comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ notat exultationẽ m̃tis. p̃s bonã oꝑationẽ. Idoq ps̃i.
qui hec duo in tytłis hñt: de bona oꝑatione. ⁊ m̃tis iocũdita¬
te agunt. sic̃ ine p̃s. filii aũ chore. sic̃ supra diximus: st̃ silii crucis. filii
passionis. de quo: supra plene tractatũ est.⁊ quid sit in finẽ: supra expo
Melec aũ int̾pretat᷑ choͣrus. qͥ đr ad respondendũ ut canenti chorus.
consonando respondeat. Sic̃ ñ istũ solũ. s alios quoq pãos: credend̾ ẽ. cẽ
cantatoses. Ita enĩ in huiꝰ ps̃i: ⁊ alioꝵ cantu fc̃m ẽ. ut p̾cinenti: chorus res¬
ponde̾t: quãuis alii: aliostytulos acceꝑint. s ħ fcm estim̃o causa uarieta¬
tis: qua fastidiũ leuaretur. Tytuli .ii. uarianur. ꝓleuando fastidio. ul for¬
xp̃i ꝓpħatur: cui debemus imitando rẽsponde. sic̃ petrus ait xp̃c pro¬

Expanded text:
s, bonam operationem. Ideoque psalmi, qui haec duo in titulis habent de bona operatione et mentis jocundidate agunt, sicut iste psalmus. Filii autem Core, sicut supra diximus sunt filii crucis, filii passionis, de quo supra plene tractatum est, et quid sit, in finem, supra expoMaeleth autem interpretatur chorus, qui dicitur ad respondendum, ut canenti chorus consonando respondeat. Sicut non istum solum, sed alios quoque psalmos credendum est esse cantatos. Ita enim in hujus psalmi et aliorum cantu factum est ut praecinenti chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim variantur pro levando fastidio, vel for Hic passio Christi prophetatur, cui debemus imitando respondere sicut Petrus ait: Chr
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uoluisset. ⁊ suis ñ contẽptus finib: int̾dicta temerasset: nuiquã ferał culpe ad nos traus¬
sisset hereditas. eniq hoc pecc̃o: ip̃e cecidit diabolus: dũ .it. dix. Ponã thronũ meũ: ab aqͥlo¬

Expanded text:
esse voluisset, et suis non contentus finibus interdicta temerasset, nunquam feralis culpae ad nos tranesse voluisset, et suis non contentus finibus interdicta temerasset, nunquam feralis culpae ad nos transisset haereditas. Denique hoc peccato ipse cecidit diabolus. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẽ me q eloqͥ t. iuiiii. me. Promissio enĩ tanti iudicis. firmat animũ. iuuificat afflictum
Tempore nãq temptationis de u̾bo dĩ inuitur: quo. et̾na ꝓmutunt᷑. Qũisquis .it meliora sꝑat.
nũquã leuiorib frangit᷑. humiliat᷑ . it anuna nr̃a: dum traditur temptatori. dũris ex¬
ionib uuiuficatur alloquio dĩ. hec ẽ .i. aĩe nr̃e uitalis suba: qua alit᷑ ⁊ pascitur. ⁊i gub̾nat᷑.¬
ugetur. Iõq in dĩca oratione petimꝰ. Panẽ nr̃m cotidianũ da nobis hodie. Hoc pane sus
domuit. iniq age usq. uł ualde. Magna ius mali. est in suꝑbis. Noͣn enĩ satis ẽ eis. ꝙ impii
sunt. nͥ ⁊̃ impios faciant. imque gͦ. agebant usq ualde. qr non solũ impii erant. s ⁊̃ pios ꝑse¬
quendo. ĩpios eẽ cogebant. Mãximũ pecc̃m in boĩe. suꝑbia ẽ. q iñ manauit: nr̃i origo delicti.
ħ telo: nos pͥmũ. diabolus uuln̾auit. ⁊ ꝑculit. Nisi .it ħo ꝑsuasione serpentis deceptus: sic̃ deus

Expanded text:
 Ambr., Cassiod. Promissio enim tanti judicis firmat animum, et vivificat afflictum, tempore namque tentationis de verbo Dei vivitur, quo aeterna promittuntur. Quisquis enim meliora sperat, nostrae arbitror. humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubernataugetur, ideoque in Dominica oratione petimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Hoc pane sustsquequaque, vel usque valde. Magna vis est mali in superbis. Non enim satis est eis quod impii sunt, nisi etiam impios faciant. Inique ergo agebant usque valde, quia non solum impii erant, sed etiam pios persequendo impios esse cogebant. Maximum peccatum in homine superbia est, quia inde manavit nostri origo delicti. Hoc telo nos primum diabolus vulneravit et perculit. Nisi enim homo persuasione serpentis deceptus, sicut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ eumꝑdent: ⁊ ne mundus pꝰ eũ iret. Ticebant . it ꝑ disci¬
pulũ tradatur a uidice occidat᷑. ⁊ ita nichil adnos. scrutat ͦst̃ ini.
silia. s quanto acutius cogitant: tanto plus defecert̃ au̾itate.
.s. leqͥtate.:im tenebras mergunt᷑. quia dm̃ non uident nõ.
aĩu scrutatur iniq̃ deficit. s econtra: ħo scrutans bonũ. acredet
ad cor al.i. ad altũ cordis. intellectũ. ut qui res diuinas ꝑ quirit. ꝙ
ẽ ad oor altũ ire. ⁊ ibi non defic̃. s crescit. ⁊ eo ꝑuenit: ut ab eo sũ¬
altũ. erat ei .i. secretũ cor. quia hoc facielat. scd̾mͣ consiliũ. obitiens
illis hoĩem .i. formã humanam. in qua: seuirent. seruans intus

Expanded text:
um perderent, et ne mundus post eum iret. Dicebant enim: Per discipulum tradatur, a judice occidatur. Vel ita: Nihil ad nos scrutati sunt, silia, sed quanto acutius cogitant, tanto plus defecerunt a veritate et aequitate; et in tenebras merguntur, quia Deum non vident, et ideo i scrutatur iniqua, deficit; sed econtra homo scrutans bonum, accedet ad cor altum, id est ad cordis intellectum altum, ut qui res divinas perquirit, quod est ad cor altum ire; et ibi non deficit, sed crescit. Et eo pervenit, ut ab eo sualtum erat ei, id est secretum cor, quia hoc faciebat secundum altum consilium objiciens illis hominem, id est formam humanam, in qua saevirent servans intus
Abbreviated transcription (Latin):
cipis. ⁊ concessio audientiũ. Mag̾nificum u̾o ẽ ꝙ sic con¬
cludit. optantis ẽ. seniel dicẽ. s ninitũ desid̃antis ẽ re¬
petere .&.a.Q  iussisti dñe ita fiat fiat. aonec a cepit aflumine. ꝓueniat usa ad
Ysnon ẽ dĩ: nou ẽ hymnꝰ. ⁊ si sit dĩ: iñ cũ eanticoͦ non est
hyninus. Oportet gͣ. ut sit hymnꝰ: hre hectria. ⁊laudẽ. i di: icuiticũ uolaude cõ¬
fitĩtis ẽ p̃dicatio. in cantico: amantis affectio. p̃ter solitũuo aadit fili iesse bnita¬
tulis it sepe nom̃ dauid repetitur s nusquã aaditũ fi liesse eͥbie. qos. nõ ma

Expanded text:
cipis et concessio audientium. Magnificum vero est quod sic concludit; optantis est semel dicere fiat; sed nimium desiderantis est ret: Quod jussisti, Domine, ita fiat, fiat, donec quod coepit flumine perveniat usque ad et non Dei, non est hymnus, et si sit Dei et non cum cantico, non est hymnus. Oportet ergo, ut sit hymnus, habere haec tria, laudem et Dei, et canticum. In laude confitentis est praedicatio; in cantico amantis affectio. Praeter solitum vero addit, filii Jesse. In titulis enim saepe nomen David reperitur, sed nunquam addi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑat᷑ qui de ista ciuitate p̾sentis eccłe migrantes: in illa celesti beatitu dine
florebunt. uł ꝑfenũ: fen̾ũ fructiferum .i. frum̃tum pot̾ intelligi. sic̃ in gene¬
sy. feni nõie: etiam frum̃tũ intelligit᷑ cum ait. iussit as ꝓduce̾ t̾ram. om̃e
lignũ. ⁊ om̃e fenũ. nec ad iunxit. ⁊ om̃e frum̃tum: noĩe feni: illua ꝯplec¬
ta ẽ ciuitas: nõ. it illud addiait: uł eius. uł diciuitas caim intelligi pot᷑. sicut

Expanded text:
s comparatur, qui de ista civitate praesentis Ecclesiae migrantes, in illa coelesti beatitudine florebunt. Vel per fenum, fenum fructiferum, id est frumentum potest intelligi, sicut in Genesi feni nomine etiam frumentum intelligitur, cum ait: Jussit Deus producere terram omne lignum, et omne fenum , nec adjunxit, et omne frumentum, nomine feni illud complecta est civitas, non enim addidit vel ejus vel Dei, civitas Cain intelligi potest, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fine. qui contẽptus ẽ moriens ⁊dabit᷑ ei de auro. ara .s. sapientes mundi. in
xp̃m credent. ꝑarabiam .it. gentes significant᷑. ꝑ aurũ quid̃. qd̾ excellit om̃ia
metalla: sapia que excellit int̾ doctrinas. ⁊ adorabt̃ semꝑ de ip̃o. multiplicãdo.
.i corpore eiꝰ. uł de ip̃o conseq̃ndo. uł de ip̃o .i. dẽ eiꝰ institutione. q ip̃e adorare do¬
cuit sic̃. Adueniat regnũ .t: ic̃. ⁊ tota die .i. toto tẽpore. bñdicent ei bonauita.

Expanded text:
fine, qui contemptus est moriens; et dabitur ei de auro Arabiae, id est sapientes mundi in Christum credent. Per Arabiam enim genttiplicando, id est corpore ejus, vel de ipso consequendo, id est de ejus institutione, quia ipse orare docuit sic: Adveniat regnum tuum, etc. Tota die, id est toto tempore benedicent ei bona vita,
Abbreviated transcription (Latin):
cet pauꝑi. Usure aũ dñr pecc̃a. qr plus m̃ali inuenitur in suppliciis. quam
ꝯmissũ est. in peccis. Ut u̾bi grã. Cũ homicida tm̃ corpꝰ hoĩs ꝑimat: anime
u̾o nichil noceat. ip̃ius aĩa ⁊ corpꝰ ꝑdetur in gehentia. Ex usuris gͦ redime.
peceã dimictendo. que debebant ampliora supplitia. ⁊ redimet prerio san
suris. saluos aũ faciendo: redimet ab iniquitate. Qs gͦ supra ẽ pauet pau¬
peri. hoc ẽ. hic ex usuris redimet. qd̾ u̾o ibi dic̃ animas pauꝑm saluas faci¬
et. hoc ẽ. hic: ex mniquitate redimet. Uł ita. ut de futuro accipiatir illcd.

Expanded text:
cet pauperi. Usurae autem dicuntur peccata, quia plus mali invenitur in suppliciis quam commissum est in peccatis, ut verbi gratia, cum homicida tantum corpus hominis perimat; animae vero nihil noceat, ipsius anima et corpus perdetur in gehenna. Ex usuris ergo redimet peccata dimittendo, quae debebant ampliora supplicia. Et redimet pretio sansuris; salvos autem faciendo, redimet ab iniquitate. Quod ergo supra est, parcet pauperi, hoc est hic, ex usuris redimet. Quod vero ibi dicit, animas pauperum salvas faciet, hoc est hic, ex iniquitate redimet. Vel ita, ut de futuro accipiatur illud,
Abbreviated transcription (Latin):
tumultus. uł .i. saltem. in cubili sit quies. que erit. si sit ibi bona conũx .s. dĩ sapia ⁊ pura¬
conscĩa. qđ si ibi mala uror sit: nec ibi ẽqui es: uta nusquã sunt nãq tria: q̃ non sinunt
hoĩem indomo quiescẽ. s. fumus. stillicidrum. ⁊ mala uxor. fumꝰ sunt pecc̃a: que excar¬
nis concupiscentia nata. mentẽ obtenebrant. stillicidiũ: pecc̃a que aliunde ꝓͣtliuuint
Mala conuix. sapia carnis. que inimica ẽ deo. ł mala conscĩa. que rationi repugnat. si¬

Expanded text:
vel, id est saltem, in cubili sit quies, quae erit, si sit ibi bona conjux, scilicet ntia: quod si ibi sit mala uxor, nec ibi est quies, et ita nusquam. Sunt namque tria quae non sinunt hominem in domo quiescere, scilicet fumus, stillicidium et mala uxor. Fumus, sunt peccata, quae ex concupiscentia nata mentem obtenebrant; stillicidium, peccata quae aliunde profluunt; mala conjux, est sapientia carnis, quae inimica est Deo; vel mala consci
Abbreviated transcription (Latin):
mici: etatͥbula¬
tione pecc̃oris.
Qm̃ declinaue¬
rt̃ in me miqͥ¬
molesti erant
michi. Corme¬
um conturba¬
tum ẽ in me: ⁊
formido mor¬
tis cecidit sr̃ me.
Iumor ⁊tre mor
.ꝑ ꝯtexit me tenebra.
mͥ pennas sic̃
columbe: ⁊ uo¬
labo ⁊reqͥescã.
Ecce elongaui

Expanded text:
mici et a tribulatione peccatoris: quoniam declinauerunt in me iniqumolesti erant mihi. cor meum conturbatum est in me, et formido mortis cecidit super me. timor et tremor et contexit me tenebra. mihi pinnas sicut columbae? et uolabo et requiescam. ecce elong
Abbreviated transcription (Latin):
sontristat᷑ sũ humana infirmitate. i nexercitatione. m uno n omine uita xp̃iexponit̾. qui nullo otio ab ĩcẽp

Expanded text:
ontristatus sum, humana infirmitate, in exercitatione mea, uno nomine vita Christi exponitur, qui nullo otio ab incoep
Abbreviated transcription (Latin):
fine mundi. que est tunica indiuisibilis. deinae alis uerbis diuersa notantib ioem dicit. ¶s: desoenait¬
in hora. uesti. eiꝰ ac ros q̃ itabonũ ẽ ⁊ iocundũ habitare fr̃s in unũ. sic̃ bonꝰ ẽ. nocunoᷤ
ros hermon Rõs de celo ueniens. grã ẽ. qua fr̃s inunũ habitant. ñ suis iurib ł meritis.
hermon. Ad luitam. mons ẽ transiordanẽ. Si gͣ ħ ad lut̾am. accipiatur. mirũ ẽ. ꝙ uos ab
eo descenaat infyon. ĩmo impossibile. s sp̃ualit̾ intelligendumẽ. herͣmon . it. d̾r lum̃

Expanded text:
fine mundi, quae est tunica indivisibilis. Deinde aliis verbis diversa notantibus idem dicit, sicut ros. Quasi dicat: Ita bonum est et jocundum habitare fratres in unum, sicut bonus est et jucundus ros Hermon. Ros de coelo veniens, gratia est, qua fratres in unum habitant, non suis viribus vel meritis. Hermon, ad litteram, mons est trans Jordanem. Si ergo hoc ad litteram accipiatur, mirum est quod ab eo ros descendit in Sion, imo impossibile, sed spiritaliter intelligendum est. Hermon enim dicitur lumen
Abbreviated transcription (Latin):
um .i. laus thalami. quia laus sponsi: ⁊ sponse: hic cantat᷑. Solent enĩ innup¬
tiis ad honorem sponsi ⁊ sponse: q̃dam carmina cantari. que dñr epithalamia .i.
laudes thalami. similia his: entat in his nuptiis ꝓpħa. Inͥ nuptiis nãq istis: ꝓpħe.
apłi: ⁊ om̃s scĩ tympanis: cytharis. ⁊ aliis modis. cũ exultatione sc̃a conclamant. uñ:
bascit᷑ auditor. harũ nuptiarũ copulam.: in thalamo uirginis fec̃ d̾i grã: qñ uer¬
bũ caro fem̃ ẽ. ⁊ humana natura dnune unita: ⁊ sponso. sponsa. nc̃ caritate. post.
⁊̃ in mortalitate coniuncta: ⁊ ẽ sensus tytuli. Ihic: subaudi: tẽ dñs infinẽ .i. in con¬

Expanded text:
lamium, id est laus thalami, quia laus sponsi et sponsae hic cantatur. Solent enim in nuptiis ad honorem sponsi et sponsae quaedam carmina cantari, quae dicuntur epithalamia, id est laudes thalami. Similia cantat in his nuptiis Propheta. In nuptiis namque istis prophetae, apostoli, et omnes sancti tympanis, citharis, et aliis modis cum exsultatione sancta conclamant: unde pascitur auditor. Harum nuptiarum copulam in thalamo Virginis fecit Dei gratia, quando Verbum caro factum est, et humana natura divinae unita, et sponso sponsa, nunc charitate, post etiam immortalitate conjuncta. Et est sensus tituli: Psalmus hic subaudi, tendens in fine, id est in con
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. grãm reconciliationis accepit. Pp̃ea. que apͥncipio poi usq adhuc dicta sũt
unt patri. arbit̾rant᷑ aũ illi exꝑsona patris hec intelli sic. Cõmendat pat̾. xp̃m scd̾m

Expanded text:
mundus gratiam reconciliationis accepit. Propterea, quae a principio psalmi usque huc dicta sunt,mundus gratiam reconciliationis accepit. Propterea, quae a principio psalmi usque huc dicta sunt,iunt Patri; arbitrantur autem illi, ex persona Patris haec intelligi sic: Commendat Pater Christum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit :⁊ facta sunt. U̾ł iõ dicit uelocit scribentis. ut notetur uirtus ꝓpħie. que ñ sub cruc¬
atu humano cogitat: qđ de archano diuinitatis aliis diuulgat. Uł calamo ꝯꝑat linguã
de laude sponsi: quã ꝓmiserat. pͥus laudans eũ aforma. qͣi ergo intromissus ad sponsũ ae lau¬
de laude enis cantat. speciosu̾s. for. quia ĩmunis a pecc̃o. p̃filiisꝰ. ho. ẽst utiq homo. ⁊cũ ip̃e sit
homio: non ẽ tñ: ut quilibet homo. nõ: ut eum in suo gn̾e ꝯmendaret: nõn ait hic p̾an
głis. quosetiã excellit. s dic̃ p̾filiis hominũ. cont̾ra illos: qui putantes eũ purũ hõĩem
añt in ysaia ꝓpħa. Uidimꝰ eumiͫ. ñ hñtem sp̃ẽm. neq decorem. Et̃ quia non suffic̃ pul¬
critudo: sñ sapĩa ⁊ eloq̃ntia: addit. ⁊ diffusa ẽ gr̃a. in la.t. quia lex ꝑ moysen qͥd̾ dat.¬
ẽ. s ꝑ iħm xp̃m: grã. iu̾itas fcã ẽ. que gr̃ã pecca dissolun. Inlabiis dic: qu̾ia eo loquente

Expanded text:
dixit, et facta sunt . Vel ideo dicit, velociter scribentis, ut notetur virtus prophetiae, quae non sub cruciatu humano cogitat, quod de arcano Divinitatis aliis divulgat. Vel calamo comparat, de laude sponsi quam promiserat, prius laudans eum a forma. Quasi ergo intromissus ad sponsum, de laude ejus cantat, speciosus es forma, quia immunis a peccato prae filiis hominum. Est utique homo, et cum ipse sit homo, non est tamen ut quilibet homo. Et ideo ut eum a suo genere commendaret, non ait hic, prae angelis, quos etiam excellit; sed dicit, prae filiis hominum, contra illos qui putantes eum purum hominem, dicunt in Isaia propheta: Vidimus eum non habentem speciem neque decorem . Et quia non sufficit pulchritudo sine sapientia et eloquentia, addit: Et diffusa est gratia in labiis tuis,  gratia et veritas facta est , quae gratia peccata solvit. In labiis dicit, quia eo loquente,
Abbreviated transcription (Latin):
as. ic. Id uerbum uocat: ⁊ linguã dicens. lingua mea. a .d. non solũ dispono omnia cũ eo:
setiam p̾ eum loquor. ⁊ hoc ẽ. ip̃e ẽ. lingua mea. hic ẽ. ⁊̃ calamꝰ. m̃i. scribe. apta ꝯꝑatio ẽ.
Ut̾ enĩ scriba: nils ine calamo: nec calamꝰ sñ scriba oꝑat᷑ sic cooꝑantur pat̾: ⁊ filiꝰ. Et̃ nota
dico uelocit̾ scri. quia ñ unũ post altud. s om̃ia simul in uno u̾bo et̾no pat̾ disposuit.
Specĩosus. Supra pat̾ ꝯm̃dauit filiũ. scdm iuinã naturã: hic sod̾m humanã. a .d̾. ge¬
nitus ẽ filius scdm qd as: de mea eẽntia. ⁊ ip̃e idem scd̃m qd̾ homo ẽ specioiꝰ for .p̃. filiis
tris. hecex sua. acomo datius enĩ uidetur ħ accipi ex ꝑsona ꝓpħe. quã exꝑsona pa
tris. ⁊ mutationes ꝑ sonarũ repentine. ⁊ oĩo: ex in ꝓuiso: inueniuntur inscĩs sc̃ptu¬
olim t̾rã daret᷑. bũdix̃ te. hominẽ as in et̾nũ. dan̾do tͥ regnũ. cuiꝰ regni nerit finis. Ne

Expanded text:
. Item verbum vocat et linguam dicens: Lingua mea, quasi dicat: Non solum dispono omnia cum eo, sed etiam per eum loquor. Et hoc est, ipse est lingua mea, hic est etiam calamus mei scribae, apta comparatio est. Ut enim scriba nil sine calamo, nec calamus sine scriba operatur, sic cooperatur Pater et Filius. Et nota dico, velociter scribentis, quia non unum post aliud, sed omnia simul in uno verbo aeterno Pater disposuit. Speciosus, supra Pater commendavit Filium, secundum divinam naturam, hic secundum humanam. Quasi dicat: Genitus est Filius secundum tris, haec ex sua; accommodatius enim videtur hoc accipi ex persona Prophetae, quam ex persona Patris et mutationes personarum repentinae, et omnino ex improviso inveniuntur in sanctis Scriptuolim terra daretur, benedixit te hominem, Deus in aeternum, dando tibi regnum, cujus reg
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio. Exurge .i. fac nos surge̾ at̾renis ad celestia. ⁊ adiuila nos erectos: iredime nos.
nr̃o. Uł ita: ab illo loco. Qm̃ humiliata. Sc̃i martires quoꝵ uex hic ẽ: supͣ orauerant.
ilicet ds exaudire differat: tñ post moram auditionis ñ desꝑant: s continuant orõ¬
nem. ⁊ cin̾e ãsꝑso suprase. aĩam pecc̃oꝵ memoria crutiant. scdm morem peniten¬
tium. Cinis nãq ⁊cilitium. sunt arma penitentiũ. Uñ: tempore quadragesi¬
mali: cinis asꝑgitur. sr̃ capita penitentiũ: ob humilitatẽ: ⁊ fragilis conditionis
tis. qui tota corporis effusione tenduntur. hoc aũ dicendo: sũm̃am humilitatẽ
ostñdit. Quienĩ genua t̾re affigit. ht̃ quo plus humilietur. Qui u̾o sic humillat᷑
ut ⁊̃ uent̾ hereat t̾re.: non ht̃ ultra quo humilietur. Expͥmit ergo iste nimiiã hu¬
miliationẽ. ut quia iam uenit ad sũmã: iam assit dĩ miseratio. Ułita. Id̾o ne obli¬

Expanded text:
id est fac nos surgere a terrenis ad coelestia; et adjuva nos erectos, et redime nos,  ita ab illo loco, quoniam humiliata. Sancti martyres quorum hic vox est, supra oraverant, et licet exaudire differat, tamen post moram auditionis non desperant, sed continuant orationem, et cinere super se asperso animam peccatorum memoria cruciant, secundum morem poenitentium. Cinis namque et silicium sunt arma poenitentium. Unde tempore quadragesimali cinis aspergitur super capita poenitentium ob humilitatem, et fragilis conditionis tis, qui tota corporis effusione tenduntur. Hoc autem dicendo summam humilitatem ostendit. Qui enim genua terrae affligit, habet quo plus humilietur. Qui vero sic humiliatur ut etiam venter haereat terrae, non habet ultra quo plus humilietur. Exprimit ergo iste nimiam humiliationem, ut quia venit ad summum, jam adsit Dei miseratio. Vel ita, ideo ne obli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conia di se eruetuaturũ promitut. Scd̾o: incipit de laude sponsi. laudans eũ quadriformu
forma: a potestate: a udicio: ab ornatui. ibi. Speciosus. Tercio. laus sponse cantat᷑ submissius. It quadriforinit᷑
a forma. agła. ab amicab: aprole. ibi. Audi filia. Propħa gͦ. qͣi ad has nuptias intromiti desic
uolebat. uñ sequit᷑. dico ego .i. dr̃e gestio. oꝑamea regi .i.ad laudem eiꝰ. quia exeo habeo. oꝑa dic̃ hunc ꝑsm̃
incenĩ p̃dicationẽ. quã mente conceꝑat: regi dr̃e gestiebat. Ne u̾o euim aliquid ase putes

Expanded text:
aeconia Dei se eructaturum promittit. Secundo incipit de laude sponsi, laudans eum quadriformiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornatu, ibi, speciosus. Tertio, laus sponsae cantatur submissius. Item quadriformiter, a forma, a gloria, ab amicabus, a prole, ibi, audi filia. Propheta ergo, quasi ad has nuptias intromitti desido, id est dicere gestio opera mea regi, id est ad laudem ejus, quia ex eo habeo, opera dicit hunc psalmum. Hanc enim operationem quam mente conceperat, regi dicere gestiebat. Ne vero eum aliquid a se putes
Abbreviated transcription (Latin):
nos. hic sñ u̾bodormitionis: ponit᷑ exurge. qd ꝑtinet ad xp̃i resurrectionẽ: in qͣ
qrͣ. ubi scĩ martires precant᷑. ut xp̃c resurgat: ꝑ fidem in gentib. qui. ⁊si scriunt
xp̃m non dormire: ⁊ sciunt sibi resurrexisse. pͥcant᷑ tñ resurge̾ ꝑfidem. non sibi
s gentib que putant mortuũ. si enĩ illi cred̾ent resurrexisse: credentes in eum:
ge. ꝑfidem ingentib: quia tuo dñe obdormis. nõn nob̾. s gentib q̃ ñ credunt.
iħ qularer exurge. repetit ex affectii: me repellas ĩ si. Si enĩ surgit rp̃c in gentib: ces¬
nr̃e. cuiꝰ semꝑ esclemens inspector. Iõ: ne obliuiscaris: qm̃. aĩa .n. hii. ẽ. ĩ. pul .i. int̾ ma¬

Expanded text:
 dormitionis verbo ponitur, exsurge, quod pertinet ad Christi resurrectionem, in qua martyres precatur ut Christus resurgat per fidem in gentibus, quia et sciunt Christum non dormire, et sibi resurrexisse. Precantur tamen resurgere per fidem, non sibi, sed gentibus quae putant mortuum. Si enim et illi crederent resurrexisse, credentes in eum ge, per fidem in gentibus, quia, tu, o Domine, obdormis, non nobis sed gentibus, quae non credunt. Et hoc, Quare? Exsurge, repetit ex affectu. Et ne repellas in finem. Si enim surgit Christus in gentibus, cesnostrae, cujus semper est clemens inspector. Ideo ne obliviscaris, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
em̃or esto. ⁊ ai. Iñhac . uii. littã agit de spe ꝓmissionũ dĩ. que fac̃oĩa pacitice tolari. ꝑ
quã mens humana eleuat᷑ ab his uisibilib ⁊ tẽporalib: admͥuisibilia ⁊ futurabo¬
na: uͥ reqͥes u̾a ẽ. Uñ. iste octonariꝰ m̾ito. Unꝰ ponitur. Septenariꝰ .it. requiẽ significat.
pp̃ sabbatũ: in quo requieuit dñs. Iñ ẽ etiã: ꝙ septimꝰ dies: pro mortuis obseruatur. qr tũe
u̾a requies optatur eis atq oratur ⁊ quia spes ñ est de p̾sentib. s de futuris iõ congrue hic
octonariꝰ p̃titulat᷑ lutã.zai. que int̾pretat᷑ huc uł duc te. qr hic agit de spe. que ñ est de p̾sen¬
tib. s ad futura tendit. a .d. hũc tende: huc dirige iter tuũ. tanquã tui ductor ⁊rector:
quo uocat te u̾bum dĩ .s. ad celestẽ grãm : ⁊ ad et̾nitatẽ. cũ ait. Uenite ad me om̃s: qui¬

Expanded text:
emor esto. Cassiod. In hac septima littera agit de spe promissionum Dei, quae facit omnia pacifice tolerari, per quam mens humana elevatur ab his visibilibus et temporalibus, ad invisibilia et futura bona, ubi requies vera est. Unde iste octonarius merito septimus ponitur. Septenarius enim requiem significat propter Sabbatum, in quo requievit Dominus. Inde est etiam quod septimus dies pro mortuis observatur, quia tunc vera requies optatur eis atque oratur, et quia spes non est de praesentibus, sed de futuris. Ideo congrue hic octonarius praetitulatur littera Zain, quae interpretatur huc, vel duc te, quia hic agit de spe, quae non est de praesentibus, sed ad futura tendit. Quasi dicat: huc tende, huc dirige iter tuum, tanquam tui ductor et rector, quo vocat te verbum Dei, scilicet ad gratiam, et ad aeternitatem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dilexi. hic itẽ ead̃ cã repetit᷑. que supra posita ẽ. Utriq .it addit congrue. q̃ dilexi. qr sinis pre¬
cepti ẽ caritas. qñ enus intuitu. fit mandatũ. ⁊ tunc u̾e ẽ bonũopus seqr̃. ⁊ exercebor. a .o. medi¬

Expanded text:
ae dilexi Aug. Hic item eadem causa repetitur, quae supra posita est. Utrique enim addit congrue, quae dilexi, quia finis praeae dilexi Aug. Hic item eadem causa repetitur, quae supra posita est. Utrique enim addit congrue, quae dilexi, quia finis praecepti est charitas , quando ejus intuitu fit mandatum; et tunc vere est opus bonum. Et exercebor, quasi dicat, medi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. dicenis. Et loq̃bar in testi .t. grece martiriis. quo ũbo iam utimͣ prolatino: ihoc etiã.
in cõspectu. re. qu̾i pot̾ant t̾rere. Uñ. añ reges ⁊ p̾sides ducemini. ⁊ ñ confundebar. ꝓscan da¬
niis loq̃bat᷑ . decora facies: que in cõspectu regũ nõ confundebat᷑. que ñ erubescit auctorẽ. q̃ ñ
inspectuia. cur in mandatis: ecce. q̃ dilexi. ꝑ sp̃m quidatus ẽ mͥ. Et leuaui. oꝑando ma¬
p̾ea oꝑetur. ex mneditatione nãq iandatoꝵ celestiũ. bonioꝑis usus: inolescit i n̾otatur hic: ae¬
tualis uirtus. Iõ aũ dic̃. lenani. ma qi suꝑmim ẽ. quo leuantur. cũ ꝓ ip̃o d̾o: fiunt oꝑa: cũ aũ ꝓ
t̾renis deponunt᷑ manꝰ. Uñ. manꝰ moysi: graues legunt᷑ fuisse. quas sustũtabant. ur. ⁊ aãron.
qr finis oꝑm legaltũ. erat m̃ces tẽporalium. s xp̃o. ⁊ sp̃c sc̃s. in sp̃ualem usũ conu̾tit. sequit᷑.

Expanded text:
tiam in conspectu regum qui poterant terrere. Unde: Ante reges et praesides ducemini . Et non confundebar pro scandaniis loquebatur; decora facies, quae in conspectu regum non confundebatur, quae non erubescit auctorem, quae non inspectiva, cur in mandatis? Ecce, quae dilexi, per spiritum datus est mihi. postea operetur. Ex meditatione namque mandatorum coelestium, boni operis usus mollescit. Et notatur hic actualis virtus. Ideo autem dicit, levavi manus, quia supernum est quo levantur, cum pro ipso Deo fiunt opera; cum autem pro terrenis, deponuntur manus. Unde manus Mosi graves leguntur fuisse, quas sustentabant Ur et Aaron , quia finis operum legalium erat merces temporalium. Sed Christus et S
Abbreviated transcription (Latin):
ut plus uelim. ⁊ bñ ait inclina. Iñclinatienĩ ꝑ humilitatẽ: melius uident. quã uani¬
tate supini. scc̃e ostũdit: ꝑ imiu̾sas ⁊ subtiles minutias: omnebonũ a do̾ tribui. ⁊¬
ꝑeum seruari: ⁊ eius seruari: ⁊eus grã semꝑ augeri Inclina dico. intestimonia .t.
Testimoniis aliquid ꝓbatur ⁊ ds iustificationes fuas. umandata: suis testimoniisi.
agit ħ: nob̾cum. ut eũ gratis colamꝰ. qđ impedit radix ominiũ nialoꝵ auaritia. de qua

Expanded text:
ut plus velim. Et bene ait, inclina, inclinati enim per humilitatem melius vident quam vanitate supini. Ecce ostendit per universas et subtiles minutias omne bonum a Deo tribui, et per eum servari, et ejus gratia semper augeri. Inclina dico, in testimonia tua. Aug. Testimoniis aliquid probatur, et Deus justificationes suas, et mandata suis testimoniis, idagit hoc nobiscum, ut eum gratis colamus, quod impedit radix omnium malorum avaritia , de qua
Abbreviated transcription (Latin):
.i. da face̾: qd eloq̃ris. Statuit᷑ .ii. nou nͥ facienti. statue gͦ. sert. elo. ĩmobilit̾ ne labat᷑.
adꝙ ualet timor. Uñ subd̾. in timore. t: uͥ nec culpa ẽ: nec desidia. hoc iõ dic̃: quia mlti¬
eloquia dĩ ⁊ negligent̾ suscipiunt: itanquã afabuł declinant. s̾ timor dĩ sẽs. qͣi
basis ẽ. in qua: u̾bum statuitur. np̃m u̾bũ: disciplina timoris ẽ. ne sit zelus dĩ: i nõ
sa. alit̾ it tunet adultã uirũ: alit̾ casta. adultã: ne ueniat casta: ne deserat. hicẽ ergo
statui eloqͥũ: ne ueniant uolucres: ⁊ auferant illud. de incuͭ iosi ⁊ simulantis. affectu.
dentur datus ẽ locus suspitionib: ut audeat ħo. pleꝵq falsa: ⁊ si u̾a: tñ incognita te¬
meie suspicari. Iõq dñs cũ de fine oꝑm p̾cepisset hoĩb. ne. s. iustitiam suã facerent

Expanded text:
 da facere, quod eloqueris. Statuitur enim non nisi facienti, statue ergo eloquium immobiliter ne labatur. Ad quod valet timor. Unde subdit, in timore tuo ubi nec culpa est nec desidia. Cassiod., Hili, et negligenter suscipiunt, et tanquam a fabulis declinant; sed timor Dei sanctus, quasi basis est in qua verbum statuitur; et ipsum verbum disciplina timoris est, ne sit zelus Dei, et nonsa. Aliter enim timet adultera virum, aliter casta; adultera, ne veniat; casta, ne deserat. Hic est timstatui eloquium, ne veniant volucres, et auferant illud de incuriosi et simulantis affectu . dentur, datus est locus suspicionibus, ut audeat homo plerumque falsa, et si vera, tamen incognita suspicari: ideoque Dominus cum de f
Abbreviated transcription (Latin):
edidist uuł ꝑfecisti implendo inte. p̃dicta inscripturis. U scdmaliam lutãm. ut sagitent
in obscura luna rec or lũna congrue sig̾eat eccłam. Due. it. sunt oppiniones de luna. quar
aiuĩ lucẽ. diidiũ obscurũ eẽ. Dum aũ partem illã que lucet: paulatim adt̾ram uiutit.
tur. obscuri pars incipit apparere:. donec nob tota: it̾m offeratur. Hec ẽ eocła: que ex sp̃ua¬
mͦ latet in conscĩa: soli do nota. ⁊ solo corꝑe uidet᷑. sic̃ contingit. c̃ oramꝰ in corde. ⁊ qi nicħ age̾re

Expanded text:
edidisti. Vel perfecisti, implendo in te, praedicta in Scripturis. Vel secundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. Duae enim sunt opiniones de luna, quaruidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem illam quae lucet paulatim ad terram convertur, obscura pars incipit apparere, donec nobis tota iterum auferatur. Haec est Ecclesia, quae ex spirituanibus per bona opera, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore videtur. Sicut contingit cum oramus in corde, et quasi nihil agere
Abbreviated transcription (Latin):
b consultus ẽ d̾s: quenam illoꝵ ip̃e uellet. ⁊ cecidit sors fr̃ mathiam.
tate ⁊ iusticia occulta: uenit electio mea. Uł scd̾m aliam litãm. ĩma¬
uł morimur ⁊ iõ. Eriꝑe me. de.ma. inimi. me .i. dĩaboli ⁊ om̃iũ
ministroꝵ eius: qui nõbis inudent regnũ celoꝵ. Uireiecti st̃ qui⁊
nos ꝑsequunt᷑. Uñ subdit.⁊ a ꝑseq̃ntib me. Maxime illi ꝑsequunt᷑
eccłam: qui cum sint xͥani: nolunt bñ uiuere. ꝑho̾s enĩ obꝓbriũ hab⁊
fac hoĩb. qui putant me negligi: qd̾ fãcies tuas sr̃ mne intũdat.⁊ ꝙ.
ego tͥ seruiam. cũ confusio sit mͦ: ꝑmixtis bonis cũ mał. ac sidrẽt. Ap¬
pareat quiad te ꝑtinet: cũ mͦ sit confusio. Uñ: in alio pẽo ait. Disc̾ne

Expanded text:
bus consultus est Deus quemnam illorum ipse velletbus consultus est Deus quemnam illorum ipse vellettate et justitia occulta venit electio mea. Vel, secundum aliam litteram, in mauejus, qui nobis invident regnum coelorum. Unde ejecti sunt qui nos persequuntur. Unde subdit, et a persequentibus me, maxime illi persequuntur Ecclesiam, qui cum sint Christiani, nolunt bene vivere. Per hos enim opprobrium habet fac hominibus, qui putant me negligi, quod facies tua super me intendat, et quod ego tibi serviam, cum confusio sit modo permistis malis cum bonis, ac si diceret: Appareat quid ad te pertinet, cum modo sit confusio. Unde in alio
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe Si enĩ accendis hoĩem: ⁊ ex illo uis pende̾ spem tuã: adhuc lacte nu¬
tririuis: ⁊ fies mãmotrectus. quales dñr pueri: qui dui suggt̃. qd̾ nõ decet.
Idoneus gͦ esto ad m̃sã. uͥ ualidiori cibo pascaris.Id̾o forte ⁊ ꝑmisit teas ĩcide
in malũ hoĩem quẽ bonũ putabas. ut inubere. quasi mat̾no amaritu¬
ñu tareris facrunt enĩ nutrices ħ mãmotrectis: ut aliqua amara ponãt
in papillis sius. quib pariuili offensi: ab ub̾e resiliant: iad mensam inbiẽt.
Dic gͥ tanquã grandiuisculꝰ. ego aũ n. sꝑami. mnhoc nemo fallit᷑ maliis¬
tabił es. Non enĩ proficis uł deficis ut ħo. non ꝓficis: quia ꝑfectus. nõ deficis
nͣsi iustus ⁊occultus ordo electionis apudte ẽ. ẽgo tñ quẽ ħ latet ad tu¬
lũtam sors non ẽ aliquid mali. s res in humana dubitatione aiui¬
nam indicans uoluntatẽ. ⁊aͣm ⁊ sortes miserunt apłi. qñ iudastra
iuditio humano. s electus ẽ de ilł duob unus iudicio diuino. Ueduo¬

Expanded text:
 Si enim attendis hominem, et ex illo vis pendere spem tuam adhuc lacte nutriri vis, et fies mammotreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, quod non decet. Idoneus ergo esto ad mensam, ubi validiori cibo pascaris. Ideo forte permisit te Deus incidere in malum hominem quem bonum putabas, ut in ubere quasi materno amaritud Deum invitareris. Faciunt enim nutrices haec mammotreptis, ut aliqua amara ponant in papillis suis, quibus offensi parvuli ab ubere resiliant et ad mensam veniant. Dic ergo tanquam grandiuscultabilis es. Vel, non enim proficis, vel deficis, ut homo non proficis, quia perfectus; non deficis,i dicat; et si justus et occultus ordo electionis apud te est, ego tamen quem hoc latet, ad tulitteram, sors non est aliquid mali, sed res in humana dubitatione divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt apostoli, quando Judas tracti sunt duo judicio humano, sed electus est de illis duobus unus judicio divino; de duo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de illis fab̾ aliquid face̾ possit. Uitis xp̃c ẽ. quiait. Ego ᷤ uitis u̾a: ⁊ uos palmi.¬
In hac uite manentes fideles: ⁊ fructũ salutis ferunt. exxisi u̾o: incendio
ignis et̃m sunt apti. cũ de paganis ⁊ iudeis: ad huc aliquid fieri p̾ossit. cũ .ii.
illud qd nodosũ ⁊curuũ ⁊ corticosũ in eis ẽ: dolabit᷑: ⁊ de planabit᷑: pote ueni¬
re inusũ sp̃ualis fabrice. sic̃ ligna siluatica: structuris edificioꝵ sunt apta.

Expanded text:
llis faber aliquid facere non possit. Vitis Christus est, qui ait: Ego sum vitis vera, et vos palmitIn hac vite manentes fideles, fructum salutis ferunt; excisi vero, incendio ignis aeterni sunt apti, cum de paganis et Judaeis aliquid adhuc fieri possit. Cum enim illud quod nodosum et curvum, et corticosum est in eis dolabitur et deplanabitur, potuerint venire in usum spiritualis fabricae, sicut ligna silvatica structuris aedificiorum sunt apta.
Abbreviated transcription (Latin):
bulam. Uerbonamq di ueniente. nec frigus nec obscuritas: nec auritia desꝑare potest.
calidꝰ aust ⁊ aq̃ s. feluenta aoctrine ⁊ grẽ. fluent. uͣt iñ bibant alii. urta illud. Om̃s uici¬
entes uenite ad aquas. Itã mistice hec p̾dicta sane accipiuntur. ad lutam u̾o: mani-¬
festa sunt. q spargit as niuẽ. quasi lanã. nebulam: ut cinem cristallũ fac̃ ũfrusta¬
glacie indurata ꝑ multos annos: ut resolui nõ possit. Et congrue hee tres sisitudines
hic notant᷑. que iuxta lutãm magna oꝑa dĩ monstrant. s aliud ħ iniuiunt. musti¬
ce intellecta. ꝙ añ ꝓsecuti sumꝰ. ⁊in ꝓsecutione. hucusq ꝓ cessimꝰ.s. Qui annũtiat.

Expanded text:
amque Dei veniente, nec frigus, nec obscuritas, nec duritia desperare potest. Cassiod. fluenta doctrinae et gratiae fluent ut inde bibant alii, juxta illud: Omnes sitientes, venite ad aquas . Ita mystice haec praedicta sane accipiuntur. Ad litteram vero manifestata sunt, quia spargit Deus nivem quasi lanam, nebulam ut cinerem. Crystallum facit uglacie indurata per mulhic notantur, quae juxta litteram, magna opera Dei monstrant. Sed aliud haec innuunt mystice intellecta, quod ante prosecu
Abbreviated transcription (Latin):
Non sũ missus: nͥ ad oues: que ꝑiert̃ . do. is. uide ordinẽ qui ẽ in p̾dictis .iiii. psiꝰ laudũ
dĩ. Prius .it de p̾ceptis diuini p̾conis egit. Sod̾o: de ꝑu̾sitate mundi fugienda. t̾rio
de congregatione eccłe. Quarto: iam collecte in pace. laudes ĩꝑat. ꝓ sua securitate.
⁊ dilectoe: Illiaũ choro de mundi partib aggregato: trina exultanone subnectit
eẽ gaudend̾. tresalios psos laudis subiungens. ut in ħ oꝑe. grã trinitatis eluceat.

Expanded text:
ui est in praedictis quatuor psalmis laudum Dei; prius enim de praeceptis divini praeconii egit. Secundo de perversitate mundi fugienda. Tertio de congregatione Ecclesiae. Quarto jam collectae in pace laudes imperat pro sua securitate et dilectione. Illi autem choro de mundi partibus congregato trina exsultatione subnectit esse gaudendum; tres alios psalmos laudis subjungens, ut in hoc opere gratia Trinitatis eluceat.
Abbreviated transcription (Latin):
minima: itenius signat᷑. quia in doctrina sacri eloquii. non solum sunt exhiben¬
da magna: ⁊ archana que debriant: s ĩ parua ⁊ temua: que qͣi ꝑ gustũ notitiã
prestent. Alit̾ enĩ instruendi sunt sapientes: alit̾ inscipientes: alit̾ senes: alit̾ ui¬
uenes: alit̾ celibes: alit̾ comugati. et ita. Diesdiei eruc. ũ ⁊ nocti nox ĩdi. sci. uł dies dri.¬

Expanded text:
minima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt exhibenminima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt exhibenda magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et tenuia, quae quasi per gustum notitiam praestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes, aliter insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies diei eructat ver. etc. Vel, dies di
Abbreviated transcription (Latin):
Excedunt: cũ mente ascendunt: usq adu̾bum patris. qł semł loquutus ẽ ds. do¬
brii sunt: cũ se paruuł contẽꝑant. Uñ: dñs ait. Quis putas ẽ fideł seruus: ⁊ prudẽt¬
ꝙ̃ cõsti ic̃. Pauci enĩ sunt fideles: ⁊ pautiores prudentes: in dispensatione u̾bi dĩ
Rãrus .i. doctor ẽ. qui eloquiis dinis aliqͥd adult̾ĩna oppi̾nione ñ ammiceat.
Rarior: qui singłis congrua diidicet. Illi gͦ: non sunt dispensatores: s ꝓdigi ex¬
tirpatores. quia celanda: in reu̾ent̾ quib non oportet detegunt: ⁊studiose que¬
renda: sine m̃sura ꝓfundunt: in cauti uinoq debriant. quos opus ẽ: ali lac¬
te. Plus curantes ingeniũ ostñtare: quã ꝓrimis ꝓ eẽ. Un̾. intab̾nacło dñi. ĩ
mensa erãt acetabula: ⁊ phiale: agciathi: quib offerebant᷑ libamitia. In aceta¬
bulis: mordax ⁊ asꝑsa p̾dicatio in ꝯminationib. Inphialis: larga p̾dicatio. Inciathis:

Expanded text:
Excedunt, dum mente ascendunt, usque ad Verbum Patris, quod semel locutus est Deus; sobrii sunt, dum se parvulis contemperant. Unde D Pauci enim sunt fideles, et pauciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, plus curantes ingenium ostentare quam proximis prodesse. Unde in tabernaculo Domini in mensa erant acetabula ac phialae, ac cyathi, quibus offerebantur libamina. In acetabulis mordax et aspera praedicatio, in comminationibus; in phialis larga praedicatio; in cyathis,
Abbreviated transcription (Latin):
solum ħo: s ĩ diabolus. de quo: in euangłio dr ⁊nimicꝰ hom̃o: hoc fec̃. conculcauit
me. sic̃ uuam in torculari ut uinũ exe̾at. id̾ repetit aꝑtius. ĩpugnans ħo. uisibilit̾
uł diabolus. inuisibilit̾. Un̾ ꝑiculosior ẽ. tribulauit me totadie .i. toto tempore. q̃ustꝰ¬
s quia sunt. in nnici m̃i. qũi.s. longe sunt ascĩs. hii st̃.s. m̃bra diaboli. usti: conculcaue.
me. qu̾asi pedib uiiã. totadie. dico miserere.⁊ necẽe ẽ. ut miserearis. ꝗm̃ młti. bel. stete-¬
.i.ab altitudine illoꝵ. qui me conculcant. qui alti sunt. s nondiu: s die .̃. tueboapo¬
tentia eis ad horam data : qͣi non. Altĩtudo diei: mundusẽ .i. mundana altitudo. uͥẽ

Expanded text:
solum homo, sed etiam diabolus, de quo in Evangelio dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Conculcavit solum homo, sed etiam diabolus, de quo in Evangelio dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Conculcavit me, sicut uvam in torculari, ut vinum exeat; idem repetit apertius. Impugnans homo visibiliter, vel diabolus, invisibiliter, unsed quia sunt inimici mei, qui scilicet longe sunt a sanctis. Hi sunt membra diaboli. Et isti conculcaverunt me, quasi pedibus uvam. Tota die dico miserere, et necesse est ut miserearis, quoniam multi bellanteest ab altitudine illorum qui me conculcant, qui alti sunt, sed non diu, sed die timebo a potentia ejus ad horam data, quasi non altitudo diei mundus est, id est mundana altitudo, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fẽm. tytuli enĩ inscriptio. ⁊ sippłs instaret. non ẽ deleta. quia ꝓpħatum ẽ in alio pz̃o.
ne corrumpas tytuli inscriptionẽ. Populus qui longe a scĩs fit: sut ꝑ sequutores. qui
eccłam calcant: sic̃ uuas: ut uinũ iusticie exeat. Notͥa: quia hucusq ẽ: de euangłio.
ingeth .i. intͣorcusari. legitur ad lit̾am. dauid: in illa cuutate peregrinꝰ fuisse. s ñte¬
tentus. s xp̃c ex enis semine natus: nõ solũ olim in se. s ⁊̃ adhuc in corpore suo tene¬
titus ẽ ps̃. Pr̾imo: orat eccła. uelut uua. ab allophilis p̾ssa: suminatim tangens tri-¬
bulationes. in quib: ꝑ spem di fimtͣ se non cimere .i. in fine p̾me partis dicit se
non tun̾e. scd̾o: enumerat mala. que sustinendo. fit ͫ uunicoꝵ conũsio .ibi. Tota
die. ⁊cͥ sercio iam de mał scli lib̾a: in futura beatitudine. uł ⁊̃ hic. laudem ᷤ canta¬
re ꝓmittit ibi. In me st̃. sccłagͦ: tanquã uua pͥssa in torc ulari. clamat: od̾s misere̾¬

Expanded text:
 populus instaret, non est deleta, quia prophetatum est in alio psalmo: Ne corrumpas tituli inscriptionem. Populus qui longe a sanctis fit, sunt persecutores qui Ecclesiam calcant sicut uvas, ut vinum justitiae exeat. Nota quod hucusque est de Evangelio: in Geth, id est in torculari. Legitur ad litteram David in illa civitate peregrinus fuisse, sed non retentus, sed Christus ex ejus semine natus, non solum olim in se, sed etiam adhuc in corpore suo teneartitus est psalmus. Primo orat Ecclesia, velut uva ab Allophylis pressa, summatim tangens tribulationes, in quibus sit, per spem Dei finit se non timere, id est in fine primae partis dicit se non timere. Secundo enumerat mala quae sustinendo fit et inimicorum conversio, ibi, tota die. Tertio jam de malis saeculi libera, in futura beatitudine, vel etiam hic laudem se cantare promittit, ibi, in me. Ecclesia ergo tanquam uva pressa in torculari clamat, o 118 VE
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuit foris. lãtrones. ⁊initus abscondentes: ⁊ sic̃ ego sustinui. sic tu xp̃e sal
chilo. quia nullus tͥ: iñ labor. quasi nichil tibi sit. quia si desꝑati sunt: uerbo
filii flagellant᷑. ad correctionẽ. ⁊ ira consũptionis: qua mali puniunt᷑: ad ꝑ¬
emꝑtionem. Uł confrin. ꝓpłos. ĩ ira .i. dum iram d̾ĩ futurã p̾uident. Ds̃ uitã¬
grẽ. qua: in xp̃o: uiuimꝰ. uita pecc̃i: que in uitiis agit᷑. Due sunt adeo: quia
alii id sequant luctis eiĩ d̾i: ꝓdest. ut alios muites ad accipiendam uitam:
auã: sacce pisti: ut qui uiuit. iam nonsibi uiuat. s ei: qui pro om̃ib mor

Expanded text:
sustinuit foris latrones intus abscondentes et, sicut ego sustinui, sic, tu Christe,hilo, quia nullus tibi inde labor quasi nihil tibi sit, quia si desperati sunt, verbo filii flagellantur ad correctionem. Et ira consumptionis, qua mali puniuntur ad peremptionem. Vel, confringes populos in ira, id est dum iram Dei futuram praevident. tiae, qua in Christo vivimus; peccati, quae in vitiis agitur. Duae sunt a Deo, quia alii id sequantur. Lucris enim Dei prodest, ut alios invites ad accipiendam vitam, quam accepisti, ut qui vivit jam non sibi vivat, sed ei qui pro omnibus mor
Abbreviated transcription (Latin):
ino dosasface̾ calũpnias. quib tũ. ip̃i: pͥuscapiunt᷑. ut ꝑeant quam alios ca-¬
sustinuert̃ aĩam .i. tanquã graue pondus i. ut pote illi. quib grauis sum:¬
⁊̃ ad uidendũ. Uii: in libro sapi̾e. Oppͥmamꝰ uirũ iustũ: grauis i nob ẽ aduidẽ d:

Expanded text:
et nodosas facere calumnias, quibus tamen ipsi prius capiuntur ut pereant, quam alios caet nodosas facere calumnias, quibus tamen ipsi prius capiuntur ut pereant, quam alios casustinuerunt animam meam, tanquam grave pondus, id est utpote illi quibus gravis sum ad videndum. Unde in libro Sapientiae: Opprimamus virum justum; gravis enim nobis est ad vide
Abbreviated transcription (Latin):
suit. ⁊ os .co. e. existñtes in malũ. quia nilboni tractant. st̃ adu̾sũ me. sũm. it
u̾ba respiuint᷑: ꝑsona dicentis. non ẽ ĩmuis ab iniuria si panẽ ip̃m abominãt᷑.
a .d. Cogitationes eoꝵ sunt in malũ. ihee sunt absconse. ihoc ẽ: uncolent ⁊ abscõ¬
dent .i. quia ꝑegrini sunt: in ħ mundo. uͥ non ẽ nͥ ꝑegrinatio icolatꝰ. ubi
nullus iudet coralt̾ius. quicqͥd mali cogitant: absconsum ẽ. ułita. ⁊ agit de fic¬
iabscondñt dolos. qu̾ia non audent palam contraire. ⁊ hii peius nocent. quã¬
aꝑte mali. ut ⁊ rudas. qui diabolus erat ¶e lectus ẽ. cum aliis xi. ⁊ ad tẽpus inco-¬
luit. elegit eũ. qui nou̾at ͤ. nion ad opꝰ probationis ut cet̾os: s ad opus temptatio¬
nis: ut daret ł nescienti quos eligas. solatiũ. ut toleres sic̃ ille. Si enĩ de te falsa
lapsum. ut calũpnient᷑. ducupantur enĩ uerba om̃ia. q̃rentes alicubi laqueos.

Expanded text:
iones eorum existentes in malum, quia nil boni tractant, sunt adversum me. Cum enim verba respuuntur, persona dicentis non est immunis ab injuria. Si panem ipsum abominantur, at: Cogitationes eorum sunt in malum, et hae absconsae. Et hoc est, incolent et abscondent, id est quia peregrini sunt in hoc mundo, ubi non est nisi peregrinatio et incolatus, ubi nullus videt cor alterius, quidquid mali cogitant absconsum est. Vel ita, et agit de ficet abscondent dolos, quia non audent palam contraire. Et ii pejus nocent, quam mali, ut et Judas qui diabolus erat . Electus est cum aliis undecim, et ad tempus incoluit. Elegit cum qui noverat non ad opus probationis, ut caeteros, sed ad opus tentationis, ut daret tibi nescienti quos eligas, solatium ut coleres sicut ille. Si enim falsa de te lapsum, ut calumnientur. Aucupantur enim verba omnia, quaerentes alicubi laqueos,
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it. hereditatẽ suã .i. uitam et̾nam. quam hereditatẽ: spẽ m .i. pulchritudinẽ. iacob .i. postioris ppłi. quã
pulcritudinẽ. uł quẽ iacob. dilexit. celestis hereditas: pulcritudo ẽ. xp̃iani ppłi. in qua speciosus erit fulgens
lio p̾dicationis corda eoꝵ ferientes ⁊ malitiam destruentes. quã: spẽm iacob.i similes iacob. ł signi
ficatos a ia cob.s. qui t̾rena dant: pro celestib: ut iacob fecit: qui dedit eduliũ lentis: pro pͥmogenits
ii. qđ fuit ex gr̃ã. quia eũ dilexit.esau reꝓbato. Uñ: hic sequit᷑. quẽ dilexit. ¶ Traps̃a¬

Expanded text:
aereditatem et speciem et pulchritudinem Jacob, id est posterioris populi, quam pulchritudinem vel quem Jacob dilexit. Coelestis haereditas pulchritudo est Christiani populi, in qua speciosus erit fulgens ladio praedicationis corda eorum ferientes et mficatos a Jacob, scilicet qui terrena dant pro coelestibus, ut Jacob fecit, qui dedit edulium lentis pro primogenitis Esau , quod fuit ex gratia, quia eum dilexit, Esau reprobato . Unde hic sequitur, quem dilexit. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
ps. iste ẽ. dauid ꝓpħe. qui hic loquit᷑ in uoce apłoꝵ. habi¬
laudem. Intentione monet ad laudem. Modus. Biꝑtitus est ps̃
Primo: gentes ad quas gr̃ã transiuit: inuitat ad laudem di. de¬
cundo: ascensio ⁊ regnũ. dei describitur. Uñ: monet instant᷑ ꝑsal¬
lere. ibi. ascendit ds ĩ iubilo. In uoce gͦ apłoꝵ gentes ad laudem
tico: caput turturis iubet᷑ torq̃ri ⁊ ascellas. Qm̃. dñs excelsus.
pueri. ẽ. excelsus .i. potens qd̾ uult: ⁊ t̾ribilis. ascendendo celũ. qͥ
priꝰ despicabił apparuit. Uł t̾ribił: qu̾la iudicaturus in potesta¬

Expanded text:
est David prophetae, qui hic loquitur in voce apostolorum, habiin Christi laudem. Intentio. Monet ad laudem. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo gentes ad quas gratias transivit, invitat ad laudem Dei. Secundo ascensio et regnum Dei describitur. Unde monet instanter psallere, ibi, ascendit Deus in jubilo. In voce ergo apostolorum gentes ad laudem tico, caput turturis jubetur retorqueri ad ascellas . Nostra editio pueri, est excelsus, id est potens, quos vult, et terribilis ascendendo coelum, qui prius despicabilis apparuit. Vel, terribilis quia judicaturus in potesta
Abbreviated transcription (Latin):
itremebundus capite. ita manet uideus cũ signo: circuncisionis: ⁊ aliis huiꝰ modi.
iñdum est occisus. hñs signũ suũ. S maledictus ẽ cahyn at̾ra: que excepit sangui¬
nem fr̃is sui. quẽ ille effudit. Uñ: dñs dixit. Uox sanguinis frĩs tui clamat adme
de t̾ra .i. iudeus maledictus ẽ ab eccła: que excepit sanguinẽ. xp̃i: quẽ effudit nui¬
deus: ide hac t̾raclamat ille sanguis addm: dũ cotidie in eccła pro hoĩs expiati¬
one dõ offertur. s iudeus qui fudit. surdus: ñ audit sp̃ualit̾. ⁊ hec sunt mirabi¬
lia di. ⁊cogitationes. quib nemo ẽ simił. aures aũ. uł corpus: &d. illa noliusti.¬

Expanded text:
et tremebundus capite, ita manet Judaeus cum signo circumcisionis, et aliis hujusmodi, et et tremebundus capite, ita manet Judaeus cum signo circumcisionis, et aliis hujusmodi, et nondum est occisus, habens signum suum. Sed maledictus est Cain a terra, quae excepit sanguinem fratris sui, quem ille effudit. Unde Dominus dixit: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra , id est Judaeus maledictus est ab Ecclesia, quae excepit sanguinem Christi, quem effudit Judaeus: et de hac terra clamat ille sanguis ad Deum, dum quotidie in Ecclesia pro hominis expiatione Deo offertur. Sed Judaeus qui fudit, surdus non audit spiritualiter. Et haec sunt mirabilia Dei et cogitationes, quibus nemo est similis. Aures autem,