comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cubinẜꝰ.s iam in illa claritte de
qua dicit patri quamhũi a pd̃te
prio qͣminundꝯ fi̾et. Tunc eniz
tradet regnũ d̾o ⁊ patri. ut intres
seruus bonus ingaudium do¬
mini sui.

Expanded text:
Christum : sed in illa claritate, de qua dicit Patri: « Quam habui apud te priusquam mundus fieret . » Tunc enim tradet regnum Deo et Patri, ut intret servus bonus in gaudium Domini sui.
Abbreviated transcription (Latin):
cat queniqͣm. sz omne udicuz
dedit filio ac si dic̾e̾tur. patrem
nemo uidebit in iudicio uiuoꝵ¬
⁊ mortuorum ⁊ mortuorum. S
om̃s filiumqz ⁊ filius hominis ẽ
ut posit ab impiis uideri. cum
⁊ illi udebunt in quem pupug
tris s filii. n ea filii in qͣ equ¬
alis ẽ patri. s inqua minorẽ
eis uideb̾r bonus quia non ad
eum gaudebunt corde sz tune
nec bonumerit impus qui mit¬
centur inignem et̾num. neq sũ¬
mum bonumerit iustis. Adhuc
enimuocat eos qui ad regnum ꝙ
eis paratumẽ ab inicio mũdi.
Sieut enimills dicet ite inignẽ
etinum. sic istis uenite bñdcĩ prĩs

Expanded text:
cat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem ptris, sed Filii, nec ea Filii in qua aequalis est Patri, sed in qua minor est eis videbitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunnec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum, quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris
Abbreviated transcription (Latin):
uerumsit qd̃ aic cum uen̾it filiꝰ
hominis tunc congregabinitur
ante eum om̃s gentes. ⁊ ñ filio
hominis uidicabit ut uerum.
sit ꝙ ait. ego non uidicabo erego
ñ quero gloriam mea ẽ quiqu¬
erat et iudicet. Nam scł̾mid qd̾
inurdicio non form̃ dei s fomñ
filii hominis apparebit. n ip̃e pr̃
iudicabit. Secund̾ hoc eĩ in dictũ
ui dicium dedit filio. Secundũ
autem qd̃ dẽmẽ. dedit pat̾ filio
uitam habe̾ i semetip̃o. nõ uti¬
q dr̃ pat̾ non iudicat quemqͣ.

Expanded text:
verum sit quod ait, Cum venerit Filius verum sit quod ait, Cum venerit Filius hominis, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes; et non Filius hominis judicabit, ut verum sit quod ait, Ego non judicanon quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet . Nam secundum id quod in judicio non forma Dei sed forma Filii hominis apparebit; nec ipse Pater judicabit. Secundum hoc enim dictum judicium dedit Filio . Secundum autem quod dictum est: dedit Pater Filio vitam habere in semetipso ; non utique dicitur Pater non judicat
Abbreviated transcription (Latin):
te eum. Et uidei quippe qui ĩma¬
licia ꝑseuerantes in illo urdicio
sunt pimiendi sicut alibi scrip¬
tum est. uidebunt inq̃m pupuge¬
runt. Cum enim boni ⁊ maliuis¬
urisunt iudicem inuorum ⁊ mor¬
qua iudicabit. ñ in humilitͣte ĩqͣ
in cruce uidendo ẽ. Ceterum illã
dei formam in qua equalis ẽ pr̃i
ꝓculdubio impiinuidebunt.
Non enm sunt mundi cordes.
beati emmindi cordes qm̃ ip̃i
deum uidebunt. Alioquinsi filio¬
uidetur dei informa inqua eq̃lis
ẽ patri ⁊̃ impiis cum iudicaturꝰ ẽ
apparebit. quidẽ ꝗd̃ ꝓ magno
diletori suo pollicetur dicens e¬
ego diligameũ ⁊ ostendamme
ip̃milli. Quapp̃ filiꝯ hominis i¬
uidicatum ẽ. nn tũ ex humana
pottate.S ex ea qua filio deiest.
Et rursꝰ filio deiuidicaturo ẽ nec
tamenin ea formͣ apparẽs inqua
deus ẽ equalis patri. S in ea qua
filio hominisẽ. Itaq utrumq:
dici pot̾ et filio hominis uidicab
⁊ non filio hominis iudicabit.
quia filiꝰ hominis iudicabit ut

Expanded text:
tur. et Iudaei quippe, qui in malitia perseuerantes in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uisuri sint iudicem uiuorum et morqua iudicabit, non in humilitate, in qua n cruce videndus est. Caeterum illam Dei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim sunt mundicordes. Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Alioquin si Filius Dei judex in forma in qua aequalis est Patri etiam impiis cum judicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur, dicens ego diligam eum et ostendam me ipsum illi? quapropter filius hominis iudicaturus est, nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua filius dei est; et rursus filius dei iudicaturus est, nec tamen in ea forma apparens., in qua deus est aequalis patri, sed in ea qua filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et: filius hominis iudicabit, et: non filius hominis iudiquia Filius hominis judicabit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tucionem incessiss ꝑfc̃am iusti¬
ciam tenuiss ⁊ sic̃ alieuus fuis¬
set a culpa. ita ĩ snmilr lib̾ et ĩ¬
munis ꝑmansisset apena. Ut ãt
huiusmodi institutionis mod
utrunq perfectio agnaximus
utriꝯq uite rõem ⁊ formam ⁊ ca¬

Expanded text:
tutionem incessisset, perfectam justitutionem incessisset, perfectam justitiam tenuisset; et sicut alienus fuisset a culpa, ita etiam liber et immunis permansisset a poena. Ut autem hujus institutionis modum utrinque perfectius agnoscimus, utriusque vitae rationem et formam,
Abbreviated transcription (Latin):
ualit̾ primus hominis
iustitutus sit adeo. ⁊ ad
iecte uiuend̾ informatus ut
ta iccunditatem suambabe̾t. alia
ad fomentum. alia ad gaudiũ. aͥ
ad necͣcita tem. alia ad felicitatẽ.
alia ad usum temporis. alia ad
stuctum etuitatis. Horim itq
bonorum que ad utramq uitã
pertinebant sp̃ui qui ip̃i carm
le bonum ad usum infłoris in
uite superioris per obedientia
o qd̾ sibi ad usum enisdemcarn¬
io erat subelitum sͥ autem in bo¬
no illo qd̾ non solum carnis: ip¬
si queq qui in carne superior
fuit ertitit diguitate prelatu.
Quapp̾ ad inferiꝰ quidem bonu
conseruandũ prouidentia perti¬
nuit. Ad superiꝯ autem bonuz
obtinendum o bedientia uccia
fuit prouidentia ex rõe obediẽ¬
tia ex preceptione. prouiden¬
tia in preceptonature. obedien¬
tia in precepto discipline. Sic
itaq primo hoo institutꝯ ẽ ut
ute infi̾oris bonum ꝑ prouidẽ¬
tias dif custodiret. inte supeno¬
us homuim per obedientiam qre¬
ret. Sic ergo sodĩn hanc insti¬

Expanded text:
ualiter primus homo institutus sit a Deo et ad recte vivendum informatus, utta jucunditatem suam haberet. Alia ad fomentum, alia ad gaudium; alia ad necessitatem, alia ad felicitatem; alia ad usum temporis, alia ad fructum aeternitatis. Horum itaque bonorum quae ad utramque vitam pertinebant spiritui qui ipsi carni in le bonum ad usum inferioris vvitae superioris per obedientiam od sibi ad usum ejusdem carnis erat subditum: sibi autem in bono illo quod non solum carni, sed ipsi quoque qui in carne superior fuit exstitit dignitate praelatum. Quapropter ad inferius quidem bonum conservandum providentia pertinuit; ad superius autem bonum obtinendum obedientia necessaria fuit. Providentia ex ratione, obedientia ex praeceptione; providentia in praecepto naturae, obedientia in praecepto disciplinae. Sic itaque primus homo institutus est, ut vitae inferioris bonum per providentiam custodiret; vitae superioris bonum per obedientiam quaereret. Si ergo secundum hanc insti
Abbreviated transcription (Latin):
andip̃m ab alio non cepisse ne¬
cesse est. qm̃ qui ab auo ẽẽ accepis
primus omni existendi auccor
ẽẽ non potuit. Songͦ ab alio ac¬
cipere ẽẽ potuit: qui omnior ẽẽ
dedit. quam pp̃ea semꝑ fuisse ⁊ nũ¬
quam cepisse fati oportet. qm̃ õe¬

Expanded text:
 ab alio non coepisse necesse est; quoniam qui ab alio esse accepit primus omnibus existendi auctor esse non potuit. Non ergo ab alio accipere esse potuit qui omnibus esse dedit, quem propterea semper fuisse et nunquam coepisse fateri oportet; quo
Abbreviated transcription (Latin):
nec dubitan ullo mõ pot̃.qr ille
perquẽ cepit qd non semꝑ fuit.
nunqͣm cepit s semper finc. illũ
aucemrerum auctorez ⁊ primum
principium hoc mͦ ĩ inuestigat.
et inuentum pietas uen̾aturet
adorandum fides pelicat deum.

Expanded text:
dubitari ullo modo potest quod ille per quem coepit quod non semper fuit nunquam coepit, sed semper fuit. Illum autem rerum auctorem et primum principium hoc modo ratio investigat; et inventum pietas veneratur, et adorandum fides praedicat Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
sociin debrtum facientis ẽ potes¬
tatis iusticia secundumm̾itũ
pacientis ẽ equitatis iusticia¬
ẽ pott̃atis. qua sine inusticia
licet facienti si ulit quoel eiꝯ
pot̾tati debetur. Iusticia equittͣis
est qua retribuitur pacienti ⁊̃
ꝯmolit quoel eius nũto debet᷑.
Cumergo deus punit pororem
iuste facit quia eus pott̃ati de¬
betur. ut hor possit si ułit. et ius¬
te punitur qui patitur: quia se¬
anidum m̾itum suũ ei retrbu¬
itur. qd̾ eius mi̾to debetur. ⁊ est
illie pot̾tas iusta qua deus iꝯ¬
ce facit. ⁊ ip̃e uistus ẽ. hic recri¬
butio equa qua por̃or iuste pa¬
tit᷑. qua tamenipe non ẽ ustꝯ.
iustificat pcc̃ore uiste agiti
et iustus ẽ. Iusticia pott̾atis q¬
ei hoc licet. Quiu̾o iustificat
iustus ẽ iusticia qͣm accipit.
sz non in eoqd̾ contra meri¬
tumsuum accipit.s tũ inius¬
tus non ẽ. quia non facit ip̃e
quol accipit. quia ꝑ se non ac¬
cipit. q patitur tm̃ ꝙ accipit.
⁊ iustꝰ ẽ qui facit quia facit

Expanded text:
 potestatis, justitia secundum meritum patientis est aequitatis. Justitia potestatis est qua sine injustitia licet facienti si velit quod ejus potestati debetur. Justitia aequitatis est qua retribuitur patienti etiam si nolit quod ejus merito debetur. Cum ergo Deus punit peccatorem, juste facit; quia ejus potestati debetur ut hoc possit si velit, et juste punitur qui patitur; quia secundum meritum suum ei retribuitur quod ejus merito debetur, et est illic potestas justa qua Deus juste facit et ipse justus est. Et hic retributio aequa qua peccator juste patitur, qua tamen ipse non est justus, justificat peccatorem juste agit, et justus est justiei hoc licet; qui vero justificatur, justus est justitia quam accipit; sed non in eo quod contra meritum suum accipit, sed tamen injustus non est, quia non facit ipse quod accipit, quia per se non accipit, sed patitur tantum quod accipit, et est qui facit quia facit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uarto locx succeclunt aoco¬
liti. qui latine ceroferarii¬
dicuntur. quia accensos cereos
deferunt dum legitur euũge¬
lumiuł dum offertꝰ sacrifi ci¬
um. ñ ut tenebras huius ae¬
ris illuminent. s obhoe ut si¬
cut insibłe lumẽ manib ges¬
tant. ira ꝑoꝑa lucis proximis
ostendant. et more lucis errã¬
tibo uamintenebris palpan¬
tiby ducatum prebeant. hii cu
ordinantur postꝙͣ edocti fu̾int
ab ep̃o qualit̾ in offõ suo a gere
debeant. accipiunt ab archi¬
dyacono ceroferariũ .i. candel¬
abrum cum cereo ut sciant se
ad acoẽdenda luminaria man¬
cipari. Accipiũt et urceolum
uacuum ad infundendum un
tis. et aque iñ predẽtis. que duc
i deo in calice cõmiscentur. qr xͥ
testatur dicens. ego sum lux

Expanded text:
uarto loco succedunt acolythi, qui Latine dicuntur ceroferarii, quia accensos cereos deferunt, dum legitur evangelium, vel dum offertur sacrificium. Non ut tenebras hujusmodi aeris illuminent, sed ob hoc ut sicut visibile lumen manibus gestant, ita opera lucis proximis ostendant, et more lucis, errantibus viam in tenebris palpantibus ducatum praebeant. Hi cum ordinantur postquam edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, accipiunt ab archidiacono ceroferarium, id est candelabrum cum cereo, ut sciant se ad accedenda luminaria mancipari. Accipiunt et urceolum vacuum ad infundendum vinutis, et aquae inde procedentis. Quae duo ideo in calice commiscentur, quia Ctestatur, dicens: Ego sum lux
Abbreviated transcription (Latin):
tamen mortem qr nõ ꝓsua mi¬
quitate s pro nr̃a redemptt̃eso¬
tununt. Incruce pendens qͣre sit
derelicta requirit. Non qĩ ad u̾¬
sus deuin de pena murmurãs s
nob iunccentiam sua in peã
demostrans. Causam quereb¬
at qui prc̃m nesciebat

Expanded text:
tamen mortem, quia non pro sua initamen mortem, quia non pro sua iniquitate, sed pro nostra redemptione sustinuit, in cruce pendens quare sit derelicta, requirit, non quasi adversus Deum de poena murmurans; sed nobis innocentiam suam in poena demonstrans causam quaerebat, quod peccatum nesciebat
Abbreviated transcription (Latin):
amnon abstulit. subtraxit p¬
Separainit se foris ut ad defẽ¬
sionez contra uunoce ñ adeẽt.
S non seꝑaint se uitus. ut illi
ad umionem ꝑrẽ ñ decẽt. Sic gͦ
dereliquit ut non adiuuaret. s
nõ dereliquit ut reced̾et. Uado
ꝑ uiam mecum ꝑgis parit̾ ambu¬
lamus securus sum qiͣ amieuz
mecum hñs. Uenit hostis meus
et irruens mermem et mũste
non ualentem uulm̾b afficit
ut me plagan cerneus nichil
moũis e s pacient̾ sustines et
stas uixͣ quasi non curans uiil¬
nam̃a et dico Wt quid dereliꝗs¬
do ci mes Adhuc stas uixta me et
causor te recessisse a me. Iuxͣ es
loco s loge auxilio. Iuxͣ fuistii
qũ presentem exibiisti ĩ dilecti¬
oue longe fẽus es qñ in pericul
costitutus te subtraxisti a compas¬
sione. Sic ergo humanitas i diui¬
intate in passioe derelictam se cla¬
mabat. quia eam iniicorũ potes¬
tati ad crucifigend̾ cocesserat sic̃
scriptum ẽ. Non br̃es pot̾tatẽ¬

Expanded text:
am non abstulit. Subtraxit pam non abstulit. Subtraxit pSeparavit se foris ut ad defensionem contra inimicos non adesset, sed non separavit se intus, ut illi ad unionem personae deesset. Sic ergo dereliquit ut non adjuvaret, sed non dereliquit ut recederet. Vado per viam, mecum pergis, pariter ambulamus. Securus sum quasi amicum mecum habens. Venit hostis meus et irruens inermem et resistere non valentem, vulneribus afficit. Tu me plagari cernens, nihil moveris; sed patienter sustines, et stas juxta, quasi non curans vulnera mea, et dico: « Ut quid dereliquisti me? » Adhuc stas juxta me, et causor te recessisse a me. Juxta es loco; sed longe auxilio. Juxta fuisti, quando praesentem exhibuisti in dilectione; longe factus esconstituto, te subtraxisti a compassione. Sic ergo humanitas a divinitate in passione derelictam se clamabat, quia eam inimicorum potestati ad crucifigendum concesserat, sicut scriptum est: Non haberes in me
Abbreviated transcription (Latin):
cam illam ouem et agnum illuz
suscepit lupo uẽĩente deseruit.
ouis prius de pastore secura ueĩ¬
ente lupo non timuit dicens. Ue
cãndo et cõq̾rendoclamat. Qrͣ de¬
reliquistime solus homo fuit ⁊
d̃ n fuit et iam deus hõ ñ fuit.q
iam ab homme iecesserat deus
nec homo ds̃ sint qui adhuc ui¬
uns in cruce pendens a deo derelie¬
tus fint. Iamnon solum ergo ĩ
mortes ante mortez diumnitas
ab homine recesserat qnͣ hõ ad¬
huc homo a se deun recessisse. ac
ꝑ hoc ut isti aiunt dm̃ se u̾eẽ plã¬
gebat. Quis hoc dicat. Qũo in
Ueus ab homine ñ recesserat.
Quid ergo: Non potuit diuini¬
tas humanitate et secũd aliꝗd
deseruisse. In qnͣtum uidelices
eam pot̾tati inimnicorii expositã
ad tempo non defendit. ⁊ sodin
aliquid non deseruisse in qͣnͣt̾
tis nõ recessit de̾liquit ilł. ẜed
illam non dereliquit. Uereliꝗt
quit quia auxilium nõ contulit.
S non de̾liquit quia precenti¬

Expanded text:
cam illam ovem, et agnum illum cam illam ovem, et agnum illum ificandum suscepit, lupo veniente deseruit? Ovis prius de pastore secura veniente lupo non timuit dicens: Venusando et conquerendo clamat, quare dereliquisti me? Solus homo fuit, et Deus non fuit, et jam Deus homo non fuit, quia jam ab homine recesserat Deus, nec homo Deus fuit, quia adhuc vivus in cruce pendens a Deo derelictus fuit. Jam non solum ergo in morte; sed et ante mortem divinitas ab homine recesserat, quando homo adhuc Deum a se recessisse, ac per hoc, ut isti aiunt, Deum se non esse, plangebat. Quis hoc dicat? Quomodo, inqDeus ab homine non recesserat? Quid ergo? Non potuit divinitas humanitatem et secundum aliquid deseruisse, in quantum videlicet eam potestati inimicorum expositam ad tempus non defendit, et secundum aliquid non deseruisse, in quantutis non recessit? Dereliquit illis, sed illam non dereliquit. Dereliquiquit, quia auxilium non contulit, sed non dereliquit quia praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
ritur deuin a se recessisse et qͣude
se moriturum eẽ qd̾ deus ab ip̃o
iecesserit. Ido̾ dix̃ quia clamat ho
depationẽ diumitatis moritutꝰ.
a uidete quid dicit᷑. Si eĩ agitur
liquisti me: Si ergo de illa seꝑa¬
toe diuinitatis agitur iam reces¬
serat deus. qñ homo incrucepẽ¬
dens de relictumse a deo uocifer¬
atur ⁊utiq adhuc rͨ in carue
uiuebat qũ sie deus ab ip̃o reces¬
bat. cum se dereliecum cãbatur.
giergo in hac recessione dei et ĩ
bac d̾iuinitatis separatt̃e illã q̃
int̾ diuinitatem ⁊ humanitt᷑e
costabat uinonem ꝑsõe soluta
dñt fuit quoddam tempꝰ qũ xͨ
erat. Si quis hec clicatur quis
sane fide cecordans non abhor¬
reat deo imponẽ ꝙ assumptui
hominez us admorte qd̾ coĩt¬
tendo perelireit et inmorte qũ
mori periculo iamimminẽte:
deserunt. qi̾ ergo tanto tp̃r meixe¬
nariꝰ improꝑat qd̾ iupo uẽiẽte
oues quas custodire debuant
fugientes deserunt cum ip̃e uni¬

Expanded text:
ritur Deum a se recessisse, et quasi ideo se moriturum esse quod Deus ab ipso recesserit. Ideo dixit, quia clamat homo separatione divinitatis moriturus. Sed videte quod dicitur. Si enim agitur s utquid dereliquisti me? Si ergo de illa separatione divinitatis agitur, iam recesserat Deus quando homo in cruce pendens derelictum se a Deo vocifert utique, adhuc Christus in carne vivebat, quando sic Deus ab eo recesbat, cum se derelictum causabatur. Si ergo in hac recessione Dei, et in hac divinitatis separatione illam quae inter divinitatem et humanitatem constabat unionem personae solutam dicunt, fuit quoddam tempus quandoerat. Sed quis hoc dicat? Quis sanae fidei concordans non abhorreat Deo imponere quae assumptum hominem usque ad mortem quidem comitando perduxit, et in morte, quando majori periculo jam immdeseruit? Quare ergo tantopere mercenarii, improperat, quod lupo veniente oves quas custodire debuerant, fugientes deserunt, cum ipse uni
Abbreviated transcription (Latin):
Ui damput auerunt ĩmor¬
te diumitatez axͦ hominei
recessisse et mortem hominis ã
quam separatione diuinitatis
a carne non fuisse. Inuẽnnt ei
quedam u̾ba in quib ita dc̃ẽ
tere adherent non ꝑtingentes¬
ad sp̃m. Beatus ambroũꝯ tale
aliquid udetur dicere uierposi¬
tc̃e ꝑsalimillio q̃mip̃e dominus
mpassione de se scriptũ eẽ ost¬
en dit dicens. Deus ds̃ m̃s ut
quid me dereliquisti. Suꝑhũc
etgo locum ambrosiꝯ ita dicit.
Clamat ergo ho separatione di¬
uinitatis moritum et alia que¬
dam qͣiͣ ad idip̃m ꝓbandum ad¬
ducta. quia .s. deus uita ẽ. ⁊ ubi
uita fuit mors eẽ non potuit as
ors uenire non potuisset. Sriptũ¬

Expanded text:
uidam putaverunt in morte divinitatem a Christo homine recessisse, et mortem hominis aliud quam separationem divinitatis a carne non fuisse. Inveniunt enim quaedam verba in quibus ita dictum terae adhad spiritum. Beatus Ambrosius tale aliquid videtur dicere in Expositione psalmi illius, quem ipse Dominus in passione de se scriptum esse ostendit: « Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? Super hunc locum Ambrosius ita dicit: Clamat homo separatione divinitatis moriturus, et alia quaedam quasi ad ipsum probandum adducta: quia scilicet Deus vita est, et ubi vita fuit, mors esse non potuit; ac ors venire non potuisset. » Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
oiñium cata est sapiẽtia.
lumine. ñ lumen illiminas. Nã
illa sapientia qua sapit sapien¬
tia ista c̾atanonẽ. nec c̾atura est.
nec aliunde eẽ ht. si cut alnide.
sapere non habet. Ista aũt que
de se metip̃a sare non b̃t. nz esse¬
pientia ista. ⁊rursum alia script᷑a
dicit. In principio cauit deus
celum ⁊ terram. ⁊uidentur qͥ dã
contraria oriri ex assertionibꝯ
istis. Nam si primo om̃iũ rex¬
c̾ata ẽ sapicntia omnia post ip̃ã
fca sunt. et fcã sunt post ip̃am ce¬
lum ⁊ t̾ra. ⁊ ip̃a facta ẽ aute celũ
et terram. Iterum si in principio
c̾auit deus celum ⁊ t̾ram. uichil
fcm̃ ẽ ante celum ⁊ tr̃am. Rec
facta ẽ ap̃a sapientia ante celum

Expanded text:
sapientiam lumine, non lumen illuminans. Nam illa sapientia quae sapit, sapientia ista creata non est, nec creatura est, nec aliunde esse habet sicut aliunde sapere non habet. Ista autem quae de semetipsa sapere non habet neque essepientia. Et rursum alia Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram . Et videntur quaedam contraria oriri assertionibus istis. Nam si primo omnium creata est sapientia, omnia post ipsam facta sunt. Et facta sunt post ipsam coelum et terra, et ipsa facta est ante coelum et terram. Iterum si in principio creavit Deus coelum et terram, nihil factum est ante coelum et terram nec facta est ipsa sapientia an
Abbreviated transcription (Latin):
Rima culua hom̃is¬
hominis fuit suꝑbia
quani t̾plex pena secu¬
ta ẽ. Una que pena est
tantũ .i. inortalitas
corporis. Que reliq̃ que et pene
sunt et culpe quarum una ẽ cõ¬
cupiscentia carins. Atã c̃ ignor¬
antia mentis. Qgͥ homo tali
pena percussꝯ ẽ per quam culpa
non purgarecur sz augeretur
nsi per grãm postinodum lib̾a¬
tus fuisset per penam temporalẽ
ad penam etn̾am descend̾e̾t. ne
autem dampnantꝰ inueniret᷑
ordinauit in hoc tempore expec¬
tationis et dilationis locumei
penitentie et correctõis assigna¬
iuis. quatinus eum int̾i per gr̃a
sensuita ab inicio mundi us
infinem seculi. locus ẽ mũdo¬

Expanded text:
rima culpa hominis fuit superbia, quam triplex poena subsecuta est. Una quae poena est tantum, id est mortalitas corporis. Duae reliquae et poenae sunt et culpae, quarum una est concupiscentia carnis; altera est ignorantia mentis. Quod igitur homo tali poena percussus est per quam culpa non purgaretur sed augeretur, nisi per gratiam postmodum liberatus fuisset; per poenam temporalem ad poenam aeternam descenderet. Ne autem damnandus inveniretur ordinavit; in hoc tempore exspectationis et dilationis locum poenitentiae ei et correctionis assignavit, quatenus eum interim per gratiam sens vita ab initio mundi usque ad finem saeculi. Locus est mund
Abbreviated transcription (Latin):
te ut comedat᷑. non ut cõsimĩt᷑.
uenit ut gustet᷑ ni ut incorporẽ.
Augntinus axxem de celo audit.
quia hoc at̾r̾enis illi dici aut ixn¬
deri nõ potuit. Cibꝯ sum gndi¬
um. cresce et manducabis me.
Nonut me mutes in te sieut
cibum carnis tue. s tu mutabe¬
tis ime Itaq prudent̾ disc̾ne
quid in sacram̃to dei sensui exi¬
bitum sit. quid sp̃ui accomoda¬
tum. ⁊̃ ut solet si post completã
preptõe aliquid iterato senseris.
In hoc quoq species ad ꝓpͥetate
sensu famulat᷑. ut u̾itas silitu¬
quantum .s. sensui eriben dum ẽ
simłitudo desiceret. illic ꝓculdub¬
io sacramentuz non eẽt.s res ip̃a
prodetur et maifestaret᷑ euidẽti
miraculo. qd̾ ñ conuenit qͣmdiu
qͣm ꝑ sacramẽtu suum corporali
tecum ẽẽ incipet. et unde nõ disces¬
sit qñ ad ce ueĩt

Expanded text:
te ut comedatur, non ut consumatur. te ut comedatur, non ut consumatur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audivit, quia hoc a terrenis illi dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, cresce et manducabis me; non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne, quid in sacramento Dei sensui exhibitum sit; quid spiritui accommodatum, etiam ut si solet post completam perceptionem aliquid iterato senseris; in hoc quoque species ad proprietatem sensui famulatur, ut veritas similituquantum scilicet sensui exhibendum est similitudo deficeret, illic procul dubio sacramentum non esset. Sed res ipsa proderetur et manifestaretur evidenti miraculo, quod non convenit quandiu quam per sacramentum suum corporaliter tecum esse inciperet, et unde non discessit quando ad te venit
Abbreviated transcription (Latin):
ed fortassis it̾um dicit t̾ cogi¬
mestum. Tales sunt cogitat̾des
hominũ ut uix qui esc̾e̾ ułint. in
hiis maxime que quer ez daũsũt.
Sicit ergo tibi cortuum. Quid
lũ. qñ ⁊ qͣm diu necc̃e fuit exibu¬
conu̾satus ẽ ut eos ad sp̃ualez
p̾sentiam querendãet inueĩen¬
dam excitaret. postea completa
sentiam abire disponebat.ait.
ergo in sacram̃to suo mͦ tpralr
uenit ad te. ⁊ẽ corporalit̾ tecum.
ut tu ꝑ corporalez presentiaz ad
sp̃ualem querendã exciteris. et¬
ad inueiendam adinueris. Qñ
in manibꝰ sacramẽtum eiꝰ tenes.
corporalit̾ tecum ẽ. Qñ ore susci¬
ẽ. denq in uisu in tactu in sapo
corporalis inxcipiendo deficit.
deinceis corporal ixentia querẽ¬
danõ e. s sp̃ualis retinenda. d¬
dispensatio completa ẽ. ꝑ fcm̃ sa
e ad cor transit. melius est tͥ ut
eat ad mente tuam qͣm ĩ uẽtrẽ
tuum. Cib iste anime ñ corpor¬
is ẽ. Noli imp̃o querere consue¬
tuclinem cibi corporał. uenit ad

Expanded text:
ed fortassis iterum dicit tibi cogimestum? Tales sunt cogitationes hominum, ut vix quiescere velint, in his maxime quae quaerenda non sunt. Dicit ergo tibi cor tuum: Quidluit, quando et quandiu necesse fuit. Exhibuconversatus est, ut eos ad spiritualem praesentiam quaerendam et inveniendam excitaret. Postea completa sentiam abire disponebat, ait:ergo in sacramento suo modo temporaliter venit ad te, et est eo corporaliter tecum, ut tu per corporalem praesentiam ad spiritualem quaerendam exciteris, et inveniendam adjuveris. Quando in manibus sacramentum ejus tenes, corporaliter tecum est. Quando ore susciest. Denique in visu, in tactu, in saporcorporalis in percipiendo deficit, deinceps corporalis praesentia quaerenda non est, sed spiritualis retinenda, dispensatio completa est, perfectume ad cor transit. Melius est tibi ut ea in mentem tuam, quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Noli in ipso quaerere consuetudinem cibi corporalis. Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
costringitur. Quicquid igit᷑ coꝵ
de illa dicatur non qualis uł qͣnt᷑
S magis ꝙͥ sit mostratur. quicꝙͥ
enim est quale uł quantu etiaz
inecaliud quod quide unuumñ
simple s composituẽ. Nam
cumaliquis homo dicatur corp̾
et rõnalis et homo. nonunoi
mõ s una considezatoe hec tria
dicuntur. sdm aliud ẽiũ corpa.
rum nõẽ totum qd̾ ho. Illau̾o¬

Expanded text:
constringitur. Quidquid igitur eorum de illa dicatur, non qualis vel quanta; sed magis quid sit monstratur. Quidquid enim est quale vel quantum, est etiam in eo aliud quod est, unde non simplex, sed compositum est. Nam cum aliquis homo dicatur corpus et rationalis et homo, non uno modo vel una consideratione haec tria dicuntur; secundum aliud enim corpus, orum non est totum quod homo. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ad patrem dicitur equali o ẽ¬
fili o patri. restat gͦ ut secłm słñ
oit equalis. Eademgͥ uttioq
sus la borat inopia humamuiz
eloquium. Siccumẽ tres st̃¬
uit dr̃e tres eẽntias ue intłlig̾e¬
tur in illa sĩma equalitate ul¬
la diu̾sitas. ¶Item i deo dicun
tres ꝓscãs non ut aliqua ĩtlłi¬
gatur diu̾sitas eẽtitie. s ut ł

Expanded text:
d ad Patrem dicitur Filius, aequalis est Patri; restat ergo ut secundum it aequalis. Eadem igitur utrsus laborat inopia humanum eloquium. Dictum est tres peruit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Idem: Ideo dicimus tres personas non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
uitlligentia. filiꝯ antem in tllige¬
tia pr̃is de intlłigentia geuito qd̾
Cẽ pat̾. Idem non qm̃ deus trim¬
tas ẽ idẽo triplex putando ẽ. alio¬
quin mmor insingulis eẽt qͣmĩ
trib parit̾. In hac quoq trinttͣe
similia. hoc enim solum nomen
ẽ qd̾ cum dicatur de singulis ad
se pluralit̾ ĩ singularit̾ accipiat᷑
insumma. icimusnamq qd̾
ꝑsõa ẽ. pat̾ ramẽ et filuis et sp̃c sc̃s

Expanded text:
Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quae est Pater. Idem. Non quoniam Deus Trinitas est ideo triplex putandus est, alioquin minor esset in singulis, quam in tribus pariter. In hac quoque Trinitate csimilia. Hoc enim solum nomen est quod cum dicatur de singulis ad se, pluraliter non singulariter accipiatur in summa. Dicimus namque quod rso
Abbreviated transcription (Latin):
eentiam. n ut genus de spebus.
neq ut sp̃em de in diuiduis pre¬
dicamus. uidetur pꝯse dici ut tt¬
es homines una nͣtura. s plus
sunt duo homines ꝙͣ unus. s
non maior ẽ ẽẽtia pater et filio ꝙͣ
solus pr̃ aut solus filio. ⁊ tres:
ille pe s ita dicende sũt equa¬
les sunt singlis qd̾ aĩal hõ nõ
scipit. Curergo latinitas hxxiͣ
in usitate posunt. nͥ quia uoluit
hee unum nom̃ seruire hunc sigͥ¬
cationi qd̾ intłłigitur trinitas.
necommino tacerennis quid tc
cuntres eẽ fateremur. quo nõie
glaritte noluit. Ita ⁊ illa tria ⁊
a se mincem det̾mman uidentur
etin se infinita sunt. Ita ⁊ singła
sunt in singłis. ⁊ omnnia ĩ om̃ibꝯ¬
singlis. ⁊ singła in omib ⁊unũ
omina. ¶dem deniq. Si qͣ est

Expanded text:
ebus, neque ut speciem de individuis praedicamus. Videtur posse dici ut tres homines una natura, sed plus sunt duo homines quam unus: sed non major est essentia Pater et Filius, quam solus Pater, aut solus Filius. Et tres illae personae, si ita dicendae sunt, aequales sunt in singulis, quod animalis homo non percipit . Cur ergo latinitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine gularitatem voluit. Ita a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
uiauero humane intel¬
ca que crede̾ iubetur compre¬
hendenda non sufficit. sacri
eloquii anctoritate int̾im fo
cutiend a. ꝓptẽa que a sanctis
patrib de discretione trium
catholice ueritatis firmͣm̃tu
iam deã sunt in medium pro¬
ferre libet nich de nro adiciẽtes
ut pote qui nec sufficientes ĩ¬
uenimir ad ea que dc̃a sunt
ab illo augustino adu̾sus ĩpi¬
etatem illiꝯ arrii. patres nouũ

Expanded text:
as humanae intelea quae credere jubetur comprehendenda non sufficit, sacri eloquii auctoritate interim focutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium catholicae veritatis firmitatem jam dicta sunt, in medium proferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus adversus impietatem Arii. Patres n
Abbreviated transcription (Latin):
quid conseq̃ntiꝰ qm ut eade
sit ip̃auisticia perqͣm uista ẽ.
Quapp̃ sĩ queratur quid sit ip̃a
sumina natura quid rectiꝯ iyn¬
detur qͣm iusticia: Et cumcrea¬
tura dicatur iusta in eoꝙ qͣle eo¬
istẽs iusticia. ⁊ ideo non ĩ eo qd̾

Expanded text:
quid consequentius quam ut eadem sit ipsa justitia per quam justa est? Quapropter si quaeratur quid sit ipsa summa natura, quid rectius respondeatur quam justitia? Et cum creatura dicatur justa in eo quod i
Abbreviated transcription (Latin):
tres quia uunꝰ sube sunt unũ
sunt et simime unũ ubi nilla
naturarĩnulla ẽ diu̾sitas uolup¬
tatum. Si aũt natura unũ eẽnt
et consentione ñ. ñ sume unu
eẽnt. s. ui̾o uatura dispares esset
uimm non eẽnt. hii gͦ tres quia
unum sunt pp̃ in effabłem cõiuĩc¬
tionem deittͣis qua ineffablit̾
creuit cum homo diuinitati ei ꝯ
accessit. Qd̾ si inuna pr̃a absur¬
de dicitur quia par ᷤ filii illius rei
non pot̾ ẽẽ deus quantomagis
unus intrib. In t̾nitate ergoq̃
duo qͣmunꝯ ẽ ibi. nec marus.
aliquid sunt omnes qͣm singn
quia sp̃ualis nõ corpoialis ẽ
magnitudo. Qui pot̾ cape capi¬
at qui non pot̃ c̾cat.⁊ oret.ut q
c̾dit intłłigat. pat̾ et filio ⁊ spx̃
ganctus. et pp̃ in diuiduam dei¬
dei non sunt. U̾tus ẽ pat̾. uͥtus

Expanded text:
tres quia unius substantiae sunt, unum sunt et summe unum, ubi nulla naturarum; nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent et consensione non: non summe unum essent. Si vero natura dispares essent unum non essent. Hi ergo tres quia unum sunt, propter ineffabilem conjunctionem Deitatis qua ineffabilitecrevit cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurde dicitur quia pars illius rei esse non potest Deus, quanto magis unus in tribus? In trinitate ergo quduo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere capiat ; qui non potest credat et oret, ut quod credit intelligat. Pater et Filius et Spiritus sanctus, et propter indiDei non sunt? Virtus est Pater, virtus
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝯ utar. ut ex c̾atura c̾atorẽ
intłłigas. In auima ẽ rõ ⁊ cũ
sint unuin aliud agit anma
aliud rõ. Anima uinimꝯ rõne
uitas oꝑata ẽ hominemq̃m ass¬
umpsit. eumq non tota t̾uitas
assumpsit. s sola poã filii. Qd̃
In libro quinto de triuitate. deo
aliquid accid̾e̾ non pot̾. Dici¬
tur al quid sicut pat̾ ad filium
ł filius ad patres qd̾ accidens ũ
est. quia ⁊ ille semper pat̾. ⁊ ille
semipe filio. Siuero pat̾ ad se¬
ip̃m dic̾etur secundum subam
dicẽtur ¶Item qͣmuis diue¬

Expanded text:
atura creatorem intelligas. In anima est ratio: et cum sint unum, aliud anima agit aliud ratio: Anima vivimus, ratione rinitas operata est hominem quem assumpsit, eumque non tota Trinitas assumpsit, sed sola persona Filii. Idem in libro quinto de Trinitate: Deo aliquid accidere non potest. Dicitur ad aliquid: sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod accidens non est, quia ille semper Pater, et ille semper Filius. Si vero Pater ad seipsum diceretur, secundum substantiam diceretur. Item, quamvis di
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabiles sunt sie insepa¬
rabłr opentur. Nam qͦ intlłe¬
tu hõ deuncapit qui ip̃m ĩ tlłe¬
tum suũ quo eumuult cape
ũdum capit. Inclłigamus aũt
deum si possimnis ⁊ quantumpeos¬
sumus sine qualitte bonum.
siũ quantitate magnum. siñ
si ñ leco ubiq totũ. sine tp̃r sẽ¬
pit̾ium. siñ su comutatione
nutabłia faciente. uicħq pa

Expanded text:
inseparabiles sunt, sic inseparabiliter operantur. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine sui mutatione mutabilia facientem, ni
Abbreviated transcription (Latin):
de nichilostinnõ ẽ. Fecit gͦ deꝰ celu
et tr̃am. nec solum fecit. s dint.
bocẽ de nichilo fecit. pħi gentilium
tria quedamrerum principia sine
principio posuerunt. opificem ma¬
tiam. ⁊ formam profitentes ea q̃ fr̃a
mam ꝑ opifice eẽ producta. s isti
fcorem solum non uero c̾atorez de¬
umprofessi sunt. fides aũt u̾a
Unum solumm̾o primũ principi
quo infaciendo iuuarentur. ita
sibi ouolunit suberat. ut quod uaͦ¬
unt et qñ ⁊ quantũ uoluit. de nich¬
ulo caretur. omnia eigo que fra
sunt. deus non solum ex matĩa:
fecit. s mat̾ia ominũ ip̃e deni

Expanded text:
de nihilo factum non est. Fecit ergo Deus coelum et terram; nec solum fecit sed creavit, hoc est de nihilo fecit. Philosophi gentilium tria quaedam rerum principia sine principio posuerunt: opificem, materiam et formam; profitentes ea quae facta mam per opificem esse producta. Sed isti factorem solum non creatorem Deum professi sunt. Fides autem vera unum solummodum primum principiuquo in faciendo juvaretur; ita ipsi cum voluit suberat, ut quod voluit et quando et quantum voluit de nihilo crearetur. Omnia ergo quae facta sunt, Deus non solum ex materia fecit, sed materiam omnium ipse de ni
Abbreviated transcription (Latin):
des. Secerint ergo ⁊ diuidit se ꝑse.
ab eo cotoqd̾ usible uidet inse.
non posse uroet. uidet ergu mui¬
siblia eẽ que tñ uisibilicer non
uidet. quia se musibilẽ ẽẽ uidet.
atamen inuisibilit̾ non uioet

Expanded text:
videt. Secernit ergo et dividit se per se ab eo toto quod visibile videt in se:non posse videt. Videt ergo invisibilia esse; quae tamen visibiliter non videt, quia se invisibilem esse videt et tamen visibiliter non videt
Abbreviated transcription (Latin):
dełecata libent iam gratis ẜuire
cepit. Mancum amore ꝓmis¬
siomis prius mens stulta flect̾e
tur. Uidit inquit scriptura lig
num quol ẽet pulchrum uisu
⁊ aduescendum suaue. ⁊ tulit de
ftuctu eio ⁊ comedit. primũ per
superbiam ⁊ auariciam uidere
consensit. postea inuisu speciẽ
tem dephendit. ꝑ suaiuittͣem ãt
in concupiscentiam gule erarsit.
Nouissime autem ꝑ coeupiscen¬
tiam deuicta accepit et comeclit.
Sic gͥ primũ pro p̃cio ad ẜuiẽ¬
dum poc̃o se uendidit. pꝰea ꝓpͥa
delectatione deuicta libenter iã

Expanded text:
delectata libenter jam gratis servire delectata libenter jam gratis servire coepit. Nam cum amore promissionis prius mens stulta fleidit, inquit Scriptura, mulier lignum quod esset pulchrum visu et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus et comedit . Primum per superbiam et avaritiam videre consensit, postea in visu speciem tem apprehendit. Per suavitatem autem in concupiscentiam gulae exarsit, novissime per concupiscentiam devicta accepit et comedit. Sic igitur primum pro pretio ad serviendum peccato se vendidit, postea propria delectatione evicta liben
Abbreviated transcription (Latin):
auanciam in originali pocõ pͥ¬
qͣmͣ gule uicium mente hõis
deceptam obtuuisse dicius
quia nisi pͥꝯ mułr id quod pro¬
mittebatur appete̾t neqͣqua
postinolumin eo quod suade¬
batur assensum prebuisset. S
quia prius pu̾se delectatata est
in promissione postincclum st¬
ulte assensum prebuit inper¬
suasione.i. Drimum ꝓmissum
exellentiam ꝑ supeͬbiama e
ciit. Dem̃ ꝓmissam hũndanti¬
ai ⁊ quał talem ercellẽtiam
dicebat per auariciam cc̃cupiu¬
it.⁊ aostremo ut ħ duo prouo¬
to obtinere mereretur cibum
uetitũ gule uicio dirupta gꝯ¬
tare consensit. Priniũ quidẽ
consensit pp̃ alia que dilexit pꝰ¬
ea respiciens et cocupiscibile
uidens tantum uł cc̃cupiscẽ¬
tiam exarsit ut iam ⁊̃ sipri¬
nium nullũ e̾e̾t ꝓpt̾ ꝯe tamẽ¬
qd̃ uidit.I Orimũ gͥ quasi pc̃i¬
ea ꝓpͥa dilectione attracta desõe¬
dit ad actum. In superbia ⁊ au¬
aricia p̃cii cupiditate allecta se
uendidit. Ingula aũt postea

Expanded text:
aritiam in originali peccato priusquam gulae vitium mentem hominis deceptam obtinuisse dicimus; quia nisi prius mulier id quod promittebatur appetivisset nequaquam postmodum in eo quod suadebatur assensum praebuisset. Sed, quia prius perverse delectata est in promissione, postmodum stultum assensum praebuit in persuasione. Primum enim promissam excellentiam per superbiaam abundantiam et qualis talem excellentiam decebat per avaritiam concupivit. Postremo ut haec duo pro voto obtinere mereretur cibum vetitum gulae vitio corrupta gustare consensit. Primum quidem consensit propter alia quae dilexit; postmodum respiciens et concupiscibile videns tantum in concupiscentiam exarsit, ut jam etiam si praemium nullum esset propter se tamed vidit. Primum igitur quasi constea propria delectatione attracta descendit ad actum. In superbia et avaritia pretii cupiditate allecta se vendidit; in gula autem postea
Abbreviated transcription (Latin):
et conduccictum ⁊ non propriuz
bonum quod ad aͥd bonum ẽ. ⁊
ip̃m bonumnonẽ. qd̾ enim ip¬
iiro bonum est et prodest. ⁊ ex eo¬
nonẽ. quianisi eẽt ip̃m quod bo¬
num non ẽ. non eẽt qd̾ ex ip̃obo¬
num ẽ. Neq idoco prestant ma¬
la qũ ex ip̃is bonum ẽ. s serui¬
unt pranti ⁊ largienti.q ꝑip̃a
mou ẽ quod exip̃is ẽ.

Expanded text:
et conductum et non proprium bonum; quod ad aliquid bonum est, et ipsum bonum non est. Quod enim ipidcirco non est, quia nisi esset ipsum quod bonum non est, esset quod ex ipso bonum est. Neque idcirco praestant mala quoniam ex ipsis bonum est; sed serviunt praestanti et largienti, quia per ipsa non est quod ex ipsis est.
Abbreviated transcription (Latin):
descendit munda seiuata sit apec¬
cato. ut aliqũ poset cẽ hostia pro
prũ. S catholiceu̾itatis diffim¬
tio filium dei qui pro pec̃orib et
de pecorib natus est. Ox carue ob¬
noxia. prõ camem assumpsisse
asserit. lib̾am apocõ.⁊ ideo libe¬
ram quia lib̾atam. Ideo lib̾am nõ
quia sub ip̃o illo iumqͣm fuit. s
quia sub illo ẽẽ aliqũ cessauit.
Qu assumpt.a ẽ nunidata ẽ. Per
emdem quippe grãm anͣtina hũa¬
namundata ẽ ut u̾bo dei libera
uniuscuinsq naturaz mensurã
se ꝑ cunesa membra ei ꝯ diffinit.
Eigr̃a fit ab inicio fidei sue. hx

Expanded text:
descendit, munda servata sit a pecdescendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse possit hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis diffinitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam quia liberatam. Ideo liberam non quia sub illo unquam fuit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est ut verbo Dei libera uniuscujusque mensuram se per cuncta membra ejus diffudit. Ea gratia fit ab initio fidei su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓocincormpta ẽ a contagio et
corrupthe poci iumunez fuisse cs¬
teditam ⁊ ab ip̃o primo parente
usq ad susceptionez sin auerbo
lib̾am ab omni pcc̃o ⁊ munidam
deluctamut nun qͣm sub poc̃o
fuic et idõ apec̃o nõ lib̾atam s li¬
b̾am. Aunt eĩ qr illa pars nature
comprobandam quoq eandez esti¬
mationem adducunt illd̃ qd̃ apłe
rͥ ac noui sac̾docii ge̾bat ab abra¬
ham decimas accepisse ostẽdit.
inqua decimatione ⁊̃ leui dequo ue¬
tĩs sa clocii ministres descendisse
dubiumnonẽ. decimatu compro¬
lunt. ac per hoc sacerdociu uetꝰ¬
qued in leui decim̃s dedit infuus.:
Nouum aũt quod in mel chisedech
qui form̃ x ẽ decimas accepit supe¬
riꝯ et digniꝯ existimandum. Ubi
similit̾ ut leui in lumbis abrahe
se coniuncamur. Quomõ aũt le
caro leui cunculpa ibi fuit. caro
xiumerat expiatione eguisse ꝙ
autem mundũ atq apoc̃o libeꝵ
erat non eguisse. tali ergo probre
quo descendit. siuie inhiis ꝑ quos

Expanded text:
 corrupta est, a contagione et a corruptione peccati immunem fuisse custoditam, et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim quia illa pars naturaeprobandam quoque eamdem aestimationem adducunt illud quod AposChristi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse dubium non est decimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandum . Ubi similiter ut Levi in lumbis Abrahae se convincamur. Quomodo autem Lcaro Levi cum culpa ibi fuit, caro xium erat, expiatione eguisse; quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se quo descendit sive in his per quos
Abbreviated transcription (Latin):
caro le adh inlumbis abrahe
fuit. sub quo caroeiꝰ fuit. lycc
eiuim solum eiꝯ ibi fuic q iã fu¬
ciurum eiꝰ fuit. Quapp̃ leui illic
et culpã trah̾e debuit. quia ergo xͨ
inlumbis abrahe solamũturã
accepturus fuit ꝓculdubio oblati¬
one non egut que ꝓ eo ꝙ eus
solum ibi erat necc̃ia non fuit.
Oblatio enim non ꝓuatura s
pro culpa offtur. quia si culpa nõ
eẽt natura oblatõe opo non hr̃es.
uic itaq leui in lumbis abrahe
decimatus ẽ. quia ⁊nͣturam ⁊ cul¬
pam ibihũit qui ⁊ naturã ⁊ cul¬
ram iude accepturꝯ fuit. xp̃c u̾o
decimͣitus nonẽ. qui ꝓpte̾a ꝙ iñ
solaminaturam accepturꝯ erat
illam ⁊̃ tẽ ibi culpam ñ hũit cui
ip̃a que eius futura erat suĩ cul¬
pa natura in sua origine culpe
obuoxia fuit.

Expanded text:
caro Levi adhuc in lumbis Abrahae fuit, sub quo caro ejus fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic,et culpam trahere debuit. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae solam naturam accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat necessaria non fuit. Oblatio enim non pro natura, sed pro culpa offertur, quia si culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et naturam et culpam inde accepturus fuit. Christus vero decimatus non est. Propterea quod inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cui ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsit u̾bum qualit̾ a
uoco munda fuit.⁊ qualit̾ siñ pec¬
cato penampxẽi portauit. Et
de eo quidem qualit a poc̃o uel in¬
unda suerit ułmundata quo¬
rndam estimationez tace̾ non
debemus. ne forte si non expõat

Expanded text:
assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato vel munda fuerit, vel mundata, quorumdam existimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
est natus. Eodem spu fit in no¬
b remissio pocorum quo sp̃u fa¬
ctum ẽ ut nullum h̾ret ille poõo.
Sic ergo fc̃m ẽ ꝑ grãm ut caro il¬
la a poco sub quo ab origine su¬
a erat mundarerur et mudata ĩ
illo quilib̾ ab ommporo mn ea
futurus erat apocõ lib̾a assum¬
eretur. ut necgr̃a corruptõmina¬
ture p̃iudicium fac̾e̾t. neceorrup¬
tio nature grãm impediret. Qo¬
mõ ergo inquiunt. xp̃x in lumb

Expanded text:
 fit in nobis remissio peccatorum, quo spiritu factum est ut nullum haberet ille peccatum. Sic ergo factum est per gratiam, ut caro illa a peccato, sub quo ab origine sua erat, mundaretur, et mundata in illo qui liber ab omni peccato, in ea futurus erat, a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiu
Abbreviated transcription (Latin):
propositum ergo grẽ dei ĩ qͦ
grãm ełctis suis dare disposuit.
ip̃m ⁊̃ ẽ predestinatio. que idedo
predestinatio uocatur. quĩ inea
ꝙ faciendum fuit dispositumẽ
priꝯ quam fuit. Pot̃ aũt predes¬
tinatio gen̾alit intlligi aliqͣnͣdo

Expanded text:
Propositum ergo Dei in quo gratiam electis suis dare disposuit ipsum est praedestinatio, quae idcirco praedestinatio vocatur; quoniam in ea quod faciendum fuit, dispositum est priusquam fuit. Potest autem praedestinatio generaliter aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Iuima ⁊ euim nolutas sola
bonitate perfc̃a nonsuisset.
mui parit̾ affuisset pott̾as qm̃ id
qd̾ bonitate precunte uoluit. po¬
cestate subyequente a dimpleu¬
opita ẽ bonitas. In catione at̃
predestinatoꝵ opata ẽ pott̃as. s

Expanded text:
ivina enim voluntas sola bonitate perfecta non fuisset, nisi pariter adfuisset potestas; quoniam id quod bonitate praeeunte voluit, potestate subsequente adimplevoperata est bonitas; in creatione autem praedestinatorum operata est pot
Abbreviated transcription (Latin):
neuiloci ⁊ forme ⁊ nõ ẽ ũꝙͣ siñ ip¬
sis in corpore. qũ secundũ has
solum ordo in est et suocessi o que
seca uocatur. qm̃ non c̾ca rem. s
in p̃are mutat aliquid. ⁊ tũ ip̃a
non fit sine nuitatione loci ⁊ te¬
poris.

Expanded text:
nem loci et formae; et non est unquam sine ipnem loci et formae; et non est unquam sine ipsis in corpore. Quoniam secundum has solum ordo inest; et successio quae seca vocatur; quoniam non circa rem, sed in ipsa re mutat aliquid; et ipsa tamen non fit sine mutatione loci et temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
nne eium opus aut lecou
utatur.aut forma. aut tp̃i.
et que forma nuitant᷑. aũ augni¬
entum suscipiunt. aut diminutõ¬
nem. aut alteratõem. ⁊ que alt̾atõ¬
uemquidem suscipiunt: ñ illis ac¬
cedere in decur quiqͣm ꝙ nõ erat.
aut qd̾ erat rececle piobatur. Sec
quod erat tantum alt̾atur. ⁊ alit̾
habetur. et non fit sine loco ħ mu
tatio. qm̃ partes locum cransmut¬
ant in eodem consistente toto. nõ
⁊ non dicitur hex secundum lec.
cumcũ in partib scđm locum sit
qũ hor manifeste non uidetur. ⁊ ñ
est forma aliꝗd omnino nͥ dispoĩ¬
tio partium in toto. ⁊ cum hoc inui¬
tatur quia partes lecummutãt.
mutatur forma in toto. quia dispo.¬
sitio partum mutatur que ẽ forͣ
tociꝰ. ⁊ita mutatio forme intoto
tĩ non pot̾ siñ mutatione leci ĩ
partib. s non dicit᷑ mutati oleci
nisi cum totum lccum uuitat con¬
sistentib partib in toto. Sie mu¬
tatio temporis sequitur nuita tõ¬

Expanded text:
ne enim corpus aut loco mutatur, aut forma, aut tempore. Et quae forma mutantur: aut augmentum suscipiunt, aut diminutionem, aut alterationem. Et quae alterationem quidem suscipiunt non illis accedere quidquam videtur quod non erat, aut quod erat recedere probatur; sed quod erat tantum alteratur, et aliter habetur. Et non fit sine loco hoc quoniam partes locum transmutant in eodem consistente toto; et nEt non dicitur secundum locum cum tamen in partibus secundum locum sit quoniam haec manifeste non videtur. Et non est forma aliquid omnino nisi dispositio partium in toto; et cum haec mutatur quia partes locum mutant mutatur forma in toto, quia dispositio partium mutatur quae est forma totius. Et ita mutatio formae in toto fieri non potest sine mutatione loci in partibus. Sed non dicitur mutatio loci nisi cum totum locum mutat consistentibus partibus in toto. Sic mutatio temporis sequitur mutatio