comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum princi palit̾ posuit suadis pęnsationȩ
mi rabilit̃ adq: potent̃. quãdo om̃s
creaturas in diusas atq̃ in conpositas insua
sapientia edifitiũ suũ opere: inunam
ergatam statuit. atq: eas quas ex nichilo fecit̃
multiplicit̃ ꝓlatas dilatauit. et om̃s cre¬
aturas quas exnichilo fecit. in cunctã t̃om̃a
quasi aceruũ emi nentẽ nouoꝵ frugum
diuersaq: inunũ collecta.:
Non nulla recondere semina ut uidȩmus
inunam congeriam gramina disparilia
mira structura coaptata. et alia uenti¬
lata separatim diuidere gramina.
Aateriam aut in formam sic inmultas
speties diuisit. Vnã itaq: atq: idem
statuã in una massa in forme fuis se
institutam ipsã aut̃ matȩriã in mul¬
tasipeties diuisit: Mundus quidem in
massa in formifuit constitutus sine
uo cabulo acdis crecionȩ suãq formam
repositã dũ altiora fabrica tȩcttoui¬
debatur . Vnde mirabilit̃ firmata
Arce consistun. Para disus deȩ am̃assa

Expanded text:
tum principaliter posuit sua dispensatione tum principaliter posuit sua dispensatione mirabiliter atque potenter, quando omnes creaturas indivisas atque inconpositas in sua sapientia aedificium summopere in unam ergatam instituit atque eas, quas ex nihilo fecit, multipliciter prolata dilatavit et omnes creaturas, quas ex nihilo fecit, incunctanter omnia quasi acervum eminentem novorum frugum diversaque in unum collecta nonnulla recondere semina, ut vidimus in unam congeriem gramina disparilia mira structura coaptatam et alia ventilata separatim dividere gramina. Materiam autem informem sic in multas species divisit. Unam itaque atque idem statuam in una massa informe fuisse institutam, ipsam autem materiam in multas species divisit. Mundus quidem in massa informe fuit constitutus sine vocabulo ac discretione suamque formam repositam, dum altiora fabrica tecta videbatur. Unde mirabiliter firmata arce consistunt. Paradisus de ea massa,
Abbreviated transcription (Latin):
Linuesti gans michi
laborem tantũ dem
ob posui. A cha demi¬
msaante suidio inta gare et altiora
magatimq: accursim tam astrologia
fastigiaq: excellentia quaenecdum cerni
quis possit. illi conatisunr tam magna
dixisse que nos me tuendo ac dubitando
scribere uł legere inusum capimus te¬
merent̃ adtractare : : Suur ethicus
iste cosmographus tam dificilia appetis¬
sed didicerit. Quaeq: et mos ses et uetus
storia inerando distulit. et hic secer pȩns
ꝓtulit. Vn de legentib obsȩcro neme
temerariũ aestiment cum tãta oba¬
liorũ audatiã meã inda gationẽ cucur¬
risse conpererint. Hic igitur educus his¬
triae regione sophista claruit. Primosq
codices suos. cos mographiã nun cupauit.
liosq: non minora sedmaiora dixissȩ cogno¬
uimus. cossopho gracmios appella uit.
In codices ubi cosmo graphiã di gres susẽ.
multa enu olȩatim fabricam inenar¬
rabilȩm texereait. Frimũ omniũ initiũ
mirabiorũ ds̃ instituit. Illudq funda mȩn¬

Expanded text:
investigans mihi laborem tantundem obposui achademicus tanto studio indagare et altiora magnatimque hac cursim tam astrologia fastigiaque excellentia, quae necdum cerni quis possit. Illi conati sunt tam magna dixisse, quae nos metuendo ac dubitando scribere vel legere in usum coepimus temeranter adtrectare, quur Aethicus iste chosmografus tam difficilia appetisse didiceret, quaeque et Moyses et vetus historia in enarrando distulit et hic secerpens protulit. Unde legentibus obsecro, ne me temerario aestiment, cum tanta ob aliorum audacia mea indagatione cucurrisse quae conpererint. Hic igitur Aethicus Istriae regione sofista claruit primosque codices suos chosmografiam nuncupavit aliosque non minora, sed maiora dixisse cognovimus, quos sophogramius appellavit. In codices, ubi chosmografiam digressus est, multa enucleatim fabricam inenarrabilem texere ait. Primum omnium initium mirabiliorum deus instituit illudque fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
alio docere noluerunt. Ipsese in quiens
phi loplius uidissereceptae culac Ac cit¬
sulas antrac etspelum cocs earumq: in ip¬
sas insulas uł pacui des uidisse et obhoc
in lucusq ꝑ ac cȩs sissȩ ut earum et ori¬
ginem et exilium atq repcera tionem
certatim uera sciret sed multum
admirtens pon nulla alia scribens
illa rum pericia quaȩ nobis incrȩdi¬
bilȩ uidetur in solitudinib: coctulis
miro tauris inuenisse Ac nu trissȩ
mansueteq domasse et pͥmum cum
ipsis inaciem cuneos hostium superaessȩ
pmum. et plus uirtus fuis se mino¬
tauris quam ar mactorum legiobel¬
lantes in plio similit̃ centauris lac
mu uerum e nutrisse et hu manita¬
tis causa pietactis Ante xu tricem fre¬
dendo atq seui endo adũsus perim̃ tȩ
emi cces acnu trices defentęs sere in
mor temponunt. Deelefantis nec
pon tclia ꝓtulit et obpoc causam
primum illccrum uirtus et robor
in uictoriam uł cer ttemipet diuulgattoa

Expanded text:
alios docere noluerunt. Ipse se inquiens alios docere noluerunt. Ipse se inquiens philosophus vidisse receptacula ac casulas, antra et speluncas earum in ipsas insolas vel paludes vidisse, et ob hoc illuc usque peraccessisse, ut earum et originem et exilium atque reparationem certatim veracius sciret. Sed multum admirans nonnulla alia scribens illarum peritia, quae nobis incredibile videtur. In solitudinibus catolis minotauris invenisse ac enutrisse mansueteque domasse et primum cum ipsis in aciem cuneos hostium superasse. Primum et plus virtus fuisse minotauris quam armatorum legio bellantes in proelio. Similiter centauris lac mulierum enutrisse et humanitatis causa pietatis ante nutrices frendendo atque saeviendo adversus perimentes, amicas ac nutrices defendentes sese in mortem ponunt. De elefantis nec non talia protulit, et ob hanc causam primum illarum virtus et robor in victoriam vel certamina divulgata
Abbreviated transcription (Latin):
priorem Au dectiam ac uir tutem gerentes
sed consilio dissimilȩ sepacrantes cuncta
un dicctto et sub acta donec ab herculę
uł sodclib: suis delcorite atq matri¬
monio dis treccte arma uelli ca furtim
au licte uigorem etpo tymtiam ȩuis
dolo uł arte ac p̃stigio amiserunt.
reuccluit itaq uaesani& robur ȩtpo¬
tem tia earum ꝑ annos ferme cer tum
qua nec attumse pecfu gactȩ. neo p̃ dec
tȩ subacte fuerunt peq arma erum
quis quam diripere uł immiticre potuit
tccle arte tampul crrecuł utile eo
tempore. in husum habere. Vn depꝰ hȩc
scithitȩ iones cappa doces et ger mani atq
trorani inusu similia armce telcchac
iacula ił glc dios celebrę sumþ serunt.
ar mas igitur tccli artȩ saq uissi me
durctas atq: infractas multi artifices
ex cogiacre uł fec cerȩ talia coparȩ
temptati fuerunt. sed ron ucc luerunt
nȩc earum magisterio pullo modo
Ali quis eceperȩ po tuit quae artȩ sua

Expanded text:
priorem audaciam ac virtutem gerentes, priorem audaciam ac virtutem gerentes, sed consilio dissimile sperantes. Cuncta vindicata et subacta, donec ab Hercule vel sodalibus suis delinitae atque matrimonio distractae, arma bellica furtim ablata, vigorem et potentiam eius dolo vel arte ac pristigio amiserunt. Praevaluit itaque vesaniae robor ad potentiam earum per annos ferme centum, quae nec adtunsae nec fugatae nec praedatae nec subactae fuerunt neque arma earum quisquam derepere vel imitare potuit. Tale arte tam pulchra vel utile eo tempore in usum habere, unde posthaec Scithae, Iones, Cappadoces et Germani atque Troiani in usu similia arma, tela ac iacula vel gladius caelebre sumpserunt. Parmas igitur tale arte saevissime duratas atque infractas multi artifices excogitare vel facere talia conare temptati fuerunt, sed non valuerunt nec earum magisterio nullo modo aliquis capere potuit, quia arte sua
Abbreviated transcription (Latin):
remea bant do nec tan deni Ali quam do
cum ingenti exercitu Ab ipsis locis
munitis simis egressi cum multis opib÷
Armis e quitib currib Ac tentorus
cum uelli co sissimo appocra tu:. Asiam
maximeo par tȩ uastaontes ur bes multeq
capientes. Alias suo moderce mine
Ae difi caen tes construunt. semꝑhu
mapo san giune si ci entȩs fun dunt
usq qͦ asia ex peor te popu lantesint
cum maximo di ostium. ucelleo tu
Loricis exercitu ut erant edoctȩ
ero pam ꝓperantes ꝑ accedunt.n
Aliquan diu ilium uł tro ianorum
regionem suꝑ amnem sem rese dentes
cunctaq debellantes temtis tentoruis
com mora tesunt. p̃da exubi arum
Asiamsius urbiu: ditatis cuncte recon¬
dentes reseran tur. Scitharum gentȩs
uł t̃recm plurimum t̾rorem in cucuint.
Et cum ipsis saepius ac magis alt̃ cantȩs
dimi cant. decedentȩ et enim mar¬
pcesia et lampoȩto. du& sorores. suc¬
qes sorunt post priores in regno anchuopia
ȩtritia ex simileq genere et me nac lippac

Expanded text:
remeabant, donec tandem aliquando cum ingenti exercitu ab ipsis locis munitissimis egressae cum multis opibus, armis, aequitibus, curribus ac tentoriis, cum bellicosissimo apparatu Asiam maxima parte vastantes, urbes multas capientes, alias suo moderamine aedificantes construunt, semper humano sanguine sitientes fundunt, usque quo Asia ex parte populantes cum maximo hostium vallatu luricis exercitu, ut erant edoctae, Eurupam properantes peraccedunt. Aliquandiu Ilium vel Troianorum regionem super amnem Semoen resedentes cunctaque debellantes tentis tentoriis conmoratae sunt, praedam exubiarum Asiam suis urbibus ditatis cuncta recondentes reserantur. Scitharum gentes vel terram plurimum terrorem incutiunt et cum ipsis saepius ac magis altercantes dimicant. Decedente etenim Marpoesia et Lampoeto duae sorores successerunt post priores in regno Anthiopia et Oricia ex simileque genere et Menalyppa
Abbreviated transcription (Latin):
et in multis re dcer guebatur uniuer¬
sis decer taaido crupulo sissimis si ronis
quam plurimas difficilli mas quȩsti¬
ones. et ponnullac intp̃itore requi¬
uerunt. aut nesciitos aupo lentȩ
sed illȩ rep̃hendit ignoraen tes

Expanded text:
et in multis redarguebatur univeret in multis redarguebatur universis decertando scrupolosissimis ironiis. Quam plurimas difficillimas quaestiones et nonnulla interpretare nequiverunt aut nescientes aut nolentes. Sed ille reprehendit ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
mor tuorum. Quorore tinctus aut
guttis conticuis madidius ac uento
Agitatus hu macno puluȩre refusus.
tuaq historia non uaclȩt retexere cunc¬
tac. Quantac uł qđ pȩrio dos corruer̃
cad& uerco. quia sicut nidul clarus
itacq nichillu gubrius : in ea dem
uicinus .e. pfectus marec tonius camp
in longitu dinȩ ȩt lactitudinȩ.
mire ꝓlaeniae dis positus imulas
bellorum seuientium mortib eruer¬
tissimus. cum tedio recolentes magna
anar antib puplicis scriptorib inuro
uo lumine continȩrȩ posse cunctec
malecq̃: illuc ꝑpos secsunt. Narran¬
te stcbio phulosopo quieo temporo
in cunctoc grecia p̃dccros. int̃ ceteros
pi tebatur. ꝑropt̃ quod p̃ dictus
philo sophus ethicus illuc auditoc
eius facma aduenis sȩse. ȩt ꝑ annos .v
inibi stectionem fetis se adfereres
Et in multis enigmiatib saepius acsu¬
bin de simul temptaentib disputte¬
uerunt. sed in cunctis con iȩcturis
et ꝓblematib educus superior

Expanded text:
mortuorum, quo rore tinctus aut mortuorum, quo rore tinctus aut guttis conticuis madidus, a vento agitatus humano pulvere refusus. Tuaque historia non valet retexere cuncta, quanta vel quod periodos corruerunt cadavera, quia sicut nihil clarius, ita nihil lugubrius. In eadem enim vicinus est praefatus Maratonius campus, in longitudine et latitudine mira planicie dispositus, multis bellorum saevientium mortibus cruentissimus. Cum taedio recolentes magno,a narrantibus publicis scriptoribus in uno volumine contenere posse cuncta mala, quae illuc perpessa sunt, narrante Fabio philosopho, qui eo tempore in cuncta Grecia praeclarus inter ceteros nitebatur. Propter quod praedictus philosophus Aethicus illuc, audita eius fama, advenisse se et per annos quinque inibi stationem fecisse adserens et in multis enigmatibus saepius ac subinde simul temptando disputaverunt, sed in cunctis coniecturis et problematibus Ethicus superior,
Abbreviated transcription (Latin):
uberrima. siuis auib: plurimis gig¬
nendis aliaq: þabundantia fertilis.
Archac dia pobilis etopulentis sima
et in euis rumore atq potentia uł
uir tutȩ populo gncero. et adp̃liendũ
ul trac om̃s gentes illcs detonantior e.¬
n tan tum. ut in eius Romine omis
gretia cons pirȩt. ubi et urbs inditis¬
sima eorum attherces quamphi loso¬
phiumbilicum gretiae p̃dix Pingua
illius et or pote mupilib: erudito
litteris. legom et scientiam de corctie
laudis soro et uectigabilib: moenia
aureis guttis et murifulius gemmis
tuaq ultrac oma athȩnar pobilis¬
sima ioria magistrec legũ tuarum.
et altrix uiuenum tuorum mane
doctriẜs lib̵celium formec apicum.
meridiȩ. armac eccȩla ludȩntium
uesperȩ diuitias congregect. conti¬
cinia quiescertem pur purce. Ourbs
oppira tissimac. tot lues obip̃s scc
uallata hu mcpo cruorȩ. ecrursus
eq: receptac. Maratonius suapas cua
confoctus. Eruenta cada uera.
plus aceruis pul uerem corporib

Expanded text:
uberrima silvis, avibus plurimis giguberrima silvis, avibus plurimis gignendis aliaque abundantia fertilis. Archadia nobilis et opulentissima et in eius rumore atque potentia vel virtute, populo gnaro et ad proeliandum ultra omnes gentes illas detonantior in tantum, ut in eius nomine omnis Grecia conspiret. Ubi et urbs inclitissima eorum Athenas, quam philosophus umbelicum Greciae praedixit, pingua illi‹cib›us et ornata munilibus, erudita litteris, legem et scientiam, decorata ludis, foro et vectigalibus, moenia aureis guttis et muri fulvis gemmis. Tuaque ultra omnia Athenas, nobilissima Ionia, magistra legum tuarum et aletrix iuvenum tuorum. Mane doctrix liberalium forma apicum, meridie arma et tela ludentium, vespere divitias congregat, conticinia quiescent in purpora. O urbs opinatissima, tot lues obpressa, vallata humano cruore et rursus aeque recepta. Maratonius sua pascua confectus cruenta cadavera, plus acervis pulverum, corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
et flanteuentum boatũ et inugitũ
magnd emittit. Cre dimus in hac
partȩ uerum arbi traessȩ et descru¬
uissephilosopluts. Post dal mantiam
nimirum trectiẽmpasuit inor dine
scripture suaȩ int̃ cdusam abupo
laterȩ istrum amnẽ abalia partȩ
orien teolȩ. Urbs constino polis am¬
plec atq fecun dec populis frugibq
atq: seminib: fontib: magnis etriuoł
salubrimis in rigua inrigatur.
Nempȩ ebrum fluuium magnum. ubi
ar gippus p̃ciosus lapis inueni tur
multa uccriaetatae et p̃cioso colorȩ
quẽ admas incidere non uedȩt.
gitur post tretciam tes sccliã conlau¬
dat oppi dec plurimae dacpibq: fure¬
decttc̃. Fluminib:q: multos & quos
ue locissi mos et uolociores quam
in alias quae circecsunt ꝓ iuncias.
con uincta x enim ma c&donia
magna. at tica u quae et elle des
nun cupactur. quae ĩt̃ macedoniam
et achaciã media iacȩt. t̾rafrondib:
aptissimis fecun dec poma et malc
gracpacte. Hliueteo et uinearum

Expanded text:
et flante ventu boatu et mugitu et flante ventu boatu et mugitu magno emittit. Credimus in hac parte verum arbitrasse et deseruisse philosopho. Post Dalmatiam nimirum Traciam posuit in ordine scripturae suae, interclusam ab uno latere Istrum amnem, ab alia parte Orientale urbs Constantinopolis, ampla atque fecunda populis frugibusque atque seminibus, fontibus magnis et rivolis saluberrimis inrigua. Inrigatur nimpe Ebrum fluvium magnum, ubi argippus pretiosus lapis invenitur multa varietate et pretioso colore, quem adamans incedere non valet. Igitur post Traciam Thesalia conlaudat, oppida plurima dapibusque fundata fluminibusque multis, aequos velocissimos et velociores quam in alias quae circa sunt provincias. Coniuncta est enim Machedonia magna. Attica vero, quae et Elledas nuncupatur, quae inter Machedoniam et Achaiam media iacet, terra frondibus aptissimis fecunda, poma et mala granata, olevita et vinearum
Abbreviated transcription (Latin):
inuicta et rac et q̃ merc. Mare mag¬
num et caspium pf̃r gus ispidum trochũ.
sua sibi met isi de gentes igneas flam in as
Con glu tircctum fomitem. uigit̾q
ꝑ manentem subũ brec peum palpac¬
re diȩm fumum conticinium igneum
dec reflatum. Homira culum hic
in tulit qđ in tot gurgitum maris
in aestimabilȩs et in acces scebilȩs
Quomodo in mȩrsac ardentia incęssa¬
bilȩs flam ma eructuat. philosoplius
Ait. Sicut ma iorem roborem eta¬
maritudinem fluctus maris ȩtgur¬
gis in mersos rȩtinet. ita uallatte
atq uigis montiumbi tumine
et sulphorea t̃rac funditus receptacula
conmxtit. sic̃ in acetum cerussa.
aud indensissimos imbres ful goraita
et hiimontȩs maris tumore et ama.¬
ritu dine et iugore sulphoris repugnãn¬
tis acre cal citrantis for tissima
limphac. mox quecsi ex duris simo
lapide et ferro ignis exiliens eructuat
sur uit flammã cum strepitũ crepi¬
tante cum in gente globoꝓrumpit

Expanded text:
invicta Ethna et Cimera, mare Maginvicta Ethna et Cimera, mare Magnum et Caspium pirgus hispidum trochum. Suas sibimet isti degentes igneas flammas congluttinatum fomitem iugiterque permanentem subumbraneum palpare diem fumum, conticinium igneum dare flatum. Hoc miraculum hic intulit, quod in tot gurgitum maris inaestimabiles et inaccessibiles quo modo inmensa ardentia et incessabiles flamma eructuat. Philosophus ait: Sicut maiorem roborem et amaritudinem fluctus maris et gurgis inmensos retenit, ita vallata atque iugis montium bitumine et sulphorea terra funditus receptacula conmixta, sicut in azetum cerussa aut in densissimos imbres fulgora, ita et hii montes maris tumore et amaritudine et vigore sulphoris repugnantis ac recalcitrantis. Fortissima limfa mox quasi ex durissimo lapide et ferro ignis exsiliens eructuat, furva flamma cum strepitu crepitante cum ingente globo prorumpit
Abbreviated transcription (Latin):
grȩcia et regionȩs pobiliorȩs et ꝓxi¬
miores et efficcoces grecorũ regno
copulauit. Nam galatia &ꝑspicuitatȩ
populi nitore ac ꝓ caeritecte muni¬
m̃teo sepium ionia circũ dedit. et finos
atq: t̃minos barbari comare et mor¬
te qmera t̃mi nauit. Vndeparabo¬
lam ad sũpitm id .ẽ. lator orsus. ẽ
st cilemisit. Fprrones. cs mericus
trusua crepuscula diros crepitantę
cateestit. Orplicorũ ppratec bus¬
tu. Aria torrida uerr̃ tecbi deotȩma
mons pocua nebula subsole eminus
conspicua. Alit geclagipoc unbrife¬
rec sub dolȩ. sulporea. aestuante
er mereo fu m̃teq sicilia ethma dealto
uergit. et cimerit. Nlec tum euomet
lugent maris. ue gentes insignes mugit
dentes ignȩce plioebetc piscium amit¬
tere copia. Extabuit bera trum.
dibracta partȩ qͦ altum a maȩridiȩ
catapsat. Cimera si cilia monstrum
Extrema mundi obposi taq reliquec
ponnorunt regnac sine arma. et tȩla

Expanded text:
Grecia et regiones nobiliores et proxiGrecia et regiones nobiliores et proximiores et efficaces Grecorum regno copulavit, nam Galatia a perspicuetate populi, nitore ac proceritate. Munimenta saepium Ionia circumdedit et fines atque terminus barbarico mare et monte Cimera terminavit. Unde parabolam adsumptam idem lator orsus est facile misit pyrrones Cymericus trusa crepuscula diros, crepitante catasta orpheorum pyrata bustuaria torrida verrunt, tabida Tema mons nocua nebula sub sole eminus conspicua alit, calagina umbrifera subdolo sulphoria aestuante Cimera fumanteque Sicilia Ethna de alto vergit. Ut Cimera flatum evomet, lugent maris vehientes, insignes mugitus dantes, ignea phoebea piscipium amittere copia. Extabuit baratrum vibrata parte coaltum, a meridie catapsat Cimera Siciliae monstrum. Extrema mundi oppositaque reliqua non norunt regna sine arma et tela
Abbreviated transcription (Latin):
monte cimerae mare coidem. Primu
ꝓiuncias post modum montes et insu¬
las maritimas in supͣ dictec ionia
t̃minauit. dalmatiã et galatiam
ex parte aliqua barbaricam par̃ tȩm
maccimam illiricum linguas etlit¬
teraes grectem ethimologiam legem
et editionem p̃ cogniti. quae flumna
histrum uidelicet et tacnai secer nut
Aleucc bar bac ros modos uł fines
t̃minantur. Dextera itetq: obtima
partem grotiã unguntur segitib
referites atq uberrimas frugum
copia Auro fecundas omiũ animantiũ
arinta et cunctarum ouium rep¬
tiliumq: ac um̃ toꝵ opubentissi¬
mas. olerce pingua eusui aptec popit¬
lum in dustrium et multio arte
peritum. quae dalmatia primuno
media prars gretie media uͦꝗͦ danꝰ
rege moesie et troiano subiacebant.
Nunc iteq totto rogno greciȩ subiecta .i.
Ecclatiã igit᷑ primũ bithiniȩ conuino¬
tt modo enim. illirico subiectae. Aba¬
lexan dro ã magno dila tacta .x. omis

Expanded text:
a monte Cimera mare, quo idem primum a monte Cimera mare, quo idem primum provincias, postmodum montes et insolas maritimas in supradicta Ionia terminavit. Dalmatiam et Galatiam ex parte aliqua barbaricam, partem maximam Illiricum, linguas et litteras, Grecam aethimologiam, legem et editionem praecogniti. Quae flumina, Istrum videlicet et Tanai, secernuntur, a leva barbaros modos vel fines terminantur, dextera itaque optimam partem Greciam iunguntur. Segitibus refertas atque uberrimas frugum copia, auro fecundas, omnium animantium armenta et cunctarum avium′ reptiliumque ac iumentorum opulentissimas, holera pingua et usui apta, populum industrium et multa arte peritum. Quae Dalmatia primum media pars Greciae, Mesia vero quondam rege Moesio et Troiano subiacebant. Nunc itaque tota regno Greciae subiecta est. Galatia igitur primum Bithiniae coniuncta, modo enim Illirico subiecta. Ab Alexandro autem Magno dilatata est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
secantes tristerie gemi ttem orbis. plani¬
tiam seo coapo relisto in signis et portentis
itil treoquam gretdi potest autu mat
mare magnum sorbiciun culam ułñ
oacm aup̃ssi magni. modolecto
incoatoq carmini gemelsis uersib.
Anam celebre bonlaudauit. Punqua
desoren doar tem qua suo ingenio
figri in ipsomare nr̃m pon tem
ionia africam transeunte. et ing
car minȩ teclis careac terib distinca
unullus hominum legere uł disserere
podos possit bebreos cacractes resu¬
pipctos greco incur ucctus latinos
duplicatos insimili tudinȩm cir ci
suosq Apices in me dium positos me¬
tri comore conpositus sua laude sinet
solus sciebat. Quainre. in om̃i gretia
Ad diũ sos int̾ p̃ts qui tunc caelę¬
bit uetrus ꝓblemis dissos uebantur
ẜ tem ipsius et ad inuentionem iꝑc
et ꝑ positionem enu apare pon uelu¬
erunt. gonaigitur aleucc aslaȩ
aboc cidueo dalmatiae. historie ac
norico abscithia simulleucq seternens

Expanded text:
rsecantem trifarie geminatam orbis planirsecantem trifarie geminatam orbis planiciem ‹es›se. Oceano relicto in signis et portentis et ultra quam credi potest autumat mare Magnum sorbiciunculam vel cloacam abyssi magni. Modolato inchoatoque carmine gemellis versibus unam caelebre conlaudavit numquam deserendo artem, quam suo ingenio fieri in ipso mare nostrum pontem a Ionia Africam transeuntem et in carmine talis caracteribus distinxit, ut nullius hominum legere vel deserere nodos possit Ebreos caracteres resupinatos, Grecos incurvatus Latinos duplicatos in similitudinem circi suosque apices in medium positos, metrico more conpositus, sua laude sibimet solus sciebat. Qua in re in omne Grecia ad diversos interpretes, qui tunc caelebre variis problemis dissolvebantur, artem ipsius et adinventionem necnon et propositionem enucleare non valuerunt. Grecia igitur a leva Asiae, ab occiduo Dalmatiae, Histriae ac Norico ab Scithia simul levaque secernens
Abbreviated transcription (Latin):
tis uł male dictis stul tissimorum
et in sipientium homi num curarȩtur.
QQuamuis p̃dicito gretia pͥma ꝓ cerȩs
et illustrȩs medicus dec ruis spt.
Non dumsitoburicrius illeuas electi¬
onis a sa maritano missus fuȩrat.
⁊gregiusq: doctor atq: magist̃. quiȩoꝵ
uul nerib: me diccmta laqri marum
flendo curccret. quia ubi tunc suꝑ¬
habun dauit. delictum. ubi nunc
samarittno miserantȩ etstabulario
p̃ di cantȩ habundat gratia. sequentȩ
u̾paginec deinsulis maris magni et ali¬
quib: montib: in breuiario metricus
ũsus et aliquid degestis nar rauit.
Qiua quod plures scriptores ꝓxima con¬
finia inȩoꝵ codicib cagnitee et conꝑtec
p̃stetisunt. atq agnitio coterorum
phulo sophorum. iste solũ modo mentio¬
iemfȩcit. Nediuise linet ab aliis se gre¬
gterentur uoluminib:. Tamquã in men¬
brtnis potitiã uł memoriam mare magno
plantectionẽ. Et germ̃ acuirgultumo
et iis cipam regalem ac medullam ĩt̃¬

Expanded text:
cticis vel maledictis stultissimorum cticis vel maledictis stultissimorum et insipientium hominum curaretur. Quamvis praedicta Grecia prima proceres et inlustres medicus claruisset, nondum stabularius ille, vas electionis, a Samaritano missus fuerat egregiusque doctor atque magister, qui eorum vulneribus medicamenta lacrimarum flendo curaretur, quia, ubi tunc superabundavit delictum, ibi nunc Samaritano miserante et stabulario praedicante abundat gratia. Sequente vero pagina de insolis maris Magni et aliquibus montibus, in breviario metricus versus et alibi de gestis narravit, quia, quod plures scriptores proxima confinia in eorum codicibus cognita et conperta praefati sunt atque agnitio ceterorum philosophorum, iste solomodo mentionem fecit, ne divisae lineae ab aliis segregarentur voluminibus tamquam in membranis notitiam vel memoriam. Mare Magno plantationem et germen ac virgultum et piscinam regalem ac medullam inte
Abbreviated transcription (Latin):
tam inuia quam comi ciale silua
Comantia in nectunt auȩs pul¬
chierrime surcula Abiȩtib et plct¬
ttnis rubula enimduma. Con¬
centus al tilium consita conuenti¬
cula. estam fec cilȩ inueni entes
grtmina. Conpꝰ uotiuo suo
temporȩ mucro. Calentes opes
suauesq: et dul cȩs. Crispantia uȩc¬
agtlia aequoꝵ defrȩt unda mat̾
fecumda. Clltra quid indiges gre¬
cIA. Con gractulare rortce cae leste
insactec .i Serenis selis ara diis ari¬
go rȩ folutae. CoroRata fitco¬
lis purpura et br̃sso togateo.
Cocco atq sirico cide dec uccria¬
teo. Hȩc itecq pulcre idem sapi¬
ens p̃fcct.ẽ. Populum obmisit
et idõ non detulit mentionem.
Quia omia scelerce etignominia
repletus erat. Homicidia fornica¬
tiones. Luxuria. et om̃a spurtia
Hec dũ curactionum me dicam̃ta
recaeperat. qr pom dñi ponfuerat in¬
ibi p̃dicatum. Et samarittenus
Nondum des cenderat. ut placgis uł
cerib uino et olȩo in posito adelie¬

Expanded text:
tam invia quam comitiale silva, tam invia quam comitiale silva, comantia innectunt aves pulcherrimae surcula abietibus et platanis, rubula enim duma, concentus altilium consita conventicula escam facile invenientes gramina. Compus votivo suo tempore mucro calantes opes suavesque et dulces, crispantia vectigalia aequor defert, unda mater fecunda. Ultra quid indiges, Grecia? Congratulare rore caeleste infecta, serenis solis radiis a rigore soluta, coronata fitalis, purpora et bysso togata, cocco atque sirico ciclade variata. Haec itaque pulchre idem sapiens praefatus est. Populum obmisit et ideo non detulit mentionem, quia omnia scelera et ignominia repletus erat, homicidia, fornicationes, luxoria et omnia spurcitia. Necdum curationum medicamenta receperat, quia nomen Domini non fuerat inibi praedicatum et Samaritanus nondum discenderat, ut plagis vel ulceribus vino et oleo inposito a diale
Abbreviated transcription (Latin):
tentes equitib. ccoriosa remanent
ruda saȩpȩ redundant. salubres
imbrib rurce affectim fecun dec.
Concor dia aluntur penuriabo fec
prisca mel et iunum oleum aezco¬
retheum decrietio pignorum
poncar dat in cpum nec minu¬
entur opes qͦq diuitum quo nicae¬
re non reor. multitudine piscium
dapsili ditecte copia quippe flu¬
minum constantia conmodia rerũ
pas cua ꝓuidec pȩtudũ Armer¬
toꝵ con me antia ꝑeestoꝵ ad fer re
dupitia contenta auro fuluo argo¬
in eo me tallo ar gentiq fodina
non altit clan destipeo cautȩs
ꝓcul electrorutilant saxclicinio
diui quin quin coruscanz ligr̃rio.
in signi colorio cro eto flauoq
pr̃ritro et recdiantȩ iacinto:
a metisto et sardio pȩc non et car¬
bun culo i cimbia onix. et uccria
nitȩt care galla cerulȩisq
lapidib: harenosa ꝑgola. Citimũ
nitrum lom̃tum quippe conmo¬
dum constantia ꝑni& deciis et cul¬
tus hominũ conductit mu tuo
culmina lib& arduo hȩrȩmo

Expanded text:
tentes, equitibus cariosa remanent tentes, equitibus cariosa remanent ruda, saepe redundant salubres imbribus rura affatim fecunda, concordia aluntur poenuaria bona prisca, mel et vinum, oleum ac zazetum. Clarecauo pignorum non tardat inopum nec minuentur opes quoque divitum. Conicere non reor multitudine piscium dapsilitate, copia quippe fluminum, constantia comodia rerum. Pascua provida pecudum armentorum conmeantia pastorum adferre duplicia. Contenta auro fulvo argoineo metallo argentique fodina non alta clandestina. Cautes procul electro rutilant, saxa licinio, clivi quinquin corruscant ligirio, insigne colorio croceo flavoque pyritro et radiante iacincto, ametisto et sardino nec non et carbunculo, cimbia onix et varia nitet caregalla ceruleisque lampadibus arenosa pergola, citimum nitrum, lomentum quippe commodum. Constantia pernix, decus et cultus hominum, conducta mutuo culmina libet arduo heremo
Abbreviated transcription (Latin):
mir&bile conlaudat fȩminas pur¬
purcerias t̾rec fructifera do mesticis¬
q habitectorib ꝓpinquecs illuis ꝓuincias
bi tiiiam. frigiam gae lec ciam.
Ipddiam. tou cusiam. icccriam
illsricum disputando cir eus se
scribit usq ad tences urbom metro¬
poliam otfe mosis simam phi Põphoꝵ
putri cem ꝓporcos se et cum aliquib:
ibidẽ qui eo dom tempore doctoros
rodiorici. dialoctici. geu motrici.
plusiei. et astro nomu. philoso phi.
ni tebantur dis putauit An nos
quinq Ambiensq om nom grociã
lau dec tionem in tulit. Pect̃ reo uiscera
etmat᷑ rcc uba eam pun cu pecuit.
moenia munitte mare flori do cinc¬
te melli flua riuola seminib pin¬
gaissima fluminib consitis stipce¬
tis uirentia coma arbusto et ne¬
morde orrcctte mala punicco
equorumcabtae odoratis aroma¬
tib uer nontia colles emi nontes
picolais atq: oliuis. co altis iuncus
nec tarea gignontes phceler ncc
cluuiores quadrce gił unctis ni¬

Expanded text:
mirabile conlaudat, feminas purmirabile conlaudat, feminas purporarias, terra fructifera domesticisque habitatoribus. Propinquas illius provincias Bithiniam, Frigiam, Galaciam, Lidiam, Teucusiam, Cariam Illiricum disputando circuisse se scribit usque Athenas urbem metropolim et famosissimam philosophorum nutricem properasse et cum aliquibus ibidem, qui eodem tempore doctores rethorici, dialectici, geumetrici, fisici et astronomii philosophi nitebantur, disputavit. Annos quinque ambiens omnem Greciam laudationem intulit, paterna viscera et materna ubera eam nuncupavit. Moenia munita mare floredo cincta, melliflua rivola seminibus pinguissima, fluminibus consitis, stipatis virentia coma, arbusta et nemora ornata mala punica, aequora culta odoratis aromatibus vernantia, colles eminentes nicolais atque olivis, coaltis vinitis nectaria gignentes falerna, cluviores quadrigis iunctis ni
Abbreviated transcription (Latin):
sed nullac tenus c cumine montium
illoꝵ ascerderȩ ausus fuit. Aurtĩ
muitum it obtimum ul trum omnẽ
t̃ram gemmas multas fa ler pet.
in ꝓuisco et nulla similia refret.
enim qr quardo sonus multel porot¬
pluuiae euenęrit deipso mon te ibi
ipsec Archcc rese dit tam magnum
sonitum etbo atum deore itee ut
diatur ipscem armoniam usq: ad eodȩ
mecre caspium ꝑ uenirȩ et in ibi
terminum fac cere testactur. Hliberia
par uam texit nistoriam an fractoc
regna met iorc et gentes bar bocras
obsessam unam urbem tan tum ad sa¬
lu tem uł copiam ipsius dilec tac uit
lau decbilom. his auriam naempȩ
& quoꝵ copiã segitib reserttm ha¬
Auum fluuium iy rigoetẽe ubi ȩtauri¬
cal cum splon dorem uł roborem
Auri gestcon tem in orces ꝑsius
fluminis in uenire me moratur
Asiam mi porgm tantum ut alui
serip tares ita et istensimilia testatur
Nisi tanto modo pellib arietum
auro inlitis et historias pictas u plut
man tuanum et ebionem

Expanded text:
sed nullatenus cacumen montium sed nullatenus cacumen montium illorum ascendere ausus fuit. Aurum multum et optimum ultra omnem terram, gemmas multas, falerna inprovisa et nulla similia. Refert enim, quia, quando sonus multae pluviae evenerit, de ipso monte, ubi ipsa arca resedit, tam magnum sonitum et boatum dare, ita ut diatur. Ipsam Arminiam usque ad eodem mare Caspium pervenire et inibi terminum facere testatur Hiberiam Parvam. Texit historiam, anfracta regna maiora et gentes barbaras obsessam. Unam urbem tantum ad salutem vel copiam ipsius dilatavit laudabilem, Isauriam nimpe, aequorum copiam segitibus refertam, Haalum fluvium inrigantem, ubi et auricalcum splendorem vel roborem auri gestantem in ora ipsius fluminis invenire memoratur. Asiam Minorem tantum ut alii scriptores ita et iste similiter testatur, nisi tantomodo pellibus arietum auro inlitis et historias pictas velut Mantuanum et Hebionem arte
Abbreviated transcription (Latin):
Nos itecq nec refut ee iumus nꝑt Alicui
causam con misimus retendãt.
Quam ius ittcq ut supgrius intimaui¬
mus philoso phi ꝓubtatȩ lit terctrũ
aut rerum scientia Asensus in narret¬
tiones Ali cuius Aliquid sen sor in
laudib suce stientiae dederunt
opcaeram innanis głȩ itca pon¬
tores hic plurima scripsit. Nam
hir diccniam sequen te citulo intro¬
musit Abir chicenia siluceq int̾
sithiam et asiams ubiacet. et maxi¬
mam paer tem hir chccniam accu¬
pectur est enim in multis locis
in hac ces scobiles ut antoto testie¬
tur. Ait enim hue locousq
ccospias pilas ꝑtingore et monteon¬
tiqet que om̃i tempr con tremis¬
cunt: Et ibiꝑp&uos t̾re motus.
ee. me moractur cum tremorȩ
etpeo uo populi magis acmagis
usq in dipm quec ipsac poꝵ te solu¬
te grant ipsud qͦq deser tũ malas
et ferocissimas bestias gignit. Pardos tigris
et paentȩres. in armoeniain. Idõq: an¬
num et m̃sib quinq semansurum
Adserit ꝓpt̃ cedifitum archae roa

Expanded text:
Nos itaque nec refutavimus nec alicui causam conmisimus retenendam. Quamvis itaque, ut superius intimavimus, philosophi prae ubertate litterarum aut rerum scientia a senso, si narrationes alicuius aliquid senserunt, in laudibus suae scientiae dederunt operam inanis gloriae. Itaque nontores hic plurima scripsit. Nam Hircania sequente titulo intromisit ab Hircana silva, quae inter Scithiam et Asiam subiacet et maximam partem Hircaniae occupatur. Est enim in multis locis inaccessibilis, ut antea testatur. Ait enim huic loco usque Caspias pilas pertingere et montana, quae omni tempore contremescunt et ibi perpetuus terrae motus esse memoratur cum tremore et pavore populi magis ac magis usque in diem, qua ipsae portae solutae erunt. Ipsum quoque desertum malas et ferocissimas bestias gignit, pardos, tigris et panteris. In Arminiam ideoque annum et mensibus quinque se mansurum adserit propter aedificium arcae Noe,
Abbreviated transcription (Latin):
dientibihameris. hidria
prisca. fis celba. etici tenella
rt sophiistas lenticole. Damis.
dilibi ⁊ fit istria porunt finiti¬
me quidsit conminus in coleo.
ittam pͥma par tem ꝓuincias
occplenam. et segitu multiti¬
tu dinerꝰ cõfiosissimam fiuitimars
rubolum monstrum multis os¬

Expanded text:
ientibus umeris hidria prisca. Fiscella Ethici tenella inter sofistas lenticola. O am‹n›is dilibuta fit Histria, norunt finitimae quid sit cominus incola. Antroham primam partem provinciae Boeciae planam et segitum multitudinem copiosissimam. Finitimam robolum monstrum multis os
Abbreviated transcription (Latin):
uertice eorum as censius ualde in haccessibi¬
lis et difficilis. eẽ. uideatur. uigaq as pri¬
ma sec tilis abintus in longitudine arbitra¬
tus. ẽ. phułosophus mille milia pas suu quos
nos dextros uocamus. millȩ miliaria in la¬
titu dine. et alias partȩs Aestimare Nor po¬
tuit. magnitu dinem ꝓpt̃ nimia muni¬
tionem et habi tactione gentium pessima¬
rũ ultrac omne t̾ram quaenisi illino in¬
clause fuissent nulla gens aut populus op¬
pressionem illorum sufferre potuit̾ set.
lexander enĩ uir magnus et in omiũ ad ĩ¬
uentionum uł utili cectum fec mosissimus
uł operib: insignis egregius tam prac uas
gentes et ꝑfide ut supͣ diximus ad aquilo¬
nem cum comperis et gogetas t mago geito

Expanded text:
vertice eorum ascensus valde incredibivertice eorum ascensus valde incredibilis et difficilis esse videatur iugaque asperrima sectilis ab intus in longitudine arbitratus est philosophus mille milia passum, quos nos dextros vocamus, mille millearia in latitudine et alias partes aestimare non potuit magnitudinem propter nimiam munitionem et habitationem gentium pessimarum ultra omnem terram, quae nisi illinc inclausae fuissent, nulla gens aut populus obpraessionem illorum sufferre potuissent. Alexander enim vir magnus et in omnium adinventionum vel utilitatem famosissimus vel operibus insignis egregius tam pravas gentes et perfidas, ut supra diximus, ad aquilonem cum conperisset Gogetas et Magoget
Abbreviated transcription (Latin):
dec et pessimas. ultrac uniũsas gentes quae subcaelo
et ita e hanc gentem in ob sidionem posuit ut muni¬
tos montes obstrueret. sed mare ocaeanu paruulas
insulas hacminima int̃ ualla srrtesq: sablonem
et molliaq:q: lit tora pelacgii undiq obductum
obhoc obstruere nonpotiut. sed maximã multicu¬
dinem gladio crudelit̾ int̾fȩat n nulla et inau¬
dita gentium illccrũ inmanitatȩ scribit et ad¬
inuentionum in credibilium argumtoꝵ. tam̃
admare caspium et uba Aquilonis pilasq: emi¬
nontissimo ca cumine in multa spatia t̃recrum
uastissima ambitione girata mare ocaeanum
placgit septem trionale et mare caspium ab hoc¬
casu fluentȩ Ad meridianam plagam uer¬
gentem quasi stacdia duorum miliũ abu¬
trisq partib montui densitatȩ u. llatus
tam in lit torib: utroq mare ambages quam
reli quorum finium illa rũ regionũ ultrce
quam credipotest montes in mensa magni¬
tu dine ambiint ita ut in cacumine uł

Expanded text:
da et pessima sunt ultra universas gentes, quae sub caelo da et pessima sunt ultra universas gentes, quae sub caelo sunt, et ita et hanc gentem in obsidionem posuit, ut munitos montes obstrueret; sed mare oceanum parvolas insolas hac minima intervalla sirtesque sablonem et mollia quaeque litora pelaygum undique obductum ob hoc obstruere non potuit, sed maximam multitudinem gladio crudeliter interfecit. Nonnulla et inaudita gentium illarum inmanitate scribit et adinventionum incredibilium argumentorum. Tamen ad mare Caspium et ubera aquilonis pilasque eminentissimo cacumine, in multa spatia terrarum vastissima ambitione gyrata mare oceanum plaga septentrionale et mare Caspium ab occasu fluente ad meridianam plagam vergentem quasi stadia duorum milium ab utrisque partibus montium densitate vallatus tam in litoribus utroque mare ambages quam et reliquorum finium illarum regionum ultra quam credi potest montes inmensae magnitudine ambiunt ita, ut in cacumine vel
Abbreviated transcription (Latin):
enim milla regione om̃i tempore frigus. mons¬
trec ibi dem ui disse qu&e incredibilȩ uidetur.
nepra uac ii deatur tot laboris in dustria
qr t̃ror magnus pocest. eẽ. lectori. Et audi¬
entib: in tolerabilis pac uor. nichil bonitactis
audecoris in illis. crudelissimi atq spur cissimi
truculento et horribili aspectu carnes cruenaq
comedunt: sal in illis locisraro in uenitur.
et quacsipe regrinum ui detur. Obhoc uulgo
dicitur. uentum qui abipsis montib flat.
nimis acer rimum et fridũ bizam uocitant.
Christaellu lucidissimũ in illis muntib inue¬
nitur. Et gem mas uccriatas pul cherrimas.
quas ille cantecridas uocant. Alia uocabula lȩe¬
ni tas apud nos appellantur : me tella multa
acumen et ferri in ipsis montib: adradice ipsoꝵ
colligunt. Ipsas gentes alexander magnus reclu¬
dereuoluit sic et alia xXii regnae. gog. et magog.
fecit adubera aquilonis qr et iste exea ꝓsapia rccpi¬

Expanded text:
enim in illa regione omni tempore frigus, monsenim in illa regione omni tempore frigus, monstra ibidem vidisse, quae incredibile videtur, ne prava videatur tot labo res industria, quia terror magnus potest esse lectori et audientibus intollerabilis pavor. Nihil bonitatis aut decoris in illis, crudelissimi atque spurcissimi, truculento et horribile aspectu. Carnes cruentas comedent, sal in illis locis raro invenitur et quasi peregrinum videtur, ob hoc vulgo dicitur ‹...›. Ventum, qui ab ipsis montibus flat, nimis acerrimum et frigidum bizam vocitant. Cristallum lucidissimum in illis montibus invenitur et gemmas variatas pulcherrimas, quas illi cantaridas vocant, alia vocabula leenitas apud nos appellantur. Metalla multa acumen et ferri in ipsis montibus ad radicem ipsorum collegunt. Ipsas gentes Alexander Magnus recludere voluit, sicut et alia viginti duo regna Gog et Magog fecit ad ubera aquilonis, quia et istae ex ea prosapia rapi
Abbreviated transcription (Latin):
plusquã aliae gentes t̾rarũ. Nam subu¬
tendas urbes munitas. talem aritem
et in genium habent. subfo diunt abimo
humum nimiuem ao raginer alii subfudiunt
muras et alii tecta dolectis opertuni matenȩs.
ingencissimos suꝑ opegto rioruim congeriȩs
ut siia cula obsidentium euenerine. aut sit̃rco
aut muri corrurint. p̃sidium sit eis munimꝰ
et congenes testorum. Ingirum enĩ sit placni¬
cies urbium fuȩrat alii clippeo tectilonca
et armia. alii in manissimos malleoꝵ ictib:
fundacm̃ teo murorũ quaciunt et urbes corru¬
urr. Vnde phi losophus ait. Munimta urbiũ
nimio t̾rore ulubate brutoꝵ. mutorȩ crone
eradicecta cec tresta plul cracre gredietur roo¬
bitacrum moenia urbium dis soluta artificum
la certac lo custa bruchus et tinȩa formica arce¬
bica. ungulis ferreis reobiae friuolosa contor¬
tac sub dole era diccuerunt intemeratec sana
mugitum dedere moeniana aurea uitulco. Ait

Expanded text:
plus quam alias gentes terrarum. Nam ad subverplus quam alias gentes terrarum. Nam ad subvertendas urbes munitas tale arte et ingenium habent: Subfodiunt ab imo humum nimia voragine, alii subfodiunt murum et alii tecta dolatis operiunt materiis ingentissimos super operariorum congeries, ut si iacula obsedentium evenerint aut si terra aut muri corruerint, praesidium sit eis munimen et congeries tectorum. In gyrum enim si planicies urbium fuerit, alii clipeo tecti, lorica et arma, alii inmanissimos malleorum ictibus fundamenta murorum quatiunt et urbes corruent. Unde philosophus ait: Monimenta urbium nimio terrore ululate brutorum mucrone eradicata, catasta pulchra redigetur Roobitarum moenia urbium dissoluta arteficum lacerta, locusta, brucus et tinea, formica Arabica ungulis ferreis rabie frivolosa contorta subdole eradicaverunt intemerata saxa, mugitum dedere meniana aurea vitula. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
federa fecciunt. et simet non ad u santur
Tacmendiis ad orant et illis uota reddun
in manitatem errorum ducentes. Vicine s̃
itccq insulebizas et crisolitae et in eas similit
barbarces gentȩs in habitant dȩsemine ia feth
terrec intꝰ ocaeanũ et montes br̃r renos popuł
stult nichuilboni tactis et uti littis in eis feres¬
rũ in manitatem habentes. quando ad bella
hostiũ aud adp̃liũa si adlo cũ conuent in qͦ
solent hostiũ cu nei adpugnã ꝓcedere. sian¬
tȩ denuntiatus fuerit quad ractus agmem.
stcctim ultra quã credipotest terram
suffu di unt plus quã centũ cubi tos tam
in lon gi tudinẽ quã in latitu dinem. ef¬
fodiunt cospitũ mul titudinem maxi¬
mam congeriem cooperiunt. itec: ut pleo¬
nitiȩs camporum reddatur as pectus et
abalia partȩ quasi suffos sem unitaȩ
in reliquã ambitionem sub dole lances
fortissimos sursũ ambulantib: ꝑforaNT.
D unt itaq ad t̾rec fodiendũ p̃ cogniti

Expanded text:
foedera faciunt et sibimet non adversantur. foedera faciunt et sibimet non adversantur. Tamen diis adorant et illis vota reddunt, inmanitatem errorum ducentes. Vicinae sunt itaque insolae Bizas et Crisolida, et in eas similiter barbaras gentes inhabitant de semine lafeth. Terra inter oceanum et montes Byrrenos, populus stultus, nihil bonitatis et utilitatis in eis ferarum inmanitatem habentes. Quando ad bella hostium aut ad′ proelia, si ad locum conventus, in quo solent hostium cunei ad pugnam procedere, si ante denuntiatus fuerit, quadratus agmen statim ultra quam credi potest terram subfodiunt plus quam centum cubitus tam in longitudine quam in latitudine effodiunt cispitum multitudinem maxillam congeriem cooperiunt ita, ut planicies camporum reddatur aspectus, et ab alia parte quasi subfossae munitae in reliquam ambitionem subdole lances fortissimus sursum ambulantibus perforant. Sunt itaque ad terram fodiendum praecogniti
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt quia mon tuosas sil uestria loca illa.
erꝑangustos callȩs fo uea les inca uernas
petrarũ facciunt. illic enĩ falaes fer reos
quad rangulatos ponunt. sursũ curuatas
desursũ erectos. Ille itaq bestiolȩ ut in ue¬
nerint offendicula. sta tim uenena diffun¬
dunt. et calis cente ferro illis que inira
seui entes. et magis ac magis uenencerum¬
pentes et lances dis soluntur. et bestiole
ille abustione fer riconsumũ tur. multa
et alia philoso phus dehac insula scribit.
quae maiores nr̃i aut ignorae uer̃ aut nolu¬
erunt pacte facere. Hab& et flumina mo¬
dicaminer uio et conubio qu&e a arenco
auro p̃cioso p̃frȩt. et lapide calchirio p̃ci¬
oso in modũ crisolito. Om̃a quippȩ hic
philoso phus laudacbili in genio mirabili¬
ter operum ipsorum humanae artȩ con¬
lau cdat astutia. sed diuine grec nichul
in bonisoperib: quae dĩ sunt ignorant. rege
nonhabent sed du ces. Nam int̃ sepcccis

Expanded text:
iunt, quia montuosa sunt silvestria loca illa et iunt, quia montuosa sunt silvestria loca illa et per angustos calles foveolas in cavernas petrarum faciunt; illinc enim falces ferreos quadroangulatos ponunt sursum curvatos deorsum erectos. Illae itaque bestiolae, ut invenerint offendicula, statim venena diffundunt et caliscente ferro illisque in ira saevientes et magis ac magis venena erumpente et lances dissolvuntur et bistiolae illae ab ustione ferri consumuntur. Multa et alia philosophus de hac insola scribit, quae maiores nostri aut ignoraverunt aut noluerunt patefacere. Habet et flumina modica Minervio et Conubio, quae arena auro pretioso praefert et lapide calchirio pretioso in modum crisolido. Omnia quippe hic philosophus laudabile ingenio mirabiliter operum ipsorum humana arte conlaudat astutia, sed divinae gratiae nihil in bonis operibus; quae dei sunt ignorant. Regem non habent, sed duces, nam inter se pacis
Abbreviated transcription (Latin):
acu mine durcctos. lan cearũ etsa git teorũ
armamen tacrii multo ingenio exꝑti et seuis¬
simis morib: duracti. Tru currorũ artifici
eoꝵ lingue sic non cupati quecsi trucorros
duo decem ueli culis immodũ curruum
ungant. uelo cissimi et expediti adp̃dam
capiendam. seu et castroꝵ a ciem iaculanda
De suꝑ cooꝑtũ culleos magnos excorio anima
temunit. reli qua partȩ ferro etare circũs¬
datus muloꝵ uinctione uelocit̃ depor tatus
p̃sidiũ ex cortice et funium fortis simorum
suꝑ cacumine rotũ dacrũ rotacrũ extentiatq:
muniti. Itec ut iacula et sagittȩ eis nocerȩ
nec liuorare non ucclean. Et hirca nacsuł
scitas et albanas gentes ab his utilia arma
ne gotiantes : deportant et utuntur. Cȩle¬
bre apud gentes illas istoꝵ in dustria diuul¬
gto tecẽ: In hac insula silł uarũ magnitudo
alias bestias ma iores et homi¬
mant. Sed habitactores illius caũ¬
nas frc¬

Expanded text:
acumine duratus lancearum et sagittarum acumine duratus lancearum et sagittarum armamentarii multo ingenio experti et saevissimis moribus durati, trucurrorum arteficium eorum lingua sic nuncupati, quasi tricurros duodecim vehiculis in modum curruum iungant. Velocissimi et expediti ad praedam capiendam seu et castrorum aciem iaculandum desuper coopertum culleos magnos ex corio animalnitus, reliqua parte ferro et aere circumdatos mulorum iunctione velociter deportatus praesidium ex cortice et funium fortissimorum super cacumine′ rotundarum rotarum extenti atque muniti ita, ut iacula atque sagittae eis nocere nec livorare non valeant. Et Hircanas vel Scithas et Albanas gentes ab his utilia arma negotiantes deportant et utuntur. Celebre apud gentes illas istorum industria divulgata est. In hac insola silvarum magnitudo litus alias bestias maiores et homimant. Sed habitatores illius cavernas fac