comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Commemoratio abbatum lemouicẽ¬
sium basilice s̃ marcialis apłi. auro¬
ui nono anno post mort̾e ludouici
imꝑatoris filii karoli magni imꝑa¬
toris ⁊ preliũ fontaneticũ. mutat
bas ip̃iꝰ loci. nõ inuitus sed uolunta¬
rius cũ ipĩs canonicis deo inspiran¬
te egit. & tam ip̃ẽ ꝙͣ om̃s canonici ei
semet ipsos ĩ eodẽ loco monachos fe¬
cerunt. ⁊ noluerunt exsemet ip̃is
alb̾em constituere. sed regnlarẽ albem
sã sauini nomine. dodonẽ sͥ albatem
elegerũt. ⁊ ꝑfecte regulares extite¬
rut¶Primus itaqr alb̾ huiꝰ loci exmo¬
nacho fuit ide dodo. ⁊ prefuit trib
annis. ¶ Decundꝰ abbas albo pre fuit
annis undeci. Cinꝰ anno qͥnto karol
caluus ĩ regẽ lemouicas unctus est
Aradulfo bituricẽsi archiep̃o ⁊ stodilo
italie ⁊ burgũdie multis archiepĩs
⁊ epĩs. Hoc anno cenobiũ bellocum
Aradufo archiepo fundatũ ⁊ cõsecrat᷑¬
⁊ sc̃s geraldus aureliateñ natꝰ ẽ. Obut
prefuit benedictus anñ quindecĩ huiꝰ

Expanded text:
Commemoratio abbatum Lemovicensium basilicae S. Martialis ACaroli Calvi, nono anno post mortem Ludovici imperatoris, filii Caroli Magni imperatoris et praelium Fontaneticum, mutatus bas ipsius loci non invitus, sed voluntarius cum ipsis canonicis, Deo inspirante, egit, et tam ipse quam omnes canonici ejus semetipsos in eodem loco monachos fecerunt et noluerunt ex semitipsis abbatem constituere, sed regularem abbatem sancti Savini nomine Dodonem sibi abbatem elegerunt, et perfecte regulares exstiterunt. Primus itaque abbas hujus loci ex monacho fuit idem Dodo, et praefuit tribus annis. Secundus abbas Abbo praefuit annis XI, cujus anno quinto Carolus Calvus in regem Lemovicas unctus est a Radulfo Bituricensi archiepiscopo, et Stodilo Italiae et Burgundiae multis archiepiscopis et episcopis. Hoc anno coenobium Bello-locum a Rodulfo archiepiscopo fundatum et consecratum, et S. Geraldus Auriliacensis natus est. Obiit praefuit Benedictus annis XV. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
talit̾ finire. bede sc̃i ossa. sed qr talẽ
te młtũ suꝑ hoc cogitans mane ad tu¬
nulũ ꝓperasset manibꝰ angłicis. uer¬
sũ taliter sculptũ reꝑit ⁊ anitũ. hac
st̃ in fossa. bede uenẽrabił ossa. eiꝰ corpͦ

Expanded text:
taliter firmare: »Bede sancti ossa«, sed quia talem te multum super hoc cogitans mane ad tumulum properasset, manibus angelicis versum taliter sculptum repperit et finitum: »Hac sunt in fossa Bede venerabilis ossa.« Eius corpus
Abbreviated transcription (Latin):
serit saluatoris: p̃diũ eccłasticũ. quan¬
tẽcũq sit magnitudinis uł exiguitati
sub ꝑpetua alienatione uł cõmutatiõe
ad cuiꝰ libar iura trans ferre liceat. &
nare uł cõmutare. Qui uero hõe age̾¬
re temptau̾it: ordiniᷤ sui de trũto
plectatur. Ite in eodẽ: qui ptierit pdiũ

Expanded text:
serit Salvatoris, praedium ecclesiasticum, quanserit Salvatoris, praedium ecclesiasticum, quantaecunque sit magnitudinis vel exiguitatis, sub perpetua alienatione vel commutatione ad cujuslibet jura transferre liceat. » nare vel commutare: qui vero hoc agere tentaverit, ordinis sui detrimento plectatur. » Item in eodem: « Qui petierit praedium
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑleatis matriꝰ : que est cccła. cui
capud ut p̃dictũ ẽ: romana eristi:
eccła. Pat̃ ergo ñr sine dubio ds qui
nos creauit: & mat̾ ura eccła. que
nos in bapusmo spiritalit regeniera¬
uit. Et ideo qui xp̃i pecunias ⁊ ec le
aufert. Fraudatur. & rapit. homici¬
da inconspectu iusti uidicis ee̾ de¬
putabitur. Unde scriptũ ẽ. Qui ra¬
pit pecuniã ꝓximi sui iniquitatern
facit: qui aut pecunias aut res eccłe
tulerit. sacrilegiũ fac̾. Unde & iudas
qui pecuniã fraudauit. que usib eecle.
idest pauꝑib ques eccła pascere debet
distribuebat᷑ iussu saluatoris. cuꝰ uicẽ
ep̃i tenent. ñ solũ fur. set & latro & sa¬
crilegus effectus ẽ. De talib enĩ id est
qui facultates eccłe rapuit. fraudãt.
uł auferunt. dñs cõminãs: om̃s per
ꝓ pheta ad loquitur dicens. Ds ne ta
ceas tibi. ne sileas. & ne quiescas ds̃.
sedis p̃suli. ap̃senti die donec disponẽ¬
te dño doctrina catholice fidei man¬

Expanded text:
s matris, quae est Ecclesia, cujus caput, ut praedictum est, Romana existit Ecclesia. Pater ergo noster sine dubio Deus, qui nos creavit, et mater nostra Ecclesia, quae nos in baptismo spiritaliter regeneravit, et ideo qui Christi pecunias et Ecclesiae aufert, fraudatur et rapit, homicida in conspectu judicis justi esse deputabitur. Unde scriptum est: qui rapit pecuniam proximi sui iniquitatem facit; qui autem pecunias aut res Ecclesiae tulerit, sacrilegium facit; unde et Judas qui pecuniam fraudavit, quae usibus Ecclesiae, id est pauperibus, quos Ecclesia pascere debet, distribuebatur jussu Salvatoris, cujus vicem episcopi tenent, nec solum fur, sed et latro, et sacrilegus effectus est. De talibus enim, id est qui facultates Ecclesiae rapiunt, fraudant vel auferunt. Dominus comminans, omnes per prophetam alloquitur, dicens: Dceas tibi, ne sileas, et ne quiescas Deus, sedis praesuli a praesenti die, donec, disponente Domino, doctrina catholicae fidei man
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectis in xp̃o filiis & fr̃ib mona¬
chis ecĩ egydii. om̃ib & burgensibus
homõ impudens & iniquus. cuiꝰ iniqͥtaᷤᷤ
prante grã dĩ incaput suũ conuertet᷑.
Mos aũt tribulationes ur̃as nr̃as reputa¬
nꝰ & pasfionib ur̃is conpatimur udeb̃mꝰ.
Unde & ad ep̃os partiũ ur̃arũ de ur̃o
aurilio ser ipsimꝰ. Et quo̾cũq ꝓ cõsolatio¬
tione ur̃a facere iuste pot̾imꝰ. Sicut¬
de eo scripsimꝰ obedierit: & res bt̃i egy¬
dii. impudenter ultra ꝑuadere uolue¬
rit. & p̃das quas deiulla ur̃a cepit
non reddiderit: in solubili maledictio¬
nis uinculo alligabimꝰ. a quo uix unꝗͣ
solui poterit. dũ inmũdo iurerit. Uoᷤᷤ
aũt dertera dĩ oim̃ipotentis ꝓtegat &
tã ab illo quã ab om̃ib inimiciᷤᷤ uris

Expanded text:
dilectis in Christo filiis et fratribus monachis sancti Egydii omnibus et burgensibus homo impudens et iniquus, cuius iniquitas, propitiante gratia dei, in caput suum convertetur. Nos autem tribulationes vestras nostras reputamus et passionibus vestris conpatimur, ut debemus. Unde et ad episcopos partium vestrarum de vestro auxilio scripsimus et quodcumque pro consolatione vestra facere iuste poterimus, sicude eo scripsimus, obedierit et res beati Egydii impudenter ultra pervadere voluerit et predas, quas de villa vestra cepit, non reddiderit, insolubili maledictionis vinculo alligabimus, a quo vix unquam solvi poterit, dum in mundo vixerit. Vos autem dextera dei omnipotentis protegat et tam ab illo, quam ab omnibus inimic
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ. ac liberi. ab omni ep̃ al eractio¬
ne uel grauamine ꝑ om̃ip otentis dĩ
gr̃am mancatis. Monachos uero &
pbrot. seu clericos. qui ĩ uris obedi¬
entiis cõmorantur. ꝓ delictis suis. a
quibilibet laicis capi.uer berari.
aut ad redemptiones cogi: penitus
ꝓͥibemus. Poiro uniu̾sa. que in presẽ¬
ti.xiiͣ. Indictione. monast̾iũ ur̃m
concessione pontificũ. liberalitate
principũ. oblatione fideliũ. uł aliis

Expanded text:
b omni episcopi exactione vel gravamine per omnipotentis Dei gratiam maneatis. Monachos vero et presbyteros seu clericos, qui in vestris obedientiis commorantur, pro delictis suis a quibuslibet laicis capi, verberari, aut ad redemptiones cogi penitus prohibemus. Porro universa quae in praesenti XII indictione monasterium vestrum, concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, vel ali
Abbreviated transcription (Latin):
nsi. Nemausensi. magalonensi. Ure¬
t̃minos quosdã circa uillã scĩ egydii¬
statuisse. Quos &e nos dũ ibi essennus.
constitiumꝰ. & c̃firmamꝰ. P recipientes
ut nullus infra eosdẽ t̾minos. super
ipiam scĩ eoyoii iullã. p̃dã uł assul¬
tũ facere audeat. Uñ rogam̃ sollici¬
tudinẽ urãm & p̃cipimꝰ. siqui̾s dep̃ar¬
rochiis ur̃is aduersus ista p̃sũpserit.

Expanded text:
tensi, Nemausensi, Magalonensi, Uzeterminos quosdam circa villam Sstatuisse, quos et nos, dum ibi essemus, constituimus et confirmavimus, precipientes, ut nullus infra eosdem terminos super ipsam sancti Egydii villam predam vel assultum facere audeat. Unde rogamus sollicitudinem vestram et precipimus, si quis de parrochiis vestris adversus ista presumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
as chalis ep̃s seruus seruoꝵ dĩ:
Uenerabilib fr̃ib. Ricardo nar¬
bonensi archiep̃o. Galterio magalonẽ
quod bitemensis uicecomes Bernardũ.
suꝑ monasteriũ scĩ egydii contra int̾¬
didũ seđ̾ aplice castellũ estrurerit. ab¬
batẽ uero amonasterio expułit. ł qua
rẽ iã ter cõmonitus. in sua tam̃ obsti¬
natiã ꝑseuerat. Ure igit᷑ frat̾nitati
significamꝰ. talẽ aduersus eum int̾dic¬
lionis setentiã ꝓ mulgatã: ut nisi ĩ fra

Expanded text:
aschalis episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus Ricardo Narbonensi archiepiscopo, Galterio Magalonensquod Biterrensis vicecomes Bernardus super monasterium sancti Egydii, contra interdictum Sedis apostolice, castellum estruxerit, abbatem vero a monasterio expulerit. Pro qua re jam ter commonitus in sua tamen obstinatia perseverat. Vestre igitur fraternitati significamus talem adversus eum interdictionis sententiam promulgatam, ut nisi infra
Abbreviated transcription (Latin):
dii. querelã accepimꝰ. quod. Ilde fonsus
comes parrochianoꝵ ur̃oꝵ. Raim̃di
d balcio. E lefiari. dcastrias. Guiłlmi
rainoardi dmerenas. consilio & auri¬
lio eccłam. & burgũ scĩ eoypii. armata
manu ĩ uascrit. incendia ibi & homi¬
cidia fecert. & burgenses ad ꝑuiriũ

Expanded text:
dii querelam accepimus, quod Ildefonsus, comes, parrochianorum vestrorum Raimundi de Balcio, Elesiari de Castrias, Guillelmi Rainoardi de Merenas consilio et auxilio, ecclesiam et burgum Sancti Egydii armata manu invaserit, incendia ibi et homicidia f
Abbreviated transcription (Latin):
& subbati Petra & apłice sedis tutela &
ꝓtectione consistat. Quã obrẽ. quicũq
uos & locũ ipsũ offendit. nos ꝓrsus
offendit. & ur̃a ĩ uiria. in sedẽ cognoe̾t
apłicã redundare. Comperimꝰ siquide
Ilae fonsũ comitẽ uos ad iuramentum
contrafidi firmitatẽ. & contͣ fidelitite
monasterĩ ꝑ uiolentiã compulisse. uii.
nos & animar̃ ur̃ar̃ saluti. & monaste¬
ru utilitati. sollicitadine debita ꝓu¬
dentes. uos ab illuis illiciti iuramti
obligatione absoluimꝰ. Porro iuram̃tũ
illud. uos in uolabiliter obseruare

Expanded text:
sub B. Petri et apostolicae sedis tutela et protectione consistat. Quamobrem quicunque vos et locum ipsum offendit, nos prorsus offendit, et vestra injuria in sedem cognoscitur apostolicam redundare. Comperimus siquidem Ildefonsum comitem vos ad juramentum contra fidei firmitatem et contra fidelitatem monasterii per violentiam compulisse: unde nos et animarum vestra rum saluti et monasterii utilitati sollicitudine debita providentes, vos ab illius juramenti obligatione absolvimus. Porro juramentum i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia gͥ scripta uob p̃cipiendo mãda¬
mus. ut eundẽ comitẽ sollicite monea¬
tis. qͣtinꝰ infra quadraginta dies post
nr̃arũ acceptionẽ litterarũ. eccłam &
burgũ ͥ eypii. abbi fr̃ibq liberum
om̃ino & quietũ dimittat. Quod si co¬
mes & uos. nr̃o huic c̃tempseritis obe¬
dire mãdato: nos in eũ & inuos erco¬
municationis. & int̾ris ur̃is int̾ditioĩs
sententiã auctore dño ꝓmul gamus.
Data in teritorio tiburtino.x. kł. uilii.

Expanded text:
sentia igitur scripta vobis praecipiendo mandamus ut eumdem comitem sollicite moneatis, quatenus infra quadraginta dies post nostrarum acceptionem litterarum, ecclesiam et burgum S. Aegidii abbati fratribusque liberum omnino et quietum dimittat. Quod si comes et vos nostro huic contempseritis obedire mandato, nos in eum et in vos excommunicationis, et in terris vestris interdictionis sententiam, auctore Domino, promulgamus. Da
Abbreviated transcription (Latin):
quod bti petri uiris ẽ. cõtͣte uebem̃ti
conqueruntur. Q eccłam & burgũ
scĩ esyii. armata manu inuaseris.
incendia ibi & homicidia feceris. et
burgenses adꝑ uiriũ contra monaste¬
rii fidelitatẽ cocgeris. Queruntur euã
quia uirta t̃minos anr̃is p̃decessorib
positos. ⁊ a nob firmatos. castrũ qͥdã
ad destructionẽ uille construreris.
Suꝑ his om̃ib miram nõs nimiũ &
grauam᷑. Iiuppe locꝰ idẽ cũ om̃ib ꝑti¬
nẽtus suis ad sedẽ tantũ apłicã spec¬
tare cognoscitur: & nos bonãde
tua indole fiduciã habcłimꝰ. Manemꝰ
gͣ nobilitatẽ tuã atq p̃cipimꝰ. ut
infra quadragnnta dies posquã lute¬
ras p̃sentes acceꝑis. eccłam & burgum
quietũq dimittas. castrũ illud destrua
sis. Berengaru narbonensis . & Galterii
magalonensis. iuditio satis fatias q̃
Sc̃temptoi extiteris. nos rom̃ ecłe
monasteriũ destrui nullatenꝰ patiente.
extũc ĩ ꝑsonã tuã. & incos quoꝵ c̃silio

Expanded text:
uod B. Petri juris est, contra te vehementius conqueruntur, quod ecclesiam et burgum S. Aegidii armata manu invaseris, incendia ibi et homicidia feceris, et burgenses ad perjurium contra monasterii fidelitatem coegeris. Queruntur etiam quia juxta terminos a nostris praedecessoribus positos, et a nobis firmatos, castrum quoddam ad destructionem villae construxeris. Super his omnibus miramur nos nimium et gravamur, quippe locus idem cum omnibus pertinentiis suis ad sedem tantum apostolicam spectare cognoscitur, et nos bonam de tua indole fiduciam habebamus. Monemus ergo nobilitatem tuam atque praecipimus ut infra quadraginta dies, postquam litteras praesentes acceperis, ecclesiam et burgum quietum dimittas, castrum illud destruas, sis, Berengarii Narbonensis et Galterii Magalonensis judicio satisfacias. Quod si contemptor exstiteris, nos Romanae Ecclesiae monasterium nullatenus patientes, ex tunc in personam tuam, et in eos quorum consilio
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ decreti huiꝰ tenore cognito. uł seim¬
chensẽ cellã auri monasterii subiec¬
tione subtrahere. uł eandẽ cellam
honis sius temere priuare tempta¬
uerit. scđo t̃cioue commonitus. sinõ
satis factione congrua p̃sumptioneᷤᷤ
illicitas emendare curauerit. asa¬
cratissimo corpore & sanguine dm̃
dĩ & redemptoris nr̃i iħu alienus

Expanded text:
cognito, vel Seumichensem cellam a vestri monasteri subjectione subtrahere, vel eandem cellam bonis suis temere privare temptaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua prȩsumptionem illicitam emendare curaverit, a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et domini redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
missinaco. S stephani: d calesues. sͥ petri:
d p̃uencherius: cũ uilla. S andc̃olt de
robiaco. cũ uilla. s uictorin. deuilla
forte. Sͥ petri deuannis: cũ uilla. Sc̃e
marie demonte alto: cũ uilla. S̾baudilu.
dsomerio: s seruii ultra rodanũ: cũ iul¬
la. s petri. & s mricahelis iust a castrũ
rossilionis. S priuati: cũ ulla. Sstepha¬
cheriis: cũ ulla. s loħis d albennatis:
ni. demedenas. sͥ petri. de int̾montes.
cũ uilla. sͥ petri: de trincataallas. S
loħis denegano. s sebastiani: de alsatis.
S petri: de laniaco. S saluatoris. de caisa¬
niges. & sͥ eugenii deoibesat. cum ca¬
pellis & aliis possesionib adeas ꝑtinen¬
tib. Decernimꝰ gͦ ut nulli om̃ino
hominũ liceat sepedictũ aenobium

Expanded text:
Missiniaco; S. Stephani de Calesues; S. Petri Missiniaco; S. Stephani de Calesues; S. Petri de Provencheriis cum villa; S. Andeoli de Robiaco, cum villa, S. Victorini de Villa forte, S. Petri de Vannis, cum villa; S. Mariae de monte Alto, cum villa; S. Bandilii de Somerio; S. Servi ultra Rhodanum, cum villa; S. Petri et S. Michaelis juxta castrum Rossilionis; S. Privati, cum villa; S. Stephacheriis, cum villa; S. Joannis de Albennatis, mi de Medenas; S. Petri de Intermontes, cum villa; S. Petri de Trancatellas; S. Joannis de Negano; S. Sebastiani de Alsatis; S. Petri de Launiaco; S. Salvatoris de Caisanigues; et S. Eugenii de Obresat, cum capellis et aliis possessionibus ad eas pertinentibus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat super dict
Abbreviated transcription (Latin):
latgiente dõ pot̾it adipisci: qͥeta sẽꝑ¬
neãt. In quib hec ꝓpriis uisa sunt
nominib adnotanda. Abbatie Uide¬
licet sͥ eoydii. de ungaria. S exsobii
dẽ ꝓuintia. Et eccłe. s egydii d aceio
egydũ dedino. S egidii de limantio.
bardia. S baudilii đ yspania. Sc̃ȩ eula
lie debarbasta. Eccłia dreuminas:
cũ ipsa uilla. xccłia đd boccona: cũ
uilla. Eccł̃ia sͥ andrȩȩ: d lucapello.
es: pu decresciaco: çũ uilla. sͥ ypoliti
demelteo: cũ uilla. S lupi. Scẽ marie
đ frarineto. s loħis de gardoncca : cũ
uilla. Sc̃ẽ crucis demolerana. S̾ mar¬
tini de ceruario. S stephani de corcon¬
na. S amantii: cũ uilla. S̾ martini de
ori aniches. s martini de sinthiano. S
Andree : debͥniz. S saturnini de seura:
cũ iulla. Uilla debion. Eccła sc̃e Eeci¬
lie de stagelle: cũ uilla. sͥ felicis de aspi¬
fano: cũ uilla. Sc̃e columbe eũ media
iulla. S andrȩȩ: decampomariniano.
Scẽ oarie: d̾ saturanigues. S egytii: de

Expanded text:
Deo, poterit adipisci, quieta seneant; in quibus haec propriis visa sunt nominibus adnotanda; abbatiae videlicet S. Aegidii de Ungaria, S. Eusebii de Provincia; et ecclesiae S. Aegidii de Aceio, S. Aegidii de Duno, S. Aegidii de Limantio, bardia, S. Baudilii de Hispania, S. lie de Barbasta, ecclesiam de Rovinas cum sua villa, ecclesiam de Boccona cum villa, ecclesiam sancti Andree de Lucapello, egidii de Cressiaco, cum villa; S. Hippolyti de Melreo, cum villa; S. Lupi, S. Mariae de Fraxineto, S. Joannis de Gardonenca, cum villa, S. Crucis de Molerano; S. Martini de Cervario, S. Stephani de Corconna, S. Amantii, cum villa; S. Martini de Orianiches; S. Martini de Sinthiano; S. Andreae de Berniz, S. Saturnini de Seura, cum villa; villa de Bion, ecclesia S. Ceciliae de Stagello, cum villa, S. Felicis de Aspirano, cum villa; S. Columbae cum media villa, S. Andreae de Campo mariniano; S. Mariae de Saturanigues; S. Aegidii de
Abbreviated transcription (Latin):
nim ep̃is. sał & apłicã benedictionẽ.
Ab abb̃e uł fr̃ib monasteriĩ sͥ eoydii
querelã suscepimꝰ. quod ipsis & mona¬
terii ipsius cellis. nouas & inusitatas
eractiones. suꝑ dationib quib dam.
ospitiis. & obediẽ tiis. tentetis impo¬
nere. Ceterũ sic̃ & uobis manifestũ
ẽ. & alii non ignorãt: Scĩ egydii mo¬
naster iũ. cũ suis om̃ib beati petri
salariũ est. & non ab alio s. ab ipso
beato egydio ei oblatũ. cũ omnib
que uel tunc tẽporis possidebat: uł
in futurũ largiente dõ acqͥrere potu¬
isset. Siquis igitur nouũ quid amo¬
nasterio ipso erigere. aut quas lib&
in usitatas consuetudines ei uł locis
nis temptat imponere. ad nos pͥmũ
ũ ipsius monasterii ab̃be uł mona¬
chis accedat. a nob̾ qͥ sui uiris ẽ exi¬
gat. & nos ei pr̃ante dõ uisticiã debi¬
tã ei :quem. Ipsũ enĩ monasterium
sub beati petri tutela & ꝓtectione con¬
sistit. & nos ei apłice sedis tiutionẽ

Expanded text:
cam benedictionem. Ab abbate vel fratribus monasterii sancti Egydii querelam suscepimus, quod ipsis et monasterii ipsius cellis novas et inusitatas exactiones super dationibus quibusdam, hospitiis et obedientiis temptetis imponere. Ceterum, sicut et vobis manifestum est et alii non ignorant, sancti Egydii monasterium cum suis omnibus beati Petri salarium est, et non ab alio, sed ab ipso beato Egydio ei oblatum cum omnibus, que vel tunc temporis possidebat vel in futurum largiente domino acquirere potuisset. Si quis igitur novum quid a monasterio ipso exigere, aut quaslibet inusitatas consuetudines ei vel locis eius temptat imponere, ad nos primum cum ipsius monasterii abbate vel monachis accedat, a nobis cuius iuris est, exigat, et nos ei propitiante deo iusticiam debitam exequemur. Ipsum enim monasterium sub beati Petri tutela et protectione consistit et nos ei apostolice sedis tuitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uenerabilib fr̃ib. Raim̃ đ. ureti¬
centi.
mala. quot ꝑturbationes & in uirias.
Ildefonsus comes monasterio sci esỹpii.
fr̃ibq intulerit. tanto ipsi meluis
nostis. quanto ꝓpius habitatis. Unde
nr̃is eũ studiumꝰ lit teris cõmonere.
quatenꝰ ab lata restituat. & monaste¬
riũ cũ burgo. & aliis ꝑtinentus suis
abb̃i &e fr̃ib liberũ ⁊ quietũ dimutat:
& castrũlad eiusdẽ uille destrurionẽ
c̃strur̃. destruat. Si hoc ĩ fra quadra¬
ginta dies post ear undm litterarũ
acceptionẽ ad immplere curauerit: dõ
gr̃as referamus. Alioquin extune. in
ꝑsonã & consiliarios eius excõmunicatio¬
nis sententiã dño co oꝑante ꝓferimus.
sepulturã p̃ter infantũ baptisma. & mo¬
rientiũ penitentias int̾dicimꝰ. Loca etiã
adque cũq ipsi ꝑuenerint quã du in
eis fuerint. adiuinis om̃ino p̃cipimus
uacare offitiis. Mandamꝰ gͥ frat̾nitati
ure. ut hanc datã anob̃ sententiã &

Expanded text:
venerabilibus fratribus RAIMUNDO Uzeticensi, mala, quot perturbationes et injurias Ildefonsus comes monasterio S. Aegidii fratribusque intulerit, tanto ipsi melius nostis, quanto propius habitatis. Unde nostris eum studuimus litteris commonere quatenus ablata restituat et monasterium cum burgo et aabbati et fratribus liberum et quietum dimittat, et castrum quod ad ejusdem villae destructionem construxit, destruat. Si hoc infra quadraginta dies post eorumdem litterarum acceptionem adimplere curaverit, Deo gratias referamus: alioquin ex tunc in personam et consiliarios ejus excommunicationis sententiam, Domino cooperante, proferimus: nfantium baptisma et morientium penitentias, interdicimus ; loca etiam ad quecumque ipsi pervenerint, quamdiu in eis fuerint, a divinis omnino precipimus vacare officiis. Mandamus igitur fraternitati vestre ut hanc datam a nobis sententiam et
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua. s p̃dictarũ necessitatũ ĩstantia
cõmitatur. Siquis gͥ abbas uł monachũ
de creti huiꝰ tenore cognito. contra ire
temptauerit: abbas quidẽ abbatie re¬
gimine careat. & sententie excomunica¬
tionis subiaceat. Monachẽ uͦ amonatio penã.¬
suã tã abbas quã monatꝰ scđm cõmune
capituli iuditiũ digna satis factione
correxerit. E andm etiã excõmunicatio¬
nis setentiã suꝑ eos qͥ chesaurũ uł honõ¬
ref monasterui.p̃ter quã suꝑiꝰ defini¬

Expanded text:
aliqua, sed predictarum necessitatum instantia aliqua, sed predictarum necessitatum instantia committatur. Si quis igitur abbas vel monachus, decreti hujus tenore cognito, contraire temptaverit, abbas quidem abbatiȩ regimine careat, et sententiȩ excommunicationis subjaceat. Monachus vero a monasterio pensuam tam abbas quam monachus secundum comune capituli judicium digna satisfactione correxerit. Eandem etiam excommunicationis sententiam super eos qui thesaurum vel honores monasterii preterquam su
Abbreviated transcription (Latin):
& comitẽ. & utẽ int̾ abbatẽ ⁊ monach
emer ser̃. monasteriũ ur̃m gͣue admo¬
dũ sustinuit in bonis temporalib
detrimentũ. Ad hoc etiã uentũ est. int
int. cetera. maior thesauri pars distia:¬
ta sit ⁊ disꝑsa. sic̃ exrelationis ur̃e afser¬
tione comꝑimus. Quod ꝓfecto tanto
ampliꝰ nos guare nõueritis. quanto
specialiꝰ. atq familiarĩ. lecꝰ. ur̃ ex ipsius
ulterius ullas obtineat. manfuro ĩper¬
petuũ decreto statumꝰ. & dm̃imodis ex
auctoritate. sedis apłice ꝓhibemus. Ut
nullus abbas uł monachuf. thesaurũ
uł honores eccłic qͥ aut mͦ habentur.¬
aut in futurũ dño largiente adqͥrentur
oalienare. distrahere. uł inpignoriare au¬
deat. nisi forte ꝓhis. trib causis. ꝓredẽp¬
tione uidelicet captiuoiũ. ꝓcomuni &
guiori famis in opia. & ꝓ emptione seu
redemptione honoñ. Id ipsũ aut si conti¬
gerit. tociꝰ fiat cõmuni de liberatione
capituli. ut nichil dolo uł surreptione

Expanded text:
et comitem, et item inter abbatem et monachos emerserunt, monasterium vestrum grave admodum sustinuit in bonis temporalibus detrimentum. Ad hoc etiam ventum est, ut inter cȩtera, major thesauri pars distracta sit, et dispersa, sicut ex relationis vestrȩ assertione comperimus. Quod profecto tanto amplius nos gravare noveritis, quanto specialius atque familiarius locus vester ex ipsius ulterius ullas obtineat, mansuro in perpetuum decreto statuimus, et omnimodis ex auctoritate sedis apostolicȩ prohibemus, ut nullus abbas vel monachus, thesaurum vel honores ȩcclesiȩ, qui aut maut in futurum largiente Domino acquirentur, alienare, distrahere, vel impignerare audeat; nisi forte pro his tribus causis: pro redemptione videlicet captivorum, pro communi et graviori familiae inopia, et pro emptione seu redemptione honorum. Id ipsum autem si contigerit, totius fiat communi deliberatione capituli, ut nichil dolo vel surreptione
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ cũ om̃ib suis ꝑtinentiis liberũ
& quietũ manere ꝑmitat. Quod si
non fecerit. nos tã ipsũ quã om̃s fau.¬
tores ciꝰ aliminib eccłe auctoritate. apłi¬
ca repellimꝰ. Dat̃ ap̃ sutriã.ii. id̾. maii.

Expanded text:
terium cum omnibus suis pertinentiis liberum terium cum omnibus suis pertinentiis liberum et quietum manere permittat. Quod si non fecerit, nos tam ipsum quam omnes fautores ejus a liminibus Ecclesiae auctoritate apostolica repellimus. Datum apud Sutriam, II Idus Maii.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. Dilectionẽ ur̃am nequaquã
oblitã credimꝰ quãta p̃cũ instantia
se Bertrannus ab solui peteret. auin¬
eulo anathematas. Pro quo ur̃a quoq
frat̾nitas satis nos rogauit. Nos itaq
& suis & ur̃is p̃cib inclinati. accepta
refutatione demanib eius om̃iũ rerũ
sc̃ĩ egydũ ꝓ quib ercõmunicatus fuerat.
homine Absoluimꝰ. Post ab scessũ aũt¬
nr̃m uelud canis reuersus ad uonitũ.
peiora satis & deteriora. ut audiuimꝰ
cepit ercercere quã fecerat. Nam fr̃s
monasterii captos turpissime de honeᷤ¬
tauit. Inuillã assultũ fec̃. & homineᷤ
de ea captiuos as portauit. quos ad huc
retinet. Que om̃ia nos nulla ulterĩ
ratione feire ualentes dilectioni ur̃e
mandamꝰ: ut si reuora. beatũ petnũ
diligitis. eiꝰ inuiriã modis om̃ib uꝑa¬
dicare curetis. Conuenientessitaq ho¬
minẽ illũ cõmonete. & cecłe auclorita¬
te precipite. ut abͥac in sania penitus
de sistat. ablata restituat. & monas¬

Expanded text:
tionem. Dilectionem vestram nequaquam oblitam credimus, quanta precum instantia se Bertrannus absolvi peteret a vinculo anathematis, pro quo vestra quoque fraternitas satis nos rogavit. Nos itaque et suis et vestris precibus inclinati, accepta refutatione de manibus ejus omnium rerum S. Aegidii, pro quibus excommunicatus fuerat, hominem illum absolvimus. Post abscessionem auttram, velut canis reversus est ad vomitum; pejora satis et deteriora, ut audivimus, coepit exercere quam fecerat. Nam fratres monasterii captos turpissime dehonestavit, in villam assultum fecit, et homines de ea captivos asportavit, quos adhuc retinet. Quae omnia nos nulla ulterius ratione ferre valentes, dilectioni vestrae mandamus, ut si revera B. Petrum diligitis, ejus injuriam modis omnibus vindicare curetis. Convenientes itaque hominem illum commonete, et Ecclesiae auctoritate praecipite ut ab hac instantia penitus desistat, ablata restituat, et monas
Abbreviated transcription (Latin):
iunis officiis p̃ter infantũ baptisma
& morientiũ penitentiaᷤᷤ interdicimꝰ.
Et quocũq in loco ipse manserit. nul¬
latenus quã diu illic moratus fuerit.
diuina celebrentur officia. Data.

Expanded text:
vinis offitiis preter infantum baptisma et morientium penitentias interdicimus. Et quocumque in loco ipse manserit, nullatenus, quam diu illic moratus fuerit, divina celebrentur offitia. Data
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriũ scĩ egydii erpugnare cũ Ber¬
tramio: quod beati petri ẽ ꝓpriũ. Quod
siuerũ ẽ: quãtũ officio ur̃o sit contrartũ
uos ipsi agnoscitis. Unde dilectioni ur̃e
p̃sentib lit tenis mandamꝰ.: ut & uos
abhac insania desistatis. & milites ur̃os
ab auulio Bentrãni. penitus cohibeatis
Si eientisi ꝓculdubio quia si ab hoc nefano
ope soncessaus: ab om̃ib diuinis offi¬
tis uos̾ auctoritate apłica remouemꝰ.
Ipsũ. qͦq Bertrannũ si non ab hac nequitu
de stiterit. & ab lata restituerit. afideliũ
societate separamꝰ. Dat ap̃d sutriã .ii. ioꝰ¬

Expanded text:
S. Aegidii expugnare cum Bertranno, quod B. Petri est proprium. Quod si verum est, quanto officio vestro sit contrarium, vos ipsi agnoscitis. Unde dilectioni vestrae praesentibus litteris mandamus, ut et vos ab hac insania desistatis, et milites vestros ab auxilio Bertranni cohibeatis; scientes procul dubio quia, si ab hoc nefario opere non cessatis, ab omnibus divinis officiis vos auctoritate apostolica removemus. Ipsum quoque Bertrannum, si non ab hac nequitia destiterit, et ablata restituerit, a fidelium societate separamus. Datum apud Sutriam, II I
Abbreviated transcription (Latin):
quã uobiscũ & cũ ur̃is burgensib
habuit. et abbati ur̃o & burgensibus
& om̃ib eoiũ ad iutorib ꝑ quos eadẽ
dampna illata sũt. omino dimisit.
Sic eũ auinculo erromuicationis ab¬
soluimꝰ. Actũ apud cellã scĩ marcelli.
uII. Rł. aug̃. Indictione. xu. Presentib
ep̃is. Custachio ualentino. Berengario
biterensi. Leodegario iuuariensi. Car
ipsius Bertranni. Giuilelmo ugonis
demontilio. Guilelmno desabrano. Ber¬
mundo peleto. Pontio demedenas. Ro¬
lagno deportu. Etburgensib. Pagano.
& caufito. & Bertranno milite depos¬

Expanded text:
quam vobiscum et cum vestris burgensibus quam vobiscum et cum vestris burgensibus habuit, et abbati vestro, et burgensibus, et omnibus eorum adjutoribus per quos eadem damna illata sunt, omnino dimisit: sic eum a vinculo excommunicationis absolvimus. Actum apud cellam S. Marcelli VIII Kalend. Augusti, indictione XV, praesentibus episcopis Eustachio Valentino, Berengario Biterrensi, Leodegario Vivariensi; cardipsius Bertranni, Guillelmo Ugonis de Montilio, Guillelmo de Sabrano, Bermundo Peleto, Poncio de Medenas, Rostagno de portu, et burgensibus Pagano, et Causito, et Bertranno comite milite de Pos
Abbreviated transcription (Latin):
chis scĩ egydii. sał & apłiã beñ. Proꝑter
obp̃ssiones monasterii seu uillȩ ur̃e
Bertrannũ comitẽ di anathematis
districtione cohercuimus. Deniq eũ
uenisset ad nos p̃sente abbate ur̃o Ugo¬
ne. & fr̃ib siue burgensib qͥ cũ eo
uenerãt Raimundi comitis cartã
in eiꝰ audientia ꝑ legi fecimꝰ. Inqua
nimirũ cartha pat̾ eiꝰ Raimundus
comes om̃s honores scĩ egydii tamin
uilla ur̃a que dicitur flauiana qͣm
inextrinsecis quicꝗd iuste siue in iuste
uidebatur obtinere. scilicet om̃s rectas
siue prauas consuetudines quas ipse
uł antecessores eus ibidẽ habuerãt re¬
liquisse. & plenariã guirꝑitionem.
O diloni bone memorie abbati. & fr̃ib
qͥ cũ eo aderant fecisse asseritur ꝑma
nũ p̃decessoris nr̃i urbani ppͣ. apud
conciliũ nemausense. Eodẽ gͥ tenore.
& ipse inmanu nr̃a om̃s honores bt̃i¬
egidii. & burgiuri consuetudines
abdicauit. & quecũq dãpna siuc alia
malefacta sibi contigerãt in guerra

Expanded text:
. Propter oppressiones monasterii seu villae vestrae Bertrannum comitem diu anathematis districtione coercuimus. Denique cum venisset ad nos, praesente abbate vestro Ugone et fratribus sive burgensibus qui cum eo venerant, Raimundi comitis chartam in ejus audientia perlegi fecimus: in qua nimirum charta pater ejus Raimundus comes omnes honores S. Aegidii, tam in villa vestra quae dicitur Flaviana, quam in extrinsecis, quidquid juste sive injuste videbatur obtinere, scilicet omnes rectas sive pravas consuetudines, quas ipse vel antecessores ejus ibidem habuerunt, reliquisse, et plenariam jurisdictionem Odiloni bonae memoriae abbati, et fratribus qui cum eo aderant, fecisse asseritur per manum praedecessoris nostri Urbani papae apud concilium Nemausense. Eodem igitur tenore, et ipse in manu nostra omnes honores B. Aegidii et burgi vestri consuetudines abdicavit, et quaecunque damna sive alia malefacta sibi contigerant in guerra
Abbreviated transcription (Latin):
sc iatis excõmunicatũ. Quicũq ergo am¬
modo in causa huius inuasionis aduitor
ei & consiliator ertiterit. eusdẽ er com¬
municationis eũ participẽ denuntiamꝰ.
donec satisfactionẽ debitã soluat. Pro¬
inde om̃ib uobis mandamus. ut ab
eodẽ bertranno om̃ino abstineatis. qͦ¬
usq in hac ꝑtinatia ꝑseuerare uolue¬

Expanded text:
sciatis excommunicatum. Quicunque ergo amodo in causa hujus invasionis adjutor ei et consiliator exstiterit, ejusdem excommunicationis eum participem denuntiamus, donec satisfactionem debitam solvat. Proinde omnibus vobis mandamus, ut ab eodem Bertranno omnino abstineatis, quousque in hac pertinacia perseverare volue
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsũ bertrannus comes uirauerit:
uos scire credimꝰ. Nuꝑ aũt non solũ
iullã s etiã ipsũ monasteriũ iolenter
inuadens. quanta mala illic fecerit.
noticiã ur̃am non latet. Ad hec suꝑ
ipsã bt̃i eoybii eccłam turres nouas
instrur̃ & instruit. Ciũ ĩ structionis
edifitiũ ihericontino anathemate con

Expanded text:
omes iuraverit, vos scire credimus. Nuper autem non solum villam, sed etiam ipsum monasterium violenter invadens, quanta mala illic fecerit, noticiam vestram non latet. Ad hec super ipsam beati Egydii ecclesiam turres novas instruxit et instruit. Cuius instructionis edifitium ihe
Abbreviated transcription (Latin):
ne ũram prudentiã litteris p̾sentib
ꝑ apłice sedis obedientiã ercitanuis
ut ad conrigenda & cohibenda hec
sollicitiꝰ in sistatis. Giulelmũ igitur
botinũ qui huiꝰ sacrilegii consiliariꝰ
& auctor fuit. quiq res monachoꝵ
abertranno comite accepit. ad satis¬
factionẽ debitã euocate. Quod nisi
usq ad ꝓrime. xl. initiñ ꝑegerit.
extune eũ tã sacrilegii reũ quam
excõmunicationis supra dicte cui
sponteradmintus est uincuł astrictũ

Expanded text:
tteris presentibus per apostolice Sedis obedientiam excitamus ut ad corrigenda et cohibenda nec sollicitius insistatis. Guilelmum igitur Botinum, qui huius sacrilegii consiliarius et auctor fuit, quique res monachorum a Bertranno comite accepit, ad satisfactionem debitam evocate. Quod, nisi usque ad proxime XL initium peregerit, ex tunc eum, tam sacrilegii reum, quam excommunicationis supradicte, cui sponte admixtus est, vinculum astric
Abbreviated transcription (Latin):
urorẽ abiectã & multiplicata
adulteria. iã dui ercomunicati¬
oni subiectꝰ ẽ. Illius etiã um¬
culis a nathematis compeditur.
quo Raimundus egregie memorie
comes ĩ nemausensi concilio. ascẽ me¬
morie. URBadio papa. se ipsũ & here¬
des suos ercomimicari fec̃ si ullo unqͣm
tempore inbt̃i esydii uilla & eius
monasterio quicquã p̃ter abb̃is uolun

Expanded text:
uxorem abiectam et multiplicata adulteria iam diu excommunicationi subiectus est. Illius etiam vinculis anathematis compeditur, quo Raimundus, egregie memorie comes, in Nemausensi concilio a sancte memorie Urbano papa se ipsum et heredes suos excommunicari fecit, si ullo unquam tempore in beati Egydii villa et eius monasterio q
Abbreviated transcription (Latin):
estis: & Bertrannꝰ ciui uos sotios exhi¬
biustis. non solũ ꝓpt̾ monasterii &
si pradicte uille inuasionẽ. uerũ eriã
propt̃ uxoris repulsam. & multiplica¬
ta ad ultrria: ex cõmunicatioras uin¬
culo tenetur astrictus. Dat᷑ .ii. Roni.¬

Expanded text:
s socios exhibuistis, non solum propter monasterii et supradictae villae invasionem, verum etiam propter uxoris repulsam et multiplicata adulteria, excommunicationis vinculo tenetur astrictus. Datum II Non
Abbreviated transcription (Latin):
tu ipse non nescis. Scriturã qͦqͣ &
ercomunicationẽ in nemaͬsensi cona¬
lio uirta patris tui peticionem a scl¬
sime memorie urbano pp̃ factam
uł audisse te credimꝰ uł uidisse. Uñ
miram ꝗo burgũ inuadere & uixta
bt̃i aydii eccłam munitiones no¬
uas erigere p̃sũpsisti. Immo qͥ gͣuĩ
ẽ accepta peccunia eiusdem oblatiões
altaris tamquã popłares merces
exposiusti. Unde nos te tamquam
dilectũ filiũ admonemꝰ ne tã gͣui
culpa te grauari duitiꝰ sinas. Et
si enĩ ut dr̃ iherosolimitanũ iter
inceꝑis nichil anime tue ꝓderit. qͥn
ercomunicationis & anathematis
iuncło tenearis incodem nemasensi
concilio promulgato. Alioquin iram

Expanded text:
tu ipse non nescis. Scripturam quoque et tu ipse non nescis. Scripturam quoque et excommunicationem in Nemausensi concilio, juxta patris tui petitionem a sanctissimae memoriae Urbano papa factam, vel audisse te credimus vel vidisse: unde miramur quod burgum invadere, et juxta B. Aegidii ecclesiam munitiones novas erigere praesumpsisti. Imo, quod gravius est, accepta pecunia, ejusdem oblationes altaris tanquam populares merces exposuisti; unde nos te tanquam dilectum filium admonemus, ne tam gravi culpa te gravari diutius sinas. Et si enim, ut dicitur, Hierosolymitanum iter inceperis, nihil animae tuae proderit, quoniam excommunicationis et anathematis vinculo tenearis in eodem Nemausensi concilio promulgato. Alioquin iram
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectis filiis monachis. & cet̾is
fidelib scĩ &Gibii. salutẽ & apłicã
benedictionẽ. Quia magne res dis¬
cordia dilabuntur. parue res con¬
cordia coalescunt: monemꝰ uos &
rogantes p̃cipimꝰ. ut uno animo
uno sensu abbatẽ ur̃m timentes
diligatis. diligentes timeatis. & in eiꝰ
obedientia ꝑsistentes. monasteru res
diligentiꝰ custodire debeatis. Que ni¬
mirum partim factionib ur̃is par¬
tim iuolentia militari distracte
multũ & pessundate cognoscuntur.
aut in uito abb̃e distraere. uł frau¬
dare p̾sumat. S in usus aquos date
uł dande sunt: cũ timore dñi con¬
seruentur. Siqui uero aliter forte pre¬
sumpserint: & fatientes & consenti¬
entes. ab eccłe liminib sequestramꝰ.
Data .ii. kł. nouembris. ꝑ iarasione
seruus seruorũ dĩ. Dilecto filio. Ber¬
tranno comiti. sał siobedierit & apłi¬
cam benedictionẽ. Quid pat̾ tuus egre¬
gie strenuitatis comes de altari scĩ¬
xoibii. ꝗo etiã de toto burgo fecerit

Expanded text:
dilectis filiis monachis et caeteris fidelibus S. Aegidii, salutem et apostolicam benedictionem. Quia magnae res discordia dilabuntur, parvae res concordia coalescunt, monemus vos et rogantes praecipimus ut uno animo, uno sensu, abbatem vestrum timentes diligatis, diligentes timeatis, et in ejus obedientia persistentes monasterii res diligentius custodire debeatis, quae nimirum partim factionibus vestris, partim violentia militari distractae multum et pessundatae cognoscuntur. aut invito abbate distrahere, vel fraudare praesumat, sed in usus ad quos datae vel dandae sunt, cum timore Dserventur. Si qui vero aliter forte praesumpserint, et facientes et consentientes ab Ecclesiae liminibus sequestramus. Data II Kal. Novembris. CXXX. Gisiae, servus servorum Dei, dilecto filio BERTRANNO comiti salutem, si obedierit, et apostolicam benedictionem. Quid pater tuus egregiae strenuitatis comes de altari S. Aegidii, quid etiam de toto burgo fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sabrano. E menomi frĩ cius. Ramnar¬
do demedenas. Arberto dmõte claro.
Ricardo delareto. Dalmatio drocca mau
& Raimundo petro dgorra. Rainũ¬
di egregie memorie comitis & conscis
uos & consiliarios fuisse non ambigimꝰ
morie p̃decessoris nr̃i. Urbani pape
penitus abdicauit. seq ipsũ & heredes
suos ercomunicari fec.si ullo umqͣm
tempore ĩ eadẽ iulla ꝗcqͣm p̃ter abbi

Expanded text:
SABRANO, EMENONI fratri ejus, RAINARDO DE MEDENAS, ARBERTO DE MONTE-CLARO, RICHARDO DE CLARETO, DALMATIO DE ROCCA MARA, et RAIMUNDO PETRO DE GORRA. Raimundi egregiae memoriae comitis et conscios vos et consiliarios fuisse non ambigimus, moriae praedecessoris nostri Urbani papae penitus abdicavit, seque ipsum et haeredes suos excommunicari fecit si ullo unquam tempore in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã capiens quosdã uulnerans.
sic monachos exturbauit. monaste¬
ri re. & altaris oblationes arripuit.
edifitia difsipauit. & in seruorũ dĩ
habitacula meretrices induxit. Ad
hec suꝑ ipsã bt̃i eeydii eccłã tiures
nouas in̾t̾rurit. & instruit: horum
scelerũ uos & conscios & actores frẽs
bt̃i esypii. conqueruntur. Prohis
igitur om̃ib uos ad satisfactionem
debitã litteris p̾sentib in uitamis.
ut usq ad ꝓacime quadragesime ini¬
tiũ. corã frẽ ñr̃o narbonensi arehiep̃o.
ipsits & ceterorũ fr̃m iuditio: iusticiã
faciatis. Alioquin ertunc & t̃ram ur̃a
aduunis offitiis p̃ter infantũ bapuma.
& morientiũ penitentias interdicimꝰ:

Expanded text:
quosdam capiens, quosdam vulnerans, sic monachos exturbavit; monasterii res et altaris oblationes arripuit, aedificia dissipavit, et in servorum Dei habitacula meretrices induxit; ad haec super ipsam B. Aegidii ecclesiam turres novas instruxit et instruit. Horum scelerum vos et conscios et actores fratres B. Aegidii conqueruntur. Pro his igitur omnibus vos ad satisfactionem debitam litteris praesentibus invitamus, usque ad proximae Quadragesimae initium coram fratre nostro Narbonensi archiepiscopo, ipsius et caeterorum fratrum judicio justitiam faciatis. Alioquin ex tunc et terram vestram a divinis officiis, praeter infantium baptisma et morientium poenitentiam interdici
Abbreviated transcription (Latin):
re.uł temerarie farigare. sed om̃ia
integra conseruentu. coniꝰ quoꝵ sus¬
tentationt. d gub natione concessa st̃.
usib om̃imodis ꝓfutitra. Sane illã
tholo sani comitis nobilis meinone
Raĩmundi abdicationẽ atictoritate
sedis apłice confirmamus. Siqui¬
dẽ comes ipse honores om̃s ad beatũ
egydiũ ꝑtinentes tã inuall r flaũia¬
na quam in extrinsecis. quiquid
uste uł in iuste uidebatur tenere.
om̃s rectas siue pra uas consuetudines.
quas ipsius antecessores aut ipse
habuerãt. obhonorẽ dĩ & bt̃i egyou
reuerentiã. apud nemausense cõci¬
liũ inmaru dñi p̃decessoris nr̃i sce
& se atq unu̾sos succefsores suos
si forte hoc donũ uritũ facere per¬
temptarent. quod ad se erat dãꝑ¬
natione ac maledictioẽ mulctauit.
Ad hes adiciengis ꝓpͥ ampliori bt̃i coydii
uenerdt̃ione stacuim᷑ ut ĩ fra t̃mino
ansr̃is p̃derefsorib constitutos. & a nob
etã uen̾firmatos. nemo ꝓrsus aut

Expanded text:
a integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt usibus omnimodis profutura. Sane illam Tolosani comitis, nobilis memoriae Raimundi, abdicationem auctoritate sedis apostolicae confirmamus. Siquidem comes ipse honores omnes ad Beatum Aegidium pertinentes, tam in valle Flaviana, quam in extrinsecis quidquid juste vel injuste videbatur tenere, omnes rectas sive pravas consuetudines quas ipsius antecessores aut ipse habuerat ob honorem Dei et beati Egidii reverentiam, apud Nemausense concilium in manu predecessoris nostri beate  se atque universos successores suos, si forte hoc donum irritum facere pertentarent, quod ad se erat, damnatione ac maledictione mulctavit, ti Aegidii veneratione, statuimus ut infra terminos a nostris praedecessoribus constitutos, et a nobis etiam confirmatos, nemo prorsus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi enroꝵ deuia secuti sunt. & dere¬
lictis sue salutis pastorib: alienor.
gregũ uestigiis ad heser̃. Reminiscat᷑
nunc strenuitas tua religiosi princi¬
pis stephani: qui generis cui primꝰ
gionẽ suscepit.⁊ regalis dignitatis
iura ꝓmeruit. Quanto enĩ amplius
te diuini dispositione iuditii interre¬
na dignitate ꝓuectũ intelligiꝰ: tan¬
to humilius debe̾ potestaris diuine¬
principib. Petro. ac Paulo filiħme obe¬
dire : eͥoꝵ eccłe subiectionẽ ⁊ honorẽ
ap̾fato principe institutũ fideliter
ex hb̾e. Nullate pseudo apłoꝵ qui
earũ eccłam in uaser̃ uenena cor¬
rumpãt: nulla ꝑuersitas auera re¬
ligione seducat. Nec enĩ lat̾e te cre¬
dimꝰ heresiarchã guib̾tũ ab om̃ib ubi¬
q catholicis excomunicatũ. atq dam¬
natũ. qui contra diuine legis scita:
contra euuangelii statuta. contra
scõꝵ canonũ decreta. uiuentis pa¬
tris ac dñi cubile ascendit : gregorii

Expanded text:
populi errorum devia secuti sunt, et derepopuli errorum devia secuti sunt, et derelictis suae salutis pastoribus, alienorum gregum vestigiis adhaeserunt. Reminiscat tunc strenuitas tua religiosi principis Stephani, qui generis tui primusgionem suscepit, et regularis dignitatis jura permeruit. Quanto enim amplius te divini dispositione judicii in terra dignitate provectum intelligis, tanto humilius debes potestatis divinprincipibus, Petro ac Paulo, fili charissime, obedire, et eorum ecclesiae subjectionem et honorem a praefato principe institutum fideliter exhibere. Nulla te pseudoapostolorum qui eorum ecclesiam invaserunt, venena corrumpant; nulla perversitas a vera religione seducat. Nec enim latere te credimus haeresiarcham Guibertum ab omnibus ubicunque catholicis excommunicatum atque damnatum, qui contra divinae legis scita, contra Evangelii statuta, contra sanctorum canonum decreta, viventis patris ac domini cubile ascendit, et Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
seruus seruorũ dĩ. Dilecto in xp̃o
fllio. Columbano magnifico ungaro¬
rũ regi. salutẽ & apłicã benedictio¬
Unẽ. Audientes magnificentiã tuam
om̃i potentis dĩ dispositione ad un¬
garici regni regim̃ ẽe̾ ꝓuectã : gau.¬
dio non modico erultamꝰ. Retulit
c̃nĩ uenerabilis filius ñr̃. Odilo. sc̃i
aeSydii. abb̃s.strenuitatẽ tiram p̃ter
scłarẽ qua p̃cellis industriã: seriptu¬
ris etiam ecclesiasticis eruditã. & qͥ
potissimũ uidicͥariã condecet ꝑotes¬
tatem: scõrũ canonũ pollere scienua.
ceteros quite inciusdem regni regi¬
mine p̃cesserũt : tam ꝓtua quã pro
cõmissoꝵ tibi ppłorũ salute: curã gere¬
re. Etpotentes enĩ ut diuina scriptu¬
ra ꝓnuntiat: potenter tormenta paci¬
entur: ⁊ cui plus datur. plus ꝓfecto
erigitur. Erige gͥ orex uexillum catho¬
lice fidei glorosũ : quod scłarib regni
tui uerillis uictoriã debeat & głam
comparare. Iã dui enĩ ungarorum

Expanded text:
servus servorum Dei, dilecto in Christo filio COLOMANNO, magnifico Ungarorum regi, salutem et apostolicam benedictionem. Audientes magnificentiam tuam omnipotentis Dei dispositione ad Ungarici regni regimen esse provectam, gaudio non modico exsultamus. Retulit nobis venerabilis filius noster Odilo, S. Aegidii abbas, strenuitatem tuam, praeter saecularem qua praecellis industriam, Scripturis etiam ecclesiasticis eruditam, et quod potissimum judiciariam condecet potestatem, sanctorum canonum pollere scientia. me, supra caeteros qui te in ejusdem regni regimine praecesserunt, tam pro tua quam pro commissorum tibi populorum salute curam gerere. Et potentes enim, ut divina Scriptura pronuntiat, potenter tormenta patientur; et cui plus datur, plus profecto exigitur. Erige igitur, o rex, vexillum catholicae fidei gloriosum, quod saecularibus regni tui vexillis victoriam debeat et gloriam comparare. Jam diu enim Ungarorum
Abbreviated transcription (Latin):
tes nullũ ꝑsonar̃ siue rerũ p̃ uiditũ¬
ra patiantur. Decernimꝰ ergo ut nulli
omnino hominũ liceat idẽ monas¬
teriũ temere ꝑturbare. aut eius
possesiones auferre. minuere. uł teme¬
rariis uerationib fatigare. s or̾ia
que ab eodem latisclauo rege ułalus
fidelib de uire ꝓprio data sunt.
aut infuturũ dño largiente illic
dari contigerit. firma semꝑ & inte¬
gra conseruẽtur. salua cannonica
rouerentia diocesam epĩ. eorũ ꝓ quor
sustentatione. ⁊ gub̾natione concessa

Expanded text:
tes nullum personarum sive rerum prȩjudicites nullum personarum sive rerum prȩjudicium patiantur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat idem monasterium temere pertubare aut ejus possessiones auferre, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia quȩ ab eodem Latisclavo rege vel aliis fidelibus de jure proprio data sunt, aut in futurum Domino largiente illic dari contigerit, firma semper et integra conserventur, salva canonica reverentia diocesani episcopi, eorum pro quorum sustentatione
Abbreviated transcription (Latin):
dis in ꝑꝑ. Religiosis desideriis dignũ ẽ
facilem p̾bere consensum. ut fidelis
deuotio celerẽ sortiatur. effectum.
Latisclauus siquidẽ bone memoue un¬
xgybii. semichensem fundauit eccłam:
p̃decessors ur̃i. monasterio beati teoy¬
dii cui auctore dõ p̃sides obtulit. iubi
& euis corpus uenerabile requiescit
Hanc nimirũ oblationẽ panimarum
salute ꝑ petratã. nos largiente deo
aplice sedis aucłoritate firmanus.
cui ur̃m flauiane uallis denobium
ab eodem scõ & Gẏdtotinfalariũ datũ
agnoscitur. Igitur supradicti regis
de lib̾ationẽ. p̃senti decreio sanctimꝰ.
ut quicuinq seumichensis abbas fue¬
rit. abbi monasterii ur̃i quod in
ualle flauiana a scõ aeGypio construc¬
tũ dirimꝰ obedientiã ꝓfiteatur. & ꝑse¬
ueranter obseruet. Negotia que mo¬
nasterio acciderint. regis consilio
terminentur. & nullus p̃ter regem
suꝑes eccłe uidicare p̃sumat. Porro
monasteruĩ eccła cũ atrio suo ea semꝑ
libertate potiatur: ut illic refugien¬

Expanded text:
. Religiosis desideriis dignum est facilem prȩbere consensum, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Latisclavus siquidem bonȩ memoriȩ UnEgidii Semichensem fundavit ecclesiaprȩdecessoris vestri monasterio beati Egidii, cui auctore Deo prȩsides, obtulit, ubi et ejus corpus venerabile requiescit. Hanc nimirum oblationem pro animarum salute perpetratam nos largiente Deo apostolicȩ sedis auctoritate firmamus, cui vestrum Flavianȩ vallis cenobium ab eodem sancto Egidio in salarium datum agnoscitur. Igitur supradicti regis deliberationem prȩsenti decreto sancimus, ut quicumque Seumichensis abbas fuerit, abbati monasterii vestri, quod in valle Flaviana a sancto Egidio constructum diximus, obȩdientiam profiteatur, et perseveranter observet. Negotia quȩ monasterio acciderint, regis consilio terminentur, et nullus prȩter regem super res ecclesiȩ judicare prȩsumat. Porro monasterii ecclesia cum atrio suo ea semper libertate potiatur, ut illic refugien