comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ancillã suã libtate donauerit. ⁊ in matrimonio sibi
sociauit. dubitabat᷑ ap̃ qͦsdã utrũ hꝰmodi nuptie legtime
eẽ udeantur. an ñ. Nos itaq uetustã ambiguitate decidentes
talia conubia legitima ẽẽ censuimꝰ. Si eñi ex affectu fiunt om̃s
nuptie. nicħ impiũ ⁊ legib ꝯtͣriũ in tali copulatione fieri pot̾.
qre p̃dictas nuptias in hibendas estimauĩmꝰ. Om̃ib nob unus

Expanded text:
quis ancillam suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam, utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhibendas existimaremus
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ ⁊ litãs cõmonitorias semel ⁊ iterũ atq t̃cio. inuitantes eũ
canonice ad em̃dationẽ ⁊ ad satisfactionẽ ⁊ penitentiã. corri¬
pientes cũ pat̾no affectu. Ait enĩ dñs in euangłio. Si pecca-¬
uerit inte fr̃ tuus. corripe eũ. fr̃ inunũquẽq peccat. qui in
scãm eccłiam peccat. Si eni scã eccłia unũ corpꝰ ẽ. cuiꝰ cap̃ est
ap̃c. singłi aũ sumꝰ alt̃ altiꝰ menbra. ⁊ si patit᷑ unũ menbrũ
cũpatiunt᷑ omia menbra: ꝓculoio in nos peccat. qui menbra
corripiatur. dem̃ cũ testib red arguat᷑. nouissime in conuenta
eccłie publice conueniatur. Qđ si has tres cõminiones ⁊ pias
correptiones contẽpnit ⁊ satisfacere despicit. pꝰ ħ sit tͥ inquit sic̃
pro pagano hã̾tur. Et in alio loco menbrũ q asua cõpage re¬
soluit᷑. ⁊ a iunctura caritatis dissociatur. ⁊ om̃e corpꝰ scanda

Expanded text:
o, invitantes eum canonice ad emendationem, et ad satisfactionem et poenitentiam corripientes eum paterno affectu. Ait enim Dominus in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum . Frater in unum quemque peccat, qui in sanctam Ecclesiam peccat. Si enim sancta Ecclesia unum corpus est, cujus caput est. Singuli autem sumus alter alterius membra; et si compatitur unum membrum, compatiuntur omnia membra: procul dubio in nos peccat, qui membra corripiatur, deinde cum testibus redarguatur, novissime in conventu ecclesiae publice conveniatur. Quodsi has tres commonitiones, et pias correptiones contempnit, et satistiano, sed pro pagano habeatur. Et in alio loco, membrum quod a sua compage resolvitur, et a junctura charitatis dissociatur, et om
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ ane dote fiat ꝯiugnĩ. luxta possibilitafẽ fiat dos.
nec sine public is nuptiss. quisꝙͣ nub̾e. ł uxorẽ ducere
us diumis tactis scripturis uirauĩt mulieri se eam
legitimã uxorẽ habiturũ. ł si in oratorio tale sacram̃tũ
dasit. st illa legitima uxor. quauis nulla dos. nulla scrip¬
s edem uita randido purpureoq colore ꝓmissetur. Candor qͥb¬
be si mindiciu uite. pirrpura ad sanguinis postĩcatẽ idhi¬
betur. un eh figna i continentia ⁊ lex tenenda ab utrisq ad

Expanded text:
Nullum sine dote fiat conjugium; juxta possibilitatem fiat dos, nec sine publicis nuptiis quisquam nubere vel uxorem ducere quis divinis tactis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scripquod ea vita candido purpureoque colore permiscetur. Candor quippe est munditia vitae; purpura ad sanguinis posteritatem adhibetur, ut hoc signo et continentia et lex tenenda ab utrisque ad
Abbreviated transcription (Latin):
e puellis raptis. necdũ desponsatis. in culconensucone
bitandi cooꝑantes ⁊ conibentes raptorib decreuit scã synodus. ut siđ¬
uerbis datur intelligi. qualit̾ ħꝰ mali auctores damꝑnadi su
qnͣ participes consiliũ combentes tanto anathemate feriunt.
⁊ iuxta canonicã auctoritatẽ ad coniugia legitima raptas sibi
sub p̃fato desponsionis ł dotalicii noĩe in coniuiguĩ sũptas
hñt. qnͣ in om̃iũ aures ħ fuerit ostitutio ꝓmulgata ab earũ¬
conuinctione separent᷑. ⁊ publice penitentie subigantur. Rapte
aut parentib legalit̾ restituant᷑. Post actã uͦ publicã peniten¬
tiã si etas incontinentiã exegi̾t. legitimo ⁊ ex utrisq partib
placito coniugio socientur. Nã in his ñ regulã ostituimꝰ. s ut u̾ħ
magni leonis utamur. qͥ sit tolerabiliꝰ estimamꝰ. Qđ si unꝰ ex con¬
iugatis obierit. is qui publicã penitentiã exegi̾t. ⁊ suꝑstes exsticit

Expanded text:
e puellis raptis necdum desponsatis ita in concilio Calbitandi cooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, sir. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sint, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine, in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio conjunctione separentur et publice poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post peractam vero publicam poenitentiam, si aetas incontinentiam exegerit, legitimo et ex utriusque partibus placito conjugio socientur. Non in his regulam constituimus, sed ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus; quod si unus ex conjugatis obierit, et is qui publicam poenitentiam egerit superstes exstiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ debitorẽ suũ ꝯueni̾t. ut soluto debito pignora sua recipiat. qͥ
si debitor noluerit pꝰ tres ãmonitiones soluto debito pignora
sua susciꝑe: creditor detrahendi pignoris lib̃am haͣt pocestatem.

Expanded text:
ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod si debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora recipere, creditor detrahendi pignoris liberam habebit potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpensũ ÷. a dño recipi pot̾.  Si facto incendio. ruia. naufragio
aut quolib simili casu. res cõmodata amissa sit. ñ tenebit᷑ eõ
nõie is cui cõmodata ẽ nͥ forte cũ possit. rẽ cõmodatã saluã face¬
re. suã p̃tułit.Si seruu uł equũ. ł quecũꝙ alia aliqͥs ab alto¬
ad usũ tm̃ seruiendi cõmodata susceꝑit. ⁊ eos ad pugnã. łuͥ uite
ꝑiculũ incurrant duiͣt ad redditionẽ cõmodate rei m̃to a dño
retinetur. Si facto p̃cio rẽ uendendã aliquis cuicũq credidit.⁊
dũ ab eo uendenda. ꝓfert᷑. quacũq occasione ꝑierit. ei ꝑit qui eã¬
ded̾at distrahendã. Cet̾ũ sirẽ acceptã ñ rogante dño. s ꝑmittente
eo qui accepit. dũ uelit uenundare ꝑdidit. sibͥ rei ꝑdite ingent
detrimentũ. ¶Creditor sisine conditione pignꝰ sibi depositũ tenes.

Expanded text:
impensum est, a domino recipi potest. Si facto incendio ruina naufragio impensum est, a domino recipi potest. Si facto incendio ruina naufragio aut quo alio simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte, cum posset rem commodatam saluam facere, suaad usum tantum servienti commodata susceperit, et eos ad pugnam vel ubi vitae periculum incurrant duxerit, ad redditionem commodatae rei merito a domino retinetur. Si facto pretio rem vendendam aliquis cujuscunque crediderit, et dum ab eo vendenda profertur, quacunque occasione dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens,
Abbreviated transcription (Latin):
fte. Q initero sunt. in tota pene nire ciuili intelliguutiuti
in rerũ natura eẽ. Nã ⁊ legitime. Nãte hereditates his restitu¬
unt᷑ ita ut si p̃gnians mulier. ab hostib capta sit re a qd nti rca
quãnis aͣ bone sidi emptore peꝑit. carqua furtirm̃ uia ĩba-
ob conauĩt. uni pͥus ⁊ attĩ p̾ea. ñ qͥuerendũ ẽ in his donat¬
oñib qͥpꝰ q pꝰteriꝰ acceꝑit. S qͥ rẽ tͣdente doratore. possedñ. in
eã cui ẽ tradita possidebit. Nec int̾ẽ. uerũ in parentes auin
extraneos facta sit talis donatio.
debiti is qͥ accusatur pot̾ fidem suã nisiurandi religions air
mare. S qñ pulsatꝰ repetenti pecuniã. obtułit sacramentũe¬
⁊ ille ei nisiurandi necessitatẽ ultro ocesserit. ñ pot̾ p̃ea ab eo
debitũ postulare. heres eiꝰ cui pecunia credita dr̃. ad saciam̃.¬
tũ uocari ñ pot̾. quia q̃ egi̾t. iuctor suus. ad integrũ scire ñ¬
potuit. Quicquid inrẽ cõmodatã. obmorbũ. uł aliã rõnẽ

Expanded text:
Item, qui in utero sunt, in toto pene jure civili intelliguntur in natura rerum esse. Nam et legitimae haereditates his restituuntur, ita ut si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit, quamvis apud bonae fidei emptorem peperit, tanquam furtivum usu non obus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donatprius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit talis donatio. debiti, is qui accusatur potest fidem suam jusjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haeres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad integrum scire nue Quidquid in rem commodatam ob morbum uel aliam rationem
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃pellat. ⁊ causa eiꝰ audiat᷑ ac diligñtiꝰ tͣctetur. quia ñ opor¬
tet ei negari audientiã roganti. Et ille ep̃e qui iuste aut in-
ut uł ꝓbetur sententia eiꝰ a plurimis ł emendetur. Tam̃ priꝰꝙͣ
seꝑatꝰ. nullus debet p̃sunẽ ut cõmunioni societ. Ex oc̃ agathen
innocentiores ac minimis causis culpabiles excõmunicare
p̃sũpserint. aut ad gr̃am festinantes reciꝑe fortasse noluerint

Expanded text:
interpellet, et causa ejus audiatur et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti; et ille episcopus, qui aut justut vel probetur sententia ejus a plurimis vel emendetur. Tamen priusquam em nullus debet praesumere ut communioni societ. CAP. CXXVIII. Dinnocentes ac minipraesumpserint, aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui he degunt. R i maxime qͥ in dignitatib existunt. qui
ĩ eidẽ dioscoro cõmunicatores ꝑmanser̃̾ usq ad mort̾ẽ. Itẽ. etiã
origenẽ si ad tp̃ra theophili scẽ memorie ł suꝑi̾ aliqͥs recurre¬
rit. pꝰ mortẽ inueniet anathematiratũ. d n ñ in isto fecit si
urã sc̃itas. ⁊ uigiliꝰ religiosissimꝰ pp antiquioris. Alt̾e. Seti sy¬

Expanded text:
omnes qui hic degunt Romani, ex maxime qui in dignitatibus existunt, qui omnes qui hic degunt Romani, ex maxime qui in dignitatibus existunt, qui etiam eidem Dioscoro communicatores permanserunt usque ad ejus mortem. Item. Etiam Origenem si ad tempora Theophili sanctae memoriae, vel superius aliquis recurrerit, post mortem inveniet anathematizatum; quod etiam in isto fecit et vestra sanctitas et Vigilius religiosissimus papa antiquioris Romae.
Abbreviated transcription (Latin):
i forte isti libri ita designant traditorẽ suũ sic̃ designanit
dñs iudã. legant in eis nominat̾i ⁊ exp̃sse. uł celcilianũ uł¬
tauero : ipse coniudicer tradidisse. Que mͦ recitata sunt: augu
gnia ĩã inculpatũ ⁊ condempnatũ. ⁊ eos qui tali dogniati ob¬
noxii sunt: anathematizari uult eccłie tͣditio. lic mortui eẽnt.¬
ałponentes. de ep̃is statuer̃ defunctis. qui suas facultates heti¬
cis relinquunt. ita ut ⁊ pꝰ mortẽ anathemati subiciantus¬
St̃ aũ ⁊ sci augustini religiose memorie epłe dicentes. q siqͥ
inuita sua ñ recte sapuer̃. licet ñ condempnati fuissent ad huc
uiuentes. ut demonstrato peccõ. isti ⁊ pꝰ mortẽ anatemati sub¬
iciantur. Itẽ. Et si uã sunt. que ceciliano obiecta sunt. ⁊ nob
aliqñ possent monstrari. ipsũ mortuũ. inathematizaremꝰ. ltẽ
s ĩ de mortuis fieri pot̃. ltẽ. Rambulas soẽ memorie. ep̃e fastꝰ
edissene ciuitatis. qͥ in sacerdotib resplenduit. theodorũ mopsue

Expanded text:
si forte isti libri ita designant traditorem suum, sicut designauit dominus ludam, legant in eis nominatim et expresse uel Caecilianum uzavero, ipse cum eis judicer tradidisse. Quae modo recitata sunt, Augusgma jam culpatum est et condemnatum, et eos qui tali dogmati obnoxii sunt anathematizari vult Ecclesiae traditio, licet mortui essentdisponentes, de episcopis statuerunt defunctis qui suas facultates haereticis relinquunt, ut et post mortem anathemati subjiciantuet sancti Augustini sanctae memoriae epistolae dicentes quod, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccato isti et post mortem anathemati subjiciantur. Item: « Et si vera sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « de mortuis fieri potest. Item. Rabulas sanctae memoriae episcopus factus Edessenae civitatis, qui in sacerdotibus explenduit, Theodorum Mopsues
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. Uñ ⁊ quarto digito anulus inseritur .i. qm eo uena q̃dã
rates tãmares quã femine ñ ligaturã aureã garoꝵ¬
uł argenteã aut ex quolib metallo cõpositã qñ nupti¬
alia fecda ꝯtͣhunt: incapitib deferunt. S pꝰ sponsalia que fu¬
turarũ sunt nuptiarũ ꝓ missa . federa qͦ consensu eoꝵ qͥ ħ¬
trahunt. ⁊ eoꝵ in quoꝵ potestate s celebrant᷑. ⁊ pꝰꝙͣ arris spon¬
sam sibi sponsus ꝑdigitũ fidi a se anulo insignita despondit.
doteq utriq placitã. sponsusq ei cũ scripto pactũ ħ continen¬
te corã inuitatis ab utraq parte tͣdidit. aut mox. aut apto
tẽpore. ne uidelie añ tp̃s lege diffinitũ tale qͥd fieri p̃sumat᷑.

Expanded text:
gantur: unde et quarto digito annulus ille inseritur, quod de eo vena quaedam, rates, tam mares quam feminae, non ligaturam auream vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissio, foedera quoque consensu eorum trahunt, et horum quorum in potestate sunt, celebrant. Et postquam arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei annulo insignitum desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ejus, scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque parte tradiderit, aut mox, aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege diffinitum tale quid facere praesumant,
Abbreviated transcription (Latin):
lluo ⁊̃ ñ ẽ tacendũ. cognitos malos bonis ñ obeẽ inecclia. si eos
a cõmunione ꝓhibendi aut potestas desit. aut aliqua rntio
uib mala placent in unitate. ipsi cõmunicant malis. Quib
aut displicẽt. ⁊ eos em̃dare ñ possunt. neq añ tp̃s megis
audent atania eradicare. ne simul eradicent ⁊triticũ non
factis eoꝵ. s altari xp̃i cõmunicant. ita ut ñ solũ ab eis ñ macu¬
tolerant. qͥ ꝓ bono equitatis oderunt. Aug̾ in sermone de uerb̃¬
caute corpore copulamini. duob modis ñ te maculat mali
si ñ consentias. ⁊ si redarguas. ħ ẽ ñ cõmunicare. ñ consentire. Com¬
municatur qͥppe. qñ facto eiꝰ ꝯsortiũ uoluntatis uł aꝓprobatiois
gligentes. ut ñ arguatis. neq suꝑbientes. ut in sultant᷑ arguatis.

Expanded text:
llud non est tacendum: etiam cognitos malos bonis non obesse in aecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio uibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum , non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis macutolerant, quod pro bono aequitatis oderunt. 22. Si habent aurcaute corpore copulamini. Duobus modis non te maculat malus, si non consentias et si redarguas, hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis, vel approbationis gligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ⁊̃ ꝓ cõmuni utilitate ⁊ instante necessitate. ut
nullus ep̃oꝵ grauit̃ ferat. si eiꝰ parrochianũ ꝓ dep̃dati¬
onis causa alt ep̃c excõmunicauit. Ex deer̃ uẽlasu ip̃. ep̃¬
uicũq igit᷑ intͣ anni spaciũ ciuilit̾.ii.
siue publice causã suã corã suis excõmunicatorib ñ
ꝑ egĩnt. ipsi sibi audientie clausisse aditũ uideantur. Qđ
si obstinato aĩo sine cõmunione defuncti fueruit. nos illiꝰ
causã nixta bĩ leonis p̃decessoris nr̃i sententiã diuino iu¬
dicio reseruantes. quib uiuis ñ cõmunicamꝰ: mortuis cõ

Expanded text:
lacuit pro communi utilitate et instante necessitate, ut nullus episcoporum graviter ferat, si ejus parochianum pro depraedationis causa alter episcopus excommunicaverit. C. V. De eodem. P igitur intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur; quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint, nos illius causam juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam, divino judicio reserva
Abbreviated transcription (Latin):
soluant discipłi. ut pastores eccłie ei penã debeant amouere quã
meruit. qui ñ erubuit ifiteri qd fecit. Nec de solutionis ordine di¬
xerim breuit᷑. ut sub magno mođamine pastores ł soluẽ stude

Expanded text:
iscipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam iscipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nitit᷑. qui reũ a supplicio absoluere conat᷑. Cause gͦ pensae¬
de sunt. ⁊ tc̃ ligandi atq soluendi potestas ȩxercenda. Uiden¬
suat. Tc̃ eñi uera ẽ absolutio p̃sidentis. cũ int̾ni arbitriũ seq̃r iudi¬
cis. Qđ bñ quatriduã lazari illa resuscitatio designat. que ui
discipłis est solutꝰ. sic̃ scriptũ ẽ. suq egressus eẽt qui fuerat li¬
gatus institis. tẽ dix̃ discipłis. Soluite eũ. ⁊ sinite abire. foce
illũ discipłi. iã uiuentẽ soluunt qlẽ magister resuscitauerat
quã uirtutẽ. Ex qua ꝯsid̾atione nob̾ intuendũ ẽ. ꝗ illos nos de¬
bemꝰ ꝑ pastoralem auctoritatẽ soluere. quos auctorẽ nr̃m ꝑsus
culpã suã intͣ ꝯscientiã abscondit. introrsus latet. in suis pe-¬
neclib occultatur. s mortuus uenit foras. cõpeccator neqͥtias
suas sponte confitet᷑. Lazaro gͦ dr̃ueni foras. ac si cuilib mor¬
tuo inculpa aꝑte diceret᷑. sur reatũ tuũ intͣ conscientiã abscondis:

Expanded text:
lvere conatur. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda, videnvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatridudiscipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum et sinite abire , et ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latet, in suis penetralibus occultatur; sed mortuus venit foras cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo diceretur: Cum reatum tuum intra conscientiam tuam abscondis,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ casu tͣbati. tͣbateq euolauint. lic ospectũ tuũ effugerint.
quocũq tñ loco sint. tui tue ue ẽẽ intelligunt᷑. ⁊ qui lucran¬

Expanded text:
aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocumque tamen loco sint, tui tuaeve esse intelleguntur: et qui lucran
Abbreviated transcription (Latin):
exim̃e pot̃. Plane integͣ re si ꝓuidis ingelientẽ infundũ tuũ.
pot̾ eũ iure. ꝓhibere. ne ingrediatur. Exam̃ quoq ex alueo tuo
eousq tuũ eẽ intelligr̃. donec in conspectu tuo ẽ. nec difficilis
eiꝰ ꝑ secutio ẽ. Alioqͥn occupantis sit. Pauonũ ⁊ colũbarũ fera na
tura ẽ. nec ad rẽ ꝑtinet. qͥ ex consuetudine auolare ⁊ receđe
solent. nã ⁊ apes idem faciunt. quarũ ostat ferã ẽẽ naturã. ser¬
uos qͣ ita quidã mansuetos h̃nt. ut in siluas ire ⁊ reddire soleant.
quoꝵr ⁊ ipsoꝵ ferã eẽ naturã nemo negat. in his aut aĩalib que¬
ex consuetudine abire ⁊ redire solent. talis regła cõꝓbata ẽ. ut
ñtendi animũ hr̃e desierint. ⁊̃ tua eẽ desinunt. ⁊ fiunt oc
idꝙ ex eo possumꝰ intelligẽ. q sunt alie gallie qͣs feras uocamꝰ. Itẽ
alii anseres qͦs feras appellamꝰ. sõq sianseres tui aut galline tue

Expanded text:
eximere potest. Plane integra re si provideris ingredientem in fundum tuum, eximere potest. Plane integra re si provideris ingredientem in fundum tuum, potes eum jure prohibere ne ingrediatur. Examen quoque in alveo tuo eo usque tuum intelligitur, donec in conspectu tuo est, nec difficilis ejus persecutio est, alioquin occupantis fit. Pavonum et columbarum fera ntura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat. in his autem animalibus, quae consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est, ut vertendi animum habere desierint, etiam tua esse desinunt et fiunt occidque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
serit tuã custodiã. ⁊ innaturalẽ lib̾tatẽ se recepit. tuũ ẽẽ desit.
⁊ rursũ occupantis sit. Naturalẽ. aut̃ lib̾tatẽ reciꝑe intelligr̃. cũ łoc
culos tuos effugi̾t. ⁊ ita sit in conspectu tuo. ut difficilis sit eiꝰ ꝑse
cutio. Alud quesitũ ẽ. an si fera bestia ita uulnerata sit ut capi
possit. statĩ tua eẽ intelligat᷑. Qͥb dã placuit tuã ẽẽ. ⁊ es usq
tuã uidi. donec eã ꝑsequaris. Qđ si desieris ꝑsequi: desinit tua
ẽẽ. ⁊ rursus fieri occupantis. Alii ñ alit̃ putauer̃ taiã eẽ. quã
siceꝑis. s pteriorẽ sententiã nos ꝯfirmamꝰ. quia multa accide
possent. ut eã ñ capias. Apũ qͦ natura feraẽ. Itaq que in arbore
tua conseđint. anteꝙͣ ate alueo in cludant᷑. ñ mag̃ tue eẽ in.¬
telligñr. quã uolucres que in arbore tua nidũ fecm̾nt. lõq si
aliꝰ eas incluserit. is earũ dñs erit. fauos qͦ si quos effec̃int. qͥlib

Expanded text:
serit custodiam tuam, et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desiit, t rursum occupantis sit. Naturalem autem libertatem recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo, ut diffcutio. Illud quaesitum est, an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si desieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem sententiam non confirmamus, quia multa accidere solent ut eam non capias. Apium quoque natura fera est. Itaque quae in arbore tua considerint, antequam a te in alveo includantur, non magis tuae esse intelliguntur quam volucres quae in arbore tua nidificant. Ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. Favos quoque si quos effecerint, quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
te ab anathematis uincło hos subtrahimꝰ. uideł uxores. libos. fili¬
os seruos ancillas. seu mancipia. nec ñ rusticos ⁊ seruientes. ⁊ õs
alios qui ñ adeo curiales st̃. ut eoꝵ ẽsilio scelera ꝑpetrent᷑. leos
qͥ ignorant᷑ excõmunicatis cõmunicant. siue illos qui cõmuni¬
cant cũ eis qui excõmunicatis cõmunicant. Quicũq añt aut
arator. aut ꝑegrinꝰ. fiue uiator. in t̾rã excõmunicatoꝵ. deuenĩt.
uͥ ñ possunt emere. ut ñ hãt uñ emat. ab excõmuncatis accipi

Expanded text:
te ab anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, filios, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, aut peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenerit ubi non possit emere, vel non habeat unde ema
Abbreviated transcription (Latin):
nas ꝑsonas corã se ꝑmittant ad testimoniũ accede. qm̃
multi sunt qui ꝑiurare ꝓnicħ ducunt. in tm̃ ut ꝓ uniꝰ dici
sacietate. aut ꝓ quolib paruo p̃tio ad iuramentũ cũduci pos

Expanded text:
nas personas coram se permittant ad testimonium accedere, quoniam nas personas coram se permittant ad testimonium accedere, quoniam multi sunt qui jurare pro nihilo ducunt in tantum ut pro unius diei satietate aut pro qu
Abbreviated transcription (Latin):
siue pecitor. erit. int̾ inicia litis. uł decursis tp̃rm curri¬
culis. siue cũ negociũ ꝑ oratur. siue cũ iã ceꝑit ꝓmi sententia.
iudiciũ eligit sacroscẽ legis antistitis. ilico s ñ aliqua dubitati¬
one ⁊̃ si alia pars refragatur. ad cp̃m cũ sermone litigantiũ
dirigat᷑. Multa enĩ ã iniudicio captiose p̃scriptioĩs iunda ꝓ
mi ñ patiunt᷑. inuestigat ⁊ ꝓmit sacroscẽ religionis auctori¬
tas. Oñs gͥ cause que ł p̃torio iure ł cuuili tractant᷑. ep̃oꝵ sen¬
tentiis t̾minate. ꝑpetuo stabilitatis iure firment᷑. Nec lictat
nec alius audiat᷑. cũ testimoniũ ep̃i a qualib parte fuerit
reꝓmissũ. Illud ẽ enĩ uĩtatis auctoritate firmatũ. illud incor¬
ruptũ qd a sacroscõ hoĩe oscientia mentis illibate ꝓtułit. ħ nos
edicto salubri aliqñ censuimus. ħ ꝑpetua lege firmam᷑. ma¬
ũmoꝑe ãmonendi sunt comites ⁊ uidices. ne uiles ⁊ indig¬

Expanded text:
riculis, sive cum negocium perhoratur, sive cum iam ceperit promi sententia, si iudicium elegerit sacrosanctę legis antistitis, ilico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Multa enim, quę in iudicio captiosę prescriptionis vincula promi non patiuntur, investigat et promit sacrosanctę religionis auctoritas. Omnes tentiis terminatae perpetuo stabilitatis iure firmentur; nec liceatnec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae protulerit. Hoc nos edicto salubri aliquando censuimus, hoc perpetua lege firmamus maummopere admonendi sunt comites et judices, ne viles et indig
Abbreviated transcription (Latin):
ex se p̾be. tuo cõmittimꝰ arbitrio. Uulgarẽ deniq a nulla ca¬
nonica sancclone fultã leg̾e̾ feruentis scilicet siue frigide aque¬
atq igniti ferri ꝯtactũ. aut clib ppłaris inuentionis. qr fabn¬
cante hec s̃ om̃ino ficta inuidia. nec ipsũ exhib̾e. necaliquomꝰ
te uolumꝰ postulare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhibemꝰ firmissime

Expanded text:
ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla caex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cicante haec sunt omnino ficta invidia nec ipsum exhibere, nec aliquomodo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie tue filios. ne sac̃dotẽ dĩ infamare ult̾iꝰ p̃sumant. timentes.
Maledictꝰ chã qͥ patris uẽnda derisit. Scephanꝰ pp̃. Lech̃to ep̃o magun
confessionẽ extorqueri a qͦlib. sacri ñ cencent canones.⁊ qͥ
scõꝵ patrũ docum̃to sanccitũ ñ ẽ. supersticiosa ad inuentione ñ
ẽ p̃sum̃dũ. Spontanea enĩ ꝯfessione ⁊ testiũ approbatione publi¬
re. occulta uͦ ⁊ in cognita illiꝰ s̃ iudicio derelinqnͣda. qͥsolus noũ
corda filioꝵ hominũ. Alexander. nͦ. Ramnaldo cumatio ep̃o
uꝑ causa gilli ^ pb̃ri tui de morte ep̃i sui p̃decessoris
om̃iũ frm unanimi assensu tue dilectioni rescribimꝰ. p̃fatũ
gillandũ pb̃rm ante te p̃sentandũ. Uͥ si certi accusatores de fue
ste amisit. ac sac̃dotiũ accipiat. ⁊ integͣ bñficia. pͣgationẽ tñ
antea duob sac̃dotib unctis sibi. uͥ accusator cessauĩt. eundẽ

Expanded text:
Ecclesiae filios, ne sacerdotem Dei infamare ulterius praesumant, timentes Ecclesiae filios, ne sacerdotem Dei infamare ulterius praesumant, timentes maledictionem Cham, qui patris verenda derisit . CAP. 431. - Manconfessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinuentione non est praesumendum. Spontanea enim confessione, vel testium approbatione publire; occulta vero, et incognita illi sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi autem usas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defueriue ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
existeret. culpa in eo canonice puniremꝰ. ita dignũ ñ fuit
ut eũ adiuuante innocentia dutiꝰ retinẽ ł afligẽ in aliqͦ
e crimine sibi illato diaconꝰ tuus uerissime se fatebatur
ĩmunẽ. Uerũptamen si suspitio habetur ⁊ accusatores ido¬
nei repꝑiunt᷑. ⁊ testes quales sacri canones sanciunt. a sctto
tecũ certo ꝙp̃oꝵ nũo ueniant accusatores. uocetur ⁊ ipse
aldericꝰ diaconꝰ. ⁊ sinegauit: uentiletur causa canonice. ⁊ si uel sponte
confessus. ł legitimis testib fuerit approbatꝰ: canonica feriat᷑ sentã¬
tia. Qđ si nec sponte confitetur. nec accusatoreᷤᷤ ⁊ testes legitimi repti
suerint. ⁊ fama mala crebrescit: ñ publico examine. s corã te ⁊ aliqñt
reuẽntissimis pb̃ris ⁊ diaconib tue eccłie secreto uiramento se puri¬
ficet. ⁊ deinceps boni testimonii eũ annutia. ⁊ cõpesce ac cõmone

Expanded text:
existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo e crimine sibi illato diaconus tuus verissime se fatebatur immunem. Verumtamen si suspicio habetur, et accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, adscito tecum certo episcoporum numero veniant accusatores, vocetur et ipse Aldericus diaconus, et si negaverit, ventiletur causa canonice; et si vel sponte confessus, vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Quod si nec sponte confitetur, nec accusatores et testes legitimi reperti fuerint, et mala fama crebrescit, non publico examine, sed coram te et aliquantis reverendissimis presbyteris et diaconibus Ecclesiae tuae secreto juramento se purificet, et tu deinceps boni testimonii eum annuntia, et compesce ac admone
Abbreviated transcription (Latin):
opimonẽ eoꝵ falsa ad p̃sens simulando dilaceret. Qm̃ igͥ ꝯuesa
asꝑserat. utrũ uã eẽnt districta diutiꝰ fecimꝰ inquisitione ꝑqͣr
⁊ nullã in eo de his que fuerant dicta culpã inuenimꝰ. S ne
quid iudicet᷑ omissũ qd nr̃o potuiss cordi dubiũ remanere. ad
bĩ petri sacratissimũ corpꝰ districta cũ ex abundanti fecimꝰ sa-¬
cram̃ta p̃be. Qeͥb p̃stitis. magna sumꝰ exultatione gauisi. Q
hcemodi innocentia euident̃ enituit:ꝓqua re gła ur̃a p̃dieꝰ¬
tũ uirũ cũ om̃i caritate suscipiat. ⁊ reuẽntiã ei qualem sa¬
cootẽ decet. exhibeat. nec ulla remaneat de hus que iã Et̃ p¬
gata dubietas. Et ita supͣscrito uos ep̃o oeuotissime opore. m
om̃ib adherere. ut ꝯgrue decentq̃ drĩ in eiꝰ ꝑsona uideami
di cta fuerant. requirentes in nullo inuenimꝰ eẽ
culpabilem. qui insuꝑ ad sacratissimũ corpꝰ bĩ pet̾ apłi. sub
tũ absolutũq ꝑmisimꝰ. Qͥa sic̃ dignũ erat. ut si in aliquore

Expanded text:
opiniones eorum falsa ad praesens simulando dilaceret. Quoniam igiturasperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit. Pro qua re gloria vetum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem, qui, insuper, ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub tum absolutumque permisimus, quia sicut dignum erat ut, si in aliquo reus
Abbreviated transcription (Latin):
pelleretur. ⁊ causa mea firmaretur. Scitote me criminarid
quodã basso. ⁊ in iuste ꝑsequi. Qđ audiens ualentinianꝰ august.
nr̃a auctoritate synodũ og̃gari uissit. E facto scilio cũ ma¬
gna examinatione satisfaciens om̃ib. licet euade alit satis

Expanded text:
pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso, et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus, nostra auctoritate synodum congregari jussit, et facto concilio cum magna examinatione satisfaciens omnibus, licet evadere aliter sati
Abbreviated transcription (Latin):
Q in conspectu potĩt. et̃ canonice diiudicetur. ⁊ si culpabit¬
ꝓoare ipse accusator minune potit. ⁊ ħ canonice diiudicetur.
Ipse ũ sac̃dos sisuspitiosus aut in creoibilis suo ep̃o aut reliqͥs sus
cũ sac̃dotib. siue bonis ⁊ iustis de suo popło ł de sua plebe holl
fuerit. ne in crimine aut inp̃dicta suspitione remaneat icũ
.iii.⁊  U. uł auii. bonis ac uicinis sac̃dotib exẽplo leonis pp̃. qu
xii. ep̃os insua purgatioẽ hũit. ł eo ãpliꝰ si suo ep̃o uisũ fuert
aut necesse ꝑꝑ tumultũ popłi ꝑspexi̾t. ⁊ cũ alñs iustis ⁊ bon̾is¬
hominib se sac̾m̃to corã popło suꝑ.iiii. euangłia dato pur¬
gatũ eccłie reddat. Siqͥs aut̃ sccre se desidat q̃les testes ad
accus ationẽ sac̃ootũ recipi debeant. ⁊ qiud de accusatore fa¬
ciendũ sit. plenit̾ incanonib reppire potĩt. Sixtus pp̃ oͥm̃ibꝰ orie¬
nirgnĩ contͣ me suscitatũ sit. uel a quo: ut ur̃o ãminido

Expanded text:
onice dijudicetur, et si culpabiprobare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice dijudicetur. Ipse vero sacerdos, si suspiciosus et incredibilis suo episcopo aut reliquis consacerdotibus sive bonis et justis de suo populo vel de suis hominibus fuerit, vel in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut V vel VII bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonis papae, qui XII episcopos in sua purgatione habuit, vel eo amplius, si suo episcopo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi prospexerit, et cum alhominibus se sacramento coram populo super quatuor evangelia dato purgatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quicquid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonibus reperire poterit. III Pars. Grjurgium contra me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo
Abbreviated transcription (Latin):
i his ad quẽ ancille
ꝑtinet usus fructus. parcũ suũ eẽ credens. uendedit aut do¬
nauĩt. fructũ ñ cõmittit. fructũ enĩ sine affectu furandi ñ
comittitur.
apitali crimine dampnatorũ bona.
ñ ad lucrũ p̃sidis p̃ferri. s cognatis punitoꝵ reddi oporcet.

Expanded text:
i is ad quem ancillae pertinet usus fructus, partum suum esse credens vendiderit, aut donaverit, furtum non committit. Furtum enim sine affectu furandi non committitur.apitali crimine damnatorum bona, non ad lucrum praesidis perferri, sed cognatis punitorum reddi oportet
Abbreviated transcription (Latin):
cũq trib auctoritatib iudicis conuentus. ł tͥb edictis fuerit
adiudicẽ ꝓuocatꝰ. aut uno ꝓ om̃ib ꝑemptorio .i. qd causã extin¬
guit fuerit uocatꝰ. ⁊ p̃sentiã suã ap̃ eũ udicẽ a qͦ ei denuntiatũ

Expanded text:
Quicunque tribus auctoritatibus judicis conventus vel tribus edictis fuerit Quicunque tribus auctoritatibus judicis conventus vel tribus edictis fuerit ad judicem provocatus, aut uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit vocatus, et praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
lex iustiniani catholici ĩꝑatoris quã ꝓbat ⁊ seruat eccłia ca¬
excõmuninieauĩt. ille ꝗͥ qui excõmunicatꝰ ẽ maions sac̃dotis
auctoritate ad grãm scẽ cõminionis redeat. Is aũ qui ñ legiti¬
me excõmunicauit intantũ abstineat asacͣ cõmunione tꝑs. qͣn¬
tũ maiori sacerdoti uisũ fuerit: ut q̃ iniuste fecit. ipse iuste
patiatur. Et hinc scĩ g̃goriꝰ ad ioħem imiuste excõmunicantẽ
dicte sententie tue decretis ex bĩ pet apłoꝵ pͥncipis auctorita¬
potente dõ tanti excessus ueniã cũ sũma penitentia ac lacri¬
mis exorare. Qđ si hanc sententiã nr̃am te cognouĩmus
ĩplesse remissius. ñ iã tm̃ in iusticiã. s ⁊ contumaciã fr̃mitati
tue cognoscas iuuante dño seueriꝰ puniendã. qr nemo p̃pꝑe
ł p̃postere scilic ñ cõmͣtꝰ neq conuictus ẽ iudicandus. De con¬
uentione hꝰmodi patratoris manifestoꝵ criminũ lex dicit. Q

Expanded text:
imperatoris, quam probat et servat Ecclesia caem, ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit, ipse iuste paedictae sententiae tuae decretis, ex B. Petri principis apostomnipotente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniendam. Et itevel praepostere, scilicet non commonitus, neque convictus est judicandus. » De conventione ante hujusmodi patratoris manifestorum criminum lex dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotib cet̾is eccłiastice dignitatis ministris. nr̃is in regnis seu
in aliis dõ degentib. nob̃q una cũ eis agentib sepissimẽ ꝑꝑ multas
I iminias reclamationes. que ex ħ ad nos ex diũsis partib uener̃.
uentilatũ ẽ: sqͣlit̃ consultu dni ⁊ patris nr̃i leonis aplici. cccõꝵq ro¬

Expanded text:
sacerdotibus, et ceteris ecclesiasticae dignitatis ministris, vestris in regnis, seu sacerdotibus, et ceteris ecclesiasticae dignitatis ministris, vestris in regnis, seu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris n
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiiͬ. euangłiste qui illud scripser̃. sic ad iueͥnt: qͥ ille p̃nominatã
actionẽ ita ñ ꝑpetͣrit. sic̃ ei de illo oblatũ ẽ:⁊ in hac satisfactione
purgatꝰ. secure deinceps suũ exerceat minist̾iũ. Quã satisfactio¬
apłi corã reuerentissimo cesare karolo. ac clero ⁊ plebe ita fecis¬
se cõmemorant. atq ita mox uenerandũ pͥncipẽ otͣ eiꝰdẽ sc̃i pp̃
adu̾sarios. digne ultionis uindictã exercusse. decretũ karoli ex res
bitamꝰ. qd sepissime suadente antiqͣ hoste. sac̃dotib cͥmina diũ¬
sa obiciant᷑. S qm̃ qͣlit̃ ex eis ab his rõnabilis examinatio ⁊ satis¬
factio fiat. licet tpre bone memorie dñi genitoris nr̃i pipini.
siue pͥscis tpͣrib a sc̃is patrib. ⁊ a reliquis bone deuotionis hoib
sepissime uentilatũ fuerit. nos tñ plenit̃ ⁊ adliqͥdũ diffinitũ rep
perire minime quiuimiꝰ. Hr̃is qͥppe tpͣrib ioipsũ a sc̃is ep̃is ⁊ reliqͥs

Expanded text:
 evangelistae qui illud scripserunt, sic adjuvent quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illo oblatum est. Et in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactioapostoli coram reverendissimo Caesare Carolo ac clero et plebe ita fecisse, commemorant, atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios dignae ultionis vindictam exercuisse. CAP. III. Qualiter sbitamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa objiciantur. Sed qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sanctis Patribus et reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fueritemporibus id ipsum a sanctis episcopis, et reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
eo scandalũ patiat᷑. signa enĩ satisfactio ẽ. si eis a quib reus cre¬
ditur pꝰ rectã securitatẽ de ĩposito crimine in nocens cẽ mani¬
festet᷑. Qđ ita a nob ⁊ a maiorib ostitutũ eẽ docet᷑. S siue se¬
cundũ canones. siue ad arbitriũ epi: sibi collegas .uiiͦ. con

Expanded text:
eo scandalum patiatur. Digna enim satisfactio est, si eis a quibus reus creeo scandalum patiatur. Digna enim satisfactio est, si eis a quibus reus creditur, post factam securitatem de imposito crimine, innocens esse manifestetur. Quod ita a nobis et a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum can
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pb̃r uite sue negligens p̃ius exemplis mala de se sispi¬
cari ꝑmiserit. ⁊ popłs ab ep̃o niram̃to seu banno ꝓp̃ianttatis
constrictus infamiã eiꝰ patefeci̾t. ⁊ certi accusatores ẽminis
cĩ oefuerint. ãmoneat᷑ pͥmo seorsũ ab ep̃o. deĩ sub duobs t tbtestib di
ñ em̃sauĩt: inconuentu pbroꝵ ep̃e eũ publica increpatione amoneat̃.
Si ñ neq sic se correxit. ab officio suspendat᷑ usꝙ ad dignã satisfactionẽ.
ne popłs fideliũ. ĩn cũ scandalũ patiatur. Si aũ accusatores legi¬
timi ñ fuerint. qui eiꝰ crimina manifestis indiciis ꝓbare conten¬
derint. ⁊ ipse negaui̾t: tc̃ ipse ed̾nseptẽ socus sdis eĩdem ordi¬
nis si ualet a crimine semetipsũ piurget. Diaconꝰ uͦ si eodẽ crim
iquis pbr a plebe sibi cõmissa mala opiniõe ꝙx.¬
infamatꝰ fuerit: ⁊ ep̃c legitimis testib approbare ñ potuerit
suspendatur pb̃r usq ad dignã satisfactionẽ. ne ppłs fideliũ in

Expanded text:
quis presbyter vitae suae negligens pravis exemplis mala de se suspicari permiserit, et populus ab episcopo juramento seu banno Christianitatis constrictus infamiam ejus patefecerit, et certi accusatores criminis ejus defuerint, admoneatur primo seorsim ab episcopo: deinde sub duobus vel tribus testibus, si nSi vero neque sic se correxerit, ab officio suspendatur usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si autem accusatores legitimi non fuerint qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tum ipse cum septem sociis suis ejusdem ordinisquis presbyter a plebe sibi commissa mala opinione infamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, suspendatur presbyter usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in
Abbreviated transcription (Latin):
luio quidem ẽ debita uixca reposcere. aliud ꝓpria
ꝑfistionis amore etempnere. S illicitoꝵ ueniam postulan¬
tem opcetet. ł a licitis abstinere. dicente apło. Omĩa liceas
s ñ omĩa expaliunt. Uñ si penitentes hñt causam quam
neglegere forte ñ debeant. mliꝰ expetit quis eccłiasticũ.
quia ẽ honestuis questus. ⁊ turpis. Uerumptanen pe¬
nitenti utiliꝰ ẽ dispendia pati quã ꝑiculis negociationis

Expanded text:
inquit, debita justa reposcere, aliud propria perfectionis amore contemnere: sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt. Unde, si poenitentes habent causam, quam negligere forte non debeant, melius expetit quis ecclesiasticum quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis n
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. s io̾ elemosinam face̾ debet: quia peccauit. Mentem
enim ⁊ corpꝰ que libido traxit ad culpam. afflictio debet re¬
uando mala q̃ penitentie ficcu pͣgantur. augentur ex¬
cessib ita maior ẽ delinquentibꝰ aohbenda correctio. ũ
⁊ ipsi facinꝰ suũ pena saltem uindicante cognoscant. ⁊ alios
ab illicitis eccłiastice ultionis timor inhibeat Et oc̃ cabilł. qp̃¬
ulti qd ñ sine dolore dicendũ ẽ. in penitñtia xxx¬
ñ tã peccĩ remissionem ꝗͣ temꝑis ostituti expectant
expletionem.⁊ si carnium ⁊ uini usus int̾dictusn ẽ. mutata
ñ uoluntate. s eiꝰdem cibi aut potꝰ ꝑceptione. intantum oe¬
liciis suis indulgent. ut deliciosiꝰ his int̃dictis alioꝵ ciboꝵ
ł potionum appetitu uiue̾ cognoscant᷑. Sp̃italis aũt̃ abstinen¬
tia. q̃ inpenitentib potissimum iugere debet. ⁊ quoꝵdam¬

Expanded text:
faciat, sed ideo elimosinam facere debet, quia peccavit: mentem faciat, sed ideo elimosinam facere debet, quia peccavit: mentem enim et corpus, quae libido traxit ad culpam, affliccio et contritio debet reQuando mala quae poenitentiae fletu purganda sunt augentur excessibus, ita major delinquentibus est adhibenda correptio, ut et ipsi facinus suum saltem poena vindicante cognoscant, et alios ab illicitis ecclesiasticae ultionis timor inhibeat. Dilulti, quod non sine dolore dicendum est, in poenitentia, non tam peccati remissionem, quam temporis constituti expectant expletionem, et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed ejusdem cibi aut potus perceptione, in tantum deliciis suis indulgent, ut deliciosius his interdictis, aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in poenitentibus potissimum vigere debet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
on solum quidat esurienti ꝙbum. sitienti potum. nudo¬
uestunertum. peregrianti hospicium. fugienti latibulum. &¬
t incluso uisitationem. captiuo redemptioneni. Sebili subree¬
tionem. ceco deductionem. tristi ꝯsolationem. ñ sano medelã.
indigenti. uerũ ⁊̃ qui dat ueniam peccanti: elemosinam dat.
ex corde: ł orit ut ei dimiitat᷑. ñ solum in eo đ dimittit atq
orit.uerũ ⁊ ineo qd corripit.: aliqua emendatoria pena ple¬
eo nec ħ p̃tereundũ putauimꝰ. qd quidam ex industria pec¬
sites ꝓpt̾ elemosinarum largitionem quãdan sibi
promittunt impunitatẽ. Elemosina rnim exting̾it pecem.¬
sea ꝙ aut nocessitate. aut casii. aut qualibet fiunt fiagilita¬
te.Ea uͦ q̃ ex industria ad cuilibet libioinem explendam iccir¬
co fuint. ut elemosina redimant᷑. ñeq̃ꝙͣ eis redimi possunt. qr
qui ħ ꝑpetͣnt. uidentur dm̃ m̃cede oducẽ. ut eũ impune pec¬
care liceat. Non gͦ iccirco quis peccare debet. ut elemosinam

Expanded text:
 autem qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudovestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, avel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subjectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, modi, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena pleec hoc praetereundum putavimus quod quidam ex industria peccantes, propter eleemosynarum largitionem quamdam sibi promittunt impunitatem. Eleemosyna enim extinguit pece aut necessitate aut quae casu aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero, quae ex industria ad cuiuslibet libidinem explendam idcirco fiunt, ut elimosinis redimantur, nequaquam eis redimi possunt; quia qui hoc perpetrant, videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet, ut elimosinam
Abbreviated transcription (Latin):
sexus. etatẽ. pauꝑtatem. causam. statũ. ꝑsonam cꝰq penitenciã
agere uolentis. ipsumq cor penitens inspiciat. ⁊ seđm hoc ut
sibi iuist̃ . fuit̃. ut sapicus medicꝰ singulas deq diuidicꝰ ltẽ idẽ ĩ eoe
onsassic mores in meliꝰ cõmutare. ⁊ a fact̾is malis recedẽ.
nͥ ⁊̃ de his q̃ facta sunt. dño sacętis fiat ꝑpenitentie dolo¬
rem. ꝑ humilitatis gemitum. ꝑ ꝯtriti cordis sacrificium. coo¬

Expanded text:
sexus, aetatem, paupertatem, causam, statum, personam cujusque poenitentiam sexus, aetatem, paupertatem, causam, statum, personam cujusque poenitentiam agere volentis, ipsum quoque cor poenitentis inspiciat: et secundum haec, ut sibi visum fuerit, ut sapiens medicus, singula quaeque dijudit mores in melius commutare, et a factis malis recedere; nisi etiam de his quae facta sunt, satisfiat Deo per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, coo