comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cã tognitasiforit pattes morbaũ etas:
ĩpediat. nͭ ꝙ̃ qm̃ quiagat habeant.
de Licet ĩ ppłaib actõib pcͣator daruĩ
possit. tñdictndimẽ. m̾ito cũ qdeuia pu¬
blica agit. ⁊ pͥuato dap̃no exphibitõne
afflcitur. qi pͥuate actõnis dare posse ꝓ¬
turatorem miato magis dabit ad sc᷑¬
puitͥ uiolati actõneur is adꝙͣ ea res ꝑtur.¬
¶ ad. it actc̃em inutlari ex logẽ cor¬
nelia ꝓurator dari pot᷑ Nam i si ꝓꝑub¬

Expanded text:
a cognita, si forte parentes morbus aut aetas impediat, nec quemquam qui agat habeant. Licet in popularibus actionibus procurator dari non possit, tamen dictum est merito eum qui de via publica agit et privato damno ex prohibitione adficitur, quasi privatae actionis dare posse procuratorem. multo magis dabit ad sepulchri violati actionem is ad quem ea res pertinet. Ad actionem iniuriarum ex lege Cornelia pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊pͥuatum cõmodũ destndant. cã
cognita ꝑmittũt᷑ ꝓcuratorem dart. ⁊ pͥ¬
ea alius agcns enptõne repelutur
Si ꝓcatori opus nouu nũciatũ sit isq int¬
didutatr ne euiis fut edifsicanti defẽ¬
soris partes eũ sustinere. nec ꝯpesli taue.
ratam rẽ dnm habit turĩt ił artai sisa

Expanded text:
modum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus novum nuntiatum sit isque interdicto utatur "ne ei vis fiat aedificanti", defensoris partes eum sustinere nec compelli cavere ratam rem dominum habiturum Iulianus a
Abbreviated transcription (Latin):
ie. posse qͣm insiͥtutre. demit ut lib̃s qui
intotestate ab semis dicuntin ducant᷑
lbetiedimnõ posse desidcrare ait. nisint
totauere. qͣuid enim s si inħ iubitio iẽ
femor ex istirat. uelit fundum u ẽditare.
nõne ratum nõ uidebitur hr̃e ꝙ iudita¬
tũ est̾ocnq siuerus ꝓciator exfitus.
uł ip̃e p̃sel camsiã egiss etnuctꝰac̃t ni

Expanded text:
rem posse quem instituere. denique ut liberi, qui in potestate absentis dicuntur, ducantur, interdictum non posse desiderare ait nisi, cauere. quid enim si in hoc iudicio rem fensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne ratum non uidebitur habere quod iudicatum est? denique si uerus procurator extitisset uel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nem: sucturritur. ¶ qm̃ tam̃ defen¬
dert est. candr̃ uite. qͣm reus s̾irt. def¬
ensor marͥti inamplius ꝙͣ maritus¬
t facert possit nõ ẽ ꝯdempnanduis Io
re fu̾it ꝑatus :¬

Expanded text:
nem succurritur. Quoniam tamen defendere est eandem vicem quam reus subire, defensor mariti in amplius quam maritus facere possit non est condemnandus. Is re fuerit paratus
Abbreviated transcription (Latin):
raarumacͥtõntinam quid ad dꝗtis exat¬
ũcẽ ualerius. seueriis scribunt. cum suffi¬
ciat patremdare. exuolum. otate faicsed
puto si forte pr̃ abscas sit. nł suspecte uire.
quotasu sosbet filie ꝯpaere dedote actẽ ꝑo¬
sse tam ꝓcuratorem dare. ¶ ip̃e quo fili¬
us ꝑturaitor dari potetst. ⁊ adagendimi ⁊ de¬
fendedi Imutus ꝓturator ñ sollit dari.

Expanded text:
quod ad dotis exacum esse Valerius Severus scribit, cum sufficiat patrem dare ex filiae voluntate. sed puto, si forte pater absens sit vel suspectae vitae, quo casu solet filiae competere de dote actio, posse eam procuratorem dare. ipse quoque filius procurator dari poterit et ad agendum et ad defendendum. Invitus procurator non solet dar
Abbreviated transcription (Latin):
tatam iuditatum soluistipulatõne ꝓsuo ꝑ¬
curatore daͣta ꝓturator opeliendus c̃ad in¬
dicium actipiendim ita tam̃ siħ dñs sciẽ¬
te ꝓcuratore. ⁊ nõ ctͣdicente fecit. quod si
asntractũest. insciũ qͥdem ꝓcuratorem it¬
neri satis inciusse est. cõmiiit᷑ aũt ob
reminõ dfensamstipulatdnis clausula qͥad
cõi dnndundruiditiũ datus ẽ adagedim et
⁊ ad deferidendũ indebitur dat᷑ diplitaute la

Expanded text:
tatam, iudicatum solui stipulatione pro suo procuratore data, procurator compellendus est ad iudicium accipiendum: ita tamen si hoc dominus sciente procuratore et non contradicente fecit. quod si aliter actum est, inscium quidem procuratorem teneri satis incivile est, committitur autem ob rem non defensam stipulationis clausula. Qui ad communi dividundo iudicium datus est, ad agendum item et ad defendendum videbitur datus duplici cautela
Abbreviated transcription (Latin):
Ancause cognitõne. ⁊̃ ħu̾sabitur ⁊
utaͣ demũ tranfftrri aꝑcuratore iuditiũ
ꝑmirtat᷑. Siquis omiaiuditia ab eotrãs¬
ferre ꝑatus sit. cet̃msiuelit quuedam
granfferre q̃ dam relinquere iuste ꝓc̃ aror
hac̃ in ꝯstantiam rccussabiii s ħ itasimã¬
dato dnũs ꝓcurator egent  ecterum srmã¬
datum ci nõ est.cum n iniudicium qͥtꝙͣ
sunt tͥ ñp̾iudicant põq tranllactõ eaꝵ¬
x̃ licũ ñẽ tͥ necessaria. nealieno fr̃õhon̾er¬
ris ¶hxc⁊ autem tognitt̃ ꝓcuratoris
mutandi p̃toril est. ¶ Siexꝑarte acto⁊¬
atũ soluistipulatõnem arco fcãm idq

Expanded text:
sabitur, ut ita demum transferri a procuratore iudicium permittatur, si quis omnia iudicii ab eo transferre paratus sit. ceterum si uelit quaedam transferre, quaedam relinquere, iuste procurator hanc ‹in›constantiam recusabit. sed haec ita, si mandato domini procurator egit. ceterum si mandatusunt tibi non praeiudicant ideoque translatio earum litium non est tibi necessaria, ne alieno facto onereris. haec autem cognitio procuratoris mutandi praetoris est.Si ex parte actoatum solui stipulationem a
Abbreviated transcription (Latin):
hĩturũ ad ꝙ̃ea res ꝑtinebit cau̾e deb¬
et ¶ S ĩtdũ licet suo nõie ꝓcͤator exꝑ¬
iatur.tam̃ terato debebit cau̾e inpon
pcͣatori retuut inͣ uit ꝙabsẽti dare
oportersagit ħ udii d̾ suo noĩe: pp̃ su¬

Expanded text:
uem ea res pertinebit cauere debet. sed interdum licet suo nomine procurator experiatur, tamen de rato debebit cauere, ut Pprocuratori rettulit, iurauit absenti dari oportere: agit hoc iudicio suo nomine propt
Abbreviated transcription (Latin):
rem iudicatam ꝓtator someti ct̃no m¬
andat uuditõ. retuꝑare debetspenam
Inoicdet ¶ litis inpendia bona fide fc̃a
us ab actoris ꝓturatore. uł arei debere ei
restitur equitas suadit. ¶ S iduob mã¬
datasit ad ministracio ⁊t negociruo
quoꝵ ait debir or sit mandatori an al¬
ter cum edrecte adurus sit᷑. i utiq rec¬
te noneum ob id minus ꝓcurator intel¬
ligitur ꝙ is quo cumqquo agnm ꝑ cãtor sit

Expanded text:
o mandati iudicio reciperare debet: poenam non debet. Litis impendia bona fide facta vel ab actoris procuratore vel a rei debere ei restitui aequitas suadet. Si duobus mandata sit administratio negotiorum, quorum alter debitor sit mandatoris, an alter cum eo recte acturus sit? et utique recte: non enim ob id minus procurator intellegitur, quod is quoque cum quo agitur procurator sit
Abbreviated transcription (Latin):
cieiamer̃ nocẽtiã extussantem audiri
tqũ ẽ. ⁊ ordinariũ admittere. ꝙ ex resccip¬
nomine qͥs actõnc̃ dari sibi postulauit
is tũ uiriboni arbitratu defendat ⁊ eiqͦ
net: boniuiri arbitratu sanfdet ⁊quũ
p̃tori uisũ s̃eñ qui alituius noĩe ꝓ cura¬

Expanded text:
cientem et innocentiam excusantem audiri aequum est et ordinarium admittere: quod et ex rescripnomine quis actionem dari sibi postulabit, is eum uiri boni arbitratu defendat: et ei net, boni uiri arbitratu satisdet'.Aequum praetori uisum est eum, qui alicuius nomine procura
Abbreviated transcription (Latin):
auł ncius ticuis. cͥi intẽd ir gaio st¬
io. qiiuriã passaatq ĩ eamrem testatb¬
nem apud p̾fcm̃ p̃torioretitauit. p̃f¬
ectus fide nõ habit a testatõnis. ulłam
in suriam titium lutium passit esse:
gax seio ꝓmuunitiairit. quero. ã testes
quoꝵ tesamoniinui reꝓbatũ ẽ. qieꝑfa

Expanded text:
ucius Titius crimen intendit Gaio Seio quasi iniuriam passus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio recitavit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntiavit. quaero, an testes, quorum te
Abbreviated transcription (Latin):
Niui Set susquipignorscruũ accepit
octident cum uł uulucrautrit lege aqui¬
la uł pignoratitia ꝯutiuri potest si alt¬
ntra ꝯitntus cẽ debebit actor
quis aquilta tenericum celsus ait idẽcꝵ

Expanded text:
t occidit eum uel uulnerauit, lege Aquilia et pigneraticia conueniri potest, sed alterutra contentus esse debebit actor.quis, Aquilia teneri eum Celsus ait: idem
Abbreviated transcription (Latin):
te sunes ꝑ p̃scidissent similo alio mͦ
nͥ p̃cissis fimib crplicare se potuerait
ninam actc̃am dandam. Idemq slabbo
auis pascaroꝵ intiderat estimauerũt
plane siculpa nautarum id fcm̃ est le¬
ge aquilia agendum s nͥ dampnim
iria agnur obretia/ non piscium qui
ioco capti nonsumt sĩ estim att̃eim ĩ

Expanded text:
tae funes praecidissent, si nullo alio modo nisi praecisis funibus explicare se potuit, nullam actionem dandam. idemque Labeo auis piscatorum inciderat, aestimaru‹nt› plane si culpa nautarum id factum esset, lege Aquilia agendum. sed ubi damni iniuria agitur ob retia, non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri aestimationem,
Abbreviated transcription (Latin):
¶s nõcẽ nouum ut lex specialiter quibid¬
am cruumeratis gn̾ale subicat ucrbũ
quo sꝑrcialia ꝯplectãtur que sña urera
est ¶Rupisse eum itq accipienus
qui uulnerau̾it uł urrgis uł loris uł pu¬
gius gͦdit uł relo. uł quo alio uͭ tĩdeat¬
alicnus corpiꝰ uł tͥ morem feccrits:
ipadanum si dampnuminuiria datum est
bcterum sinullo dampnum seruum
p̾cio uuliorem detcriorem uefeccrit aculia
c̾sat. mintiarum Qne erit agendum dũ¬
tirat aquilir etũ easruptĩei que dampna
dint ꝑscquinir g eisip̃cio quidam nõ sit de¬
tarior scruus fr̃s uerum sumptus insalute¬
num datum atq ido lege aquila agi pose¬
siquis ustiment scicent uł in quimi̾t
aquilia ꝙĩ tuptrit tenetur ¶ Sy isiquis
miiimm i famientum ncũ esfuderit in
flien sufficit aquilie actõ ¶ Item siqͥs
frumento arenam mł aliuo quid inmiscu¬
it ut difficił sepatatõ sit qi acorrupto a¬

Expanded text:
sed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdsed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo specialia complectatur: quae sententia uera est.Rupisse eum utique accipiemus, qui uulnerauerit, uel uirgis uel loris uel pugnis cecidit, uel telo uel quo alio, ut scindealicui corpus, vel tumorem fecerit, sed ita demum, si damnum iniuria datum est: ceterum si nullo servum pretio viliorem deterioremve fecerit, Aquilia cessat iniuriarumque erit agendum dumtaxat: Aquilia enim eas ruptiones, quae damna dant, persequitur. ergo etsi pretio quidem non sit deterior shi uideri damnum datum: atque ideoque lege Aquilia agi posse.Si quis uestimenta sciderit uel inquinauerit, Aquilia quasi ruperit tenetur.Sed et si quis milium uel frumentum meum effuderit in flumen, sufficit Aquiliae actio.Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficilis separatio sit, quasi de corrupto a
Abbreviated transcription (Latin):
inuiraa tenens ait ꝓcuł agi nõ posse qr
metuam ne michi dampnum des damp
nu̾fecti puto susficcre caucionem ꝓcuł
omiinuł ex locato uł loge a quilia tencu
itant colonus possit seruum nore debcre
⁊ simo uidicio rescẽt iudicata altero ami¬
ampnm eum in uina teneri cur tales
hu̾it h demsequandum ⁊ cirta inquillino¬
lassent tucas exiseris legis aquilie actõ¬
nem ⁊ petere celsus ait ¶ Inquid lextu¬
peit rpissc nerbum fere om̃s ureress¬
it intellexerunt corruꝑit ⁊ ddo celsus qu¬
erit silolim aut auenam inseniamali¬
solum ꝙyui aut dam dominum posse agͥc
uł silocitꝰ fundus sit colonum si ĩ infrm̃
agendum s ⁊ sicoionusu eam ex̾cuert
cauert eum debere ñ amplius non agi
habeit alia nusla ip̃ius mutatr̃e aplitare
aliudcuns molesta separatõ si eo plane
qui uinum spurcauit uł esfudit uł acit᷑
fecit. uł alio modo uitianit agi posse a̾ͥli¬
timpti appeslatt̃e ꝯtineturi nõ nogat᷑
fcͣm ⁊ ustum ꝯtincri corrupn apellarõe

Expanded text:
is? et ait Proculus agi non posse, quia metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem. Proconum vel ex locato vel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit servos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, altero amamni eum iniuria teneri, cur tales ‹habuit›. idem seruandum et circa inquilinolassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait.Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt 'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si lolium aut auenam in segetem alisolum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendum, et si colonus eam exercuit, cauere eum debere amplius non agi,habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit.Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecit uel alio modo uitiauit, agi posse Aquilirupti appellatione continentur.Et non negat fractum et ustum contineri corrupti appellatione,
Abbreviated transcription (Latin):
nem admodum silaqueos eo lociposu¬
isses quo nus ponendin haltres ⁊ pecus
uitim incos laqucos incidiss.  et sip¬
tectum menm ꝙ sup̃ domum tuam nu¬
no iuire habebam recidisses posse mere¬
cum dampni inurat agere ꝓcus scri¬
bit debiustuus enͥm mecum uis mͥñ

Expanded text:
emadmodum si laqueos eo loci posuisses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset.Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me tecum damni iniuria agere Proculus scribit: debuisti enim mecu
Abbreviated transcription (Latin):
ria tenebitur siuero nõ mꝑicia frogit
s riimas habrbat uiciosas sic porest cẽ
iuire sotient ⁊ euis modi materie dãt᷑
non ꝑiculo suo se faceresque res qeło¬
cato tt̾lit actiẽm. ⁊ aquant ¶ Sicumim¬
ritus uxori Margantas erͥtricatat dediss
iuisueasq inuito uł insc̾ioiuiro ꝑforass
ut ptussis inlineuteretur teneneam¬

Expanded text:
ria tenebitur: si vero non imperitia fregit, ria tenebitur: si vero non imperitia fregit, sed rimas habebat vitiosas, potest esse nire solent, cum eiusmodi materiae dantur, non periculo suo se facere, quae res ex locato tollit actionem et Aquiliae.Si cum maritus uxori margaritas extricatas dedisset in usu eaque inuito uel inscio uiro perforasset, ut pertusis in linea uteretur, tene
Abbreviated transcription (Latin):
nirent puta siinfluncu uł inmare uł in
nt ope ꝯsilioq furtum fc̃m agendum
dari posse actõnem ait ¶ Simulier si¬
cerit. Brutus ait aquillia teneneri ꝙ̃ ruꝑ
it ⁊ si mulum plus iusto honerau̾it. i ali¬
quid menbri ruꝑit aquilie locum fore
Sinauera uẽnaliciarum mercium ꝑ fo¬
rass aquilie actõnem eẽ ꝙ̃ ruperit ꝙĩ iuł
sccibit. ¶Sioluiam umaturam decerpse¬
rit uł segͥecem descu̾nt ininaturam uł
tanenus inuuis adiecit insi inquid un¬
as innterram adictit ut effuderentux¬
Idem ⁊ insslua cedna scribit ut siium¬
anram aquilia teneatur ꝙ summaturã
interceꝑit furti teneri eum ⁊ aboꝵ fur¬
tin cessarum ¶ Sisalictum maturum
nta ne stixpes lederes tisseris cessare aqui¬
sam ¶ et sipuerumquis castrau̾it ⁊ p̃¬
ciosiorem fecerit uił scribit cessare aqu¬
iliam s inuuirarum erit agendum aut
exͦdo edilim̃ aut inquadruplum ¶ Si
calicem diatretum faciendum dodisti
siquidam imꝑitia fregit dampniinui¬

Expanded text:
mare uel in runt, ope consilio furtum factum agendum, n factum dari posse actionem ait. Si mulier cerit, Brutus ait Aquilia teneri quasi rupto. Et si mulum plus iusto onerauerit et aliquid membri ruperit, Aquiliae locum fore. Si nauem uenaliciarum mercium perforasset, Aquiliae actionem esse, quasi ruperit, Uiuianus scribit. Si oliuam inmaturam decerpserit uel segetem desecuerit inmaturam uel tauenus in uuis adicit, nisi, inquit, in terram uuas proiecit, ut effunderentur.Idem et in silua caedua scribit, ut, si immatura, Aquilia teneatur, quod si matura interceperit, furti teneri eum et arborum furtim caesarum. Si salictum maturum ita, ne stirpes laederes, tuleris, cessare Aquiliam. Et si puerum quis castraverit et pretiosiorem fecerit, Vivianus scribit cessare Aquiliam, sed iniuriarum erit agendum aut ex edicto aedilium aut in quadruplum. Si calicem diatretum faciendum dedisti, si quidem imperitia fregit, damni iniu
Abbreviated transcription (Latin):
perari non potiꝑt nullam in dnm̃dã¬
dam actõcism autrm culꝑa unrta¬
rum id scm̃ sit puto acpuliam suffi¬
ceresifimem quis quo religara ia¬
uis erat p̃ciderit de nam que perut in
lesis que pocudos nõ sunt agendumẽ
pugi ut cecane s ⁊ de apro leone cete¬
ris qͣnt fcris inub idem erit dicenidum¬
¶ Magistratus inumcipales si dampnũ
iniuma dederint posse aquallia teneri
rrifame eas netauiss ditm non patit᷑
ie eis ꝗ baria aifferre ⁊ infcm̃ actõ dan¬
daest it̃ sidum putat se ex lege pig¬
tas ormuptas rat red̾at dratur logem
magistratus adnersus resistentemui¬
oleacuis fecerit non tenebitur aquili¬
a. sam siopignori scruum cepiss. ⁊ ile¬
se sus ptuderet nulladatur atõ ¶ Nit

Expanded text:
perari non potuit, nullam in dominum dandam actionem: sin autem culpa ‹n›autarum id factum sit, puto Aquiliae sufficere.Si funem quis, quo religata nauis erat, praeciderit, de naue quae periit in laesis, quae pecudes non sunt, agendum est, ut puta de cane: sed et de apro et leone ceterisque feris et auibus idem erit dicendum. Magistratus municipales, si damnum iniuria dederint, posse Aquilia teneri. et fame eas necauite eis cibaria adferre, in factum actio danda est. item si dum putat se ex lege capitas corruptasque reddat, dicitur legem magistratus aduersus resistentem uiolentius fecerit, non tenebitur Aquilia: nam et cum pignori seruum cepisset ese suspenderit, nulla datur actio.Haec
Abbreviated transcription (Latin):
erit aut supͥm cdisfĩcim dirut lege aqu¬
abia tenetur ¶ Siqis aqueduitum me¬
um dirnert licec cerenta mea sunt q̃
ditupta sunt tamcnqͣr terra mea nonsit
tilam damdam ¶ Siexpsustro lapisocti¬
occit ⁊ quidru  prit uł firgenit a qui¬
lie actĩe ꝑuist errium tenetͥ plasit si
ipaie ⁊possuit lapiles ⁊ lto lapsi sunt¬
Siquis scrim ⁊ductumad mulũ
tegendum hñs ⁊ mandauerit ei muls̃
itie inpallicem sumnenm aligau̾it de
soro inuilus eruꝑit sit ut ⁊̃ poilicẽ
auelleret seruo ⁊ si p̃cipitaret mesasca¬
bit Siproꝑito inptraus locatus sutr
ducto agendum ⁊ domumo obinulum cu¬
puim ur debilitatum s siictu aut terr¬
caueris lacum uino plemumcurandum
⁊ͥtic cum ꝑtudit ut uimum sit effusũ
labeo scribit instm̃ agendu
capiendoꝵ causa faciunt siminnerib
feteritit ed q aliquid occib̾it fcm̃q de¬
tenus est lege aquilia obligan sint an¬
t si malus socis ubi ficrisonent fecerĩt
iuchil tcnentur ħ̃ tamen actõ extausa

Expanded text:
erit aut si ipsum aedificium diruit, lege Aquilia tenetur.Si quis aquae ductum meum diruerit, licet cementa mea sunt, quae diruta sunt, tamen quia terra mea non sit, tilem dandam.Si ex plostro lapis ceciderit et quid ruperit uel frliae actione plostrarium teneri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt.Si quis seruum conductum ad mulum regendum commendauerit ei mulum ille ad pollicem suum eum alligauerit de loro et mulus eruperit sic, ut et pollicem auelleret seruo et se praecipitaret, Mela scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agendum cum domino ob mulum ruptum uel debilitatum, sed si ictu aut terrcaueris laccum uino plenum curandum et ille eum pertudit, ut uinum sit effusum, Labeo scribit in factum agenducapiendorum causa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid decidit factumque deterius est, lege Aquilia obligati sunt: at si in aliis locis, ubi fieri solent, fecerunt, nihil tenentur.Haec tamen actio ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
tipłi fuit iuspicitur ¶ Idcmmuł sci¬
ibir estmatõnem homis occissiadid
tempus refem quo płim ineo armof¬
uit ⁊ idco sip̃cioso pictori pollex fũit
p̃tissus ⁊ intra attum quo p̃tidereturr
fu̾it ottisus posse eum aquilia agere p¬
ꝙ artem ꝯ pollite amississ ¶ S ⁊ liser¬
uus quimagnas fraudes inmeis ratõi¬
b ꝯmisserat fu̾it ocrisus dequo qõnem
hr̃e destinaneramut fraudim participe
eruerentur rectissumt labeo scribittã¬
n eftunandum qñti mea inter erat fi¬
audes sn peumꝯ missas decegi nonꝙͣ¬
ti noxa ip̃ius serm ualeat ¶ Si ⁊ sibone

Expanded text:
imi fuit inspicitur.Idem Iulianus scribit aestimationem hominis occisi ad id tempus referri, quo plurimi in eo anno fuit: et ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, quo praecideretur, fuerit occisus, posse eum Aquilia agere puam artem cum pollice amississet.Sed et si seruus, qui magnas fraudes in meis rationibus commiserat, fuerit occisus, de quo quaestionem habere destinaueram, ut fraudium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes serui per eum commissas detegi, non quanti noxa eius serui ualea
Abbreviated transcription (Latin):
aielia agere dñm posse ꝯstat ⁊ silcgeaqͥli¬
aegerit pͥudiciũ fĩ cornelie nõ delit¬
hcc acto adusus ꝯfitentem ꝯpetit insimp¬
lum adurrsuis negantem neganten iti¬
⁊dupium ¶ Si quis homincm uiuuf
also ꝯfiteatur occidisse ⁊ posteaꝑatus u̾t¬

Expanded text:
 Cornelia agere dominum posse constat: et si lege Aqa egerit, praeiudicium fieri Corneliae non debet.Haec actio aduersus confitentem competit in simplum, aduersus negantem in duplum.Si quis hominem uiuum falso confiteatur occidisse et postea
Abbreviated transcription (Latin):
aur Prounsiseruum occidisti ꝙͣ sub
pena tridendum ꝓmissi utilitas uenit
i ħ iudicium ¶ It̾ cause corpori cołen¬
tes estimantur siquis exome dis ant sĩ¬
phoniacis aut gemelł aut quadriga a¬
ut expari musarum unum uł unam oc¬
ciderit ñ solum enuim ꝑempticorporis est¬
imatõ fatienda est s ⁊ cius ratõ hr̃a debet
qub ceta corpora depreciata s unt

Expanded text:
occidisti, quem sub poena tradendum promisi, utilitas uenit in hoc iudicium.Item causae corpori cohaerentes aestimantur, si quis ex comoedis aut symphoniacis aut gemellis aut quadriga aut ex pari mularum unum uel unam occiderit: non solum enim perempti corporis aestimatio facienda est, sed et eius ratio haberi debet, quo cetera corpora depretiata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lem actõem ne sit inpotestare seruuit
serius cõis incus ⁊ tuns sit occissus ał
uoticitelsus scribit alterũ ex dñis age̾¬
tem aut litis estimatõem ꝯsctuturumi
pparte aut noxe dedi ⁊ insolidum op¬
ortere qr ħ res omisioncui non recipit¬
¶ Serm aũt octidatis noĩc domin
tentar is ucto cubonafide siruit ñ tene

Expanded text:
t seruus communis meus et tuus sit occisus a seruo Titii, Celsus scribit alterum ex dominis agentem aut litis aestimationem consecuturum pro parte aut noxae dedi ei in solidum oportere, quia haec res diuisionem non recipit.Serui autem occidentis nomine dominus ten
Abbreviated transcription (Latin):
tus erat aque outtus citri seruituit
rscu̾psit urc suo posse eum untrade
ampacta iomeam scapham dampnum
michi dedit quesitum est qucacto mnich
pariu refert. an nanem imnitendo aut
s̃ striudam anaue ducendo antua mami
dampnum deidas qr om̃ib his modis
ꝑarte dmpno afficioꝵ s si funcrupto
aut ꝯ anillo regerear nauisiiturris

Expanded text:
tus erat aquae ductus citra servitutem, rescripsit iure suo posse eum intercidinpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum est, quae actio mihi parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu damnum dederis, quia omnibus his modis per te damno adficior: sed si fune rupto aut cum a nullo regeretur n
Abbreviated transcription (Latin):
uro siber bona fide m̾seriuat ip̃m lege a¬
quilia mͥteneri ¶Siseruus ẜeoitariũ
occidatur queritur quis aquilie agat
cum dñs nullus sit nꝰ serui n ait cel susle¬
gem dornuro dempina salua ẽẽ uoluisse
dñs ego Reditas habebr̃ q̃re adita hedit¬
ate hr̃es poterit exꝑiri ¶ Siscauis le¬
gatus post aditam heditatem sit occisu
s ꝯpetere legis aquilie attõnem sogata¬
no si post mortem serui agnouit legat¬
ums tꝑsirepudiauit ⁊ sequens eẽ iłan¬

Expanded text:
homo liber bona fide mihi seruiat, ipsum lege Aquilia mihi teneri.Si seruus hereditarius occidatur, quaeritur, quis Aquili‹a› agat, cum dominus nullus sit huius serui. et ait Celsus legem domino damna salua esse uoluisse: dominus ergo hereditas habebitur. quare adita hereditate heres poterit experiri.Si seruus legatus post aditam hereditatem sit occisus, competere legis Aquiliae actionem legatario, si non post mortem serui adgnouit legatum: quod si repudiauit
Abbreviated transcription (Latin):
legatus scruus ap̃ ħ̾edem remeat aquili¬
atus sit añ aditam Reditatem in h̾cdita¬
te quidamactõ remansit s cadcre cã
logatario hxrm oporret ¶Siscrinis u¬
ulneratus mornifere postea ruma uł
naufragio uł alio ittu manirius ꝑ ie¬
nt de occisso agind posse s qĩ de ml¬
nerato s si mamimissus uł aliengł

Expanded text:
s seruus, apud heredem remaneat Aquiliratus sit ante aditam hereditatem, in hereditate quidem actio remansit, sed cedere ea legatario heredem oportet.Si seruus uulneratus mortifere postea ruina uel naufragio uel alio ictu maturius perierit, de occiso agi non posse, sed quasi de uuln
Abbreviated transcription (Latin):
ait eadam lex acquilia octerarum rerim
p̾tit hominem ⁊ petudem octissum Siqͥs
altiridampnum facit ꝙ usserit freg̾it
stosiquisgͥ nõ octident hominem uł petu¬
dem s ulsirt fregerit ruꝑit sũ dubioex
his uerbis legił agendum erit ꝓũsifacẽ
seruo meo obieceris ⁊ cum ustit deneb̾ii
michi ¶ Itemsi arbustum meum uł ml¬
lam meam icenders aquilit actõnem ha¬
bebo ¶Siquis insulam uoluetit memi
nenit aquisua trnebitur ⁊̃ intino ñ mi¬
nus ⁊̃ inquilmus tenebitur obres coꝵ ex¬
ustas ¶Sifornrius serinis coioniad
fornacem ob cormiss ⁊ iulla fu̾it exusta
neratuis sccibit ex locato ꝯucutum p̃stst¬
are debert sinegligens in e ligendismi¬
nisttriis fuit cettrum sialius ignemsb̾¬
iececit fornati alius negligtifti custo¬
custodit nil fecit quirrde ignem sub¬
petert actõnem tam ineum quiad form¬
cem ob corminuit ꝙͣ meum quinggligent᷑
custodit nec quisꝙͣ drix̾it meo qui ocor¬
muut: rem aũt humanam ⁊ naturalẽ

Expanded text:
erarum rerum praeter hominem et pecudem occisos si quis alteri damnum faxit, quod us‹s›erit fregerit sto'.Si quis igitur non occiderit hominem uel pecudem, sed usserit fregerit ruperit, sine dubio ex his uerbis legis agendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi.Item si arbustum meum uel uillam meam incenderis, Aquiliae actionem habebo.Si quis insulam uoluerit meam nerit, Aquilia tenebitur etiam uicino: non minus etiam inquilinis tenebitur ob res eorum exustas.Si fornicarius seruus coloni ad fornacem obdormisset et uilla fuerit exusta, Neratius scare debere, si neglegens in elegendis ministeriis fuit. Ceterum si alius ignem subiecerit fornaci, alius neglegenter custocustodit, nihil fecit: qui recte ignem subcompetere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
ait lex quantiis homo inco antio płimi
fuiss Q clansula estimart̃ nem ht̃ dei
pni ꝙ datum estcamus autemretiors¬
us ꝯputatur exquo quis oce isus est Q
simortifc᷑ fu̾it nulneratus ⁊ postea post
longum interuallum mortuus sit iñ

Expanded text:
homo in eo anno plurimi fuisset'. quae clausula aestimationem habet damni, quod datum est.Annus autem retrorsus computatur, ex quo quis occisus est: quod si mortifere fuerit uulneratus et postea post longum interuallum mortuus sit, inde
Abbreviated transcription (Latin):
n õ usuñ capunitur uł iõ qr tales sunt
scruitates ut ñ hañt cectam ꝯumiam¬
q possessionen. Nemo .ii. tam ꝑpetuo
tãq ꝯtinenter ire potecit ut uoi nullo
momiento possessio eius inter peslari
uideatur item ⁊ niscrunutib p̃dioꝵ
urbanoꝵ obseruatur ¶Sẽrnitus in¬
necis ad sepuclcrum pͥuati uiris man
mõ remitti dño fudi seruientis potest ꝑ
atquiri ⁊̃ post religionem scpulcri ħse
runus potests publito loco interuemẽ¬
te uł ua publica haͥistus scruitus in

Expanded text:
ia tales sunt seruitutes, ut non habeant certam continuamque possessionem: nemo enim tam perpetuo, tam continenter ire potest, ut nullo momento possessio eius interpellari uideatur. idem et in seruitutibus praediorum urbanorum obseruatur. Seruitus itineris ad sepulchrum priuati iuris manet et ideo remitti domino fundi seruientis potest: et adquiri etiam post religionem sepulchri haec seruitus potest. Publico loco interueniente uel uia public
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ scd̾mq sifide uissores dati erant mins¬
int dabitur uncos actõ mormo rt dem põ¬
p̃ ait si non post longum tempus decess¬
trit qr si aduidicium ueniss uttr cinco¬
ccontestari actoᷤ potuiss¬
sistere ut actori ꝓsetutio ioco cececiort ñ
sit ꝙͣuis cractõ rei cẽ possit difficiliorlit¬
et enim difficilior exactt̃ sit tam̃dicend¬
nam ꝑdidiss uidem ⁊apenineadam cãst¬
ensse ergoctq aliiiidicatus sistraic inta¬
timendum est ꝙ exstimatõ eius ꝙ int̃ sir
agenus et ad illud tempus rifecanda est
quo sisti debuit non adid quo agnur quã¬
nis de sidesierit eius inter rẽ
ut ip̃e sitigaturusuł abalio stipilatur
uł ip̃t ꝓmissit net caomittitur stipula¬
tõ nit sut usscres retmentur q seruu¬

Expanded text:
t si fideiussores dati erant, minime dabitur in eos actio mortuo reo. idem Pomponius, si non post longum tempus decesserit: quia si ad iudicium uenisset, litecon‹te›stari a‹c›tor potuisssistere, ut actori persecutio loco deteriori non sit, quamuis exactio rei possit esse difficilior. licet enim difficilior exactio sit, tamen dicendnam stetisse: ergo et qui alii iudicatus sistitur, in eatenendum est, quod aestimationem eius quod intersit agentis ad illud tempus referendum est, quo sisti debuit, non ad id, quo agitur, quamuis desierit eius interesse.ut ipse litigaturus uel ab alio stipulatur uel ipse promittit: nec committitur stipulatio nec fideiussores tenentur, quia seruu
Abbreviated transcription (Latin):
nichil intessit ¶ Secumõĩe ex hac tausano¬
raliuditõ agtudum om̃s ꝯsencunt ẽt hedida¬
tur s nõ ultra annum aduecsus autem
htdcm actenus puto dandam actõnemut
exdolo defuntti iñs ñ uetu r ⁊
¶sit nõ ꝓ hibete dͥ fecerit quo minis mui¬
dicto sistã offiluis dandam merceptõnem
aduersus dm̃nait ne exdol̃o sermon̾s lucit¬
tut Siũo sine uolunt tate dm̃scrunsii
faccrit sabinus noxale uiditum dandum
gaitłnt fcĩ seruidño ob eẽ debere nsi acte¬
ip̃ Ex hoc cdco aduersus eumquido¬
tofecit q nominus quis iniuditumus¬
catus sistat infcm̃ actõꝯpetit qñti actor¬
is eintfint eum sistiuinquo uditõ dedutitͤ
siquid̃ apmisserit actor od eanrealucsa¬
tisiitiis tempore dm̃ũ rel intecan sibia¬
quieat aut actõne ubatiũ fu̾inptant¬
et siis qui dolofecent quominus iditõ

Expanded text:
nihil intersit. Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agendum omnes consentiunt. Et heredi datur, sed non ultra annum. aduersus heredem autem hactenus puto dandam actionem, ut ex dolo defuncti heres non lucretur. 2 ssit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem aduersus dominum ait, ne ex dolo serui dominus lucretur. si uero sine uoluntate domini seruus hoc fecerit, Sabinus noxale iudicium dandum ait nec factum serui domino obesse debere nisi hacte Ex hoc edicto adversus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium vocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: veluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit. Plane s
Abbreviated transcription (Latin):
allus ad oleuerit. aut morte obͥeritant ĩ
ab stentus sixditate de negabitur exstipn¬
iatu actõ nem et sup̃iis reique peteba¬
batur si tutor iuditatus fuit eteoꝵ quid
acciderit noc̃e dandam ineũ actõnem
uiditati ꝓbatura est de ferus ⁊ dilacõil¬
aduiditum uenire oront dimartiex¬
primitur qr occupati ctarem rustitã
infoꝵ ꝯpellendi nosunt  S sip̃tor aut
ꝑignoranciam uł ꝑsocordiam euo care
tuscare eos ꝑseuerau̾it huq sponte
uenerint siquidaͣm siuãm dixit p̃senti¬

Expanded text:
illus adoleuerit aut mortem obierit aut etiam abs‹t›entus sit hereditate: denegabitur ex stipactio. nam et ipsius rei, quae petebatur, si tutor iudicatus fuerit et eorum quid acciderit, non esse dandam in eum actionem iudicati probatum est. DE FERIIS ET DILATarci exprimitur, quia occupati circa rem rusticam in forum conpellendi non sunt. Sed si praetor aut per ignorantiam uel socordiam euocare eos perseuerauerit hique sponte uenerint: si quidem sententiam dixerit praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
tõnemigitur surãm infutnabitur s ex¬
cipuntur cetre canse exquibus cogipo
tempore pͥmrasit hest sidilatõ actõnt
sit ꝑempt᷑a ¶ Sane quocitus res urget.
cogendi sumus quidem adp̃toremutut¬

Expanded text:
nem igitur sententia infirmabitur. Sed excipiuntur certae causae, ex quibus cogi potempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit peremptura. Sane quotiens res urguet, cogendi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
hibitus ẽut sistere non possit exceptco
adiuuatur not immnecito trm cum enim
a̾ntalipissione p̾sencia opus sit qm̃¬
aomodum potuit sesifrert quiad uer¬
sa ualitudine inpeditus ẽ ctideo ⁊̃ lex¬

Expanded text:
hibitus se sistere non possit, exceptione adiuuatur, nec immerito. cum enim in tali promissione praesentia opus sit, quemadmodum potuit se sistere qui aduersa ualetudine impeditus est? et ideo e
Abbreviated transcription (Latin):
uitaorit statutudum nam n sit. ar¬
teͣndus est ut poisit cioiti cur nõ in¬
ulto tempore añ ꝑft̃s est quam dies
causari tempestatemus uimflum¬
netur aut quid si tempessatas qui¬
dam urmari fuit terra aut̃ istt po¬
tuit uecure uł flurunt a circutrt e¬
que dicendumẽ nõ semꝑ ei excep¬
tõnom ꝑ dessenisi angustit᷑ nonpa¬
cicbantur t̾ra iter metiri uł tirrm¬
inpless omẽm iocum inquo sistiop¬
ortuit uł aliqua sorritta cͣaiamit¬
tas curadaͣm locum cuerterit uł p̃¬

Expanded text:
ita erit statuendum. Nam neque sic arctandus erit, ut possit ei dici, cur non multo tempore ante profectus est quam dies causari tempestatem vel vim flumnetur? Aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit venire, vel flumen circumire? Aeque dicendum est non semper ei exceptionem prodesse, nisi angustiae non patiebantur terra iter metiri vel circumimplesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eumdem locum evertit, vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
singioi dii omnimari p̃ror iubet p̃rer
euidictn quo cautum ꝓmititur etinꝙe
sistert iudicio oportet nam sane tał
ea transsactumest exceptõ dou oponide¬
Aet quis ir depena ꝓmissa laborat post ne¬
gocium transsactum cum ⁊̃ transsac̾ti
negocii exceptõnem putauerit quis no
nit ¶Siquis municipał nimtris cau¬
suã ꝓmisssionẽ ñ stet̾it equissut̃

Expanded text:
singulos dies dinumerari praetor iubet praeter eum diem, quo cautum promittitur, et in quem sistere in iudicium oportet. nam sane talis ea transactum est, exceptio doli op‹p›oni debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptionem putauerit quis nocrit. Si quis municipalis muneris causuam promissionem non stetit, aequissimum
Abbreviated transcription (Latin):
arus Sitimiimo exdominis noxaliiu¬
diõ anttur anpparte sotu satis oare detrͣ¬
ret ¶ Sabiisait nõ ddłne qr quodam
modo totum suum hominẽ deffudere de¬
let cłm insosidum defendi nccessitascẽtñ
neudite anditur siꝓparte paratus sit
defendere. U lp̃¬
siiest captitalum actõnum inuiurũqͦ
ĩ mmitetii ⁊̃ imeliorem causam uide¬
ineadami cansasisti inder᷑ nt intadaniã¬

Expanded text:
ale. Si cum uno ex dominis noxalis agetur, an pro parte socii satisdare deberet? Sabinus ait non debere: quia modo totum suum hominem defenderet, cui in solidum defendendi necessitas esset, nec auditur, si pro parte paratus sit defendere. 5 sia est capitalium actionum iniuriarumque , etiam in meliorem causam uidein eadem
Abbreviated transcription (Latin):
siquida̾m dominus nõ negat inporestat
ditõ emsisti ꝓmiteit uł iudicium acci¬
pert ᷤ aut si nolit defendert eumcntuĩ
ꝯprimum potuent sexibituriͣ. ¶Sui
uero falso nigit insua pottstate eẽ susce¬
ptrirũ iuditium sine noxe deditõne id q
inł stribit sidolo fccerit quominuis euis

Expanded text:
potestate dicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. idque Iulianus scribit et si dolo fecer
Abbreviated transcription (Latin):
urtantunusum fructum ht̃ possesso¬
remnõ et̃ ulp̃ scribit scred itor quipi¬
gnus accepit possessor nõ est tam̃ ⁊ si
possessiontm hãt aut sibi traditã aut
p̃cario dobntori ꝯcessam ¶Sifundusĩ
telliguntindiu̾sa cansaest euis quifũ¬

Expanded text:
ssorem non esse Ulpianus scripsit. Creditor, qui pignus accepit, possessor non est, tametsi possessionem habeat aut sibi traditam aut precario debitori concessam. Si fundus in telleguntur. Diuersa causa est eius, qui fun
Abbreviated transcription (Latin):
natu reitata essecit de aliis sp̃eb p̃torem
adiri ⁊̃ dieb fenatis ut putauttutores
aut curatores oẽtur ut offita ammone¬
antur ᷤ cessantis ertui atones a¬
anmoneantur alimenta ꝯstitusutur
ttates ꝓbentur uentris nõie ipossessio¬
nem inutatur uł rͣtusecuande cansaus
icͥgoꝵ fidei  missoꝵ iũ dampn infc̃i tem
derestamentis exsbendis utturator def
honoꝵ eius cuian hes exstiturus sit int̾¬
tiin est̾ aut dealendis lib̾is pͥarentib
patronis aut deadeunda suspecta hedit¬
ate aut ut aspectu atrox inuiria exti¬
metur ł fidei ꝯmissatia lib̾tas p̃stand᷑a

Expanded text:
natu recitata effecit de aliis speciebus praetorem adiri etiam diebus feriaticis: ut puta ut tutores au‹t cura›tores dentur: ut offici admoneantur cessantes: excusationes allegentur: alimenta constituantur: aetates probentur: uentris nomine in possessione fideiue commissorum, uel damni infecti: item de testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aestimetur: uel fideicommissaria libertas praestanda
Abbreviated transcription (Latin):
cõi aliquid ꝑceꝑit alt tam cã negligĩtiam
cxibu̾it q̃ eadam quantitate existimatur
ꝓpensarõnem fcãm iuderi et ip̃o iure in¬
uicem lib̾ari siquis igrur ⁊pansare pote¬
ns somerit ⁊ dicert potit q̃i inde buto soiuto
¶Quotiens exmaleficio orniractõ ut pn¬
taextansa furtiua cet̾oꝵ q maleficoꝵ side
care ꝑecumialter agatrrꝯ pensatõ locumi
h̃t ¶demẽ et sodicatur excĩ furtiua cetõ

Expanded text:
 alter tantam neglegentiam exhibuerit, quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam uideri et ipso iure inuicem liberationem. Si quis igitur compensare potens soluerit, condicere poterit quasi indebito soluto. Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa furtiua ceterorumque maleficiorum, si de ea pecuniarie agitur, compensatio locum habet: idem est et si condicatur ex causa furt
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝗ nod indrem delitur nõ ⁊ pen
teat ¶ Siratõnem ꝯpeisatõnis iidex nõ
h̃it salua iremeit petitio nec enim reiin¬
ditate exceptõ obici põt aliud ditã sire ꝓb¬
aninit ꝯpenssatõnt̃ q̃i non cxistẽte icbi¬
to tunc eium rei uiditait miͥchi. noteb

Expanded text:
 Quod in diem debetur, non compensteat. Si rationem compensationis iudex non habuerit, salua manet petitio: nec enim rei iudicatae exceptio obici potest. aliud dicam, si reprobauit pensationem quasi non existente debito: tu
Abbreviated transcription (Latin):
erum ẽ ꝙꝑet meratõ platebat et põponius
ait ip̃o uire quomunus fidenissorem ex
retinere potest sicut enam cum totũ po¬
to areo male peto itaet fidt uissor nonte¬
netur ip̃o uire in maiorem qu̾atitart qħ
teus ⁊dampnaripotest

Expanded text:
uod et Neratio placebat et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex retinere potest: sicut enim, cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem quam reus condemnari potest
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Ronafide. ꝑsonam mulieris incontra¬
hendo secutus : obea q̃ ĩt̾ uirum et uxorẽ.
actepta pecunia gesta sunt. exceptõne scu¬
atus ⁊ sulti non sb̃monetur. ¶ Eũ sermad
negociatõnem p̃possititam alio contrahent
nir deterior causa domini bmonetu ꝑseru¬
um fiꝰ. s nichilcẽ dnm quesitum noninag¬
is ꝙͣ silitigiosum p̃duim seruus aut lib̾m
hominẽ emeriti ixor debitritem suam ui¬
rodeleganit. irtuir creditori eiis petumam
solueret. etsi fidem suam ꝓ ea qm̃ de legau̾it.
apud uirum obligaun locum exceptõ se
petuniam accepit. sẜ̃ fide iussore marito
eamq soluit uenditori postea. maritus dt¬
cederis no soluendo. infrandem creditoris
gart sempnio ob ꝯduct dem. inox muli¬
te animn̾o sua fide mutuam petimiam.
acceptam sb̃obligarõne euisdam fundso¬
unt statim sempio ꝑ marito suo. que¬
fitim est ã adu̾sus senͣatus ꝯ suttum obli¬
gat᷑s sit. ⁊ i. simimeriuis stiss eam inĩte¬
cisitates eoꝵ susp̾tas habebat magis ueluit

Expanded text:
 Bona fide personam mulieris in contrahendo secutus ob ea, quae inter uirum et uxorem accepta pecunia gesta sunt, exceptione senatus consulti non summouetur. Cum serui ad negotiationem praepositi cum alio contrahenttur deterior causa domini per seruum fieri, sed nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, locum exceptio senpecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris gauit Sempronio ob conductionem: mox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus consultum obligata sit. respondi, si Numerius scisset eam intercecultates eorum suspectas habuit, magis uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
nis cutumscripti ꝑomĩa nñda ẽ mulier
¶Simislier rem ase pignori datamꝑ
intertessionem acciꝑe uent. fructuetiã
ubos recipit etsires dcc̃ior ftĩ fu̾it eo nõie
magis exfimetur s sicred itor quipigũ

Expanded text:
nis circumscripti per omnia habenda est mulier. Si mulier rem a se pignori datam per intercessionem recipere uelit, fructus etiam liberos recipit et, si res deterior facta fuerit, eo nomine magis aestimetur. sed si creditor, qui pignus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ scisem tunt mandati actõne meag¬
enitem cum muliere excludendum eẽ. me
autem crronori teneri ¶Simulier ꝓ eoꝑ
quo int̃tesscrit iuditium parata sit acti
ꝑt intno inueterẽ debritorem aat̃ detur q

Expanded text:
autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri. Si mulier pro eo, pro quo intercesserit, iudicium parata sit accipere, ut non in ueterem debitorem actio detur: q
Abbreviated transcription (Latin):
idctipiendi amumo uł ꝯsciret senõ tene¬
cipulier ꝓaliquo intercesserit exceptõ
ciaaatus. ꝯsusti nõ datur acit̃nem enm
que indolum mubiers ꝯpetit amplissi¬
m̾i ordo noneludit ¶ ꝑcurator si mãd¬
ato muliers ꝓalio intercessent extept̃e¬
ne senatus .iͦ. uelleiai adiuuatur net
alias actõ intertidat
dem S imulrer ꝙ ex int̃cessione soluit
noluit repetere s mandati ag̾e ettau̾e
uelit deindampnitaie reo audienda est

Expanded text:
Si decipiendi animo, uel cum sciret se non teneri, mulier pro aliquo intercesserit, exceptio ei senatus consulti non datur: actionem enim, quae in dolum mulieris competit, amplissimus ordo non excludit. Procurator si mandatu mulieris pro alio intercesserit, exceptione senatus consulti Velleiani adiuuatur, ne alias actio intercidat si mulier quod ex intercessione soluit nolit repetere, sed mandati agere et cauere uelit de indemnitate reo, audienda est
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor ¶ t̃ similier creditori urri fñ¬
dumm uendidit. eitradidit. eͣet conditõnt
ut emptor acceptam petumam uiro rtfec¬
ittethinit fundum uenditat exteꝑtõ qͥd¬
am oppoñr cidere empta ł tradita s repri¬
Simulies ne ip̃a int̃tedoretalu mandaret
ut id faceret aninhiuus ꝑsoma locus huit
senatus ꝯsirit sit qui rogata mulieris id fa¬
ctat et puto retuitta ee distinguendam ut¬
ut siquidam creditor trame obugaui man¬
dante muliert ħifraudam seͥl itus ÷ da¬

Expanded text:
uenditor. Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed repliSi mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id factat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus
Abbreviated transcription (Latin):
intesligendumi into qui sosios libos Reces
scripscrit licit nõ ut legatarios costum̾¬
utrit siut ostenderet magͥ uesle se matr¬
em ip̃e frui ut libos secumi bãt fruenres s
utpomp̃ querit quid simixtifu̾it libi
extraei hedes ⁊ ait filios legatarios cẽ in¬

Expanded text:
 qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominaverit, sed ut ostenderet magis velle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. sed et Pomponius quaerit: quid si mixti fuerint liberi et extranei heredes? et ait filios legatarios esse in
Abbreviated transcription (Latin):
petulio nonde bect ded uti siuero anidam
possisonempetuni reliquidde dere eurñde¬
ducere. ¶demquestribit sis eruiil iͦ¬
carium quinqs iraentem inpeculium ha¬
u̾it er domino quinq deberet ꝓ quib uica¬
riumdonims deduxissi ermortuo pei
uicario aliũ eific̃ p̃cu seruũ ꝯpara¬
u̾it enit nondsinere domiicecebitorẽ u¬
qĩ uicarius slle dño ^ ͤe cesserit iusiforit
cunitum seruunt ademiss et sibisoluiᷤ¬
s tunt decesseri i demseruis recte. nt si
cirius decessiss ad nͥsus alium agentem
depetulio x. domuum deducturumqrit¬

Expanded text:
deduci, si uero eandem positionem peculii reliquit, debere eum deducere.Denique scribit, si seruus uicarium quinque ualentem in peculium habuit et domino quinque deberet, pro quibus uicarium dominus deduxisset, et mortuo postea uicario alium eiusdem pretii seruus comparauerit, non desinere domini esse debitorem, qusi uicarius ille domino decesserit, nisi forte, cum eum seruo ademisset et sibi soluisset, tunc decesserit.Idem recte ait, si, carius decessisset, aduersus alium agentem de peculio decem dominum deducturum
Abbreviated transcription (Latin):
ratore est dicenoum ¶emptor antem
exao io nenditoris non tenebitire net ħe̾
isaluis successor insiinid ꝙ ad seꝑuene¬
ri siuĩ antem post iuditium acceptimisiũ
nonx̃ audienous s cogendus ẽ qĩ aliam
quarquamius ꝑsonalem actõnem sus

Expanded text:
autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in id quod ad se peruenit.Siue autem post iudicium acceptum siue non est audiendus, sed cogendus est quasi aliam quamuis personalem actionem su
Abbreviated transcription (Latin):
ect initulumi s colũmalum actiꝑe debemꝰ
fiei a denut ꝑttiluruis. et sicim intirictate
pccnsiu in nec̃e treditoꝵ passiis est icła
scribit dolomato eius stñs ⁊ siqnis cĩsus¬
pitarttur alumisctum actirumauopatu¬
adsuum ꝯscc̃ndum ¶ Siddio tinoris utl
curatoris furiosius ꝓturatoris fcm̃sit
arpmpislus ns furiosus icłꝰ dominus de
pttilio ⁊ uematur uidendu et putosi
somando tutor sit p̾start pupilio ut

Expanded text:
e debemus, si ei ademit peculium: sed et si eum intricare peculium in necem creditorum passus est, Mela scribit dolo malo eius factum. sed et si quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio pecuad suum consequendum.Si dolo tutoris uel curatoris furiosi uel procuratoris factum sit, an pupillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniatur, uidendum. et puto, si so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ treditor ip̃stititiuns adutriusq gn̾is
petuliumꝑtinedit ꝓ rata ntiq petino dece¬
deat debere exquo intelligipatest sia dalter¬
um ptulium ꝯtractus ꝑtinebit mõ soliro¬
ri detrahi ño non deteai si adid petulium ꝑ¬
tinint ꝯtractus ꝙ ap̃maritum rescoit¬
IInr̃dum etp̃i fructuario adutesus domiñ

Expanded text:
 creditori praestitum est ad utriusque generis peculium pertinebit, pro rata utrique peculio decedere debere. ex quo intellegi potest, si ad alterum peculium contractus pertinebit, modo soli uxori detrahi, modo non detrahi, si ad id peculium pertinuit contractus, quod apud maritum resedit.Interdum et ipsi fructuario
Abbreviated transcription (Latin):
serat ꝯ̃ eñt dicendimi ¶ Ideras tribit si
quis sernum cimis nõie depetislio habeb¬
at actõntm ꝯ parass anpossit dedutere
ꝙ sibi debetur qm̃ ad uersus uenditorẽ ht
astõnem depctutulro errite ait posse
namet quiuis ainis põt eligert eum uit¬
hunc igitur eligere ꝓ ac̾tc̃e deductonẽ
cum possit ip̃iucuditorem ꝯuenire siquid
forte putant ẽẽ inꝑitusio. In cuisolũ
antem ꝙ ei debetur ꝙͥ ⁊utũr deducendũ
t̃ uerum ⁊̃ et sicͥr socio euis debetur erita

Expanded text:
ra erit dicendum.Idem scribit, si quis seruum, cuius nomine de peculio habebat actionem, comparasset, an possit deducere quod sibi debetur, quoniam aduersus uenditorem habeat actionem de peculio? et recte ait posse: nam et quiuis alius potest eligere, utrhunc igitur eligere pro actione deductionem. cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse in peculio.Non solum autem quod ei debetur qui conuenitur deducendum est, uerum etiam si quid socio eius debetur, et ita