comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicitur fideli qui uoluerit animam
suam sulua facere ꝑd& ecm. & qui ꝑ di¬
derit animai suam ꝓpterme sal¬
uam eam paci& Acsi agricole dicatur:
frumentum si feruar ꝑ dis. siseminas
renouas: Quis enim nesciat. quodse a¬
mentum cum in semine mittitur. pe¬
rit ab oculis interit de fect secs
unde pittrescit in puluer: indeurides¬
cit in renouatione : Quia uero sca ecdesi a
aliud tempus hab& ꝑsecutionis atque ali¬
ud pacis: redemptor noster ipsa eius tem¬
porae distinguit in prȩceptis: Nicim ꝑsecutio¬
nis tempore ponenda est anima : pacis
cuitem tempore : eaquȩ amplius dominare
porsunt frangenda sunt desideria terena :
Tnde o nuncdicitur: quidenim ꝓfȩcit ho¬
mo si lucreur totummundum. se autem
plat & detrimentum sui faciat : Cum
persecutio ab aduersariis de est: ual de
iugilantius corcus todiendum est: nam
pacis tempore quia lic& uiuere lib& &iã
ambire : Quȩ ꝓsecto auanitia benecom¬
pescitur supse stcitus ambientis sollicite

Expanded text:
i voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
catur &titit: ipse precem & audit
quifecit Nut ergo non facientes
dicimus. dimitte nobis debita nostrae
sicut &nos elimittimus debitoribur
nostrir & nos m&ipsis hoc dicendo¬
amplius ligamus : aut fortarse hanc¬
conditionem inoratione intermitti¬
mur & aduocatus noster precem
quam composuit non recognoscit :
atque apudse protinus dicit: scio
quid monui : non est ipra oratio quã
feci Quidergo nobis agendum ert
fratres. nisi ut uerȩ caritatis ap¬
fectum impendamur pratribus.
nulla incorde malitia maneat
Consider & omni potens dr erga
ꝓximum caritatem nostram ut
nostrir impenlat iniquitatibus
puoatem suam Mementote quod
monemur: dimittite & dimit te¬
tur uobus. Scce & deb&ur nobis & de¬
baur nobir ut dimit tatur quodele¬
pdar a nobis: Sed a estioc mensrent¬
tur : & uult implere quod audit Sta¬
men reluctatur : Admartrris tumba
consistimus : qui adcȩleste regnuma
qua morte per uenerit scimus: Nor
si prexpo corpur non ponimus. saltem

Expanded text:
catus existit, ipse precem exaudit, catus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsamplius ligamus; aut fortasse conditionem hanc in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et detur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
cum eius a. iimus in peitione nec in imici
oelio fuscatur gedplerumq reluc¬
tantem animum uincimus. &iam
proinimicis oramus: Fundit or̃ ꝓ
aduersarus precem sed utinam
corteneat amorem: Nam sȩpe &
orationem̃ inimicis nostris irpendi
mur: sedhane & prȩceptione potuns
fundimur quam &̧caritate: Nam
&uitam in imicorum p&imus : &ta¬
men ne eaudiamur timemus ed
quia internus iudx mentem potius
quam uerba considerat: proinimico
nil postolat. quipro eo &caritate non
orat: sed ecce inimicus grauiter deli¬
quit. damna intulit : iubanter lȩsit.
amantes persecutus est: N&inenda
hec essent: si remittenda nobis de¬
licta non essent ⁊ Aduocatur & enim
noster. prȩcem nobis in caus a nostroe
composuit : &ipse eiurdem causȩ iud&
est qui ad uocatus: Preci autem quam
composuit conditionem inser uit dicens:
dimit te nobis debita nostrae sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris⁊
Qui cergo ipse iud& uenit . qui aduo¬

Expanded text:
cum ejus animus in petitione nec inimici cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, mus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advo
Abbreviated transcription (Latin):
Quidest quod intermissis relictis que
tot patribus solimorses & samuhel
ad medium deducuntur: quorũmira
obtinendi uirtus ostenditur: dumnec
ipsi posse intercedere dicuntur ⁊
Asia peste dñs dicatꝰ nec illos audio :
quos propter magnum p&itionis suȩ
meritum. minime contemno: Quid
ergo est quod morses esamuhel c&e¬
ris patribus in postolatione prȩfe¬
runtur nisi quod duo hi tantum modo
incuncta testamenti ueteris serie.
&iam ꝓinimicissuis leguntur gorasse
Vnus a populo lapidibus imp&itur:
& tamen prolapidatore suo dnm̃ de¬
prȩcatur: Ater & principatu deici¬
tur : & tamen p&itus ut &or ar& fa¬
t&ur dicens absitame hoc peccatũ
indnor quominus cesse morare pro
uobis: Nimõ ser & ramuhel steterint
coramme : non est anima mea adpo¬
pulum istum: Aesi a pertedicat: nec
illos modo ꝓamicis audio : quos mag¬
nȩ uistutis merito. orare &iam pro
inimicirscio : Uirtus ergo uerȩ ora¬
tionis est : celsitudo caritatir: & tuno
quirque quod recte p&it adipisditune

Expanded text:
Quid est, quod intermissis relictisque tot patribus soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur, ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio, quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno? Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur? nisi quod duo isti tanin cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem inimici: eumquem gladio
tamen is quimaledicit. iam de morte
illius reus tenetur : Iub& autem ds ut
diligatur inimicus: & ta menrogatur
dr ut occidat inimicum, Quisquis
itaque sic orat : in ipsirsuis precibus
contra conditorem pugnat. Unde
& sub iudȩ specie dicitur : fiat oratio
eius inpeccatum: Oratio quippe in
peccatð est : illa petere quȩ ꝓhib&
ipse qui peitur: Hinc ueritas dicit:
cum statir adorandum remittite
siquidhab&irs incordibur uestris:
Quam uistutem remissionis aꝑtiur
ostendimus : siunum testimonium
destamenti ueris ꝓferamus ⁊
Gerte cũ iudȩa conditoris sui iusti¬
tiam culpis &igentibus offendir¬
s& : ꝓph&am suun. ab oratione
dñr ꝓhibenr dicit: non adsum ar
laudem & orationem procir simor¬

Expanded text:
mortem inimici, eumque quem gladio tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione inus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sunt quȩ nobis ꝓmit¬
tuntur incȩlis uilescunt ani¬
Amo omnia quę habentur inter¬
ris, Terrenanamq: subrtantia suꝑ¬
ne felicitati cõnparata pondus est
non subsidiumtremporalis uita e ter¬
ne uite cõnparata mors est potius
dicenda quamuita: Ipseenim corti¬
dianus defectus corruptionis quid
est adiud quam quȩ dam ꝓlixitasmor¬
tis. Quȩ autem linguadicere. uel
quis intellectus capere suffict illa
supernae ciuitatis quenta sint gau¬
die angelorchoris intererre

Expanded text:
quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse
Abbreviated transcription (Latin):
ieorem etrufilios &t racognẽt¬
tos Setrã seme iprum fteri edepa
ut eo uerius cognoscatdm̃. quo in ciur
causa neminem recognoseit: multt̃.
namq: est. quod carnules affectur
intentionem mentis de uerberant eiusq
aciem obscurant: quos tamen nequa¬
quam noxios patimur sieos premen¬
do teneamus: Amandiergo sunt
ꝓximrimpendenda caritus omnibus.
& propinquis & etraneis: nec tamen
peadem caritate : dĩ amore flecten

Expanded text:
em, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est, quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant. Quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda charitas omnibus, et propinquis, et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flecten
Abbreviated transcription (Latin):
nostram : consta tergo quia a man¬
do deb& odisse ꝓximum quisiceum
odit sicut sem& ipsum: tune uenim
bene nostram animam olimus cũ
eius cornalibus desideriis non ad¬
quiescimus : Cum eius app&itum
frangimur eius uolunttatib reluc¬
tamur Quȩ ergo contempta ad me¬
lius ducitur: quasi ꝑodium amatur:
sic sic nimirum ghĩbere ꝓximis nos¬
tri odii discretionem debemus: ut
in eis & diligamus quod sunt & ha¬
beamus odio quod indi nobis itinere
obsistunt: Gertedum paulus hie¬
rd solimam ꝑ ger& ꝓph&a agabus
zonam illiur apprehiendit suisq
pedib: alligauit dicens: uirum cu¬
ur hȩc ona est sic alligabunt in
hierus alem  sedis qui animam
suam perfecte oderut dicebat:
ego noniolum alliguri sed & mori
in hierusalem paratursum prono
suam oderat immo odienr ama¬
bat : quam cupiebat proihũ morti
tracdere ut hanc aduitam depeo¬
catimorte suscitur&: Abhac er¬
go dircretione odii noreri tracha¬
mus formam adodium pximia

Expanded text:
nostram. Constat ergo quia amannostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nosuam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi.
Abbreviated transcription (Latin):
modo parentes & carnaliter ꝓpin¬
quor prȩcipimur o disse: qui iubemur
& inimicor diligere: & certe deuxore
ueritas dicit: quod dr̃ iunxit homo
non separ& : & paulus ait÷ uiri diligite
uxores uestras sicut & xp̃s ecclesiam
ecce discipulur uxorem diligendam
prȩdicat: cum magister dicat. quiuxo¬
rem non odit. non potest esse meus dis¬
cipulus: num quid aliud iud& nuntiat
aliud prȩco clamat : ansimul &odiyse
possumur & diligere sed siuim prȩaep¬
ti perpendimus : utrumq ager& ꝑdis¬
cretionẽ uclemus: ut eos qui nobis quo¬
nis cognationem coniunetisnt equo
pimor nouimus diligamus & que
Adue sciios inuiadi patimuriodien¬
do & fugiendo nesciamus : quasienĩ
podium diligitur quicarnalitor
fapiens dum praua nobis ingerao
non auditur: ut ccutem dñs demons¬
trer& hoc erga ꝓximas odium nor
de inaffectione ꝓceclere sed decaritarte
delidit ꝓtinus dicens: adhuccutem &
a nim camsuam: Odisse itaq prȩci¬
pimur ꝓximos odisse & animam

Expanded text:
modo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam
Abbreviated transcription (Latin):
cernere incircum seriptum lumen
uidere nullo mortir metu afpici incor¬
ruptionis per p&ue munere lacar
sed a dhȩc dudita in ardeseit animur
iamque illic cupit aelsistere ubi se spe¬
rat sine fine gaudere sed admagna
prȩmia ꝑuenire non potert nisiper
magnor laborer: unde & paulus egre¬
sed nonde terreat certamen laborum:
unde adse uenientibus ueritas dicit.:
siquis uenit adme: & non odit patrem
suum & matrem &uxorem & filios

Expanded text:
mscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egresed non deterreat certamen laborum. Unde 1628 ad se venientibus Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem, et uxo
Abbreviated transcription (Latin):
rat patientiam non &hib& sed osten¬
dit: scriptum quippeest : caritas.
patiens est benigna est : Patiensnãq
est ut aliena mala toler& benigna
uero est ut ipros &iam quos portat am&
Hinc namq per sem & ipram ueritar
dicit: Diligite in imicos uestros. bene¬
facite his quiuos oderunt ẽorate ꝓ

Expanded text:
rat, patientiam non exhibet, sed ostenrat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens esest, ut aliena mala toleret, benigna vero est, ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui ode
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia dura sunt quȩ prȩdicuntur
de apflictione mortis : ꝓtinus consolatio
subditur Degaudio resurrectionis
cumdicitur: Capillus decapite uestro
non peribit: Ecimus fr̃r quia caro
incira dol& capillus in cisus non dol&
atergomastrribus suis capillus de
capite uestro non peribit: uidelic&
a pertedicens, curtim &is nepereat
quod incisum dol&. quando & illud in
nobis perire non potest. quod incisũ
non dole sequitur inpatientia ũrt
porsidebitis animas uestrar: Idcirco
possersio animȩ inuirtute patientiȩ
ponitur : quia radix omnium custosq
uistutum patientia est Perpatientiã
uero ponidemus animas nost rar
quiadum nobis ipsis dominari chisci¬
mus hoc ipsum incipimus possidere
quod sumus : Patientia uero est alie¬
namala ȩquamimiter ꝑ p&i : contrae
eum quoq: quimala irrogat nullo
dolore morderi : nam qui sic ꝓximi
mala postat. ut tamen tacitur dole
at & tempus dignȩ tributionis que¬

Expanded text:
ed quia dura sunt quae praedicuntur ed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quae
Abbreviated transcription (Latin):
limus : quia cumdamno corporis mala
nor eruciant amissȩ caritatis. Hincest
enim quod deiuda traditoresuo perpial¬
mistã dñr dicit: & quidem sunimicus
meus maledixis s& mihi supportas sem
utiq n &si is quioderat me suꝑme mag¬
na locutus fiurs& absconderem̃ me utiq
abeo : Tu uero homo uncanimes dux
meus & notus meus : Quisimul mecum
dulces capiebas cibos. indomo dñi ambu¬
lauimus cum consensu : & rursum homo
pacis meȩ in quo sperabam: quie debat
panes meos : ampliauit aduersum me
supplantationem : Acside traditore suo
apertis uocibus dicat tracns gressionem
eiur tanto grauius ꝑtuli quanto hanc
ab eo quimeur esse uidebatur sensi
Omnes ergo electi quia summni capitir
membra sunt: caput quoq suum in par¬
sionibus sequuntur ut ipsos aduersarios
in sua moste sentiant. dequorumuita
prȩsumebant: & tanto eis crescat mer¬
ces operis quanto eis ustutis lucrum
ꝓficit & galienȩ damno caritatis.¬

Expanded text:
bamus, quia cum damno corporis mala bamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore suo per Psalmistam Dominus dicit: Et quidem si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique; et si is qui oderat me super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo. Tu vero homo unameus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. S
Abbreviated transcription (Latin):
monium: Intestimonium uidelie& :
quorum nisi eorum qui aut ꝑ sequen¬
do mostes inferunt. aut uidendo non
imitantur Mors quippenistorum
bonis in adiutorium est malir i
testimonium: ut in de ꝑuersi sine
&cusatione pereant : linde electi &¬
emplum capiunt & uiuant: Sed au¬
ditistot terrorib: turbari pote¬
rant in firmorum corda: atq: ideo
consolatio adiungitur. cum ꝓtinur
sub infertur: Ponite ergo in cordib
uestris non prȩmeditani quemad¬
modum res pondeatis: egoenim da¬
bouobor & sapientiam cui nonpo¬
terunt resistere & contradicene
omnes aduersarii uestri aosiaꝑ¬
te membris suis infirmantibur
dicat. polite terreri nolite per¬
timescere: uos ad cestamen acce¬
ditis sed ego proelior: uos uerba
editis: sed egosum quiloquor: Sequi¬
tur, tradimini autem a parentib:
& fratribus & cognatis & amicis
rem dolorem mala in gerunt. quȩ
abatiaeneis inferuntur : plusuero
in nobis catormenta seuiunt que ab ilis
patimur : dequorum mentibur prȩsume¬

Expanded text:
monium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, rem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesume
Abbreviated transcription (Latin):
urbis claustra capiuntur : Quib isti
sunt similes nisi his quos irrdens gra¬
uis languor auita non sub trabit sedi
leniter ueniens recidiua febri occidit᷑
Illeergo ueraciter patientiam seruat
qui & ad tempus aliena mala sine dolore
tolerat : & hȩc eadem p&ractans per¬
tulirse setalia xultat nebonum pati¬
entiȩ qui dis tempore pereat. quod in
ꝑturbationibus custoditur: sed quia
natalem mastyris hodierna die coli¬
mus fr̃s mei : nequaquam nos auirtu¬
te eius patientiȩ &timare & traneor
debemus: Sienim adiuuante nos dño
uirtutem patientiȩ seruare contendi

Expanded text:
urbis claustra capiuntur? Quibus isti urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad reddendas in iurias commouere
non potuit. Vndefit ut tota seuistute
contracum erigat : quem contumelias
fostiter ꝑtulisse considenet: quem
quia cominouere in ipsa in iuriarum ia¬
culatione non potuit: Aba ꝑtocestami¬
ne interim recedens in seoreta cogi¬
tationdeceptionis tempur inquirit::
iciui publico bello perdedit adechiben¬
dar oeculte insidias &ardescit : Quicis
namiq iamtempore adiuctoris animũ
relit e dlel damna rerum : ued inura¬
iacula aclinemoriam neducrt annit adu
queribi in̾lata sunt uehementen useei uno
finsse intoler abilia ostendit &querco¬
tis animum tanto furore conturbat
ut plerumq uirpatiens illa se ȩquanimis¬
ter tolerarre &iam post uictoriam cap¬
tiuus erubescat : seque non reddi dirre
contumelias doleat: & deteriont repen¬
dere si occasio prebeatur querat es
Quibus ergo isti sunt similes nis his qui
ꝑ fortitudinem in campo uictores sunt
sel ꝑ neglegentiam postmodum intra

Expanded text:
ad reddendas injurias commovere ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redittaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra
Abbreviated transcription (Latin):
xtra sunt quȩ uincuntur : maus autẽ
est quod per patientiam uincitur quia
ipse ase animus superatur : & sem &ipsũ
sibim&ipsi subicit quando eum patien¬
tia in humilitate tolerantiȩ sternit:
Sciendum uerpest : quod plerumque eue¬
nire pacientib sol&. ut eo quidem tem¬
pore quo aliersa patiuntur. uel con¬
tumeliar audiunt nullo dolõ repul¬
sentur: & sic patientiam & hibeant ut
custo dire &iam cordis in nocentiam cu¬
rent sed cum post paululum hȩc ipsa
que ꝑtulerint ad memoriam reuocen
ignẽ uehementis sime doloris instigan¬
tur: argumenta ultionis in quirunt
& mansu&udinem quan tolerentes ha¬
buerunt in r& iacctatione sua sem& ipsos
diudicantes ꝑdunt : Callidus namq
aduersarius bellum contre duosinou&
unum uidelic& inflammans ut contume¬
lias prior inferat : alterum uero ꝓuo¬
canr ut contumelias lesus reddat:
Sed quia eius uictor iam&titit quem
ad proferendas contumelias commo¬
uit : contra illum acrius dol& quem

Expanded text:
extra sunt quae vincuntur. Majus autem extra sunt quae vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Virtus iteque est coram hominibus
aduersarios tolenere : sed iurtus corẽ
dõ cdiligere : quia hoc solum ds sacri¬
ficium accipit quod ante eius oculos
in altare bonioperis flamma cari¬
tatis incendit Sciendum uero quoe
plerumq: ideo patientes uidemur
quia rribuere mala non possumus:
sed qui idcipeo malum non rerabunt
quia nequaquam ual& : ꝓcul dubio
ut prȩdiximus patiens non est quia
patientia non in ostensione inquiri¬
tur sed incorde: perinpatientia
autem uicium ipsa iurtutum urn
doctrina dissipatur: Seriptum na¬
que est: doctrina iuiri ꝑ patientiam
noscitur : tanto ergo quis que mi¬
nus ostenditur loctus: quanto conui¬
citur minus patiens neque em̃ poter
uer trciter bona docendo impendere
siuiuendonesciat equanimiter alie¬
namala tolerare. quanto enincul¬
mine instus patientiȩ polleat rursum
salomon indicat dicens : melior est pati
ens uiro forte : & qui dominatur animo
suo &pugnatore urbium: minor est¬
ergo uictoria urbes epugnare . quia

Expanded text:
hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Saens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium ergo victoria urbes expugnare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
porrigere prȩmium ꝓph&e ꝓmit¬
gratuitis promereri quide subst an¬
tia non potest misereriiutiam cons
sari cȩlestia: ut cum ceperint mise¬
ricordes expungi &steriles condem¬
nari & misericors quia misestus est
gccudecet & sterelis poenas quas non
spercuit inueniat

Expanded text:
porrigere, praemium prophetae promitluntate remunerari, qui de substantia non potest misereri, ut jam conpensari coelestia; ut cum coeperint misericordes expungi, et steriles condemnari, et misericors quia misertus est, gaudeat, et sterilis poenas, quas non speravit, inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
st ea Nam neque facta sunt supsenon
eciti ueq futura sunt si ipse non fecerit:
ecit ergoca prȩdestinando facturus
est opex ando sicut discipulos quando
elegerit satis indicat euangelium:
unc ut iquequando eos uoca uit &taraen
ast apostolus elegit nos ante mundi cons¬
titutionem prȩdestinando utique ñ
uotando: Quos autem prȩdestin auit
illos & uocaur. Elegit prȩdestinan¬
de ante mundi constitutionem : Ele¬
git uocando ante mundi consum ma¬
tionem: Sic & mansiones prȩparauit
& pre parat nec alias sedquas prȩ pa¬
rauit has prȩparat. qui fecit quȩ fitu¬
asunt : quas prȩparauit prȩdestin ando
prȩparat operando: Quid putabimus
esse domum di. nisitem plum dĩ: quod
autem sit interrog&ur apostolus & res¬
pondeat. Templumdi scm̃ est quo destis
uos: He cest&iam regnum dĩ quod filius
tradturus est patri unde dicit idem
tipostolus ꝓnitium xp̃s: De inde qui sunt
xp̃i inpresentia eius de inde finis. cum

Expanded text:
est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. esse domum Dei, nisi templum Dei? Quid autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dicit idem Apostolus: Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
alio iustior. alius auo sanctio Indo¬
Vullus eorum alienabitur ab illa domo
ubi mansionem prosuo quisque accep
guli commune sit omnibus : sic enim
quisque &iam ipse haba cum amat
ihaltero quod ipse non habet:
onerit itaque aliqua inuidia in paris
claritatis m̃ regnabit inomnibas
uenio & accipiam uos admeipsum. ut
ubi egosum & uos sitis & quo ego uado¬
& parat locum siiam multe mansio¬
nes sunt. si quominus dixiss& uado
parare Autsiadhuc parandus est . cus
non merito dixiss& uado parare
aniste mansiones & sunt. & parande
sunt. si quo minus essent dixiss& ua¬
do parare: &tamen quia ita sunt ut
parande sint non eas uadit parare
sicut sunt: Sedsi abierit & Pparaue¬
rit. sicut futurȩ sunt. Iterum ueni¬
ens accipioquos ad seipsuni ut ubi est
ipsesint &iam ipsi: Quomodo ergo
mansiones in domo pacris. non alie
sed ipse. & sine dubio iam sunt sicut
parandȩ non sunt & nondum sunt
sicut parande sunt: Quo modo puta

Expanded text:
alio justior, alius alio sanctior; in doalio justior, alius alio sanctior; in donullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansiguli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus  accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis. Quomodo parat locum, si tam multae mansiones sunt? Si quominus dixisset, Vado parare; aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putam
Abbreviated transcription (Latin):
rigenda est nobis fratresad dm
maior intentio : ut uerba scĩ e¬
uangelii que modo in nostris au¬
Tribus sonuerunt &iam mente
capere ut iumque possimus:
Ait enim dñs ih sxp̃s: nontur¬
b&ur cor uestrũ. credite sindm̃
tamquam hominefimerent &deotur¬
larentur consolatur eos &iam dm sees¬
se contestans: Credite inquĩđ in dm̃ &
inme eredite: Con sequens est enim
ut si indm̃ creditis & inme credere debe¬
atn quod non ei s& consequeni. sixpsnon¬
nisi quia &t sibi m&uebanti unde audire
debuerunt. nanturl&ur connesa umo
Quis enim eorum nonin& uera espar
Non cantabit gallus donecter me neges c
Tam quamergo essent abillo perituri me¬
rito turbabantur : sed cum audiunt indo¬
mopatris mei mansiones mulcȩ sunt. si
quominus dixissem uobis quia uado po¬
rare uobis locum apesturbatione seere¬
anturicesti acfidentes. &iam postpe¬
ricula temptacionum. se apuddm cum
xpo esse mansuros: Quia &si alius est¬
alio fostior alius alio sapientior alius

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, tanquam homini timerent, & ideo turbarētur, consolatur eos, & Deum se esse contestans, Creditis, inquit, in Deum? & in me credite. Consequens est enim, vt si in Deum creditis, & in me credere debeatis. Quod non esset consequens, si Chrisnisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia alio fortior, alius alio sapientior, alius
Abbreviated transcription (Latin):
cere unum dm pȩne proprium est hu¬
manȩ naturȩ .: Diligere ccutẽ eum religi¬
osi cordis & recti : Et quicumq dilexe¬

Expanded text:
cere unum Deum, pene proprium est humanae naturae; diligere autem, religiosi cordis et recti. Huic simile e
Abbreviated transcription (Latin):
pius: sienim ipse ess&pius ꝓfecto
non ess& : Sed quise uiuere denegat
dicat unde est quod sca uerba ꝑdoe¬
trinam ueritatis clamat : ꝓtinus
subdit : uiuit uero in mexp̃r ⁊ Acra ꝑ¬
tedicat: ego quidem a mem& ipso &¬
tinctus sum : quia carnaliter non uiuo:
sed tamen essenti aliter mortuus non
sum. quia in xp̃o spiritaliter uiuo⁊

Expanded text:
. Si enim ipse esset, pius profecto . Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Chrte dicat: Ego quidem a memetipso exstinctus sum, quia carnaliter non vivo; sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quod factisumus : Nelinquamꝰ
nos me ipsos quales peccando nos fe¬
cimus : & maneamus nos in&ipsi qua¬
les ꝑ graetiam facti sumur⁊ Scce
&enim quisuperbus fuit si conuersur
ad xp̃m humilis factus est sem& ipsũ
rel quit ciluxdrio sus quis que
ad continentiam uitam mutauit.
abnegauit utique quod fuit: giaua¬
rus quisque ambire iamdesut . &
lar giri didicit ꝓpria. quiprius alie¬
na rocpiebat. ꝓculdubio sem& ipsum
reliquit : Ipsequidemest ꝑ naturom
sed non est ipse ꝑmalitiam : Hincenĩ
scriptum est: uerte impios & nonerut̃:
Conuersinamque impii nonerunt
tia. sed scilic& non erunt in impi& a¬
tisculpa : uncergo nor m&ipsor
relinquimus. tuncnos ipsos ab nega¬
mus : cum uitcmus quodꝑu& ustatem
fuimus. & adhoc nitimur quod per
nouitatem uocamur : Pensemur
quomodo sepaulus abnegauerat
qui dicebat: uiuo autem iam nonego ⁊
Extinctas quippeserat sȩuus ille ꝑse¬
cutor: & uiuere coeperat prȩdicator¬

Expanded text:
aliud quod facti sumus. Relinquamus aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. 1588 Si avarus quisque ambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, tia, sed scilicet non erunt in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
gore quod est : Adseautem nobis uenientix̃¬
bur dñr prȩcepit ut renuntiemus nr̃ir:
quici qui adfidei agonem uenimus.
luctam contit malignos spiritos sumimus :
Nihil autem maligni spiritur in hoc muñ¬
do ꝓprium porsident: nudiergo cunudo
luctari debemus : Namsiuestitus quisq:
cumnudo luctatur : cicius ad terram
deicitur. quia hab& unde teneatur ⁊
Quidenim sunt tenena omnia. nisiquȩ¬
dam corporis indumenta: quiergo
contra diabolum adcertamen ꝓperet:
uestimenta abiciat nesuc cumbat :
Nil in hoc mundo amando possideat.
nullas rerum labentium delectatio¬
nes requirat : neunde aduotum tegi¬
tur. ad ccsum inde teneatur: nectam̃
sufficit nostroc relinquere nisi relin¬
quamus & nos: Quidest quod dicimus
relinquamus &nos : sienimnos ipsor
relinquimus. quo ibimus &tronos: uel
quis est quiuadit si se deseruit sed ali¬
uelsumus ꝑpeccatum lapsi : aliud ꝑna
turam condit aliud quod fecimus

Expanded text:
gare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientigare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quidenimu&us. quid carnalis homo
nouerat nisi sua reinere. aliena ro¬
pere siporro. concupiscere si nonpos¬
ro : Sedcȩlestir medicus singulis quib:¬
q uitiis. obuiantia adhib& medica¬
menta : Nam & sicut aste medicinȩ.
calida frigidis frigida calidis cu¬
paentur t a dñs noster contraria
opposuit prȩdicamenta peccatis
t lubricir continentiã
tenacibus largitatem iraccundis
c. humilitatem: Certe cumse sequentib
noua mandata proponer& dixit : pusiquir
renuntia uerit omnibus quȩ pos sid& non
potest meus esse discipulus: Aesi aperte
dicat: quiperuitam ueerẽ aliena con¬
cupiscitis ꝑ nouȩ conuersationis studi¬
um. & uestroe largimini : Quiduero in
hac lectione dicat audiuimus: qui uult
post me uenire ab neg& sem& ipsum ⁊¬
bidicitur ut bnegsmus nostrae hicdici¬
tur ut ab negemus nos : & fortasse labo¬
riosum non est homini relinquere sua
sedualde laboriosumest relinquere se¬
m&ipsum : Minus quippe est abnegare
quodhab& ualde enim multum est abne¬

Expanded text:
Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis et humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abne
Abbreviated transcription (Latin):
lit duordenarios & dedit stabulario
& ait curomillius habe: Aterdier¬
est postlñi resurrectionem nam
& antequidem ꝑeuangelii sui gyat ã¬
in luminauerat his qui intenebrir &
umbr mortis sedebant : sed potior
resurrectione celebrata ꝑ p&uȩ lu¬
cis splendor effulsit duodenarir̃
duo testamenta in quib: &erniregis
stabulario quia tunca peruit illis
sensum ait intellegerent scriptures:
Altentdie stabularius denarios quo¬
rum pr&io uulneratũ curaer& accepit:
quia sp̃r scr̃ adueniens docuit aporto¬
lor omnem ueritatẽ quogentib: eru¬
diendis instare adque euangelium
prȩdicare sufficerent: & quod cũq
suꝑ ero gaueris ego cum rediero rech¬
damtibi super erogat stabularius
quod induob clenarur non accepit cũ
dicit aportolus : deuirginib: aũ prȩ¬
ceptum clñi non habeo consilium aũ
do Itemq: & dñr ordinauit his qui
euangelium adnunciant de euange¬
lio uiuere sed non usi sumur hac potesta¬

Expanded text:
lit duos denarios, et dedit stabulario, lit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Alterest post Domini resurrectionem, nam et ante quidem per Evangelii sui gratiailluminaverat hos qui in tenebris et in umbra mortis sedebant, sed potior resurrectione celebrata perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni regis stabulario, quia tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consiliudo. Itemque et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, sed non usi sumus hac potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uit uulnerceiur infundens oleum &ui¬
redarguendo cohibuit: spemueniȩ
pęnitentib: terrorempenȩ peccantib:
incutiens. Alligatenim uulner dum
prȩcepit penitentiam agite : infundit
oleum dumaddit as ꝓpinquauit enĩ
regnum cȩlorum: Infundit &uinum
dumdicit: omnis arbor quȩ non facit
fructum bonum &cid&ur &inignem
mitt&ur & imponens illum in iumen¬
tum suum. duxit instabulum & curãe
eius egit. Iumentum eius est caro in
qua adnor uenire dignatus est : in quo
saucium inposuit : quia peccata nostrte
portauit ad gregem: Itaque in poni
iumento est in ipsã in carnationem x p̃i
credere eius que mysteriis instͥari
simul & abhostis in cursione tutari
Qt abulum autemest ecdesia prȩsens
ubi reficiuntur uiatores. Depere¬
grinationehac: in &ernã patriam
red euntes: & bene iumento inpositũ
cluxit in stabulum : quia nemo nisi bap¬
tigatu nisi corpori xp̃i adunatus
ecclesiam intraebit. & alteraedieꝓtu¬

Expanded text:
uit uulnera eius infundens oleum et uiuit uulnera eius infundens oleum et uiredarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, duxi. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia peccata nostra portavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protu
Abbreviated transcription (Latin):
& leuita cũ ess& secus locũ & uider& eum :¬
ꝑ transiit : Sacerdor & leuita quiuisosautio
transierunt: sacerdotium & ministe¬
nium ueeris testamenti est: ubi ꝑlegis
decr&a mundi languentis uulneraemonr¬
trirri tantum non aut̃ẽ curori poteratt :
quia in porsibile erit uta postolur ait
rum auferri peccata : Samaritanur
dũ quidam iter faciens uenit secureu
& ui denseum misericordia motur est:
amanitanur quunter pr&atur custur
latrones porsit incurrere urplcaeo
Cuerodune inquiens ala queo quemsta¬
tuerunt muli & abscandalis upeurn¬
tib iniquitatem, Qui ppt̃ nos homines
& ꝓpter nostrac̃ salutem descendens
decȩlo uite prȩsentir iter arripuit
& uenit secus eum qui uulnerib: tabesce¬
bat inflictir ⁊dest in similitudinem ho¬
minum factur & habituinuentus ut ho¬
mo cõnpassionis nr̃ȩ susceptione fini¬
timus & misericordiȩ factus est co¬
latione uicinus: & ap ꝓpians alliga¬

Expanded text:
et Levita, cum esset secus locum, et videret eum,et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decrtrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat, ut Apostolus ait: rum auferri peccata. Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis opertium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut ho conpassionis nostrae susceptione finitimus et misericordiae conlatione uicinus. Et alliga