comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
detur aũt ꝙ nullus cõsensus uo
luntatis sit ꝓprie. De illo .n. est cõ¬
sensus ꝙ inquiritur ꝑ cõsiliũm.
Nullius aũt ꝙ inqͥratur h modo
est uoluntas. Ergo cõsensus non
ꝓprie est uoluntatis: ꝓͥma ꝓbatur
ꝑ hoc ꝙ cõsensus dr᷑ qiͣ sensus cum
alio. Et nõ est alius cum quo senti¬
atur. nisi cõsiliũ p̾cedens. Scd̾a pro
batur ꝑ antedc̃a: qr uoluntas est
pprie finis. Iterũ nomẽ cõsensus: so¬
nat in apprehensionẽ pausantẽ su-¬
ꝑ app̾hensum. Noluntatis nõ est
aũt app̾hendere. Ergo uoluntatis
nõ est cõsentire. S cõtra. Uoluntas

Expanded text:
detur autem quod nullus consensus sit voluntatis proprie. 1 De illo enim est consensus quod inquiritur per consilium; nullius autem quod inquiritur hoc modo est voluntas; ergo consensus non proprie est voluntatis. Prima probatur per hoc quod consensus dicitur quasi sensus cum alio, et non est aliud cum quo sentiatur nisi | consilium praecedens. Secunda vero probatur per ante dicta, quia voluntas est proprie finis. 2 Item, nomen consensus sonat in apprehensionem pausantem super apprehensum; voluntatis autem non est apprehendere; ergo voluntatis non est consentire. 3 Sed contra: Voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
mini sui spũ eiũs accepto sentit oĩ¬
no qr ħ disc̾nitur inrtimo magiste¬
rio nõ nisi eiꝰ gratuito effectu posse
se surg̾e: nõ nͥ suo uoluntario defec¬
tu se cadere potuisse. Non sane re-¬
miscit᷑ beatitudi̾s sue. fuit quippe
ista et nõ est: eiusq penitus obli-¬
ta est. Ideo nec cõmemorari potest.
Credit h̾ de ista fac̾e̾ fide dignis lit¬
teris dei sui ꝑ eius ꝓphetas cõscͥp¬
tis narrantib de felicitate ꝑadysi.
arte ssud pnum et bonũ omius
et malum hystorica traditione indi¬
cantib. Dm̃ aũt dei sui remiscitur.
Ille quippe semꝑ est nec fuit ⁊ non
est. nec est et nõ fuit: et ubitumq¬
totus est pp̃ ꝙ ista in isto et uiuit ⁊
in adam: aut alicubi aute huiꝰ corpo¬
ris uitã aut cũ pͥmo fcã est ut inse¬
retur huic corꝑi. Nichil .n. hoꝵ oĩo re¬

Expanded text:
mini sui, Spiritu ejus accepto, sentit omnino, quia hoc discit intimo magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu posse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non sane reminiscitur beatitudinis suae: fuit quippe illa et non est, ejusque ista penitus oblita est; ideoque nec commemorari potest. Credit autem de illa fide dignis Litteris Dei sui, per ejus prophetam conscriptis, narrantibus de felicitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec est et non fuit: sed sicutotus est: propter quod ista in illo et vivit, et in Adam, aut alibi alicubi ante hujus corporis vitam, aut cum primum facta est ut insereretur huic corpori: nihil enim horum omnino re
Abbreviated transcription (Latin):
uident. Nec eñi in sua natura: cum
ꝓculdubio mẽte ista uideant eoꝵi
mentes cõstat ẽẽ mutabiles. Has uͦ
nam sũt iste regule scripte. ubi nisi¬
ꝙ fit iustũ ⁊̃ iniustus agnoscit. Pbi
scripte sũt nͥ in libro lucis illius qͥ
ueritas dr᷑ unde oĩs lex iusta descri-¬
bitur ⁊̃ in cor hõis qͥ oꝑatur in iusti¬
ciam nõ migrando s tanqm ĩpͥmẽ¬
do transfert᷑. sicut ymago ex anullo
et in ceram transit et anulũ nõ re¬
linquit. Qͣ aũt nõ oꝑatur et tñ u
det qͥd oꝑandũ sit: ip̃e est qͥ ab illa lu¬
ce au̾tit᷑ a qua tñ tangit᷑. Qͥ aũt
nec uidet quẽadmodũ sit agendũ:
dore aliqͥtiens uͥq p̾sentis uita attin¬
gitur. qñ ãmonitus cõficetur. Q̃ uͦ¬

Expanded text:
vident? Neque enim in sua natura, cum procul dubio mente ista videantur, eorumque mentes constet esse mutabiles, has vernam sunt istae regulae scriptae, ubi quid sit justum et injustus agnoscit, ubi scriptae sunt, nisi in libro lucis illius quae veritas dicitur? unde omnis lex justa describitur, et in cor hominis qui operatur justitiam, non migrando, sed tanquam imprimendo transfertur; sicut imago ex annulo et in ceram transit, et annulum non relinquit. Qui vero non operatur, et tamen videt quid operandum sit, ipse est qui ab illa luce avertitur, a qua tamen tangitur. Qui autem nec videt quemadmodum sit vivendum, dore aliquoties ubique praesentis veritatis attingitur, quando admonitus confitetur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾dam unice filie pat̾: tenuistoclẽ
cõsulebat utrũ eam pauꝑi s orna-¬
to ac locupleti paꝵ ꝓbato collocaret.
Cui ille. Malo inquit uirũ petu¬
nia qm pecuniam uiro indigentẽ.

Expanded text:
dam unice filie pater Themistoclem consulebat, utrum eam pauperi, sed ornato; aut locupleti parum probato collocaret. Cui ille, malo inquit virum pecunia, quam pecuniam viro indigentem.
Abbreviated transcription (Latin):
cteq ualentib multa posita nesci¬
at. Et si maior est intentio dum
ambulat repente subsistat au̾tens
ntiq imꝑandi motũ a m̾istĩo mo¬
toĩs qua pedes agebant᷑. Si autẽ
nõ tanta est cogitatõis intentio
ut figat ambulantẽ loco. s tñ tan
at et quo eat.¬

Expanded text:
cteque ualentibus multa posita nescicteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperandi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; si autem non tanta est cogitationis intentio, ut figat ambulantem loco, sed tamen tantaat et quo eat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qm̃ ista clucit et illa seqͥtur. et
ab ista sensꝰ ab illa motꝰ est sicut
cõsiliũ p̾cedit actõnem. Et qr corꝑa¬
lis motus qͥ seqͥtur sensꝰ sine inter¬
uallis tempoꝵ nullus est agere.
aut int̾ualla tempoꝵ spontaneo
motu nͥ ꝑ adiutoriũ memorie nõ
demõstrant᷑. Unus ant̾ior ad fa¬
çiem a qͦ sens hõis. alt̾ post̾ior ad
c̾uicem a quo motꝰ om̃is. t̾cius in¬
ter utrumq in quo memoriã ui¬
gere demonstrant. Nam cũ sensũ
seqͥtur motꝰ: nõ cõiectat hõ ꝙ faci¬
endũ est. si fu̾it ꝙ fecit oblitus:¬
teria uicio quolibet seu ꝑturbatõe
omĩmͦ deficiũt desistentib nũciis
senciendi et ministris mouendi.
tanqm nõ hñs cur assit: abscedit.
Si aũt nõ ita deficiũt ut in morte
assolet: turbat᷑ eiꝰ intentio tanqͣmͣ
cõnantis redintegrare labentia nͨ
cã sit ut si potuerit medicina suc¬
cet: ꝙ plerũq ita se uehementi
cogitationis intentione auercit
ab om̃ib ut pͥoculis patentibꝰ re¬

Expanded text:
tur, quia et ista ducit, illa sequitur, et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actionem. Et quoniam corporalis motus qui sensum sequitur, sine intervallis temporum nullus est, agere autem intervalla temporum spontaneo motu nisi per adjutorium memoriae non tuti sunt: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad ceruicem, a quo motus omnis; tertius inter utrumque, in quo memoria uigere demonstratur, ne cum sensus sequitur motus, non connectat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblítusteria vitio quolibet seu perturbatione omni modo deficiunt, desistentibus nuntiis sentiendi et ministris movendi, tanquam non habens cur adsit, abscedit. Si autem non ita deficiunt, ut in morte assolet, turbatur ejus intentio, tanquam conantis redintegrare labentia, nec steriorum in causa sit, ut si potuerit, medicina succet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus re
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ .n. d̾s cecis nostris m̃tib sub¬
tilia de semet ip̃o insinuat: ĩ ne¬
bula uocẽ leuat. Cũ uͦ temptatõ¬
ne uicioꝵ ip̃e de deo nr̃ intellectus
opprimit᷑: qiͣ a qͣꝵ ĩpetu in uoce
sua d̾s oꝑitur. Tot eteñi suꝑ illũ
a qͣs emittimꝰ qͣt post ĩspiratõem eiꝰ¬

Expanded text:
Cum enim caeeis nostris mentibus subtilia de seipso insinuat, in nebulam vocem levat. Cum vero tentatione vitiorum ipse de Deo noster intellectus opprimitur, quasi aquarum impetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas admittimus, quot post inspirat
Abbreviated transcription (Latin):
E cuiꝰ ut̾o egressa est glacies¬
de ut̾o dei glacies egredit᷑: cũ hii qͥ
iam intꝰ in caluerant ex uͥtutum
dono frigescunt. Bũq iste signis.
ille. scĩa. iste ꝓph̾ia. ille magnis o¬
pecit: om̃e qͦd pͥus ĩtimũ caluerat
ext̾iorem laudem diligens. ĩ torpo¬
rem u̾tit. Qͣ gͦ glacies de ut̾o egre¬
dit᷑: dũ post donoꝵ bñficia a ui¬
scerib pietatis suꝑne seꝑatur. Hãc
glaciem nc̃ in utero doꝰ portat qr ĩ-¬
tra sinũ sinũ eccłie tollerat. S
tũc aꝑte eicit. cũ tales a secretis
celestib ꝑ extremũ ⁊ public̃ iudiciũ
repellit

Expanded text:
e cujus utero egressa est glaciesDei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et ille scientia, iste prophetia, ille magnis opetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietaglaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum tales a secretis coelestibus per extremum et publicum judicium repellit
Abbreviated transcription (Latin):
ab ymaginatione ac reu̾tuntur ite¬
rũ ad cellam ymaginatõis tanꝙͣ
ad locũ ꝓpriũ ĩ quo hñt cõmaniere.
Et qm̃ huius motus fit in sangͥne
frequent̾ in sequit alium et infringit
ipsum sicut est uide in nubib: qͣꝵ q̃
dam similes hoĩb et centauris ut

Expanded text:
tuntur iterum ad cellam imaginationis tamquam ad locum proprium, in quo habent commanere. Quia vero huiusmodi motus fit in sanguinefrequenter insequitur alterum et infringit ipsum, sicut est videre ‘in nubibus, quarum quaedam similes sunt hominibus et centauris’, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ferens a loco phantasie ad orga¬
nũ sensus cõmunis. Que cũ mouet
det᷑ sentiri forma delata a phan¬
ipse sp̃c deferens formas sit de na
humidi aerei et fãtur cũ humido ⁊
subtili sanguĩe qiͣ uaporabłi: dic
resteitate salis. Sic igit᷑ forme nel¬

Expanded text:
loco phantasiae ad organum sensus communis, quae cum movent detur sentiri forma delata a phanipse spiritus deferens formas sit de natura humidi aërei et feratur cum humido et subtili sanguine quasi vaporabili, dicit restritate salis. Similiter formae ima
Abbreviated transcription (Latin):
phantasma quod est a motu simu¬
sompniũ. Hic motus descenlit a
loco phantastico: et tangit sensũ
cõmunem ac reu̾tit᷑ ad phantasiã
Cum eñi euaporatio fit a loco di¬
gestionis ad cebrũ: sanguis sub¬

Expanded text:
phantasma ‘a motu simusophus, qui motus descendit a loco phantastico et tangit sensum communem et revertitur ad phantasiam. Cum enim fiat evaporatio a loco digestionis ad cerebrum, subti
Abbreviated transcription (Latin):
ut rursũ habeant in que possint
crescẽ. Non .n. man̾e in uno statu
naͣm corpoꝵ: s aut cresc̾e semper
aut decresc̾e. Nec posse uiu̾e aĩ al:
nͥ crescendi capar sit. Unde et gali¬
enus coctissimus ypocratis inter¬
pres: athletas quoꝵ uita ⁊ ars sa¬
gina est. dicit in exhortatõe medicĩe
nec uiu̾e posse diu nec sanos esse

Expanded text:
ut rursus habeant in quae possint crescere; non enim manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrescere, nec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus, vir doctissimus, Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina est, dicit in exhortatione medicinae, nec vivere posse diu, nec sanos esse
Abbreviated transcription (Latin):
gallinam aut auserem gustare faˢ
nõ ꝑutant. Hec tñ alunt animi
uoluptatis q cã. Loca ibi sunt tẽ¬
peratiora qmͣ in gallia: remissio-¬
Om̃s uͦ se britãni ultro inficiũt.
ĩ pugna aspectii. Capilloq sũt
ter caput et labrum suꝑius. Uxo¬
res hñt deni duodeniq inter se
cõmunes et maxime frẽs cũ frĩ¬
bus. ꝑentesq cũ liberis. S qͥ sũt
ex hiis nati. eoꝵ hñtur liberi qͣ
pͥmum uͥgo q̃z deducta est. Uali

Expanded text:
gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioOmnes vero se Britanni vitro inficiunt, in pugna aspectu; capilloque sunt ter caput et labrum superius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis; sed qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, quo primum virgo quaeque deducta est. Equi
Abbreviated transcription (Latin):
est itaq iudicandꝰ a ꝓlebe rector ̃¬
ordinatus dũ magĩs nou̾int ppłi
sui fuisse meriti ꝑuersi regim̃e su¬
scepisse pontificis. ANam ꝓ meritis
plebiũ disponit᷑ a deo uitã rectoꝵ.¬

Expanded text:
est ergo judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita recto
Abbreviated transcription (Latin):
danꝰ q̃ fortunatas insulas septẽna¬
li nauigatione ꝑqͥrens. multa mi¬
racło digna iudit. A qͦ ⁊̃ macutes qͥ
⁊ macloniꝰ regłarit̾ educatꝰ ⁊ ip̃ius
nauigatõis socius. in britãnia scĩ¬
tate ⁊ miracłis claruit. In gallia¬
monte s̃ uicino discissus. cũ eccłiis
⁊ domib. hõib ⁊ bestiis in rodanũ

Expanded text:
 qui Fortunatas insulas septennali navigatione requirens, multa miraculo digna vidit. A quo Macutes, qui et Maclovus, regulariter educatus et ipsius navigationis socius, in Britannia sanctitate et miraculis claruit; monte sibi vicino disscissus, cum aecclesiis et domibus, hominibus et bestiis, in Rodanum
Abbreviated transcription (Latin):
dei iudicia eur in hac uita nõ nũ¬
qmͣ bonis male sit. ⁊ malis bene:
tune ⁊ occultiora sunt et cũ malis
hie male est et bonis bñ. Nã cum
bonis male est ⁊ malis bñ: hoc for¬
tasse dep̾hendit᷑ qr et boni si qua
⁊ malibona q̃ pro hac uita faciũt
hic recipuĩt ut ad sola ĩ posterum
torm̃ta ꝑtrahant᷑. Uñ in ĩferno ar¬
sti bona ⁊c̾. At cũ bonis hic bñ est
⁊ malis male ĩcertũ ualde fit utrũ
boni idcuro bona recipiant: ut ꝓ-¬
uocati ad aliq̃d melius crescant.
aut iusto latentiq iudicio hic su-¬
oꝵ oꝑum remuneratõem recipiãt.
ut pͥmiis uite seqñtis ĩ anescãt. Et u¬
trũ malos idcirco adu̾sa feriant: ut
ab et̾nis suppliciis corrigendo defen-¬
dant. Aut ħ eoꝵ pena ĩcipiat ut qñ
cõplenda eos ad ultima gehenne-

Expanded text:
divina judicia, quibus in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male . Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua  mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ar mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit, utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati ad aliquid melius crescant, an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigendo defendant: an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
rant: qr ꝑ hoc se utrãq tardari in¬
terno desiderio nõ ignorant. Plus.n
in ħ mundo honor ꝙͣ despectõ occupat
et magis ꝓsꝑitatis sublimitas qmͣ
necessitatis adu̾sitas grauat. cui¬

Expanded text:
rant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat.
Abbreviated transcription (Latin):
enũ uͦ cõplexio qr calida ⁊ hu¬
mida est: hanc regimine cale¬
Habitet gͥ in loco aere nõ sicco sed
simili u̾no. Et si debilis est uͥtus eiꝰ.
eqͥtet et ambulatõem minuat. Qui
uͦ fortior est: utat᷑ de amblatõne q̃
nõ fatiget. Ealneet᷑ aqͣ dulci et cali¬
da. ⁊ post una hora qͥescat. Seinde
uͦ escas calidas et humidas digesti¬
biles citoq a stomacho descendentẽ
comedat cibos aũt pungitinos ⁊
coleram gn̾antes caueat. eos qͦz
qͥ melancoliã gn̾ant aut flegina.
Pluries in die reficiat᷑ ⁊ ħ paulaũ
ad digestionem multoꝵ ciboꝵ se¬
mel sumptoꝵ. Prandeat hora t̾cia
post meridiem balneet᷑. ⁊ dentꝰ ei q̃¬
dam cibaria uentrẽ emollientia:¬
postea postea reficiat᷑. Coitũ õĩo
fugia. ⁊ aĩe accidentia. Quia u col¬
ligit᷑ in corꝑib senũ flegina płi¬
mũ: oportet eos ñnũqͣm regi sub¬
tiliantib et incidentib flegina. nͨi
hoc est assidue ĩmorandũ. Płimoꝵ
qͥdem hõim uentres ut ait ypotras

Expanded text:
enum vero complexio frigida et humida est. Hanc regimine caleHabitet igitur in loco aere non sicco, sed simili verno; et si debilis est virtus eius, equitet et ambulationem minuat. Qui vero fortior est, utatur deambulatione que non fatiget: balneetur aqua dulci et calida et post una hora quiescat; deinde vero escas calidas et humidas, digestibiles, citoque a stomacho descendentes comedat, cibos autem pungitivos et choleram generantes caveat: eos quoque qui melancholiam generant aut phlegma. Pluries in die reficiatur et hoc paulad digestionem multorum ciborum semel sumptorum. Prandeat hora tertia; post meridiem balneetur et dentur ei quedam cibaria ventrem emollientia, postea reficiatur. Coitum omnino fugiat et anime accidentia. Quia vero colligitur in corporibus senum m regi subtiliantibus et incidentibus phlegma; nec in hoc esse assidue immorandum. Plurimorum quidem hominum ventres ut ait Hippocras
Abbreviated transcription (Latin):
q̃madmodũ et cũ originali pcc̃o. Et
circũcisus p̾putiatũ gignit traiciens
in illũ qͦ ip̃e iam caruit. sicut bapti¬
zatus in filiũ quẽ scd̾m carnem ge¬
nerat reatũ traicit originis. a qͦ ip̃e
iam liber erat. In carne gͦ p̾putii idõ
ussa est fieri: qr instituta est ĩ reme¬

Expanded text:
emadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum quo ipse jam caruit, sicut baptizatus in filium quem carne generat reatum trajicit originis, a quo ipse jam liber erat. In carne praeputii ideo jussa est fieri, quia in reme
Abbreviated transcription (Latin):
aũt pro qͣlitate subditoꝵ disponũ¬
tur corda rectoꝵ: ut sepe pro mi̾to
gregis ⁊ uere boni delinquat ui-¬
ta pastoris. Ille namq deo attestã¬
te laudatus: ille suꝑnoꝵ mystio¬
repentine elatõis ĩflatus ppłm nu-¬

Expanded text:
 Pro qualitatibus subditorum, disponuntur acta regentium: ut saepe pro malo grege, etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatur; ille supernorum mysteriorepentinae elationis elatus populum nu
Abbreviated transcription (Latin):
uat ut sentiat. uoluntarie uͦ ut dis¬
cat ut cõsentiat. Sicut aũt in arbore
id agit agricultura forinsecus ut illd
ꝓficiat qd̃ gerit᷑ intrinsecus: sic ⁊ ĩ hoĩe
extnsetus: d̾ aut ad arborem est¬
colendi negligentia: hoc ad corpꝰ me¬
dendi ĩcuria ħ ad aĩam discendi seg¬
nitia. Et qͦd ad arborẽ est humor ĩ¬
utilis: hoc ad corpꝰ uictus exicialis¬
ħ̾ etiã ad aĩam ꝑsuasio iniqͥtatis.

Expanded text:
uat, ut sentiat; uoluntarie uero, ut discat, ut consentiat. sicut autem in arbore id agit agricultura forinsecus, ut illud proficiat quod geritur intrinsecus, sic in homine sextrinsecus. quod autem ad arborem colendi neglegentia, hoc ad corpus medendi incuria, hoc ad animam discendi segnitia; et - quod ad arborem humor inutilis, hoc ad corpus uictus exitiabilis, hoc ad animam persuasio iniquitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
fulgent. diei noctisq uices agita¬
sundit᷑. Arbusta et aĩalia cõcipiunt᷑
cidunt. ⁊ qͥcq̃d aliud in reb ĩteriori
naturaliq motu gerit᷑. In hac aũ
alia signa dant᷑. docet᷑ atq discit᷑ a¬
gri colunt᷑. societates admĩstrant᷑.¬

Expanded text:
fulgere, diei noctisque uices agitaerfundi, arbusta et animalia concipi cidere et quidquid aliud in rebus interiore naturalique motu geritur; in hac autem altera signa dari, doceri et disci. agros col
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ descendit ex culpa. nõ excusꝙ
ĩpotentem manente culpa. Unde in
infantib in quib exigit deus a na
humana iusticiam qͣm accepit ĩ pͥmiꝰ
ꝑentib cũ potestate seruandi illam
omnẽ ꝓlem suam nõ excusat ĩporẽ¬
nequit. est illi hñdi ĩpotentia ĩ qm
ideo cecidit qr sponte deseruit ꝙ ser¬
corrupta est illi ad culpani impu¬
ip̃a fuit. honorem et laudem dei. Qp
glificandus erat in se minorauit atz
fedanit: tanto sua culpa deũ exhono¬

Expanded text:
 descendit ex culpa non excusat impotentem, culpa manente. Unde in infantibus, in quibus exigit Deus a natura humana justitiam, quam accepit in primis parentibus cum potestate servandi illam in omnem prolem suam, non excusat eam impotennequit, est illi habendi impotentia; in quam ideo cecidit, quia sponte deseruit quod sercorrupta est, illi ad culpam impuipsa fuit, honorem et laudem Dei. Quiglorificandus erat, in se minoravit atque foedavit; tanto sua culpa Deum exhono
Abbreviated transcription (Latin):
Corꝑa inter pinguedinẽ et ma-¬
ciem temꝑata sunt laudabilio¬
ra quia saniora. et magis cetĩs
sufferentia. Calor .n. naturalis ho¬
rũ corpoꝵ fortis est: et digestio ꝑ¬
fecta. Nñ membra fortia sunt
ad expellenda nocuia. qr temꝑa¬
ta cõpõ nõ est nͥ de temꝑata com¬
plectione. Pinguia uͥ pessima st̾.
maxĩe si sunt naturalit̾. Hec .n.
sunt corꝑa pessimis morbis appa¬
rata. quia naturalis eoꝵ calor de¬
fectus est pp̃ angustiam uenaꝵ. sã¬

Expanded text:
critas. Inter pinguedinem et maciem temperata sunt laudabiliora, quia saniora sunt et magis ceteris sufferentia. Calor enim naturalis horum corporum fortis est et digestio perfecta: unde membra fortia sunt ad expellenda nociva, quia temperata compositio non est nisi de temperata complexione. Pinguia vero pessima sunt: maxime si sunt naturaliter. Hec enim corpora sunt pessimis morbis apparata, quia naturalis eorum calor defectus est, propter angustiam venarum. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ut minuat᷑ eoꝵ suꝑfluitas. Ma¬
cies uͭ molestia est qr sicca. Uñ
⁊ hiis qͥ sunt huiꝰ nõ durant exͣ¬
citia: qr calefaciunt et desiccant
corꝑa. Uñ st̾cã augm̃tande in eis
matiei. Hii ⁊ nequeunt patica¬
lorem uel frigiditatẽ qr cito ꝑ¬
forant᷑ usq ad int̾iora pp̃ tarnis
paucitatẽ. Q̾ si ceciderint suꝑ so¬
lida corꝑa. uel ip̃a suꝑ eos. ilico
magnam patiunt᷑ molestiam.
franguntur enĩ ossa eoꝵ. qr st̃
enudati carne. Qͥb farmathia
est incõueniens maxime si ma¬
cras habu̾int ypocunderas. Sũt
n. ad tussim apparati ꝓpt̾ sicci¬

Expanded text:
Macies vero molesta est, quia sicca: unde et his qui sunt huiusmodi non durant exercitia, quia calefaciunt et desiccant corpora; unde sunt causa augmentande in eis maciei, hi etiam nequeunt pati calorem vel frigiditatem, qui cito perforantur usque ad interiora, propter carnis paucitatem. Qui si ceciderint super solida corpora, vel ipsa super eos, illico, magnam patiuntur molestiam, franguntur enim ossa eorum, quia sunt denudata carne; quibus pharmacia est inconveniens, maxime si macras habuerint hipocundrias. Sunt enim ad tussim apparati, propter sicci
Abbreviated transcription (Latin):
tatis st̃ oportet ut macilentiã in¬
crassemꝰ et crassam extenuemꝰ. Mac̃
sũt incrassandi cũ multa. requie⁊
ꝑuis ⁊ ex̾citiis ⁊ fricatõib utantur
qͦ calor naruralis suscitet᷑. Deinde ñ¬
gant᷑ cũ humidis oleis et leticia u¬
tant᷑. Destim̃ta eoꝵ sint leuia ⁊ mol¬

Expanded text:
sunt, oportet ut macilentam incrassemus et crassam extenuemus. Macri sunt incrassandi cum multa requie et parvis exercitiis et fricationibus utantur; quoad calor naturalis suscitetur: deinde ungantur cum humidis oleis, letitia utantur, vestimenta eorum sint lenia et mol
Abbreviated transcription (Latin):
hanelitus apoplexia. palysis ⁊
similia. Itẽ p̃p grauitatẽ suoꝵ
corpoꝵ neq̃unt aliqͦd opari ex̾ci¬
tium uel laborem. Q̾ ꝙͦs si ex̾tue¬
rint molestissimi erunt. ¶otꝰ
aũt ex̾citii calorem cõfortat na¬
turalẽ: ⁊ fortitudo saloris nat᷑a᷑¬
lis est cã digestionis. Ꝙ si ml¬
tũ digerũt crassicies eoꝵ augm̃¬
tabitꝰ ⁊ augm̃tata crassitie ue¬
ne eoꝵ fiunt plus anguste. Uñ
aer cũ flamĩe intrans. nõ ĩuenit
aditũ qͦ ad totũ corpus ueniat.
Ideoq fit cã calorem nalem suf¬
focandi: et subitanee mortis.

Expanded text:
tas, apoplexia, paralisis et similia. Item propter gravitatem suorum corporum nequeunt aliquod operari exercitium, vel laborem. Qui quoque si exercuerint, molestissimi erunt. Motus autem exercitii, calorem confortat naturalem et fortitudo caloris naturalis est causa digestionis. Quod si multum digerunt, crassities eorum augmentabitur et augmentata crassitie, vene eorum fiunt plus anguste, unde aer cum flamine intrans, non invenit aditum quo ad totum corpus veniat: ideoque fit causa calorem naturalem suffocandi et subitanee mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
rediens. Quippe sicut nulla uolũ¬
tas anteqͣm hr̃et rectitudĩem potuit
eam deo nõ dante capere: ita cũ dese¬
rit acceptam nõ potest eam nͥ dõ red¬
dente reciꝑe. Et maiꝰ miraculũ existi¬
mo cũ deus uoluntati desertam recti¬
reddit amissam Corpus et eñi neces¬
sitate moriendo nõ pecrat ut uitam
nũqm accipiat. Noluntas u̾o per
se rectitudiem deserendo meret᷑ ut il¬
la semꝑ indigeat. Et si quis spõte
nũqmͣ erat amissurus. Q̾u̾o no
luntatis rectitudi̾em deserit ħ abicit
ꝙ ex debito semꝑ erat seruaturus.

Expanded text:
i . Quippe, sicut nulla voluntas, antequam haberet rectitudinem, potuit eam, Deo non dante, capere; ita cum deserit acceptam, non potest eam nisi Deo reddente recipere. Et majus miraculum existimo, cum Deus voluntati desertam reddivitam amissam. Corpus enim necessitate moriendo non peccat, ut vitam nunquam recipiat; voluntas vero per se rectitudinem deserendo, meretur ut illa semper indigeat. Et si quis sponte nunquam erat amissurus; qui vero voluntatis rectitudinem deserit, hoc abjicit quod ex debito semper erat servaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
minus fortis est ad uolendũ u̾ita
uatam u̾itatem asseq̃retur. et ĩfer¬
n tormenta qͥb post mendatiũ
sine mora traderetur ꝓcullubio mox
rũ sufficientiam uirium ad seruã¬
dam u̾tatem hr̃e cern̾etur. Semꝑ¬

Expanded text:
tatvatam veritatem assequeretur, et inferni tormenta, quibus post mendacium sine mora traderetur ; procul dubio mox virium sufficientiam ad servandam veritatem habere cerneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
la us potest auferre suam rectitu¬
dinem. Nempe si licimꝰ qr cũ uult
tem: cogitur desere timore mortis
aut tormentis ui̾tatem non est
uerũ. Non .n. cogitur magis uel¬
le uitam qmͣ u̾itatem. S qm̃ alie¬

Expanded text:
a potest suam auferre rectitudinem. Nempe si dicimus quia, cum atem, cogitur deserere timore mortis, aut tormentis veritatem: non est verum. Non enim cogitur magis velle vitam quam veritatem; sed quoni
Abbreviated transcription (Latin):
catũ date sũt hõi esce cũ eẽt ĩ¬
mortalis. dicimꝰ qͥa ĩmortalitas ĩqͥ
creatus erat cibis erat sustentan
posse nõ mori: hec erit nõ posse mori.
quis optima ualitudine: s nec
te qͦd ĩ medio ꝑadysi cũ arbore uetita
simul erat mirabili dei grã p̾stabat᷑.
tũ ⁊ alios sumebant cibos p̾ter unã
tẽ pure ac simplicis obedientie. que
magna uirtꝰ est uõnalis creature
sub creatore dño cõstitute. Nam uͥ
ulłm malũ tangebat᷑: ꝑ fecto si pro¬
hibitũ tãgeret᷑ sola in obedia pecca¬
bat᷑. Alebant᷑ gͦ aliis q̃ sumebant.
ne aĩalia corꝑa molestie aliqͥd esu¬
riendo uel sitiendo sentirent. De lig¬
no aũt uite ꝓpt̾ea gustabant. ne
mors eis undecũqz subreꝑet. aut se¬
nectute cõfecta decursis tempoꝵ spa¬
ciis int̾irent. tanqm cet̾a illis eẽnt
sie accipiat᷑. fuisse lignũ uite ĩ ꝑadỹ

Expanded text:
catum datae sint homini escae, cum esset immortalis, dicemus quia illa immortalitas, in qua creatus est, cibis erat sustentandposse non mori, haec erit non posse mori.quauis optima ualetudine, sed nectae, quod in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam e et simplicis obedientiae bonum, quae magna virtus est rationalis creaturae sub Creatore Domino constitutae. Nam ubi nullum malum tangebatur, profecto si prohibitum tangeretur, sola inobedientia peccabatur. Alebantur ergo aliis quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent: de ligno autem vitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet, vel senectute confecta decursis temporum spatiis interirent: tanquam caetera essent sse accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Corꝑa uͦ iustoꝵ q̃ in resurrectõ¬
rlem futura st̾. nͨ ullo ligno indige¬
bunt qͦ fiat ut nullo morbo uel sene¬
ctute ĩueterata moriant᷑: nͨ ullis a¬
liis corꝑalib alimentis qͥb esuriẽ¬
di ac sitiendi qͣliscũq molestia deui

Expanded text:
a ergo iustorum, quae in resurrectione futura sunt, neque ullo ligno indigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senectute inueterata moriantur, neque ullis aliis corporalibus alimentis, quibus esuriendi ac sitiendi qualiscumque molestia deuit
Abbreviated transcription (Latin):
rufus aut rubeus. sangu̾s et ca¬
loris innuit multitudĩem. Color
autẽ inter rubeũ. et album mediͦ.
qqualem sigͣt cõplectionẽ. sicut h
eiã cutis nuda fu̾it a pilis. Color
aãmeus sigͣt instabilitatẽ ⁊ ĩ ani¬
am. rubeus et clarus uerecundiã.
uiridis aut niger moꝵ pͣuitatẽ.

Expanded text:
rufus aut rubeus, sanguinis et caloris innuit multitudinem. Color autem inter rubeum et album medius, equalem significat complexionem, si cum hoc etiam cutis nuda fuerit a pilis. Color flavus significat instabilitatem et maniam. Rubeus et clarus, verecundiam. Viridis aut niger, morum parvitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dis ⁊ epatis ac c̾ebri p̾cedunt creatõ¬
nem umbilici qmͣuis hoꝵ t̾um com¬
plem̃tũ illiꝰ sube̾ cõplem̃to post pona¬
tur. Et re uera pͥmũ m̃brũ qͦd creat᷑
est ad cor: qͣmuis ħ ferat᷑ ypo¬
tias dixisse de ce̾bro ⁊ oculis:
sient test tificat᷑ dispõ pulloꝵ in

Expanded text:
dis et hepatis ac cerebri precedunt creatiodis et hepatis ac cerebri precedunt creationem umbilici; quamvis horum trium complementum, illius substantie complemento postponatur. Et revera primum membrum quod creatur est cor, quamvis feratur Hippocras hoc dixisse de cerebro et oculis; s
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur: tunc dispositionũ pͥ¬
ma q̃ aduenit illic est spumositas
sꝑmatis qr uͥtus ĩ formatina mo-¬
uet illd̾ qͦd est in sꝑmate de sp̃u a¬
nimali ⁊ nali et iutali: ad mie¬
rã uniꝰcuiꝰq eoꝵ in qͣ figitꝰ ⁊ creatur
ex eo illud m̃brũ. Propt̾ ħ reꝑit᷑
ex sufflatio tota repelli ad mediũ
humiditatis ut p̾paret᷑ locꝰ cordis.
Deinde uͦ fiunt ab eiꝰ latere dextro ⁊
a late sup̾mo: due uesice qiͣ ramifi¬
cate ab eo tangentes ip̃m usq ad ho¬
ram. Deinde uͦ seꝑant᷑ ab eo hac discͥ¬
nunt᷑. Et pͥma qͥdem fit illd̾ ex quo
creat᷑ dextra uͦ illud ex qͦ epar. Porro
alia sanguine ĩpletur: ad albedĩem
cediuis et penetrat ad ext̾iorem ꝑtẽ
humiditatis. sparse post duas uesi-¬
cas: et uentositas mundans eam
ut recipiat pp̃ eã restauratõem ex
matͥce et ex sp̃u et sanguine creat᷑¬
q umbilicus. Et qͦd pͥmo creat᷑ tũc:
est pãniculus. Berũptam̃ uesice cor¬

Expanded text:
ligitur, tunc dispositionum prima que advenit illic est spumositas spermatis; quia virtus informativa movet illud quod est in spermate de spiritu animali et naturali et vitali, ad mineram uniuscuiusque eorum in qua figitur et creatur ex eo illud membrum. Propter hoc reperitur exufflatio tota repelli ad medium humiditatis, ut preparetur locus cordis. Deinde vero fiunt ab eius latere dextro et a latere supremo due vesice quasi ramificate ab eo, tangentes ipsum usque ad horam. Deinde vero separantur ab eo ac discernuntur; et prima quidem fit illud ex quo creatur cor, dextra vero illud ex quo hepar. Porro alia, sanguine impletur ad albedinem declivi et penetrat ad exteriorem partem humiditatis sparse post duas vesicas ventositas mundans, eam, ut recipiat propter eam restaurationem ex matrice, et ex spiritu, et ex sanguine; creaturque umbilicus, et quod primo creatur tunc est panniculus, verumtamen vesice cor
Abbreviated transcription (Latin):
uino simplicis fluxꝰ carnis egõne
nos polluit ut a sacroscã cõmu¬
nione det̾reat. Licet ĩqͦsdam inci¬
ne h euenire credatur illusio ut
cũ eos intentõrib ieiuniis studẽ
cognou̾it: om̃s eoꝵ conatꝰ hac ar¬
te subu̾tat ut dũ se nõ solũ nichil
ad pitatẽ corꝑis districtõre ieiunio
ꝓfecisse. uerum ⁊̃ grauius senti¬
unt fuisse pulsatos magr̃am in¬
corruptõis ac pitatis alt̾cem absti¬
nentie districtoẽm tanqmͣ emulã
optamꝰ altarib. U̾m si hostis ille¬
neqͥssimꝰ ut nobis celestis remedii
subtrahat medicinã custodiã subi¬
to m̃tis illuserit ita dũtaxat ut
nullo rep̾hensibili int̾ueniente-
aut nali necĩtate ꝓpulsa: aut c̃te
ĩpugnatõe dyabłi atq sensu uains¬
tatis elicita. Ad ĩpedimentũ m
ad grãm salutaris cibi cõfident᷑ a¬

Expanded text:
n simplici fluxus illius egestione nos polluit, ut a sacrosancta communione deterreat, licet in quosdam incine haec euenire credatur inlusio, ut, cum eos intentioribus ieiuniis studere cognouerit, omnes eorum conatus hac arte subuertat, ut, dum se non solum nihil ad puritatem corporis districtiore ieiunio profecisse, uerum etiam grauius sentiunt fuisse pulsatos, magistram incorruptionis ac puritatis altricem abstinentiae. districtionom tamquam aemulam optamus altaribnequissimus ut nobis coelestis remedii subtrahat medicinam, custodiam sopitae mentis illuserit, ita dumtaxat ut nullo reprehensibili interveniente a per necessitatem conpulsam aut certe inpugnatione diaboli absque sensu uoluptatis elicitam ad inpedimentum noad gratiam salutaris cibi confidenter ac
Abbreviated transcription (Latin):
qͣqm noctͣnis ludificatõib tẽptart
qͣscienscũq se tũ ad ꝑcipiendũ con¬
munionẽ dñicam preꝑass ĩmunio
fluxu dormiens fedabat᷑. Q̾ cũ mul¬
to se tẽꝑe a sacroscĩs mysteriis tre-¬
pidus abstin̾et: tandẽ hanc ad se¬
niores deculit q̃stionẽ remediũ im¬
pugnatõnũ ac doloris sur medica¬
bili eoꝵ cõsilio cõsecut᷑m se ẽẽ cõfi¬
dens. S cũ pͥmam cãm morbi hiꝰ
spũaliũ medicoꝵ doctrina discucee
q̃ solet ex habundanti ciboꝵ p̾sũp¬
tione descende. eamq memorato fa¬
tri dep̾hend̾ent nõ ĩesse inqͥrunt ne
aĩe foisitan culpa caro exhausta ie
de sii corꝑis fiu̾nt pͣctate ꝑ suꝑbie

Expanded text:
nis ludificationibus temptaretur, quotienscumque se tamen ad percipiendam communionem dominicam praeparasset, inmundo fluxu dormiens foedabatur. qui cum multo se tempore a sacrosanctis mysteriis trepidus abstineret, tandem hanc ad seniores detulit quaestionem, remedium inpugnationum ac doloris sui medicabili eorum consilio consecuturum se esse confidens. sed cum primam cawam morbi hnins spiritalium medicorum docquae solet ex abundanti ciborum praesumptione descendere, eamque memorato fratri deprehenderent non inesse, atqueae forsitan culpa caro exhausta ieide sui corporis fuerint puritate, per superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
co deliciaꝵ qiͣ in ꝑte pͥotiori cõstitito:
t ad cõseruanda bona q habebat ealẽ
d̾i ꝓuidentia rõi humane adiiuicta
munito atq ad illa bona q̃ hĩturus
erat q̃renda et optinẽda p̾cepto obedie
cũ gr̃a cooꝑante instructo. uidit dĩa¬
bolus ⁊ ĩuidit ꝙ hõ ꝑ obedĩam illus
ascende̾t: unde ip̃e ꝑ suꝑbiam corru¬
issec. Qr uͦ illi ꝑuiolentiã noc̾e nõ
potuit: ad fraudẽ se cõuertit. Ut gͦĩ¬

Expanded text:
co deliciarum quasi in parte potiori constituto, et ad conservanda bona quae habebat eadem Dei providentia rationi humanae adjuncta munito, atque ad illa bona quae habiturus erat quaerenda et obtinenda praecepto obedientiae cum gratia operante instructo; vidit diabolusascenderet, unde ipse per superbiam corruisset. Quia vero illi per violentiam nocere non potuit, ad fraudem se convertit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit gͦ in serpentẽ calidꝰ hostis: qͥ
fortassis si ꝑmissus fu̾it in forma co¬
lũbe uenire maluissz. Qͣ .n. de suis
ĩ eã ꝑtẽ nͥ debłior indebat᷑ aggressus
est. ut si forte illic aliqͣtenus p̾uale¬
re potuisset: ꝓtmodũ cũ maiore fi¬
ducia ad alt̾am q̃ robustior fuit pl¬
sandã uł potiꝰ subu̾tendã acced̾et. Au¬

Expanded text:
em in serpente callidus hostis, qui fortassis si permissus fuisset in forma columbae venire maluisset. Sed hoc vas Sin eam partem ubi debilior videbatur aggressus est, ut si forte illic aliquatenus praevalere potuisset, postmodum cum majori fiducia ad alteram quae robustior fuit pulsandam aut posterius subvertendam accederet.
Abbreviated transcription (Latin):
ctos docuit ñ deb̾e de se ip̃is p̾sume̾.
Serpens ait mulier sedrxit me:⁊
manducaui. Qiͣ ciuꝰqm suasio: di¬
p̾cepto debẽt añ pon.¬

Expanded text:
ctos docuit non de se ipsis debere erpens, inquit, seduxit me, et manducaui: quasi cuiusquam suasio praecepto dei debuerit antepon
Abbreviated transcription (Latin):
nie ꝑiculũ est. Si aũ ꝓhibueris:
debeat: In fida .n. custos est castita¬
tis nccͣitas. Illa uͦ pudica dicenda
est cui licuit peccare s noluit. Pl̾¬
chia cito adamat᷑. feda facile cõcu¬
piscit. Difficile cͦtodit᷑: ꝙ plures
amant. Molestũ est posside̾ ꝙ
nemo hr̃e dignet᷑. Minore tñ mi¬
seria deformis habet᷑: qmͣ formosa
seruat᷑. Nichil tutũ est: ĩ qͦ totiꝰ ppłi
uota suspirant. Aliꝰ forma. aliꝰ inge¬
nio. aliꝰ facetiis aliꝰ liba̾litate sollici
domꝰ ⁊ languoris solatia et fugã
solitudis ducunt᷑ uxores: multo
meliꝰ seruus fidelis dispensat obedi¬
ens auctoritati dñi. et dispositõi
eiꝰ obtemꝑans: qmͣ uxor q̃ in eot̃¬
gis possũt u̾nule uñficiis obliga¬
ti: qmͣ illa q̃ nob̾ ĩputet lac̾mas su¬
as ⁊ h̾editatis spe uendat ĩgluuiẽ ⁊¬
sollicitudĩem iactans languentis
coegrotandũ est ⁊ nũqm ab eius
lectulo recedendũ. Aut si bona fue¬
rit et suauis uxor q̃ tñ rara aut

Expanded text:
ibueris, debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas; et illa vere pudica dicenda est, cui licuit peccare si voluit. Pulchra cito adamatur, foeda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est, in quod totius populi vota suspirant. Alius forma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate sollicitdomus et languoris solatia, et fugam solitudinis ducuntur uxores, multo melius servus fidelis dispensat, obediens auctoritati domini et dispositioni eius obtemperans, quam uxor, que in eogis possunt vernule beneficiis obligati, quam illa que nobis imputet lachrymas suas et hesollicitudinem iactans, languentis coaegrotandum est et numquam ab eius lectulo recedendum. Aut si bona fuerit et suauis uxor, quae tamen rara aut
Abbreviated transcription (Latin):
qͦcũq uult tnͣsfert. Ꝙ corꝑe ñ po¬
test cogitatõe cõplectit᷑. ⁊ si hom̃
inopia fu̾it loq̃tur cũ dõ. Nũꝙͣ
minus solus erit: qmͣ cũ solus fu¬
tanꝰ h̾edib. stolidissimũ est. Qͥd .n.
ad nos ꝑtinet recedentes e mundo
si nõie nr̃o aliꝰ ñ uocet᷑. cũ ⁊ filiꝰ nõ
statim prĩs uocabulũ referat ⁊ ĩnu¬
merabiles sint qͥ eodẽ appellant᷑
noĩe Aut q̃ senectutis auxilia sũt
nutire domi qͥ aut pͥor te forte mo¬
c̾te cũ ad maturã etatẽ ueni̾t tar¬
de ei uideat᷑ mori: H̾edes aũt me¬
liores ⁊ c̾tiores st̾ amici ⁊ ꝓpinqͥ
qͦs iudicio eligas: qm qͦs uelis
nolis hr̃e cogaris. Licet c̾ta h̾edi¬
tas sit dũ aduiuis bñ uti sub̾a
tua qmͣ tuo labore q̃sita et inc̾toᷤ
usus relinq̃re.

Expanded text:
nsfert. Quod corpore non potest, cogitatione complectitur; et si hominum inopia fuerit, loquitur cum Deo. Nunquam minus solus erit, quam cum solus futamur haeredibus, stolidissimum est. Quid enim ad nos pertinet recedentes e mundo, si nomine nostro alius non vocetur, cum et filius non statim patris vocabulum referat, et innumerabiles sint, qui eodem appellentur nomine? Aut quae senectutis auxilia sunt, enutrire domi, qui aut prior te forte mocerte, cum ad maturam aetatem uenerit, tarde ei uidearis mori? Haeredes autem meliores et certiores sunt amici et propinqui quos iudicio eligas, quam quos, uelis nolis, habere cogaris, Ñlicet certa haereditas sit dum aduiuis bene uti substantia tua, quam tuo labore quaesita in incertos usus relinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
assecla et ꝓcurator calamistratꝰ.
⁊ ĩ longã se curãq libidinẽ exectuᷤ
spaco. Sub qͥb nõib adulti deli¬
tescũt. qͦscumq illa dilexerit in¬
gratis amandi. Si totã ei dom̃
regendam cõmiseris: seruiendũ
est. Si aliq̃d tuo arbitͥo reserua¬
ueris fidẽ sͥ habĩ nõ putabit et
in odiũ uͥtet᷑ ac uuirgia: ⁊ nͥ cito cõ¬
suleris ꝑabit ãnus uenena. Au¬

Expanded text:
assecla, et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado, sub quibus nominibus adulteri delitescunt. Quoscunque illa dilexerit, ingrati etiam amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, serviendum est. Si aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit, et in odium vertetur ac jurgia, et nisi cito consulueris, parabit venena. A
Abbreviated transcription (Latin):
oblectam̃ta oculoꝵ in cliu̾sitate coloꝵ
monstranimꝰ: tot oblectam̃ta auri¬
um in uarietate sonoꝵ ĩuenimꝰ. In¬
ter q̃ pͥma st̃ dulcia sermonũ cõm¬
tia quib hoĩes adĩuicem suas uo¬
luntates cõmunicãt. Pret̾ita nar¬
rant. p̾sentia indicant. futura nũ¬
ciant. occulta reuelant. a do̾ ut si
hiis careat uita humana: bestiis
õꝑabilis uideat᷑. Q̾d aũ cõcentꝰ aui¬
um. qͥd humane uocis melos iocũ¬
dũ qͥd dulces melos sonoꝵ oĩm cõme

Expanded text:
oblectamenta oculorum in diversitate colorum monstravimus, tot oblectamenta aurium in varietate sonorum invenimus. Inter quae prima sunt dulcia sermonum commercia, quibus homines ad invicem suas voluntates communicant; praeterita narrant, praesentia indicant, futura nuntiant, occulta revelant, adeo ut si his careat vita humana, bestiis comparabilis videatur. Quid autem concentus avium? quid humanae vocis melos jucundum? quid dulces modos son
Abbreviated transcription (Latin):
mani uxorib iungi et liberos cole
imitent᷑ salrẽ pecudes. ⁊ ptqm uxoꝵ
uent̾ intumuerit ne ꝑdant filios:
nͨ amatores se uxorib exibeant s
maritos. Refert seneca cognouisse
quẽdam ornatũ hoĩem qͥ exiturus
ĩ publicũ fascia uxoris pectus col¬
ligebat ⁊ ne puncto qͥdem hore p̾¬
sentia eiꝰ car̾e poterat. Potionem
ñ minus inepta faciebant. ĩ que
et ꝓuida. uis ardentis affc̃s erũ¬
pebant. Origo qͥdem amoris ho¬
nesta erat: s magnitudo de formiᷤ.
Nicħ̾ aũt int̾est: qmͣ ex honesta cã

Expanded text:
mani uxoribus jungi, et liberos colere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed aeterea Seneca, cognovisse se quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxoris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemqnon minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa bona q̃ ab illo iustificati fece¬
rimꝰ in se nobis reqͥem p̾stat. Mag-¬
num est .n. nob̃ ab illo extitisse.
s maiꝰ erit ĩ illo qͥeusce: sicut ip̃e
nõ ideo b̾s est qr hec fecit: s quia
fcĩs nõ egens in se potius qͣm in

Expanded text:
ae ab illo iustificati fecerimus, in se nobis requiem praestat. magnum est enim nobis ab illo extitisse, sed maius erit in illo quieuisse, sicut ipse non ideo beatus est, quia haec fecit, sed quia etiam factis non egens
Abbreviated transcription (Latin):
qñ aliqͥs uidet se in igne uel in ꝑte uel
in toto ex eo ꝙ in toto uł in ꝑte ĩ na¬
li calore calefactus est. Et aliquis sõ¬
niat se comedere mel: eo ꝙ fleuma
dulce tangit palatũ et linguam. Ali¬
quis etiam somniat se ẽẽ in niue in a¬
qua et glacie: eo ꝙ in ꝑte uel in toto¬
aqua nuuis infrigidatus est. Et adhc
modũ reducũt᷑ somnia sequentia cõ¬
plexiones hoĩm: sicut ꝙ colerici freꝙ̃¬
ter somniant se ardere. ⁊ fleumatici se¬
natare et subm̃gi in aquis. Melan¬
coliti aũt tecta et obscura et nigra sõ¬
niant se uidere eo ꝙ tal sit dispositio
melancolie. Et huius. Adhunc ⁊̃ mo-¬
dũ reducunt᷑ omĩa illa somnia que

Expanded text:
 aliquis videt se | esse in igne vel in parte, vel in toto, ex eo quod in toto vel in parte in naturali calore calefactus est; et aliquis somniat se comedere mel, eo quod flegma dulce tangit palatum et linguam. Aliquis etiam somniat se esse in nive vel aqua vel glacie, eo quod in parte vel in toto nimis infrigidatus est. Et ad hunc modum reducuntur somnia sequentia complexiones hominum, sicut quod cholerici frequenter somniant se ardere, et flegmatici natare vel submergi in aquis; melancholici autem taetra obscura et nigra somniant se videre, eo quod talis est dispositio melancholiae et huiusmodi. Ad hunc etiam modum reducuntur somnia illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
ac signi: et incursus accidentalis. Illd̾
enĩ q̃d̃ cognoscitꝰ᷑. aut cognoscit᷑ ex ꝓ¬
hoc est ꝑ ꝓpiqua: uł remota. Si ꝑ ꝓpĩ¬
qͣ: tc̃ cognoscit᷑ ex sig̾s. qr ꝓpĩqͣ accidẽtia
st̾ signa. Si uõ ꝑ remota tunc cogs

Expanded text:
e, signi et incursus accidentalis. Id enim quod cognoscitur, aut cognoscitur ex prohoc est per propinqua vel remota. Si per propinqua, tunc cognoscitur ex signis, quia propinqua accidentia sunt signa. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus qͦ infaus comed̾e ĩcipiat:
de simila ⁊lacte et zucharo fiat ei
tib qͦ se ad aliqͥd traiciendũ dispo¬
nat. Caro qͦ q̃ est in pectore pulli
teneri uel ꝑdicis est ei tribuenda.
Q ͤ postqͣm ei bñ sapuerit: eamq
appetere ceꝑit. mamillaꝵ succio pa¬
latim est minuenda. In nocte qͦ
eas sugg̾e nõ ꝑmiitat᷑. et ħ etiam
obseruandũ est ualde ne ĩ temꝑe
calido a lacte remoneat᷑. Aisc̾ uͥ s¬

Expanded text:
t quo infans comedere incipiat, de simila et lacte et saccarho fiat ei cibus quo se ad aliquid traiiciendum disponat. Caro quoque que est in pectore pulli teneris vel perdicis, est ei tribuenda; que postquam ei bene sapuerit, eamque appetere cepelit, mammillarum suctio paulatim est minuenda. In nocte quoque ea sugere non permittatur. Et hoc etiam observandum est valde, ne in tempore calido a lacte removeatur. Avicenna
Abbreviated transcription (Latin):
mã illã. In mulierib qͥdem tardiores
atur. Sicq fiunt .xu. a cõceptõne.
Post h.xii. dieb sit humiditas ca¬
ro: iãq discernunt᷑ frustra carnis
in tribus m̃bris manifeste: et alia se¬
ꝑantur a cõtactu alioꝵ ⁊ extenditꝰ
humiditas nuche. Cdeinde uͦ post .ix.¬
dies seꝑatur caput ab humeris et
extremitates a lat̾ib ac uentre. ita
ut disc̾nat᷑ sensus in qͥbdam eoꝵ.

Expanded text:
is. In mulieribus quidem tardiores atur; sicque fiunt, XV a conceptione. Post hoc XII diebus fit humiditas caro. Iamque discernuntur frusta carnis in tribus membris manifeste, et alia separantur a contactu aliorum, et extenditur humiditas nuche, et quandoque postdies separatur caput ab humeris et extremitates a lateribus ac ventre; ita ut discernat sensus in quibusdam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mo dubitauit. ab affirman¬
te recessit. ⁊ neganti appropinqͣuit.
Ipã gͦ scd̾m aliqͥd ĩchoauit maliciã:
q̃ tẽptatori ĩiq̃ ꝑsuasionis dedit auda¬
sione postiodũ stulte assensũ pͥbn¬
it in ꝑsuasione. Primũ eñi ꝓmissã
excellentiã ꝑ suꝑbiam appetiit deĩ¬
de ꝓmissã hũndantiã et qͣles talẽ
excellentiã decebat ꝑ auariciã cõcu¬
piuit. Prostremo ut hec duo ꝓ noto
oꝑtin̾e m̾eret᷑: cibũ uetitũ guͣle nici
corrupta gustare cõsensit. In suꝑbia¬

Expanded text:
o dubitavit ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. Ipsa igitur secundum aliquid inchoavit malitiam, quae tentatoris iniquae persuasionis dedit audassione, postmodum stultum assensum praebuit in persuasione. Primum enim promissam excellentiam per superbiam appetiit; deinde promissam abundantiam et qualis talem excellentiam decebat per avaritiam concupivit. Postremo ut haec duo pro voto obtinere mereretur cibum vetitum gulae vitio corrupta gustare consensit. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ritur. qͣre aliquis sompnians obliui¬
scit᷑ sui sompnii si statim post sompnũ
moueat᷑. u̾tendo se ad aluid latus uel
extendendo corpus. Et dicendũ ꝙ huiꝰ
debilis ĩpressionis motus. Et pp̃ hoc si
subito seqͥtur motus nigilie magnus
sicut excensio uel u̾sio ad aliud latus:
traclunt᷑ illa sompnia obliuioni. ĩ eo¬
ꝙ motus fortior suꝑueniẽs excludit
debiliorẽ in actib suis.¬

Expanded text:
ritur, quare aliquis somnians obliviscitur sui somnii, si statim post somnium moveatur vertendo se ad aliud latus vel extendendo corpus. Solutio: Dicimus quod debilis impressionis et motus, et propter hoc si subito sequatur motus vigiliae magnus, sicut extensio vel versio ad aliud latus, traduntur talia somnia oblivioni, eo quod motus fortior semper excludit debiliorem in actibu
Abbreviated transcription (Latin):
generib cõstat. Uidel farmatia
qmͣ latini medicamina uocant.
Cirurgia qmͣ latini manuũ cõ¬
parationẽ appellant. Manꝰ .n. cỹ
latini regulam uocant. Est .n. ob¬
seruatio legis et uite. Primũ gͦ

Expanded text:
generibus constat: pharmacia, quam Latini medicamina vocant; chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant, manus enim apLatini regulam nuncupant, est enim observatio legis et vitae. 3. Sunt