comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis mereatur Inde & meritoriae tabernȩ Nam &milites auon
stipendia accipiunt mereridicuntur morio mules orumptam

Expanded text:
libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. Morio a morte vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis putrefieri non potest sanies autẽ & tabes sibideferunt fluere enĩ
saniae uirorum est tabemortuorum Cicatrix est obdustio uulneris na¬
turalẽ colorem partibus seruans: distaque obducat uulnera atq obcecat.
eremedus & medicaminibus Medicinae curatio spernenda non est me¬
minimus enim & &saiam ez ahie larguenti aliquid medicinale mandasse.
naulus a postolus timotheo modicum uinũ prodissedixit curatio autẽ
mor borum tribus generibus constat farmatia quã latini medicamina
uocant cirurgia quam latinimanum operationẽ appellant manus enĩ
apud grecos ciros uocatur. di&an quam latini regulã nuncupant est
enm obseruatio legis & uite sunt autẽ omne curatione species. tres
rimo genitus dicicum secundum farmac&icum iii cirurgium dieta est
obseruatio legis ac uitȩ f armatiaest medicamentorũ curatio. urorgia
ferramentorum incisio Nam ferro inciditur quȩ medicamentorũ non sen

Expanded text:
sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. De remediis et medicaminibus . Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non sen
Abbreviated transcription (Latin):
uero uarro appellari aut acalore auri Regiũ autẽ morbum inde & aesti¬
mant distũ que uinobono & regalibus cibis facilius cur&ur. Carcer
asimilitudine maritimi animalis uocatum. uulnus sicut medicidicunt
nullis medicamentis sainabile aut ergo precidi sol& acorpore membrũ
tardius ad futuram Orde olus est paruis sima ac purulenta colletio
in capillis palpebrium constituta in mediolata & e utroq conducta or¬
deigranum similans unde & nomen accepit Furunculus est tumor¬
inacutum surgens ditusqr ferueat. quasi ferbunculus unde & greci
antrax dicuntur : oscedo est quamfantiũ ora gulcerantur distag la¬
gorȩ osci tantium frenus cui ulcera circaiatũ oris similia hisque fiunt
iumentis asperitate frenorum ulcus putrido ipsa uulnus quȩ ferrosit
sanguinis insaniem ueruitur. Nam sanies non fit inquocũq loco nisiubi
sanguis aduenerit. quȩ omneq: putrescit nisi calidum & humidũ fueritqu &

Expanded text:
vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestivero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis meditardius adfutura, in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepitin acutum surgens, dictus quod ferveat, quasi fervunculus; unde et Graece nomen accepit. Oscedo est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
&lepra utrãq passio asperitas cutis cũ pruritu & squamationes bels cabies
tenues asperitas &squamatio est huic deniq nom̃ accepit quȩ ita uelio
purgamenta admittat Nam scabies quasi scamies Leprauero asperi¬
nigritudinem uertitur nunc in alborem nunc proborẽ in corporo
hominis it alepradinoscitur siuariatim inter sanas cutis partes color di¬
uersus appareat aut seita se ubique defundat ut omnia unius color¬
quamuis adulterifaciat Ele& actiacus moris dicitur &x similitudinȩ elesantis
cunus naturaliter durapellis & aspera nomen morbo in hominibus dedit qui¬
a corporis superficiem similẽ facit elefantorũ curtis siue quia ingens pas¬
sio est sicut animal ipsud & quo diriuatũ nomen ducit hicteris greciappel¬
lant acuiusdam animalis nomine quesit coloris fellei hunc morbũ latim
arcuatum dicunt asimili tudine caelestis arcus facilius cur&ur Auriginẽ

Expanded text:
et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta anigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dignoscitur, si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut squamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem
Abbreviated transcription (Latin):
in rotunditate formata abspecielenti cule dista. Perisipila est quẽ
latini sacrum inẽ appellant id est & secrandum perantdio phrasin squ¬
dem insuperficie rubor flammeus cutes rubescunt. tunc mota rim
quasi ab ine uicina inuaduntur. locaita ut &iam febris & cit&ur
Serpedo est ruborcutis cumpustellarum & stantia & nomen sumpst ub
pendo eoque serpit membr& In p&igo est siccascabies prominens
a corpore cumas peritate & rotunditate hanc uulgus farnan appl¬
lant prorio uocata est apudurgendo & ardendo. Nic talinus
pass̃o que perdiem uisũ patientibus oculis denegat᷑ & nosturnis in ruenibꝰ
tenebris rediuitur aut uersauice ut pleriq uolunt diae redditur nodene¬
gatur uerruce aliud sunt satiriasis aliud uerruce singulatim sũnt
Satiriasis uero una fortior & circa ipsam plures inueniuntur Scabies

Expanded text:
in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt. Tunc mutuo rubore quasi ab igni vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum extantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpiat membra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies
Abbreviated transcription (Latin):
tione naturaliũ locorum dictapassio asatiris diaria iugis uentriscur sus
sine uomitum disintria est diuisio continuationis id est ulceratio intestinid
enim diuisio est intera intestina fit autẽ ante cedenti fluor ẽ greci diarrian
uocant Li anteria dista que cibũ tam quam proleniã intestine nullis obs¬
tantibus faciat prolabi colico apassio nomen ac cepit ab intestino quẽ grea
emorbis qui in superficie cutis uidentur Alopitia est capillorũ fluor
circumscriptis pilis fuluis aeris qualitatẽ habentibus uocata hoca
mine asimilitudine animalis uulpicule quam greci alopitiã uocant
arothitole sunt duritiae uel coll&tionis que & febribus aut &x aliquo
alionas cuntur inaurũ uicinitatis unde & parothidas sunt appellat
ota enim greci auricula dicitur bentigo est uestigia macularũ parudi

Expanded text:
sione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci De morbis qui in superficie corporis videntur . Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascuntur in aurium vicinitates, unde et παρωτίδες sunt appellatae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula
Abbreviated transcription (Latin):
fit autẽ haex pass̃o intemperantia xgrotantis uelcurationes mila medica¬
minis aut post ȩgritudinẽ tarda resumptio Antrofia nom̃ accepit ad¬
iminutione corporis. Nam greci nutrimenti cessitionẽ a trofiam dicunt
Est enim  tenuitas corporis & causis latentibus & paulatim conualesceritib:
Sarcianest superfluum carnis incrementum. quo ultramodum corpo¬
rasaginantur grecienim carnem sarcian uocant Sci ans uocata ꝙur¬
te corporis quaueatur. namuertibulorum osiã quorum suminitas
ens discenderit in recta ossa & efficitur ibi glutunatio p
tentione pedum dicunt nominatam. & a feraloi dolore si quidẽ omneq
tefuerit ab ussiue a greste uocamus. Artericus morbus ab articulo
passione uocabulũ sumpsit. Cauculus p&raest que inuisicafit unde &ne
accipit gignitur enim ex materia flogmatica Strangeria dicta est eoq ha
gat utrinarum difficultatẽ. Satiriasis iuge desi derium ueneris cũ a ten¬

Expanded text:
Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum exten
Abbreviated transcription (Latin):
ass&. Pontius declinans consilium utiq iudieorum accepitꝰ enim
dubio iudaeorum magistri qui est diabolus homicidiorum auctor
quius que hodie regnat in eis¬
U DE MARE RT BUS
arti res greca lingua latina testes dicuntur unde & testi¬
monia grecae martii ria nuncupantur. testes autem ideo uoca¬
tisunt qua propter testimonium xp̃i passiones sustinuerunt &us que
admortem proueritate certauerunt Quoduero nohtestes quod la¬
tinae utiq possumus sed grecae martu res appellamus familaribus
ec clesiae auribus hoc grecum uerbum sonat sicut & multa greca
nomina quae prolatinis utimur. Martrrum primus in nouo
testamento stephanus fuit qui hebreo sermone interpra&atur nomi¬
ma quod prior fuerit in martirio adimitationẽ fidelium idem autẽ
& greco sermone in latinum uertitur coronatus & hoc proph&icae
ut quod sequer&ur in reuaticinio quodam futuri prius in uocabis¬
lo resonar& passus est enim & quoduo cabatur accepit. gtephai

Expanded text:
asset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim dubio Iudaeorum magistri, qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat in eis. De martyribus . Martyres Graeca lingua, Latine testes dicuntur, unde et testimonia Graece martyria nuncupantur. Testes autem ideo vocati sunt, quia propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
cia clarius atq nobilius in ea est & meretonius campus
opinione quondam pro elii cruentis simus ellades at die
ex causa dumcathmus a genoris filius europam sororem
a loueraptam ex precepto genitoris q̃rer& nec reperir&
paaris iram formidans ⁊ firmato animo elegit exilium
Nbobis forte cons peceserutus uestia amplexus est. sedẽ
ubi illa recubauerat sicq locum de nomine bouis. bo &ia
nominauit ubi& thebas urbem construxit inqua oli
ciuilia bella d&onuerunt : & ubinatisunt apollo &erenla
malor ille thebanus: Eocdem est conia uocata afente
quodam apollonis & musiso secrato qui ineadem bonia q
pele pones ses secunda pars ella dis apelope regenata
anq no cata¬
o cata: Tes salia atessalo rege cognominacta q̃ admeridianam
plagam macedonide. linsta est cuius atergo piraest multa intes¬
salia flumina &oppida Interquas precipuȩ tes salinicã ibi est

Expanded text:
cia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus cia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Iove raptam ex praecepto genitoris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit exilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia amplexus est sedem, ubi illa recubaverat, sicque locum de nomine bovis Boeotiam nominavit; ubi et Thebas urbem constrcivilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules major ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnesus secunda pars Helladis, a Pelope regnata atque vocata. 12. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta est, cujus a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina, et oppida, inter quae praecipue Thessalonica, et
Abbreviated transcription (Latin):
Epirus apirro acillis filio cognominata cuius pars coconiat
q̃ ante& molossia dicta est amollos so filiop ins quem deor¬
dro maca babuit sed postꝙ occisus est pirrus orestes in¬
sidus toidro macam  elenus sus cepit tenuitq regnum pre¬
uigni. quisuc cesserat patri aquo molosia dicta est parsep
lenus postea a fratre caone quem inuenatu pei
norantiam dr occidisse. ca onmiã nominauit quasi
ad solacium fratris extincti: Elladas dicta arege ellana
deocalionis episse filio aquo & prius greci ellenias nuncu¬
patisunt ipsa est & attica terra. atte prius dicta : granus
idã grecioe Indigena fuit: ex culus: Filia atis non
caterra uocata est haec inter macedoniam & ccaiam medi
lac& archadite a septemtrionali paerteo iuncta ipsa est
& uera grecia ubi fuit athenas ciuitas mater liberali um
litterarum & philo sophorum nutrixquanih il habuit gre¬

Expanded text:
Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium fratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Grae
Abbreviated transcription (Latin):
pr llatam dlerunt huic aboriente propontis &urbis
nstantinopolis ꝓppõsita est aseptem trione uero ister
aciditur ameridie uero egeo mari adhere Aboc casu
nus onia illi sub iacex Cuius regionem olim le sorpopn¬
lis messogacie scor mate scitie Rali& plurimae
seo matze scitae & alia plurima¬
nationes incoluerunt ampla est enim ideoq plurimas ⁊ ga
gentes Ebrum flu uium tracia fundit Qui&iam gentes barb¬
eam regionem regno in coluit. suntat pro uincice groiȩ
septemquarꝰ prima ab occidente dal macia inde ep ir
inde ella das Inde. tesalia. inde macedonia inde accata
&due in mari cr&a & ciclades. illiri cus at̃ generaliter
omnes grecia est ⁊ Dal matia ad el mi maxima elus dẽ
prouinti de ciuitate traxisse nomen existimatur adhe¬
r& at̃ aboriente mocedoniae a septemtrione misiȩ ab oo¬
casũ istria terminatur ameridie uero adriatieo sinud idicꝰ

Expanded text:
appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimaeSarmatae, Scythae et aliae plurimanationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbeam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dalmatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur.
Abbreviated transcription (Latin):
rosis & in manibus unde & ꝓp̃ fecunditatem ggnendorum
sopulorim germania dieta est gignitoues ircanias quao um
plaue uecto per lucent in sontes quo que fercos & uros atq
alces parturit mit& & geminas cristallum & sucinum callatũ
quoque uiride &ceruniumꝰ candidum duae sunt at̃ germaniaet
superior luxra septen trionalem ocłanum inferior cir casenõ
Prouincias at̃quas danubius ab arbarico ad medicorraneum
mares eludit: prima est misia amessium prouentu uoata
tine &eam ueeres cereris horseumnu cupabant ha&et᷑ab
oriente ostus danubii lungitur Ab euro uero tracia ameri¬
die macedonia: ab occasu istriȩ co pulxtur post misiam at
Pannonia est Inde noricis ager frigidus & partius fruc¬
mosus post quem reicus frugibus ferax qui excipit
galiam belgicum traciae q pesia fich filius ueniens no¬
men dedis se perhibeur: alii ascuitia incolar tracdam

Expanded text:
rosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum rosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem Germaniae: superior iuxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus et parcius fructuosus. Post quem Raeticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Belgicam. Thraciae Thiras Iaphet filius veniens nomen dedisse perhibetur: alii a saevitia incolarum Thraciam
Abbreviated transcription (Latin):
unde appar& prius libiam accepisse uocabulum postea
curopam. Eigopa at̃ inter tia partȩ orbis diuisa incipit aflu¬
min& tanai discordens ab occcesu super septentrionalem ocsanĩ
usque insine sspaniȩ Cuius pars orientalis & meridiana aponto
osurgens tota mari magno ꝯiungitur & insulas gades finitur.
Primꝰa europoe regio scibia inferior q̃ ameotidis palutibus. in¬
cipiens. Inter danubium &oceaonum septen trionalemusque
oger maniam por regitur q̃tor rageneraliter: pp̃ barbaras
getꝰq quibus in babitatur barbarica dr̃ huius pars prima
alania est q̃ ad meotidas paludes pertingit post hancdatia
ubi & goda deinde ger mania ubiplurimam partem sueui in¬
coluerunt: Sermania post scilam inferiorem ad a nubio
lrdo renum Fluuium occanum qr eł usa cingitum Asepten¬
trioñ & occasu oceano abortuuero danubio Ameridie reno
flumine derimitur terradiues uiriumm ac populis + rae¬

Expanded text:
unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis nume
Abbreviated transcription (Latin):
cir cumfluant arenis aureis ditissimus¬
e Pamfilia
Is auria exitu loci per hib&ur cognominata q¬
undique aperta aurarum flatibus plateat mero polim
ur bem seleutiamo has et
Cilicia acilice quodam nomen traxit quem or tum fenico
dicunt antiquiorem que loue fuisse adserunt plurima
iac& campis recipiens ab occiduo liciam ameridie mare
is Sicum a tergo montis tauriluga hanc cingnus ann¬
nis interse cat matrem urbium h ab&t arsim suea¬
& corieos oppidum est unde crocum prurimum
Noptimum uenit spiramine fla grantion & co¬
lore plus auro
Licia nuncupata quod ab orienite ad iuno
siciliȩsit nam hab& abort ciliciam ab occasu&
mes ridie mare a septer trionie can cariam abier
mons cimera Qui nocturnis estibus ignem explur¬
ost asiam adeuropam uertexdum Curo pa quippe deenopa¬
agenoris reris libiae filia fut qͣ iouis ab africa raptam crita ad
nor libiae filius exqua a libie idest africa fertur cognominata

Expanded text:
circumfluunt, arenis aureis ditissimicircumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhibetur cognominatundique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsut Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncuCiliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exe Europa . Post Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam adAgenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata;
Abbreviated transcription (Latin):
amultitudine conuoscentium ꝑ priuatamꝰ mensa uictus est conuiuium non est
Conuiuii triplex est mod scum bendi edendi & bibendi : discumbendi uttoris
ius sidiscumbere pictis: Edendi &bibendi ut postꝙ prima quies epulis mensaq:
remotae crateras magno statuunt & uina coronant : Cibus dictus quia ca¬
pitur ore sicutiȩsca qr eam os capit : uictus propriae uocatus quia uit amr&i

Expanded text:
multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant. CAPUT II. De escis. 1. Cibus dictus, quia capitur ore; sicuti esca, quia eam os capit. Victus proprie vocatur, quia vitam
Abbreviated transcription (Latin):
prolis dequalegitur ingenesis & benedixit eos dicens crescite & mul¬
tiplicamini Secunda causa adiutorii de quaibi ingenesi dicitur
non estbonum es sehominem solum faciamus ei adiutorium simile
tpertia acausa in continentia e undedicit apostolus ut quis en onconti¬
na nubat. Ineligendo marito quat tuor eepectarisolent uirtur
genus pulcritudo sapientia ex his sapientia potentior est ada moris
affectum pefertha a& quattuor uergilius deenea quod his dido inpulsa
est inamoremeius pulcritudine quam seseore ferens uir tutequam
oligenda sacre. quat tuorres inpellunt h sini nend adamorednl etaldorqu¬
do g̃euseuutem ille qua eruntur quas aut diuitiae aut forma nor. curas
probitas merum conmendat. Ideo autem faeminae subuiri gotestare consis¬
cuoa qualeuitate animi plerumq: decipiuntur Mde aequum eratieas
uiri auutortate reprimi pro inde & u&eres uoluerunt faeminas ii nuptes

Expanded text:
prolis, de qua legitur in Genesi: Et benedixit eos dicens: Crescite et mulprolis, de qua legitur in Genesi: Et benedixit eos dicens: Crescite et multiplicamini . Secunda causa adjutorii, de qua ibi in Genesi dicitur: Non est bonum esse hominem solum: faciamus ei adjutorium simile sibi . Tertia causa incontinentiae. Unde dicit Apostolus, ut qui se non continet, nubat . In eligendo marito quatuor exspectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est. Ad amoris effectum refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus: pulchritueligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchrituautem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut formae non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas,
Abbreviated transcription (Latin):
ulla conmixtio Nuptȩ dictae quod uultos suos uelent trans latum
nomen a nubibus quibus tegitur caelum. Vnde & nuptiae dicuntur
quo dibi primum nubentum capitauelantur obnubere enim coperireest¬
cuius contraria innuba hoc est in nupta quae adhuc uultum suũ nonu&lat.
Ixores uocatae quasi unxiores moris enim erat antiquitus ut nubentes u¬
puella esimuluenirent adlimen mariti & postes antequam in grederentur
crnarent laneis uittis &oleo unguerent : & in deuxorer dictȩ qua siumores
quacide u&ab antur limina calcare quodillȩ ianuȩ &coeant o sepaurentur
atrona est quae iam nupsit & dicta matrona quasimater nati uel quia la
mater fieri potest unde & matrimonium distum. Dis tinguitur autem i¬
tronam & ma trem & matrem familias. Nam matronȩ quia lam in matru¬
nium conuenerunt. matres quia genuerunt matres familiae quape
que dam iuris sollemnitatẽ in familiam mariti transi erunt & sonogo

Expanded text:
ulla commistio. 10. Nuptae dictae, quod vultus suos velent: translatum ulla commistio. 10. Nuptae dictae, quod vultus suos velent: translatum nomen a nubibus quibus tegitur coelum. Unde, et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capitaCuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iamater fieri potest. Unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matremfamilias. Nam matronae, quae jam in matrimonium convenerunt: matres, quae genuerunt: matresfamiliae, quae per quamdam juris solemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus
Abbreviated transcription (Latin):
Socer est qui filiam dedit Ciener est quifiliam duxit gener autem dictus
Dquod adscifatur ad augendum genus Socer auteme & sotrdis qui
gener n tidliurum sibi adsociauit. Vĩ tricus est quiuxorem exalidu
filiara autfiliam habentem duxit & dictus uitricus qua si go ur talioi
quodamatre suoerducatur no uus Priuignus est que cabo patre
natis est epriui gnus diciputatus qlasi prim̃igents aueasꝯuasgenima
uro det qulgo aorten atus. Vo cabula agente ha&c uicsentis ais geniu
geogena icemn&rix aguatiu agnatae icegniti cognatae pro genicores
progenqerices germani germana e ite dep̃dietis e progenitores
Auctor mes¬
patris mei

Expanded text:
Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vitricus quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, germani, germanae. Item de praedictis affinitatibus. Auctor meneris mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ralo quente dicitehis quio derunt uos: fratres nostriuosestis. Cermana
ita itellegitur ut germanus eadem genqrice manans. Soror autem
ut fraterꝰ Namsoror est ex eodem semine dicta quod sola cum fratrib
in sorte agnationes habeatur Fra tresiͥpa trueles dicti eo quod patres
eorum germani fratres interse fuerunt. Consobriniuero uocatiqiũ
aut exsorore & fratre aut ex duobus sororibus sunt nati quasiconsã¬
rini  ratrueles autem materterȩ filii sunt Subrini consobrinorũ
fui Ti eius grecum est Patruus frater patris est quasi sateq als fili
unae & moriente patre pupillum prios patruus suscieifor maos fllm̃
lege tuur. Auunculur est matris frat cuius nomen formam dimi¬
nutius habere uid&ur quia ab auo uenire monstratur. Amita est so
patris quasi aliamater Matertera est soror matris quasimater alto

Expanded text:
ra loquenteIsai. 66, 5: 'Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis.' Germana ra loquenteIsai. 66, 5: 'Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera.
Abbreviated transcription (Latin):
tos Eterini uocati quod sint ex diuersis patribus & uno utero edicti
tam uterus tantum mulieris est Quattuor autem modis inscriptu¬
nis diuinis fratres dici Natura gente cognatione affectu. Natura
ut esau &ia cob andreas & p&nus iacobus &iohannes. Gente utom¬
nes iud ei fratres interseuocantur indeutero nomio si autem emeris
qui sunt israbelitae. Porro cognatione fratres uocantur qui sunt
dauna familia ⁊ dest patria quas latini paternitates inter pra&can¬
turcum ex unaradice multa generis turba diffunditur. & ingenesis
dixit abraham ad loth non sit rixa interme &te & interpastorestuos
pͣastores meos quia omnes fratres nos sumus &c&e
frater abrahȩ sed filius fratris eius aran. Quartomodo affectu
fratrer dici quiin duo scindintur spiritale & commune: spiritale quo
exuno patrenati pariinternos germanitate coniungimur seripti

Expanded text:
tes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuteronomio15, 12: 'Si autem emeris um carnem, qui sunt Israhelitae.' Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Loth13, 8: 'Non sit rixa inter me et te et inter pastores tuos et pastores meos, quia omnes fratres nos sumus.' Et certe Loth non erat frater Abrahae, sed filius fratris eius Aram. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur: spiritale et commune. Spiritale, quo ex uno patre nati pari inter nos germanitate coniungimur, Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
etenus deueste de hincad o&erum cultum ueniemus : Ornamentadicta eo
quodeorum cultu orquultusq: decorentur : Prima ornamenti coronalns¬
nae uictoriae siue regii honoris signum q̃ ideo incapite regum ponitur ad sig

Expanded text:
tenus de veste: dehinc ad ceterum cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad sig
Abbreviated transcription (Latin):
tiam principis inueni presentem diaconũ per eum eloquiatua suscpia
amplaussum alegi & desalute tua dõ gratias egi desiderio omnides ie¬
uidendite quae spes non consundit percaritatem qua defussa est incon¬
dibus nostris Codicem ehimologiarum cumaliis codicibus dettener
trans mis̃i alic& inemendatum proualitudine tamen tibi modo ade¬
dandum fluderam offerri si ad destinatum concili locum peruenis¬
sem Deconftituendo autem ep̃o tarra conense non eam quam p&iti
sensi sententiam regis sed tamen &ipse adhuc ubĩ certius conuertit au¬
mum illiman& incertũ P&o autem ut promeis peccatis apud dm̃

Expanded text:
tiam principis, inveni praesentem diaconum tuum: per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum et legi, et de salute tua Deo gratias egi, desiderio omni desiden hac vita videndi te; quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invaletudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi, non eam quam petisti sensi sententiam Regis, sed tamen et ipse adhuc, ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem, ut pro meis peccatis apud Domi
Abbreviated transcription (Latin):
perdiriuationem uel asimilitudine: uel quod &ipse natandi frequentiam habeant iste uigi¬
has noctis adsiduitate laamoris testantur nullum autem animal Ita odorem homin¬
tit : ut anser: Vnde &dangore elus gallorum ascensus in capitolio deprehensus est:
fulica dicta: quod caro eius leporinam sapiat : Liagos enim lepus dicitur : Vnde & apud gre¬
cos lagos uocatur: estemnio auis stagnensis habens nidum in medio aquȩ uel in p&ris quos
aqua circum dat: imncritimo qua e semper delectatur profundo: quaedum tempestatẽ
persenserit fugiens inuadoludit mergis adsiduitate mergendi nomen hoc es t: saepe autẽ

Expanded text:
per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste vigiper derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser, unde et clangore ejus Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. 53. Fulica dicta, quod caro ejus leporinam sapiat. Lagos enim lepus dicitur, unde et apud Graecos lagois dicitur. Est enim avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem per
Abbreviated transcription (Latin):
pica: Pauo nomen desono uocis hab& cuius caro tam dura est ut putredinẽ uie senrtiat noc
facile quo quatur: dequo quidam sic ait: miraris quotiens gemimanter explicat alas sipotes
hunc seũo tradeore duro quo quo: fasianus a fasle in sula greciae unde primum as portatus
est appellatus : testatur idu&us disticonillud argiba primosum transportata carima ante
mihi notum nilnisi fasis erat : Gallus a castratione uocatus : Interc&era senim aues
huic solo testiculi a dimuntur : u& eres enim abcisos gallos uocabant sicut autem : aleo ne
lerena & adra sone cdracena ita agallo galina : cuius membra ut ferunt quidam si au¬
ro liquescenti misceatur consumitur : Anas ab ad siduitate natandi aptum nomen accepit
ex quogenere quidam germanȩ dicuntur quo d plus c&eris nutriant : Anseris homen añ sdedit

Expanded text:
pica. 48. Pavo, nomen de sono vocis habet, cujus caro tam dura est, ut putredinem vix sentiat, nec pica. 48. Pavo, nomen de sono vocis habet, cujus caro tam dura est, ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur; de quo quidam sic ait: Miraris quoties gemmantes explicat alas, Et potes hunc saevo tradere, dure, coco. 49. Phasianus, a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatur. Testatur id vetus distichon illud: Argiva primo sum transportata carina. Ante mihi notum, nil nisi Phasis erat. 50. Gallus a castratione vocatus. Inter caeteras enim aves huic soli testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant; sicut autem a leone leaena, et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cujus membra, ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. 51. Anas, ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus caeteris nutriant. 98 52. Anseri nomen anas dedit
Abbreviated transcription (Latin):
amibus agere in sidiarumuias monstrare futura praedieere magnum nefas ha &c crede¬
probut drꝰ consilia sua cornibus manda : huius intermulta auspicia tribuunt &iam plu
ragulos a garrulitate nuncupatos : nan qͣuidam uolũ t proeo quod gregatim uolent com
Itt manifestum exuoce eos nuncupari : est enim loquacissimum genus : & uocibus inportu¬
num : Dicae quasi po&ricae quod uerba indis crimine uocis ex primant. ut homo : perra¬
mos enim arborum pendulae in portuno garrulitate sonantes : & silinguas in sermone neque¬
unt explicare tamen sonum humanȩ uocis imitantur : dequacongruae quidam alt: picalo¬
quax certednm̃ teuoce salutosime non uideas esse negabis auem : Picus apico saturni filio
nomen sumpsit : eo quod eum mauspiciis utebatur : Nam ferunt hanc auem quidam habere diuinũ
illo indicio quod in qua cum que arbore nidificauerit clauium uel quid quid alium fixum dia

Expanded text:
onibus augere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credeonibus augere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere, ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huic inter multa auspicia tribuunt etiam plu 45. Graculus, a garrulitate nuncupatus, non, ut quidam voluit, pro eo quod gregatim volent, cum sit manifestum ex voce eum nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus importunum. 46. Picae, quasi poetricae, quod verba in discrimine vocis exprimant, ut homo. 97 Per ramos enim arborum pendulae importuna garrulitate sonantes, etsi linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur, de qua congrue quidam ait: Pica loquax certa dominum te voce saluto. Si me non videas, esse negabis avem. 47. Picus, a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio, quod in quacunque arbore nidificaverit, clavus, vel quidquid aliud fixum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
fada qua esit uolucris uenturi nuntialustus ignabus bufo dirum mertalibus omen:
denique apud augures malum portendere fertur: Naocum inurbem lisa fuerte soli¬
sit uidere Nam exorto solendore solis uisus illius eb &atur: hano autem ipsula cree
non hab& & siueniat aliunde statim moritur: Noctua autm non estbufe naubasons¬
ior est : Noc tirax ipsa est noctua : quia noctem amat: est enim auis lu isiguaen olem
haet alis uuilgo amina dicitur adamando par uulos: unde alac prebere ferto na ler¬
oruus siue coroos siomen a sno gutturis habet quoduoce coriante : fertur haecauis quĩ
editis pullis es cum plede nen prebeat. prius quam ineis per psnina num oigredinem simili¬
tidinem prõpri coloris agnoscat: post quam uero eos t&ros plumis aspexerit : in tato agnitor
abundantius pascit: hicprior incadaueribus oculum p&it̃: Corni abͥnosa aiuis apudla¬
tinos greco nomine  appellatur : quam alunt augẽres hominum cu ras significati¬

Expanded text:
daque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, soli non possit videre. Nam exorto splendore solis visus illius habetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet, et si veniat aliunde statim moritur. Noctua autem non est bubo, nam bubo major est. 41. Nycticorax, ipsa est noctua, quia noctem amat; est enim avis lucifuga, et solem Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos, unde, et lac praebere fertur nasceorvus, sive corax nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis, quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat. Postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. 44. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur, quam aiunt augures hominum curas significati
Abbreviated transcription (Latin):
enula est palleum cum fimbreis longis: Hacerna palleum fimbriatu
quodolim solimilites utebantur unde & in distingenda castrensi urbanaq:
curba hostogatos illos lũ cernatos uocabant inde ãt lacernae quas ÷
amputatis capitis fimbriarum neque ita laxis ut sunt penularum:
biles sub disciplinae cultu utebantur unde & pra&extati pueri
ap pellatisunt dicta at̃ pra& exta quia pra& exebatur eilatior
purpura: Casula est uestis cucullata dicta perdimi nutionem
acasa q totum hominem tegat quasiminor casa. Inde & cuculla
minor cella sic & greci plan&as dictas quia oris erra¬
gantur unde& stillae plan&ae id est uagae eoquod uagae suo errore
motuq discurrunt: Birrus agreco uocabulum trabit: illiq birrum
bibrum dicunt: Melotes quae &iam perauocatur pellis est caprina collo
pendens precincta usque ad lumbos esti babitus proprie necessarius ado¬
peris exercitium fiebat at̃ prius ut quidam existimant depelliculis melo nũ
depallȩis peminatrumo

Expanded text:
enula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planetas, dicta quia oris errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vago sui errore motuque discurrunt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. pendens, praecincta usque ad lumbos. Est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam aestimant, de pelliculis melonum. palliis feminarum
Abbreviated transcription (Latin):
ad p&ens dequorus tici alunt uocem hominem perdere si eum lupus prior uiderit
unde & subito tacentidicitur. lupus in fabula certesise prȩuisum senserit depo¬
nit feritatis audaciam: lupi toto anno non amplius quam dies xii coeunt famem
diu portant & post longa lelunia multum deuorat. lupos & hiopia mitat ceruice

Expanded text:
appetens. De quo rustici aiunt, vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur, lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam dies duodecim coeunt. Famem diu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia gignit cervice
Abbreviated transcription (Latin):
appellatagt eoquetunc populus & agipto transierit ⁊inde & ineuangelio
cum uidisi& inquid iħ̃s quia uenit hora eius ut transir& demundo ad patrem
cuius nox ideo peruigilias ducitur propter aduentũ regis ac dĩ nostri ut rem¬
pus resurrationis eius nos non dormientis sediugilantes inueniat. curus
nostis dipl&̧ ratioest siue que inea aduitam tunc recipit cum passus est
siue quo polea eadem ora quaresurreerit adiudicandũ uenturus est.

Expanded text:
appellata est: eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde et in Evangelio , cum vidisset, inquit, Jesus quia venit hora ejus, ut transiret de mundo ad patrem. Cupus Resurrectionis ejus nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cujus noctis duplex ratio est, sive quod in eadem vitam tunc recepit, cum passus est, sive quod postea hora, qua resurrexit, ad judicandum venturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
columnarum altitudinis tertia pars lacitudinum genera
sura gras si cudinis & altitudinis inter sedistantes. Quintum ge¬
nus est ecerum quae uocantur atiticae quaternis angulis a am¬
plius paribus laterum inter uallis. capitolic dicta q sint colũ¬
narum capita sicut super collum caput. Epistolia sunt q̃ super
capitella columnarum ponuntur & est grecum fiegulate q¬
id est suꝑ missal¬

Expanded text:
columnarum altitcolumnarum altitmensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntur, et est graecum, id est, supermissa