comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nitet cãdit. ⁊ dum ap̃ se excollit᷑ repẽti¬
uotat᷑. sͦ ad nubila funꝰ attollit᷑. s repẽte
ad nichilũ ĩcumescendo dissipat᷑. sic ab ĩ¬
funis nebła descen ͦ se erigit. s exortꝰ hnͣc
solis radius at si ñ fu̾it abst̾get. sic ĩ hbar̃
suꝑficie nocturni roris humor sꝑgitur. set
dĩni lumĩs subito calore siccat᷑. sic spumose
aqͣrũ bulle ĩchoantib pluuiis excitate
ab ĩ timis c̾ecte ꝓdcunt. s eo celiꝰ dirup

Expanded text:
dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentivocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo
Abbreviated transcription (Latin):
oua aspidum ruꝑunt. ⁊ telas araneẽ
tex̾unt. Qͥ ꝯmederit de ouis eius mori¬
etur. ⁊ ꝙ ꝯfot᷑ erumpet in regłm. Tele
eorum non erunt eis in uestimentum
neq oꝑientur operib suis. Qua rum

Expanded text:
Oua aspidum ruperunt, et telas araneę texuerunt. Qui comederit de ouis eorum moritum est, erumpet in regulum. Et telae eorum non erunt in vestimentum, neque operientur operibus suis . Non
Abbreviated transcription (Latin):
planctatõnes uitulamina nõ dabunt
radices altas. nõ stabile firmamentũ
collocabunt. ⁊ si in ramis. ⁊ in temꝑe gͥmĩa¬
u̾tnt infinił poĩta a uento ꝯmouebunt᷑¬
⁊ nõ anxietate uentoꝵ eradicabuntur. hic

Expanded text:
puria vitulamina non dabunt radices altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmiter posita a vento commovebuntur et a nimietate ventorum eradicabuntur c
Abbreviated transcription (Latin):
rem anti quam. gentẽ cꝰ ignorabis lingͤ. niec
ĩtelligentes quid loquat᷑. pharet᷑ eiꝰ quasi se¬
pultrum patens uniu̾si fortes. ⁊ ꝯmedet se¬
getes ⁊ panem tuũ. deuorabit filios tuos ⁊
filias tuas. ꝯmedet sg̾em tuũl ⁊ arm̃ta tua

Expanded text:
tem antiquam, gentem cujus ignorabis linguam, nec intelliges quid loquatur. Pharetra ejus quasi sepulcrum patens, universi fortes. Et comedet segetes tuas et panem tuum: devorabit filios tuos, et filias tuas: comedet gregem tuu
Abbreviated transcription (Latin):
gio simplices elegi. Saltem istũd ħant uͭ
pꝰqmͣ sacdotes f̾uunt ordĩati discant legẽ
dnĩ. ut pꝰsint dec̾e quid didic̾int. auge¬
ant scĩam mag̃ ꝙͣ opes ⁊ ñ erubescant a lai¬
um ꝑtinent sac̾dotum. mnag̃q noctes ⁊ di¬
es ĩ scͥpt᷑arum tractatu ꝙͣ rõciniis . ⁊ sup

Expanded text:
 simplices eligi: saltem illud habeant, ut postquam sacerdotes fuerint ordinati, discant legem Dei, ut possint docere quod didicerint, et augeant scientiam magis quam opes, et non erubescant a laium pertinent sacerdotum: magisque noctes et dies in S
Abbreviated transcription (Latin):
di ei timorem. ⁊ timuit me a facie no¬
minis cuei ꝓauebat. lex u̾itatis fuit in
ore eiꝰ ⁊ ĩiqͥtas nõ ÷ͥ ĩuenta ĩ labiis eius
In pace ⁊ equitate ambłauit mecum ⁊
multos auertit. ab iniquitate. ecce¬

Expanded text:
imuit me et a facie nominis mei pavebat lex veritatis fuit in ore eius et iniquitas non est inventa in labiis eius in pace et in aequitate ambulavit mecum et multos avertit ab iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
uia. uͥcumq semĩailis ĩ t̾ra. ⁊ panis fe¬
tum t̾re uberrimus. ⁊ pinguis pascetur
ĩ pͣsessione tua. In die illo agnus spacõ¬
se ⁊ tauri tui. ⁊ pulli asinoꝵ qͥ oꝑaneᷤ
t̾ram ꝯmestum migina ꝯmẽdent. sic̃ in

Expanded text:
bicumque seminaveris in terra et panis frugum terrae erit uberrimus et pinguis pascetur in possessione tua in die illo agnus spatiose et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram commixtum migma comedent sic in
Abbreviated transcription (Latin):
uulnꝰ accipiũt. qmͣ ad amas ꝯt̾at᷑. c̃q ignis
oꝰ domꝰ ⁊ uniu̾sa metalla ꝯsumat: reddit ad¬
głos uis nimii ardoris obtundat. uidi ⁊ in
auro adamantẽ magnitudĩem milii. c̃q ui¬
cinũ ꝯsumat᷑ aux̃. aut longo usu. aũ nimia
uetustate. solꝰ adamas ñ ꝯt̾it᷑. ⁊ nlła lima
lineis sulcat. hic lapis durissimus. ⁊ ĩdomabi¬
lis solo hytcoꝵ sanguine dissoluit᷑.⁊ missũ

Expanded text:
vulnus accipiunt, quam adamas conteratur. Cumque ignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adgulum vis nimii ardoris obtundat. Vidi et in auro adamantem magnitudine millii: cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus adamas non atteritur, et nulla limalineis sulcat. Hic lapis durissimus et indomabilis solo hircorum cruore dissolvitur, et missus
Abbreviated transcription (Latin):
iudunus huic morbo regio ꝯputresçere¬
⁊ suꝑẽẽ cadaui suo. alium ĩt̾cuti aqͣ ⁊ tu¬
menti natare corꝑe cͥscentibq membas.
formã pristini corꝑis dec̾scere iłlium pullu¬
lencias quãdͣns ⁊ uuln̾ati dampna pul¬
monis egere. istum humorem lapides
defocato urine a maritũdĩe. ⁊ uesice tor¬
menta sentire. Noñ dubitemꝰ dr̃e udcẽ

Expanded text:
viderimus hunc morbo regio computruisse, et superesse cadaveri suo: alium intercuti aqua, et tumenti natare corpore, crescentibusque membris, formam pristini hominis decrescere, qulentias quasdam, et vulnerati damna pulmonis egerere: istum humore in lapides desiccato, urinae amaritudinem, et vesicae tormenta sentire, non dubitemus dicere, vocem
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Quius que uncula pnrecepta eẽ. legalia non absurde sentimus.
Naeundem contumacem populũ etrebellem propheta ita obiurgat
etincrepatdicens. Vaccalasciuiensi srahel confregistiugum rupisti
uincula: Huncigitur quasionagrũ inmundum uidelic& animal&
effiene reliquitdñs. ut ablato ab eo iugo imperiisuiquia semper resti
inpsalmo. Disrum pamus uincula torum et proiciamus anobis iugum ipsoꝵ
Vbi ipsatrinitas dĩ hoc dixis se uidetur. Namquemadmodũ ingenesi in fac¬
tura hominis pluraliterdixit ds̃. faciamus hominẽ adimaginẽ etsimilitu¬
dinem nr̃am. itaedncdocutus ẽ. disrum pamus uincula eorum et proiciamus

Expanded text:
tatur. Cujusque vincula praecepta esse legalia non absurde sentimus. tatur. Cujusque vincula praecepta esse legalia non absurde sentimus. Nam eumdem contumacem populum et rebellem, propheta ita objurgat, et increpat, dicens: Vacca lasciviens Israel, confregisti jugum, rupisti vincula. Hunc igitur quasi onagrum, immundum videlicet animal ac effrene reliquit Dominus, ut ab eo jugo imperii sui, quia semper restitin psalmo: Disrumpamus vincula eorum, et projiciamus a nobis jugum ipsorum: ubi ipsa Trinitas Dei hoc dixisse videtur. Nam quemadmodum in Genesi in factura hominis pluraliter dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: ita et hic locutus est: Disrumpamus
Abbreviated transcription (Latin):
iam dixieta postolicosuiros atque omnes doctore seclesiae. perquorum doc¬
trinam eedesia spiritales sibi filios generat. Etuna quaeq: anima deuer¬
bodi concipiens part filios bonorũ operum quaetamericeruae sitsimilis et
ibic utmmontibus habit& etinpetris nutriat. uelox quoquae sit etalacris
adcurtendam uiam dñi: Serpentesquoque deterrasua educatetuiuat mul¬
totempore: audiens prophetam adicientur tibianniuita etuae. Talibus
ceruis sunt montes excelsi quosdñi uox perficit etquorum pedes in consũ¬
matione perduc&. Quisdimisitonagrum liberum. etuinculacius quis
solut : Inceruactibice superius figura mecclesiae. ec̃. monstrauimus: Nune
ueroonagrinomin earbitramur populumiudaeorũ posseintellegi. qũe
dsobincredu litatem cius dimiscrit. sicutait. Itdimisi eos scđm desideria
cordis eorũ. Quodinmultis aliis locis scripturarũ dĩ hoc futurũ. ẽẽ. tes¬

Expanded text:
jam dixi, et apostolicos viros, atque omnes doctores Ecclesiae, per quorum docjam dixi, et apostolicos viros, atque omnes doctores Ecclesiae, per quorum doctrinam Ecclesia spirituales sibi filios generat. Et unaquaeque anima de verbo Dei concipiens, parit filios bonorum operum, quae tamen cervae sit similis, et ibici, ut in montibus habitet, et in petris nutriat, veloxque sit, et alacris ad currendam viam Domini. Serpentes quoque de terra sua educat, et vivat multo tempore, audiens prophetam: Adjicientur tibi anni vitae tuae. Talibus cervis sunt montes excelsi, quos Domini vox perficit, et quorum pedes in consummatione perducet. Quis dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit? In cerva et ibice superius figuram Ecclesiae esse monstravimus. Nunc vero onagri nomine, arbitramur populum Judaeorum posse intelligi, quem Deus ob incredulitatem ejus dimiserit, sicut ait: Et dimisit eos secundum desideria cordis eorum. Quod in multis aliis locis Scripturarum Deus hoc futurum esse tes
Abbreviated transcription (Latin):
sicutiam dixi idestcrescunt atque proficiunt. adistũ pastum dñi ad hanc
alimoniam animarum. ad tales delicias spirtales egrediuntur utique
ab infantia morum cotidiae proficientes atque proficiscentes uirtutum
merito inuirum perfestum et nonreuertuntur adeas. non reuertuntur
utiterum necessesit eos doceriquae sint elementa exordi sermonũ dĩ. Non
reuertuntur adea quaeretrosunt sed ad eaquae in ante sunt seextendunt.
fionreuertuntur utquidam quibus aitapłs: Filiolimei quositerum partu¬
nio don e exp̃s formetur in uobis. sed potius subeunt gnedus ascensionum
mambulant deuntutibus in untute. Huius modiergo filii non possuntaudi¬
re utgalata e uocem increpantis apostoli. uelimeẽ. apuduos et muta reuo¬
cemmeã. hicergo sermodĩ sub figura caprarum etibicum describit apłs sicut

Expanded text:
sicut jam dixi, id est, crescunt atque proficiunt. Ad istum pastum Domini, et ad hanc sicut jam dixi, id est, crescunt atque proficiunt. Ad istum pastum Domini, et ad hanc alimoniam sanctarum animarum, et ad tales delicias spirituales, egrediuntur utique ab infantia morum quotidie proficientes, proficiscentes virtutum merito in virum perfectum. Et non revertuntur ad eas. Non revertuntur, ut iterum necesse sit eos doceri, quae sint elementa exordii sermonum Dei. Non revertuntur ad ea quae retro sunt, sed ad ea quae in ante sunt se extendunt. Non revertuntur, ut quidam, quibus ait Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio donec Christus formetur in vobis: sed potius subeunt gradus ascensionum, inambulant de virtutibus in virtutem. Hujusmodi ergo filii non possunt audire, ut Galatae, vocem increpantis Apostoli: vellem esse apud vos, et mutare vocem meam. Hic ergo sermo Dei sub figura caprearum, et ibicum, describit apostolos, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uel perseuerantia fidelium adiutorium diuinegratiae supplicat̃
implorantes. Aliter rugitus emittunt quiadicit scientiam adicit do¬
lorem. gemunt scĩcogitantes quanta sunt pericula huius uitae. uel
quam longe sunt auirtutibus quas requirunt.
Separantes filii earum pergunt ad pastum egreduntur etnonre uer¬
tunturadeas. Parturitione a postolica filii quos scĩ in xp̃ogenuerint
sue apristiniserroribus suis siuectiama carnalibus operis separantur. inquibus
nunc erbescunt. Vtetiam non sibiuiuant. sed xp̃oqui proeis mortuus ẽ.
etre surrexit : Pergunt ad pastum. id est perscientiam profundioris intelle¬
gentiae cotidiae excitatus conuersatione proficiunt dicentes ut animalia
sca ueri pastori s. Dñs regitme etnihilmihideerit. ecc&eraquaes ecunt᷑
in psalmo eodem: Sic inquum pergunt scĩfilii euangeli ⁊ antium pacem.

Expanded text:
tes, vel perseverantiam fidelium, adjutorium divinae gratiae suppliciter tes, vel perseverantiam fidelium, adjutorium divinae gratiae suppliciter implorantes. Aliter, rugitus emittunt, quia qui adjicit scientiam, adjicit dolorem: gemunt sancti cogitantes quanta sunt pericula hujus vitae, vel quam longe sunt a virtutibus quas requirunt. Separantur filii earum, et pergunt ad pastum: egrediuntur, et non revertuntur ad eas. Parturitione apostolica, filii quos sancti in Christo genuerint, sive a pristinis erroribus suis, sive etiam a carnalibus operibus separantur: in quibus nunc erubescunt, ut jam non sibi vivant, sed Christo, qui pro eis mortuus est, et resurrexit. Pergunt ad pastum: id est, per scientiam profundioris intelligentiae quotidie excitati conversatione proficiunt, dicentes, animalia sancta veri pastoris: Dominus regit me, et nihil mihi deerit: et caetera, quae sequuntur in psalmo eodem; sic, inquam, pergunt sancti filii evangelizantium pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
et die nonees sauicum lacrimis mouere unũquemq uestrum. Etiterũ ait.
Ipsi scitis quali ter uobiscumperomne tempus fuero seruiens dño cumom¬
nihumilitate edacrimis. Haec igitur id cuco dista sunt ut sciamus qm̃
ad gemitus etrugitus pertineant: Irbulatio angustia lacrimae et do¬
lor continuus cordis scõrũ. Aliter. Incuruanturad fetum etpariunt etru¬
gitus emitunt. ubi pnredicatores ueritatis uerbum fidei coeperint. edi¬
tione eloquii prredicatore ilico ab aduersarus incuruantur. idestut custo¬
dis carcerem humiliantutatque uerberibus. sed quia nec inuinculis uerbũ
dĩ ẽ. alligatum. illicnihilhominus eum populis pariunt quo ecipsi in
xp̃onascuntur. Sicut ait ut diximus in regeneratos sc̃s apostolus.
inxp̃o ihũ pereuangelium egouosgenui. De incepsaddm̃ in orationibus
rugitus deprecationũ emittunt. uel propersecutoribus suis dm̃rogan¬

Expanded text:
et die non cessavi cum lacrymis monere unumquemque vestrum. Et iterum ait: et die non cessavi cum lacrymis monere unumquemque vestrum. Et iterum ait: Ipsi scitis qualiter vobiscum per omne tempus fuerim, serviens Domino cum omni humilitate et lacrymis. Haec igitur idcirco dicta sunt, ut sciamus quoniam ad gemitus et rugitus pertineant tribulatio, angustia, lacrymae et dolor continuus cordis sanctorum. Aliter incurvantur ad fetum, et pariunt, et rugitus emittunt: ubi praedicatores veritatis verbum fidei coeperint editione eloquii praedicare, illico ab adversariis incurvantur, id est, custodiis carcerum humiliantur atque verberibus; sed quia nec in vinculis verbum Dei est alligatum: illic nihilominus id populis pariunt, quo et ipsi in Christo nascuntur: Sicut ait, ut diximus, in regeneratos, sanctus Apostolus: In Christo Jesu per Evangelium ego vos genui: Deinceps ad Deum in orationibus rugitus deprecationum emittunt, vel pro persecutoribus suis Deum rogan
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae ad humiliora prredicatores quodam modo humiliantur
atq descendunt ut uirparuulis fiatparuulus. ethisquis melegesunt
tamquam ecipsi sint inlege. Etdum eo sconantur ir xp̃oformare et
parererugitu s emittunt . dumabinimicis xp̃i supramodum acsuprauirtutẽ
suaigneuantur. it aut tedeateos etiam uiuere. Dequalibus dicitapostolus
Itnunc flensdico inimicoscrucisxp̃i. Siue ex affestucaritatis huius modi
rugitus emittunt. sicut aitidem apłs. Tristitiamihiest magna. et con¬
tinuus dolor cordimeo. Itemq ait. Ex multa tribulatione ec angustia
cordis scripsiuobis permultas lacrimas. Qualibus dolens excaritatis uisce¬
ribus dicit. filiolimei quositerum parturiodonec formetur xp̃s in uobis.
ltemque ait in astibus a postolorum ubiomnem fraternitatem collectã
allo qui turdicens. Vigilate memoria reunentes qm̃ pertriennium rioste

Expanded text:
sapientiae ad humiliora praedicatores quodammodo humiliantur sapientiae ad humiliora praedicatores quodammodo humiliantur atque descendunt, ut vir fiat parvulus: et his qui sine lege sunt, tamquam et ipse sit sine lege. Et dum eos conantur in Christo formare et parere, rugitus emittunt, dum ab inimicis Christi supra modum ac supra virtutem suam gravantur, ita ut taedeat eos etiam vivere. De qualibus etiam dicit Apostolus: Et nunc flens dico inimicos crucis Christi. Sive ex affectu charitatis hujusmodi rugitus emittunt, sicut ait idem Apostolus: Tristitia mihi est magna et continuus dolor cordi meo. Item ait: Ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas. Qualibus dolens ex charitatis visceribus dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Item ait in Actibus apostolorum, ubi omnem fraternitatem collectam alloquitur: Vigilate, memoriae retinentes, quoniam per triennium nocte
Abbreviated transcription (Latin):
atque petfestum plenum diuinis promissionibus scribentes. diuersis
ecclesus ediderunt. Huius cemodiigitur conceptus et partu stempora
qui hoc modo spiritali utero cordis fiunt. Vnde &tiuiob ait dñs cognos¬
cerepotuisti : Quorumque tempora sunt in euangelio prefinitionis
meae consilio constituta. Vbiergo distũ est ecsisti tempus partus carũ
alii dixerunt etdolores earum soluisti. Dolores sunt insestationes et
tribulationes quae prcedicatoribus inferuntur. aquibus doloribus
istituncabsoluuntur. quando inuitati ad requiem ab soluuntur acor¬
pore : Siue tunc absoluuntur ado loribus persecutionũ: quando
inspepositi promalis puce sentibus ad promissionem aeternae remu¬
nerationis aspiciunt. Incuruantur adfectum et paruint etrugitus
emittunt: Dostrinam lacteam propinando in credulis etinfirmis. si¬
cutait apostolus. Lacuobis potumdedinonȩscam. ab illacelsitudine

Expanded text:
atque perfectum ac plenum divinis promissionibus scribentes, diversis atque perfectum ac plenum divinis promissionibus scribentes, diversis Ecclesiis ediderunt. Hujusmodi igitur conceptus, et partus tempora, qui hoc modo spirituali utero cordis fiunt, unde et tu, Job, ait Dominus, cognoscere potuisti? quorumque tempora sunt in Evangelio praefinitionis meae consilio constituta. Ubi ergo dictum est, et scisti tempus partus eorum: alii dixerunt, et dolores eorum solvisti. Dolores sunt insectationes et tribulationes, quae praedicatoribus inferuntur, a quibus doloribus isti tunc absolvuntur, quando invitati ad requiem absolvuntur a corpore. Sive tunc absolvuntur a doloribus persecutionum, quando in spe positi, pro malis praesentibus ad promissionem aeternae remunerationis aspiciunt. Incurvantur ad fetum, et pariunt: et rugitus emittunt. Doctrinam lacteam propinando incredulis et infirmis, sicut ait Apostolus: Lac vobis potum dedi, non escam: ab illa celsitudine
Abbreviated transcription (Latin):
pnredistorumuelutenuas quae detimore meo concipiunt ut sp̃m salutis
panant superterram. tuforsi tanquasi obstetricantis officio diligentissima
sollicitudine obseruasti. danseis os et sapientiã ned euteromentis suae
minus fortas se solidum uel integrum uerbum prcedicationis uelut fo&ã
in hanceffunderentlucem: Dinum erasti menses conceptus earum.
et scisti tempus partus earũ. Viuum uerbũ dĩetualidum penetrans usq
ad diuisionem animae acsp̃s. conpagum quoque acmedullarum. In hoc
spiritali conceptu profectus quosdam incrementorum uelut permenses
temporum in cordium sinibus operatur ut ipsis a postolis primum appa¬
ruit quiinitio precedicationis suaequasi parui et modiciuiꝰ sunt. sed pau¬
latim corroborante eosspũ. uerbumineis demonstratũ est usque admen¬
suram plenegnetiae peruenisse. Quoduelutpartuedentem totum

Expanded text:
praedictorum, velut cervas, quae de timore meo concipiunt, ut spiritum salutis praedictorum, velut cervas, quae de timore meo concipiunt, ut spiritum salutis pariant super terram, tu forsitan, quasi obstetricantis officio, diligentissima sollicitudine observasti, dans eis os, et sapientiam de utero mentis suae, minus fortasse solidum, vel integrum verbum praedicationis, velut fetum in hanc effunderent lucem. Dinumerasti menses conceptus eorum, et scisti tempus partus earum? Vivum verbum Dei, et validum, penetrans usque in divisionem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, in hoc spirituali conceptu profectus quosdam incrementorum, velut per menses temporum in cordium sinibus operatur, ut ipsis apostolis primum apparuit, qui in initio praedicationis, quasi parvi, et modici visi sunt, sed paulatim corroborante eos spiritu, verbum in eis demonstratum est, usque ad mensuram plenae gratiae pervenisse. Quod velut partu edentes, totum
Abbreviated transcription (Latin):
dopariunt nostiaid ñs adiob uel quandocerue parturiunt obseruasti :
Quanta alia sunt inscripturis magis obscura atque ab hominũ notitia
longeremota. dequibus etiam aliqua in hoclibro ipsedñs uidetur dixis¬
sequam haec sunt quae a diobriuncloquitur. Quidemim laboris est
nos setempusceruarum etibicum parturientium. autunde tam late¬
bro sum est bumane nottia e ut possit tempus horumanimalium
parientium siue parturientium penitus ignorare. paresertim cum haec
ipsa amimalia pene in medio hominum commorentur. Proin de nec
sit apud quo sdam hicsermo dñiuilis et forteabeis super fluuse stimet̃.
altius quod dixitintuendum est. Vtdicamus inmisteriis sub nomine
horum animalium prcefiguratos apostolos a postolieas etiamuiros etomnes
uelcum doloribus persecutionũ parturiant. In p&no partimbat. ealle
quidxit. Namin xp̃o pereuangeliũ egouosgenui. Hocigitur tempus

Expanded text:
do pariunt nosti, ait Dominus ad Job: vel quando cervae parturiunt observasti? do pariunt nosti, ait Dominus ad Job: vel quando cervae parturiunt observasti? Quanta alia sunt in Scripturis magis obscura atque ab hominum notitia longe remota, de quibus aliqua in hoc libro ipse Dominus videtur dixisse, quam sunt quae ad Job nunc loquitur: quod enim laboris est nosse tempus cervarum, et ibicum parturientium? aut unde tam latebrosum est humanae notitiae, ut possit tempus horum animalium parientium penitus ignorare, praesertim cum haec ipsa animalia pene in medio hominum commorentur. Proinde, ne sit apud quosdam hic sermo Domini vilis, et forte ab eis superfluus existimetur, altius quod dixit intuendum est, ut dicamus in mysteriis sub nomine horum animalium, praefiguratos apostolos et apostolicos viros, et omnes vel cum doloribus persecutionum parturiant. In petra parturiebat et ille qui dixit: Nam in Christo per Evangelium ego vos genui. Hoc igitur tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed spei eisideicrbus est non ale moniae reipropriae permanentis. Etd¬
circo in hoc mundo uagaridicuntur. donec adimmobilitatem quandã
saeculi futur perueniant: Nam etadhunc intellestũ spiritalem perti¬
net quod corruifa rore pascidicuntur. sicut philoli sereferunt indigu
tes ceruas obseruasti: Ibicesipsisunt quos grecitrage laphosadmyeto
nomine hrricicerui. eoquod necesse ẽ simile sibi aliquid haec animalia
habeant. et unum horum puto in canticis canticorumdam mula uocari.
ticorum crebrosimulponuntur et munda abpellantur. qm̃ cornuta
essent etruminarent. ungulam que diuiderent. Istirius ibicissunt et alia
animalia quasicius dem genenis utestcoruorum sicut in legedicitur. Et
omnes corinnigeneris aues non manducabitis. Haccergo animalia uel
maximeinsaxis nutriunt etincauernis petrarum. Ibicumtem pus quan¬

Expanded text:
sed spei et fidei cibus est, non alimonia rei proprie permanentis. Et idsed spei et fidei cibus est, non alimonia rei proprie permanentis. Et idcirco in hoc mundo vagari dicuntur: donec ad immobilitatem quamdam saeculi futuri perveniant. Nam et ad hunc intellectum spiritualem pertinet, quod corvi isti rore pasci dicuntur, sicut philologi se referunt indagates cervas observasti? Ibices ipsi sunt, quos Graeci tragelaphos vocant, admixto nomine birci et cervi, eo quod necesse est, ut simile sibi aliquid haec animalia habeant, et unum horum puto in Canticis canticorum damulam vocari, ticorum crebro simul ponuntur, et munda apellantur, quoniam cornuta essent, et ruminarent, ungulamque dividerent. Istius ibicis sunt et alia animalia quasi ejusdem generis, ut est, corvorum, sicut in Lege dicitur: Et omnes corvini generis aves non manducabitis. Haec ergo animalia, vel maxime in saxis nutriuntur, et in cavernis petrarum. Ibicum tempus quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppehominis in sesuscipiendo. id est ea quae ex sententia dĩ ueneratmor¬
tem ut in a ledictum suspenditin ligno. etindeẽ quod pronobis xp̃s faltus ẽ.
maledistum. Hlaec ex sempla protulimus ut firmet sensus supi prolatus.
sequentia uideamus: runcigiui xp̃o coruo figuraliterdiftum pater pnce¬
parat aescam. cũ erei exgentibus conuocat ereditaros uSicu de uodem pa¬
tte propheta aitdicens: Quissuscitauit ab oriente iustum. uocauiteum ut
sequereuir. Dabitincons pestueiusgentes. etregesobtinebit. Hisigitu
ius populidestdiscipuli etomnes credentes clamant ad dm̃ in oratione
panem super substantialem eotidie postulantes. ethocipsumuagantes
faciunt᷑ qui a peregrini ethospites sunt superterram. ubi sedem sibifirmã
ctflabilem nonconstituerunt. seddicunt cuma postolo istabiles sumus.
Eligitur habentquide m crbos seripturarũ quarum consolatione pascunt᷑:

Expanded text:
quippe hominis in se suscipiendo, id est, eam quae ex sententia Dei venerat morquippe hominis in se suscipiendo, id est, eam quae ex sententia Dei venerat mortem, ut maledictum suspendit in ligno, et inde est quod pro nobis Christus factus est maledictum. Haec exempla protulimus, ut firmetur sensus supra prolatus: sequentia videamus. Nunc igitur Christo corvo figuraliter dicto, pater praeparat escam, cum ei ex gentibus convocat credituros, sicut de eodem patre propheta ait dicens: Qui suscitavit ab Oriente justum, vocavit eum, ut sequeretur. Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit. His igitujus populi, id est, discipuli, et omnes credentes clamant ad Deum in oratione, panem substantialem quotidie postulantes, et hoc ipsum vagantes faciunt, quia peregrini et hospites sunt super terram, ubi sedem sibi firmam et stabilem non constituerunt, sed dicunt cum Apostolo, Instabiles sumus. Hi igitur habent quidem cibos Scripturarum: quarum consolatione pascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et sponsa ecclesia in tercetera prceconia laudes dexp̃o. ita ait
in canticorum. Crines eius ut habietis. rugrisicut coruus. Sed quan¬
dodiabolo corui nomen aptamus dicimus eum nigrũ crmibus atq
uetrum. et quiintenebris nequitiarum commoretur. Quando
uero nomine saluatorem significaridicimus. mrsteniorum archanis eum
inscripturis suis obscurissimus. eẽ. sentimus. Etcum sciamdiabolum ins¬
cripturi fuiris serpentem nominari. quis auder& dedño itacredere rusup¬
seserpentis in similitudinem uerbis propriis expressis s&dicens. Sicutmor¬
ses exaltauit serpentem itdeserto. ita exaltarioport & filium hominis. &
discipulos tales ad motiuitẽẽ . dicens. Estoie astuti ut serpentes. It serpens
idestdiabolus maledictus adõ ẽ. eoquod euã seduxit astutia. Etxp̃s male¬
dictus dicitur. quiamalediftus omnis qui pendit inligno. Maledistum

Expanded text:
Nam et sponsa Ecclesia, inter caetera praeconia laudis de Christo, ita ait Nam et sponsa Ecclesia, inter caetera praeconia laudis de Christo, ita ait in Cantico canticorum: Crines ejus ut abietis, nigri sicut corvus: sed quando diabolo corvi nomen aptamus, dicimus eum nigrum criminibus atque tetrum, et qui in tenebris nequitiarum commoretur. Quando vero eo nomine Salvatorem significari dicimus, mysteriorum arcanis eum in Scripturis suis obscurissimum esse sentimus. Et cum sciamus diabolum in Scripturis serpentem nominari, quis auderet de Domino ita credere, nisset, dicens: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis: et discipulos tales admonuit esse dicens: Estote astuti ut serpentes. Et serpens, id est, diabolus maledictus a Deo est, eo quod Evam seduxit astutia: et Christus maledictus dicitur: quia maledictus omnis qui pendet in ligno. Maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
no adhuc nomi appellemur. sicut prophetaait ubidedõ loquitur. Qui
datiumentis aescam ipsorum etpullis coruorum inuocantibus eum. Etre¬
orquodideo pristino nomineconseamur ut nouerimus quid fuimus.
& quid nunc prixp̃igratiam simus. Etinde hocipsũ magnũ bonũ in¬
tellegentes. magis dõ gratias referamus dicente apostolo. Gratias dõ
patriquieruitnos depotestate tenebrarum et transtulit in regno filii
claritatis suae. Mos autem scãe scripturae huius modiẽ . ut pristina
culparum nomina. In scĩs frequenter recenseat. sicutbeatus esaias
propheca aitdedõ. Benedicentine bestia eagri. Et apostolus mat¬
heus dicit publicanus. Uideamus hunclocum si& bonam partem
exponerepos sumus ut istum coruũ & xp̃m interproe temur sicut
diabolum similiter appellamur. p&ram quoqueaclapidem arbo¬
rem &iam etgladium dicimus ita et coruum fortas sis dicerepossumus.

Expanded text:
no adhuc nomine appellemur: sicut propheta ait, ubi de Deo loquitur: Qui no adhuc nomine appellemur: sicut propheta ait, ubi de Deo loquitur: Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum. Et reor quod ideo pristino nomine censeamur, ut noverimus quid fuimus, et quid nunc per Christi gratiam simus. Et inde hoc ipsum magnum bonum intelligentes, magis Deo gratias referamus, dicentes cum Apostolo: Gratias Deo Patri, qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae. Mos autem sanctae Scripturae hujusmodi est, ut pristina culparum nomina in sanctis frequenter recenseat, sicut beatus Isaias propheta ait de Deo: Benedicent me bestiae agri; et apostolus Matthaeus dicitur publicanus. Videamus hunc locum, si et in bonam partem exponere possimus, ut istum corvum, et Christum interpretemur. Sicutm nostrum, et diabolum similiter appellamus: petram quoque ac lapidem, arborem etiam, et gladium dicimus: ita et corvum fortassis dicere possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
dem cumpullicius intellegendi sunt. Quodergo dicitur uagantes.
indicatuthoc uerbo quasiquandam famis rabiem patiuntur circa homiñ¬
nũgenus utꝑditionẽ portionis cius uduttrbum sumant. Etdeosita gare
uidentut omni instantia. donec adaffestum uoterum suorum perueniant.
sicut auditumus sp̃m scm̃ persalomonendicentem: Oculum in ridentem
patrem etcontu meliosum senec tutimatris. effodiant eum coruide con¬
uallibus et deuorent eum pullia quilarum : Posumus etita sentire ut coruũ
id estdiabolum e tomnes socios eius quondam patres hubuerimus cumerro¬
ribus orum simu laremus etuitus etinde&iã etullorum Nomine dicebatur.
Sedrelinquentes eos quod etsponsado c&urut faciat. Quaesponsanos sumꝰ:
Cuidicitur. Audi filia & uide eunclina auremtuã & obliuiscere populũ
tuum etdomum patristui. Etnuocantes nunc dñm potestfieri. utpristi¬

Expanded text:
dem cum pullis ejus intelligamus. Quod ergo dicitur vagantes, dem cum pullis ejus intelligamus. Quod ergo dicitur vagantes, indicatur hoc verbo, quod quasi quamdam famis rabiem patiantur circa hominum genus, ut perditionem portionis ejus, velut cibum sumant, et ideo satagere videntur omni instantia, donec ad effectum votorum suorum perveniant, sicut audivimus Spiritum sanctum, per Salomonem dicentem: Oculum irridentem patrem, et contumeliosum senectuti matris, effodiant eum corvi de convallibus, et devorent eum pulli aquilarum. Possumus et ita sentire, ut corvum, id est, diabolum, et omnes socios ejus quondam patres habuerimus, cum erroribus eorum assimilaremur et vitiis, et inde etiam et pullorum nomine dicebamur. Sed relinquentes eos, quod et sponsa docetur, ut faciat: quae sponsa nos sumus, cui dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, et invocantes nunc Dominum, potest fieri ut pristi
Abbreviated transcription (Latin):
nandi nisi ipsepermi serit. Numquid capies lacaene praedam id est sicut
ego eam caperepermittam : Loto autem hoc loco. ideocatulos distos quia
lea ena nominauerat. quos ueneno malitiae suae siue nequitiae uelut
lastenutrierat ad homines perimendos. Dequorum mortibus nequis¬
simorum spirituum animȩ reficiuntur. Dehis in psalmoait. Catuli
leonum rugientur utrapient et quactant adõaescamsibi. Hisigitur leonib
et draconibus aescas dareds dicitur. quando illos quos expetunt in potesta¬
temaccipiunt. Quandocubant in antris siuem siluis ut aludixerunt.
et ins pecubus insiantur. Antra siuespeluncesunt corda hominũ impioꝵ.
In his latibulis sedent siuecubant. in insidis ut interficiant in nocentem:
signi fic & sicut pullieuis. Utquemn ad modum superius leaena eccatulos
eius intelleximus diabolum etturbam perditorum. itaehiccoruũ eun¬

Expanded text:
nandi, nisi ipse permiserit. Numquid capies leaenae praedam, id est, sicut nandi, nisi ipse permiserit. Numquid capies leaenae praedam, id est, sicut ego eam capere permittam. Puto autem hoc loco ideo catulos dictos, quia leaenam nominaverat, quos veneno malitiae suae, sive nequitiae, velut lacte nutrierat ad homines perimendos. De quorum mortibus, nequissimorum spirituum animae reficiuntur, et de his in psalmo ait; Catuli leonum rugientes, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi. His igitur leonibus, et draconibus escas dare Deus dicitur: quando illos quos expetunt, in potestatem accipiunt. Quando cubant in antris suis in silvis, alii dixerunt et in specubus insidiantur? Antra sive speluncae sunt corda hominum impiorum: in his latibulis sedent, sive cubant in insidiis, ut interficiant innocentem. significet, sicut et pulli ejus, ut quemadmodum superius leaenam, et catulos ejus intelleximus diabolum, et turbam perditorum ejus, ita et hic corvum eum
Abbreviated transcription (Latin):
efficimereantur: Numquid capies lȩenae pnredam etanimam catuloꝵ
eus implebis animantibus: Exhis quae peromnein textũ sermonis hurus
enumerat. Sex sunt quadrupedia. etquattuoruolatilia. Et in hoc decalogi
perfestonumero uider potest quodomnem creaturam intellegiuolue¬
rit dĩ quae pereum ut pute peraustorem regitur. Pecimus autemnu merus
perfectus ẽ . quia peripsum iterando omnisnumerus in infinitũ multipli¬
cantur. Ergo uixtalitterae superficiem hocait. Ego qui omnia iustadis¬
pensatione procuto cutate tantum o iobuideor in iustus. Llixta spiritalẽ
intellestum leena siue &iam leodiabolus est intellegendus. qui& in mul
locis scripturarum propter sȩuitiam et fortitudinẽ itanominatur. Dehoc
igitur dñ sait ut nemini nocere possit nisiadõ acciperit potestatem. Lus¬
to ergouidicio eius traduntur. quia ille omnino uires non habet domi¬

Expanded text:
effici mereantur. Numquid capies leaenae praedam, et animam catulorum effici mereantur. Numquid capies leaenae praedam, et animam catulorum ejus implebis? Ex his quae per omnem textum sermonis hujus enumerat, sex sunt quadrupedia, et quatuor volatilia. Et in hoc decalogi perfecto numero videri potest quod omnem creaturam intelligi voluerit Deus, quae per eum utpote per auctorem regitur. Decimus autem numerus perfectus est; quia per ipsum iterando, omnis numerus in infinitum multiplicatur. Ergo juxta litterae superficiem, hoc ait: Ego qui omnia justa dispensatione procuro, circa te tantum, o Job, videor injustus. Juxta spiritualem intellectum, leaena sive etiam leo, diabolus est intelligendus, qui et in multis locis Scripturarum propter saevitiam et fortitudinem ita nominatur. De hoc igitur Dominus ait, quod nemini nocere possit, nisi a Deo acceperit potestatem. Justo ergo judicio ejus traduntur, quia ille omnino vires non habet domi
Abbreviated transcription (Latin):
gebantur: in fidelitatẽ puluis utique andus et solutus. fundamento inecde¬
sia a postolico ad miscetur ut perfidem etconligationes siue conpagines cari¬
tatis conglutinatio inxp̃o foedere unionis et pacis in augmentũ dĩuelut
interra solidam crescendo proficiat. Undeglebeagrdominicieffestae
frugiferȩ in unum corpus ecclesiae caritatis copula compinguantur.
Calorum quoque appellatione scripturae restedicuntur. eoquod de sur¬
sum sint hominibus at tribũte. siue quia caelestia in secontineant sacra¬
menta. Hlorumigitur caelorum id est scripturarum rationem quae miste¬
riorũ obscuritatibus opacatȩ sunt & profunde. Quis poteritanimoper¬
scrutarielo quio uel proferre : Autquis earum uaticinia cessare pnreci¬
pi&: Antiqui interpnretes itadixerunt. Quis caeli organa in terrã dedi¬
nauit : Id est qui s ẽ qui caelorum laudantiui dm̃cantus usquead homi¬
num inclinauit notitiam utinmitatione laudis eius sociiangelorum

Expanded text:
gentium infidelitatem signat: pulvis utique aridus, et solutus fundamento in Ecclesia apostolico admiscetur, ut per fidem et colligationes, sive compagines charitatis, conglutinatio in Christo foedere unionis et pacis, in augmentum Dei velut in terram solidam crescendo proficiat. Unde glebae agri Dominici, effectae frugiferae, in unum corpus Ecclesiae charitatis copula compinguntur. Coelorum quoque appellatione Scripturae sanctae recte dicuntur: eo quod desursum sint hominibus attributae, sive quia coelestia in se contineant sacramenta. Horum igitur coelorum, id est Scripturarum rationem, quae de mysteriorum obscuritatibus opacatae sunt, et profundae, quis poterit animo perscrutari, vel eloquio proferre, aut quis eorum vaticinia cessare praecipiet. Antiqui interpretes ita dixerunt: Quis coeli organa in terram declinavit? id est, quis est qui coelorum laudantium Deum cantus, usque ad hominum inclinavit notitiam, ut, imitatione laudis ejus, socii angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
et pracuancator sed non habet i s elilectionis ditimorẽ.
mne sublime uid&. In sublime inquit atque mexcelsũ erigitur. idest
usque ad ipsius inaestimabilis superbiae suae apicem eleuatur utblas¬
phemus ponat incaclo ossuũ dicens. Pona in caelohronũ meũ &ero
similis altissimo. Ipscest rex suꝑomnes filios suꝑbiae. Idestcaput
uis &quandouis. Nulla te lat& cogitatio. Scrutatorem cordis & renũ
laterequis poterit : Vnde apparet sc̃miobex his sermonibus quosdõ poe¬
nitens confitetur accussare cogitationes suas quibus sememi nit deus¬
titiae suae meritis sibi plurimũ tribuisse. & dõqua si rustico nataminiqui¬
tatis obicere temptasse: Quisest quicae lat consiliũ absq scientia : Id
est nemo potest abscondere consiliũ aconscientiatua. laminconsequen¬
tibus manifestissimat errorẽ suũ demonstrat. g insipientiã confitet᷑.

Expanded text:
et praevaricator; sed non habet in se dilectionis Dei timorem. et praevaricator; sed non habet in se dilectionis Dei timorem. Omne sublime videt. In sublime, inquit, atque in excelsum erigitur, id est, usque ad ipsius inaestimabilis superbiae suae apicem elevatur, ut blasphemus ponat in coelo os suum, dicens: Ponam in coelo thronum meum, et ero similis Altissimo. Ipse est rex super universos filios superbiae. Id est, caput vis, et quando vis. Et nulla te latet cogitatio. Scrutatorem cordis et renium latere quis poterit? Unde apparet sanctum Job ex his sermonibus, quos Deo poenitens confitetur, accusare cogitationes suas, quibus se meminit de justitiae suae meritis sibi plurimum tribuisse, et Deo quasi rustico, notam iniquitatis objicere tentasse. Quis est iste qui celat consilium absque scientia? Id est, nemo potest abscondere consilium a conscientia tua. Jam in consequentibus manifestissime errorem suum demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
defensus. non adpontultra homo id estipsediabolus ut semagnificetsuꝑ
terrã. Posteũ lucebit semita. lamtunc resipiscens quaer& reuertiad
dm̃. quando tempus is paenitentiae nonerit. Et hancputo conuersionis
eius semitam dixeriids̃. quae obdurato corde et caecosera paenitentia in lu¬
cescat quando potest acceptam ei minime prodiderit:
estimabit abrssũ quasi senescentem. Siue ut aliidixerunt quasideambula¬
crum. Abrs sũ dixinus superius istũ mundũ. quem senescentem iueratũ
in peccatis utiq pernanentem diabolus arbitratur. nesciens aduentu dñi
a peccatis ueteribus hberandũ. Don est superterram potestas quae con¬
pareturilli . Nulla creatura est tante potentiae siue peccatrix creatura
tantȩ malitiae . eteo in utraquere nullus ei poterit comparari.
Nccipsũ utiq dnindm̃ creatorem suũ. Tmet quidemutmalus senius

Expanded text:
defensos ut non apponat ultra homo, id est, ipse diabolus, ut se magnificet super defensos ut non apponat ultra homo, id est, ipse diabolus, ut se magnificet super terram. Post eum lucebit semita. Jam tunc resipiscens quaeret reverti ad Deum, quando ei tempus poenitentiae non erit. Et hanc puto conversionis ejus semitam dixerit, quae obdurato corde et caeco sera poenitentia illucescat: quando post acceptam ei minime proderit. Aestimabit abyssum quasi senescentem. Sive, ut alii dixerunt, quasi deambulacrum. Abyssum diximus superius istum mundum, quem senescentem et inveteratum, in peccatis utique permanentem diabolus arbitratur, nesciens adventu Domini a peccatis veteribus liberandum. Non est super terram potestas quae comparetur ei. Nulla creatura est tantae potentiae, sive peccatrix creatura tantae malitiae, et ideo in utraque re nullus ei poterit comparari. nec ipsum Dominum Deum creatorem suum. Timet quidem ut malus servus,
Abbreviated transcription (Latin):
tisuitae defiderio quasi quibusdã succaonibus flãmeis ardescant: Au
itadediabolodsdexerit quiadehocmundo quasi abrssi nominedictus est
ltadiabolu sapud sediffiniens arbitratus sit quod in recordationẽ omnino
non inueniat. Quod de memoria diuin a deletussit. Cuius impissimũ
sensũ in non opsalmo propheta recolitdicens. Dixit enimincorde suo
non requir&. Itemq Dixit enim in cordesuo oblitus estds̃. auertit faci¬
emsuã neuideat in finem. Tartarũ quoq: abrssi idestinfernũ in quo
mundustius peccatores tenebuntur inclusi. ille uelut captiuũ subduris¬
simauidelic& dominatione d& rusũ uinculis infernalibus detenebat.
Exultans igitur laetabundus. hocdiabolus aestimabat quod creaturadĩ
sui. omne mutiquenundũ uel ut rex ecdominus eã perpetuo posses¬
impiis gentibus deteraeius cũq iudicatus fueritpupillos ehumiles atq¬

Expanded text:
tis vitae desiderio, quasi quibusdam succensionibus flammeis ardescant. Alii tis vitae desiderio, quasi quibusdam succensionibus flammeis ardescant. Alii ita de diabolo Deus dixerit: quia de hoc mundo quasi abyssi nomine dictus est ita diabolus: apud se definiens arbitratus sit, quod in recordationem omnino non veniat, quod de memoria divina deletus sit. Cujus impiissimum sensum in nono propheta recolit dicens: Dixit enim in corde suo, Non requiret. Itemque: Dixit enim in corde suo, Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat in finem. Tartarum quoque abyssi, id est, infernum, in quo mundi istius peccatores tenebuntur inclusi: ille velut captivum sub durissima videlicet dominatione detrusum vinculis infernalibus detinebat. Exsultans igitur, et laetabundus diabolus aestimabat, quod creaturam Dei sui omnem utique mundum, velut rex et Dominus esset perpetuo possestis impiis gentibus de terra ejus, judicatos pupillos et humiles
Abbreviated transcription (Latin):
aurisit. et obhoc subs piritali intellegentia puto hano metaforã conseruatã
eo quodhic draco rufus deauro bonorũ quo sdeiecerit sibi cubilesternat. qđ
comnes spiritales mundihuius diuitia: idestbonorũ hominũ sanctitatem
iuftitiã ceterasq uirtutes uelutaurũ subse habebitcũ eos obdormiente fide
in lutũ inmen sũ redigerit peccatorũ. Feruescere facit quasi profundum
marisollam et ponecquasicũ ungunta ebulliunt. Mare hoc scłm scđmall
cecitate tenebrosũ. Quoditadiabolus carnali accendit concupiscentia
ut ferucat adamanda terrena. siautẽ in bonã partemunguenta intedi¬
lexerimus. ut gratias scõrũ feruentes. hodo inter pretemus. a cantrario
diabolus marisistius habitator idagit. utquomodo ssirtaliũ gratiarũ
amore in spusc̃o feruescunt luadamorem mundustius homines presen¬

Expanded text:
auri sit. Et ob hoc sub spirituali intelligentia, puto hanc metaphoram conservatam, auri sit. Et ob hoc sub spirituali intelligentia, puto hanc metaphoram conservatam, eo quod hic draco rufus, de auro bonorum quos dejecerat, sibi cubile sternat, quod est omnes spirituales mundi hujus divitias, id est, bonorum hominum sanctitatem, justitiam caeterasque virtutes, velut aurum sub se habebit, cum eos obdormientes in fide in lutum immensum redegerit peccatorum. Fervescere faciet quasi olla profundum maris, et ponet quasi cum unguenta bulliunt. Mare hoc saeculum, seccaecitate tenebrosum, quod ita diabolus carnali accendit concupiscentia, ut ferveat ad amanda terrena. Si autem in bonam partem unguenta intellexerimus, ut gratias sanctorum ferventes hoc loco interpretemur, a contrario diabolus maris istius habitator id agit, ut quomodo spiritualium gratiarum amore in Spiritu sancto fervescunt, ita ad amorem mundi istius homines praesen
Abbreviated transcription (Latin):
nibusquantũ malisit et qũã potensquã sitomnino in reuocabilis.¬
incuius pennisestsanitas. huiusigitur rodiud est scĩqui sunt filulucis eius.
ab hoc principetenebrarũ dũin preuaricatione adam peccato illius detinen¬
tur obnoxii. autdũã redemptos et seruos subdit et subiungat: Possunt¬
et illi angeliquos secũdiabolus traxit. de quibus eta pocalr̃psidicitur. &
traxit secũ tertiã partẽ stellarũ interrã. Huradii solis intellegiquire¬
cedente s adõ uerolumine fastae sunt tenebrae. et principes tenebrarum.
łlergo subipsosunt quibus diabolus ẽ. rexetdominus aurũ uero scđm
hunc sensũ quẽ diximus. ipsi sunt radisolis. qui sub nomine auri petitio si
quiqque & magni intelleguntur łlos sibisternit quasilutũ cũ cos sibi sub¬
ditos peccatis sordidos ȩtuile s efficit. dicuntur autem dracones in eis locis
sccreuis et terrarũ abditis sinibus uel maxime commorari. Vbime tallum

Expanded text:
nibus, quantum mali sit, et quam potens, et quam sit omnino irrevocabilis. Snibus, quantum mali sit, et quam potens, et quam sit omnino irrevocabilis. Sistus Deus est, in cujus pennis est sanitas. Hi igitur radii, id est, sancti qui sunt filii lucis ejus, ab hoc principe tenebrarum, in praevaricatione Adam, peccato illius detinentur obnoxii, dum jam redemptos peret illi angeli, quos secum diabolus traxit: de quibus in Apocalypsi dicitur: Et traxit secum tertiam partem stellarum in terram: hi radii solis intelligi, qui recedentes a Deo, vero lumine, factae sunt tenebrae, et principes tenebrarum. Hi ergo sub ipso sunt, quibus diabolus est rex et dominus. Aurum vero secundum hunc sensum quem diximus, ipsi sunt radii solis, quia sub nomine auri, pretiosi quique et mali intelliguntur: hos sibi sternit quasi lutum, cum eos sibi subditos peccatis, sordidos et viles efficit. Dicuntur autem dracones in eis locis secretis, et terrarum abditis sinibus, vel maxime commorari, ubi metallum
Abbreviated transcription (Latin):
conuerat instipulamutdũeos pronibiliducit fiant ei ueluropula
quae et fumandos globos tartarei gnisaccendat. quodetalii co demisensu
hxerunt. estimant lapides funda iactatos ut faenum. Qua sistipula
estimabit mallcũ. Uerbũ nihil hominus diuinũ grauȩ scilic& & forte
contundens eũ & tterens utuastaduritia impietatiscius. saltema scarum
iosetatione tenutur prostipula aestimabit pnte malitia nãq obrutus
nonsenti&e pondustundendis de suꝑ. quñcortius factũ est nctdapis cis
i tincudomndompolis. quae nũ qua lice su pramodũtusa poddictur
tderidebit uibrantem hastã. Siueut aluidxerunt irement̃ sermonẽ ualidum
cuius lib& sci ad secũ uigore animiacuir tute emissũ non solũ nonuerebitur.
uenĩ &iã deridebit uel eundem sermonẽ uel etiã iaculantẽ. hoctotũ dedia¬
bolods̃ dediuersis modis acsimilitud nibus ideodicit. utdemonstrar& homi¬

Expanded text:
convertit in stipulam, ut dum eos pro nihil ducit, fiant ei velut stipula convertit in stipulam, ut dum eos pro nihil ducit, fiant ei velut stipula quae et fumandos globos tartarei ignis accendat. Quod alii eodem sensu dixerunt: Aestima lapides funda jactatos ut fenum. Quasi stipulam aestimabit malleum. Verbum nihilominus divinum, gravo scilicet, et forte contundens eum, et atterens vastam duritiam impietatis ejus, ut a sanctorum insectatione tenuetur, pro stipula aestimabit: malitia namque obrutus non sentiet pondus tundentis desuper, quoniam cor ejus factum est sicut lapis, et sicut incus indomabilis: quae numquam, licet supra modum tusa, producitur. deridebit vibrantem hastam. Sive, ut alii dixerunt, trementem sermonem. Validum cujuslibet sancti ad se vigore animi ac virtute emissum, non solum non verebitur, verum etiam deridebit, vel eumdem sermonem, vel etiam jaculantem. Hoc totum de diabolo Deus diversis modis ac similitudinibus ideo dicit, ut demonstret homi