, et repulsione illorum; cum enim utrumque attulisset, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest quod justo placet. In omnibus ergo quae exterius disponuntur, apertae causa rationis . Tradita autem non alia sunt, quam quae in Filio soli nota sunt Patri. Nota verintelligitur, non aliud in Filio, quam quod in Patre ignorabile sit, exstitisseo. Et tradentem Patrem, et accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Robis datũ. Nota non solum u̾ba dñ s ⁊
facta ꝑabolas esse.i. signa misticarũ yerũ. q̃
non intelligebunt multi qui fonͭ ͤ sunt:
tutũ hñt. conceditur. Indeis qui ñ credirat in
filium d̾i: ⁊̃ siquid boni ꝑ nat᷑am hñt: tollit᷑
Nam nͥl pꝰsunt sapient̾ intelligere: qui capuo
non habent sapientiȩ :
iõ ñ credid̾unt u eum. ⁊ sic crucifix̾unit. ⁊ sic pꝰ
resurrectionẽ miracuł t̾riti: maioris cͥrainis re

Expanded text:
 Vobis datum est. Nota non solum verba Domini, sed et facta, parabolas esse: id est, signa mysticarum rerum, quae non intelligebant multi qui foris sunt. Vrtutum habent, conceditur Judaeis, qui non credunt in Filium Dei, etiam si quid boni per naturam habent, tollitur. Nam nihil possunt sapienter intelligere qui caput non habent sapientiae. Aideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miracu
Abbreviated transcription (Latin):
manducando eẽ iusticiam. s in eqͣnumitate tołandi inopiam. ⁊ temꝑantiam.
ñ se corrumpendi ꝑ ahabundantiam. Hon ÷ regnũ celoꝵ c̾ibꝰ ⁊ potꝰ. quorũ
ñ usus. s concupiscentia reprehenditur. In quibꝰdam libris habetur. et
¶ Ue tͥ corona. Supͣ ubi legit᷑ ⁊ circuibat iħs om̃s ciuitates ⁊ õs
ucos curans om̃em languorem intelligendum ÷ int̾ alias ⁊̃ iti corona¬
in ⁊ bethaida dñm fecisse iurtutes. Corozaim: inc̾pr̃ nistium meum.
postea predicantib apłis cred̾e uoluerunt. ⁊ adeo deuoti ut pau¬
pami qro abeuntem om̃s cum uxorib ⁊ lib̾is: usq ad naues ꝓseq̃rent᷑¬

Expanded text:
iam non se corrumpendi per abundantiam. Non est regnum Dei esca et potus: quorum non usus sed concupiscentia reprehenditur, in quibusdam libris habetur: Jus etc. Supra ubi legitur, quia circumibat Jesus civitates et omnes vicos, curans omnem languorem: intelligendum est inter alias etiam in Corozaim et Bethsaida Dominum fecisse virtutes. Corozaim interpretatur mysterium meum; postea praedicantibus Apostolis crediderunt: adeo devoti, ut Paulum Tyro abeuntem omnes cum uxoribus et liberis usque ad naves prosequerent
Abbreviated transcription (Latin):
ad q̃ iudei ñ intͣuerunt foris in littera fixi
fluctib maris secreti sunt. necdũ celestib mist̾is qͥ desi¬
d̾ant imbuti: cũ xͦ ascendunt:¬
¶Locutꝰ ÷ eis inparabolis. quid turba ñ umꝰ ÷ sententie.
s dui̾sarũ uoluntatũ: loquitꝰ eis multis ꝑabolis. ut iuxta
uarias uoluntates: diu̾sas recipiant disciplinas¬
¶ Qui semiat: ipse ÷ xp̃s. qui uerbum u̾itatis quoda¬
pud patrem uidit: hominib ꝑ se ł ꝑ suos seminauit:¬
¶Setus uiã. Uia ÷ metis malar̃ cogitatioñ sedulo meato
trita. ⁊ arefacta. uͥ duplicit̾ ꝑit semen. quia ⁊ tͣisito

Expanded text:
ad quae Judaei non intraverunt, foris in littera fixi.  qui et a fluctibus maris secreti sunt, necdum coelestibus mysteriis quae desiderant imbuti cum Christo ascendunt sententiae sed diversarum voluntatum, loquitur eis multis parabolis, ut juxta varias voluptates, diversas recipiant disciplinas. Qui seminat. Ipse Christus, qui verbum veritatis quod apud Patrem vidit, hominibus per se vel per suos seminavitsecus viam. Via est mens malarum cogitationum sedulo meatu trita et arefacta. Ubi dupliciter perit semen, quia transitu