comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amicitia parẽ et̃ inferiori. Sepe .i.. extebe¬
cie qͥdam sunt. Qus erat scipionis inur̃o
ita dicam grege. ⁊ nũꝙͣ seille philo. nũqmͣ
in ferioris ordnus anicis. Quintũ ilo iati¬
mũ fratiem egreguĩ uirił oñmno sibi neq¬
qmͣ pait̃ ꝙ is. inte ibat etate tamꝙͣ suꝑiore
pͥstanciam dͥtutis. ingeni.fortime ꝯsecute sit̃.
imꝑciant ea suis. cõmimicentq cũ ꝑrimis iit
spparentib nati sut huimilib. Si ipmquos
ant opes eisq honori sint ⁊ dignitati ut infa¬
bulis. Qui aliqnͣdiu ꝑꝑ ignorantiam stirpis
⁊generis in famulatũ fuerint cũ cogiti sint
⁊̃ au̾deoꝵ. ast regum filii inuẽtiꝰ retmẽt rã
caritatem mpastores. quos prẽs multos ꝑar

Expanded text:
m parem esse inferiori. saepe enim excellentiae quaedam sunt, qualis erat Scipionis in nostro, ut ita dicam, grege. numquam se ille Philo, numquam inferioris ordinis amicis. Q. vero Maximum, quod is anteibat aetate, tamquam superiorem praestantiam virtutis ingeni fortunae consecuti sunt, impertiant ea suis communicentque cum proximis; ut, si parentibus nati sint humilibus, si propinquos ant opes eisque honori sint et dignitati. ut in fabulis, qui aliquamdiu propter ignorationem stirpis et generis in famulatu fuerunt, cum cogniti sunt et aut deorum aut regum filii inventi, retinent tamen caritatem in pastores, quos patres multos annos
Abbreviated transcription (Latin):
uꝙͣ hcule ego noꝙ pecunias istoꝵ neq tec¬
ta magintica. neqr opes. ntq ĩmꝑia neq
cas quib maxime astricti sunt uolũptates:
in bonis rebus aut ꝑccẽd̃ cẽ duxi. Qmppe cõ
re. ⁊ tã desiderare maxime quib habundarẽ¬
requiro prudenciam. qui ħ in oecilla ⁊ ꝯuiu¬
tabilia pecunie m̃bͣ u̾bo bono pritauerint
applłanta. cum re ac fcĩs longe alit̾ iudicas¬
sent. pot̾ ne bonũ cuid eẽ. malo : aut potꝰ

Expanded text:
numquam hercule ego neque pecunias istorum neque tecta magnifica neque opes neque imperia neque eas, quibus maxime astricti sunt, voluptates in bonis rebus aut expetendis esse duxi, quippe cum men desiderare maxime, quibus abundarerequiro prudentiam, qui haec inbecilla et conmutabilia pecuniae membra verbo bona putaverunt appellanda, cum re ac factis longe aliter iudicavissent. potestne bonum cui
Abbreviated transcription (Latin):
enim quemencia rer̾ m ea stabilitas. in ea
ꝯstancia. q̃ ciun ic oxtulit ⁊ ostẽdit᷑ suũi lu¬
men ⁊idcm aspexit agnouiti malio ad
id se ammouet uicissimq accipit illud. qd̾
malto ẽ. exquo exardescit sue amor sic a¬
micitia. Utrũq. in dictũ ẽ abamãdo. amare
aute mn nch ẽ aluidu̾ eũ ip̃m diligere qm̃i
amas nlła in digentia nlła utilitate q̃sita.

Expanded text:
nientia rerum, in ea stabilitas, in ea constantia; quae cum se extulit et ostendit suum lumen et idem aspexit agnovitque in alio, ad id se admovet vicissimque accipit illud, quod in altero est, ex quo exardescit sive amor sive amicitia; utrumque enim dictum est ab amando, Amare autem nihil est aliud nisi eum ipsum diligere quem ames, nulla indigentia, nulla utilitate quaesita.
Abbreviated transcription (Latin):
naq delectantur. ⁊ hii qui suũ negociũ ger̃
ociosi. postremohii qui se totos tradiderut
uoluptatib sine.mncicia uitam eẽ ulłam sẽ¬
ciunt. si modo uelint aliã exparte lib̾alit in¬
uere. Serpit .n. nescio quomꝰ ꝑ oũm uitas
amicitia. nullam etatis degende rõnem pa¬
titur et̃ exꝑte sui. qͥn ⁊̃. siq̃uis aspitatem
cam ẽ nĩ unirate nature ꝯgssus hoinũ ut
quem euomat iurus acͥbitatis sue. Atq hoc
maxime iudicaretur siquid tale possit cõ¬
tingere. ut aliquis nos deus ex hac hõiũ fre¬
quencia collet. ⁊ in solitudine uspiam loca¬
iet ato ibi sb̃peditans om̃iũ rerum qs nata
desiderat. habundanciam ⁊ copiani. hołs or̃õ
ispia andi potestatẽ eriꝑet. quis tam eẽt fer

Expanded text:
naque delectantur, et ei qui suum negotium gerunt otiosi; postremo ei qui se totos tradiderunt voluptatibus, sine amicitia vitam esse nullam, si modo velint aliqua ex parte liberaliter vivere. serpit enim nescio quo modo per omnium vitas amicitia nec ullam aetatis degendae rationem patitur esse expertem sui. quin etiam si quis asperitate ea est et immanitate naturae, congressus ut quem evomat virus acerbitatis suae. atque hoc maxime iudicaretur, si quid tale possit contingere, ut aliquis nos deus ex hac hominum frequentia tolleret et in solitudine uspiam collocaret atque ibi suppeditans omnium rerum quas natura desiderat, abundantiam et copiam, hominis omnino aspiciendi potestatem eriperet—quis
Abbreviated transcription (Latin):
atharetino archita illud ut opinor diciso¬
l̾itũ. nostros stut senes ꝯmemorare audiui¬
set. naturamq mũdi ⁊ pulcritudinẽ siderũ
asperit in suauem illam ad imracone ci fo¬
re. que iocundissima fuiss. si aliquem cuinac¬
rass habuiss. Sic iratura solitarul incham
cunus nescio quomodo nec ea ꝯabea monem
audimus Est .n. uarius. ⁊ multiplex usus ami¬
citie. multeq cause. suspicõmim offensionũ
dantur. qͣr tũ enitare. tum eleuare. tñ ferre
sapientĩ est. una illa sbienanda offensio
est ut utilitas inamicitia ⁊ fides ietineat᷑
Nam ⁊ monẽdi amici sepe sunt ⁊ obiurgau¬
di. ⁊ hec accipienda amnce sunt cũ bemuole
fiunt. S nescio quomꝰ uerũ est ꝙ mandri
ueritas odiũ parit. Molesta ueritas ẽ siqui¬
dem ex ea nascitur odium ꝙ ẽ uenenũ amicitic
S ob scquium ẽ multo mol estius. qd pectatis
indulgens. p̾cipitem amicum fieri sinit.
Maxima autem culꝑa nco ꝙ ⁊uitatem asi

Expanded text:
a Tarentino Archyta, ut opinor, dici solitum nostros senes commemorare audiset naturamque mundi et pulchritudinem siderum perspexisset, insuavem illam admirationem ei fore, quae iucundissima fuisset, si aliquem cui narraret habuisset. Sic natura solitarium nihil cimus nescio quo modo nec ea, quae ab ea monemur, audimus. est enim varius et multiplex usus amicitiae multaeque causae suspicionum offensionumque dantur, quas tum evitare, tum elevare, tum ferre sapientis est. una illa subeunda est offensio ut et utilitas in amicitia et fides retineatur; nam et monendi amici saepe sunt et obiurgandi, et haec accipienda amice, cum benevole fiunt. sed nescio quo modo verum est, quod ieritas odium parit. Molesta veritas est, siquidem ex ea nascitur odium, quod est venenum amicitiae; sed obsequium multo molestius, quod peccatis indulgens praecipitem amicum ferri sinit; maxima autem culpa in eo est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pes excludunt amicitias fideles. Ronso
tur fascdio ⁊ contumacia. Ncequicam in¬
sipiente fortuniato in toletabiliui ficri pot̃.
atq hic quioem indere licet. eos qui ante
cõmodis fuerunt morib. ĩpio. potestratẽ
ueteres. indulgere nonis. Quio autẽ stuł
possit᷑. cetcra parare q̃ parantur petumã.
equos famulos. uestem egregiam. uasã
p̃tiosa. anitos no parart. oͦptana biulche¬
rimil uite ut ita dicam supellectilem: et em̃
ceta cum parant Gui parantur nestiutat
cinin cansa laborant. Cuis em̃est isttorꝙq¬
man stabił ⁊ cta possessio. ut ⁊̃ siulla mane¬
ant. q̃sunt qͣi dona fortune. tm̃ inta i cui¬
ta ⁊ deserta ab amicis non possist eẽ iocũ¬

Expanded text:
excludunt amicitias fidelis. non enfere fastidio et contumacia, nec quicquam insipiente fortunato intolerabilius fieri potest. atque hoc quidem videre licet, eos, qui antea commodis fuerint moribus, imperio potestate vetepossint caetera parare quae parantur pecunia, equos, famulos, vestem egregiam, vasa pretiosa: amicos vero parare optimam et pulcherrimam vitae ut ita dicam supellectilem. Etenim caetera cum parant, cui parantur nesciunt, nec cujus causa laborant. Ejus enim est istormanet stabilis et firma possessio, ut etiamsi illa maneant quae sunt quasi dona fortunae, tamen vita inculta et deserta ab amicis non possit esse jucun
Abbreviated transcription (Latin):
enim mũdo colle uidentur. qui amiciciam
euita tollũt. qua nich adiii in mortalib
melius habentus. ncħ iocimonis. Que est̾
enim ista securitas: Spetis quidem blan¬
ta. s re upo multis lotis itpudianda. Neq i¬
uirtus fugienda c̃. que necelse c̃ut cũ aliqͣ
curares sibi ꝯrias aspnetur. atq od̾it. ur
benignitas: malicsam tempancia: libi¬

Expanded text:
identur ei, qui amicitiam e vita tollunt, qua nihil a dis immortalibus melius habemus, nihil iucundius. quae est enim ista securitas? specie quidem blanda, sed reapse multis locis repudianda. neqvirtus fugienda est, quae necesse est cum aliqua cura res sibi contrarias aspernetur atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libi
Abbreviated transcription (Latin):
Nim aduti bruit scpecatonem auñcu¬
lum tuũ cũ in senatu ic mc̃tim dicͥet.
ocos gues exphilosophia tc̃tare. ad horit᷑¬
tes .ab hoc usu forcua ⁊ publico. Sidicẽ¬
do ꝯsequi tã. ut illa ⁊̃ popło ꝓbabilia uidentur
Qd̾ eo maiꝰ ẽ illi.ꝙͣ aut tibi᷑. aut nob̾. qr nos ea
philoso phia plus utimur. q̃ ꝑtꝑit dicendico
stoycus. ⁊ ẽa sentit. qͥ nõ sane ꝓbantur ĩuulgͦ¬

Expanded text:
nimadverti, Brute, saepe Catonem, avunculum tuum, cum in senatu sententiam diceret, locos gravis ex philosophia tractare abhorrentis ab hoc usu forensi et publico, sed dicendo consequi tamen, ut illa etiam populo probabilia viderentur; quod eo maius est illi quam aut tibi aut nobis, quia nos ea philosophia plus utimur, quae peperit dicendi coStoicus, et ea sentit, quae non sane probantur in volg
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui utilitatũ cansa fugunt amicitia.
amabilissimũ nodũ amicicie tolłe. Non .n
tam utilitas parta ꝑ amicũ. q̃ amititia a:¬
ꝑ fectum iocũdũ. si cũ studio ẽ ꝑfectũ. tã¬
colantur. ut hii qui oꝑib ⁊ cõpiis maxinti¬
maximeq uͥtute in qua pli̾mum est p̾sidii
enĩ studra nr̃a inguissent si nũqm ꝯ silio.
nũqm̃ oꝑa nr̃a nec domi nec militit scipio
cicia ꝙͣ nec usu nec rõne hñt cognitam dis¬

Expanded text:
tur, qui utilitatis causa fingunt amicitias, amabilissimum nodum amicitiae tollere. non enim tam utilitas parta per amicum quam amici afectum, iucundum, si cum studio est profectum. tacolantur, ut ei, qui opibus et copiis maximeque virtute, in qua plurimum est praesidi, enim studia nostra viguissent, si numquam consilio, numquam opera nostra nec domi nec militiae Scipio citia, quam nec usu nec ratione habent cognitam, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ante ponẽdi. ut equis uetuł tenos añ poncre
solemus: homine moigna dubitatõ. Non
aute si spẽ afferunt ut tanqs in ħbis ñĩ
fallacib fructus appareat non sunt illee
dem repudiande. uetustas tã loco suo cõsei¬
uanda. Maxima .n. ẽ uis uetustatis ⁊ cõsue¬
teci sinllares ĩpediat: nemo est qui noeo¬
quo ꝯsucuit libentius utatur. ꝙͣ int̾cͥtato

Expanded text:
anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponere anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponere solemus? Indigna homine dubitatio. Non autem, si spem afferunt, ut tamquam in herbis non fallacibus fructus appareat, non sunt illae quidem repudiandae, vetustas tamen suo loco conservanda; maxima est enim vis vetustatis et consuem, si nulla res iquo consuevit libentius utatur quam intacto
Abbreviated transcription (Latin):
Nich̃ .n. stabile ẽ. ꝙ infidũ ẽ. Simplicẽ pre¬
terea ⁊ ꝯmunẽ ⁊ ꝯsencieptem̃ .i. qui red ndẽ
moueatur. eligi par ẽ. qͥ onpsa ꝑtinet᷑ ad fidi¬
litatem. Neq .n. fidum pot e̾e ̾ multiplex ĩ¬
gemũ ⁊ tortuosum. Neq em̾ qui nõ eusdemre¬
minib aut inferendis delectetur. aut credat
oblatis. q̃ ꝑtinet omĩa ad cam qm̃ iam dudũ
tracto ꝯstanciam. Itasit uerum illus ꝙ im¬
dicere. ħ duo tene mamicicia. primũ neꝗͥd
se magis ingenui. ꝙͣ fronte occultare sẽtẽtia.
nes ĩpellẽ s ne ip̃m quidem suspiciosum sem¬
ꝑ nec aliquid existimantẽ ab alnico eẽ iuol¬
tũ amicicie. Tristicia aute ĩom̃i re seueritaᷤ.¬
ht̃ illa quidam grauitatem. s amiticia re¬
missioꝵ eẽ debet. ⁊ liberior. ⁊ dulcior. ⁊ ad om¬
nem comitatẽ faciitateq ꝓcliuior. Existit
autẽ hoc loco quedam quest̾io sb̾ difficiłis. sũ
qñ amici noui digni amicicia uctibus sint

Expanded text:
il enim stabile quod infidum est. Simplicem praeterea et communem et consentientem, qui rebus eisdem moveatur, eligi par est: quae omnia pertinent ad fidelitatem. Neque enim fidum potest esse multiplex ingenium et tortuosum. Neque vero qui non eisdem reminibus aut inferendis delectetur aut credat oblatis, quae pertinent omnia ad eam, quam iam dudum tracto, constantiam. ita fit verum illud, qdicere, haec duo tenere in amicitia. Primum ne quid se magis ingenuum est, quam fronte occultare sententiam. nes repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico fuisse violtum amicitiae. Tristitia quidem et in omni re severitat illa quidem gravitatem; sed amicitia remissior esse debet, et liberior, et dulcior, et ad omnem comitatem facilitatemque proclivior. 4. Existit autem hoc loco quaedam quaestio subdifficilis; num quando amici novi digni amicitia, veteribus sint
Abbreviated transcription (Latin):
tinlabit. neq solũ colent int̾ se ac diligent s
⁊̃ u̾ebuntur. Nam maximũ ornamtum ami
nũ pectatoꝵq oĩum pat̾e mamicitia licẽtia.
uirtutuni amicitia adiutrix a natura data
est. nõ uicioꝵ comes. ut qm̃ solitaria nõ poᷤ¬
set uirtus ad ea que sũm a sunt ꝑuenireꝯ
uincta ⁊ ꝯsociata cum alt̾a ꝑuenis et. que si
quos int̾ societas. aut ẽ aut fuit. aut futura
honestas gła. trquillitas amim. atq iocun¬
ditas. ut ⁊̃ cum ħ assint beata uita sit. ⁊ sine
is eẽ nõ possit. Qd̾ cum oꝑtimũ maximũq sit
suduolumus adiprsti. u̾tuti oꝑa danda ẽ sñ qͣ
nec amicitiam ullamrem expetendam con¬
scqui possumꝰ. Cauo neglecta qui se amicos
cogit. Quo cuta dĩcend̾ ẽ .n. sepus. cum ilidi¬
caris diligere oportet non cũ duexeris iudica¬
re. S cum multis in reb negligencia plecti
enim. acitia in reb humanis. de cuius utili¬
uirtus cõtempnitur ⁊ nẽdiatõ q̃dam ⁊ osten¬

Expanded text:
tulabit, neque solum colent inter se ac diligent, sed etiam verebuntur. nam maximum ornamentum amnum peccatorumque omnium patere in amicitia licentiam. virtutum amicitia adiutrix a natura data est, non vitiorum comes, ut, quoniam solitaria non posset virtus ad ea quae summa sunt pervenire, coniuncta et consociata cum altera perveniret. quae si quos inter societas aut est aut fuit aut futura—honestas gloria tranquillitas animi atque iucunditas; ut et, cum haec adsint, beata vita sit, et sine his esse non possit quod cum optimum maximumque sit, si id volumus adipisci, virtuti opera danda est, sine qua nec amicitiam neque ullam rem expetendam consequi possumus; ea vero neglecta qui se amicos cogit. quocirca, dicendum est enim saepius, cum iudicaris, diligere oportet; non, cum dilexeris, iudicare. sed cum multis in rebus neglegentia plectimenim amicitia in rebus humanis, de cuius utilivirtus ipsa contemnitur et venditatio quaedam atque osten
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Odiosum sane genus hõinsi ẽ officia
exꝓbrancisi que meminisse deb is inquem
couata s. nõ memorare qui ꝯtulit. Qmobrẽ
ut quuĩ amicitia suꝑiores suꝑt sb̾micte se
debent mamicitia sic quodam inferiores
se crtollere. Sunt .n. ꝗdam qui molestasa
ins qnͣtuos ex cellas om̃s tuos adidnoredan¬
plissimos ꝑducere. ut scipio .p. rutilũ. poc¬
it ꝯsulem ẽfficere frem cius .ł. non potuit.
boratis iam ꝯfirmatisq ⁊ ingeniis ⁊ etatib
iudicance sunt. Nec siqui meunte etate uł¬
nanãde. aut ꝑile studiosi fuerint. eos hrẽ
studio. Isto .i. modo mitrices. ⁊ pedagogi uus
uetustatis pħmũ bemuc lencie postula br̃¬

Expanded text:
dicere. odiosum sane genus hominum officia exprobrantium, quae meminisse debet is, in quem collata sunt, non commemorare qui contulit. quam ob rem, ut ei, qui superiores sunt, submittere se debent in amicitia, sic quodam modo inferiores extollere. sunt enim quidam qui molestas  quamvis excellas, omnis tuos ad honores amplissimos perducere, ut Scipio P. Rupilium potuit consulem efficere, fratrem eius Lucium non potuit. boratis iam confirmatisque et ingeniis et aetatibus iudicandae sunt; nec, si qui ineunte aetate venandi aut pilae studiosi fuerunt, eos habererunt. isto enim modo nutrices et paedagogi iure vetustatis plurimum benevolentiae postulab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte ꝑittitantib morib amicoꝵ. Qruidam a¬
sept̃ in parua pecunia ꝑspicumtur qmͣ sint
leues. Quidam aute quos parua mgu̾e nõ
pocuit cognoscũtur in mnagna. Sinu crũt a¬
uqui repti qui pecimiam p̾ferrẽ amicicie sor
cia consccuti sunt abscuratũ in arbitñtur.
qr nõ sine magna causa fit neglecta amici¬
cia. Itaq uere arcicie difficalime reꝑiũt
in hiis qui honorib req puplica u̾santur.u¬
bi enim istũ ĩuemias. qui lonorem ante pe¬
nat suo. Quid.ͦ hec ut omitam qmͣ gra¬
ues ꝙͣ difficiles plerisq uidentin calqmi¬
catũ societates ad q̃s facile ñ ẽ inuẽtus Qu
mbonis reb ꝯtempnũt. aut si in malis de

Expanded text:
parte periclitatis moribus amicorum. quidam sparte periclitatis moribus amicorum. quidam saepe in parva pecunia perspiciuntur quam sint leves; quidam autem, quos parva movere non potuit, cognoscuntur in magna. sin vero erunt aliqui reperti qui pecuniam praeferre amicitiae sordtia consecuti sint, obscuratum iri arbitrantur, quia non sine magna causa sit neglecta amicitia. itaque verae amicitiae difficillime reperiuntur in eis, qui in honoribus reque publica versantur. ubi enim istum invenias, qui honorem amici anteponat suo? quid? haec ut omittam, quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates, ad quas non est facile inventu qui in bonis rebus contemnunt aut in malis des
Abbreviated transcription (Latin):
ne silma turpitudo seq̃tur. Est enĩ qͣtenus ami¬
citie dari uema possit. Nec uero negligẽda ẽ
fama. nec mediocre teium adres gerendas ex¬
istimare. oportet beniuolẽtiam cuuum qmͣ
blandiciis ⁊ assentando collig̾t turpe c̃. uͥtu
qm sequar caritas minime repudienda est.
S seꝑe .ni. recco ad scipionem ciuus omĩs ser¬
mo erat de amicitia. Querebaturt. ꝙ in
om̃ib rebus hoĩes diligẽtiores cesit ⁊ caps
iones quic quisq hab̾et diceit poss. amicoᷤ
quot habet ñ poss dicere. st m ilł quidem
parandis ad hibe curmni: mamitis eͥligr̃dis
negligentes eẽ. nec hab̾c qĩ signa q̃dam. ⁊ no¬
tos quib eos qui ad amiticiam cent ydonei
iuditarent. Sunt gͥ firmi ⁊ stabies ⁊ ꝯstantẽ
cligendi. cuius gencris ẽ magna penuria. ⁊¬
cicia. ita p̾currit ancicia uidiciũ tollitq ex¬
ꝑiendi potestatẽ. Est gͥ prudentis sustinere
ut currum. sic inpctum beniuolencie. Quo
utamur qĩ equis temꝑatis: sic amicitia aliq

Expanded text:
ne summa turpitudo sequatur; est enim quatenus amicitiae dari venia possit. nec vero neglegenda est fama, nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolentiam civium, quam blanditiis et assentando colligere turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. sed—saepe enim redeo ad Scipionem, cuius omnis sermo erat de amicitia—querebatur quod omnibus in rebus homines diligentiores essent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse, amicos quot haberet non posse dicere; et in illis quidem parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habere quasi signa quaedam et notas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; citia: ita praecurrit amicitia iudicium tollitque experiendi potestatem. est igitur prudentis sustinere ut cursum, sic impetum benevolentiae, quo utamur, quasi equis temptatis, sic amicitia, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ut aquirant itq appetant ad quas seappu¬
crut cuisdem gnis auimantes idq faciunt
cum cesiderio ⁊ cũ quadam similituidme amo¬
ris humani. qnͣto id mag̃ in homine it natura.
ita cũ suo misceat. ut efficiat pene unũ ͣ
eẽ. qͣr ip̃i nõ tribuũt amicis. ħ abhiis desidẽ.¬
rant. Pirc̃ autẽ primũ ip̃m eẽ bonũ iurum
tum alterum similẽ sui querere. Intalib ea
qm iam dudũ tͣctanis stabilitas amicitit ꝯ¬
firmari pͭ. cum homines beniuolẽtia ꝯuĩcti.
primũ cupiditatib his quib ceteri scruũt

Expanded text:
ut requirant atque appetant ad quas se applicent eiusdem generis animantis—idque faciant cum desiderio et cum quadam similitudine amoris humani—quanto id magis in homine fit natura, ita cum suo misceat, ut efficiat paene unum eeque ipsi non tribuunt amicis, haec ab eis desiderant. par est autem primum ipsum esse virum bonum, tum alterum similem sui quaerere. in talibus ea, quam iam dudum tractamus, stabilitas amicitiae confirmari potest, cum homines benevolentia coniuncti primum cupiditatibus eis quibus ceteri serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃nium rerum habundancia panꝑime in
milla fides. nulla caritas. ulła stabilis be¬
iuolencie pot᷑ cẽ fiducia. Omła semꝑ sus¬
pecta. atq sollicita. nullus locus amĩcitie.
Nuis emĩ aut cũ diligat qũe metuat aut
cum a quo sc metin putet: Coliuitur
tm̃ simulacone amicitie dum̃ taxat ad¬
tempus. Qd̾ si forte ut plerum q fit ceci
coꝵ. Qd carquinũ dirisse fertur. erulan
dem seintellexisse quos fidos amicos m¬
buisset. quos infidos. cum ⁊̃ neutri grãm
referre posset. qã miror illa supbia ⁊ in¬

Expanded text:
omnium rerum abundantia vivere? nulla fides, nulla caritas, nulla stabilis benevolentiae potest csse fiducia: omnia semper suspecta, atque solicita; nullus locus est amicitiae. Quis cnim aut eum diligat, quem metuit, aut cum a quo se metui putat? coluntur tamen simulatione amicitiae duntaxat adtempus. Quod si forte, ut sit plerumque, ceciod Tarquinium dixisse ferunt exulantem, tum se intellexisse, quos fidos amicos habuisset, quos infidos, cum iam neutris gratiam referre posset. quamquam miror, illa superbia et i
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ⁊ truncu aut saxil. aut generis qd̃¬
libet ciusdẽ. Neq enim sunt isti audiendi.
qui uirtutẽ duram. ⁊ ꝙr̃ feritam eẽ qnͣdam
uolunt. que quidem cum ⁊̃ in multis rebus
tum in amicitia. ten̾a atq tẽtabilisut ⁊ bo¬
uis amuci quasi ditundantur. ⁊ cõmodis
conturbantur. Cobrgm angor iste qui ꝓ
amico sepe capiendus ẽ. nõ cantũ uaiet ui
collat euitã amiciciam. non plusqm ut
otutes qr nõ nllãs ciras ⁊ molestias asser¬
tur repudientur. Cum aute uirtus ꝯtra¬
hat amicitiam ut suꝑ dixi. siqua sigmfis
eroriatur necesse ẽ. Quid .n. tam absur¬
dum ꝙͣ delectari multis uans reb. ut ho¬
nore. nt gli̾a. ut edificio. ut uestitu. cultu
te addi potest. inch̃ et̃. qui ad se rem uniã
tam allstiat ⁊ cõtrabat. qm̃ ad amicitia¬
moꝵ similituco: Conceditur ꝓfecto ueru
ex̃. ut bonos bomi diligantasciscantq s
qͣi ꝓꝑmquitate coniinctos atq natura.
Nich̃ ẽ enim appenciꝰ similũ sini nec rap¬

Expanded text:
hominem et truncum aut saxum aut quidvis generis eiusdem? neque enim sunt isti audiendi, qui virtutem duram et quasi ferream esse quandam volunt; quae quidem est cum multis in rebus tum in amicitia tenera atque tractabilis, ut et bonis amici quasi diffundatur et incommodis contrahatur. quam ob rem angor iste, qui pro amico saepe capiendus est, non tantum valet, ut tollat e vita amicitiam, non plus quam ut virtutes, quia non nullas curas et molestias afferunt, repudientur. cum autem contrahat amicitiam, ut supra dixi, si qua signifiexoriatur necesse est. quid enim tam absurdum quam delectari multis inanibus rebus, ut honore, ut gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque te addi potest, nihil esse quod ad se rem ullam tam illiciat et tam trahat quam ad amicitiam similitudo, concedetur profecto verum esse, ut bonos boni diligant asciscantque sinquitate coniunctos atque natura. nihil est enim appetentius similium sui nec rapa
Abbreviated transcription (Latin):
cam molestiam qmͣ debent caꝑenõ capiut.
eam cupuit qua deb̾ent uacare. pacasse .i.
se nõ anguntur. obiurgari moleste fer̃ꝙ
cont᷑ oporcebat delicto dolere. corpectõne gui¬
dere. ut gͥ ⁊monere ⁊ monerie̾ ꝓpͥum uere¬
terum pacienter acciꝑe nõ repugnast. Sic
habñdum ẽ ulłam in amicitiis pesten ẽẽ ma¬
iorem. qm̃ ad hulacionẽ blandiciemassec¬

Expanded text:
eam molestiam quam debent capere non capiunt, ear capiunt qua debent vacare. peccasse enim se non anguntur, obiurgari moleste ferunt; quod contra oportebat delicto dolere, correctione gaudere. ut igitur et monere et moneri proprium eterum patienter accipere, non repugnanter, sic habendum est nullam in amicitiis pestem esse majorem, quam adulationem, blanditiam et assen
Abbreviated transcription (Latin):
nere ꝑ fectũ. S psiq neq irebus humam
quicqm bonũ noũ. nsi ꝙ fructuosumsit. ⁊
amitos tamqͣm pecudes: cos potissimũ diligt̃
ex quib sꝑant se maximũ fructũ eẽ captu
cuim se quisq diligit nõ ut aliꝙ̃ ex se ip̃o mͣ¬
uerus amicus nũꝙͣ repietur. Est his .n. uer᷑
inbestiis uolucͥb nantib. agͣtstib acuri

Expanded text:
nere perfectum. sed plerique neque in rebus humanis quicquam bonum norunt nisi quod fructuosum sit, et amicos tamquam pecudes eos potissimum diligunt, ex quibus sperant se maximum fructum eenim se quisque diligit, non ut aliquam a se ipse meverus amicus numquam reperietur: est enim is in bestiis, volucribus na
Abbreviated transcription (Latin):
quibq honoris certamẽ. ⁊ głe. ex quoĩimi¬
cicias maximas sepe int̾ amicissimos extitis¬
sei Maximaq ⁊̃ discidia ⁊ plerq iusta nasci.
cum aliquid abamitis qrectum nõ eẽt postu¬
laretur. ut au̾libidinis ministri: auaduito¬
res ceñt ad iniuriam. Qd̃ qui recusarent
quuus honeste id facerẽt: eius tñ ariciciã¬
nollent. Inos aute qui quad ius ab amico au¬
dent postllare: postulacõne ip̃a ꝓfiteri au¬
si sunt omnia se amici causa ec̃ facturos.
Coꝵ q̃rela in ueterata nõ mõ familiaritates

Expanded text:
quibusque honoris certamen et gloriae: ex quo inimicitias maximas, saepe inter amicissimos extitisse: magna etiam dissidia, et plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis, quod rectum non esset, postularetur, ut aut libidinis ministri, aut adiutores essent ad iniuriam, quod qui recusarent, quamvis honeste id facerent, ius tamen amicitianollent. Illos autem qui quidvis ab amico auderent postulare, postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos, eorum querela inveterata, non modo familiaritates
Abbreviated transcription (Latin):
aute ꝑstrinti. p̾sidi ad um̃tiq causa. ñ be¬
inuolencis nec caritatis. iicitias et̃ expett̃¬
das. Itaq ut quisq minimũ firmitatis ba¬
beret minimũq uiriss. ita amicicias. appe¬
tere maxime. ⁊̃ exeo ficriut muliertule ma¬
gis amicoꝵ p̾sidia querant. qm̃uiri. ⁊ mopt̾.
qm̃ oꝑuienti ⁊ calaunitosi qm hii qui beati

Expanded text:
ausa, non benevolentiae neque caritatis amicitias esse expetendas; itaque ut quisque minimum firmitatis haberet minimumque virium, ita amicitias appetere maxime: ex eo fieri ut mulierculae magis amicitiarum praesidia quaerant quam viri, et inopes quam opulenti, et calamitosi q
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ animi bñ conitituti. ⁊ letari boisis i¬
bus. ⁊ dolert ꝯriis. Quamobit᷑ sicadit insi¬
pientem amimi dolor: qui ꝑfecto cadit insi
exenis animo extirpatam smnantatẽ ar¬
bitramur. que tansa ẽ cur amicicias fumdi¬

Expanded text:
um est animi bene constituti, et laetari bonis rebus, et dolere contrariis. Quamobrem si cadit in sapientem animi dolor, qui profecto cadit nisi ex ejus animo exstirpetur, humanitatem arbitramur, qui causa est cur amicitiam fu
Abbreviated transcription (Latin):
ttmeriti si ꝑfuit᷑. Nec secomitem illuis
furoris: s dut ꝓbuit. Itaq hac anicia q̃sti¬
one uoua ptritus: ĩasiam ꝓfugit. ad hosteᷤᷤ
se contuit. penas. se u. graues iustasq ꝑ¬
initutius opinis fuerit: dimicle ẽ amiciciã
mane. si artute defcceris. Qd̾ si rectũ sta¬
tuerimus. iił concetere amicis quicꝗd uelĩt.
ui impet᷑re ab hiis quicquis uelimus ꝑfec¬
ta quidem sapiencia sumꝰ. sinicħres habe¬
at uitii. S loquimꝰ dehiis amitis qui a ñ ocu¬
los sunt. quos uidimus aut de quib memo¬
tiam accepimus. quos nouit inta comunis
se hoc numero nobis exempla sunt suc̃
mae acce̾but. uidimus paulum emiliałn
lucimo famoliart̃ furisẽ. sic apatrib acce¬
punus bis ua ꝯsules ⁊ collegas incensura.
tum ⁊ cũ hiis ⁊̃ int̾ se comunctissimos fins¬
Si .n. cõcendiis: scio ĩpetraturum nõ finsse
cum illi canccissum fuerint uiri. ¶que autẽ¬

Expanded text:
temeritati, sed praefuit, nec se comitem illius furoris, sed ducem praebuit. itaque hac amentia, quaestione nova perterritus, in Asiam profugit, ad hostis se contulit, poenas rei publicae gravis iustasque pvirtutis opinio fuerit, difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. quod si rectum statuerimus vel concedere amicis quidquid velint vel impetrare ab eis quidquid velimus, perfecta quidem sapientia si simus, nihil habeat res viti; sed loquimur de eis amicis qui ante oculos sunt, quos videmus aut de quibus memoriam accepimus, quos novit vita communis. ex hoc numero nobis exempla sumenda sume accedunt. videmus Papum Aemilium C. Luscino familiarem fuisse sic a patribus accepimus bis una consules, collegas in censura; tum et cum eis et inter se coniunctissimos fuissi contendisset impetraturum non fuisse, cum illi sanctissimi viri fuerint, aeque aute
Abbreviated transcription (Latin):
babamitus honeita petamus: ⁊ amitiẽ
falonesta taciamꝰ. Nec erpeccemus dum¬
quidem rogemur. studium semꝑ assit. tunc¬
tatio absit᷑. Consilui uer̃dare gaudeamun
libe. plurimũ inamicicia amncoꝵ bene
suadentum ual auccoritas. ea q̃ adhibe¬

Expanded text:
ab amicis honesta petamus, amicorum causa honesta faciamus, ne exspectemus quidem dum rogemur, studium semper adsit, cunctatio absit, consilium verum dare audeamus libere, plurimum in amicitia amicorum bene suadentium valeat auctoritas, eaque et adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
ta loquoꝵ quał coꝵ qui pauci nosantur fu¬
it. Nam scdãs res splendidiores facit ami¬
cicia. ⁊ adu̾sas partiens cõmunicansqi le¬
mores. Cumq płimas ⁊ maximas cõmod¬
bilitari animos. aut cadere patitur: ucr̾ ⁊ a
micũ qui intuetur tamꝙͣ exemplar aliquod
intuctur sui. Qruo cca ⁊ absentes ad sunt. ⁊
egentes iabundant. ⁊ in becii ualent. ⁊ꝙ
difficilius dcũ ẽ. mortui uiuunt. Tantuse¬
os houos. memoria desideriumq ꝓsequit
amicoꝵ. ex quo illoꝵ leata mors udctur
hoꝵ uitu laudabilis. Qd siexemeris exre¬
rum natura beniuolencie comũctõnem:
nec domusulla. nec urbs stare pot̾it. nec a¬
griquidem cultus ꝑmanebit. Id si minus
intelligitur qnͣta᷑ ius amicicie concordieq
sit: ex dissentionib atq exdiscordiis ꝓci¬
cipi pot. Que cm̃ domus tam stabili s. qͥ
doccum quendam uirum carminib uati¬

Expanded text:
ta loquor, qualis eorum qui pauci nota loquor, qualis eorum qui pauci noit. nam et secundas res splendidiores facit amicitia, et adversas, partiens communicansque, leviores. cumque plurimas et maximas commodbilitari animos aut cadere patitur. verum etiam amicum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui. quocirca et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli valent et, quod difficilius dictu est, mortui vivunt; tantus eos honos memoria desiderium prosequitur amicorum, ex quo illorum beata mors videtur, horum vita laudabilis. quod si exemeris ex rerum natura benevolentiae coniunctionem, nec domus ulla nec urbs stare poterit, ne agri quidem cultus permanebit. id si minus intellegitur, quanta vis amicitiae concordiaeque sit, ex dissensionibus atque discordiis percipi potest. quae enim domus tam stabilis, quaedoctum quendam virum carminibu
Abbreviated transcription (Latin):
nut Quidam docti uboꝵ magnificencia mẽ¬
.ciaat uiros bonoscos qui hñtur niimiere¬
iimusapaulos. Gatonts. gaios. Sciꝑtones.
philos. hiis comunns uta contẽta. Los at̃
omitt muis qui omnino nusꝙͣ reꝑiuntur.
uates gͥ int̾ inros amicicia tantat ht̃ opor
uitasis. qui nõ in anuci mutua benxuolen¬
re: quło cũ omia audeas sic loqui ut tecũ.
Quis cẽt tantus fructus inꝓrsꝑis rebus nͥ
hales qui ilł eque. Ac tu ip̃e gauderet Id¬
ũsas uͭ ferre difficile eẽt.  ime cõ qui illã
q̃ expetuntur oportune sunt: singule re¬
ut gaudeas. ualitudo: ut dolore careas. ut
munibus fungare corꝑis. Amicitia res płi¬
mas continet᷑. qͦ qͦ ceuteris: pͥsto ẽ. nullo ex
cluditur. nũqm̃ in tempestiua: nũqͣm mole
ta ẽ. Itaq ñ aqͣ. non igͥne. ut auũt pllbus
locis utimur utimur. ꝙͣ de amicicia. Neq
ago nũc deutilgari. aut̃ de mediocri. que
tam̃ ⁊ ip̃a delectat: ⁊ ꝓ dest. s deuera ⁊ ꝑfec¬

Expanded text:
 magnificentia metiamur, virosque bonos eos qui habentur numeremus—Paulos Catones Gallos Scipiones Philos—his communis vita contenta est; eos autem omittamus, qui omnino nusquam reperiuntur. talis igitur inter viros amicitia tantas oppornius, quae non in amici mutua benevolenre quicum omnia audeas sic loqui ut tecum? qui esset tantus fructus in prosperis rebus, nisi haberes qui illis aeque ac tu ipse gauderet? Adversas vero ferre difficile esset sine eo, qui illas quae expetuntur, opportunae sunt singulae reut gaudeas; valetudo, ut dolore careas et muneribus fungare corporis; amicitia res plurimas continet: quoquo te verteris praesto est, nullo loco excluditur, numquam intempestiva, numquam molesta est. Itaque non aqua, non igne ut aiunt locis pluribus magis utimur quam amicitia. Neque ego de vulgari aut de mediocri, quae tamen et ipsa delectat et prodest, sed de vera et perfec
Abbreviated transcription (Latin):
amicis in magnam aliqͣm rem peccantib
potentior: Quicum imꝑator bello ꝑsico sͣ¬
am in exilis expulsus ẽ. inode patrie nuri¬
am notulit. qm ferre debitit. n fecit idem
qd .ix. annos ante a pd̾ nos fecerat coriola¬
iiiꝰ. hiis aduitor cotia patriam s̃uentũs cãt
cio om̃i uindicanda ẽ: ut nequu cõcessum
putet amnicum bellum patrie ĩ ferentem
sequi. Qd̾ quid̾ ut res ireceꝑit. Haut scio

Expanded text:
amicis in magna aliqua re publica amicis in magna aliqua re publica potentior? qui, cum imperator bello Persico seam in exilium pulsus esset, ingratae patriae iniuriam non tulit, quam ferre debuit: fecit idem quod viginti annis ante apud nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inventus est cio omni vindicanda est, ut ne quis concessum putet amicum vel bellum patriae inferentem sequi. quod quidem, ut res ire coepit, haud scio
Abbreviated transcription (Latin):
es gͥ lex mamicitia s̃anctatur: ut n
rogemus res curpes: n faciamus ro¬
gnti. Curpis autẽ eccusacõ est ⁊ pnmmic
accipienoa. cum inceteris peccatis. tuꝑi si
quis contra re .p. sc̃ amici causa fecisse fa¬
tentui. Et enim eo locot̾aum ⁊ Scenola lo¬
tuti sumus. ut nos longe pripite oporteat
aliqntulum de spatis cutritulo qr cõsuctu¬
tus est. uł qui regnauit ĩ quide paucos m̃
ses. Qumquis simile. R .p. audierat aut ui¬
derat᷑. Hunc ⁊̃ post mortem sccuti sunt ami¬
es crerint: sine laci anis uo quco dicere.
a autem tribunatu quid erpectemo: nõn
libet augurari. Serpit deinderes que pro¬
cluis id p̃niciem cum semł ceꝑit: ⁊abitum:
uidetis in tabella iam añ ꝯnta fit facta
labes. iomo: Cabima lege. bicirio aũ pꝰ
mas agi. Plures qr .n. discent queadinodũ
ħ tiant: qm quamadmos hiis resutatur. d¬
sum ħ  Quia siue socus nemo quicqͣm ta
modi amicicias ignari casu aliquo incide¬
rint: nc̃ cxistiment se ata alligatos. ut ab

Expanded text:
ex in amicitia sanciatur, ut neque rogemus res turpis nec faciamus rogati. turpis enim excusatio est et minime accipienda cum in ceteris peccatis, tum si quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur. etenim eo loco, Fanni et Scaevola, locati sumus, ut nos longe prospicere oporteat iam aliquantulum de spatio curriculoque consuetutus est, vel regnavit is quidnses. Num quid simile populus R. audierat aut viderat: hunc etiam post mortem secutiamieffecerint, sine lacrimis non queo dicere. cchi autem tribunatu, quid exspectem, non libet augurari. Serpit enim deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. Videtis, in tabella iam ante, quanto sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post mas agi. plures enim discent quem ad modum haec fiant, quam quem ad modum his resistatur. quorsum haec? quia sine sociis nemo quicquam tamodi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
scipionem sepissime disserebantur. qq uie
quid̾ nicħ difficilnus eẽ dicebat ꝙͣ amiticiã
us ad extremũ diem uite ꝑmanere. Nam
uł ut nõ idem expediret incidere sept. Pnt
honim sepe dicebat alias. adusis rebraliat
etate ingrauesci̾te.Atq caꝵ rerum exem¬
plum e similitudine capiebat in euntis ec¬
tis. Qp̃ sũmi pueroꝵ amores seꝑt una cã¬
cum pͥcexta ⁊ toga deponerentur. Smautt̃
ad holescẽtiam ꝑduxissent: diximi tũ int̾dũ
cõtencõne uł luuuria condicõms ł cõmodita¬

Expanded text:
e quidem nihil difficilius esse dicebat quam amicitiam usque ad extremum vitae diem permanere: nam vel ut non idem expediret incidere saepe, velhominum saepe dicebat, alias adversis rebus, alias aetate ingravescente. atque earum rerum exemplum ex similitudine capiebat ineuntis aetatis, quod summi puerorum amores saepe una cum praetexta toga deponerentur; sin autem ad adulescentiam perduxissent, dirimi tamen interdum contentione vel uxoriae condicionis vel commod
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝑ fecto. ⁊ ꝯsuctudine adiũcta quib rebus
ad illum pͥmũ animi ⁊ amoris motũ adhi¬
bitis: ad mirabilis quedam ex ardescit be¬
nuolencie magnituto. Quam fi qui putãt
ab in becillitate ꝓficisci. ut sit ꝑquem asse¬
q̃tur qͥ quisq desidet: humilem sane relm¬
quunt ⁊ minime generosum ut itadicam
uolunt᷑. Qd̾ si ita eẽt. ut quis mimimũ eẽ
inse arbitraremur. ita ad amiciciam eẽt
egeat. suaq omĩa in se ip̃o posita iudicet᷑.
itu mamiciciis expetendis colendisq ma¬
xime excellit. Quid .ii. affricqnus indigẽs
go ad miracõne quidam u̾tũtu illius. Ile
hẽbat: medilexit. auxit beniuolenciam ꝯ¬
consetute: non sunt tñ abeaꝵ sꝑc cause di¬

Expanded text:
o et consuetudine adiuncta, quibus rebus ad illum primum motum animi et amoris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae magnitudo. quam si qui putant ab imbecillitate proficisci, ut sit per quem adsequatur quod quisque desideret, humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam,volunt. quod si ita esset, ut quisque minimum esse in se arbitraretur, ita ad amicitiam esset egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigensgo admiratione quadam virtutis eius, ille habebat me dilexit; auxit benivolentiam cconsecutae sunt, non sunt tamen ab earum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uolimtariũ. Qua ip̃ aratura michi u¬
cctur pocius ꝙͣ in abdigentia orta amici¬
cia. aplicacõsie mag ammicum quodam
sensil .am.an di ꝙͣ cõgitacone qnͣtum illa
res utilitatis cͥct habitura. Qd̾ quidem
ti pot̃. q̃ a se uotos ita amant. ad ꝙdam
tempus. ⁊ ab eis ita amantur: ut facile
eoꝵ sensus appaitat. ꝙ in homnne mlto
est cuidencius. pͥmũ exen caritate ꝯest ĩ¬
ter natos ⁊ parentes que derimi nisi deic̾
tabili sceleit non pot᷑. Dem̃ cõsimilis itͣ¬
sus extitit amoris si aliquem nacti sum
cuiꝰ cum moribus ⁊ natura congruamur
cͥere iudeamur. Nich .i. ẽ surtute amauult᷑
nncħ ẽ ꝙ magis alliciat addiligend̾̃ quippe
cũ ꝓp̃ nirtutem ⁊ pbitatem ⁊̃ tos quos ns¬
ꝗ uidimus quodamodo diligamus. Qusẽ
qui .e. fubricii. marii. nõ cum caritate a¬
liqua beniuolẽtia memoriam usurpet. qͥs
nũꝙͣ inderit. Quis autẽ ẽ ꝗ tarquimũ suꝑ¬

Expanded text:
 voluntarium. Quapropter a natura mihi videtur potius quam ab indigentia orta amicitia, applicatione magis animi cum quodam sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. Quod quidemti potest, quae ex se natos ita amant ad quoddam tempus et ab eis ita amantur, ut facile earum sensus appareat. quod in homine multo est evidentius, primum ex ea caritate quae est inter natos et partabili scelere non potest. Deinde consimilis sensus exstitit amoris, si aliquem nacti sumus cujus et moribus et natura conjungamurcere videamur. nihil est enim virtute amabilius, nihil quod magis alliciat ad diligendum, quippe cum propter virtutem et probitatem etiam eos, quos numquam vidimus, quodam modo diligamus. quis est qui C. Fabrici, M’. Curi non cum caritate aliqua benevola memoriam usurpet, quos numquam viderit? quis autem est qui Tarquinium Su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ repbant. Ita siqñdo aliꝙ officium extita
a miti inꝑiculis as cundũ aut cõmunicã¬
dum quis est qui nõ maximis laudib ef¬
ferat. Qui clamores tota cauea miꝑ in¬
hospitis ⁊ amici mei .m. pacuuii nõua fa¬
bula cum ignorante rego ut̾ eoꝵ horestes¬
necaretur. horestes aue ita uͥ euit̾ horestẽ
se et̃. ꝑseueraret: stantes autem plaude¬
bant inre ficta: quid adbitramar ĩueni
facturos fursse: facile micabat natiri¬
sa iuim suam: cum hom̃es qd̾ sacere h
possent: io recte fieri in alcero uuidicarẽt.
hactenus mͥ uideor de amiara quid sentur
potuisse dicere. si qͣ pͥterea sunt credo quidẽ
multa: ab hiis sundehitur qui ista dispit a

Expanded text:
um existit amici, in periculis, aut adeundis, aut communicandis, quis est, qui id non maximis efferat laudibus? qui clamores tota cavea nuperhospitis et amici mei, M. Pacuvii in nova fabula? cum ignorante Rege, uter eorum esnecaretur, Orestes autem, ita ut erat, Orestem se esse perseveraret! stantes plaudebant in re ficta; quid arbitramur in vera facturos fuisse? facile indicabat ipsa natura vim suam, cum homines, quod facere ipsi non possent, id recte fieri in altero iudicarent. hactenus mihi videor de amicitia quid sentirem potuisse dicere; si quae praeterea sunt—credo autem esse multa—ab eis, si videbitur, qui ista disputa
Abbreviated transcription (Latin):
mus. no ut uigamus graciam. neq .ii. beue¬
figum fenerm̃iur. s natura pena suiꝰ io
lubalitatem. Sic amiciciam non spe mcete¬
io ducti. s qd̃ omis euis fiuctius mipo amo¬
re mest expetẽdam putamus. at hii qui pecu¬
dum ritu aduoluptatitomĩa referunt: Lom¬
ge dissenciũt. Nec mir̾um. Nuch .n. alterũ
nicħ magnificum ac diuinsi suspic̾e possũt.
qui suas omnes coguticõnes abieterunt ĩ
rem tam humilem. tamq contemptam. Qx
obrem hos quidem ab hoc ẜmone remoneams
Ip̃i autẽ intelligamꝰ natura gigm sensum
diligere ceperunt: fruantur ⁊ morib sint
os sit honesta c̾certacõ. Sic ⁊ utilitates ex
si utilitas amiciciam conglutinaret: cadem

Expanded text:
ut exigamus gratiam—neque enim beneficium faeneramur, sed natura propensi ad liberalitatem sumus—sic amicitiam non spe mercedis adducti, sed quod omnis eius fructus in ipso amore inest, expetendam putamus. ab his, qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt, longe dissentiunt; nec mirum; nihil enim altum, nihil magnificum ac divinum suspicere possunt, qui suas omnis cogitationes abiecerunt in rem tam humilem tamque contemptam. quam ob rem hos quidem ab hoc sermone removeamus, ipsi autem intellegamus natura gigni sensum diligere coeperunt, fruantur et moribus, sios sit honesta certatio. Sic et utilitates ex si utilitas conglutinaret am
Abbreviated transcription (Latin):
ens habitus eet unus .euii. in puricauisaꝵ
aut ambitiosi. aut omĩa ad suam potẽriam
reuocantis cẽ sentengam. Quo uam mocõ
quisam amnicus eẽ potit eius cui se pucabit
inimitũ et̃ posse. Qum ⁊ necesse rrit cuit
quo plures det sͥ tanqm q̃sas ad rep̾hẽtẽ o
Rursus autẽ recte factis cõmodisq amiten
am ualet. Illud pocius pͥcipiend̾ fuit utes
diligenciam adhibemus in amitis ꝯuatidi
do funssemus. ferẽdũ io scipio pocius qm in¬
amiciciarũ tempus cogitandum putaluit
hiis gͥ finibusutendum arbittor ut cuem¬
dati mores amicoꝵ sint. tũ sit int cõi oui
rerum ꝯsilioꝵ uoluntatiĩ sie ulla excep¬
tione ꝯmuintas. Ut ⁊̃ siqua fortuna acci

Expanded text:
ens habitus esset unus e septem; impuri cuiusdam ens habitus esset unus e septem; impuri cuiusdam aut ambitiosi aut omnia ad suam potentiam revocantis esse sententiam. quonam enim modo quisquam amicus esse poterit ei, cui se putabit inimicuquo plures det sibi tanquam ansas ad reprehendendum; rursum autem recte factis commodisque amicorum iam valet: illud potius praecipiendum fuit, ut eam diligentiam adhiberemus in amicitiieligendo fuissemus, ferendum id Scipio potius quam inimicitiarum tempus cogitandum putabat. His igitur finibus utendum arbitror, ut, cum emendati mores amicorum sint, tum sit inter eos omnium rerum consiliorum voluntatum sine ulla exceptione communitas, ut etiam si qua f
Abbreviated transcription (Latin):
sit rõ acceptoꝵ ⁊ datoꝵ. Dicior michi ⁊ aqmr¬
entior udetur uera ꝓmicitiã nõ obseruare
res stricte. ne plus reddat ꝙ accepit. Nleque
cuim uerend ẽ. nequid exc̃idat. aut nequid
int̾ran defluat. Aut nequio plus equs m
amiciciam ꝯgeratut. Eocraus uero iliefi¬
ins teterimus est ut qnͣti est quis sẽ ip̃e fa¬
ciat: tanti fiat ab amicis. sepe enĩ uiquili¬
damaut aĩmꝰ abiectior est. aut spes ampi¬
ficande fortime speciosior nõ ẽ qͥ amicitalẽ¬
eẽ qualis ulec̃. s potuis eniti ⁊ ẽfficere. ut
amici iacentem aĩi excitet in ducatq in
spem cogitacõmq mesiorem Q aluis ꝙ fim¬
Uere amicicie ꝯstituendus c̃ si prius ꝙtati¬
me reprehendere scipio solitus ut edixero.
Negabat ullam uocem numiciorẽm qiu¬
cicie potuisse reꝑiri qm eius qui dixissẽt ita
amare oportere ut slaligñ eẽt osurus. Ner
imqm̃ se adduci posse. ut ħ quẽ admode pu¬
taretur: abiante dictũ cẽ crederet qui sĩpi¬

Expanded text:
ratio acceptorum et datorum. divitior mihi et affluentior videtur esse vera amicitia nec observare restricte ne plus reddat quam acceperit: neque enim verendum est ne quid excidat aut ne quid in terram defluat aut ne plus aequo quid in amicitiam congeratur. tertius vero ille finis deterrimus, ut, quanti quisque se ipse faciat, tanti fiat ab amicis. saepe enim in quibusdam aut animus abiectior est aut spes amplificandae fortunae fractior. non est igitur amici talee in se est, sed potius eniti et efficere ut amici iacentem animum excitet inducatque spem cogitationemque meliorem. alius ierae amicitiae constituendus est, si prius, quid maxime reprehendere Scipio solitus sit, dixero. negabat ullam vocem inimiciorem amicitiae potuisse reperiri quam eius qui dixisset ita amare oportere ut si aliquando esset osurus; nec vero se adduci posse ut hoc, quem ad modum putaretur, a Biante esse dictum crederet, qui sapi
Abbreviated transcription (Latin):
cie : s ⁊ felicitatis diceret sibi inderi. Qua
nus amor mamicicia ꝓgredi debeat. Num
si coriolanus habuit amicos. ferre cõtrapa¬
triam arma illi cũ coriolano debuerunt.
Num betillinũ amciregnũ appetẽtem: Aũ
ameliũ debuerant adumiare: Tibiũ quicem

Expanded text:
iam felicitatis diceret sibi videri. quam nus amor in amicitia progredi debeat. numne, si Coriolanus habuit amicos, ferre contra patriam arma illi cum Coriolano debuerunt? num Vecellinum amici regnum appetentem, num Maelium debuerunt iuvare? tiberium quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩtare illũ monũ sermone applłare sapit̃¬
tem. Ego autem apr̃e ita cram deductus
ad sccuõlam sumpta uirili toga: ut quo¬
ad possem. ⁊ liceret: a senis latere nũqm
d cederem. Itaq mlt̃a ab eo prutenter
dis putata. multa ⁊̃ brcuiter ⁊ cõmode dic¬
ta: memoric mandabam. ficriq eiuis stu¬
sebam prucencia doctior. Quo mortuo: me
lad pontificem sccuolam cõtuli. Qũe ñt ci¬
dicer. S de h̾ alias. Nunc redeo ad angurem
um seꝑe multa marrabat. tum memi¬
m comi in hemicicuo sedentem ut solebat.
familiares: incum serionem illũ incide¬
re: quitr̃ fere multis erat more. ¶ M cim¬
msti .n. ꝑfecto o accice. ⁊ comagis qd.p. suapi¬
tio utebare multũ. cum is tribunus ꝑlebis
capitali odio aqunto pompeio qui tunc ꝯsul
erat dissideret: quo cl̃ cauctissime ⁊ aman¬
tissmit uxat uixat : quta cẽt hominũ uł
admiratõ uł querela. Itaq tũ sceuola cum

Expanded text:
bitare illum in omni sermone appellare sapientem. ego autem a patre ita eram deductus ad Scaevolam sumpta virili toga, ut, quoad possem et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prudenter disputata, multa etiam breviter et commode dicta memoriae mandabam, fierique studebam eius prudentia doctior. quo mortuo me ad pontificem Scaevolam contuli, quem dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multa, tum memini domi in hemicyclio sedentem, ut solebat, familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio utebare multum, cum is tribunus plebis capitali odio a Q. Pompeio, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum S