comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Ih̾emias loquit᷑. galaad tu
michi mitiũ libani. a qͦ mõ¬
te ⁊ ciuitas in eo condita sor¬
tita uocabłm est. qmͣ et ce¬
pit de amorreoꝵ manu gala¬
ad filiꝰ machir. filui manasse.
Gader. turris ubi hĩtante ia¬
cob ruben prĩs uiolauit thorũ.
que absq .G. littera. in hebre¬
o ader scribit᷑.
ethaim. pro qua ĩ hebreo
positũ est auith. ciuitas adad
qui quartꝰ regnauit in t̾ra
ydumea. que nũc gebalene
egipti in qua hĩtauit iacob
cum liberis suis.

Expanded text:
et Jeremias loquitur: Galaad tu et Jeremias loquitur: Galaad tu mihi initium Libani ; a quo monte et civitas in eo condita sortita vocabulum est quam cpit de Amorraeoad filius Machis, filii Manasse. Gader, turris, ubi habitante Jacob, Ruben patris violavit torum quae absque G littera, in Hebraeo ader   scribitur. Getthaim, pro qua in Hebraeo positum 218 est AVITH, civitas Adad, qui quartus regnavit in terra Idumaea, quae nunc Gebalene Aegypti, in qua habitavit Jacob cum
Abbreviated transcription (Latin):
opie circumiens.
Somorra. una de quinq ci¬
uitatib sodomoꝵ. que cũ reli¬
quis diuina ultõe sb̾u̾sa est.
Gerara. ex cuiꝰ nomĩe nũc
geraritica uocat̾ regio trans
daroma. procul ab eleuthero¬
poli milib uiginci qͥnq ad
meridiem. Erat autẽ olim t̾¬
minus chananeoꝵ ad austra¬
lem plagam.⁊ ciuitas metro¬
polis palestine. Scriptura cõ¬
memorat fuisse cam inter ca¬
des ⁊ sur. hoc est int̾ duas so¬
litudĩes. quarũ una egipto
iungit᷑. ad quam ppłs tnͣs fre¬
tũ rubri maris ꝑuenit. altera
uero cades usq ad sarraceno¬
rũ heremũ extendit᷑.
Salaad. mons ad quem sep¬
timo die ꝓfectionis echarris
lacob prõfugꝰ uenit. Est aũt
ad tergũ phenicis ⁊ arabie:
collib libam copulatꝰ: extẽ¬
dit᷑q ꝑ desertũ usq ad cum
locũ ubi trans iordane habi¬
tauit quondã seon rex amor¬
reoꝵ. Cecidit supradictꝰ mous
in sortem filioꝵ ruben. ⁊ gad.
⁊ dimdie tribus manasse. s

Expanded text:
opiam circumiens. Gomorrha, una de quinque civitatibus Sodomorum, quae cum reliquis divina ultione subversa est. Gerara, ex cujus nomine nunc Geraritica vocatur regio trans Daroma, procul ab Eleutheropoli millibus viginti quinque ad meridiem. Erat autem olim terminus Chananaeorum ad australem plagam, et civitas metropolis Palaestinae. Scriptura commemorat fuisse eam inter Cades et Sur, hoc est inter duas solitudines: quarum una Aegypto jungitur, ad quam populus trans fretum Rubri maris pervenit; altera vero Cades, usque ad Saracenorum eremum extenditur. Galaad, mons ad quem septimo die profectionis e Charris Jacob profugus venit. Est autem ad tergum Phoenices et Arabiae, collibus Libani copulatus: extenditurque per desertum usque ad eum locutavit quandam Seon rex Amorraeorum. Cecidit autem supradictus mons in sortem filiorum Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
adara. urbs trans
iordanem contra scy¬
thopolim ⁊ tyb̾iade
ad orientalez plagam sita
in monte. ad cuius radices
aque calide crũpunt balue¬
is suꝑ edificatis.
Gergesa. ubi eos qui a de¬
monib uexabant᷑ saluator
restitiut sanitati. Et hodie¬
q suꝑ montem uiculus de¬
monstrat᷑ iuxta stagnũ ty¬
beriadis. in quo porci p̾cipi¬
tati sunt. Diximꝰ de ħ supͣ.
Gessemani. locus ubi an
te passionẽ saluator orauit.
Est autem ad radices mon¬
tie oliueti. nũc eccłia de sĩ¬
locus caluarie. in quo salua¬
tor pro salute om̃i crucifixꝰ
est. ⁊ usq bodie ostendr̾ in
elia ad septentrionale pla¬
gani montis syon.
de geresi.

Expanded text:
adara, urbs trans Jordanem, contra Scythopolim et Tyberiadem ad orientalem plagam sita in monte, ad cujus radices aquae calidae erumpunt, balneis desuper aedificatis. Gergesa, ubi eos qui a daemonibus vexabantur, Salvator restituit sanitati, et hodieque super montem viculus demonstratur, juxta stagnum Tyberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Diximus de hoc et supra. Gethsemani, locus ubi Salvator ante Passionem oravit. Est autem ad radices montis Oliveti nunc Ecclesia desGolgotha locus Calvariae, in quo Salvator pro salute omnium crucifixus est, et usque hodie ostenditur in Aelia ad septentrionalem plagam montis Sion. DE GE
Abbreviated transcription (Latin):
Gargasi. ciuitas trans ior¬
dauem. iuncta monti galaad.
quã tenuit tribus manasse.⁊
hec esse nũc dicit᷑ gerasa. urb̾
insignis arabie. Quidã autẽ
ip̃am esse gadarama estĩant.
aquaꝵ torrentes sunt. Est au¬
tem locus in solitudine.
G aulon siue golam. in tri¬
bu manasse. ciuitas sac̾dota¬
lis ⁊ fugiciuoꝵ in regione ba¬
sanitidi. Sed ⁊ nũc gaulon
uocat᷑ uilla ꝑgrandis in bata¬
nea. ex cuius nonnĩe et regio
sortita uocabulũ est.
Gegebal. mons in terra reꝓ¬
missionis. ubi ad imꝑiũ mo
ysi altare constructũ est. Sũt
autem iuxta iherico duo mõ¬
tes uicini contͣ se inuice res¬
picientes. e quib unus gari¬
zim. alter gebal dicit᷑. Porro
samaritam̃ arbitrant̾ hos du¬
os montes iuxta neapolĩ ẽẽ.
sed uehement᷑ errant. płimũ
enim int̾ se distant. nec pos
Garizm. mons suꝑ quẽ ste¬
terunt hii qui maledicta reso¬
nabant iuxta supradcm̃ mõ
esse scribunt᷑ garizin ⁊ gebal.
Galgal autem locus est iux¬

Expanded text:
Gargasi, civitas trans Jordanem, juncta monti Galaad, quam tenuit tribus Manasse. Et haec esse nunc dicitur Gerasa, urbs insignis Arabiae. Quidam autem ipsam esse Gadaram aestimant. i aquarum torrentes sunt. Est autem locus in solitudine. Gaulon, sive Golam, in tribu Manasse civitas sacerdotalis et fugitivorum, in regione Basanitide. Sed et nunc Gaulon vocatur villa praegrandis in Batanaea, ex cujus nomine et regio sortita vocabulum est. Gebal, mons in terra repromissysi altare constructum est. Sunt autem juxta Hiericho duo montes vicini contra se invicem respicientes, e quibus unus Garizim, alter Gebal dicitur. Porro Samaritani arbitrantos montes juxta Neapolim esse; sed vehementer errant: plurimum enim inter se distant, nec possGarizin, mons super quem steterunt hi qui maledicta resonabant, juxta supra dictum messe scribuntur Garizin et GeGalgal autem locus est jux
Abbreviated transcription (Latin):
castra ni solicudine fi¬
lioꝵ isrł: sicut ĩ numc¬
roꝵ libro scriptũ est. Porro iux¬
ta deut̾ononnũ ciuitas est e¬
sau. qmͣ nũc esiam nũcupa
hodic gaia urbs dicit᷑ pales¬
tine. iuxta ciuitatẽ petrã.
Gelion debathaini. castra
in deserto. ubi castra metati
sunt filii israel.
aza. qiuitas eueoꝵ ĩ qua
hĩtauere capadoces pristimis
cultorib int̾fecris. Apud ue¬
t̾es erat t̾minus chananeoꝵ
iuxta egiptũ. crciditq ĩ sor
tem tribus iude. sed eã ten̾e
non potuit. quia enachim
id est gygantes allophiloꝵ.
fortissime restit̾unt. ⁊ est us¬
q hodie insignis ciuitas pa¬
lestine. Querit᷑ autem quõ
in quodã ꝓpheta dicat᷑ gaza

Expanded text:
stra in solitudine filiorum Israel, sicut in Numerorum libro scriptum est. Porro juxta Deuteronomium civitas est Esau, quam nunc Esiam nuncuparusque hodie Gaia urbs dicitur Palaestinae, juxta civitatem Petram. Gelmon Deblathaim, castra, in deserto, ubi castrametati sunt filii Israel. Gaza, civitas Evaeorum, in qua habitavere Cappadoces, pristinis cultoribus interfectis. Apud veteres erat terminus Chananaeorum juxta Aegyptum, ceciditque in sotem tribus Judae, sed eam tenere non potuit, quia Enachim, id est gigantes Allophylorum fortissime restiterunt. Et est usque hodie insignis civitas Palaestinae. Quaeritur autem quomodo in q
Abbreviated transcription (Latin):
uis nõ aꝑte dicat᷑ pro merob
saul p̾putia philutinoꝵ da¬
uid dedisse: tam̃ qui p̾cedẽ¬
tatus fu̾it: inueĩet eu bis
sauli p̾putia philistinoꝵ de¬
disse. Pot̃ etiã ⁊ talit̾ incel¬
ligi. In duab reb gen̾ me¬
us eris hodie. quia ego q̃¬
siui a te centũ p̾putia phili¬
stinoꝵ: ⁊ tu obtulisti .cc.
go aũt eg̾diens stabo
iuxta pr̃em meũ in a¬
ꝯid ubi tu fueris: et ego lo¬
quar de te ad prẽm meũ. ⁊
qd̾cũq uidero: nũciabo ti¬
bi. Descensurũ namq sau¬
lem in eundẽ agrum iona¬
agro dd̾ absconde̾t᷑ collocu¬
tũ int̾ eos fu̾at. In quem
agrũ crebro saul ꝯsiliãdi
gr̃a ꝯuenire solebat. ubi
etiam condictũ fu̾ãt ut oc¬
cideret᷑ dd̾: qd̾ ⁊ ionathan ĩ¬
t expoliauit se ⁊̃ uesti

Expanded text:
amvis non aperte dicatur pro Merob amvis non aperte dicatur pro Merob Saul praeputia Philistinorum David dedisse: tamen qui praecedentatus fuerit, inveniet eum bis Sauli praeputia Philistinorum dedisse. Potest etiam et aliter intelligi. In duabus rebus gener meus eris hodie, quia ego quaesivi a te centum praeputia Philistinorum, et tu obtulisti ducenta. Ego autem egrediens stabo juxta patrem meum in agro ubi tu fueris, et ego loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi. Descensurum namque Saulem in eumdem agrum Jonaagro David absconderetur, collocutum inter eos fuerat. In quem agrum crebro Saul consiliandi gratia convenire solebat, ubi etiam constitutum fuerat, ut occideretur David, quod et Jonathan inEt exspoliavit se eti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa tua rex: si noui. Alit̾.
Uideã mortẽ tuã: si noui.
ost diem aũt alterũ in¬
uasit spc̃ dei malꝰ saul:
⁊ ꝓph̾abat in medio domus
sue. More arreptitioꝵ ꝓpha
nͥ aliena retulisse.
t eg̃diebat᷑ dauid ⁊ ingͥ¬
diebat᷑ in conspectu pplĩ.
Anseg̃diebant᷑ in pugnam:
ip̃e primꝰ more regio eg̾di¬
ebat᷑ in conspectu eoꝵ. ⁊ re¬
grediebat᷑.
ixitq saul. Dabo eã illi
ut fiat ei in scandalũ:
ut sit suꝑ eũ manꝰ philisti¬
noꝵ. Hus duob ꝑicłis: sa¬
ul dauid putauit int̾un p̾¬
se. scilic aut insidiis filie ⁊
sue: a qua se uidebat młtũ
amari.aut causa p̾putioꝵ
philistinoꝵ: ꝓpt̾ que adipis¬
cenda. philiteos bello erat
aggressurꝰ
ieit ergo saul ad do'. In
duab reb: gener meus
eris hodie. In duab rebuᷤ ge¬
nerũ eum sibi futurũ dicit.
quia iam ei attułat p̾putia
philistinoꝵ ꝓ merob qmͣ sa¬
ul dedit adriheli molathite:
⁊ postea pro michol.cc. Et ꝙͣ¬

Expanded text:
anima tua, rex, si novi. Aliter: anima tua, rex, si novi. Aliter: Videam mortem tuam si novi. Post diem autem alterum invasit Spiritus Dei malus Saul, et prophetabat in medio domus suae. More arreptitiorum pronisi aliena retulisse. Et egrediebatur David, et ingrediebatur in conspectu populi. Quando egrediebantur in pugnam, ipse primus more regio egrediebatur in conspectu eorum, et regrediebatur. Dixitque Saul: Dabo eam illi, ut fiat illi in scandalum, ut sit super eum manus Philistinorum. His duobus periculis Saul David putavit interimi posse, scilicet aut insidiis filiae suae, a qua se videbat multum amari, aut causa praeputiorum Philistinorum, propter quae adipiscenda, Philistaeos erat bello aggressurus. Dixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. In duabus rebus generum eum sibi futurum dicit: quia jam ei attolerat praeputia Philistinorum pro Merob, quam Saul dedit Adrieli Moholathitae, et postea pro Michol ducenta. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
loco: hebrei libellos repudu
incelligũt. W iquidẽ usum
illiꝰ gentis fuisse ferunt. ut
los repudi uxorib darent.
ut si contigisset uirũ capi¬
in prelio. ⁊ in captiuitatem
duci: mulier eius expͤtatis
trib annis si uir eius nõ re¬
disset: aliũ duce̾t uirũ.
uare uenisti. ⁊ qͣre dereli
quisti pauculas oueᷤ illa ᷤᷤ
in deserto: Ego noui suꝑbiã
Nosse se dicit illius suꝑbiã ⁊
nequitiã cordis. qr pͥutabat
cum tumore cordis eleuari:
eo ꝙ samuel illum uuxiss
in regem.
ssumens autẽ d̾ capud
ꝑhilistei. attulit illd̾ in
irłm: arma uo̾ eius posuit
in tab̾nacłõ suo. Quod dicit
attulisse dauid capud philis¬
postea fecit. Arma uo eiꝰ. id
est philistei. nõ est intelligẽ¬
dũ ꝙ in suo posui̾t tab̾nͣcu¬
lo: sed in tab̾nacło diũ. de
quo tab̾nacło postra hec ab
abymelech sac̾dote accepit.
ixitq abner . ui¬
uat aĩa tua rex: si no¬
regi.Ac si dice̾t. Nõ uiuat

Expanded text:
loco Hebraei libellos repudii loco Hebraei libellos repudii intelligunt. Siquidem usum illius gentis fuisse ferunt, ut los repudii uxoribus suis darent: ut si contigisset virum in praelio capi, et in captivitatem duci, mulier ejus exspectatis tribus annis, si vir ejus non redisset, alium duceret virum. Quare venisti, et quarequisti pauculas oves illas in deserto; ego novi superbiam Nosse se dicit illius superbiam et nequitiam cordis, quia putabat eum tumore cordis elevari, eo quod Samuel illum unxisset in regem. ssumens autem David caput Philisthaei, attulit illud in Jerusalem, arma vero ejus posuit in tabernaculo suo. » Quod dicit attulisse David caput Philispostea fecit. Arma vero ejus, id est, Philisthaei, non est intelligendum quod in suo posuerit tabernaculo, sed in tabernaculo Domini, de quo tabernaculo postea haec ab Abimelech sacerdote accepit.ixitque Abner: Vivit anima tua, rex, si noo et regi; acsi diceret: Non vivat
Abbreviated transcription (Latin):
bi ait. Med ⁊ hebrei qui fu¬
erant cũ pbilistum heri ⁊
nudius t̾cius. ascend̾antq
cũ eis in castris: reu̾si sunt
ut essent cũ isrł. qui erant
cum saul ⁊ ion athan. Om̃s
quoq isrlite qui se abscon¬
dant in monte effraimi. au¬
dientes ꝙ fugissent philis¬
tuim: sociauerũt se cũ su¬

Expanded text:
Hebraei qui fuerant cum Philisthim heri et nudius tertius ascenderantque cum eis in castris reversi sunt ut essent cum Israhele qui erant cum Saul et Ionathan omnes quoque Israhelitae qui se absconderant in monte Ephraim audientes quod fugissent Philisthim socia
Abbreviated transcription (Latin):
gerũ istũ hebrei doech ydum¬
eũ dicũt fuisse. qui cernens
saul mortuũ: se ip̃m ob me¬
tum dauid int̾emit.
ortuus est ergo saulet
tres filii eius.⁊ armig̾
isti: pueri domestici eius in¬
tlligendi st̃. Hii tres filii eiꝰ.¬
Ionathan. aminadab qui ⁊
ie sui: ⁊ melchisua. Is bosech
aũt domi erat. qui amio quo
saul rex constitutꝰ est: natus¬
pisset. unde colligit᷑ saul per¬
.xl. annos regnasse. Querend̾
cur alibi legit̾ iesui: et alibi
aminadab. Iesui enĩ int̾p̾ta¬
equał menti fuisse filii cũ
pr̃e memorant᷑. Aminadab
int̾pretat᷑ pat̾ meus sponte.⁊
Eponte ⁊ cnĩ sua pat̾ eius saul
male agendo conquisiuit: ut
talit̾ una cũ filiis ꝑimeret᷑.¬

Expanded text:
Doech Idumaeum dicant fuisse, qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum David interemit. « Mortuus est ergo Saul et tres filii ejus, et armiger isti pueri domestici ejus intelligendi sunt. Hi tres filii ejJonathan, Aminadab, qui et Jesui et Melchisna; Isboset autem dormierat qui anno quo Saul rex constitutgnare coepisset. Unde colligitur Saul quadraginta annos regnasse. Quaerendum cur alibi legatur Jesui, et alibi Abinadab? Jesui enim interpretaaequalis meriti fuisse filius cum patre memoratur. Abinadab interpretatur pater meus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetantib iuuxit se saul.
⁊ꝓphetauit.
I⁊ sciscitabor ꝑ illã. Nullo ac
riolos de terra: hanc tũ mu¬
lierẽ hebrei matr̃e fuisse ab¬
ner filii ner autumãt. ⁊ pp̃
eundẽ abuer ne ꝑimeret
cũ cetis phitoniiis: abscon¬
sam ⁊ reẜuatã fuisse.¬
cc audiet uos quisꝙͣ: de
sermone ħ. Equa eĩ ꝑs
erit descẽdentis ad p̾liũ: et re¬
manẽtis ad sartinas. Cum in
latiuis codicib legat᷑ lassos.
quosdã sb̾stitisse ad sarcinas.¬
⁊ in hebreo habet᷑ iussos fuis¬
se ut resid̾e̾nt ad sarcinas: lo¬
cus hic monstrat hebraicaz
ui̾tatẽ in ħ loco sequi deb̾e̾.
que nõ lassos s iussos remã¬
sisse ad sartinas dixit fuisse.
Ait enĩ ita. Equa parserit
descẽdentis ad p̾liũ: ⁊ rema¬
nentis ad sarcinas. Non ait
qui lassi remanẜunt ad sar¬
cinas: sed absoluce remanẽ¬
tis ad sarcinas. Quia si lassi
remansissent: nulla eis dari
debe̾s de p̾dis portio.
uod cũ uidiss armiger.
uidelic ꝙ mortuus eẽt

Expanded text:
xit se Saul, et prophetavit. et suscitabor per illam. Nullo accriolos de terra: hanc tamen mulierem Hebraei matrem fuisse Abner filii Ner autumant, et propter eumdem Abner, ne perimeretur cum caeteris Pythonissis, absconsam et reservatam fuisseec sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium et remanentis ad sarcinas. » Cum in Latinis codicibus legatur lassos quosdam substitisse ad sarcinas, in Hebraeo habetur, « jussos fuisse ut residerent ad sarcinas. » Locus hic monstrat Hebraicam veritatem in hoc loco sequi debere, quae non lassos, sed jussos remansisse ad sarcinas, dicit fuisse. Ait enim ita: « Aequa pars erit descendentis ad praelium et remanentis ad sarcinas. » Non ait, qui lassi remanserunt ad sarcinas, sed absolute « remanentes ad sarcinas, » quia, qui lassi remansissent, nulla eis dari deberetur de praedis portio. « Quod cum vidisset armiger, » videlicet quod mortuus esset
Abbreviated transcription (Latin):
suil. ⁊ de gezri. ⁊ de amalechi¬
tis. Hii eni pagi hĩtabant᷑
in t̾ra antiquit᷑. Hii pagi ñ
erant in sub potestate achi s
Hĩtati in t̾ra antiquitꝰ dicũt᷑.
quia quieti ⁊ securi habitati
Fuant: ⁊ nullius hostis de p̾¬
datõnes ꝑpessi.
amuel aũt mortuꝰ est.
Fleuitq eum omĩs isrł.
⁊ sepelierũt eum in rama ur¬
be sua. Cupͣ namq dr̃ sepul¬
tus fuisse in domo sua ĩ rama.
In domo sua: in familia ui¬
delic ⁊ cognatõne sua. Que¬
rit̾ namq cum suꝑius iam
mortuꝰ legat᷑: cur hic repe¬
tat᷑ mortuus. Mortuus hic
ut hebrei uolũt: resuscita¬
toĩs sue causa repetit᷑.
onsuluitq dñm: et nõ
respondit ei. neq ꝑ sop̃¬
ma: neq ꝑ sac̾dotes. Hebre.
neq ꝑ doctrinã: neq ꝑ pro¬
ph̾as. Respondebat dominꝰ
ꝑ sop̃ma sicut iidem hebrei
rando poscebant oracłm sibi
fieri diuinũ. ⁊ deus illis per
sop̃nia reuelabat ea que fu¬
tura erant. Quod in hoc loco:
nũme saul fecisse legit᷑. Per

Expanded text:
de Getri, et de Amalecitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. Hi pagi non erant sub potestate Achis. Habitati in terra antiquitus dicuntur, quia quieti et securi habitati fuerant, et nullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dicitur sepultus fuisse in domo sua in Rama. In domo sua, in familia videlicet et cognatione sua. Quaeritur namque, cum superius jam mortuus legatur, cur hic repetatur mortuus. Mortuus hic, ut Hebraei volunt, resuscitationis suae causa repetitur. Consuluitque Dominum: et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes. Hebraeus, neque per doctrinam, neque per Prophetas. Respondebat Dominus per somnia, sicut iidem Hebraei ejunando poscebant oraculum sibi fieri divinum, et Deus illis per somnia revelabat ea, quae futura erant, quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est do̾. ⁊ quis est filius
ysai. Hodie increuerunt
t nũc fiant sic̃ na¬
bal inimici tui: ⁊ qui
querũt dũo meo malum.
Fiant ĩquit sic̃ nabal: ut ꝑe¬
ant sicut nabal in stulticia
sua.
um ergo fecit dñs tibi
dno meo omĩa que locutuᷤͤ est
bona de te.⁊ ꝯstitu̾t te ducem
isrł: nõ erit tibi ħ in singul¬
tum. Nõ erit inquit tͥ hoc in
singultũ. ut modo effidas
sanguĩem nabal: ⁊ ꝓpt̾ hoc
flend̾ tͥ sit ⁊ penitend̾.
Falthi filio lais. qui erat de
Quia si cognouisset ea. nũ¬
sociasset. quia in lege penit
huiꝰmodi phibet᷑ coitꝰ: Idem
namq falthi: de gallim. id
Legis enĩ doctor erat de bahu¬
rim: id est de elecris. Quando
aũt a saule michol ei datur.:
falghi. id est euadens int̾pre¬
tat᷑. Qñ uero ab eo cadẽ mi¬
chol aufert᷑: falthiel. id est
euadens a dõ int̾p̾tat᷑. Eua¬
dens a deo dicit᷑. quia custo¬
diuit eum ne tang̾et eam:¬
ne fieret transgssor legis.
Mecutusq est eam uir suus

Expanded text:
uis est David, et quis est filius Isai? Hodie increverunt Et nunc fiant sicut Nabal inimici tui; et qui quaerunt Domino meo malum. Fiant, inquit, sicut Nabal, ut pereant sicut Nabal in stultitia sua. Cum ergo fecerit Dominus tibi ino meo omnia quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem Israel, non erit tibi hoc in singultum. Non erit, inquit, tibi hoc in singultum: ut modo effundas sanguinem Nabal, et propter hoc flendum tibi sit ePhalthi filio Lais, qui erat de quia si cognovisset eam, nunsociasset, quia in lege penitus hujusmodi prohibetur coitus. Idem namque Phalthi de Gallim, id Legis enim doctor erat, de Bahurim, id est de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalthi, id est evadens interpretatur. Quando vero ab eo eadem Michol aufertur, Phalthiel, id est evadens a Deo, interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum ne tangne fieret transgressor legis. Secutusque est eam vir suus
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ sicut fuit cum pr̃e m̾o.
id est sublime faciat regnũ
tuũ: sicut sb̾lime fecit pa
licet scd̃s sim in regno tuo.
et si mortuus fuero: nõ au¬
feres mi̾am tuã a domo me¬
Ausq in sempit̾nũ.
enit aũt dd̾ in nobe: ad
achimelech sacerdote.
achimelech: ip̃e est aia fili¬
us achitob. filii phinees. fi¬
lu hely.
t fuerũt uasa pueroꝵ
sc̃a. Achime lech int̾io¬
gat utrũ dauid ⁊ pueri sui
quos in illũ ⁊ illũ locũ con¬
duxisse se dix̾at: utrũ mũ¬
di essent. Dauid eniginati¬
ce pluralit̾ de se ip̃o respõdit
dicens. Et fuerũt uasa pu¬
eroꝵ scã: a cõcubitu coniu¬
gali. Quod uo ait. porro in
a ħ poliuta est.⁊ in hebreo
legit᷑. porro ħ uia laica est:
ca est. ac si dice̾t. In lege p̾¬
ceptũ est ut exͣneus non co¬
medat ex eis. ⁊ tu int̾rogas
utrũ mundi sinc pui. qui
eis uesci deb̾ent: Idcuto
uia est laica : quia tu laica¬
br̃ in uasis meis: ip̃a utiq
in uasis. id est mente sua :¬

Expanded text:
tecum sicut fuit cum patre meo, id est, sublime faciat regnum tuum, sicut sublime fecit patlicet sim secundum in regno tuo: et si mortuus fuero, non auferes misericordiam tuam a domo mea usque in sempiternum. Venit autem David in Nobe ad Ahimelech sacerdotem. Ahimelec ipse est Aja filius Ahitob, filii Phinees, filii Heli. Et fuerunt vasa puerorum sancta. Ahimelech interrogat utrum David et pueri sui, quos in illum, et in illum locum conduxisse se dixerat, mundi essent. David vero aenigmatice pluraliter de seipso respondit, dicens: Et fuerunt vasa puerorum sancta, a concubitu conjugali. Quod vero ait, porro via haec polluta est, et in Hebraeo lest ac si diceret: In lege praeceptum est ut extraneus non comedat ex eis, et tu interrogas utrum mundi sint pueri? Qui, eis vesci deberent. Idcirco via est laica, quia tu laicabitur in vasis. » Ipsa utique in vasis, id est mente sua s
Abbreviated transcription (Latin):
sanguĩe comedisse dicunt᷑:
quiã contͣ legis p̾ceptũ añ¬
ua sacrificiũ uesꝑtinũ pag¬
eret᷑: comed̾unt. Wic itaq ⁊
usus erat. ut qñ homuicidiũ
ab eis aut in suis. aut in ex¬
teris fiebat: ut nõ comedẽt
eis fiet. Alit̾. Peccasse dño. ⁊
comedisse cum sanguine di¬
cunt᷑: quia mactatis uictĩs.
nõ obtułunt ad scũariũ sac̾¬
dotib iuxta legis p̾ceptum
adipem ⁊ sangiũem: cũ ui¬
de lic scũarium secũ hr̃ent.
lic uictimis: quas ad suos
rium p̾sens erat: sanguis
hostiaꝵ suꝑ altare dm̃ iube¬
tur finidi. sicut est illud in
libro deutonomii. Gangͥnẽ
hostiaꝵ tuaꝵ fundeo in alta¬
ri: carnib aũt ip̃e uesteris.

Expanded text:
dicuntur: quia contra legis praeceptum antequam sacrificium vespertinum perageretur, comederunt. Sic itaque usus erat, ut quando homicidium ab eis, aut in suis, aut in exteris fiebat, ut non comederent, eis fieret. Aliter peccasse Domino et comedisse cum sanguine dicunt: quia mactatis victimis, non obtulerunt ad sanctuarium sacerdotibus juxta legis praeceptum adipem et sanguinem, cum videlicet sanctuarium secum haberent. licet victimis quas ad suos rium praesens erat, sanguis hostiarum super altare Domini jubetur fundi, sicut est illud in libro Deuteronomii: Sanguinem hostiarum tuarum fundes in altari: carnibus autem ipse vesceris:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuit ergo saul ⁊ socii euis ad
q̃rend̾: et nũciatũ est dauid.
ꝙtatiq descẽdit ad petrã:
⁊ u̾sabat᷑ in deserto maon.
Descendisse ad petram dicit᷑.
id est ad tutissimũ locũ: in
quo ea que sibi honeri ⁊ gͣ¬
uia erant reposuit. ⁊ ip̃e uer¬
sabat᷑ in deyto maon: quo
sibi suffragiũ patebat. Erat
aũt uir quispiã in solicudi¬
ne maon. Hebreus in ħ lo¬
co non ht̃ in solitudine. In
maon enĩ ciuitate hĩtabt:
nõ in solitudine.
ere frustra seruaui oĩa
que huiꝰ erant. ⁊ nõ pe¬
rut quicꝙͣ de cuncris que ad

Expanded text:
Saul et socii ejus ad quaerendum. Et nuntiatum est David, statimque descendit ad petram, et versabatur in deserto Maon. Descendisse ad petram dicitur, id est, ad tutissimum locum, in quo ea, quae sibi oneri et gravia erant, reposuit. Et ipse versabatur in deserto Maon, quo sibi suffugium patebat. Erat autem vir quispiam in solitudine Maon. Hebraeus hoc in loco non habet, in solitudine. In Maon enim civitate habitabat, non in solitudine. ere frustra servavi omnia, quae hujus erant, et non periit q
Abbreviated transcription (Latin):
ius. Non ꝑcas ei. sed int̾fice a
uiro usq ad mulierẽ. et par¬
ulũ atq laccentẽ: bouem
umenta. Ideo autẽ uim̃ta aͦ
ut nec in iumĩtis eius memo¬
ra fi̾et. Dñs enim dix̾at se
deleturũ memoriã amalech
de sub celo. idcuto p̾cipit᷑ sau¬
li: ut eũ penitꝰ ab hoĩe usq
ad ium̃ta dełe̾t. Wed qr eius
memoria id est amalech. peĩ¬
tus deleta nõ fuit: saulis pec¬
catũ ⁊ mobedĩa in causa exti¬
tit. De quo amalech: ita in
libro deutõnonui dicit᷑. Me¬
mento que fec̾it tͥ amalech
in uia qñ egͥdicbaris ex egi¬
pto. quoniꝰ occurr̾t tibi: et
extremos agiminis tui qui
bassi residebat cecid̾it. Lasso ᷤ
hici hebrei minũdos scõm le¬
gem ex̃ castra manentes in¬
telligunt. eluos cecidisse amͣ¬
lechite dicunt᷑. quia sic̃ ip̃i
tradunt. eoꝵ cutũcisionem
amputam̃it: ⁊ in subsãna¬
tõmi di in celũ ꝓiecerunt.
ixit q saul cyneo.
Abite. recedite. atq dis

Expanded text:
ed interfice a viro usque ad mulierem, et parvulum atque lactentem, bovem jumenta. Ideo autem Dominus juut nec in jumentis ejus memoria fieret. Dominus enim dixerat se deleturum memoriam Amalec de sub coelo. Idcirco praecipitur Sauli, ut eum penitus ab homine usque ad jumenta deleret. Sed quia ejus memoria, id est, Amalec penitus deleta non fuit, Saulis peccatum et inobedientia in causa exstitit. De quo Amalec ita in Libro Deuteronomii dicitur: Memento quae fecerit tibi Amalec in via quando egrediebaris ex Aegypto: quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui qui lassi residebant, ceciderit. Lassos hic Hebraei immundos secundum legem extra castra manentes intelligunt: quos cecidisse Amalecitae dicuntur: quia sicut ipsi tradunt, eorum circumcisionem amputaverunt et in subsannationem Dei, in coelum projecerunt. Dixitque Saul Cinaeo, abite,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ flecret᷑. Neq enĩ hõ est:
leg᷑. Porro tͥumphator isrł
non mentiet᷑. Griũphator is
lantib largit᷑. Penitudĩe
nõ fleccit᷑: qr non penitet
eũ de bonis que largitꝰ est.¬
⁊ corã isrł. Honora me sicut¬
regem. ut ego p̾cedam sic̃
rex. ⁊ tu mẽ sequaris: ut
adorem dũm deum tuũ. cye¬
nes aũt ppłi sui: suam tri¬
bũ. et coram isrł: cetas tri
er iste doech ydumeꝰ fuisse
ꝑbibet᷑: inimicus dauid. Et
omĩa que dedo̾ in laudem di¬
xisse uidet᷑: in odiũ eius di¬
xisse dicit᷑. quia uolebtͣ ini¬
micitie causa ⁊ inuidie liuo¬
re. ut ad saul ueniret: qua¬
lit̾ ibi qualibet ocrasione
necaret᷑.
ꝓsalinos can̾e ceꝑit.
t egressus uir spuriꝰ de

Expanded text:
non flectetur: neque enim homo est, legitur: « Porro triumphator Israel non mentietur. » Triumphator istlantibus largitur. Poenitudine non flectitur, quia non poenitet eum de bonis quae largitus est, coram Israel. Honora me sicutregem, ut ego praecedam sicut rex, et tu subsequaris, ut adorem Dominum Deum tuum. Senes autem populi sui, suam tribum: et coram Israel, caeteras triber iste Doech Idumaeus fuisse perhibetur, inimicus David: et omnia quae de David in laudem dixisse videtur, in odium ejus dixisse dicitur: quia volebat inimicitiae causa et invidiae livore ut ad Saul veniret, quatenus ibi qualibet occasione necaretur.Psalmos canere coeperit. t egressu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cũ autea legat᷑ edifica ᷤᷤ¬
se altare qñ a samuele n¬
crepatꝰ est: cur hic dicat᷑. tẽ
altare.sed qr mobedient᷑ il¬
lud edificauit: non dño edi¬
ficasse intelligit᷑. Hic aũt
quia obedient̾ ⁊ recte illud

Expanded text:
itaque, cum antea legatur aedificasse altare, quando a Samuele increpatus est, cur hic dicatur: « Taltare, sed quia inobedienter illud aedificavit, non Domino aedificasse intelligitur. Hic autem quia obedienter et recte
Abbreviated transcription (Latin):
na hic orit᷑. cũ in p̾cedẽtib
legat᷑. ⁊ nõ uidit samuel sa¬
ulẽ usq in diẽ mortis sue:
⁊ hic ꝓph̾asse corã samuele
dicatur. Quã q̃stionẽ hebre
Aut nõ uidit eũ. quia qñ
iunctus est saul cuneo pro¬
ph̾aꝵ: abscõdit se samuel
ne uid̾et᷑ ab eo. aut non ui¬

Expanded text:
cum in praecedentibus legatur: Et non vidit Samuel Saulem, usque in diem mortis suae, et hic prophetasse coram Samuele dicatur. Quam quaestionem duobus Aut non vidit eum, quia quando junctus est Saul cuneo prophetarum, abscondit se Samuel ne videretur ab eo: aut non vi
Abbreviated transcription (Latin):
dit isrł in p̾fatis locis. quid
eñ quibdã isrłitis qui sa¬
ul ⁊ ppłm qui cũ eo erãt re¬
liq̃rant: quedã pars illorũ
qui hic hebrei uocant᷑. tiõre
ꝑterriti defec̾unt a saul:⁊
a uiris qui cũ eo erant.⁊ deᷤ¬
cend̾unt in castͣ philistum.
Quemi locũ ad incelligend̾

Expanded text:
dit Israel in praefatis locis, quid enim quibusdam Israelitis, qui Saul et populum qui cum eo erat reliquerant, quaedam pars illorum, qui hic Hebraei vocantur, timore perterriti defecerunt a Saul et a viris qui cum eo erant, et descenderunt in castra Philisthiim. Quem locum ad intelgen
Abbreviated transcription (Latin):
cad̾ aqua maledicta ꝯgesta
sint. Et sicut in lege mulier
zelotipa hausta aqua proba¬
bat᷑: ita ⁊ hic ydolatre hac a¬
qua ꝓbati sunt. hu iudelic
qui se ydola coluisse: penit
denegabat. Tradunt etiã ꝙ
quicũq ydolatra hanc aquã
gustasset. labia eius ita sibi
adh̾erent: ut nequaqmͣ ea
set. Hoc iudicio ydolatra de¬
p̾hende bat᷑: et int̾ficiebat᷑.
eluod ⁊ seqñtia demõstrant.
in eo qd̾ ait. Indicauit qr sa¬
muel filios isrł in masphat.
Iudicare in hoc loco: ydola¬
tras scd̾m legem morti tra
tras qui sibi uitulũ fec̾ant
ꝓbauit. qũ arripuit uitulũ
i combussit et contriuit us
ad pulu̾em.⁊ sparsit ĩ aqmͣ:
⁊ dedit ex eo potũ filiis isrł.
ixitq saul ad pue¬
rũ suũ. Ecce ibimꝰ. Quid
feremꝰ ad iurũ: Non em̃ pu
tabat saul sibi asmaᷤ a samu¬
ele alit̾ indicari: nisi preti¬
o diuinatõnis. Ido̾ ait. Quid
feremꝰ ad iurũ:¬

Expanded text:
eadem aqua maledicta congesta sint, et sicut in lege mulier zelotypa hausta aqua probabatur, ita et hic idololatrae hac aqua probati sunt. Hi videlicet, qui se idola coluisse penitus denegabant. Tradunt etiam, quod quicunque idololatra hanc aquam gustasset, labia ejus ita sibi adhaererent, ut nequaquam ea set. Hoc indicio idololatra deprehendebatur et interficiebatur. Quod et sequentia demonstrant in eo, quod ait: Judicavitque Samuel filios Israel in Masphat. Judicare in hoc loco idololatras, secundum legem morti tradtras qui sibi vitulum fecerant, probaverit quando arripuit vitulum et combussit, et contritum usque ad pulverem sparsit, in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. Dixitque Saul ad puerum suum: Ecce ibimus: quid feremus adtabat Saul sibi asinas a Samuele aliter indicari, nisi pretio divinationis. Ideo ait: « Quid feremus ad viru
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ. Et anteꝙͣ luc̾na dei
extingu̾et᷑. Samuel aute
dormebat in templo domi¬
ni: ubi erat archa dei. In¬
celligi autẽ hoc modo debet.
Et anceꝙͣ luc̾na dei extĩgue¬
ret̾ in templo dũi ubi erat
archa dei: samuel dornne¬
bat. Quod uero ait. anceꝙͣ
lucerna dei extingu̾et᷑: ĩtel¬
ligi oportet añꝙͣ lux diurñ
fieret. qñ eadẽ extĩguenda
erat lucerna. Mic enĩ a dño
ꝑ moy sen iussum erat. ut e¬
adem lucerna luc̾e̾t usq ma¬
ne: sicut est illud in libro¬
leuitici. precipe ait dñs fili̾
is urł: ut afferant tibi ole¬
um de arborib oliuarũ pu

Expanded text:
na Dei exstingueretur. Samuel autem dormiebat in templo Domini, ubi erat arca Dei. Intelligi autem hoc modo debet. Et antequam lucerna Dei exstingueretur, in templo Domini, ubi erat arca Dei, Samuel dormiebat. Quod vero ait: Antequam lucerna Dei exstingueretur, intelligi oportet, antequam lux diurna fieret: quando eadem exstinguenda erat lucerna. Sic enim a Domino per Moysen jussum erat, ut eadem luceret usque mane: sicut est illud Exodi: Praecipe, ait Dominus, filiis Israel ut afferant tibi oleum de arboribus ol
Abbreviated transcription (Latin):
quibdã inculpabilit̾ saul
obtulisse holocaustũ: cum
samuel ab eo expectatꝰ iux¬
ta placitũ septẽ dieꝵ nõ ue¬
nerit. Quod qui hũc locũ
bene distinx̾it: inueniet e¬
um non ĩmerito culpatũ
fuisse. et de mobedientia re¬
dargutũ. Locus autem hic
apud hebreos ita distĩguit᷑.
Et descendes añ me in gal¬
gala. ego quippe descenda
ad te. Et postea infert᷑. ad
landas uicrimas pacificas
septẽ dieb expecrabis donͤ
ueniam ad te: et ostendã
tibi que facias. Nõ ergo sa¬
muel suũ p̾stolari aduen¬
tũ sauli septẽ dieꝵ tp̃r pre¬
cepit. sed ad offe̾ndas obło¬
nes ⁊ ĩmolandas uictimas
pacificas : se ab eo eisd̾ sep¬
tem dieb uoluit expecra¬
ri. Quod ille nequaqmͣ fe¬
cit. ⁊ ideo merito culpat᷑: ⁊
stulticie elogio denotat᷑.

Expanded text:
quibusdam inculpabiliter Saul obtulisse holocaustum, cum Samuel ab eo exspectatus juxta placitum septem dierum non venerit. Quod qui hunc locum bene distinxerit, inveniet eum non immerito culpatum fuisse et inobedientiae redargutum. Locus autem hic apud Hebraeos ita distinguitur: « Et descendes ante me in Galgala, ego quippe descendam ad te. » Et postea infertur: « Ad landas victimas pacificas: septem diebus exspectabis, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. T. muel suum praestolari adventum Sauli septem dierum tempore praecepit, sed ad offerendas oblationes et immolandas victimas pacificas, se ab eo eisdem septem diebus voluit exspectari; quod ille nequaquam fecit, et ideo merito culpatur, et stultitiae elogio denotatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usq ad abel magnũ. suꝑ
quẽ posunͣt archã dei: abel
magnũ ciuitas est in termi¬
no isrł. Abel magnũ idcuto
uocat᷑ cũ antea bethsamis
uocitata sit: siue ꝓpt̾ luctũ
suꝑ uiris bethsamitib iͥ fac¬
tum. siue pp̃ oistinctõne ci¬
uitatis a bel bethinacha. de
qua exclamauit mlier sapi¬
ens ad ioab dicens. Qui inter¬
rogant: int̾rogent in abela.
Sic itaq intelligend̾ est. ꝙ
ab urbe murata usq ad uis¬
lam que erat absq muro. ⁊
usq ad abel magnũ: ded̾int
mures. Suꝑ quem. id est su¬
ꝑ luctũ posucrunt archã dĩ.
que erat usq in illam die:
in agro iosue bethsamitis.
Fuit igit̾ in agro illiꝰ: donͨ
ĩ cariathiarim ducra est.

Expanded text:
 usque ad Abel magnum, super  usque ad Abel magnum, super quem posuerunt arcam Dei. » Abel magnum civitas est in termino Israel. Abel magnum idcirco vocatur, cum antea Bethsamis vocitata sit, sive propter luctum super viris Bethsamitibus ibi factum, sive propter distinctionem civitates Abel Bethmatha, de qua exclamavit mulier sapiens ad Joad, dicens: « Qui interrogant interrogent in Abela . » Sic itaque intelligendum est quod ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro, et usque ad Abel magnum, dederint mures. Super quem, id est, super luctum, posuerunt arcam Domini quae erat usque in illam diem in agro Josue Bethsamitis. Fuit igitur in agro illius donec in Cariathiarim ducta est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in pcc̃o filioꝵ hely archa
filii int̾irent. ⁊ domꝰ hely
sacerdotio domꝰ dni pͥuare¬
t̾. ⁊ ob id fcm̃ audientium
aures tinnirent stupore:
uehementi.
peruit q hostia domus¬
dñi. Et samuel time
el aperuit hostia domꝰ dñi:
sed facerdos.
t non cecidit ex omĩb
u̾bis samuel in t̾ram.
strabat᷑. Et euenit sermo
samuelis: uniu̾so istaeli.
Sermo eius fuit ad uniu̾̃
a philisteis pp̃ pecrata filio¬
rũ hely. queni sermonẽ:
euentꝰ rei pꝰea ꝓbauit.
rat aũt ibi lapis mag¬
nus: et concid̾unt lig¬
na plaustri. Lapidẽ istũ he¬
brei aram ab abrahã edifi¬
ocatĩ intelligunt.
ii sunt autẽ am aurei:
quos reddid̾unt philis¬
tum ꝓ delicto dño. Azotus¬
Quinq anos ⁊ qͥnq niures.
he qͥnq ciuitates dederunt.
Relique aũt ciuitates ꝓiũ¬
tiaꝵ. ⁊ ille que erãt absq
muro: mures tm̃ dederunt.
Idcirto dicit᷑. ab urbe mura¬
ta: usq ad uillã que erat
absq mnuro. Quod uero seq̾¬

Expanded text:
 in peccato filiorum Eli, Arca filii interirent, et domus Eli sacerdotio domus Domini privaretur: et ob id factum, audientium aures tinnirent stupore vehementi. Aperuitque ostia domusni, et Samuel timebel aperuerit ostia domus Domini, sed sacerdos. Et non cecidit ex omnibus verbis Samuel in terram.strabatur. Et evenit sermo Samuelis universo Israeli. Sermo ejus fuit ad universa Philistaeis propter peccata filiorum Eli: quem sermonem eventus rei postea probavit. Erat autem ibi lapis magnus: et conciderunt ligna plaustri. Lapidem istum Hebraei aram ab Abraham aedificatam intelligunt. Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philistiim pro delicto DoQuinque anos et quinque mures hae quinque civitates dederunt. Reliquae autem civitates provinciarum et villae quae erant absque muro, mures tantum dederunt. Idcirco dicitur: « ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro. » Quod autem seq
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ in subseqũtib dicit᷑.
Uemat ut adoret eum. io ẽ
sacerdotẽ magnũ. ⁊ accipiat
ab eo nũmũ argenteũ. ⁊ tor¬
tam panis: dicatq. Dunit¬
te me obsecro ad unã ꝑte
sacerdotalẽ: ut comeda bu¬
cellõ panis .
t sermo dnĩ erat preti¬
osus in dieb illis. Preti¬
osus dicit᷑: quia ꝑrarꝰ erat.
Omne eñ qd̾ rarũ est: p̾tio¬
sũ est. Non erat usio mani¬
festa: quia ꝓphetia nõ ple¬
ue manifestabat᷑.

Expanded text:
Unde et in subsequentibus dicitur: « Unde et in subsequentibus dicitur: « Veniat ut adoret eum, » id est sacerdotem magnum, « et accipiat ab eo nummum argenteum, et tortam panis, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellampanis. Et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis. Pretiosus dicitur, quia perrarus erat. Omne enim quod rarum est, pretiosum est. Non erat visio manifesta; quia prophetia non plene manifestabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uir dei ad hely. ⁊ cet̾a que se¬
qunt᷑: aute tempꝰ helchane¬
dicta fuisse arbitrant᷑. sed hic
ob głam samuelis: int̾poĩta
dicunt᷑.
cce dies ueniunt. ⁊ p̾cidã
brachiũ tuũ: et brachiũ
donus prĩs tui. Brachium ar¬
cham uocat: ⁊ dignitate sa¬
cerdocii. Ut nõ sit senex in do¬
nũ dicit. Et udebis emulu
tuũ in templo: in unu̾sis
prosꝑis isrł. Emulus domus
hely: sadoch sacerdo s exticit.
qui eiecto abyathar a salo¬
mone sacerdotiũ suscepit: si¬
cut in malachim leg᷑. proie¬
citq salomon abyathar: ne
esset sacerdos dnĩ. ut imple¬
Tꝑ domũ hely.
feram uirũ ex te. ab al¬
carĩ ineo. ut deficiãt ocłi tur:
⁊ tabescat aĩa tua. Ideo dñs se
nõ penitꝰ ab laturũ ex domo r¬
hely uirũ ab altari suo dic̃.
ut semꝑ de domo hely essec
in domo duĩ uir. qui in dig¬
nitate sacerdocii aliũ sb̃sti¬
tutũ uide̾t.⁊ cum se ead̾ dig¬
uitate pͥuatũ uid̾e̾t: oculi e

Expanded text:
vir Dei ad Eli, et caetera quae sevir Dei ad Eli, et caetera quae sequuntur, ante tempdicta fuisse arbitrantur, sed hic ob gloriam Samuelis interposita dicuntur. « Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui, » brachium arcam vocat et dignitatem sacerdotii, « ut non sit senex in donum ostendit. « Et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israel. » Aemulus domus Heli Sadoc sacerdos exstitit, qui, abjecto Abiathar, a Salomone sacerdotium suscepit, sicut in Malachim legitur : « Projecitque Salomon Abiathar, ne esset sacerdos Domini, ut implesuper domum Heli. penitus virum ex te ab altari meo, ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua. » Ideo Dominus se non penitus ablaturum ex domo Heli virum ab altari suo dicit, ut semper de domo Heli esset in domo Domini vir qui in dignitatem sacerdotii alium substitutum videret, et se eadem dignitate privatum videns, oculi e
Abbreviated transcription (Latin):
cit deum. cui in uiro pecca¬
uit. Si aũt in deum pecca¬
uerit uir. quis orabit ꝑ eo:
Non igit᷑ eo modo in u̾iru
quo in deum pecrat᷑. quia ĩ
uirũ peccare: pccm̃ qualecũ¬
q est. leuiorq remissio. in
deum uero peccare. id est ab
eiuis cultu recede̾: impietati
peccatũ est. difficiliorq re¬
missio. Et qm̃ cum in uirũ
orabit pro eo:. Ac si dicat᷑.
ꝑ quem deum sibi in quem
peccauit. ꝓpitiũ face̾ pot̾it
eint aũt uir dei
ad hely: et ait ad eum.
Hẽc dicit dñs. Nũquid nõ a¬
ꝑte reuelatꝰ sum domui pa¬
tris tui cum esset in egipto
in domo ph̾aonis. ⁊ elegieu
ex omib tribub isrł michi
uirũ dei iudei phinees dicũt.
quẽ ⁊ helyam autumãt. Re¬
uelatus uero fuisse dicit᷑ do¬
mui prĩs eius. id est a aron: ĩ
eo loco ubi ait. Dixit enĩ doꝰ
ad aaron. Uade in occursimm
est ex omĩb tribub isrł: si¬
cut habes in eslemoth. ⁊ in ua¬
gechra. Quod uero ait. uenit

Expanded text:
cit Deum, cui in viro peccacit Deum, cui in viro peccavit. Si autem in Deum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Non ergo eo modo in virum, quo in Deum peccatur. Quia in virum peccare, peccatum qualecumque est, leviorque remissio. In Deum vero peccare, id est, ab ejus cultu recedere, impietatis peccatum est, difficiliorque remissio. Et quoniam cum in virum orabit pro eo? Ac si dicatur: Per quem, Deum, sibi in quem peccavit, propitium facere poterit? it autem vir Dei ad Heli et ait ad eum haec dicit Dominus numquid non aperte revelatus sum domui patris tui cum essent in Aegypto in domo Pharaonis et elegi eum ex omnibus tribubus Israhel mihi virum Dei, Judaei Phinees dicunt: quem et Eliam autumant. Revelatus vero Dominus fuisse dicitur domui patris ejus, id est, Aaron: in eo loco ubi ait: Dixit enim Dominus ad Aaron. Vade in occursum est ex omnibus tribubus Israel: sicut habes in Elle Smoth et in Vajecra. Quod vero ait: Venit
Abbreviated transcription (Latin):
cha uidelic. penthecoste.et
sollep̃nitate tab̾nac łoꝵ: as¬
cendebat in domũ dnĩ.
editqr phenẽne uxori:
sue: ⁊ cuncris filiis eius
⁊ filiab ꝑtes. Hee ꝑtes: ues¬
tes intelligũt᷑. que in eisde
trib festiuitatib: iuxta mo¬
rem illius gentis uxorib et
lib̾is ac famli̾s tribuebant᷑.
ine autẽ dedit ꝑtẽ
unã tristis. In hebreo ita
legit᷑. Anne aũt dedit ꝑtem
unã duplicem: quia annã
diligebat.
e reputes ancillam tuã
quasi unã ex filiab be¬
lyal: quia ex multitudĩe me¬
roris ⁊ doloris mei. locuta sũ
usq in presens. belyal enim
int̾pretat᷑ absq iugo. Et no¬
tand̾ ꝙ om̃s qui ebrietatem
sectant᷑: filui belyal uocant᷑.¬
t adduxit eum secũ post¬
ꝙͣ ab lactau̾at. in uitulis
trib. ⁊ trib modus farine: ⁊
amphora uini. ⁊ adduxit eũ
in domũ dm̃ in sylo. In heb̾¬
o nõ trib modiis fariue: sed
locũ apud latinos: scriptoꝵ

Expanded text:
cha videlicet, Pentecoste, et cha videlicet, Pentecoste, et solennitate Tabernaculorum, ascendebat in domum Domini. « Deditque Fenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus et filiabus partes. Hae partes, vestes intelliguntur, quae in iisdem tribus festivitatibus juxta morem illius gentis, uxoribus, et liberis, ac famulis tribuebantur. Annae autem dedit partem unam tristis. In Hebraeo ita legitur: Annae autem dedit partem unam duplicem, quia Annam diligebat. Ne reputes ancillam tuam quasi unam ex filiabus Belial: quia ex multitudine moeroris usque in praesens. » Belial enim interpretatur absque jugo. Et notandum quod omnes qui ebrietatem sectantur, filii Belial vocentt adduxit eum secum, postuam ablactaverat in vitulis tribus, et tribus modiis farinae, et amphora vini, et adduxit eum in domo Domini in Sylo. » In Hebraeo non tribus modiis farinae, sed locum apud Latinos scriptorum
Abbreviated transcription (Latin):
ligend̾ est. Quod cũ audis¬
sent philistim: sb̾audit᷑
conturbati sunt. Saul ceci¬
uit bucina. Hec bucinͣ sig¬
nũ uictorie ⁊ exhortatõnis
fuit. ut audissent ⁊ uossẽt
hebrei: concurbatos ⁊ suꝑa¬
tos esse philisteos. Propt̾ea
sequit᷑. Et uniu̾sꝰ isrł au¬
diuit huiꝰcemodi famã. ꝑ¬
cussit saul stacõm philisti¬
noꝵ. Hiis reb cõꝑtis: con

Expanded text:
ligendum est: Quod cum audisligendum est: Quod cum audissent Philisthiim, subauditur conturbati sunt, Saul cecinit buccina. Haec buccina signum victoriae, et exhortationis fuit, ut audirent, et noscerent Hebraei conturbati superatos esse Philisthaeos. Propterea sequitur: « Et universus Israel audivit hujuscemodi famam. Percussit Saul stationem Philisthin
Abbreviated transcription (Latin):
onec sterił̾ peꝑit pluri¬
mos. ⁊ que multos habe¬
bat filios: infirmata est. In
hebreo et in .lxx. translatõe.
nõ plurimi: sed septẽ legũ¬
t᷑. Iudei hunc locũ ita intlłi¬
gunt. ꝙ nato samuele. mor
tuus sit filius pͥmogenitꝰ
Wed q̃rend̾ est quomͦ ħ sta¬
re possit. cum phenẽna sep¬
tem: anna aũt non plusꝙͣ
quinq filios hũerit. Quã
q̃stionẽ hebrei soluẽtes. du¬
os filios sainuelis: cum fi¬
lus anne annum̾ant.
posuit suꝑ eos orbem.
In hebreo ita habet᷑. Dñ enĩ
sunt afflicti t̾re. Afflictos
t̾re: hebrei pauꝑes spũ. et
hiũles corde intelligũt. su¬
ꝑ quos dum orbem posuisse
dicunt: quia eoꝵ meritis
t̾rã stare aucumãt.
nĩn formidabũt adu̾¬
sarii eius: ⁊ suꝑ ipõs
in celis tonabit. Cuꝑ adu̾¬
sanios suos dñs in ceł tona¬
bit. sicut est illud in libro
iosue. Cumq fug̾ent a fa¬
cie isrł. ⁊ essent in descẽsu
bethoron: dñs misit suꝑ e

Expanded text:
onec sterilis peperit plurionec sterilis peperit plurimos: et quae multos habebat filios, infirmata est. In Hebraeo et in Septuaginta translatione, non plurimi, sed septem leguntur. Judaei hunc locum ita intelligunt, tuus sit filius primogenituSed quaerendum est quomodo hoc stare possit, cum Phenenna septem, Anna autem non plus quam quinque filios habuerit. Quam quaestionem Hebraei solventes, duos filios Saliis Annae annumerant. posuit super eos orbem. In Hebraeo ita habetur: Domini enim sunt afflicti terrae. Afflictos terrae, Hebraei pauperes spiritu et humiles corde intelligunt: super quos Dominum orbem posuisse dicunt: quia eorum meritis terram stare autumant. Dominum formidabunt adversarii ejus: et super ipsos in coelis tonabit. Super adversarios suos Dominus in coelis tonabit: sicut est illud in Libro Josue: Cumque fugerent a facie Israel, et essent in descensu Bethoron, Dominus misit super
Abbreviated transcription (Latin):
le oleo consꝑse tres decimas
ꝑ singłos uitulos. duas decĩa s
ꝑ ariecem: unã decimã per
agnũ. Hec uero decima: de¬
cuna pais erat ephi. Uñ da
cã ĩsurã unꝰ efficit᷑ ephi.
xultauit cor meũ
in dño: ⁊ exaltatũ ÷ cor¬
ni meũ in deo meo. Cornu
filiũ uocat. quia qũ sine fi¬
lio erat: absq cornu iudeba¬
tur sibi esse.
ecedant uet̾a de ore ur̃o.
In hebreo ita het᷑. Exe¬
aut uet̾a. Et est sensꝰ. Excãt
huilia de ore ur̃o: de quo an¬
te grandia et suꝑba exibat.
Quib u̾bis phenennã ⁊ fili¬
os eius increpat. que ob fecũ¬
ditatẽ sibi concessam: contͣ
anniã eleuabat᷑.
itus fortiũ suꝑatus est:
⁊ infirmi accincti st̃ ro¬
lore. Aitus egiptioꝵ. id est for¬
titudo ⁊ potentia: supata est.
et infirmi. scilic isrłite: ꝯfor¬
tati sunt. Alit̾. Aitus id ẽ suꝑ¬
bia ⁊ fortitudo phenenne qͣ
in filus gloriabat᷑: suꝑata
est. ⁊ aunia que ob st̾ilitatez
infirma erat: accincta est
robore filioꝵ.

Expanded text:
oleo conspersae tres decimas per singulos vitulos, duas decimas per arietem, unam decimam per agnum. Haec vero decima, decima pars erat ephi: unde dacam mensuram, unus efficitur Ephi. Exsultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Domino. Cornu, filium vocat: quia quando sine filio erat, absque cornu videbatur sibi esse. Recedant vetera de ore vestro. In Hebraeo ita habetur: Exeant vetera, etc. Et est sensus: Exeant humilia de ore vestro, de quo antea grandia et superba exibant. Quibus verbis Phenennam et filios ejus increpat, quae ob fecunditatem sibi concessam, contra Annam elevabatur. Arcus fortium superatus est, et infirmi accincti sunt robore. Arcus Aegyptiorum, id est, fortitudo et potentia, superata est: et infirmi, scilicet Israelitae, confortati sunt, Aliter: Arcus, id est, superbia et fortitudo Phenennae, qua in filiis gloriabatur, superata est: et Anna, quae ob sterilitatem infirma erat, accincta est robore filiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri cõꝑabant᷑. Sicut et de
dauid dicit᷑. quia tu unus:
ꝑ decẽ milib cõputaris. Et
fcm̃ est ex qua die mansit
archa dnĩ in cariathiarim:
mulciplicati st̃ dies. id ẽ ui¬
cha a samuele in masphat.¬
⁊ de masphat tnͣstułunt eã
samuel ⁊ saul: in galgala. In¬
de translata esta saul ĩnobe.
de nobe in gabaa. De gabaa
translata est a dauid: ĩ dom̃
obededom. De domo obededõ.
transtulit eam dauid in sy¬
on. De syon: transtulit eaz
salomon in scã scõꝵ.
t requieuit omĩs israel
post dñin. Requieuisse
post dũm dicunt᷑. quia abiec¬
tis ydoloꝵ sordib: dño se ad
ẜuiend̾ toto corde tradid̾ũt.

Expanded text:
viri comparabantur, sicut et de David dicitur: quia tu unus pro decem millibus computaris. Et factum est ex qua die mansit arca Domini in Cariath-Jarim, multiplicati sunt dies, id est, vica a Samuele in Masphat, et de Masphat transtulerunt eam Samuel et Saul in Galgala. Inde translata est a Saul in Nobe. De Nobe in Gabaa. De Gabaa translata est a David in domum Obed Edom. De domo Obed Edom transtulit eam David in Sion. De Sion transtulit eam Salomon in Sancta Sanctorum. Et requievit omnis Israel post Dominum. Requievisse post Dominum dicuntur: quia abjectis idolorum sordibus, Domino se ad serviendum toto corde