comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alio bono bonum. et bonimi
seip̃o bonum. Qm̃ ergo bonũ
ẽ aquo sunt om̃ia bona. et¬
omo nullũ ĩuemes bonum
qͦd non abipo sit bonum bo¬
num bona faciens sicuti ẽ ꝓpͥe
sicut et bonus est proprie.
Neq enim eã qne fecit non
sunt. aut iniuria illi fit cum
dicimus non esse que fecit. Ita

Expanded text:
onum seipso bonum? Quam ergo bonum est a quo sunt omnia bona? Omnino nullum invenias bonum quod non ab illo sit bonum. Bonum bona faciens sicuti est proprie, sic et bonum est proprie. Neque enim ea quae fecit, non sunt; aut injuria illi fit, cum dicimus non esse quae fecit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo quidquro laudamiꝰ
ideo laudamus quia bonum
est. Nulla tibi maior causa
et melior et firmior dari po¬
tuit quare laudas deumi nͥ¬

Expanded text:
Si ergo quidquid aliud laudamus, ideo laudamus, quia bonum est; nulla tibi major causa et melior et firmior dari potuit quare laudes Deum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
inferni in quo sine corporibꝰ
usq ad diem iudicii torquebũ
sius in nouissimo die uifita¬
buntur. non ad salute Sed
ad uindictam. quia post diẽ
iudicii grauiꝰ punientur.
Cum et alibi dicatur uisi¬
tabo in uirga et eͣ.¬

Expanded text:
inferno, in quo sine corporibus usque in diem judicii torquebuntsuis in novissimo die, visitabuntur, non ad salutem, sed ad vindictam: quia post diem judicii gravius punientur. Sic et alibi dicitur: « Visitabo in virga ini
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uno quoq artifice spectantur.
ut aliquid efficiat. Natura. to¬
ctrina et usus. Natura ĩgẽio
doctrina scĩa. usus fructu di¬
iudicandus ẽ.¬

Expanded text:
ine artifice spectantur, ut aliquid efficiat: natura, doctrina, usus; natura ingenio, doctrina scientia, usus fructu diiudicandus e
Abbreviated transcription (Latin):
petulançia. ĩ luxuria. ĩ honorib ĩ
ptatib ĩ dĩciis. ĩ potẽcia uãitatis.
arguitu. corrpitur onoitur sibi. di¬
splicet sibi. cõfitetur falsitatẽ. tesi¬
derat pulcricudĩe. Et que ibat ef¬
fusa. redit cõfusa. Contra illam in¬

Expanded text:
antia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia vanitatis. Arguitur, corripitur, ostenditur sibi, displicet sibi, confitetur foeditatem, desiderat pulchritudinem, et quae ibat effusa, redit confusa. CAPUT IV.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾at a se. et sicut a se ierat. sic adño
suo. Se ei respexerat sibiq ꝑlacue¬
rat. sueq ꝑtatis amatrix fc̃a fue¬
rat uecessit ab illo et nõ reman¬
sit ĩ se. ideo et ase pellitur. et a se
excluditur. et ĩ exteriora plabit᷑
Amat eĩ mũdũ. amat temꝑ alia.
amat t̾rena. Que si seip̃am ama¬
ret. neglecto a quo fcã ẽ. iam minꝰ
eẽiam defic̾et amanto qd̃ minuꝰ
ẽ. minus ẽ eĩ ip̃a ꝙ deus. et lõge
minus. tantoq minus. ꝙ̃ cominꝰ
ẽres fc̃a. ꝙ̃ fcõr. Ergo amanous
si fieri p̃t nos ip̃os obliuiscamur.
Quio gͦ ẽ iste transitus; Oblita
ẽ aĩa seip̃am. s amando mĩroũ. nc̃¬
obliuiscatur se. s amanto artifi¬
çẽ mũdi. Pulsa ẽ ergo amanto se.
fcã sua nouit uit̾e. iustificat ĩiqui¬

Expanded text:
ibat a se. Sicut a se ierat, sic a Domino suo ibat. Se enim respexerat, sibique placuerat, suaeque potestatis amatrix facta fuerat. Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in exteriora prolabitur. Amat mundum, amat temporalia, amat terrena: quae si se ipsam amaret, neglecto a quo facta est, jam minus esset, jam deficeret amando quod minus est. Minus est enim ipsa quam Deus; et longe minus, tantoque minus, quanto minus est res facta quam factor. Ergo amandus si fieri potest, nos ipsos obliviscamur. Quis ergo est iste transitus? Oblita est anima se ipsam, sed amando mundum: obliviscatur se, sed amando artificem mundi. Pulsa ergo et a se, facta sua no
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s labores nr̃i ad nichilũ reducũt᷑
Nõne opus nr̃m uelud fumꝰ atq ũbͣ
uanescit. et uelud stupe fauilla ad
nichilũ redigitur. O ꝙͣti et ꝙͣ diutur
nõ curatur interiꝰ. Sic ẽ quo monum̃¬
de atur. et abintus ẜpẽtib et scorpiõi¬
gis corpus tuũ. qñ nichil ꝓficit cor
tuũ. Ualde dura et nimis dolenda
cogitatõ ẽ om̃i intentõne stiromĩ la¬
boris impẽd̾e. et fructũ nõ recipe post
laborẽ. uigilare.ieinare. et mores
ip̃am deẜtam. atq incultam relinq̃t.
ut spinas et tribłos g̾mĩet Agnosci
qͥrendam abstiencia corlis sola nõ
eĩ adiuuat. si sit quispiam corꝑe ca¬
stus et mẽte pollutus. que maliti¬
a deprauat. et furor et iracũdie facib
exagitat. que suꝑbia om̃i gr̃a expo¬
liat. qũe mẽd acus. uel maledcĩs lin¬
ac decipit. si se credat sine reliquis uͥ¬
Et io cͥco dilãssimi. ita corpus ex̾cea

Expanded text:
ihilum rediguntur? Nonne opus nostrum velut fumus atque umbra evanescit, et velut stappae favilla in nihilum redigitur? O quanti et quam diuturnibus non curatur interior. Sic est, quomodeatur, et ab intus serpentibus et scorpionigis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; ipsam desertam ac incultam relinquat, ita ut spinas et tribulos germinet. Apetuam conquirendam abstinentia corporalis sola non enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus? Quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei spoliat, quem mendaciis vel maledictis linac decipit, si credat solis jeEt idcirco, dilectissimi, ita co
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est credere indeum. cre¬
dento adherere ad bene oꝑ¬
andum. bona oꝑanti deo.
quia sine me inquit nicħ
potestis facere.

Expanded text:
Hoc est ergo credere in Deum, credendo adhaerere ad bene cooperandum bona operanti Deo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere
Abbreviated transcription (Latin):
ut constituat. sibi retrorsum
insisdias .i. insidiantes bellato¬
res ad insidiand̾ hostib. Hinc
admonemur. Dec non ĩiuste
fieri ab hiis qui iustum bellũ
gerut. et nichil homo usto
precipue cogitare debeat in
hiis rebo nisi ut instum bellũ
suscipiat. cui bellare fas est.
Non em̃ om̃ib fas est. Cũ
ãt instum bellum susceꝑit. u¬
trum aꝑta pugna. uł utrum ĩ¬
sions uincat. Nichil ad iustici¬
am interest. Iusta autem bella
disfimri solent. que ulciscunt
miurias. Sic gens nel ciuitas
bello petendo ẽ. que uł ninoicae
neglexerit qd̾ asius improbe
dubio iustum est ꝙ deus ĩpal
apio quem non est inquitas
et nouit quio cmq fieri oboit
In quo bello ductor ex̾citus uel
ip̃e populus non tamen auctor
teli qmͣ minister iudicandus
est

Expanded text:
ut constituat sibi retrorsus insidias, id est insidiantes bellatores ad insidiandum hostibus. Hinc admonemur, hoc non injuste fieri ab his qui justum bellum gerunt, ut nihil homo justus praecipue cogitare debeat in his rebus, nisi ut justum bellum suscipiat cui bellare fas est. Non enim omnibus fas est. Quum autem iustum bellum susceperit, utrum aperta pugna, utrum insidiis uincat, nihil ad iustitiam interest. iusta autem bella ea definiri solent quae ulciscuntur iniurias, si qua gens uel ciuitas, quae bello petenda est, uel uindicare neglexerit quod a suis inprobe dubitatione iustum est, quod deus imperat, apud quem non est iniquitas et nouit quid cuique fieri debeat. in quo bello ductor exercitus uel ipse populus non tam auctor belli quam minister iudicandus est
Abbreviated transcription (Latin):
Cognitio sũmi mali sine ceg̃¬
nitione sũmi boni contigere
cis noticia contrarium suum
non sinit incognitum. Sum¬
suꝑius ẽẽ nichil põt. Deñs at̃
bonus et ideo suꝑius nich ẽẽ¬
põt. Deus igitur est sũmum
bonum. cognoscamus gͥ dm̃.
mus non latebit

Expanded text:
cognitio summi mali sine cognitione summi boni contingere cis notitia contrarium suum non sinit incognitum. Sumsuperius esse nihil potest; deus autem bonum et deo superius nihil est: deus igitur summum bonum. cognoscamus ergo deumus, non latebit
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m est ꝓpetratio mali. Delic¬
tum auten deẜtio boni. Ut
quẽadmod̾ ut in laudabili
uita aliuo est declinare a ma¬
io. et aliud est facere bonu¬
Sicut admonemur dicente
scriptura. Declina a malo et
fac bonũ Itamdampnabłi
aliud sit declinare a bono et
alio facere malum. et illõ
delictum hoc peccatũ sit. Nam
et ip̃m nocabulũ si discutia¬
tur q̃d aliuo sonat delictum
nisi delictum et quid delinqͥt¬

Expanded text:
catum est perpetratio mali, delictum autem desertio boni: ut, quemadmodum in laudabili vita aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur dicente Scriptura: Declina a malo, et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delictum, hoc peccatum sit. Nam et ipsum vocabulum si discutiatur, quid aliud sonat delictum, nisi derelictum? et quid dereliq
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. In istis aũt tanꝙͣ diebus
uespa ẽ in ip̃a ꝑfectione sĩgłoꝵ
oꝑum et mane ĩ inchoatõe cõseꝙ̃¬
tium. post istoꝵ qiͣ sex dieꝵ oꝑa
bona ualde sꝑet homo qͥecẽ ppecuã
et intelligat quid sit. requieuit
ds̃ septima die ab oĩb oꝑib sius
quia et ip̃e in nobis hec bona oꝑat
qui ut oꝑemͣ᷑ iubet. Et recte ipẽ qͥe

Expanded text:
t. In istis autem tanquam diebus vespera est in ipsa perfectione singulorum operum, et mane in inchoatione consequentium. Post istorum quasi sex dierum opera bona valde, speret homo quietem perpetuam, et intelligat quid sit, Requievit Deus septimo die ab omnibus operibus suis: quia et ipse in nobis haec bona operatur, qui ut operemur jubet;
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib erectam uiam tanꝙͣ
distinctos istos sex dies post ques
debeat quietem spare. Primo
die lucẽ fidei qñ pͥrius ĩuisibłibꝰ
credidit. pp̃ quam fidem dñs uisi¬
błr apparere dignatꝰ est. Secũdo
die tanꝙͣ firmam̃tũ discipline
quo discernit int̾ carnalia et sp̃u¬
alia. Sicut inter aquas inferiores
et suꝑiores. Tercio die quo nĩ¬
tem suam ad fendos bonoꝵ opũ
fructꝰ seꝑata labe et fluctib cem
ne aũt legi ꝑcc̃i. Quarto die qͦ
iam in illo firmam̃to discipline
sp̃ales intelligentias oꝑatur atz
distinguit. uidet quid sit ĩcõmu¬
cabił ueritas que canꝙͣ sol fulget
ĩ aĩa. Et quẽ admodũ aĩa ip̃ins
u̾itatis particeps fuit. et corpori
ordine et pulcritudine p̾stet.
tanqmͣ lima illuminãs noctem.
mi cent et fulgeant quaꝵ rez
notitia fortior effectꝰ incipiat.
Qͥnto die in actionib curbu¬
lentissimi scłi tanqm̃ in aquis
que ad ip̃m mare ꝑtinet .i. ad
hanc uitam ꝓducere aĩaꝵ mua¬

Expanded text:
bonis operibus et recta vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prius visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dignatus est. Secundo die tanquam firmamentum disciplinae, quo discernit inter carnalia et spiritualia, sicut inter aquas inferiores et superiores. Tertio die, quo mentem suam ad ferendos bonorum operum fructus, a labe et fluctibus tenne autem legi peccati . Quarto die, quo jam in illo firmamento disciplinae spirituales intelligentias operatur atque distinguit, videt quae sit incommutabilis veritas, quae tanquam sol fulget in anima; et quemadmodum anima ipsius veritatis particeps fiat, et corpori ordinem et pulchritudinem praestet, tanquam luna illuminans noctem; micent et fulgeant. Quarum rerum notitia fortior effectus incipiat quinto die in actionibus turbulentissimi saeculi, tanquam in aquis quae ad ipsum mare pertinent, id est ad hanc vitam, producere animarum viva
Abbreviated transcription (Latin):
felix aĩa que terreno reuo¬
luco carcere libera celũ petit.
que ce dulcissimum omin
facie ad faciem cernit que
nillo metu mortis affieit᷑
met hostem nec mortem. ht¬
enĩ te pium dnm quem diu
amauit mudissimis sociata
choris melliflua ꝓpetue felicita
tate domus tue. et tu a torrẽ¬
te uoluptatis tue potabis eã.

Expanded text:
Felix anima, quae terreno resoluta carcere libera coelum petit, quae te dulcissimum Dominum facie ad faciem cernit, quae nullo metu mortis afficiturmet hostem nec mortem. Habet te pium Dominum, quem diu amavit, hymnidicis sociata choris, melliflua perpetuae festivitattate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potas eam .
Abbreviated transcription (Latin):
dicend̃. uł ab eis qui uoluerĩt
aut potiuint legend̾ ẽ dicturus.
oret ut ẜ mone bonũ deꝰ det in
ore eiꝰ. Si emĩ regina orauit
hest̾ ꝓ sue gentis temporali salu¬
te locutura apud regem ut ĩ es
eiꝯ deus congruũ ẜmonẽ daret.
qnͣtomag̾ orare debet ut tale
muuꝰ accipiat quipro sua oĩũ¬
rat. Hii u̾o qui ea dicturi sũt q̃
ab hiis acceꝑũt. et añꝙͣ acci¬
piãt orent ꝓ eis aqͥb accipiũt
ut eis decur qd̃ ꝑ eos accipere
uolũt. et cũ acceꝑint orent
ut bñ et ipĩ ꝓferant. et illi
ad ques proferũt sumãt. Et
de ꝓsꝑo exitu dictionis eidem
gracias agant. a quo ip̃i se ac¬
cepisse non dubitant. ut qui
głiat᷑ ĩ illo głetur ĩ cuiꝯ manu
st et nes et ẜmones nr̃i.¬

Expanded text:
dicendum vel ab eis qui voluerint aut potuerint legendum, est dictaturus, oret ut Deus sermonem bonum det in os ejus. Si enim regina oravit Esther pro suae gentis temporali salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret, quantomagis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominurat. Illi vero qui ea dicturi sunt quae ab aliis acceperunt, et antequam accipiant, orent pro ipsis a quibus accipiunt, ut eis detur quod per eos accipere volunt; et cum acceperint, orent ut bene et ipsi proferant, et illi ad quos proferant sumant; et prospero exitu dictionis, eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: ut qui gloriatur, in illo glorietur in cujus manu sunt et nos, et sermones n
Abbreviated transcription (Latin):
uersan in obsequio sanctoꝵ
et sicientib. Ministras lec¬
tos dormituris. Prebes do¬
mum hĩtare uolentib. oĩa
ista tnͣsemt Erit cẽpus ubi
nemo esuriat. Nemo sitiat.
Nemo dormict. ergo tua au
ab ea. Contemplari elegit.
u̾bo niu̾e elegit. quał erit in¬
ta de uerbo sine u̾bo. Modo
ista uiuebat de u̾bo. s sonãte

Expanded text:
versari in obsequio sanctoruministras sitientibus, ministras lectulos dormituris, praebes domum habitare volentibus: omnia ista transeunt. Erit tempus ubi nemo esuriat, nemo sitiat, nemo dormiat. Ergo cura tua : contemplari elegit, verbo vivere elegit. Qualis erit vita de Verbo sine verbo? Modo ista vivebat de Verbo, sed sonante
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ħ tͥ dicit ip̃a sapĩa. Amate
illam tãꝙͣ pcũiã. indignũ est.
ĩiuriosũ ẽ. ut sapĩa pecuie cõ¬
petur. s amor amori cõꝑ atur.
Uiteo eĩ sic uos amare pecu¬
niam. ut iubẽte amore pecuĩe
labores suscipiatis. ieimia to¬
leretis. maria trãseatis. uen¬
tis et fluctib nos cõmittati
Habeo eĩ ute eligam qd̃ ame¬
tis. s nõ hẽo qõ addam ada¬
morẽ quo amatis. Sic me a¬
mate. plus nolo me amari.
te. Certe melior sũ ĩcõꝑ abiłr
Nolo a uobis ampliorem amo¬
rem.Qͣtũ diligitis pecũiã. tã¬
tũ me amate.

Expanded text:
ipsa Sapientia: Ama illum tanquam pecuniam . Indignum est, injuriosum est, ut sapientia pecuniae comparetur: sed amor amori comparatur. Video enim hic vos sic amare pecuniam, ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatis. Habeo unde eligam quod ametis, sed non habeo quod addam ad amorem quo amatis. Sic me amate, plus nolo me amari, te. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem; quantum diligitis pecuniam, tantum me amate.
Abbreviated transcription (Latin):
Auarus es peccuiain a¬
mas. Btũs eẽ uis. deũ tuũ a¬
ma. Pecuia te fecit bt̃m. tu eã
facis ornatã. nõ illa te bt̃m.
S qr mltũ amas pecũiam. et
uiteo qr ꝑgis quo iusserit cu¬
piditas. piger ꝑge quo iubet
caritas. Respice et uite. ꝙmł¬
tũ intersit inter pecũiam tu¬
am. et deũ tuũ. Pulccior ẽ iste
nõ ẽ deus tuus. Porro si pulcci¬
or ẽ lux ista q̃i pecũia tua. ꝙͣtũ
ẽ pulcrior qui fecit hanc lucez :
subtrahe lucernam. Certe di¬
ues es. ostẽte mͥ dĩcias tuas.
iam si lũie pͥueris. Iam si nõ
horrẽda ꝓfũditas auaricie. ñ
ꝑcet ocłis. et scatet aĩmus.
bidimꝰ et cecos anaros. di¬
catur mͥ ũte auari st̃ ceci. qͥ
tũ auarus ẽ cecus. qr credit¬

Expanded text:
Avarus es, pecuniam amas: beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger, perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc lucem? Asubtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas. Jam si lumine priveris, jam si non horrenda profunditas avaritiae non patet oculis, et scatet animis. Vidimus et caecos avaros: dicatur mihi unde avari sunt caeci, qui tamen avarus est caecus. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
ht sue uoluntatis. et nou̾it
continenciam deo. Debet q̃
usq in finem tota mentis so¬
licitudine custodire. ne dãp¬
nationem hẽat. si pͥmam ficẽ
irritam fecerit. Similr et
cõnigati iiri uł cõnigate mu¬
lieres si ex consensu phẽnem
deo uouerint cõtinenciam.
nou̾nnt se uoti sun obnoxies
decineri. Nec iam sibi debere
cõmixtiouem carme. quã
lcitam primitꝰ hũint. S dõ
se debere continentiam quã
uouerunt. Dunc emĩ unꝰ¬
quisq regnum celor qd scĩs
promittitur possidebit . Si
obliuiscens que retro sunt.
et in anteriora se ercendens
et ad ꝓfectum melioris uite
ꝑtinere cognoscit. et libencer
uoueat. et celeriter reddat.
et in hoc ꝙ uotum reddit me¬
liori semꝑͥ conatu ꝓficiat.
Om̃i enm nouenti deo. et
reddenti ꝙ uouit. Ip̃e quoq
dens ei reddet celestis regni
premia que ꝓmisit.

Expanded text:
habens suae voluntatis, et voverit habens suae voluntatis, et voverit continentiam Deo, debet eam usque in finem tota mentis sollicitudine custodire, ne damnationem habeat, si primam fidem irritam fecerit. Similiter et conjugati viri, vel conjugatae mulieres, si ex consensu perennem Deo voverint continentiam, noverint se voti sui obnoxios detineri, nec jam sibi debere commixtionem carnis, quam licitam primitus habuerunt, sed Deo se debere continentiam quam voverunt. Tunc enim unusquisque regnum coelorum, quod sanctis promittitur, possidebit, si obliviscens quae retro sunt, et in anteriora extendens seiet ad profectum melioris vitae pertinere cognoscit, et libenter voveat, et celeriter reddat, et in hoc quod votum reddit, meliore semper conatu proficiat. Omni enim voventi Deo, et reddenti quod vovit, ipse quoque Deus reddet coelestis regni praemia quae promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
dei in eo ꝙ cõnigia non hñt.
ñ niptiaꝵ bonumꝰ crimen ẽẽ
extimant. Sed concinenciã
iugem bomis iptiis meliorẽ
qui põt cape capiat. De nu¬
pcus u̾o dicitur. Qui se non
continet mibat. In uno enĩ
ordine uirtus ex̾cecur. In al¬
tero infirmitatis remedio sb̃¬
leuat.Unde quia egriticoĩ
semꝑ ẽ consulendum. Pp̃ea si
cui primo cõtigerit priuari
coniugio. si uoluerit ẜas mi
time dum taxat cõiuncti fi¬
dem ẜuant. ut nec ille mulie¬
ri preter uxorem. nec illa
uiro p̾ter maritum nullate̾
misceatur. In talib et si fu̾̾it
aliquis cõiugał excessus qͣ
tñ legittimum nõ uolet cho¬
tum. habebit non ulłin. S¬
illoꝵ sunt qui nullam uou̾¬
unt continenciam dõ. Ce¬
teꝵ quisquis seip̃m castra¬
corde suo continençiam deo
uouerit non solum si morti
rem accipe. aut mulier nube
num est. ut mr uxori debitu
reddat. Similiter. et uxor ui¬
ro. ꝙ si quis accepit uxorem
nõ pͥeccat. et si uirgo nupẜit
cessitatem. Potatem autem

Expanded text:
et in eo quod conjugia non habent, non nuptiarum bonum crimen esse existimant, sed continentiam jugem bonis nuptiis meliorem Qui potest capere, capiat ; de nuptiis vero dicitur: Qui se non continet, nubat . In uno enim hortatione virtus erigitur, in altero infirmitas remedio sublevatur. Unde quia aegritudini semper est consulendum, propterea si cui primo contigerit privari conjugio, si voluerit secundatime duntaxat conjuncti, fidem servant, ut nec ille mulieri praeter uxorem, nec illa viro praeter maritum ullatenus misceatur. In talibus etsi fuerit aliquis conjugalis excessus, qui tamen legitimum non violet torum, habebit nonnulillorum sunt qui nullam voverunt continentiam Deo. Caeterum quisquis seipsum castracorde suo continentiam Deo voverit, non solum si fornicrem accipere, 521 aut mulier nubere num est ut uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro, quia si quis acceperit uxorem non peccat, et si virgo nupserit cessitatem, potestatem autem
Abbreviated transcription (Latin):
quid est. insi consentio. nõ dũ
occurrentib suggestionib
quorcunq uisoꝵ millacor¬
dis declinatione consensit
Si autem consensit Iam ĩ¬
corde dixit. et iam si ore non
sonuit. et Iam si manu uł
qualib corporis parte non
fecit. quod camen cogitatõe
faciendum sibi ẽẽ iam statu¬
it dininis legib est reus. ꝙͣ¬
ius humanis sit abscondit᷑
sensib uerbo iam incorde dic¬
to millo facto ꝑ corpus ad¬
misso. nequaquam no men¬
brum foris monuiss in fcõ.
Cuiꝰ facti iniciun non intus
p̾cessiss in uerbo. neq enim
mendaciter scriptum ẽ. Iniciũ
om̃is oꝑis uerbum. Multa
quippe homines faciunt ore
clauso. quia et alingue noce
frenato. Sed tamen nichil
agunt corporis ore. qd̾ prius¬
non dixerint corde. ac ꝑ hoc qm̃
multasunt peccata mn int̾io¬
rib dictis que non sunit in
ex t̾iorib factis. Nulla simt
in exteriorib factis que non
ꝓcedant de interiorib dictis.
Erit ab ucrisq puritas ĩno¬

Expanded text:
t nisi consensio? nondum occurrentibus suggestionibus quorumque uisorum nulla cordis declinatione consensit. si autem consensit, iam corde dixit, etiamsi ore non sonuit; etiamsi manu uel qualibet corporis parte non fecit, quod tamen cogitatione faciendum sibi esse iam statuit, diuinis legibus reus quamuis humanis absconditus sensibus uerbo in corde dicto nullo facto per corpus admisso. nequaquam uero membrum foris mouisset in facto, cuius facti initium non intus praecessisset in uerbo. neque enim mendaciter scriptum est: initium omnis operis uerbum. multa quippe homines faciunt ore clauso, quieta lingua, uoce frenata; sed tamen nihil agunt corporis opere, quod non prius dixerint in corde. ac per hoc quoniam multa sunt peccata in interioribus dictis, quae non sunt in exterioribus factis, nulla sunt autem in exterioribus factis, quae non praecedant in interioribus dictis: erit ab utrisque puritas inno
Abbreviated transcription (Latin):
dĩe adhuc ĩ corꝑe aĩali atq mõrli. e¬
ciam ĩ illis. qui sine morte hinc tñs¬
lati st̃ eẽ cõcessam. Neq eĩ enoch et
helyas ꝑ lõgã etatẽ senectute marcu
sit. nisi qr isti fortasse. nec hus cibis
egent. q̃ sui cõsũptõne reficĩt. S ex
quo tr̃aslati st̃. ita uiuãt. ut siłe hẽãt
soçietatẽ.illis quadraginta dieb qͥ¬
b helyas ex calice et collyrtoa pani
sine cibo uixit. Aut si et hus sustẽta¬
cłis opus ẽ. ita ĩ ꝑadyso fortasse pa¬
xit. t̾ra es et ĩ terram ibis. qd̃ nisi de
morte corꝑis quo possit intelligi

Expanded text:
dinem adhuc in corpore animali atque mortali edinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. neque enim Enoc et Helias per tam longam aetatem senectute marcuesit; nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt, sed ex quo translati sunt ita uiuunt, ut similem habeant satietatem illis quadraginta diebus, quibus Helias ex calice aquae et collyride panis sine cibo uixit; aut, si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse paxit: terra es et in terram ibis, quod niside morte corporis quomodo intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ grauati. et quo no lumꝰ expolia¬
ri.s supnestiri. ut absorbeatur qd̃ ⁊¬
mortale ẽ auita. Pinte si nõ pecca¬
ss ad iiii. nõ erat expoliandus cor ͤ
s suꝑuestiendus ĩmorlitate et in¬
cormptõne. ut absorb̾etur morta¬
le auita .i. ab aĩali ĩ spuale trãsir.
Neq metuẽdũ fuit ne forte si diu¬
cius hic uiu̾et ĩ corͤ aĩali. senectu¬
te grauaretur. et paulatĩ uet̾ascẽ¬
do pͥuẽiret ad mortẽ. Si eĩ deꝰ isrłi¬
taꝵ uestimẽtis et calciamẽtis pre¬
stitit. ꝙ ꝑ tot ãnos nõ st̃ attrita. qͥo
mirũ si obediẽti hõi eiufcẽ potẽcia p̾¬
hr̃et ĩ eo qũedam statũ quo sine def¬
fectu eẽt ãnoꝵ. tẽpe quo deus uellet
a mortalitate ad ĩmorlitatẽ. sine me¬
dia morte nẽturus. Sicut eĩ hec ip̃a
caro qũa nũc hẽmꝰ. nõ ideo nõ ẽ nul¬
n̾ablis. qr nõ ẽ nc̃oe ut uulu̾etur. sic
illa nõ ideo fuit mõrlis. qr nõ fuit ne¬
cesse ut mor̾etur. Talẽ puto bt̃itu¬

Expanded text:
poliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calciamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mirum si oboedienti homini eiusdem potentia phaberet in co quendam statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate ad inmortalitatem sine media morte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus non ideo non est uulnerabilis, quia non est necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitu
Abbreviated transcription (Latin):
unus est deus. nec localiter
molis sue. Que omĩaostẽ¬
dunt hiꝰ cemodi naturaꝵ
illum eẽ opificem eui nul¬
lus latus aut angustus¬
ẽ locus quia nec minꝰ in
angustis qmͣ in latis totꝰ
est. nec mutatur tẽpore qͥ
solus põt uolumina tprm
non cemporali uolubilitate
S eterna stabilitate mirabi¬
ncer ordmare. Neq enim
in tẽpore cogitat ꝙ admod̾
tempor series rerr desione
ac successione tnͣscurrat. n ͨ
anqua molis qnͣtitate ter¬
minatur. quia milla con
cluditur. neq ꝑ muudi ꝑ¬
tes ꝑtib suis ẽ ip̃e diffusus
ut maiores mundi ꝑtes
suus maiorib impleat et
minores minorib ĩplẽdo
nusqmͣ tamentotꝰ diffundat. ip̃e
ẽ enim deus qui ait. Celumet
çerram ego impleo. Omia ergo
et yma celestia acq terrestria
uiuentia. et quib facłtatem in¬
uendi non dedit ineffabiliter
deꝰ. Nec in hiis que diuidũtur
ip̃e diuiditur. nec in hiis que
mutantur nulla muitatione
lii ac dispositionis eius ĩcõmu¬

Expanded text:
unus est Deus; nec localiter molis suae. Quae omnia ostendunt hujuscemodi naturarum illum esse opificem, cui nullus latus aut angustus locus est, quia non minus in angustis quam in latis totus est; nec mutatur tempore, quia solus potest volumina temporum, non temporali volubilitate, sed aeterna stabilitate mirabiliter ordin tempore cogitat quemadmodum temporum series rerum decessione ac successione transcurrat; nec aliqua molis quantitate terminatur, quia nullo fine concluditur; neque per mundi partes partibus suis est ipse diffusus, ut majores mundi partes suis majoribus impleat, et minores minoribus implendo, nusquam tamen totus se infundat. Ipse enim est Deus qui ait: Coelum et terram ego impleo . Omnia igitur et ima, coelestia atque terrestria, viventia et quibus facultatem vivendi non dedit, ineffabiliter ; nec in iis quae dividuntur ipse dividitur, nec in iis quae mutantur ulla mutatione lii ac dispositionis ejus incommu
Abbreviated transcription (Latin):
quidam dixit de amico suo. dimi¬
diũ aĩe sue. Nam ego sensi aĩam
fuisse aĩam ĩ duob corꝑib. Et iõ
mͥ horrori erat uita. qr nolebam
dimros uiu̾e. Et iteo forte mori
metuebam. ne totus ille moiere¬
tur que tantũ amaueram. O tem̃¬
tiam nesçiẽtẽ dilig̾e hõies hñam¬
ter. O stultũ hõiem imoterate hu¬
mana patiẽtẽ. qd̃ ego tũc eram.
Itaq estuebam. subiraba: flebã.¬
et turbabar.¬

Expanded text:
quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar
Abbreviated transcription (Latin):
ei alligari ẽ nõ posse seducere. sũ
nõ ꝑmitti. Quid erit solui nisi
posse seduc̾e sine ꝑmitti. quod
absit ut fiat. Sed alligatio dỹ¬
aboli est nõ ꝑmitti. ex̾ce̾ oẽm tẽ¬
ptatõem quam põt uł ui uł do¬
lo adseduçendos hoĩes ĩ ꝑtẽ suam
cogendo uiolentꝰ frandulẽt̾ q
fasiendo. Qd si ꝑmittetꝰ in tam
longo tp̃re et tanta ĩfirmitate
młtoꝵ płimes tales q̃les deus¬
deicẽt et ne cred̾e̾nt impedirent
Qd̾ ne facẽt alligatꝰ ẽ. Tunc ãt
soluetͣ qñ et breue tp̃s erit. Nã
suis tocis suoꝵq uirib seuiturꝰ
et cales erunt cũ quib ei besli¬
g̾andũ ẽ. ut mĩci tanto eiꝰ ĩpetu.
insidiis q nõ possint. Si aũt ne
reret eiꝯ maligna potẽtia. minꝰ
scẽ cuitatis fidelissima patia ꝓba¬
retur. Minꝯ deniq ꝓspiceretur
qmͣ maligno eiꝯ malo tam bñ
fu̾it usus op̃s qui eũ nec oĩno
abstulit atẽptatione scõꝵ ꝙͣuis¬

Expanded text:
ei alligari est, non posse seducere, sive non permitti; quid erit solvi, nisi posse seducere, sive permitti? Quod absit ut fiat: sed alligatio diaboli, est non permitti exercere totam tentationem, quam potest vel vi vel dolo ad seducendos homines, in partem suam cogendo violenter, fraudulenterve fallendo. Quod si permitteretur in tam longo tempore et tanta infirmitate multorum, plurimos tales, quales Deusdejiceret, et ne crederent impediret: quod ne faceret, alligatus est. 2. Tunc autem solvetur, quando et breve tempus erit. Nam suis totis suorumque viribus saeviturus, et tales erunt cum quibus ei belligerandum est, ut vinci tanto ejus impetu insidiisque non preret ejus maligna potentia, minus sanctae civitatis fidelissima patientia probaretur; minus denique perspiceretur, quam magno ejus malo tam bene fuerit usus Omnipotens: qui eum nec omnino abstulit a tentatione sanctoru
Abbreviated transcription (Latin):
ditur n dñm foras mĩsit ut eiꝰ
forinsecꝰ imꝑugnatõe ꝓficerẽt.
et in eis q̃ sut ex ꝑte ip̃iꝰ alliga¬
uit.ne qnͣta posset ex̾cendo et
et effũdendo malitiam ĩ mira¬
biles infirmos. ex quib ecc̃ĩam
multiplicari et ĩpleri oportebat
alios credituros. alios iam cre¬
dences a fide piecatis hos deter¬
reret. hos frangeret. et solu̾etur
infine. ut ꝙͣ forcem adu̾sarium
dei ciuitas suꝑau̾it cum ingẽci
glia sin redẽptoris. aditori li¬
beratoris aspiciat. In eoꝵ sane
qui cunc futuri sunt scõrum
soluetur ĩmicꝰ cum quo nes
ligato tantis ꝑicłis dimicamꝰ.
Omuis hoc temporis interual¬
lo quosdam mulites xp̃i tam
prudentes et fortes fuisse non
uetur ilt om̃s ĩsidias eiꝰ acq
ĩpetꝰ. et cau̾ent prudentissime
et paciẽtissĩe sustiũent.

Expanded text:
ditur, foras missum, ut eius forinsecus obpugnatione proficerent; et in eis, qui sunt ex parte ipsius, adligauit, ne quantam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos deterreret, hos frangeret: et soluet in fine, ut, quam fortem aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris liberatoris adspiciat. In eorum sane, qui tunc futuri sunt, sanctorsoluetur inimicus, cum quo nos ligato tantis periculis dimicamus. Quamuis et hoc temporis interuallo quosdam milites Christi tam prudentes et fortes fuisse adquuetur, omnes insidias eius adque inpetus et cauerent sapientissime et patientissime sustinerent.
Abbreviated transcription (Latin):
clausit et signauit suꝑ eum ut
tũ cransgredi. Signauit autem
qd̃ addidit significasse michi ui¬
ant ad ꝑtem dyaboli. et qui nõ
ꝑtineant. Hoc quippe in scło isto
prorsꝯ latet. ꝙ et qui uidet᷑ stare
utrum sit casurus. et qui uidetꝰ
iace̾ utrũ sit resurrecturꝰ ĩcertũ
ẽ. ab eis gentib seducẽdis hiꝰ
iucerdcõ uincło et claustro dya¬
bolus prohibetur atq cohibetur
quas ꝑtinentes ad xp̃m seduce¬
bat aña uł tenebat. Has enĩ ds̃
cestate tenebraꝵ. et tñsferre in
gentes etiam nũc et secũ trahẽ
m et̾nam penã. Sed nõ p̾destina¬
tas ĩ et̾nam uitã quis fideł igno¬
rat. Nec monet ꝙ ip̃e dyabolꝰ
seducit etiã illos qui regen̾ati
iam ĩ xp̃o uias ingrediunt dĩ.
Nouit enĩ dñs qui eiꝯ sũt ex
hiis in eteruã dãpnatoe neiẽ
ille seducit. Sic .n. eos nouit
dñs. ut deus quẽ nil latet et̃
futuroꝵ. non ut homo qͥ hoĩez
non uidit. qualis aũt postea
futurꝰ sit. nec seip̃m uidet. Ad

Expanded text:
uit, et signavit super eum, ut vetitum transgredi. Signavit autem, quod addidit, significasse mihi viant ad partem diaboli, et qui non pertineant. Hoc quippe in saeculo isto prorsus latet, quia et qui uidetur stare, utrum sit casurus, et qui uidetur iacere, utrum sit surrecturus, incertum est. Ab eis autem gentibus seducendis huius interdicti uincbolus prohibetur atque cohibetur, quas pertinentes ad Christum seducebat antea uel tenebat. has enim deustestate tenebrarum et transferre in gentes etiam nunc et secum trahere in aeternam poenam, sed non praedestinatas in aeternam uitam quis fidelis ignorat? nec moueat quod saepe diabolus seducit etiam illos qui regenerati iam in Christo uias ingrediuntur dei. nouit enim dominus qui sunt eius; ex his in aeternam damnationem neminem ille seducit. sic enim eos nouit dominus ut deus, quem nihil latet etiam futurorum, non ut homo, qui hominem non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se ipsum uidet. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ gerendum dõ auctore susci¬
pitur. rectis suscipi dubitare fac
non est. uel ad terrendam. uł
geritur. non solum incortup¬
tibili deo. Sednec necet sanctiᷤᷤ
ni desuꝑ datam Non enim po
testas est. misi a dõ siue iubẽte
sine sinente. Ergo uir iustus
si forte etiam subꝰ rege homine
sacrilego militet. recte põt illo
iubente bellare. ci uice pacis or¬
dinen ẜuans qs̃ sibi iubetur uł
nõ ẽẽ contra dei preceptum certũ
est. nel utrum sit certum non ẽ
ita ut fortasse reum faciat regẽ
iniquitas imꝑandi innocentem
antem militem ostendat ordo

Expanded text:
quod gerendum deo auctore susciquod gerendum deo auctore suscipitur, recte suscipi dubitare fas non est uel ad terrendam uel geritur, non solum incorruptibili deo, sed nec sanctis nisi desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente sive sinente. Ergo vir justus, si forte sub rege, homine etiam sacrilego, militet, recte potest illo jubente bellare, si, vice pacis ordinem servans, quod sibi jubetur vel non esse contra Dei praeceptum, certum est, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo
Abbreviated transcription (Latin):
23. q.i. Quid culpatur
in bello an quia moriuntur.
qñq morituri uel ne ut dñen¬
tur in pace uicturi. Hec rep̾hen¬
dere timidoꝵ est. non religio¬
sum est. Nocendi cupiditas ul¬
ciscendi crudelitas. ĩplicatus at¬
q ĩplacabilis aĩmus. feritas re¬
bellandi. libido dñandi. et si qua
similia hec sunt que in bellis
iure culpantur. que płmq ut
etꝰ iure puniantur aduersus
uiolencias resistentiũ siue dõ
sine aliquo legittimo imꝑis iu¬
bente gerenda ip̃a bella suscipi¬
cohumanaꝵ reꝵ ordine ĩueni¬
utur. ubi eos us iubere aliquid
tale uł in talib obedire iusticie
ioħs ab armis iubet discedere
milites. et xp̃s tributa cesari
monet reodi. quia pp̃ bella ne¬
ccesaria muiti stipendia p̾beãt᷑.
Ordo ãt ille naturalis mortali¬
um paci accomodatus hoc pos¬
cit. ut suscipiendi belli auctas
atq consiliũ penes pͥncipes sit.
Exeq̃rroi autem iussa belli cã
minst̾ium milites debeant
paci salutiq cõi. Bellum autẽ

Expanded text:
. quid enim culpatur in bello? an quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipieo rerum humanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire iuste Joannes ab armis jubet discedere milites, et Christus tributa Caesari monet reddi, quia propter bella necessario militi stipendium praebetur. Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium apud principes sit. exequendi autem iussa bellica ministerium milites debeant paci salutique co mmuni. bellum autem,
Abbreviated transcription (Latin):
n Nulla eẽnt mutabi¬
lia bona nisi eẽt incõmuta¬
bile bonum. Cum itaq an¬
dis bonum hoc et bonũ illuo.
que possunt al dici etiam non
bona si potius sine illis que par¬
tipacione boni bonasunt. ꝓspi¬
cere ip̃m̃ bonmi eius partici¬
patione bona sunt. Simul enĩ
et ip̃m intelligis cum audis hoc
aut illud bonu. Siergo põ¬
tueris ilł detractis per seip̾m̃
ꝑspicere bonum. ꝑspexerisdm̃.

Expanded text:
 nulla essent mutabilia bona, nisi esset incommutabile bonum. Cum itaque audis bonum hoc et bonum illud, quae possunt alias dici etiam non bona, si potueris sine illis quae participatione boni bona sunt, perspicere ipsum bonum cujus participatione bona sunt; simul enim et ipsum intelligis, cum audis hoc aut illud bonum: si ergo potueris illis detractis per se ipsum perspicere bonum, perspexeris Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
abluimus eum qui apuo hereti¬
cos nel in aliquo scismate extra
coĩonem ecc̃ie baptizatus est.
Nõ tñ ei ꝓdeẽ in qnͣtum hẽticoꝵ
uł scismaticoꝵ peruersitati cõsen¬
tit. nec illos baptizant. ꝙͣuis ip̃
et neꝵ dent bap̃i sacramentum
recte tñ nõ facere ex̃ eccĩam col¬
ligere et contra eccĩam sentire.
Sedaliuo ẽ nõ hr̃e aliquid. aliud
non inre hr̃e. uł nõ licite usurpãe.
Non itaq ĩo nõ sunt sacramẽta
xp̃i ecc̃ie. quia eis illicite utunt᷑.
qui et impii. Sed tñ illi corrigẽ
di ant pumendi. Illa no agnosçẽ¬
da. et ueneranda sunt.

Expanded text:
abnuimus eum qui apud haereticos vel in aliquo schismate extra ionem ecclesiae baptizatur, non ei prodesse in quantum haereticorum et schismaticorum peruersitati consentit, nec illos qui baptizant, quamuis ipsum et uerum dent baptismi sacramentum, recte tamen facere extra ecclesiam colligere et contra ecclesiam sentire. sed aliud est non habere aliquid, aliud non iure habere uel inlicite usurpare. non itaque ideo non sunt sacramentacclesiae, quia eis illicite utuntur fferunt et impii; sed tdi aut puniendi, illa uero agnoscenda et ueneranda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
repeti. ut uerbi grã. dicut ĩ isto
secło plato pħ̾s in urbe A them¬
ensi. et in eadem scola que acha¬
demia dicta est discipulos dõ¬
cuit. ita ꝑ ĩnũabilia retro scła.
cercis. et idem plato. et eadem
ciuitas. et eadem scola. Idemq
discipłi. repetiti. et per in m̃abi¬
Absit inqm̃ ut nos ista credã¬
mus. Semel enĩ xp̃s mortuꝰ
ẽ pro pcc̃is nris. Resurgens aũe
a mortuis iam non moritur.
et mors illi ultra non dñabr
et nes post resurrectionem sẽꝑ
cum domino erimus. cuimodo
dicimꝰ. qd̾ sacer admonet p̃s. Et
Satis autem istis existimo cõ¬
uenire quod sequitur. In circu¬
itu impii ambulant. Non qr
ꝑ circulos quos oppinant᷑ eor
uita ẽ recursura. Sed quia mͦ
talis ẽ erroris eoꝵ uia. id ẽ fal¬
sa doctrina.

Expanded text:
repeti, ut uerbi gratia, sicut isto saeculo Plato philosophus in urbe Atheniensi et in ea schola, quae Academia dicta est, discipulos docuit, ita per innumerabilia retro saecul. sed tamen certis, et idem Plato et eadem ciuitas et eadem schola idemque discipuli repetiti et per innumerabiAbsit, inquam, ut nos ista credamus. Semel enim Christus mortuus est pro peccatis nostris; surgens autem a mortuis iam non moritur, et mors ei ultra noet nos post resurrectionem semper cum domino erimus, cui modo dicimus quod sacer admonet psalmus:n aeternum. satis autem istis existimo conuenire quod sequitur: in circuitu impii ambulant, non quia per circulos, quos opinantur, eorum uita est recursura, sed quia modo talis est erroris eorum uia, id est falsa doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾titur deus angel malis nõ
solum ad puniendos malos.
tie sp̃s ex dei uoliuitate sedu¬
xit. ut caderet in bello . ueꝵ
etiã ad ꝓbaudos et maĩfestã¬
des bonos sicut fit in iob. Cla¬
ret tm̃ ista hoĩb fieri ꝑ bones
et ꝑ malos angelos posse. Qͥd
quando fieri oporteat me la¬
poralib penis ꝑ bones angeloᷤ
occurrit.

Expanded text:
ur ergo Deus angelis malis, non solum ad puniendos malos, ciae spiritus ex Dei voluntate seduxit ut caderet in bello ; verum etiam ad probandos et manifestandos bonos, sicuti fecit in Job. ret igitur ista hominibus fieri per bonos et malos angelos posse: quid aut quando fieri oporteat, me laporalibus poenis per bonos Angelos occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
quis uł quod põt arguendo
corrigit. uł quod corrigere
non potest. Saluo pacis iñ¬
culo excludit. uł quod saluo
pacis uncło excludere non
põt. equitate improbat fir¬
fitate supportat. hic est pa¬
cificus¬

Expanded text:
quis vel quod potest arguendo corrigit, vel quod corrigere non potest, salvo pacis vinculo excludit, vel quod salvo pacis vinculo excludere non potest, aequitate improbat, firmitate supportat, hic est pacificus
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Ideo negatur ĩ penis mĩa
sereri. Ideo rogans diues. non
exaudĩtur ĩ tormẽtis. qr rogã¬
tem ꝑ auꝑem. nõ exaudiuit in
terris

Expanded text:
bis . Ideo negatur in poenis miseeret, noluit misereri. Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem pauperem non exaudivit in terris
Abbreviated transcription (Latin):
senẜint satietatẽ. In explebłis
ẽ sola auaritia dĩtũ. Sẽꝑ rapͭ
et nũꝙ satiatur nec deũ timet
nec hõie reu̾etur Nõ pr̃i ꝑcit
nec mr̃e agnoscit. nec fratri
obtẽpat nec amico fitẽ seruat
Urouam oppͥmit. pupillis inui
stamẽtũ fłm ꝓfert. res mortui
occupantur. qiͣ nõ et ip̃i quih
faciũt moriantui Que ẽ ista
appet̾e mortẽ. acquit̾e auꝵr. et

Expanded text:
senserint satietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper rapit, et nunquam satiatur: nec Deum timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri obtemperat, nec amico fidem servat: viduam opprimit, pupilli rem stamentum falsum profert. Res mortui occupantur; quasi non et ipsi qui hoc faciunt moriantur. Quae est ergo appetere mor
Abbreviated transcription (Latin):
Em̃din non est incelesti
sublimitate ꝑfectio in nictu¬
pabiles nos facit in humili¬
semper enim hẽs qõ confi¬
tearis. Difficile est inhac ui¬
ta ut sic homo moretur. ut
nichil inueniatur m eo quod
rep̾hendatur. opus est ut te
reprehendas. ne ille rep̾hen¬
dat qui dapnaturus ẽ¬

Expanded text:
mdiu nondum est in caelesti sublimitate perfectio, inuituperabiles facit in humilisemper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus e
Abbreviated transcription (Latin):
sensu corpũ uitent angłi h̾sẽ
su tali utũtur agnoscũt ea po¬
tius que melius norũt. ĩteriu
ĩ ip̃o dei nerbo a quo illuiantur
ut sapiente uiuant. cũ sit in
eis lux que pͥmo fc̃a ẽ. silucem
spũalem ĩ ilio die fcãm ĩtelui¬
gimus. Madmodñ ergo rõ
qua creatura cõditur. prior ẽ
ĩ uerbo dei. ꝙͣ ip̃a creatura. q̃ cõ¬
ditur. Sic et eiustẽ rei cognitõ
prius fuio ĩ creatura inteli cũa¬
li q̃ poco nõ obtenebrata ẽ ac
deinte ip̃a cognito creature. R
sicut nos ad pͦcipiendam sapi¬
ẽciam ꝓficiebant angłi. ut in¬
uisibłia dei ꝑ ea q̃ frã st̃ intel¬
lecta cõspicerẽt. Qui ex quo
creati st̃ ip̃a u̾bi eternitate.
scã et pia cõtẽplatone ꝑfru¬
ro qd̃ intus uitent nel recte
fc̃a approbant uel poca ĩpro¬
bant. Rec mirũ ẽ ꝙ scis an¬
gelis suis. ĩ pͥma lucis cõditõ¬
ne formatis prius deus oñde¬
bat ꝙ erat deĩceps creaturus.
Neq eĩ intellc̃m dei nossent

Expanded text:
sensu corporis uident angeli haec su tali utuntur, agnoscunt ea potius, quae melius nouerunt interius in ipso dei uerbo. a quo inluminantur, ut sapienter uiuant, cum sit in eis lux, quae primo facta est, si lucem spiritalem in illo die factam intellegimus. quemadmodum ergo ratio, qua creatura conditur, prior est in uerbo dei quam ipsa creatura, quae conditur, sic et eiusdem rationis cognitio prius fit in creatura intellectuali, quae peccato non tenebrata est, ac deinde ipsasicut nos ad percipiendam sapientiam proficiebant Angeli, ut invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspicerent , qui ex quo creati sunt, ipsa Verbi aeternitate sancta et pia contemplatione perfruod intus uident, uel recte facta adprobant uel peccata inprobant. Nec mirum est, quod sanctis angelis suis in prima lucis conditione formatis prius deus ostendebat, quod erat deinceps creaturus. neque enim intellectum dei nossent,
Abbreviated transcription (Latin):
ctus nr̃ quam diffinit apłs
de corde puero. et conscientia
bona et fict non ficta. Hac di¬
ligimus ĩnicem. hac diugini
deum. neq enim uera dilec¬
tione diligimus inuicem nͥ
diligentes deum. Diligit eĩ
unusquisq ꝓeimũ tanqmͣ se¬
ip̃m cum diligit deum. Nam
si dm̃ non diligit non diugit
seip̃m. In hiis autẽ duobus
p̾ceptis caritatis tota lex pẽ¬
det et ꝓpħe. Hic est fructus

Expanded text:
ctus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non diligit Deum, non diligit seipsum. In his enim duobus praeceptis charitatis tota Lex pendet et
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o tanqmͣ rediturꝰ absce¬
Dat. nec se hi̾cemodi qͣi so¬
cietatis pacto cum iniquita¬
te constringat. ut eam con¬
ficeri magis qm cauere de¬
lectet. Sed quia etiam sata¬
gentib iugilantibq. ne
peccent subrepunt quo¬
dãmodo ex humana fragi¬
litate pectata. ꝙͣuis parua.
qm̃iuis pauca. non camen
nlla. et eadem ip̃a magna
fuint et grauia si eis suꝑbia
increm̃tum pondꝰq adie¬
gantur.

Expanded text:
peccato tamquam rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam satagentibus uigilantibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiegantur.
Abbreviated transcription (Latin):
extra ecc̃ram catholicam prodẽe nõ
posse. Imo sicut intra ecc̃am recte cre¬
dentib per sanctum bap̃m cõferri
salutem. sic exͣ eccliam haptizatis.
mulari ad pernitiem. tm̃ eĩ ualet.
ecciastice societatis unitas ad salutẽ
ut bap̃o non saluetur cui nõ ibi datꝰ
ubi o ut detur. In ẽe tamẽ homini
bap̃m etiam extra eccĩam baptiza¬
to. s adiudicium in eẽ ab ecc̃ia seꝑa¬
to. Et quod manifestum est uoi¬
cũq datum fuerit hoc baptisma sel
ẽẽ dandũ. ideo et si ab hereticis in
et obhoc millatenꝰ iterandũ. Sal¬
uator enĩ ait. Qui semel lotus eft
nõ indiget nisi ut pedes lauet ibig̃

Expanded text:
extra Ecclesiam catholicam prodesse non posse. Imo sicut intra Ecclesiam recte credentibus per sacramentum baptismi confert salutem, sic extra Ecclesiam baptizati, mulari perniciem . Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui non ibi datur ubi oportet ut detur. Inesse tamen homini baptismum etiam extra Ecclesiam baptizato, sed ad judicium inesse ab Ecclesia separato. Et quia manifestum est, ubicunque datum esse dandum, ideo etsi ab haereticis in et ob hoc nullatenus iterandum. Salvator enim ait: Qui semel lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet .
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ note. quas qui didicerũt. ꝓprie no¬
tarii appellantur. Utilia st̃ ista. nec
discũtur illicite. nec suꝑstitõ impli¬
cant. nec luxu eneruant. Si tñ oc¬
cupent. ut meliorib reb ad quas adi¬
piscendas ẜuire delent: nõ sint ĩpe

Expanded text:
 notae, quas qui didicerunt proprie jam notarii appellantur. Utilia sunt ista, nec discuntur illicite, nec superstitione implicant, nec luxu enervant, si tantum occupent, ut majoribus rebus, ad quas adipiscendas servire debent, non sint impe