comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uti modo &iã ostendentes quaeoptamus ñ u enis se ut utinam. CN. pompes
cum .c. caesare societatẽ aut nũ quã coniunxisses amiatiã aut nũquã disciuis¬
ses : In hoc autẽ mododũ taxat & in infinito tẽpora coniuncta habent latini
p̃sens cum p̃terito ꝑfecto & p̃teritũ ꝑ fectũ amelius quã ꝑfecto adimitationẽ
gretorum quã uis haet quoq: conati sunt quida disiungere sed melius est esse
conunctaꝰ. Nam p̃teritũ in ꝑfectũ rationabilit̃ idem est &iã p̃sens : dico en i
utinã legerẽ nunc & utinã legerẽ heri : Nimia est enĩ cognito eorũ temporũ
& maxime in hoc modo quippe cũ utrũq in ꝑ fectũ intellegitur : ꝑotest aut̃
ste optitiuus & inceptus & ñ inceptus ante intellegi : Nã sidicã utinã leges¬
rẽ heriquoq: quomodo nudius tertius ostendendo coepisse quidẽ ñ finisse
tam̃: sin autẽ dicam utinã legerem uł nunc ostendo nec coepisse adhuc :¬

Expanded text:
utinam, Gnaei Pompei, cum Gaio Caesare societatem aut numquam coisses aut numquam diremisses». in hoc autem modo dumtaxat et infinito tempora coniuncta habent Latini praesens cum praeterito imperfecto et praeteritum perfectum cum plusquamperfecto ad imitationem Graecorum, quamuis haec quoque conati sunt quidam disiungere. sed melius est esse coniuncta. nam praeteritum imperfectum rationabiliter idem est etiam praesens; dico enim utinam legerem nunc et utinam legerem heri: nimia est enim cognatio eorum temporum, et maxime in hoc modo, quippe cum utrumque imperfectum intellegitur. potest autem iste optatiuus et inceptus et non inceptus ante intellegi. nam si dicam utinam legerem heri quoque, quomodo nudiustertius, ostendo coepisse quidem, non finisse tamen; sin autem dicam utinam legerem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducitur & circũ fletutur in nominatiuo nec bab& aspirationẽ : Cũ autẽ
significat stabulũ porcorũ eudẽ A sillaba peneultima corripitur &acur¬
tur & hab& aspirationẽ : haec eađẽ a quando est p̃positio grauatur & ꝓ

Expanded text:
producitur et circumflectitur in nominatiuo nec habet aspirationem, cum autem producitur et circumflectitur in nominatiuo nec habet aspirationem, cum autem significat stabulum porcorum, eadem syllaba paenultima corripitur et acuitur et habet aspirationem; haec eadem a, quand
Abbreviated transcription (Latin):
me ual& : cuius uero constructe orationis id ÷ mordinẽ conpositȩ pats mi¬
nima est dictio: parsautẽ quantũ ad totũ intellegendũ id÷ ad totius sen¬
sus intellectũ : Hhoc autẽ id eodictũ est nequis con&ur. Vires induas
pastes diuidere. hocest in ui. &res. uel quaeđa huius cemodi : Non enĩ
ad totũ intellegendũ haet fit diuisio : Differt autẽ dictio asylluba non
solũ qđ sylluba pars est dictionis sed &iã qđ dictio ad dicendũ hocest in¬
tellegendu aliquid hab& sylluba autẽ ñ omnimodis aliquid significat
ꝑ sc : Esgo monosylla baedictiones possunt quođ a modo esse & syllubȩ
ñ tam̃ sincere quia nũ quã syllaba ꝑsepotest aliquid significare hocenĩ
ꝓpriũ estdictionis : Vnde sidicã A persescio esse syllabã nec tẽpora
tamen eius nec tenorẽ nec spiritum nec significationẽ agnosco donec
cogno uero dictionẽ inqua ponitur: nã in. Ara deorũ apene ultima

Expanded text:
 in ordine compositae: pars autem, quantum ad totum intellegendum, id est ad totius sensus intellectum; hoc autem ideo dictum est, ne quis conetur uires in duas partes diuidere, hoc est in ui et res, uel quaedam huiuscemodi. non enim ad totum intellegendum haec fit diuisio. differt autem dictio a syllaba, non solum quod syllaba pars est dictionis, sed etiam quod dictio dicendum, hoc est intellegendum, aliquid habet. syllaba autem non omni modo aliquid significat per se: ergo monosyllabae dictiones possunt quodammodo esse et syllabae, non tamen sincere, quia numquam syllaba per se potest aliquid significare: hoc enim proprium est dictionis. unde si dicam a, per se scio esse syllabam, nec tempora tamen eius nec tenorem nec spiritum nec significationem agnosco, donec cognouero dictionem, in qua ponitur. nam in ara deorum a paenultima
Abbreviated transcription (Latin):
legendo legenđũ lectũ lectu in finiti uice tam̃ funguntur qđ sol& apud
gretos asticulis coniungi : Ituq: ꝓ infinito qui coniungitur genitiuo casui
asticuli apud grecos. nos utimur indi terminatione quaesimilis est ge¬
tus apud grecos antecedente .en. p̃positione nos indo utimur t̃mina¬
tione quae simils est datiuo uł ab latiuo nominis nisi qđ uerbũ existi¬
mantes quidã &iã corripiunt o finalẽ eius ut plurimꝰ hicagermorit᷑¬

Expanded text:
legendo, legendum, lectum, lectu, infiniti uice tamen funguntur, quod solet apud Graecos articulis coniungi. itaque pro infinito, qui coniungitur genetiuo casui articuli apud Graecos, nos utimur in di terminatione, quae similis est geto apud Graecos antecedente ἐν praepositione, nos in do utimur terminatione, quae similis est datiuo uel ablatiuo nominis nisi quod uerbum hoc existimantes quidam etiam corripiunt o finalem eius. Iuuenali
Abbreviated transcription (Latin):
accusatiuo adiungitur indũ terminatione utimur. quisimilis est accusa¬
tuo nominis ut legenđu : huictam̃ frequentius sol& &iã p̃positio¬
ad p̃poniut adlegenđu ex quo ostenditur magis nom̃ essequã uerbũ
uerbo enĩ separatu p̃positio ꝑappositionẽ p̃pomiñ potest : indo quoq:
termminantia inueniunt᷑ ante sehabentia separatũ p̃positionẽ ut
indus oesinentia nomina uerbiaba & eorũ obliquos casus pferr solen
ninani ꝓ infinitis ingreta elocutionȩ plutis utlegendi uigili causa

Expanded text:
accusatiuo adiungitur, in dum terminatione utimur, quae similis est accusatiuo nominis, ut legendum ad praeponi, ut ad legendum, ex quo ostenditur, magis nomen esse quam uerbum: uerbo enim separata praepositio per appositionem praeponi non potest. in do quoque terminantia inueniuntur ante se habentia separatam praepositionem. in dus desinentia nomina uerbalia et eorum obliquos casus proferre solent Romani pro infinitis in Graeca elocutione prolatis ut legendi Virgilii causa
Abbreviated transcription (Latin):
temporaponuntur ut postquã resasiae primique uer teregentẽ
in merita uisũ superis ceciditq: suꝑbum ilium & omnis homo fumat
neptuniatroia. Diuersa exilia & desertus quaerere terras. Au¬
guriis agimurdiuum classẽq: subipsa. antandro & phrygiae mo¬
limur montib: idae : Cecidit prȩceriti : fumat autẽ & agimur

Expanded text:
tempora, ut: «postquam res Asiae Priamique euertere gentem / inmeritam uisum superis ceciditque superbum / Ilium et omnis humo fumat Neptunia Troia, / diuersa exilia et desertas quaerere terras / auguriis agimur diuum classemque sub ipsa / Antandro et Phrygiae molimur montibus Idae». cecidit praeteriti, fumat autem et agimur
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Constat ergo latinus sermo natunr analogia consuetudine. Auctoritate
Natura uerborũ nominũ quae in mutabilis ÷ nec quicquã autminus autplus
tradidit nobis quã qđ accepit Nã si quis dicat scrimbo ꝓeoqđ scribononana¬
logiȩ uistute sed naturȩ ipsius constitutione conuinatur : Analogia sermonis
a plumbodissocat. Consuetudo ñ aste analogiȩ sed uistutib par est Toeo
solũ recepta quod multorũ consu& udine uel consensione conualuit Ititam̃
sima est nãq ubiomnia defecerint sicadillũ quẽ ad modũ ad a nt̃ sacrã
decurritur Non eni quicquã aurationis aut naturȩ. aut consuctudinis
hab& tam̃ opinione oratorũ recepta est qui& ipsi curad sequuti essent
si fuis sent in terrogati nescire confitentur. Ergo ex his omnib: con¬
su& udo ñ haet uulgaris neq sordida accipienda est sed quae horridiorem
rationẽ sono blandioredepellat.

Expanded text:
is quattuor, natura analogia consuetudine auctoritate. natura uerborum nominumque inmutabilis est nec quicquam aut minus aut plus tradidit nobis quam quod accepit. nam siquis dicat scrimbo pro eo quod est scribo, non analogiae uirtute sed naturae ipsius constitutione conuincitur. analogia sermonis a plumbo dissociat. consuetudo non ratione analogiae sed uiribus par est, ideo solum recepta, quod multorum consensione conualuit, ita tamen sima est. namque ubi omnia defecerint, sic ad illam quem ad modum ad ancoram decurritur. non enim quicquam authabet; tantum opinione oratorum recepta est, qui et ipsi cur id secuti essent si fuissent interrogati, nescire se confiterentur. ex his ergo omnibus consuetudo non haec uolgaris nec sordida recipienda est, sed quae horridiorem rationem sono blandiore depellat.
Abbreviated transcription (Latin):
Pompostendit plunȩ sunt astes deultimis syllabis quales s̃ultimȩ
syllubȩ utrũ longesunt anbreues prestt ars penultme & ã quales sint
led ñ sis scriptum tam̃ potest tracttor . Nã &iã depenultimis potest
esse ars quando ꝑducuntur ł quando corpiuntur. Deprimis uers
nolluest ratio. Io cirto debem ad exemplu confugere quoties nos aliqͥs
tu quẽ uidimꝰ ipsi. Esgo debeo primã syllabã colligere quo lo coposita

Expanded text:
es. plane est ars de ultimis syllabis: quales sint ultimae syllabae, utrum longae sint an breues, praestat ars. paenultimae etiam quales sint, licet non sit scriptum, tamen potest tractari: etiam de paenultimis potest esse ars, quando producantur, quando corripiantur. de primis uero nulla est ars. idcirco debemus ad exempla confugere, quotiens nos tu, quem uidimus ipsi». ergo debeo primas syllabas exemplo colligere, quo loco posita
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est .a. uocabulo suo nullius consonuntiũ aegent societite ut
pote a eiou. & ꝑses yllubã facere poss̃. hoc ÷ ut ipse in t̃se tuntũ
modo miscentur & syllubaesonus efficiatur ut pote Ace .oui¬
ut uatis uechors. iamuos mestus maior & cetera talia nuncquaeritur
cales accipideberent quaerit᷑ hocmonem. Vt tunc .÷. uł .u. loco conso¬

Expanded text:
te, ut puta a e i o u, et per se syllabam facere possunt, hoc est ut ipsae inter se tantum modo misceantur et syllabae sonus efficiatur, ut puta ut uates uecors iam uos maiestas maior et cetera talia. nunc quaeritucales accipi debent. quare hoc monemus, ut tunc i uel u loco conso
Abbreviated transcription (Latin):
Pompostendit plunȩ sunt astes deultimis syllabis quales s̃ultimȩ
syllubȩ utrũ longesunt anbreues prestt ars penultme & ã quales sint
led ñ sis scriptum tam̃ potest tracttor . Nã &iã depenultimis potest
esse ars quando ꝑducuntur ł quando corpiuntur. Deprimis uers
nolluest ratio. Io cirto debem ad exemplu confugere quoties nos aliqͥs

Expanded text:
es. plane est ars de ultimis syllabis: quales sint ultimae syllabae, utrum longae sint an breues, praestat ars. paenultimae etiam quales sint, licet non sit scriptum, tamen potest tractari: etiam de paenultimis potest esse ars, quando producantur, quando corripiantur. de primis uero nulla est ars. idcirco debemus ad exempla confugere, quotiens nos
Abbreviated transcription (Latin):
hanc int̃semi uocales posuisse astium. scriptores Mihilenĩ aliuo hab&
haec littert semiuo calis : Nisi nominis ꝓlationẽ q̃ a uocali incpit sed
haec potestatẽ laterȩ mutare ñ debunt. Sienĩ e& semiuo calis: neces¬
sario terminalis nominũ inueni r&ur. qđ minime repperies Nec
ante .l. uel .r. in eudem si lluba poss& inueniri : qui lo cusmutarũ ÷
dumtixat. xec cõmunẽ anteeus de positu facer& sillabã. Postremo greci

Expanded text:
hanc inter semiuocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semiuocalis nisi nominis prolationem, quae a uocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semiuocalis, necessario terminalis nominum inueniretur, quod minime reperies, nec ante l uel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci,
Abbreviated transcription (Latin):
Nomina littentrũ gentes ex sono ꝓprio linguaededer notitis horis sonis atq
discr&is. Nam postquã eas anm ad uester & nomina illis & figuras in¬
posuerunt : figu rrs autẽ pastim explacito pastim ex sono littertrũ forma¬
uer ut puta .i. & o. quarũ uni sicut ex ilis sonus itctenus uirgula alteri¬
us pinguis sonus sicut pluna figura. Potestiaẽ autẽ natu nr dedit uolun¬

Expanded text:
m litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potestatem autem natura dedit, volun
Abbreviated transcription (Latin):
ast sed autẽ uero quando ꝓautẽ accipitur hacenĩ copulant uim con¬
firmatione intellectũ : inueniuntur tam̃ multȩ ex supradictis quã
exaliis coniunctionib: diuersas significationes una eađeq: uoce
trans uersis it inerib: cotidie castre mouere iuxta acsi hostis ade&
uallo atq fossa munire :¬
drerum significant id ÷ ordinẽ p̃cedentis rei ad sequentẽ ut sisterta
dormit & si e grotut pall& & si febri uexatur cal& : Non enĩ con¬
uerso ordine in his consequentiã sententiae seruat oratio ñ enim
quidormit omnimodo stertit quomodo quistertit omni modo & dor¬
rc rerum cum dubitutione aliqua essentia ererum significan:
ub continuatiuae uero causam¬

Expanded text:
itur. haec enim copulant cum confirmatione intellectum. inueniuntur tamen multae tam ex supra dictis quam ex aliis coniunctionibus diuersas significationes una eademque uoce transuersis itineribus cotidie castra mouere, iuxta ac si hostis adesset, uallo atque fossa munireuae significant ordinem praecedentis rei ad sequentem, ut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non enim conuerso ordine in his consequentiam sententiae seruat oratio: non enim qui dormit omnimodo stertit, quomodo qui stertit omnimodo dorra rerum, cum dubitatione aliqua essentiam rerum significant; subcontinuatiuae uero causam
Abbreviated transcription (Latin):
uaeritur curnostras &uras apluralitantum uetitup¬
modonumero diriuantur : ad qđ respondenđũ qđ patriã seu
gentẽ significant : patria autẽ ul gens unius esse ñ potest
sed sẽꝑ multorũ possessio : Itiq nr̃as dicimus quiest a nostrapatria
uel gente quã multi possidemus hocest tammea quã meorũ ciuiũ :¬

Expanded text:
uaeritur cur nostras et uestras a plurali tantummodo numero deriuantur? ad quod respondendum, quod patriam seu gentem significant, patria autem uel gens unius esse non potest, sed semper multorum possessio. itaque nostras dicimus, qui est a nostra patria uel gente, quam multi possidemus, hoc est tam mea quam meorum ciuiu
Abbreviated transcription (Latin):
primolo co nom̃ secundo uerbũ p suerint. Quippe quia
nullu oraosinehis cõpletur . Quod lic&ostendent a cons¬
trictione quoe contn& peneo ãs̃ pastesorationis. Aqua
si tollus nom autuerbũ in ꝑfecti sit a. Sinautem
cetera subtrahosomna orecesseit orationẽ oeficere
Vt sidicas idẽ horo lapsus heu hadi concida. En om̃s¬

Expanded text:
primo loco nomen, secundo uerbum posuerunt, quippe cum nulla oratio sine iis completur, quod licet ostendere a constructione, quae continet paene omnes partes orationis. a qua si tollas nomen aut uerbum, imperfecta fit oratio; sin autem cetera subtrahas omnia, non necesse est orationem deficere, ut si dicas: idem ho
Abbreviated transcription (Latin):
diseenspapae sẽpuinas : Tam̃ ꝑfecta constabitoratio. Ante uerbuim
quoqu nete sano ponitur nom̃ quia agere & pati substuntiae cst
porũ onrqua est positio nominũ ex quib ꝓprietus uerbi iđe aeto
e passiona sctur . In est igitur intelleto nominatiuus in ipsis uert
quosine substuntia significar ñ poterai : in prima quiꝑsue
ne er nam finitus. Nisi ex cepti fiat actio. sict fulmisur to¬
nu aenim quã uis ñ addamus nom̃ diffinit. es se sudotut to¬

Expanded text:
nt casus. ante uerbum quoque necessario ponitur nomen, quia agere et pati substantiae est proprium, in qua est positio nominum, ex quibus proprietas uerbi, id est actio et passio, nascitur. inest igitur intellectu nominatiuus in ipsis uerbis, quo sine substantia significari non poterat, in prima quidem persona personae tertiae, infinitus, nisi excepta fiat actio, sicut fulminat, tonat; ea enim, quamuis non addamus nomen, definita esse uident
Abbreviated transcription (Latin):
lquienim casus ꝓnominũ apud latinos ab soluti sunt omnes  .SC
Ab soluti autẽ dicuntur quib: lic& & sin ediscretione aliarũ ut
psonarũ & cũ discretione : Sin ediscretione ut damibi panẽ. En hoc
nullã disgretionẽ hab& alierius ꝑsonae. Sin autẽ dicam : Damihi panẽ
illautemumũ. Dis cretione feci in quo nominati uusax i maualaꝵ
imadelitur uerbo uatego faciohoc tufacsilluo Cũem̃ ꝑse facio
p nom iꝑ s nã ostendit & habent in seuĩ nominatiui ab solts ddtio
pnominis discretionẽ aliquã desiderat atiatrius ꝑ sonfuti ego legotu
scribis

Expanded text:
enim casus pronominum apud Latinos absoluti sunt omnes. enim casus pronominum apud Latinos absoluti sunt omnes. absoluti autem dicuntur, quibus licet et sine discretione aliarum uti personarum et cum discretione: sine discretione, ut da mihi panem, en hoc nullam discretionem habet alterius personae; sin autem dicam da mihi panem, illi autem uinum, discretionem feci. in quo nominatiuus maxime ualet, cum additur uerbo, ut ego facio hoc, tu facis illud. cum enim per se facio primam personam ostendat et habeat in se uim nominatiui absolutam, additio pronominis discretionem aliquam desiderat alterius personae, ut ego lego, tu scribis
Abbreviated transcription (Latin):
us lentu qu ippe cũ duas testiae comungantur pesusot acuia
Sontueer dco tesciue ꝓ nominũ ꝑsonas sapuacuaes unte qric
possumus is testia ꝑ soni ponere nomine. Quare enin. on ienie
pos suꝑ lonis ueniuet ꝓ nomina in pastibosteud duor conienien
abuis ⁊ sons uerian festu est quod uite p̃ pontur uerbumn ꝓuems
quod uerbi quoque causa ex cogitatũ est. Sed quo est maius uerbu ꝑ sonarũ
quae ꝑ nominatiuũ intelleguntur & sunt indicatiua ab solute accipiuntur
qui eñ ꝓnuntiat ambulo uel scribo ñ ad discretionẽ ulterius ꝑ sonẽ diffinit :
pronomina uero nominatiui casus primae & secunde ꝑsonȩ ad dis cr&sionẽ
alterius ꝑsonae ex cogituta sunt. Vt sidicã ego scribo tulegis. Velego
& tu scribimus ille legit Tu& illo scribis ego lego & sidicũ ego &tu
intellegimus nihil addens ad ateras omnes ꝑsonas discernitur
Nisienĩ discernere abiã ꝑ sonã uelimus non opus est nominatiui casus
ꝓnomina addere uerbo

Expanded text:
s legit, quippe cum duae tertiae coniunguntur personae. non tamen ideo tertiae pronominum personae superuacuae sunt, quia possumus in tertia persona ponere nomina. quare enim in tertiis etiam personis inueniuntur pronomina, in partibus ostendetur conueniena est, manifestum est, quod iure praeponitur uerbum pronomini, quod uerbi quoque causa excogitatum est. sed quod est maius, uerba personarum, quae per nominatiuum intelleguntur et sunt indicatiua, absolute accipiuntur. qui enim pronuntiat ambulo uel scribo, non ad discretionem alterius personae definit. pronomina uero nominatiui primae et secundae personae ad discretionem alterius personae excogitata sunt, ut si dicam ego scribo, tu legis, uel ego et tu scribimus, ille legit, tu et ille scribitis, ego lego, et si dicam ego et tu intellegimus nihil addens, ad ceteras omnes personas discernitur. nisi enim discernere aliam personam uelimus, non opus est nominatiui casus pronomina addere uerbo:
Abbreviated transcription (French):
substunrtiã indicantit animal corpus homotearos equus a unruno
lupis n egere con iunetione. diuers ȩ eñ sabstaentee ano
coniungi non pus sunt. Ituaq cumnditã publus correlus scpis

Expanded text:
substantiam indicant, ut animal, corpus, homo, taurus, equus, aurum, substantiam indicant, ut animal, corpus, homo, taurus, equus, aurum, lapis, non egere coniunctione: diuersae enim substantiae in uno coniungi non possunt. itaque cum dicam Publius Cornelius Sci
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersa eni uerba absq coniunctione adiungere non potes utlegs
dis co ueldoceo qdiscis mon est dicenda sedlego & disto uł doceo de discis
Namho qꝓ pͥnum est tumttan si tiuorũ quã intransdi uobir ꝑsasticip¬
um alte sco feras ꝑ aliquo uerbo & adiungas q uerbũ bene sine ciscis
un cuone ꝑfers. Vt logens disco ꝓlego &e disco se dourt refoedistisr
paocio e difas . Contra autẽ nomini diuersa siadunũ referantur
sineconiunctione oport& ei ꝓferre nisi si adiectiuu geminent᷑
Vt pius aeneas marcus tullius cicero: Sienĩdicus piusaeneus
uti martus & tullius & cicero quasi declio & aliodias. Acaden¬
tuuero siue adiettiua si geminabuntur neces se est interpani
comianc tione ditbonus &pius & iustus & forts aeneusud rdleg
quoq a& parti capia sisequantur sese egent coniunedione urledi
qusci bit doctor loquens & currens fecit. Netmirũ pprau oua

Expanded text:
diuersa enim uerba absque coniunctione adiungere non potes, ut lego diuersa enim uerba absque coniunctione adiungere non potes, ut lego disco uel doceo discis non est dicendum, sed lego et disco uel doceo et discis: nam hoc proprium est tam transitiuorum quam intransitiuorum; participium autem si proferas pro aliquo uerbo ne profers, ut legens disco pro lego et disco et docente me discis pro doceo et discis. contra autem nomina diuersa, si ad unum referantur, sine coniunctione oportet ea proferre, nisi si adiectiua geminentur, ut pius Aeneas, Marcus Tullius Cicero; si enim dicas pius et Aeneas uel Marcus et Tullius et Cicero, quasi de alio et alio dicis. accidentia uero siue adiectiua si geminabuntur, necesse est interponi coniunctionem, ut bonus et pius et iustus et fortis Aeneas. uerba quoque et participia si sequantur sese, egent coniunctione, ut legit et scribit doctor, loquens et currens fecit. nec mirum, propria, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pon alron us si norunstiuis casus ei ꝑ sonȩ adunab s setundi quã
ꝓfertir uerbuns ut fico egolionis facis tubonos ficstillo badus
adu e uerbis ut misereoitu moderatur inperitor mltas
oicenimn quic ab ale ꝑson idilũ transit uerbis ignificatio iltrmur
ouliqius NCadigitur sunt intransitiua quason s ostio tori¬
homin loquenti ded. bonũ hominẽ loquentẽ audiui. Bono homine
loquente delactitus sũ ubique enĩ pasticipiũ loco uerbi intransitiui ac¬
cipitur. Vocatiuus quoque quomodo nominatiuus intransitiuis ad¬
iungitur. Vt doctus loquens ꝓficis & docteloquens ꝓficis uł ꝓfice
Sicui igitur ꝓnom̃ ideo est inuentũ ut adiungi primue & secunde uerbi
ꝑsonae posut Nomina enĩ testiae ꝑsonae coniungi uolunt abiq uocatiuo
ca suquisem ꝑ secundue udiungitur ꝑsonae . sic pasticipiu inuentu sunt
et solum ꝑ obliquos casus est utileparticpiũ sed &iã ꝑ nominatiuũ

Expanded text:
non aliter, nisi sit nominatiuus casus ei personae adiunctus, secundum quam profertur uerbum, ut facio ego bonus, facis tu bonus, facit ille bonus. adiungi uerbis, ut misereor tui, moderatur imperator militibus: hic enim, quia ab alia persona ad aliam transit uerbi significatio, utimur obliquis. cum igitur sunt intransitiua, quia non possunt oblimini loquenti dedi, bonum hominem loquentem audiui, bono homine loquente delectatus sum; ubique enim participium loco uerbi intransitiui accipitur. uocatiuus quoque, quomodo nominatiuus, intransitiuis adiungitur, ut doctus loquens proficis et docte loquens proficis uel profice. sicut igitur pronomen ideo est inuentum, ut adiungi primae et secundae uerbi personae possit nomina enim tertiae personae coniungi uolunt absque uocatiuo casu, qui semper secundae adiungitur personae, sic participia inuenta sunt, ec solum per obliquos casus est utile participium, sed etiam per nominatiuum.
Abbreviated transcription (Latin):
llud ueroñ rationab ilter quaeritur quare posi nominis postionem
rurisum ꝑsonaru indicatiua id: tertius indicant ꝑ sones. quippe quaie
nomina substandũ & qualitẽ uelgeneralẽ uelꝑpriã siguifeceona
mo es ise quiloquitis: & adquẽ loquitur &e dequo alquis lo queuo¬
enquequia con fusio in fintũ feciebutꝑ sone conces si udsibiaptuam
id est testiũ undeuerborũ quo que testiae ꝑ sopae in fimitte sunt
Nlam prini. &i setunda &e p̃sentes sunt tuntũ &e demonstretiua senp

Expanded text:
liter tamen illud quaeritur, quare post nominis positionem rtiarum sunt personarum indicatiua id est tertias indicant personas, quippe quae nomina substantiam et qualitatem uel generalem uel propriam significantia mo esse, qui loquitur et ad quem loquitur et de quo aliquis loquitaque quia confusio infinitam faciebat personam, concessit ad sibi aptam, id est tertiam. unde uerborum quoque tertiae personae infinitae sunt. nam prima et secunda et praesentes sunt tantum et demonst
Abbreviated transcription (Latin):
uolexius ergo optineuim modi cuius uerbo coniungitur . & in hoc
quoq quantũ habert cũ infinito coniunctionem orten ditur
cefinitenim similit̃ cũ ab indicatiuo nascuntur ꝓommiacci piunt᷑
mioco a soiui sorbere me indic pscribo: scriberete imper
pscribe scribere me opto ꝓutinã scribã scribere me uolo tũ lege
pcum ssrbũ legere : Necmirũ in bis una uoce tunquersas

Expanded text:
uolo. ergo eius obtinet uim modi, cuius uerbo coniungitur; et in hoc uolo. ergo eius obtinet uim modi, cuius uerbo coniungitur; et in hoc quoque quantam habeat cum infinito coniunctionem ostenditur. infinita enim similiter cum ab indicatiuo nascuntur, pro omni accipiuntur modo: dico enim scribere me indico pro scribo, scribere te impero pro scribe, scribere me opto pro utinam scribam, scribere uolo, tum legere pro cum scribam legere. nec mirum in his una uoce tam diuersa
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ cõmunẽ nonegeo coniunctionib: quaed iuersas solent pres
coniungere diuersae autem substantiae in eođe esse nonpossunt
Acudentia autẽ quȩ substuntiae iã ante subpositȩ accidunt possunt ẽẽ
diuersa in eudẽ substuntia ut sidicãmarcus tullius cicero quia un a est
substantia non egent coniunctionibus. Si autẽ dicam sapiens & eloquens
& felix cicero diuersa ostendo accidentia in una substuntia ituque
egent coniunctione :¬
lluo quoq ammonendũ quod quẽ ad mođu coniungitur ad uerbum
uerbo sic &iam participio nec mirũ cumꝓ uerbo ponitur. ut bene
legens delatia ꝓbenelegit & delectia. Et quã uis ab indicatiuis di¬
riuantur uerbis pasticipia. Potestute tam̃ &ui signi ficutionis om̃s
continent modos hocpacto. Exponens docȩ ꝓ expone & doce : utinã
ex ponens docerẽ ꝓutinã exponerẽ & docerẽ : Cũ ex ponens doceu
pcuicuponã & doceam exponens docere uolo ꝓ exponere & docere

Expanded text:
multorum communem, non egeo coniunctionibus, quae diuersas solent res coniungere; diuersae enim substantiae in eodem esse non possunt. accidentia autem, quae substantiae iam ante suppositae accidunt, possunt esse diuersa in eadem substantia, ut si dicam Marcus Tullius Cicero, quia una est substantia, non eget coniunctionibus, sin autem dicam sapiens et eloquens et felix Cicero, diuersa ostendo accidentia in una substantia, itaque egent coniunctione. illud quoque admonendum, quod, quemadmodum coniungitur aduerbium uerbo, sic etiam participio. nec mirum, cum pro uerbo ponitur, ut bene legens delectat pro bene legit et delectat. et quamuis ab indicatiuis deriuantur uerbis participia, potestate tamen et ui significationis omnes continent modos hoc pacto: exponens doce pro expone et doce, utinam exponens docerem pro utinam exponerem et docerem, cum exponens doceam pro cum exponam et doceam, exponens docere uolo pro exponere et docere
Abbreviated transcription (Latin):
uot sunt genera m& rorum principalia : gC Octo. A Quae sunt
Dactilicum. iambicum. trochaicum. anapesticum. coriambicum.
antipasticum ionaticum maiore. ionicum minore. A Tantunđdẽ ipsis
octo prine palia genent metrorum MCSunt prceterhaec qđ ñ accep
tat pedum legem sedadtem porũ rationẽ modũq referunt᷑ uł scribit quis¬
piamuł ab alio scriptum legerit id ñ metrũ sed ritdimi ñ scut. A Quidme
trũ. I Reicuiusq m̃sura. A Metrũ unde dictumestꝰ qͦuod uelutim̃ surc̃ẽ
quanđa prrestituat quia siquid plus minus ue est uersus minime constcibit
Metro qđ uidetur ẽe consimile C Ridimus quidest ridimus.
um examinate iit puta uelit cantica uulgaliũ poetarũ A Da ẽi exemplũ
lupus dũ ambulciret uiã in contrauitasinũ. A Potestẽe. metrum
sine rihimo aut rithinus sine metro C Metrũ sine rithmo ẽẽ ñ pot
ridimus sine metro eẽ pot: A Quare de quia metrũ ÷ ratiocum
modulitione . Ridimus modulatiosine ratione. Demetrodaeti¬

Expanded text:
uot sunt genera metrorum principalia? octo. quae sunt? dactylicum, iambicum, trochaicum, anapaesticum, choriambicum, antispasticum, ionicum a maiore, et ionicum a minore. tantundem ipsa sunt octo principalia genera metrorum. siquid praeter haec, quod tam pedum legem, sed ad temporum rationem modumque referatur, uel scribit quispiam, uel ab alio scriptum legerit, id non metrum, sed rhythmon esse sciat. quid est metrum? rei cuiusque mensura. metrum unde dictum? quod ueluti mensuram quamdam praestituat, a qua siquid plus minusue est, uersus minime constabit. metro quod uidetur esse consimile? rhythmus. quid est rhythmus? um examinata, ut puta ueluti sunt cantica uulgarium poetarum. da eius exemplum: lupus dum ambularet uiam, incontrauit asinum. potest esse metrum sine rhythmo, aut rhythmus sine metro? metrum sine rhythmo esse non potest, rhythmus sine metro esse potest. quare? quia metrum est ratio cum modulatione, rhythmus modulatio sine ratione. metr
Abbreviated transcription (Latin):
Iuaeuero ñ ad diuersas ꝑtinent species ad uerbia in terrogatiua
es se non possunt ut hortandi eia uocandi. heus respondi
hem & similia : Inuenitur quisquȩ ꝓquicũque qualis ꝓqualis¬
cumq similiter ad uerbia quoquȩ ꝓcuq quaquȩ ꝓquacum qua
compositũ tam int̃rogatiuũ quã relatiuũ & in finitũ essepotest
omniũ localium ad regionẽ aliquã uergere demonstrantium
ut si interrogem. quor sumuadis: beneredditur sursũ deor sũ¬
orientẽ uersũs occidentẽ uersus & similia : Iđe & relatiuũ & re
latigrauatur ut sidicam . quor sũ illeierat & ego .iI : & infinitũ
& quorsũ illeuadit & tuuadẽ : quo ad quoq: & in finitũ & inter

Expanded text:
uae uero non ad diuersas pertinent species, aduerbia interrogatiua esse non possunt, ut hortandi heia, uocandi heus, respondendi hem et similia. inuenitur quisque pro quicumque, qualisque pro qualiscumque. similiter aduerbia quoque pro quocumque, quaque pro compositum tam interrogatiuum quam relatiuum et infinitum esse potest omnium localium ad regionem aliquam uergere demonstrantium, ut si interrogem quorsum uadis? bene redditur horsum, istorsuorientem uersus, occidentem uersus et similia. idem et relatiuum est, cum grauatur, ut si dicam quorsùm ille ierat, et ego ii, et infinitum, ut quorsùm ille uadit, et tu uade. quoad quoque et infinitum et inter
Abbreviated transcription (Latin):
bia interrogatiua admultas intendunt speces interrogationem
quomodo & supradicalo calia & tẽporulia & sum eadem & relatiua
ut cur in terrogatiuũ cur odistieum quitedilex̃ idem est & rela¬
tiuũ adhuc causa man& curtediligat. similiter quia in t̃ ragatiuũ
& relatiuũ esse potest . Int̃rogatiuũ ut heu quianam tanti cinxerͣ

Expanded text:
bia interrogatiua ad multas tendunt species interrogationum, bia interrogatiua ad multas tendunt species interrogationum, quomodo et supra dicta localia et temporalia. et sunt eadem et relatiua, ut cuquia te noui», qui id est propter quid? et hoc tamen et alia quoque omnia aduerbia interrogatiua ad multas tendunt species interrogationum, quomodo et supra dicta localia et temporalia. et sunt eadem et relatiua,
Abbreviated transcription (Latin):
ne Similiternus quã omniũ locorũ est ab negatiuũ & nusquã omniũ
tẽporũ : Cande habent differentiã ad simplicia infinita illa quȩ con¬
ponuntur illa qua e componuntur ex eis geminatis uł quae ad sumun
cumq: utquis infinitũ adunũ ꝑse intellegendu ꝑtin& quis quis uero¬
uel quicumq: ad uniuersos dicitur : similiter quot cestum desider
numerũ quot quot uero uel quotcũq: aduersos confuse dicitur ⁊
Et quis simplex potest & infinitũ & interro gatiuũ esse compositũ uero ab eo
Aliquis tantũ modo infinitũ similit̃ ad uerbia quo ubiunde qua & quan¬
& alicunde & aliqua & aliquando sinedubiꝰ infinita sunt tantũ : & quis
uero quod substantiae in finitũ ꝑ qualis & ꝓquantus inuenitur : qua¬
substantiuo quis ꝓ qualiter accipitur. qualiter uero ꝓquicuius
ꝓpna significatio est: propter quid nonaccipitur ut terrentius qui¬
quia te noui qui id ÷ ꝓ pt̃ quid & hoc tam̃ & alia quoq: omnia aduer¬

Expanded text:
nusquam omnium locorum est abnegatiuum, et numquam omnium temporum. eandem habent differentiam ad simplicia infinita illa, quae componuntur ex eis geminatis uel quae assumunt cumque, ut quis infinitum ad unum per se intellegendum uel quicumque ad uniuersos dicitur. similiter quot certum desiderat numerum, quotquot uero uel quotcumque ad uniuersos confuse dicitur. et quis quidem simplex potest et infinitum et interrogatiuum esse, compositum uero ab eo aliquis tantuet alicunde et aliqua et aliquando sine dubio infinita sunt tantum. et quis uero, quod est substantiae infinitum, pro qualis et pro quantus inuenitur, quasubstantiuo quis, pro qualiter accipitur, qualiter uero pro qui, cuius propria significatio est propter quid, non accipitur. Terentius quia te noui», qui id est propter quid? et hoc tamen et alia quoque omnia aduer
Abbreviated transcription (Latin):
ppellitiuaquoq: nomini infinito quod est . quis solent subiungi
sed magis generalia aut spetialia ut quis inuenit litteras
homo quis utilis est aro trobos: quis natit in maripiscis :¬
Similit̃ sidicãmultis p̃sentib: quis est deuobis grã maticus quis
arutor : quis medicus & respondeatur ego quide sũ grã mati¬
cus tuarator illem edicus. loco ꝓpriorũ hicaccipiuntur nominũ
cumdeopria unius ꝑsona quã hab& ipsa grã matica uł r& horica
uel medicina responderit : in diffinitionib: quoq: sol& ad int̃ro
gationẽ omniũ rerũ quaediffiniri poss̃ neutrũ qđ est quod subs¬
tuntiuo p̃poni uerbo & mnultu appellatiua differentiarũ nomina
adid referri:ut quid est animal substantia animatu & ꝑ con¬
uersationẽ quio est substuntia animatu animal: quid est ho¬
mo animal ratione mortale & ꝑ conuersationẽ. Quid est animal
ratione mortide: homo Iđe lic& facere ꝑ om̃s diffinitiones
quã uis quantũ ad generales & speciales formas rerũ quae in

Expanded text:
ppellatiua quoque nomini infinito, quod est quis, solent subiungi, sed magis generalia aut specialia, ut quis inuenit literas? homo; quis utilis est aratro? bos; quis natat in mari? piscissimiliter, si dicam multis praesentibus quis est de nobis grammaticus? quis orator? quis medicus? et respondeatur ego quidem sum grammaticus, tu orator, ille medicus, loco propriorum hic accipiuntur nominum, cum de propria unius personae, quam ipsa habet, grammatica uel rhetorica uegationem omnium rerum, quae definiri possunt, neutrum substantiui praeponi et multa appellatiua differentiarum nomina ad id referri, ut quid est animal? substantia animata, et per conuersionem quid est substantia animata? animal; quid est homo? animal rationale mortale, et per conuersionem quid est animal rationale mortale? homo. idem licet facere per omnes def dicens: Ad generales et speciales rerum formas quae in
Abbreviated transcription (Latin):
st preterea notandũ quod tam nomina in finita quã cumo:
aduerbia si generalem habent ꝓnuntiationẽ colligentẽ uniuersi¬
tatem num erorũ de quib: boquitur geminantur apud latinos uel
assumunt. Cumq: :ut quisquis uel quicũq: qualis qualis & qualis¬
& ut cũq: ubi ubi &ubicũq: unde unde & undecumq quaqua &i quacũq
Inter aliquis & ullus & alicubi & usquã & aliquando & umiquã hocimter¬
est : quod aliquis & alicubi & aliquando ab solutȩ ꝓfeuntur .ut. aliquis
uenit ad mȩsimiliter. alicubi fuimus id÷ aliquolo co & aliquando con¬
tigit id ÷ aliquo tẽpore : sin autẽ dicam ullus pend& ex infinito amniũ
numero necesse est enĩ ullus omniũ intellegere & tunctos posse nume¬

Expanded text:
st praeterea notandum, quod tam nomina infinita quam aduerbia, si generalem habent pronuntiationem colligentem uniuersitatem numerorum, de quibus loquitur, geminantur apud Latinos uel assumunt cumque, ut quisquis uel quicumque, qualisqualis et qualisundecumque, quaqua et quacumque. inter aliquis et ullus, et alicubi et usquam, et aliquando et umquam hoc interest, quod aliquis et alicubi et aliquando absolute proferuntur, ut aliquis uenit ad me, similiter alicubi fuimus, id est aliquo loco, et aliquando contigit, id est aliquo tempore; sin autem dicam ullus, pendet ex infinito omnium numero. necesse est enim ullus omnium intellegere et cunctos posse nume
Abbreviated transcription (Latin):
secunda in aliã secunđa scilic& quia nec possunt essediuersȩ pri¬
me & secunde : sed uel in sereti procantur ut supra dictũ est. uel
transit prima in secunđã uł testiam & secunda in primã uł testiã
ut uid eote & uideo illũ : uidesme & uidesillũ : Tresigitur ꝑsonȩ
eanđe quidẽ habent constructionẽ reciprocam unã ut ꝓsũ mihi
prodes tibi prodest sibi : Transitiuã uero prima quiđẽ & setunda
adbinas ꝑ sonas. ut. prosũtibi prosũ illi ꝓdes mihi prodes illi
Testia uero ad tressuperat enĩ hac una quod tertia in aliã tertiã
transitiue ꝓfertur. ut ille prodest mihi. ꝓdesttibi ꝓdest isti:¬
ossessiua tamen qui aduas continent ꝑsonas idest
possessoris & possessionis necessario. trib: constructionib:
ordinantur. Cũ eoiũ primitiuaduas habent . reci procam uel
te uel illũ : possessiua uero modis construuntur trib: cum uerba
uel a possessore in possessionẽ uela possessione in possessore

Expanded text:
secunda in aliam secundam, scilicet quia nec possunt esse diuersae primae et secundae, sed uel in se reciprocantur, ut supra dictum est, uel transit prima in secundam uel tertiam et secunda in primam uel tertiam, ut uideo te et uideo illum; uides me et uides illum. tres igitur personae eandem quidem habent constructionem: reciprocam unam, ut prosum mihi, prodes tibi, prodest sibi, transitiuam uero prima quidem et secunda ad binas personas, ut prosum tibi, prosum illi, prodes mihi, prodes illi, tertia uero ad tres, superat enim hac una, quod tertia in aliam tertiam transitiue profertur, ut ille prodest mihi, prodest tipossessiua tamen, quia duas continent personas, id est possessoris et possessionis, necessario tribus constructionibus ordinantur, cum eorum primitiua duas habent, reciprocam uel ste uel illum. possessiua uero modis construuntur tribus, cum uerba uel a possessore in possessionem uel a possessione in possessorem
Abbreviated transcription (Latin):
adiunguntur uerba sina autẽ in una eiđeq ꝑsona uerbũ obliquo
coniugatur ꝓ nominis casuin ecesseest reciꝓcationẽ id ÷ sui passionẽ
fieri & candẽ ꝑsonã agere aliquid in se simul & a sepatiut .mise¬
solemus uti as sumentib: syllabas ꝓ nominib: quib: discretionis
quoq: causautimur ut mibim& inuideo tibim& ipsi noces
prime et secgode ꝑsoxe siũe possesso¬
RIS SUISIUE EXTRINSECUS PERSONIS
BENE COPULENTUN

Expanded text:
adiunguntur uerba. sin autem in una eademque persona uerbum obliquo adiunguntur uerba. sin autem in una eademque persona uerbum obliquo coniungatur pronominis casui, necesse est reciprocationem, id est sui passionem, fieri et eandem personam agere aliquid in se simul et a se pati, ut misesolemus uti assumentibus syllabas pronominibus, quibus discretionis quoque causa utimur, ut mihimet inuideo, tibimet ipsi noces,primae et secundae personae siue possessoris sui siue extrinsecus personis bene copulantu
Abbreviated transcription (Latin):
umitus est p̃daum filius : Hoc autẽ interest qđ uoce posses siui genus & casis
& numerus ipsius possessionis ostenditur : & substantiua quiđẽ uerba
possessiuis coniuncta adpossessores referuntur ut tuus sũ filius m̃s.es
pater suus q̃ illius seruus : In una autẽ eiđeq: ꝑ sona possessor simul
& possessio intransitiue intellegi ñ potest : nisi si furate dicat aliquis :¬
meus ego sũ & seruus & dominus & similia : simautẽ aliquib: ea uerb¬
sociamus adipsorũ possessionũ actum uł passionẽ ꝑtinentib: : necesse . ẽ
cũ in prima & secunda eẽ intelleguntur primitiua quoq: eis ꝓnomina
adiungi quomodo &iã inomnib: sol& fieri nominib: ut tumeus filius
legis egotuus pat̃ deteo & tiui rgilidoces ego priscianus doccor : In eis
eñ constructionib: uerba quaeñ substantiã significant ad ipsasposses¬
siones ñ ad possessores ꝑtinent : id÷ quando nominatiuis possessiuorũ

Expanded text:
uictus est pro Dauni filius; hoc autem interest, quod uoce possessiui genus et casus uictus est pro Dauni filius; hoc autem interest, quod uoce possessiui genus et casus et numerus ipsius possessionis ostenditur. et substantiua quidem uerba possessiuis coniuncta ad possessores referuntur, ut tuus sum filius, meus es pater, suus est illius seruus, in una autem eademque persona possessor simul et possessio intransitiue intellegi non potest, nisi figurate dicat aliquis meus ego sum et seruus et dominus et similia. Persius: «uipsarum possessionum actum uel passionem pertinentibus, necesse est, cum in prima et secunda esse intelleguntur, primitiua quoque eis pronomina adiungi, quomodo etiam in omnibus solet fieri nominibus, ut tu meus filius legis, ego tuus pater doceo et tu Virgili doces, ego Priscianus doceor. in eis enim constructionibus uerba, quae non substantiam significant, ad ipsas possessiones, non ad p
Abbreviated transcription (Latin):
a pos sas sione uero in posses sorẽ : par& mihi meus filius par& tibi
tuus tliens par& illi suus seruus : ex trinsecusut. docestu uł doc&s
ille meũ filiũ doceꝗ ego uel ille tuqm filiũ : doceo ego ułtu suũ illius
filiũ : sedindius hoc ꝑr& ransionẽ dictur. ut rogat ille ut doceã suũ
filiũ. Cũ sit enĩ relatiuũ exigit ut prius cognoscatur ꝑsona posses¬
soris sui adquẽ referatur : & suenđũ qđ omnia ista possessiua. posses¬
soris quidẽ ꝑ sonã secundũ primitiuũ significant possessio uero ip¬
satertiae est ꝑsonae ut meustuus suas quo modo & nomina quib:
coniunguntur ut icus pat̃tuus filius. Excepto uocatiuo quisolis
in prime ꝑsorȩ pos sessiuis inuenitur cũ secunde copulatur ꝑsonȩ
ut mipater¬
matum̃ possessiua ingenitiuos primitiuorũ &iã uerb̵ sociata
possunt resolurut : amicũ meũ moneo ꝓamicũ mei & euandriũ
filiũ turnus int̃fecit ꝓeuandrifiliũ & da unius filius ab aenea

Expanded text:
a possessione uero in possessorem, ut paret mihi meus filius, paret tibi tuus cliens, paret illi suus seruus; extrinsecus, ut doces tu uel docet ille meum filium, doceo ego uel ille tuum filium, doceo ego uel tu suum illius filium. sed melius hoc per retransitionem dicitur, ut rogat ille, ut doceam suum filium. cum sit enim relatiuum, exigit, ut prius cognoscatur persona possessoris sui, ad quam referatur. et sciendum, quod omnia ista possessiua possessoris quidem personam secundum primitiuum significant, possessio uero ipsa tertiae est personae, ut meus, tuus, suus, quomodo et nomina, quibus coniunguntur, ut meus pater, tuus filius, excepto uocatiuo, qui solus in primae personae possessiuis inuenitur, cum secundae copulatur personae, ut mi pateramen possessiua in genetiuos primitiuorum etiam uerbis sociata possunt resolui, ut amicum meum moneo pro amicum mei, et Euandrium filium Turnus interfecit pro Euandri filium, et Daunius filius ab Aenea
Abbreviated transcription (Latin):
roprium est pronominis pro aliquo nomine proprio pom:
& cestis significare ꝑsonas. Ergoquis es qui &i qualis talis & quantus
tantus & simiba quae sunt insinita siue in ĩ rogitiua uelrelatiua uel
redditiua: magis nomina sunt apellanda quã ꝓ nomina. Neque enĩ loco
ꝓpriorũ nominũ ponuntur : veq cestas signi ficant ꝑ sonas: sed &iã
substuntiã quã uis infinitã & qualitatẽ quãuis generalẽ quod est
ꝓpriũ nominis habent. Nomina suntigitur dictñda : quãuis decli¬
nationẽ ꝓ nominũ habeant qua eđa ex eis. Non enĩ declinatio:
seduis & significatio unius cuiusc i astis est contẽplanda. In dif¬

Expanded text:
roprium est pronominis pro aliquo nomine proprio poni et certas significare personas. ergo quis et qui et qualis et talis et quantus et tantus et similia, quae sunt infinita siue interrogatiua uel relatiua uel redditiua, magis nomina sunt appellanda quam pronomina: neque enim loco propriorum nominum ponuntur neque certas significant personas, sed etiam substantiam, quamuis infinitam, et qualitatem, quamuis generalem, quod est suum nominis, habent: nomina sunt igitur dicenda, quamuis declinationem pronominum habeant quaedam ex eis. non enim declinatio, sed uis et significatio uniuscuiusque partis est contemplanda: indif
Abbreviated transcription (Latin):
quae sẽꝑ diriuatiua s̃ nec a uerb̵ tantũ modo sed &iã a nominib: diriuantur
& in scosolũ desinunt unius t̃m̃ modis̃ omnib: orto graphis in hoc consen¬
tientib: testiae coniugãt. ut hebesco calesco &rł. Quomodo medititi¬
diriuatiuas in ito uł in ta p̃cedente consonante uelinso uel in xo. desinun
& primȩ s̃ tantũ declinationis. ut lectito dicito & rł. AVtrũ inue¬

Expanded text:
rbis tantum modo, sed etiam a nominibus deriuantur, et in sco solum desinunt et unius tantum modo sunt omnibus artigraphis in hoc consentientibus tertiae coniugationis, ut hebesco calesco pertimesco ederiuatiua sunt, in ito uel in to praecedente consonante uel in so uel etiam in xo desinunt et primae sunt tantum modo coniugationis, ut lectito dictito cantito cu
Abbreviated transcription (Latin):
sucpe simibia ũt auiator accusator orator & nominas & uerba :
sunilit̃ poete musȩ diei ret & genitiui sunt & datui: Signifi¬
catione igitur discernuntur a se quae attentissime estꝰ inom¬
mb inspicienda:¬

Expanded text:
saepe similia, ut amator, accusator, orator et nomina sunt et uerba; saepe similia, ut amator, accusator, orator et nomina sunt et uerba; similiter poetae, Musae, diei, rei et genetiui sunt et datiui. significatione igitur discernuntur a se, quae attentissime est in omnibus inspicienda
Abbreviated transcription (Latin):
uacritur intermeitui sui nostri uestri genitiuospos¬
sessi uorũ & primitiuorũ quid inter est : ad quod dicenđu quod
primitiuorũ genitiuis ones casus adiungi possunt & numenut
meiager est & mei agri instrum̃tũ. & mei agrodedi. & mn
agrunicolo similiter mei agrisunt . & meiꝰ agrorũ instrunta¬
& meiigris dedi & meiagros colodicimus: similit̃ tiuager agr
agris agras: quando autẽ sumt possessiua genetiuis adiunguntur
solis eius đe numeri mei serui filius. tui serui uestis. sui serui
ministeriũ. Nostriserui frater uestriseruisoror: Nec mirum
cũ in nominib: quoq hoc iđẽ seruatur : Nã primitiuorũ genitiuis
omnes casus adiungi possuntul numeri ut tullii ager agri
agro agrum. & tullii agri agrorũ agris agros. In possessiuis uesd
similis casus adiungitur & numerus. ut tulliani agritulli anum
ridis cernuntur a setã partes orationis quã accidentia eis ñisi
significationẽ ad quã & constructiofit : Nã inueniuntur uoce

Expanded text:
uaeritur, inter mei, tui, sui, nostri, uestri genetiuos possessiuorum et primitiuorum quid interest? ad quod dicendum, quod primitiuorum genetiuis omnes casus adiungi possunt et numeri, ut mei ager est et mei agri instrumentum et mei agro dedi et mei agrum colo; similiter mei agri et mei agrorum et mei agris et mei agros dicimus; similiter tui s. quando autem sunt possessiua, genetiuis adiunguntur solis eiusdem numeri: mei serui filius, tui serui uestis, sui serui ministerium, nostri serui frater, uestri serui soror; nec mirum, cum in nominibus quoque hoc idem seruatur. nam primitiuorum genetiuis omnes casus adiungi possunt uel numeri, ut Tullii ager, agri, agro, agrum, agri, agrorum, agris, agros. in possessiuis uero similis casus adiungitur et numerus, ut Tulliani agri, Tullianum re discernuntur a se tam partes orationis quam accidentia eis nisi significatione, ad quam et constructio fit. nam inueniuntur uoce
Abbreviated transcription (Latin):
uel subiungitur alteri ꝓnomini. Nec mirũ tumen ad uerbia
in terrogitione uerborũ poni: quae loco adiettiuorũ eis sunt. Quo¬
modo enĩ dico bonus homo celer equus sapiensuir : sicdicobene
uiuit. celeriter currit. sapienter disputut. Cum& ꝓnomina
quaelo co nominũ sunt ad interrogationes nominatiuus soleant
loco nominũ redoi ut quis dixitꝰ uirgilius uł homerus uł ego ille

Expanded text:
us, latius tractauimus. nec mirum tamen, aduerbia in interrogatione uerborum poni, quae loco adiectiuorum eis sunt. quomodo enim dico bonus homo, celer equus, sapiens uir, sic dico bene uiuit, celeriter currit, sapienter disputat, cum et pronomina, quae loco nominum sunt, ad interrogationes nominatiuas soleant loco nominum reddi, ut quis dixit? Virgilius uel Homerus uel ego,