comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se plerunq ꝑfectũ est composito aũt ab utroq
differt que tota seruit grauitati nocũ aut suaui¬
tati Het igitur fere sunt in quib rei na q̃ren¬
da est. Esse ergo in oratione nũm quẽ dam nõ
est difficile cognoscere uideat .ii. sensus in qͦ¬
ne ẽ cognitus sed natura atq sensu quẽ di¬
mensa ratio docuit ꝗd actiderit ita notatio
nature & aĩaduersio pepit artem sed inuer
tu remota soluta eẽ uideatur orõ max̾q id
nuda pene remane or̃o quoꝵ siłia sunt q̃dã
ẽt apud nr̃os uelut ille in thiẽste. Quem nam
te ẽẽ dicã quin tarda in senectute et quȩ
sequuntur. que nisi cũ tybicen accessio ora¬
tiois sũt solute simillima At comicorum
scẽnarii propt̾ similitudinẽ sermonis sic se¬
pȩ sunt ab iecti ut nõ nũq uix in his nͣus¬
& uersus intelligi possit qͦ est ad inueniendũ
difficilior in or̃one nuͣs ꝙͣ in uersibus Omĩo
duo sunt quȩ cõdiant orõnez u̾bori numeroꝵ¬

Expanded text:
fectum est; compositio autem ab utroque differt, quae tota servit gravitati vocum aut suavitati. Haec igitur fere sunt in quibus rei natura quaerenda sit. esse ergo in oratione numerum quendam non est difficile cognoscere. Iudicat enim sensus; in qne est cognitus, sed natura atque sensu, quem dimensa ratio docuit quid accideret. Ita notatio naturae et animadversio peperit artem. Sed in vetu remoto soluta esse videtur oratio maximeque id nuda paene remanet oratio. quorum similia sunt quaedam etiam apud nostros, velut illa in Thyeste: quemnam te esse dicam? qui tarda in senecta et quae sequuntur; quake, nisi cum tibicen accessit, orationis sunt solutae simillima. At comicorum senarii propter similitudinem sermonis sic saepe sunt abiecti, ut non numquam vix in eis nuet versus intellegi possit. Quo est ad inveniendum difficilior in oratione numerus quam in versibus. omnino duo. sunt quae condiant orationem, verborum numeror
Abbreviated transcription (Latin):
lus ita inuaria & ꝑpetua oratioẽ hi st̃ inter
se miscendi & temꝑandi sic minie aĩadutet᷑
delectatois aucupiũ & quadrande or̃ois indu¬
stria q̃ latebit eo magis si& u̾boꝵ & sentẽtias
ponderib utem᷑ nã ꝗ audiũt hȩc duo aĩaduer¬
tunt & iocunda sibi censent u̾ba dico & sen¬
tentias ea q̃ dũ aĩs attentis admirantes exci¬
piu̾t fugit eos & preteruolat nuͣs ꝗ tñ si ab¬

Expanded text:
lus. Itaque in varia et perpetua oratione hi sunt inter lus. Itaque in varia et perpetua oratione hi sunt inter se miscendi et temperandi. Sic minime animadvertetur delectationis aucupium et quadrandae orationis industria; quae latebit eo magis, si et verborum et sententiarum ponderibus utemur. Nam qui audiunt haec duo animadvertunt et iucunda sibi censent, verba dico et sententias, eaque dum animis attentis admirantes excipiunt, fugit eos et prae- tervolat numerus;
Abbreviated transcription (Latin):
aptus ad u̾sũ qͦ libentiꝰ eũ recepit orõ Ephoꝵ uͦ
ne spondeũ quid̃ quẽ fecit intelligit ẽẽ equalẽ
dactilo quẽ probat syllabis & metiendos pedes
nõ interuallis existimat qđ idem facit in troe¬
cheo ꝗ tp̃rib & interuallis ẽ par sambo sed eo
uitiosius in orͣone si ponatur exmus qđ uer¬
ba melius in syllabas longiores cadũt Atq hec
quȩ sunt apud aristotelem eadẽ a theophastro
theodecteq de paene dicũtur. Ego aũt sentio
om̃s in orõne ẽẽ qͣi ꝑmixtos. & cõfusos pedes
neq Ex nuͣm ut sermo uulgi ẽ debet orõ¬
Alterũ nimis ẽ uinctũ ut de industria factũ
appareat: Alterũ nimis dissolutũ ut ꝑuaga¬
tum ac uulgare uideatur: ut ab altero ño
delectare asterũ oderis. Sit igit᷑ ut gͣdixi per¬
mixta et temꝑata nuͣis nec dissoluta nec
comodatissimi Iambus .N. freq̃ntissimus
ẽ. in his q̃ demisso atq humili sermone¬
dicunt᷑ pȩan aũt in ampliorib ĩ utroq dacti¬

Expanded text:
ibentius eum recepit oratio. Ephous vero ne spondeum quidem, quem fugit, intellegit esse aequalem dactylo, quem probat. Syllabis enim metiendos pedes, non intervallis existimat; quod idem facit in trochaeo, qui temporibus et intervallis est par iambo, sed eo vitiosus in oratione, si ponatur extremus, quod verba melius in syllabas longiores cadunt. Atque haec, quae sunt apud Aristotelem, eadem a Theophrasto Theodecteque de paeane dicuntur. ego autem sentio omnis in oratione esse quasi permixtos et confusos pedes,neque extra numerum, ut sermo vulgi, esse debet oratio—alterum nimis est vinctum, ut de industria factum appareat, alterum nimis dissolutum, ut pervagatum ac vulgare videatur; ut ab altero non delectere, alterum oderis—; sit igitur, ut supra dixi, permixta et temperata numeris nec dissoluta nec nt quique accommodatissimi. Iambus enim frequentissimus est in eis quae demisso atque humili sermonedicuntur; paean autem in amplioribus, in utroque dacty
Abbreviated transcription (Latin):
hat. Ita peana probat eoq ait uti om̃s sed
ipos nõ sentire cũ utantur. ẽẽ aũt tertiũ ac
mediũ inter illos sed ita factos eẽ pedes ut
in eis singulis modus insit. at sexquiplex
aut dupłex aut par. Itaq illi de ꝗb ante
dixi tantũmõ comoditatis habuerũt ratio¬
nẽ: nullã dignitatis Iambus .N. &x dactilus
inuersũ cadunt maxĩe itaq ut uersum
fugimus in oratiõe. sic hi sunt euitandi cõ¬

Expanded text:
sed ipsos non sentire cum utantur; esse autem tertium ac medium inter illos, et ita fatos eos pedes esse, ut in eis singulis modus insit aut sesqui lex aut duplex aut par. Itaque illi de quibus ante dixi tantum modo commoditatis habuerunt rationem, nullam dignitatis. iambus enim et dactylus in versum cadunt maxime itaque ut versum fugimus in oratione, sic hi sunt evitandi con
Abbreviated transcription (Latin):
r&̃ lr̃e ut ẽt mõ nisi aũt int̾posuissẽ cõcur¬
risser ex eo ẽ mecũ et tecũ nõ cũ me & cum
hec reprehenduit. Nam prho deũ atq hoiu fideᷤ
deoꝵ auĩt ita credo hoc illi nesciebant an dabat
cõtraxerat pr̃is mei meũ fcũ pudei ꝓ meoꝵ ftor
& texitur flagitiũ. examẽ rapit pro exitiorũ¬
nõ dic& liberũ ut pleriq loquim cũ cupidos
liberũ aut in libeꝵ loco dicimꝰ sedut isti uo¬
lunt:. neq tu unqͣ ingremiũ extollas liberoꝵ
extegenꝰ & id̃: nãq aesculapii liberoꝵ: at ille
aliter in chruse: nõ solũ ciues antiq anni ma

Expanded text:
o, nisi autem interposuissem, concurrissent. Ex eo est mecum et tecum, non cum me et cum haec reprehendunt. Nam pro deum atque hominum fidem deorum aiunt. Ita credo hoc illi nesciebant: an dabat contraxerat: patris mei meum factum pudet pro me texitur, exitium examen rapit pro exitiorum,non dicit liberum, ut plerique loquimur, cum cupidos liberum aut in liberum loco dicimus, sed ut isti volunt: neque tuom umquam in gremium extollas liberorum ex te genus, et idem: namque Aesculapi liberorum. at ille alter in Chryse non solum: cives, antiqui a
Abbreviated transcription (Latin):
mus postremã lrãm detrahebat nisi uoca¬
lis inseq̃bantur ita nõ erat ea offensio in
si in docta consuetudo tazẽ artifex suaui¬
tatis ꝗd ab ip̃a tand. arte & doctrina po¬
stulari. putamꝰ Net dixi breuiusi ꝙͣ siꝰ hac
udere una disputarã Estm hic locus late patẽs
iide na usuq nerbo  longꝰ aũt q̃ instituta rẽ
postulabat. sed iꝗa rerũ uerboꝵ q uidĩciũ pru¬
dentia. ẽ. uocũ aũt & nũoꝵ aures sũt itidi¬
ces & qđ illa ad intelligentiã referũtur hec
ad uoluptatẽ. in illis ratio inuenit in his sen¬
sus artẽ aũt negligenda fuit nob uoluptas

Expanded text:
mus, postremam litteram detrahebant, nisi vocalis insequebatur. Ita non erat ea offensio in si indocta consuetudo tam est artifex suavitatis, quid ab ipsa tandem arte et doctrina postulari putamus? haec dixi brevius quam si hac de re una disputarem—est enim locus hic late patens de natura usuque verborum—longius autem quam instituta ratio postulabat. sed quia rerum verborumque iudicium in prudentia est, vocum autem et numerorum aures sunt iudices, et quod illa ad intellegentiam referuntur, haec ad voluptatem, in illis ratio invenit, in his sensus artem. Aut enim neglegenda fuit nobis voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
do intelligũt & ꝙͣ quȩ attinendi mag̾ dñatus
fient nec uͦ rep̾henderĩ scripsere alite et scrip¬
serũt ẽẽ ueriꝰ sentio sed c̃osuetudini aurib
indulgenti libenter obsequor idẽ camp̾us ħt
inꝗt enniꝰ & intemplis idẽ probauit. At isdẽ
erat ueriꝰ nͨ tñ isdẽ ut optimius male sona¬
bat isdẽ impetratũ ẽ. a cõsuetudiẽ ut pecca¬
re suauitatis c̃a licer& et pomeridianas qua¬
drigas quã post meridianas libentiꝰ dixim¬

Expanded text:
do intellegunt, quamque attinendi magni dominatus sient . Nec vero reprehenderim scripsere alii rem et scripserunt esse verius sentio, sed consuetudini auribus indulgenti libenter obsequor. isdem campus habet inquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; at isdem erat verius, nec tamen eisdem ut opimius.; male sonabat isdem: impetratum est a consuetudine ut peccare suavitatis causa liceret. Et posmeridianas quadrigas quam postmeridianas quadri
Abbreviated transcription (Latin):
striũ fluuiũ: atq algidã ibidẽ quã nũꝙͣ uo¬
bis grai atq barbari. At enniꝰ semel scipio
inuicte &x quidã nos hoc motu radiãtis ei ẽ¬
ac inuada ponti hoc id̃ nr̃i sepius nõ tulissex
quod greti laudare &̃i solent: S ꝗd ego uocalis
sine uocalib sȩpe breuitatis cã cõtrahebat ut
ista dicerẽt: multis modis uiuas argenteas
Nã ut duellũ bellũ & diuis sic bis sic diuil¬
liũ eũ ꝗ penos classe deuicit bellũ nõiauer̃t
cũ suꝑiores appellati eent semꝑ duelli Quĩ
& uerba sȩpe cõtrahuntur: nõ usus c̃a sed
aurium quõ .N. uester axilla ala fcus est
et ex illis: & uexillo e pauxillo cõsuetu¬
do elegans latini sermois euellit: libenter
& copulando u̾ba uingebat rit sodes pro si au¬
des:sis pro si us iã in uno capistria u̾ba st̾
Ain pro ais ne neꝗre pro nõ quire: malle ꝓ mao
uelle: nolle ꝓ nõ uelle: Dem & sȩpe et exin

Expanded text:
strum fluvium atque algidam et ibidem: quam numquam vostrum fluvium atque algidam et ibidem: quam numquam vobis Grai atque barbari. at Ennius saepe Scipio invicte, et semel quidem nos: hoc motu radiantis eteae in vada ponti. hoc idem nostri saepius non tulissent, quod Graeci laudare etiam solent. Sed quid ego vocalis? sine vocalibus saepe brevitatis causa contrahebant, ut ita dicerent: multi' modis, in vas' argenteis, nam ut duellum bellum, et duis bis, sic Duellium eum qui Poenos classe devicit Bellium nominaverunt, cum superiores appellati essent semper Duellii. Quin etiam verba saepe contrahuntur non usus causa sed aurium. Quo modo enim vester Axilla Ala factus est et taxillis et paxillo et vexillo consuetudo elegans Latini sermonis evellit. libenter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro si audes, sis pro si vis. Iam in uno capsis tria verba sunt. Ain pro aisne, nequire pro non quire, malle pro magis velle, nolle pro non velle, dein etiam saepe et exin
Abbreviated transcription (Latin):
tur offendent aures quarũ est iudiciũ super¬
bissimũ quod ꝗđ latina lingua sic obseruat
nemo ut tam rusticus sit quin uocalis nolit
cõiungere: In qͦ quid theopompũ & rep̾hen¬
dũt ꝙ eas lras tantopere fugerit & si id ma¬
gister eius ysocrates: at nõ tucyclides ne ille
qđ aut paulo maior. scriptor Plato nͨ solum
in his sermonib ꝗ dialogi dicunt᷑ uͥ & de in¬
ẽ athenis laudari inconcione eos qui sint
in pͥliis interfecti q̃ sic probata ẽ ut ea qͦ anĩs
ut scitis illo die recitari neceẽ ẽ iͣ ea ẽ crebra
ista uocũ cõcussio quã magna exꝑte et ui¬
tiosam fugit demostenes: S grȩci uiderint
nob̾ ne si cupiamꝰ quidã distrahere uoces cõ¬
ceditur. uudicãt orõnes ille ipe horridule ca¬
tonis indicãt oẽs poete p̾ter eos ꝗ & u̾sũ face¬
r& sepe hiabat ut naciius uos ꝗ accolitis hy¬

Expanded text:
tur, offendent auris, quarum est iudicium supertur, offendent auris, quarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum reprehendunt, quod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem magister eius Isocrates fecerat; at non Thucydides, ne ille quidem haud paulo maior scriptor Plato nec solum in eis sermonibus qui dia/logoi dicuntur, ubi etiam de ine, qua mos est Athenis laudari in contione eos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotannis, ut scis, illo die recitari necesse sit. In ea est crebra ista vocalium concursio, quam magna ex parte ut vitiosam fugit Demosthenes. sed Graeci viderint; nobis ne si cupiamus. quidem distrahere voces conceditur. Indicant orationes illae ipsae horridulae Catonis, indicant omnes poetae praeter eos qui, ut versum facerent, saepe hiabant, ut Naevius: vos, qui accolitis Hi
Abbreviated transcription (Latin):
uerba: ut aut int̾ se: ꝙͣ aptissime cohȩreant
extrema cũ pͥmis eaq sint ꝙͣ suauissimis
uocib aut ut forma ip̃a cõcim̃tasq u̾boꝵ
cõficiat orbem suũ. aut ut cõprehensio nu¬
merose & apte cadat: atq illud primũ ui¬
deamus quale sit qđ uel max desiderat di¬
ligentiã: Est .N. qͣi structura quedã nec id¬
t̾n fiet operose nã e̾e̾t cũ infinitus cũ pueri¬
lis labor. qđ apud luciliũ scite exagitat in
ablutio sceuola ꝙͣ lepide lesis composite ut
Thesserulȩ om̃s arte pauimento atq emble¬
mate uermiculato: Nolo tã munuta hȩc¬
cõstitutio appareat: sed tñ stilus ex̾citatus
efficiet facile hãc uiã cõponendi nã ut in
telligendo oculus sic auuis indocendo prospi¬
ci& ꝗd seqͣmur. nõ extremoꝵ uerboꝵ cũ in¬
sequentib pͥmis cõcursus aut hiuilcas uoces
efficiet aut asperas Mͣ ius ii suaues graues¬
ue sententiȩ tñ si inconditis uerbis efferũ¬

Expanded text:
verba, aut ut inter se quam aptissime cohaereant verba, aut ut inter se quam aptissime cohaereant extrema cum primis eaque sint quam suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa concinnitasque verborum conficiat orbem suum, aut ut comprehensio numerose et apte cadat. Atque illud primum videamus quale sit, quod vel maxime desiderat diligentiam, ut fiat quasi structura quaedam nec tamen fiat operose; nam esset cum infinitus tum puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperas. Quamvis enim suaves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferun
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. nã oiũm magnaꝵ artiũ sicut arboꝵ
altitudo nos delectat rãdices stirpesq nõ itẽ
sed eẽ illa sine his nõ põt. me aũt siue per¬
uagatissimus ille uersus qui uel ad artem
pudere proloqui ꝙͣ factites dissimulare nõ
sinit quin delectem siue tuũ studiũ hoc¬
a me uolumen expressit: tñ eis quos aliꝗd
rephensuros suspicabar respondendũ fuit Qđ
si ea q̃ dixi nõ ita eẽnt quis tñ se. tam dur
agrestemq p̾beret: ꝗ hanc mihi nõ daret
ueniam ut cũ mee forenses artes & acticẽs pu
sum aut mȩstitiȩ cui resisto potiꝰ ꝙ̃ lr̃ĩs de¬
derem Que ꝗdem antea inuidicia atq in
curia deducebant nũc oblectant domi: Nec
uͦ talib mo reb quales hic liber cõtin& sed
multo etiã grauiorib & maiorib q̃ si erũt
ꝑfecte profecto forensib nr̃is rebus & do
mestice lr̃e respondebũt: Sed ad institutam
disputationẽ reuertamꝰ: Collocabunt᷑ igitꝰ

Expanded text:
dicitur. Nam omnium magnarum artium sicut arborum dicitur. Nam omnium magnarum artium sicut arborum altitudo nos delectat, radices stirpesque non item; sed esse illa sine his non potest. Me autem sive pervulgatissimus ille versus, qui vetat artem pudere proloqui quam factites, dissimulare non sinit qui delecter, sive tuum studium a me hoc volumen expressit, tamen eis quos aliquid reprehensuros suspicabar respondendum fuit. quod si ea quae dixi non ita essent, quis tamen se tam durum agrestemque praeberet qui hanc mihi non daret veniam, ut cum meae forenses artes et actiones pusum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam litteris dederem? quae quidem me antea in iudicia atque in curiam deducebant, nunc oblectant domi; nec vero talibus modo rebus qualis hic liber continet, sed multo etiam gravioribus et maioribus; quae si erunt perfectae, profecto maximis rebus fomesticae litterae respondebunt. Sed ad institutam disputationem revertamur. conlocabuntur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quentia poͬt aud id qđ dissimulat effugit
aut est periculũ neꝗs putet in magna arte:
& głosa turpe eẽ docere alios id qđ ip̃i fuerit
honestissimũ dicere. Ac fortasse cȩteri cer¬
tiores ego semꝑ me didicisse prȩ me tuli Quia
enim possem cum & affiussem adolescens et ho¬
rum studiorum causam mare transissem &
doctissimis hominib referta domus eẽ: et ali¬
que fortasse ineẽnt insermone nr̃o doctrina¬
rum note. Cũq uulgo scripta nr̃a legerentur
dissimularem me didicisse quid erat cur pro¬
barem. nisi qđ parũ fortasse profeteram qđ
cũ ita sit tñ ea quȩ supͣdicta sunt plus indis¬
putando ꝙ̃ ea de quib dicendũ est dignita¬
tis habuerũt: De uerbis enĩ cõponendis et de
sillabis propemodum dinumerandis & deme¬
tiendis loquemur que & si sunt sicuti mihi
uidentur. necessaria tñ fuint magnificentiꝰ
ꝙ̃ docẽtur. est id omĩo rerũ: sed propͥe in hoc

Expanded text:
quentia potest aut id quod dissimulat effugit quentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum ne quis putet in magna arte et gloriosa turpe esse docere alios id quod ipsi fuerit honestissimum discere? ac fortasse ceteri tectiores; ego semper me didicisse prae me tuli. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa maria transissem et doctissimis hominibus referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me didicisse? Quid erat cur probarem nisi quod parum fortasse profeceram? quod cum ita sit, tamen ea quae supra dicta sunt plus in disputando quam ea de quibus dicendum est dignitatis habuerunt. de verbis enim componendis et de syllabis prope modum dinumerandis et dimetiendis loquemur; quae etiam si sunt, sicuti mihi videntur, necessaria, tamen fiunt magnificentius quam docentur. Est id omnino verum, at proprie in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eã rẽ tp̃s ip̃i seponerã. sed eod ipr̃e discentibus¬
& satisfacer&: et cõsulentib: Alteri cũ dome¬
sticũ tp̃s in cognoscendis componendisq
causis: forense in agendis reliquũ in se ip̃is
reficiendis om̃e cõsumer& Quẽ habebãt in¬
stituendi aut docendi locum: atq haudscio
luerint. ꝙ̃ doctrina Itaq illi dicere melius
ꝙ̃ precipere: nos cõ fortasse possimꝰ ad digni¬
tatem melius docẽ: nõ ht certe se qͣi in ludo
S si monendo si cohortando percõtando. si com¬
memorando. si int̾dũ et̃ una legendo. au¬
bis sacrorũ alienatio fiat docere honestum
ẽ: ut est: quib ip̃a sana retinere defendi¬
ꝙ possint. nõ honestũ est: Aut us ẽt pro¬
fitentur etiam qui nescuit Eloquentia aũt̃
illi ip̃i qui cõsequuti sũt. tñ se ualere dissi¬
mulant. propterea qđ prudentia hõib gra¬
ta est: lingua suspecta: Nũ ig̾ aut laterẽ ȩlo¬

Expanded text:
eam rem tempus ipsi seponerent, sed eodem tempore et discentibuseam rem tempus ipsi seponerent, sed eodem tempore et discentibus satis facerent et consulentibus; alteri, cum domesticum tempus in cognoscendis componendisque causis, forense in agendis, reliquum in sese ipsis reficiendisomne consumerent, quem habebant instituendi aut docendi locum? atque haud scio luerint quam doctrina; itaque illi dicere melius quam praecipere, nos contra fortasse possumus. 'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, aubis sacrorum alienatio fiat docere honestum est, ut est : quibus ipsa sacra retineri defendique possint non honestum est? 'at ius profitentur etiam qui nesciunt; eloquentiam autem illi ipsi qui consecuti sunt tamen ea se valere dissimulant.' propterea quod prudentia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere elo
Abbreviated transcription (Latin):
existimator reprenderetur nam quis unꝙͣ
dubitauit quin in re. ꝑ nr̃a primas ȩloq̃n¬
tia tenuerit partes. semꝑ urbanis pacatisq
reb setundas uices scientia Cum in altera
gratiȩ. gloriȩ: presidii plurimũ eẽt. In altera
persequutionũ: cautionũq prȩceptio. Quȩ
quid ip̃a ab eloquentia auxilĩ sepe peterẽt¬
ea nõ repugnante uix suas regiones finesq
defender&: Cur igitur: Ius cuiile: docere
semꝑ pulchrum fuit: horumq clarissimoꝵ
disciptilis floruierũt domꝰ ad dicendũ siquis
amat aut adruuet in eo uiuentutẽ uituꝑ¬
etur. nã si uitiosum ẽ dicere ornate: pellit
oĩo a ciuitate eloquentia: Sin ea nõ modo
eos ornat penes quos est. sed ẽt unusam
honestũ est: aut qđ nosse pulcherrimum
est id nõ gloriosum docere: At alterũ facti¬
tatum ẽ. alterũ nouũ fateor: S utriusq rei
causa est Alteros .N. respondentes audire
sat erat ut hi qui docerent nullũ sibi ad

Expanded text:
existimator reprehenderet? nam quis umquam existimator reprehenderet? nam quis umquam dubitavit quin in re publica nostra primas eloquentia tenuerit semper urbanis pacatisque rebus, secundas iuris scientia? cum in altera gratiae, gloriae, praesidi plurimum esset, in altera praescriptionum cautionumque praeceptio, quae quidea vero repugnante vix suas regiones finisque defenderet. cur igitur ius civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos ornat penes quos est, sed etiam iuvathonestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere? 'at alterum factitatum est, alterum novum.' fateor; sed utriusque rei causa est. Alteros enim respondentes audire sat erat, ut ei qui docerent nullum sibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi siluã uideas oĩs eluceat oportet eloquẽtiȩ
magnitudo: S hȩc nisi collocata & qͣi instructa
& nexa u̾bis ad eã laudẽ quã uolumꝰ aspirare
nõ possũt de qͦ cũ mihi deinceps uiderem eẽ
dicendũ ẽt si nõ monebãt iã me illa que sͣdixe¬
ram: tñ his q̃ sequunt᷑ ꝑturbabar magis &¬
currebat. N. posse repiri nõ inuidos solũ qui¬
b referta sũt oĩa sed fautores ẽt̃ meaip laudũ
qui nõ censerẽt eius uiri ẽẽ de cuiꝰ meritis tã¬
ta senatus iudicia fecisset cõprobante . ꝑ. R
daret: Quib si niħ alid responderẽ nͥ me. M.
.Rrͦ. negare roganti noluisse iusta eẽt excusa¬
satio cum & amicissimo & p̾stantissimo uiro
& recta et honesta petenti satisfacere uoluissẽ
Sed si profitear qđ utinã possem me studiosis di¬
cendi precepta & qͣi iuas quȩ ad eloquentiã
ferrent tradituꝵ. Quis tandẽ id iustus rerũ

Expanded text:
quasi silvam vides omnis eluceat, oportet eloquent ae quasi silvam vides omnis eluceat, oportet eloquent ae magnitudo. Sed haec. nisi collocata, et quasistructa, et nexa verbis ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt. De quo cum mihi deinceps viderem esse dicendum, etsi movebant iam me illa quae supra dixeram tamen eis quae sequuntur perturbabar magis. Occurrebat enim posse reperiri non invidos solum, quibus referta sunt omnia, sed fautores etiam laudum mearum, qui non censerent eius viri esse, de cuius meritis senatus tanta iudicia fecisset comprobante populo dare. Quibus si nihil aliud responderem nisi me M. Bruto negare roganti noluisse, iusta esset excusatio, cum et amicissimo et praestantissimo viro et recta et honesta petenti satis facere voluissem. sed si profiterer—quod utinam possem!—me studiosis dicendi praecepta et quasi vias quae ad eloquentiam ferrent traditurum, quis tandem id iustus rerum
Abbreviated transcription (Latin):
diũt nõ nũꝙ̃ ẽt̃ cũ aduersario qͣ deliberet
ut hoium sermoes moresq describat ut my¬
ta quedã eloquentia inducat. Ut ab eo qđ
agitur au̾tat aiõs ut sȩpe in hylaritatẽ risũ¬
ue cõuertat ut añ occup& qđ udeat oppo¬
ni ut cõparet similitudines utatur exem¬
plis. ut aliud alii tribuens dispertiat᷑ ut in¬
terpellat oratorẽ. coherceat ut aliud reticere:s
dicat & denunciet ꝗd caueãt & liberius ꝗd
audeat ut irascatur ẽt ut obiurget aliqͣnͣ &¬
dep̾cetur. ut supplic&. ut medeat medeatur
ut a proposito declin& aliqͣtũ ut optet ut
execretur ut fiat is ap̾ quos dic&x familia¬
ris atq in alias ẽt̃ dicendi qͣi uirtutes seqͣtur
breuitatẽ si res petet sȩpe etiã rẽ dicendo su¬
bici& oculis sepe supra fer& ꝙ̃ ferri possit si¬
gnificato sepe erit maior ꝙͣ orõ. sepe hylari¬
tas sȩpe uitȩ naturaꝵq imitatio hoc ingnͣe nã

Expanded text:
diunt, nonnunquam etiam cum adversario quasi deliberet; diunt, nonnunquam etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum mores sermonesque describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur auertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videat opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliqdeprecetur, ut supplicet, ut medeatur, ut a proposito declinet aliquantulum, ut optet, ut execretur: ut fiat iis, apud quos dicet, familiaris, atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequatur: brevitatem, si res petet, saepe etiam rem dicendo subiciet oculis: saepesupraferet, quam fieri possit: significatio saepe erit maior, quam oratio: saepe vitae, naturarumque imitatio. Hoc in genere nam
Abbreviated transcription (Latin):
eiisd̃ nois casus sepius cõmutantur sed
sententiar ornam̃ta maiora st ꝗb ꝗa freq̃n¬
tissime demostenes utat̾ sunt qui pͣutant
Iccirco eiꝰ eloquẽtia maxꝰ eẽ laudabilẽ Et
spetiȩ illuminare sentẽtias quas cũ tu brute¬
expetim ut u̾set sȩpe młtis mõĩs ead̃: uit uñã
inrẽ hereat et in eand cõmoretur. sentẽtia
sepe ẽt ut extenuet aliꝗd sȩpe ut irrideat
ut declin& a proposito deflectatq sentẽtiaᷤ
ut proponat quid dicturus sit: ut cũ transe¬
gerit iã aliꝗd difiniat ut sepe ip̃e reuocet
ut qđ dixit iter&. ut argum̃tu ratiõe con¬
cludat: ut int̾ogando urgeat ut rursus qiͣ
ad interrogata sibi ip̾e respondeat ut contra
ac dicat. accipi& sentire uelit. ut addubite
ꝗd potiꝰ aut qũo dicat: ut diuidat in partes
ut aliꝗd relinquat ac negligat ut añ p̾nũ¬
tiat ut in eo ip̃o in quo reprehendatur culpã
in adusariũ cõferat ut sȩpe cũ his qui au¬

Expanded text:
eiusdem nominis casus saepius commutantur. sed eiusdem nominis casus saepius commutantur. sed sententiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui puteniccirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et specie illuminare senteexpetimus, ut verset saepe mullis modis eadem et in una re haereat in eademque commoretur sententia. saepe etiam ut extenuet aliquid; saepe ut irrideat; ut declinet a proposito deflectatque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet, ut quod dixerit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi ad interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri velit; ut addubitet quid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partes; ut aliquid relinquat ac negligat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso, in quo reprehendatur, culpam in adversarium conferat; ut saepe cum iis qui au
Abbreviated transcription (Latin):
gitatioĩs celeriter agitatus per se ip̃e delectat
& reliqͣ ex collocatioe u̾boꝵ q̃ sũmunt᷑ qi lumi¬
na magnũ afferũt ornatũ orõni: Sũt.n. silĩa
illis quȩ in amplo ornatu scenȩ aut fori ap¬
pellantur insignia nõ ꝙ̃ sola ornent sed quod
iteranturq u̾ba aut breuit̾ cõmutata ponũ¬
tur aut ab eođ: u̾bo dicitur sepiꝰ. oro: aut in
iđ coicitur: aut utrũq aut adiungitur id
iteratũ: aut idẽ extremũ refertur aut cõ¬
tinent̾ unũ u̾bum nõ in ead sententia poni¬
tur aut cũ siłr riel cadũt u̾ba uel desinũt
aut młtis modis cõtrariis relata cõtraria
aut cũ gradatim fusimq uersus reditur
aut cũ demptis cõuinctioĩb dissolute plura
dicunt᷑ aut cũ aliꝗd p̾tereuntes cur id facia¬
mus ostendimꝰ aut cũ corrigimꝰ nos met
ip̃os qͣi rep̾hendentes aut si est aliqͣ expla¬
natio: uel admiratioĩs uł questioĩs aut cũ

Expanded text:
gitationis celeriter agitatus per se ipse delectat. gitationis celeriter agitatus per se ipse delectat. Et reliqua ex conlocatione verborum quae sumuntur quasi lumina magnum adferunt ornatum orationi; sunt enim similia illis quae in amplo ornatu scaenae aut fori appellantur insignia, non quia sola ornent, sed quod iteranturque verba aut leviter commutata ponuntur, aut ab eodem verbo ducitur saepius oratio aut in idem conicitur aut utrumque, aut adiungitur idem iteratum aut idem ad extremum refertur aut continenter unum verbum non in eadem sententia ponitur; aut cum similiter vel cadunt verba vel desinunt; aut cum sunt contrariis relata contraria; aut cum gradatim sursum versus reditur; aut cum demptis coniunctionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes cur id faciamus ostendimus; aut cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes; aut si est aliqua exclamatio vel admirationis vel questionis; aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pauca sũt nec ea iudicioꝵ. niħ antoni: niħ
Cotte: niħ sulpiti: dicebat. melius ꝙͣ scriplit
hortensiꝰ. uerũ hec ius quã querimus ꝙͣtasit
suspicemur: qm̃ exemplũ nõ habemꝰ ut si
exempla querimꝰ a demonstene sumamus
& qđ perpetue dictiõĩs ex eo loco inde in te¬
siphontis uidicio de sius factis: cõsiliis: mȩri
oro quȩ ẽ in ẽam formã quȩ ẽ insita in mẽ¬
tib nris includi sic põt ut maior eloq̃ntia
nõ requiratur: S iam forma ip̃a restat et
caracter ille qui dicitur: qui qualis debeat¬
ẽẽ ex ip̃is que supͣdicta sũt intelligi põt
nam & singulorum uerboꝵ & collocatorũ
lumĩa Atigimꝰ ꝗb sic abundabit. ut u̾bum
ex ore nullũ nisi aut elegans aut graui ex¬
eat ex oi gnͣe freq̃ntissime tralatiões erunt
qđ eas p̾p̾ similitudinẽ trasferũtur aĩos et re¬
ferunt᷑ ac mouetr huc & illuc qui motus co¬

Expanded text:
perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil Cottae, nihil Sulpici; dicebat melius quam scripsit Hortensius. verum haec vis, quam quaerimus, quanta sit suspicemur, quoniam exemplum non habemus, aut si exempla sequimur, a Demosthene sumamus et quidem perpetuae dictionis ex eo loco unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, meritioratio in eam formam quae est insita in mentibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. sed iam forma ipsa restat et xarakth\r ille qui dicitur; qui qualis esse debeat ex his quae supra dicta sunt intellegi potest. Nam et singulorum verborum et conlocatorum lumina attigimus; quibus sic abundabit, ut verbum ex ore nullum nisi aut elegans aut grave exeat, ex omnique genere frequentissimae translationes erunt, quod eae propter similitudinem transferunt animos et referunt ac movent huc et illuc, qui motus co
Abbreviated transcription (Latin):
illo p̾p̾ quẽ maiora ead illa cũ aguntur: ꝙͣ
tum legunt᷑ uideri solent nec nõ misera¬
tione solũ mẽs uidicũ ꝑmouenda ẽ qua
ita dolent̾ uti solemꝰ ut puer infantẽ ma
nib porantes tenuerimꝰ ut alia incã excita¬
to reo. nobili sublato ẽt filio paruo clamore
& lam̃tatiõe cõplerem forũ. Sed ẽt est faciẽ¬
dum: ut irascatur uidex: mitiget᷑ inuideat
faueat. cõtemnat: admiretur. oderit. diligat
cupiat: satietate afficiatur: speret mȩtuat
letetur. doleat. In qua uarietate duriorum
accusatio suppeditabit exͣ mitioꝵ defensioes
meȩ Nullo. ii mo aius audientis aut in¬
citari aut leniri poͬt ꝗ modus a me non
temptatus sit dicerẽ ꝑfectũ si ita uidicarẽ
Nec inueritate crimen arrogantiȩ extime¬
scerẽ s ut sͣdixi nulla me ingenii sed magͣ
ius a̾i inflamãt ut me ip̃e nõ teneam: Nec̃
si ulla reperirem. uel grȩtis si decerdi:S Crassi

Expanded text:
illo, propter quem maiora eadem illa cum aguntur quam illo, propter quem maiora eadem illa cum aguntur quam cum leguntur videri solent. nec vero miseratione snos ita dolenter uti solemus, ut puerum infantem in manibus perorantes teneremus. Ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione compleremus forum sed etiam est faciendum, ut irascatur Iudex, mitigetur, invideat, faveat, contemnat, admiretur, oderit, diligat, cupiat fastidiat, speret metuat, laetetur doleat; qua in varietate duriorum accusatio suppeditabit exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audientis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatus sit,—dicerem perfectum, si ita iudi- carem, nec in veritate crimen arrogantiae extimescerem; sed, ut supra dixi, nulla me ingeni sed magna vis animi inflammat, ut me ipse non teneam; nec si ulla reperirem, vel Graecis, si deceret. Sed Crassi
Abbreviated transcription (Latin):
nõiañ qͦ ꝑturbantur aĩ et cõcitantur id qđ
una regnat oro: Illud suꝑius come uicun¬
dum ad bñuolentiã tõciliandam paratũ hoc
uehemens: incensum incitatũ quo c̃ȩ arripi¬
untur. Qđ cũ rapide fertur sustineri nullo
pacto põt qͦ gnͣe nos mediocres aut młto
& minus. sed magno semꝑ usi impetu: sȩpe
aduersarios de statu om̃i deiecimus nobis
pro familiari reo: sumus orator nõ respon¬
dit hortensius a nobis ho audacissimris ca¬
tilina. in senatu accusatus obmutuit: ixũ
pͥuata incã magna & graui cũ cepiss& curio
pater respondere subito assedit cũ sibi ueneis
ereptam memoriã dicer&: ꝗd .N. demisse ratio¬
nib loquor. ꝗb eo sũ usus plurib qđ & si
plures dicebamꝰ peroratorẽ mihi tñ om̃s re¬
linquebat in qͦ ut uderer excellere: nõ inge¬
nio sed dolore obsequebar: q̃ qͣliacũq ĩ me
sũt me enĩ ip̃m nõ penitet᷑ ꝙ̃ta sint: sed
apparent in oronib & si carent libri sp̃u

Expanded text:
turbantur animi et concitantur, in quo uno regnat oratio. Illud superius come iucundum, ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu omni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, perorationem mihi tamen omnes relinquebant; in quo ut viderer excellere non ingenio sed dolore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paenitet quanta sint—, sed apparent in orationibus, etsi carent libri spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
et canoꝵ cõcursus horũm foriq strepitus deside¬
rat. Unũ ig annũ cũ rediissemꝰ ex asia cãs no¬
biles egimus: cũ questurã nos: cõsulatũ cocta
edilitatẽ peter& hortensius. Int̾im me q̃storem
siciliensis excȩpit annus: Cotta ex cõsulatu est
profectus ĩ galliã. pͥnceps & erat et habebat᷑ hor¬
tensiꝰ. cũ at a nõ post ex sicilia me recepissem iã
uidebatꝰ illud in me ꝗcqd̃ e̾e̾t: esse ꝑfectũ et ħre
maturitatẽ quandã suam: Nimis mlta uideor
de me ip̃e p̾sertim: s o̾i huic sermoni ꝓpositũ
ẽ nõ ut ingeniũ: et eloq̃ntiam meã ꝓspicias. un
longe absum: sed ut laborem ut industriam
Cũ ig eẽm in plurimis causis & ĩ principib pa¬
tronis ꝗnq̃nniũ fere u̾satus tũ in patrocinio
siciliensi max. incertamẽ ueni designatꝰ ȩdilis
tũ designato cõsule hortẽsio. S qm̃ oĩs hic ser¬

Expanded text:
et canorum concursus hominum forique strepitus desideet canorum concursus hominum forique strepitus desiderat. vnum igitur annum, cum redissemus ex Asia, causas nobilis egimus, cum quaesturam nos, consulatum Cotta, aedilitatem peteret Hortensius. Interim me quaestorem Siciliensis excepit annus, Cotta ex consulatu est profectus in Galliam, princeps et erat et habebatur Hortensius. Cum autem anno post ex Sicilia me recepissem, iam videbatur illud in me, quicquid esset, esse perfectum et habere maturitatem quandam suam. Nimis multa videor de me, ipse praesertim; sed omni huic sermoni propositum est non ut ingenium et eloquentiam meam perspicias, unde longe absum, sed ut laborem et industriam. cum igitur essem in plurimis causis et in principibus patronis quinquennium fere versatus, tum in patrocinio Siciliensi maximum in certamen veni designatus aedilis cum designato consule Hortensio. sed quoniam omnis hic ser
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi & licentia repͥmer&: et qͣi ex ripas dif¬
fluenti coherceret: ita recȩpi me biennio post
nõ mõ excitatior sed prope mutatus. Nã & cõ¬
tentio nimia uocis retiderat & qͣi referuerat
or̃o: lateribq iures. & corporis mediocris ha¬
bitus accesserat: Duo tũ excellebat᷑ oratores ꝗͥ
me imitandi cupiditate incitar&. Cotta & hor¬
tensius qͦꝵ alt̾ remissus & lenis: & ꝓpriis u̾bis
cõprehendes solute: & facile sententiã. Alter or¬
natus acer & nõ talis qualẽ tu eũ brute iam
deflorescentẽ cognouisti sed u̾bor & actioĩs
gnͣe comotior. Itaq cũ hortensio mihi magis
arbitrabar rẽ eẽ qđ ei dicendi ardore erã ꝓpͥor
& etate cõunctior Et i. uiderã ĩ hisdẽ causis
ut ꝓ.M. canuleio: pro. Cu dolobella cõsulari
cũ. cotta pͥnceps habitus eẽt pͥoris tñ agere par¬
tis hortensiũ acrẽ. u oratorẽ: incensũ. & agentẽ

Expanded text:
et licentia reprimeret et quasi extra ripas difet licentia reprimeret et quasi extra ripas diffluentis coerceret. Ita recepi me biennio post non modo exercitatior sed prope mutatus. Nam et contentio nimia vocis resederat et quasi deferverat oratio lateribusque vires et corpori mediocris habitus accesserat. duo tum excellebant oratores qui me imitandi cupiditate incitarent, Cotta et Hortensius; quorum alter remissus et lenis et propriis verbis comprendens solute et facile sententiam, alter ornatus, acer et non talis qualem tu eum, Brute, iam deflorescentem cognovisti, sed verborum et actionis genere commotior. Itaque cum Hortensio mihi magis arbitrabar rem esse, quod et dicendi ardore eram propior et aetate coniunctior. Etenim videram in isdem causis, ut pro M. Canuleio, pro Cn. Dolabella consulari, cum Cotta princeps adhibitus esset, priores tamen agere partis Hortensium. Acrem enim oratorem, et incensum et agentem
Abbreviated transcription (Latin):
A. primaq adolescentia cultũ & semꝑ auctũ
hoc rursus sumõ auetore & doctore renoua¬
ui. fod tñ tp̃r athenis apud demetriũ sirũ
ueterẽ & nõ ignobilem dicẽdi magistrum
studiose exceriꝰ solebã: Post a me asia tota
ꝑagrata est cũ sumis ꝗđ oratorib ꝗb cũ ex̾¬
cebar ip̃is iubentib quoꝵ erat pͥnceps Menip¬
pus stratonicensis: meo qđ uidicio tota Asia
illis tp̃rib disertissimꝰ. & si niħ hr̃e molestiaꝵ
nec ineptian atticoꝵ ẽ hic orator ĩ illis nuati
recte põt. Assiduissiẽ aũt mecũ fuit dioni¬
sius mages: erat & ȩschilus guidiꝰ adramitenirꝰ
romȩ audiuerã milonẽ applicaui. cũ auctorẽ
in ueris causis scriptorẽq p̃stantem tũ in no¬
tandis aĩadu̾tendisq uiciis & instituendo do¬
cendoq prudentissimũ: Is dedit oꝑam si id
mõ cõsequi potuit ut nimis redunnãtes nos
& supra fluentes iuiuenili quadã impunitate

Expanded text:
a primaque adulescentia cultum et semper auctum a primaque adulescentia cultum et semper auctum hoc rursus summo auctore et doctore renovavi. Eodem tamen tempore Athenis apud Demetrium Syrum veterem et non ignobilem dicendi magistrum studiose exerceri solebam. Post a me Asia tota peragrata est †tum summis quidem oratoribus, quibuscum exercebar ipsis libentibus; quorum 25 erat princeps Menippus Stratonicensis meo iudicio tota Asia illis temporibus disertissimus; et, si nihil habere molestiarum nec ineptiarum Atticorum est, hic orator in illis numerari recte potest. adsiduissime autem mecum fuit Dionysius Magnes; erat etiam Aeschylus Cnidius, Adramyttenus Romae audiveram Molonem applicavi cum actorem in veris causis scriptoremque praestantem tum in notandis animadvertendisque vitiis et in instituendo docendoque prudentissimum. Is dedit operam, si modo id consequi potuit, ut nimis redundantis nos et supra fluentis iuvenili quadam dicendi impunitate
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse uideatur minꝰ necessaria: Erat eo
tempore ĩ nob̾ sũma gracilitas & infirmi¬
tas corporis procerũ & tenue collum qui
habitus & quȩ figura nõ procul abẽe pu¬
tantur: A uitȩ periculo: si accedit labor &
laterum magna cõtentio eoq magis hoc
eos quib eram carus cõmouebat ꝙ omĩa
sine remissione. sine uarietate:ui sumã
& amici & medici hortarentur ut causas
agere desisterem qđ uis potius periculũ mihi
adeundũ ꝙ̃ a sperata dicendi gloria discedẽ¬
dum putaui. s cũ censerem remissione &
moderatione & cõmutato gne dicendi me
& periculũ uitare posse et tẽmꝑatius dicere
ut cõsuetudinẽ dicendi mutarim ea cã mͥ
in asiam proficiscendi fuit: Itaq cũ ẽẽm biẽ¬
niũ u̾satus in causis & iã in foro celebratũ
meũ nomẽ e̾ẽ: Roma sũ profectus Cũ ue¬
nissem athenas sex menses cũ antiocho uete¬
ris achademiȩ nobilissimo di prudentissio

Expanded text:
fortasse videantur minus necessaria. Erat eo fortasse videantur minus necessaria. Erat eo tempore in nobis summa gracilitas et infirmitas corporis, procerum et tenue collum: qui habitus et quae figura non procul abesse putatur a vitae periculo, si accedit labor et laterum magna contentio. Eoque magis hoc eos quibus eram carus, commovebat, quod omnia sine remissione, sine varietate, vi summaet amici et medici hortarentur ut causas agere desisterem, quodvis potius periculum mihi adeundum quam a sperata dicendi gloria discedendum putavi. Sed cum censerem remissione et moderatione vocis et commutato genere dicendi me et periculum vitare posse et temperatius dicere, ut consuetudinem dicendi mutarem, ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit. Itaque cum essem biennium versatus in causis et iam in foro celebratum meum nomen esset, Roma sum profectus. cum venissem Athenas, sex mensis cum Antiocho veteris Academiae nobilissimo et prudentissimo
Abbreviated transcription (Latin):
sȩpe cũ.M.pisone: & cũ .o. Pompeio aut cum
aliqͦ qͦttidie idq faciebam młtũ ẽt latine: sei
grȩcȩ sȩptꝰ. uł qđ grȩca or̃o plura ornam̃ta sup¬
oratorũ triũ. sceuolȩ. carbonis. antisti. reditus
cottȩ. curionis. crassi. Lentuloꝵ Pompei leges
Tũ pͥmũ nos ad cãs & pͥuatas et puͣ ͤ. adire
coegimus nõ ut inforo disceremꝰ sed qđ
pleriq fecerunt: ut ꝙ̃tũ nos efficer᷑ potiuis¬
semus docti inforũ ueniremꝰ. Eod tp̃r mi¬
loni dedimus oꝑam dictatore. n. silla lega¬
tus ad senatũ de rhodiorũ p̾miis uenerat
Itaq pͥma causa publica pro sexto roscio
dicta tantũ comendatioĩs habui ut nõ
nulla eẽt quȩ nõ digna nr̃o patrocinio in¬
deretur: Deinceps inde multe. quas nos di¬
ligenter elaboratas et ꝙͣ elucubratas affere¬
bamus: nũc qm̃ totũ me nõ uacua aliquo
aut crepundus: sed corpore o̾i uideris uel¬
le cognoscere Complectar nõ nulla ẽt quȩ

Expanded text:
saepe cum M. Pisone et cum Q. Pompeio aut cum saepe cum M. Pisone et cum Q. Pompeio aut cum aliquo cottidie, idque faciebam multum etiam Latine, sed Graece saepius, vel quod Graeca oratio plura ornamenta suporatorum trium Scaevolae Carbonis Antisti, reditus Cottae Curionis Crassi Lentulorum Pompei, leges Tum primum nos ad causas et privatas et publicas adire coepimus, non ut in foro disceremus, quod plerique fecerunt, sed ut, quantum nos efficere potuissemus, docti in forum veniremus. eodem tempore Moloni dedimus operam; dictatore enim Sulla legatus ad senatum de Rhodiorum praemiis venerat. Itaque prima causa publica pro Sex. Roscio dicta tantum commendationis habuit ut non ulla esset quae non digna nostro patrocinio videretur. Deinceps inde multae, quas nos diligenter elaboratas et tamquam elucubratas adferebamus. nunc quoniam totum me non naevo aliquo aut crepundiis, sed corpore omni videris velle cognoscere, com- plectar non nulla etiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
Trienniũ ferẽ fuit urbs sine armis sed ora¬
toꝵ aut interitu aut discessu aut fuga. nam
aberant & adolescentes.M. crassus & lentuli
duo: pͥmis ĩ causis aiebat hortensiꝰ magis mag̾q
qͦttidie probatur. Antistrꝰ piło sȩpe dicebat minꝰ
sȩpe Pompo. raro Carbo. semel aut iten phylippꝰ
At uͦ ego hoc tp̃re o̾i. noctes & dies. in oium doc¬
trinaꝵ mȩditatione u̾sabar: erã cũ stoico dio¬
doto: qui cũ habitauisset apud me: cũq ui¬
xisset. nuꝑ ẽ domi meȩ mortuus a qͦ cũ iali¬
is reb: tũ studiosissime in dyaletica excebar
qua qͣi cõtracta & astricta eloquentia putan¬
da est. sine qua ẽt tũ brute uidicasti te illam
iustam ȩloquentiã qui nã dẏaleticã ẽẽ dilatã
ꝑutant cõsequi nõ posse: hiuc ego doctori et
eius artib raris atq młus ita eram tñ deditꝰ
ut ab excitationib oratoriis nlls dies uacuus
eẽt comtabar declamitans sic cũ n̾c locũtur:¬

Expanded text:
Triennium fere fuit urbs sine armis, sed oraTriennium fere fuit urbs sine armis, sed oratorum aut interitu aut discessu aut fuga—nam aberant etiam adulescentes M. Crassus et Lentuli duo—primas in causis agebat Hortensius, magis magisque cottidie probabatur Antistius, Piso saepe dicebat, minus saepe Pomponius, raro Carbo, semel aut iterum Philippus. At vero ego hoc tempore omni noctes et dies in omnium doctrinarum meditatione versabar. eram cum Stoico Diodoto, qui cum habitavisset apud me mecumque vixisset, nuper est domi meae mortuus. A quo cum in aliis rebus tum studiosissime in dialectica exercebar, quae quasi contracta et astricta eloquentia putanda est; sine qua etiam tu, Brute, iudicavisti te illam iustam eloquentiam, quam dialecticam esse dilatatam putant, consequi non posse. Huic ego doctori et eius artibus variis atque multis ita eram tamen deditus ut ab exercitationibus oratoriis nullus dies vacuus esset. commentabar declamitans—sic enim nunc loquuntur—
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi docebat: atq huic anno proximus
Silla cons: E Pomp. fuit sum ꝑ sulpitii in
Tribunatu qͦttidie cõcionantis totũ genus dicẽ¬
di penitus cognouimꝰ eodq tp̃re: cũ pͥnceps
achademie ꝑhylo: cũ atheniensiũ optimatib
mitridatico bello domo profuisse romãq ue¬
nisser totũ ei me tradidi. admirabili qͦdã ad
phyam studio cõcitatus in qͦ hoc & cõmorabar
attentius. Et si rerũ ip̃arũ uarietas et magni¬
tudo sũma me delectatioẽ retinebat: sed tñ
sublata iã ẽẽ inperpetuũ ratio uidicioꝵ ui¬
debatur: Octiderat sulpitius illo año. tresq
proximos triũ ȩtatũ oratores erant crudelis¬
operam: et actori sũmo cãrum & magistro
Nec & si uident᷑ eͬe a ꝓposito ratioe diuersa
tñ iccirco a me ꝓferuntur. ut nr̃m cursum
perspicere qm̃ uoluisti briite possis:nã at¬
tico hȩc nota sũt & uidere quẽ admodũ simꝰ
in sp̃atio. Q. hortensiũ ip̃iꝰ uestigiis persecuti

Expanded text:
i docebat. Atque huic anno proximus Sulla consule et Pompeio fuit. Tum P. Sulpici in tribunatu cottidie contionantis totum genus dicendi penitus cognovimus; eo demque tempore, cum princeps Academiae Philo cum Atheniensium optimatibus Mithridatico bello domo profugisset Romamque venisset, totum ei me tradidi admirabili quodam ad philosophiam studio concitatus, in quo hoc etiam commorabar attentius—etsi rerum ipsarum varietas et magnitudo summa me delectatione retinebat—quod tamen sublata iam esse in perpetuum ratio iudiciorum videbatur. occiderat Sulpicius illo anno tresque proximo trium aetatum oratores erant crudelisoperam et actori summo causarum et magistro. haec etsi videntur esse a proposita oratione diversa, tamen idcirco a me proferuntur ut nostrum cursum perspicere, quoniam voluisti, Brute, possis—nam Attico haec nota sunt—et videre quem ad modum simus in spatio Q. Hortensium ipsius vestigiis persecuti.
Abbreviated transcription (Latin):
to cedebat senior. & qui tp̃rib illis etate m¬
feriores fuerũt Lepidus postea.: deinde Car¬
bo. Nã Gracchi incõcionib młto faciliore
& liberaliore gnͣe dicendi: Quoꝵ tñ ip̃orũ
ad etatẽ laus eloq̃ntiȩ perfecta nõ dũ fuit
Antoniꝰ. Crassus .P. & cotta. sulpitius horte¬
suis: Nihil dico amplius: tantũ dico si mihi
accidiss& ut numerarer in młtis si operosa
ẽ accõcursatio magiẜ OΡΟRTUNORŨ¬

Expanded text:
to cedebat senior et qui temporibus illis aetate ito cedebat senior et qui temporibus illis aetate inferiores fuerunt, Lepidus postea, deinde Carbo; nam Gracchi in contionibus multo faciliore et liberiore genere dicendi, quorum tamen ipsorum ad aetatem laus eloquentiae perfecta nondum fuit; Antonius Crassus, post Cotta Sulpicius Hortensius. Nihil dico amplius, tantum dico: si mihi accidisset ut numerarer in multis ... si operosa est concursatio magis opportunoru