comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me intellexi : quia testimoniatu¬
a meditatio meaest ⁊ & iterum:
Superseniores intellexi: Quier¬
golegem meditari sȩmemorat.
& superomnes docentes se acse
niores intellexisse testatur :
Quia diuinam scientiam plus
quã morses accȩperat mani¬
festat.: Quo mođo autem ostensu¬
risumus qui aplus scł apostoli
docti sunt quam proph&ae. cer¬
teueritas dicit .: Multi reges
& proph&ae uoluerunt uide¬
derunt: & audire que auditis.
& non audierunt: Plusergo
quam proph&ae diuina scientia
nouerunt: quia quodilli solo
spĩ uiderunt ipsi &iam corpo¬
raliter uidebant. Impl&aita
ꝙest eaquam superius diximꝰ
dani helis sententia. quia per¬
transibunt plurimi: & multi¬
plex erit scientia .: Mensura
ergo calami qui est sex cubitorũ
& palmo ducatur ad cubitos de¬
cłm. & mensu radecen cubitorũ
ad extremum surgat intrede¬
cim: quiaquantũmundus ad
extremitatem ducitur. tanto
nobis a&ernȩ scientiae adi¬
stus largius aperitur Seꝗ

Expanded text:
me intellexi; quia testimonia tume intellexi; quia testimonia tua meditatio mea est . Et iterum: Super seniores intellexi . Qui ergo legem meditari se memorat, et super omnes docentes se ac super seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plus quam Moyses acceperat manifestat. Quomodo autem ostensuri sumus quia plus sancti apostoli edocti sunt quam prophetae? Certe Veritas dicit: Multi reges et prophetae voluerunt videet audire quae auditis, sed non viderunt . Plus ergo quam prophetae de divina scientia noverunt, quia quod illi solo spiritu viderunt, isti etiam corporaliter viderunt. Impleta itaque est ea, quam superius diximus, Danielis sententia: Quia pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Mensura ergo calami, qui est sex cubitorum et palmi, ducatur ad cubitos decem; et mensura decem cubitorum ad extremum surgat in tredecim, quia quanto mundus ad extremitatem ducitur, tanto nobis aeternae scientiae aditus largius aperitur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
adfidem uenerit scaẽ trinitatis
hoc quo que nobis sciendum estqui
aꝑ incrementa temporũ creuit
scientia spiritalium patrum
Plus nanque moyses quã abra¬
ham plus proph&a quã moyses:
plus apostoli quã proph&ae
inomni potentisdi scientia eru¬
ditisunt Fallor. si haec ipsa scrip¬
tura non loquitur ⁊ Pertran
quȩde abraham morse . pro¬
ph&is & apostolis diximus.
exeius demscripturae uerbis
si possumus ostendamus
Quis enim nesciat quia abra¬
ham cum dõ locutus est & ta¬
menad morsen dñs dicit: Egosũ
ds̃ a braham. & ds̃ isaac. & dsia
cob: & nomen meum ad onai non
indicaui eis: ec ceplus moysi
quam abrahã innotuerat. qui
illud dese moysi indicat : quod
se abrahat uonindicasse narra¬
bat Seduideamus si proph& ar
plusquam moyses diuinã scien¬
tiam apphendere potuerunt .
Certe psalmista dicit .: Quomo¬
dodilexi legemtuam dñe : totadi¬
emeditatio mea est.: Atque sub¬
iungit. Suꝑ omnes docentes

Expanded text:
ad fidem venerit sanctae Trinitatis ad fidem venerit sanctae Trinitatis hoc quoque nobis sciendum est quia et per incrementa temporum crevit scientia spiritalium patrum. Plus namque Moyses quam Abraham, plus prophetae quam Moyses, plus apostoli quam prophetae in omnipotentis Dei scientia eruditi sunt. Fallor si haec ipsa Scriptura non loquitur: Pertransiquae de Abraham, Moyse, prophetis et apostolis diximus, ex ejusdem Scripturae 1348 verbis, si possumus, ostendamus. Quis enim nesciat quia Abraham cum Deo locutus est ? et tamen ad Moysen Dominus dicit: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis ? Ecce plus Moysi quam Abrahae innotuerat, qui illud de se Moysi indicat quod se Abrahae non indicasse narrabat. Sed videamus si prophetae plus quam Moyses divinam scientiam apprehendere potuerunt. Certe Psalmista dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine? tota die meditatio mea est . Atque subjunxit: Super omnes docentes
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝑfectionem operis: & sȩ¬
peange los uidentes. habuert
palmum contemplationis.
Data autem lege rudis ille
hebreorum populus mandata
decalogi seruare conatus est:
Sedtamende cognitione scãe
trinitatis eruditus nonest
& quanuis hancspirit᷑ali pa¬
tres perfecte cognouissent.
multitudotamen magna sỹna¬
gogȩ nec inuenire mysteriũ
trinitatis poturt nec quȩre¬
re sciuit: Super ueniente
autem gratia. pertesta men¬
tum nouum omnis fide lispo¬
puluslnũ dm̃trinitate eẽ
cognouit : & uirtut ẽ decalogi
in eius agnitione con pleuit.
Prius ergo limen portȩ mensu¬
r&ur calamouno post modũ
latitudo eius cubitis decem
atq: ad extremũ longitudo
portae cubitis tredecim̃quia
& scis patribus ante legẽ actiua
& contem platiua uita nonde¬
fuit. & sub legis decalogo po¬
pulus diuinȩ substantiae mis¬
terium nesciens in mandatoꝵ
latitudine seruiuit. & nunc
subgratia custoditis uerius
decalagi prȩceptis omnis qui

Expanded text:
erunt perfectionem operis, et saeerunt perfectionem operis, et saepe angelos videntes habuerunt palmum contemplationis. Data autem lege, rudis ille Hebraeorum populus mandata Decalogi servare conatus est, sed tamen de cognitione sanctae Trinitatis eruditus non est. Et quamvis hanc spiritales patres perfecte cognovissent, multitudo tamen magna Synagogae nec invenire mysterium Trinitatis potuit, nec quaerere scivit. 11. Superveniente autem gratia per testamentum novum, omnis fidelis populus unum Deum Trinitatem esse cognovit, et virtutem Decalogi in ejus agnitione complevit. Prius ergo limen portae mensuratur calamo uno, postmodum latitudo ejus cubitis decem, atque ad extremum longitudo portae cubitis tredecim, quia et sanctis patribus ante legem activa et contemplativa vita non defuit, et sub legis Decalogo populus divinae substantiae mysterium nesciens, in mandatorum latitudinem servivit. Et nunc sub gratia, custoditis verius Decalogi praeceptis, omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
o mandata legis perficit : quo
trinitatem rẽ omnipotentẽ
tiona biliter potest cur istã
latitudinẽ liminis portae quã
superius dixerat uno calamo
mensurari inferius subiun¬
git Quod decem cubitis m̃¬
suratur. acdeinde subditur
quod longitudo portae tredecim
cubitis mensura tur. Vnus & enĩ
calamus iamsicut saepedictũ
est sexcubitos hab& & palmũ.
Decem uero cubiti iam mens urã
suam super calamum tenent :
tredecim uero amplius quam dirẽ:
Quidest ergo quod uno calamo
limen portae. post modũ latitu¬
dorius decen cubitis. ad extre¬
mum quoque longitudo portȩ
tredecim mensuratur nisi qđ
scĩ patres quos per sacrã scrip¬
turam ante legem fuisse cogno¬
scimus unam quidem omnipo¬
tentem dm scãm uidelic& tri¬
nitatem essenouerunt. sed tan¬
dem trinitatẽ quã cognouert᷑
aꝑ teminime predicauerunt:
Quieius iussionibus oboedientes
& uitȩmunditiam conseruantes.
quasi in sex cubitis calami habu¬

Expanded text:
o mandata legis perficit, quo o mandata legis perficit, quo Trinitatem esse omnipotentem tionabiliter potest cur istam latitudinem liminis portae, quam superius dixerat uno calamo mensurari, inferius subjunxit quod decem cubitis mensuretur, ac deinde subditur quod longitudo portae tredecim sit cubitis mensurata. Unus etenim calamus, sicut jam saepe dictum est, sex cubitos ubiti jam mensuram suam super calamum tenent, tredecim vero amplius quam decem. Quid est ergo quod prius uno calamo limen portae, postmodum latitudo ejus decem cubitis, ad extremum quoque longitudo portae tredecim mensuratur, nisi quod sancti patres, quos per sanctam Scripturam ante legem fuisse cognoscimus, unum quidem omnipotentem Deum, sanctam videlicet Trinitatem esse noverunt, sed eamdem Trinitatem quam cognoverunt aperte minime praedicaverunt? Qui ejus jussionibus obedientes, et vitae munditiam conservantes, quasi in sex cubitis calami habu
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor noster ꝑ euangeliũ
dicit uolite putare qm̃ ueni
soluere legem aut proph&as
nonueni soluere legem sedadim¬
plere: Adimplere
rat legem qui legis iustitiae
gratiam ad didit Ut quod il¬
la iubebat inminimis ipseper¬
fici adiuuar& insummis. & qđ
illa cõhercebat ab opere ipse
resecar& a corde: Intellecta
ergo lex quȩ in latitudine iacu¬
it. in altitudine s urrexit Ipsa
enm dĩ cognitio quatapud illã
inspirit᷑alibus patribus fuit. no¬
ta omni hebreorum populoñ
fuit: Nam omni potentẽ dm̃
scam uidelic& trinitatem cũ
proph&e predicarent popu¬
lus ignorabat: solum de calo¬
gum tenebat inlege. fidẽ tri¬
nitatis nesciens Mensure¬
tur ergo latitu do liminis
portȩ decen cubitis. quiadu¬
rus ille populus subtilitatem
fidei ignorans. mandatis
seruirbat decalogi: Mensu¬
r& ur uero longitudo portar
tredecim cubitis: quia pertes¬
tamentum nouum in corde
fidelis populi superman data
deca logi quȩ uerius custodit
cognitioͤ trinitatis credit & e¬

Expanded text:
angelium dicit: « Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa enim Dei cognitio quae apud illam in spiritalibus patribus fuit, nota omni Hebraeorum populo non fuit: nam omnipotentem Deum, sanctam videlicet Trinitatem, cum prophetae praedicarent, populus ignorabat: solum Decalogum tenebat in legem, fidem Trinitatis nesciens. Mensuretur ergo latitudo liminis portae decem cubitis, quia durus ille populus subtilitatem fidei ignorans, mandatis serviebat decalogi. Mensuretur vero longitudo portae tredecim cubitis, quia per Testamentum Novum in corde fidelis Decalogi, quae verius custodit, cognitio Trinitatis crevit. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
sed unum tenere aliquid debe
mus perquod possit & c& era
lectoris prudentia pen& rare:
Dictum qui ppeest ꝑ portam
scripturã sacra posse figura¬
ri Sed hoc nobis modolabo¬
riose discutiendumest : curlati¬
tudo liminis porte decẽ cubi¬
tis & longitudo portȩ trede¬
cim mensuratur. Hoc autem
loco longitudo porte altitudo
dicitur: sicut nos longestatu¬
rȩ dicimus quẽ altum uidemꝰ:
Nam longitudo portȩ dici intra¬
ns uersum non potest. cuius la¬
titudo ꝑdecem cubitͦs monstrat᷑.
Quidergo latitudo liminis por¬
tar nisi lex testamenti u& eris
fuit & longitudo portar ni¬
si gratia testamenti nouiꝰ Qui aui¬
delic& scripturasacra dũ pertes¬
tamentum u& uscrimina ope¬
rum conpescuit. dari decimas
prȩcȩpit quasi ꝑmandata hu¬
milia in liminis latitudine iacu¬
it: Seddum ꝑtesta mentũ no¬
uum cogitationes prauas cõher¬
cuit. derelinqui omnia & pro
dõ uitam corporis ius sit cũprȩ¬
sentis ȩtulo dispici: quasi porta

Expanded text:
sed unum tenere alsed unum tenere almus per quod possit et caetera lectoris prudentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cubitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portae dici in transversum non potest, cujus latitudo per decem cubitos demonstratur. Quid ergo latitudo liminis portae, nisi lex testamenti veteris fuit, et longitudo portae, nisi gratia testamenti novi? Quia videlicet Scriptura sacra dum per testamentum vetus crimina operum compescuit, dari decimas praecepit , quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per testamentum novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia, et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici , quasi porta
Abbreviated transcription (Latin):
esti Vt illũd situes tiabulum
ȩdisicii quod nobis interius reser¬
uatur : Vnde & scȩ ecclesiae in
cantico canticorum dicitur
Sicut cor texmali pumci gen&uȩ
abs que oculistuis. Genȩ quippesunt
sc̃ȩ ecclesiae spirit᷑ales patres qui
nunc in ea miraculis coruscant:
& uel ut in eius facie uener abiles
apparent. Cum enim uidemus mul¬
tos miraa gereuentura prophe¬
tare. mundum perfecte relin¬
quere: cȩlestibus desideriis ar¬
dere: sicut cortex mali punici sc̃ȩ
ecclesiae genȩ habent᷑. Sed qui distud
est omne quodmiramur in illi¬
usrea con paratione dequa
scriptum est Quod oculus non
uidł nec aurqͥs audiuit. Nec in
cor hominis ascendit. quȩ pre¬
parduit ds̃ diligentibus se be¬
neergo cum mirar&ur genas
ecclesiae: tunc subdit absq
oculistuis Acsi a pertedice¬
r&ur Eaquidem quȩ inea
non latent magnasunt : sed
illaualde ineffabilia
quȩlatent: Sequitur: &m̃¬
rum: Multa superius de portȩ
significationeiam diximus.

Expanded text:
est, ut illud sit vestibulum est, ut illud sit vestibulum aedificii, quod nobis interius reservatur. Unde et sanctae Ecclesiae in Canticis canticorum dicitur: Sicut cortex mali punici genae tuae, absque occultis tuis . Genae quippe sunt sanctae Ecclesiae spirituales patres, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid istud est omne quod miramur in illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde ineffabilia, quae latent. Sequitur: VERr. Multa superius de portae significatione jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
fines terre: Paulus quo quelo¬
quitur dicens. Im̃ ex ipso & per
ipsum & in ipsosunt omnia: Exip¬
souidelic& expatreiperipsum
per filium in ipso autem insp̃u
lorum amen : Quienim non dicit
ipsis sedipsidicendo teriposum distin¬
xit personas & subiungendo  psiglo¬
ria non diuisit substantiam : Quia
itaque una est ueterum ac nouorum
patrum fides : recte Thalamorũ
describitur mensura unatrium:
quoduerbis aliis replicatur cũ
subditur : & mensura Vna forciũ: frontiũ
exutraque parte : Exut raque &¬
enim Parte est mensura frontu
Quia patres nos triuel prius u&eri
uel nunc anouotes tamento ue¬
nientes inunam mediatoris
fidem conueniunt: Quia proeo
quod caritate plenisunt car¬
nem abstinentia domant: cor¬
da audientium praedicationis
lumine il lustrant. Signa
faciunt. uirtutes operantur
per hoc quodeorum bona nobis
foras in notes cunt Noninme¬
ritohuius cȩlestis ȩdificii fron¬
tes uocantur : Omne enimquod
nunc in aperto ostenditur frons

Expanded text:
fines terrae. Paulus quoque lofines terrae. Paulus quoque loquitur, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Ex ipso, videlicet ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso autem, in lorum amen. Qui enim non dicit ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas: et subjungendo ipsi gloria, non divisit substantiam. Quia itaque una est veterum ac novorum patrum fides, recte thalamorum describitur mensura una trium, quod verbis aliis replicatur, cum subditur. « Et mensura una frontium ex utraque parte. » Ex utraque etenim parte est mensura frontium; quia patres nostri vel prius a Veteri vel nunc a Novo Testamento venientes in una mediatoris fide conveniunt, quia pro eo quod charitate pleni sunt, carnem abstinentia domant, corda audientium praedicationis lumine illustrant, signa faciunt, virtutes operantur. Per hoc quod eorum bona nobis foras innotescunt, non immerito hujus coelestis aedificii frontes vocantur: omne enunc in aperto ostenditur, frons
Abbreviated transcription (Latin):
ciuium dignitates erunt.
Sed tamen un ar equies &er¬
nȩ re tributionis Namsidis¬
parerit meritum singulorũ
nonerit diuersitas gandiorũ :
Quia & si al ter minus atque
alius amplius exultat oms
tamenunum gaudium decon¬
ditori sui uisionel xificat : hoc
quoque est siuȩ deue teribus
seunouis patribus sentiendum
quia orientalis uia Cumtres hine
& tresinde talamos habeat. mensura
unatriumest. Qm̃ips asides at que ip¬
summeritum tenuit corda prȩcȩ¬
dentium quȩ repleuit Corda se¬
quencium subtest amento noui po¬
ritales quippeilli patres omnipo¬
tentemdin trinitatem ita es se
crediderunt : Sicut deaidem
trinitate noui patres a pertelo¬
cutisunt. Isaiasnan que dixit
Angelica agmina in celo claman
traretur tertio sc̃s dicitur.
Sedutinesse substantia trinitatis
que similiter sentiens ait: Bene
dicat nos ds̃ ds̃ nr̃ t̃ & benedicat nos
dsi quicum tercio dixis s& dnrũt
unum hunc esse ostender & sub¬
didit : et metuant eum omnes

Expanded text:
civium dignitates erunt? civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum: quia etsi alter minus atque alius amplius exultat, omnes tamen unum gaudium, de conditoris sui visione laetificat. Hoc quoque est sive de veteribus seu novis patribus sentiendum: quia orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura una trium est, quoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praecedentium, quae replevit corda sequentium, sub Testamento Novo poritales quippe illi patres omnipotentem Deum, Trinitatem ita esse crediderunt, sicut eamdem Trinitatem novi patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in coelo clamantraretur, tertio sanctus dicitur, sed una esse substantia trinitatis que similitedicat nos Deus Deus noster, benedicat nos Deus: qui cum tertio dixisset Dominum, ut unum hunc esse ostenderet, subdidit: Et metuant eum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iugis nulla filiorum cura: nullis
noxiis & dfficibus refamiliaris co¬
gitationibus inplicantur. : Prȩdica¬
tores uero non solum seauitiis cõher¬
cent : S&ꝰ &iam peccare alios pro¬
hibent fidẽ ducunt : instudio
hon ȩ conuersationis instruunt :
Quomodoer gounaeorum mensu¬
raest quorum uitȩ equalitas una
non estt Sed mensura unatrium
est quia & siineis meritorum mag¬
naest diuersitas. tamen distantia
infide in quatenduntur
non est: Nãeadem fides quȩ
istos solidat in maximis: illorũ
infirmita tem contin& in par¬
uisuelcerte triumunamensura
est. Quia inr &ributione ultima
quanuis eadẽ dignitas omnibus
non sit. unatamenerit omnibus
uita beatitudinis. Unde & per
sem& ipsum dñs dicit aritu
Indomo patrismei
mansiones multȩ sunt
Sedtamen qui inuineã
ductisunt quamuis diuersis
horis uenerunt : unum denari¬
um percȩperunt:
Quaita queratione con¬
ueniant mansiones multae
cum uno denario. nisi quia
diuerse quidem beatorum

Expanded text:
jugis, 1345 nulla filiorum cura, nullis jugis, 1345 nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei familiaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam alios peccare prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae aequalitas una non estest, quia etsi in eis meritorum magna est diversitas, tamen distantia in fide in qua tenduntur, non est. Nam eadem fides quae istos solidat in maximis, illorum infirmitatem continet in parvis. Vere certe trium una mensura est, quia in retributione ultima, quamvis eadem dignitas omnibus non sit, una tamen erit omnibus vita beatitudinis. Unde et per semetipsum Dominus dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt : sed tamen quia in vinea ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
tolarentur & magna huncsi¬
tidesi derii uidere cũperent &
postmodum pradicatores. con¬
tinentes ac boni coniugati si¬
cut cernimus existunt quire¬
demptoremnr̃m noniam desi¬
derant in carnandum sed in ma¬
iestatis suae gloria contẽplandũ
Orientalis uia treshinc & tresin¬
de thalamos hab& iuxtapsal¬
mistae uocem quideeadem uia
uidelic& nostro redeptore dicit
Incircuitueius tabernaculatius ⁊
Sed pensandum nobis est sollici¬
ta intentione quoddicitur.
quiamensura unatrium: Cũe¬
nim longesit a continentibus
& tacentibus excellentia p̃ di¬
catorum & ualde a coniugatis dis¬
t& eminentia continentium
quidest quoduna mensura dici¬
tur trium Eoniugati quippe
quanuis & bene agant. & omni¬
potentem dm̃ uidere desi derbit .
domesticis tamencuris occupantur.
& neces sitate cogente Inut roque
mentẽ diuidunt: Continente saut ẽ
ab huius mundiaccione remotisunt:
& uoluntatem carnis &iamalict o
coniugiorestringunt : Nulla con¬

Expanded text:
tolati sunt, et magna hunc sitolati sunt, et magna hunc siti desiderii videre cupierunt, et postmodum praedicatores, et continentes, ac boni conjugati, sicut cernimus, existunt, qui Redemptorem nostrum non jam desiderant incarnandum, sed in majestatis suae gloria contemplandum, Orientalis via tres hinc, et tres inde thalamos habet, juxta Psalmistae vocem, qui de eadem via, videlicet Redemptore nostro, dicit: In circuitu ejus tabernacula ejus . 6. Sed pensandum nobis est sollicita intentione quod dicitur, quia mensura una trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium, quid est quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente, in utroque mentem dividunt. Continentes autem ab hujus mundi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio restringunt, nulla con
Abbreviated transcription (Latin):
is. fideles exgentibus ac post¬
modum hebreorum omnesre¬
liquias collegit. Orientalis ui¬
Atres hinc & tresinde thala¬
mos habere memoratur: Sed
hoc quoque non in conuenienter
accipimus sitres esse ordines
fidelium dicamus: Siur naꝰque
in u& eri siur in nouo testam̃to
Alius estordo p̃dicantium. alius
continentiũ. atque alius bono¬
rum coniugatorum: Vnde&
dem proph&a in superiore parte
tresuiros liberatos uidit. noe.
Dapi hel. & iob Inquibus uide¬
lic& tribus prȩdicatores conti¬
nentes atque coniugatis ignatisunł:
Nam uoe archam in undis rexit
at que ideo figuram rectorũ te¬
nuit. ⁊ Danihel & in aula regia
abstinentiar deditus fuit. & id¬
circouitam continentiũ signauit:
Iobuero in coniugio positus & cu¬
ram domus ꝓpriar exercens placu¬
it perquem digne bonorũ con¬
iugatorum ordofiguratur : Quia
ergo &iam ante mediatoris ad¬
uentum & predicatores & conti¬
nentes ac boni coniugati furre
qui eundem eius aduentũ pres¬

Expanded text:
is, fideles ex gentibus ac postis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si tres esse ordines fidelium dicamus. Sive namque in veteri, seu in novo testamento. Alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum . Unde et idem Propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit, Noe, David et Job: in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes atque conjugati signati sunt. Nam Noe aream in undis rexit; atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel et in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit. Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens placuit; per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur. Quia ergo etiam ante mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati fuerunt, qui eumdem ejus adventum praes
Abbreviated transcription (Latin):
incarnari dignatus est quasi
in medio thalamorũ uiaori¬
entalis apparuit: Quithala¬
miadueram speciem extrinia¬
tis sunt cognitionedecoratis
Sinuero aduirtutes electorũ
eundem numerum referamus
Tressunt uirtutes sinȩ quibus
is qui aliquidoperari ĩa potest
saluari non potest. uidelic&
fides. spes caritas & quia fadẽ
spes sides caritas inantiquis pa¬
tribus quae innouis doctorib
fuit : iuxta orientalem uiam
tres hinc & tres inde thalamide¬
scribuntur.Uelcertẽ quia
trespatrum u& erum diflincti¬
ones fuerunt. tresquoqueno¬
uorĩ sub gratia sequistur
u&us quippe populus
habuit patres antele¬
gem acdeinde in lege. &
post modum ꝓph&as: Innouoau¬
tem populo prius hebreorũ
Imitiae crediderunt. post¬
mo dum plenitudo gentium in
fide sec uta est : ac de inde infine
sȩculi hebreorum reliquiae sal¬
uantur .: Quia ergo in carnatio
dñi & ex superiore parte patres
antelegem. patres inlege atq.
ad extremum ꝓph&as habuit
& exposteriore fideles exhȩbre¬

Expanded text:
incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via orientalis apparuit, quia thalami ad veram speciem ex Trinitatis sunt cognitione decorati. Sin vero ad virtutes electorum, eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet, fides, spes, charitas. Et quia eadem spes, fides et caritas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta orientalem viam tres hinc et tres inde thalami describuntur: vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem ac deinde in lege, et postmodum prophetas: in novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur. . Quia ergo incarnatio Domini, et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
omino uerescõ & bertissimo pape augustino. heronimus in xp̃o salutem: Anno pr&eritoper
sratr tonnio scsũ asterium hipo diaconum. dignationituȩ epistolam miseram. promtum red dens
Quãtibi arbitror redditam: Nunc quo queper scm̃ fratrem meũ presidiũ
etdaoniz Sbseero primum ut memineris mei : demde ut bauilum lit terarum habeas conmendatũ
quorili scus germanis inum et in quibus cumque neresutis posum lt traram habeas con men clatũ

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas
Abbreviated transcription (Latin):
Sominobeatissimo et merito uenerando fratriet consacer doti presidio: augustinus indño salitem. si¬
cut presens rogaui sinceritatem tuam Nunc quoque commoneo: lit teras meas sco frat et campris¬
biter nostro hieronimam mittere nongraueris : Ut autem nouierit caritastua quem ad modum
&iamtuilli promea causa scribere debeas: misiexem plaria lit terarum et mearum adipsum. et ad meipsus

Expanded text:
Domino beatissimo et merito uenerando fratri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et conpresbytero nostro Hieronymo mittere non graueris. ut autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
que coma qu si quieosendi quo d mibiaperirt debes. ut cunte aussiero prto neposse facile abste pe¬
que enumn quia boc propter longi quitatem terrarum÷ nom potest facere uunter meertrrtupnopterre
debes sinere er raremẽ prorsus quod a dipsusres quas nos se uolumus at tinet Et si qui duerinece
inerre ruelscio : de leredo uel puto in quotu alier sentis: quantumdat dñs. sine tua in iuria conibor
as serere depfeuodautem pertinet ad offensionemtua cum tiamum
debut: aut non sie dlicerem ur d ebin: quia nec miror minus nosscire in ureeait soe dns : emi quo duon¬
iunetis simis ee familaris simis nostris. In quorum ergo caritatem farcorce facilemiase tum prottion
toet oufiigetumi scindalis seculi & mea si neulla sollittudinerequies tos dem q uopipr piottise¬
sentio In quem mesecuras prortio. & m̃ quo securus requiesto: ⁊

Expanded text:
quid offendi. quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero, lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoc propter longinquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. prorsus quod ad ipsas res, quas nosse uolumus, adtinet, si quid ueri me tenere uel scio uel credo uel puto, in quo tu aliter sentis, quantum dat dominus, sine tua iniuria conabor adserere. quod autem pertinet ad offensionem tuam, cum te idebui, aut non sic dicerem, ut debui, quia nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nostris. in quorum ego caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum scandalis saeculi et sentio, in quem me securus projicio, et in quo securus requiesco. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
or non solum portã orien¬
tis respicit. sed &iam aqui¬
lonis:: Quia nonsolis quim
Innocentiaꝑmanent sed
&iam peccatoribus peccata
sua penitendo dãpnantib
gaudia. ut ineffabilia
my steria patriae caelestis
agnoscant. agnoscendo siti¬
ant. sitiendo currant. cur¬
rendo ꝑueniant: haec in¬
terni gaudii secr&a cogno¬
uerat quidicebat. ⁊ Sitiuit
animamea addm̃ iuum.
quando ueniam & parebo.
ante faciem di Praedica¬
torgentium adhunc aditũ
regni caelestis an helabat.
cum dicer&.: Cupio dissolui &
rat sponsa quae dicebat: dilec¬
tus meus misit manum suam
per foramen. & uenter me¬
us intreniuit ad tactũ eius:
Dilectus & enim manum ꝑ
foramen mittit: quandouir¬
tute sua dñs nostrumani¬
mum ꝑ subtilem intellec¬
tum pulsat.: & uenterm
tactu illius contremꝑscit : qui¬
a infirmitas nostra ꝑhoc
qđ caelestis gaudii intellec¬
tu tangitur.ipsa suaexal¬
tatione turbatur: & fit in
mente pauor. Quia iam¬
sentit quod decęlis gaudiũ

Expanded text:
or non solum portam Orienor non solum portam Orientis respicit, sed etiam Aquilonis, quia non solum his qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sugaudia, ut ineffabilia mysteria patriae coelestis agnoscant, agnoscendo sitiant, sitiendo currant, currendo perveniant. Haec interni gaudii secreta cognoverat, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Praedicator gentium ad hunc aditum regni coelestis anhelabat, cum dicebat: Cupio dissolvi etnoverat sponsa, quae dicebat: Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus . Dilectus etenim manum per foramen mittit, quando virtute sua Dominus nostrum animum per subtilem intellectum pulsat. Et venter in tactu illius contremiscit, quia infirmitas nostra per hoc quod coelestis gaudii intellectu tangitur, ipsa sua exsultatione turbatur, et fit in mente pavor cum lasentit quid de coelesti gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
dȩmosinȩ placere possunt.
Bona autem actione promeru
it ut dm̃perfecte cognoscer&.
& incarnationis eius misterium
creder&: quat qͥnus adsacram̃¬
ta babtis matis ꝑuenir &
Perfidem ergo uenit ad opera¬
tionem. sed ꝑ opera est solida¬
tus infide: Vestibulum itaq:
ante gradus est: qui aqui pri¬
uscrediderit. ipse postuitu
tumngradibus ad portae adi¬
tum ascendit.: Sequitur .:
& porta atrii interioriscon¬
traportam aquilonis & o¬
rientalem. ⁊ Hoc loco contra
non proaduersitate ponitur.
sed prorectitudine.: Ita enim
porta interioris atru pasi¬
ta monstrabatur.: ut porta
aquilonis &orientis recto
Quidest ergo quod porta in¬
terior recto itinere posita
contra portam orientis & aꝗ¬
lonis ostenditur. nisi hoc qđ
a pertedatur intellegi quia
siue iudaico & gentilipopu¬
lo seu iustis & peccatoribus
sed post peccata conuersis
aeque aditus regnicaebes¬
tis aperitur. Largaest
enim misericordia creato¬
ris nostri. : & porta interi¬

Expanded text:
eleemosynae placere possunt. eleemosynae placere possunt. Bona autem actione prit ut Deum perfecte cognosceret, et incarnationis ejus mysterium crederet, quatenus ad sacramenta baptismatis perveniret. Per fidem ergo venit ad opera, sed per opera est solidatus in fide. Vestibulum itaque ante gradus est, quia qui prius crtum gradibus ad portae aditum ascendit. Sequitur. « Et porta atrii interioris contra portam aquilonis et orientalem. » Hoc loco, contra non pro adversitate ponitur, sed pro rectitudine: ita enim porta interioris atrii posita monstrabatur ut porta aquilonis et orientis recto Quid est ergo, quod porta interior recto itinere posita contra portam orientis et aquilonis ostenaperte datur intelligi, quia sive Judaico et gentili populo, seu justis et peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur? Larga est enim misericordia Creatoris nostri. Et porta interi
Abbreviated transcription (Latin):
in conuallibus : quia omnipo¬
tens ds̃ dona spirit᷑alis gratiae
humilibus praestat.: Potest
quoque peruestibulũ fides
intellegi.: Ipsa quippe ÷ ante¬
gradus & portam: qui a prius
ad fidem uenimus. & postmo¬
dum ꝑspiritalium donorum
gradus caelestis uitae aditũ
intramus: Non enim uirtuti¬
bus uenitur adfidem: sed ꝑ
fidem ꝓtingitur aduirtutes
Corne lius enimcenturio
cuius el mosinȩ antebaptis¬
mum angelo teste laudatȩ
sunt: non o peribus uenit ad fi¬
dem. sed ex fideuenit adopera
Namei ꝑ angelum dicitur.
Orationestuaeeele mosinae
ascenderunt in conspectũdi
Sienim douero & ante bap¬
tismum non crediderat. quȩ
orabat.⁊ uel quomodo hunc
omni potens ds̃ ex audierat.
si non abipso se in bonis ꝑfici
pr& ebat: Sciebat igitin
creatorem omnium dinised
carnatus ess& ignorabat:
Neque enim poterat bonaage
re uisi credidiss&: Scriptu¬
nam que est. sin efide in possi¬
bileest placeredo Fidem
ergo hab&. cuius orationes &

Expanded text:
in convallibus ; » quia omnipoin convallibus ; » quia omnipotens Deus dona spiritualis gratiae humilibus praestat. Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est angradus et portam, quia prius ad fidem venimus, ut postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intremus. Non enim per virtutes venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim centurio, cujus eleemosynae ante baptismum, angelo testante, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem, sed fide venit ad opera . Nam et ei per angelum dicitur: Orationes tuae et eleemosynae ascenderunt in conspectu Dei . Si enim Deo vero et ante baptismum non crediderat, quem orabat? vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis perfici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum, sed carnatus esset ignorabat. Neque enre nisi ante credidisset; scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habet, cujus orationes et
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus magnoquidem acu¬
mine uigil& & moderare
senesciat ꝑmaturita tem
Ab intellectu ergo ascenda¬
tur adsapientiam. ut hoc
quod acutr intellectus in¬
uenit. sapientia mature
disponat.: Quia igitur ꝓti¬
morem surgimus ad pre¬
tatem. ꝓpra&atem ad scien¬
tiam ducimur: ꝑscientiam
ad fortitudinem roboramur.
ꝑfortitudinem ad consilum
tendimus. ꝑ consilium in in
dimus. ꝑ quam nobis aditus
uitae spirit᷑alis aperitur .:
Beneautem dicitur quia
uestibu lum erat ante ram
Quianisi quis prius humili¬
tatem habuerit : adhos gra¬
dus donorum spirit᷑alium
non ascendit. sicut scriptũn:
Super quem requiescit sp̃s
meus. nisi super humilem
& qui &um & trementem
sermones meos.:De quoꝓ
psalmistam dicitur.⁊ Ascen¬
sus in cordeeius disposuit in
conualle lacrima rum
Conuallis quippe humilis lo¬
cus est : & peccator quisque
dumse in lacrimis humiliter
affligit. in corde perascensum
uirtutum proficit: Quirur
sus ait. quiemittit fontes

Expanded text:
intellectus magno quidem acuintellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit, sapientia mature disponat. Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium in intdimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperitur. Bene autem dicitur quia vestibulum erat ante eam, quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendit, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum prsus ait: « Emittit fontes
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: disciplinȩ sunt uer¬
bere corngenda: Sedinordi¬
na tapi & ascumtem poraliter
parcit: ada& ernum supplici¬
um ꝑtrhait: Vtergouera
& tordinata sitpi& asad gradũ
estalium subleuanda id ẽ
adscientiam ut sciat uel quid
quidex misercordia deleat:
Se d quid sisciat quida gere
quisq debeat uirtute uero a¬
gendi non habeat ÷ Scientia
ergonra crescat adfortitudi¬
nem: ut cumuid& quidagen¬
dumsit : hocagere ꝑmentis
fortitudinem possit. n&imo¬
retrepid& & pauore lapsa
non ualeat bona defendere
quae sentit : Sed saepe fortitu¬
do sun ꝓuida fuerit. &minus
contrauitia circun specta .:
ipsasui prae sũptione in cas¬
sum fuit : Ascendat ergo
ad consilium. ut prȩuidendo
praemuniat omne quod agere
fortiter potest.: Sed essecon¬
silum non potest suntellec¬
tusdeest. Quia qui non in¬
tellegit malum quodagen¬
tem grauat quomodo potest
bonum solidare quod adiuuata
itaque a consilio ascendamus
ad intellectum : Sed quid sim

Expanded text:
possunt, disciplinae sunt verpossunt, disciplinae sunt verbere corrigenda: sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est, ad scientiam: ut sciat, vel quid quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat. Scientia ergonem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si
Abbreviated transcription (Latin):
pientia ad timorem reditur.
Qumimirum per fectam ha¬
b& sapientiam. caritatem:
& scriptum est: Per fecta ca¬
ritas foras mittit timorem.:
P roph& a ergo quia decelesti¬
bus adima lo quebatur coe¬
pit magis a sapientia: & des¬
cendit adtim orem  Sednos
qui ã terrenis ad caelestiaten¬
dimus eosdem gradus as¬
cendendo numeremus. ut
atimore ad sapientiam ꝓue¬
nire ualeamus.: Inmente
& enim nr̃a primus ascensio¬
nis gradus est timor dñi se¬
cundus pr&as tertiussci¬
entia. quartus fortitudo. quin¬
tus consilium sextus intellectus:
septimus sapientia. Est& enĩ
timor dñi inmente .: Sed qua¬
lisistetimor est sicum eopi& as
non est Qui enim misereri
ꝑximoignorat qui conpatiei
tribulationi dissimulat
Huiustimor ante omnipoten¬
tis dioculos nullus quianon
subleuat᷑ ad pi&atem: sed sȩ¬
pepi&a sperinordinatã mise¬
ricordiamerraresol& : sifor¬
tasse peꝑcerit quae parcen¬
danon sunt: Peccata emm
quȩ feriri gehennȩ ignibus

Expanded text:
pientia ad timorem reditur: pientia ad timorem reditur: quia nimirum perfectam habet sapientia charitatem. Et scriptum est: « Perfecta charitas foras mittit timorem . » Propheta ergo, quia de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos qui a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus ascensionis est gradus timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est etenim timor Domini in mente: sed qualis iste timor est, si eum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, quia non sublevatur ad pietatem. Sed saepe pietas per mordinatam misericordiam errare solet, si fortasse pepercerit, quae parcenda non sunt. Peccata enim, quae feriri gehennae ignibus
Abbreviated transcription (Latin):
sapelumen contẽplationis
accipit at quede ipsa memori¬
a iniquitatis suae gratiam
Magnȩ humilitatis bonȩquo¬
que o perationis efficatiam.
ut omne quod fieri prarcipit᷑
inuita eius quasi sculptum ee
uideatur. ⁊ Septem uerogra¬
duumerat ascensus eius. &ues¬
tibulum ante eam:: Septem
gradibus ad portam ascendi¬
tur: quia perscĩ sp̃s septi for¬
memgratiam adlitus nobis
septiformẽ gratiam esaias in
ipsonro capitae uelineius
corpore quod sumus enume¬
ransdicit: Requi esc& super
eum sp̃s: sapientiae & intellec¬
tus. sp̃s consili & fortitudi¬
nis. sp̃s scientiae & pia&atis:
& replebit eum sp̃s timoris
dñi.: Quos gradus de caelesti¬
bus loquens descendendo
magisquam ascendendo nu¬
merauit: Uidelic& sapientiã.
intellectum. consilium. forti¬
tudinem. scientiam. pia&atẽ.
timorem.: & cum scriptum
sit. in itium sapientiae timor
dñi. constat ꝓculdubio quia
atimore ad sapientiam as¬
scenditur. Non autem asa¬

Expanded text:
saepe lumen contemplationis saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur, in vita ejus quasi sculptum esse videatur. « Septem vero graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam. » Septem gradibus ad portam ascenditur, quia per sancti Spiritus septiformem gratiam aditus nobis septiformem gratiam Isaias in ipso nostro capite, vel in ejus corpore quod sumus, enumerans dicit: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pet replebit eum spiritus timoris Domini . Quos gradus de coelestibus loquens, descendendo magis quam ascendendo numeravit: videlicet sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem. Et cum scriptum sit: « Initium sapientiae timor Domini , » constat procul dubio, quia a timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sa
Abbreviated transcription (Latin):
regni additus pat& a lumi ne
quod accȩperunt : & omnes
quiin peccatis post modum
lapsi torporis sui frigore
sunt de pressi: sed ꝓpęnitenti¬
amredeunte adamorem cae¬
lestis patriae recalescunt
Portamadaquilone habent
quia eis &iam post peccatisu¬
i frigora regni additus per
miseri cordiam pat&. : Faer¬
go habere dicitur porta ada¬
qui lonem. quae hab& porta
adorientem quia & conuer¬
si pecatores sic ditantur uir¬
tutibus. sicut illi sunt diui¬
tes quicadere in peccatũ
u& arunt: unde & psalmis¬
tȩ uoce ꝑ dnm dicitur.
Cinerem sicut panem man¬
ducabam:: Quia sic pęniten¬
tes recipit utiustos: Scrip¬
tum quippetst de peccatorib :
Olim incilicio & cinere pȩni¬
tentiam egissent . : Cinisergo
sicut paniscomeditur : quan¬
do adauctorissui gratiã pec¬
cator ꝑpęnitentiam sicut
in nocens reuocatur:: Porta
igitur ada quilonem hab&
fenestras. uestibulum hab&¬
& sculpturas : quia cum peccator
aduitam postculpas reducit᷑

Expanded text:
regni aditus patet a lumine regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad orientem: quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites, qui cadere in peccato vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: « Cinerem sicut panem manducabam , » quia sic poenitentes recepit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: unde & latitudinem
mente faciunt. ut non sit angus¬
ta pertor porẽ: sed ex pansa in
bonis actibus ꝑcaritatem.
Omnis enim torpor tẽporis
angustia est: Omnis uerobe¬
nignitas caritatis magnala¬
titudo ⁊ Nam & sires de¬
sunt quae fortas sein digenti
proximo praebeantur. am¬
plesunt substanti ae uolun¬
tatis bonae quae sufficit ad
regni r&ributionem: Sicut
scriptum est : Interrapaxho¬
minibus bonȩ uoluntatis:: Se¬
& uestibulum & sculꝑturae se¬
cundum mensurã portae quae
respiciebat ad orientem :
Cuncta & iam superius lati¬
us dicta sunt: & idcircosermo
non deb& morosa expositione
tardari.: hoc tamen magnope¬
re notandum est: quod porta
adaquilonem eaomniahabere
ꝑhib&ur quae porta adorien¬
tem fenestras scilic& contem¬
plationis. uestibulum humili¬
tatis. sculpturas bonaroperati¬
onis: Omnes enim qui ꝓ hoc
quoddõ in conuer satione
noti sunt in innocentia per¬
Niterunt. portam ad orien¬
temhabent : quia eis caelestis

Expanded text:
tur. Unde et latitudinem tur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo. Nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae voluntatis . Seet vestibulum, et sculpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc quod Deo in conversatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
amorem suspendere. sed e¬
ti amꝓximo incaritate soci¬
are : Iueo enim quod condi¬
torem nrm diligimus. qua
si superiores ansulas in are¬
respendimus : In eo uero qđ
sicut nosm&ipsos ꝓximos
amamus. ansulas & circulos
alatere habemus : ut cortinȩ
tabernaculi id÷lu fi¬
delium animae ꝑcaritatem
coniunctȩ sint. & non ꝑdiscor¬
diam diuisȩ unde& hicpost
longitudinem quinquagin¬
tacubitorum ꝓtinus latitu¬
do subiungitur uiginti&
quin que cubitorum: quar
uidelic& latitudo ad carita¬
tempximi ꝑtin&: Ipsa eni
infratrum amore sę̧dilatat.
atque ergaros omnequod
potest bonio peris exerc&:
Cuncta autem bona opera
quae corporaliter fiunt. per
quinque corporeos sensus ex¬
hibentur : Uide lic& perui¬
sum auditum. tactum gus¬
tum. odoratum.: Quinari¬
us uero numerus ꝑsem& ip¬
sum ductus aduigesimum
quintum peruenit. qui abo¬
naopera cum agi coeperint.
perferuorem animum ad
augmentum excitant. &
ꝑsem& ipsum multiplican¬

Expanded text:
amorem suspendere, sed eamorem suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamus, ansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divisae. Unde et hic post longitudinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum, quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amorem se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per quinque corporis sensus exhibentur, videlicet per visum, auditum, tactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus ad vicesimum et quintum pervenit, quia bona opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplican