comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nationis effugiant: Quod si
corripientem su ram futura
quae contemptorib: im̃min&
nuntiantẽ homines t̃reni
dispiciunt : sanguis eoꝵ in ip¬
siserit: Et racerdosqui eis
peccata eorum pontacuit
poena quae eos expectat. par¬
ticeps ẽẽ non poterit:¬

Expanded text:
nationis effugiant. Quod si nationis effugiant. Quod si corripientem, si iram futuram, quae contemptoribus jam imminet, nuntiantem homines terreni despiciunt, sanguis eorum in ipsis erit, et sacerdos, qui eis peccata eorum non tacuit, poenae, quae eos exspectat, particeps esse non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi causa suae ꝑditionis
existunt . Ec̃ docto ressuos
quorum exempla simul
acuerba dispiciunt in uol¬
uerecriminib: suis omnino
ũ poterunt: Quod idem
ꝓpha&a cuidentius alio loco
ꝓsequiturdicens : Specula¬
torcum uiderit gladium
uenientẽ suꝑ terrã. & ceci¬
neritbucinã &ad nuntia¬
uerit populo audien saut̃
quis quis ille ẽ sonũbucinae
non seobseruauerit uenerit¬
que gladius & tulerit eum
sanguis ipsius suꝑ caput eiuserit .
Sonũbucinȩ audiuit. & ñ se
obseruauit sanguis ei in ipserit :
Si autẽ secustodierit. animã
suã saluauit : Hic quoque quid
ã geredebeat qui fungitur
speculatoris officiodiuinus
sermo satis ostendit. Vt quan
additos omnino ñ taceat
atq: eis quã diuin hȩ seriN
iniquitatib: suis in minẽre
diuinae in dignationis inte¬
ritum denuntiare ñ desinat :
sclare acpublic e arguat:
Cum hoc bucinat nom̃ in sinuat
ut sea suis criminib: em̃dantes
supplicium futurae dam¬

Expanded text:
sibi causa suae perditionis sibi causa suae perditionis existunt, et doctores suos quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequitur, dicens: Speculator cum viderit gladium venientem super terram et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo: audiens autem, quisquis ille est, sonitum buccinae, et non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit. Sonum buccinae audivit, et non se observavit, sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic quoque quid agere debeat, qui fungitur speculatoris officio, divinus sermo satis ostendit: scilicetaddictos, omnino non taceat, atque eis, quandiu inhaeserint iniquitatibus suis, imminere divinae indignationis interitum denuntiare non desinat, sed clare ac publice arguat: quia hoc buccinae nomen insinuat, ut se a suis criminibus emendantes, supplicium futurae dam
Abbreviated transcription (Latin):
UERSAUOLUNIATECONITEENUNT¬
dhaec egotunc si inquã
istain uidiosis questib:
iactas & insuggillationem
pontificum uel ceste ipsius
pontificatus ex aggeras.
quasi non sibi ista legisti.
Quib: rationabiliter ꝑ moue¬
ris ibi &iam illa sint quae
a uobis p̃termissabreuit̃
in excusationẽ officiisa¬
cerdotalis adtingemus
Postilla uerba quib negle¬
gentiũ finis sacerdo tum
ostenditur ⁊ deponti fice
officiũ suũ curante ꝓpha&a
sic loquitur NSi autẽ ad nun¬
tiantetẽ adimpium ut aui¬
issuis conuestatur non fue¬
rit conuersus auia sua : ĩpse
impius in iniquitate sua mo¬
ri &ur & tuanimã tuam
liberusti. Hiccestesatis eui¬
dent̃ ostenditur. quod siue
ꝓficiaNt siuenoꝵ ꝓficiantau¬
dito res : tacere eis ñdebeant
sacerdotes ⁊ Necideo rei sint
si foste eorum uerba populi
Non audiunt: uel audita
contempnunt. s si ab eis
corrigendis absistuNT
Quia si nec exemplo uitae p̃¬
positorũ sucrum n recuerbo
ces emendati ꝓficiurt: ipsi

Expanded text:
versa voluntate contemnuntAd haec ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontiquasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint, quae a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingemus. Post illa verba, quibus negligentium finis sacerdotum ostenditur, de pontifice officium suum curante. Propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium, ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic certe satis evidenter ostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes: nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt, vel audita contemnunt, sed si ab eis corrigendis absistunt. Quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo ces emendati proficiunt, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
LANUARIUS EBIS COPUSDIX̃
Illud quoq statuat scĩ tasurã.
ut nulli ep̃o liceat alterius ep̃i
ciuitatis ministrum ecclesi¬
asticum sollicitare &insuis
parrochiis ordinare ⁊ Vni¬
uersidixerunt. plac&
quia & hiscontentionib: sola
nasti discordia & ideo ꝓhib&

Expanded text:
anuarius episcopus dixit: Illud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci di
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia ẽs Cumq: non gentos
&amplius annos ab adamusq
ad abraham uixisse homines le¬
gerimus: nullus alius primus
appellatus ẽ p̃sbit̃ idẽ seniori
nisi abrabam quimulto paucio¬
rib: annis uixisse conuincitur
Nonergo ꝓpterde crepitam se¬
nectutem : s ꝓpt̃sapientiam p̃s¬
biteri nominantur : Quod si ita :
mirum quur insipientes constituuNT:¬

Expanded text:
prudentia est . Cumque nongentos prudentia est . Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus alius primus  Deest primus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus annis vixisse convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam, presbyteri nominantur. Quod si ita est, mirum cur insipientes constituant
Abbreviated transcription (Latin):
praesbiteros. quem ad modum
egotibidis posuu : Siquissine
crimine ẽ unius uxoris uirũ.
filios habentẽ fideles non
in accusatione luxuriae
aut ñ subditos: Opost&enim
ep̃um sine crimine esse .
Nquasententia: ostendit &iam
ps̃biteros subepis coporum
nomine taxari: Vnde& ad
timotheum deordinatione
epis copi & dia coniscripsit :
de prbiteris omnino taciut:
quia eos in episcoporum nomi¬
ne conp̃hendit: Secundus
dus ẽ : sicut & ad philipenses
habere non possit: Etinactib
a postolorum p̃sbiteros eccłȩ
iturus hiero solimam congre¬
gauit : quib: interc& era ⁊
tales in ecclesia proerbi teros
constituendos eẽ sicut ep̃os:
& a postolus adtitũ loquitur:
& cãnones ipsitestantur :
Psbiteros autem: merito & sa¬
pientia dici non a&ate Nam
& morsi p̃cipitur: ut eligat
p̃sbiterosi Vnde & in prouer¬
biis dicit⁊ Gloria senũ canities
N Quae ẽ haeccanities : Haud du¬
bium : qui insapientia. dequa
scriptum ẽ : Canities hominũ :¬

Expanded text:
presbyteros, quemadmodum presbyteros, quemadmodum ego tibi disposui. Si quis sine crimine est, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim episcopum sine crimine esse . Qua sententia ostendit etiam presbyteros sub episcoporum nomine taxari. Unde ad Timotheum de ordinatione episcopi et diaconi scribens , de presbyteris omnino tacuit, quia eos in episcoporum nomine comprehendit. Secundus dus est, sicut et ad Philippenses,habere non possit , et in Actibus apostolorum presbyteros Ecclesiae, iturus Hierosolymam, congregavit, quibus inter caetera ait: tales in Ecclesia presbyteros constituendos esse, sicut episcopos, et Apostolus ad Titum loquitur, et canones ipsi testantur. Presbyteros autem merito et sapientia dici, non aetate . Nam et Moysi praecipitur, ut eligat presbyteros. Unde et in Proverbiis dicitur: Gloria senum canities . Quae est haec canities? Haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum
Abbreviated transcription (Latin):
PRESBITERO RUNORDO:
exordium sumpsit. ut dictũ ẽ.
a filiis a aron: Quienim sacerdo¬
tes uocantur inu&eri testam̃to:
hi sunt qui nunc appellantur
pesbiteri. Et quinuncupa¬
bantur principes sacerdotũ :
nunc epĩ nominantur.⁊
Praesbiteri autẽ int̃p̃tantur se¬
niores : quia senio resa&ate.
greci p̃sbiterosuocant : His enĩ
sicut ep̃is idis penatioministeri¬
orumdi commis sa ẽ ⁊ Prȩsunt eł¬
enim ecclesiae xp̃iĩ & in con
fectione diuini corporis &
sanguinis. consostes cum epis
sunt ⁊Similit̃ & indoctrina
populorũ & inofficiop̃dicandis
Acsolam p̃ter auctori tatem
summis acerdotii clericorũ
ordinatio & consecratio reser¬
uata ẽ ñ ea multis disciplina
ecclesi a eiindicata concordiã
soluer& scandala generar& :
Nampaulus a postolus eosdẽ
praerbiteros utuere sacerdo¬
tes sub nomine episcoporũ
ita ad seuerat. loquens ad titum ⁊
Huius inquit rei gratia reliquitẽ
cr&e ut eaquȩ de sunt corri¬
gas & constituas ꝑciuitates

Expanded text:
Presbyterorum ordo exordium sumpsit ut dictum est a filiis Aaron. Qui enim sacerdotes vocabantur in Veteri Testamento, hi sunt qui nunc appellantur presbyteri, et qui nuncupabantur principes sacerdotum, nunc episcopi nominantur. Presbyteri autem interpretantur seniores, quia seniores aetate Graeci presbyteros vocant. His enim, sicut episcopis, dispensatio mysteriorum Dei commissa est. 2. Praesunt enim Ecclesiae Christi, et infectione divini corporis et sanguinis consortes cum episcopis sunt. Similiter et in doctrina populorum, et in officio praedicandi. Ad solam auctoritatem summi sacerdotii clericorum ordinatio et consecratio reservata est, ne a multis disciplina Ecclesiae vindicata concordiam solveret, et scandala generaret. Nam Paulus apostolus eosdem presbyteros, ut vere sacerdotes sub nomine episcoporum ita asseverat, loquens ad Titum: Hujus, inquit, rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas, et constituas per civitates
Abbreviated transcription (Latin):
CEATO DIACO NORUN
Idipsum autẽ & accuũ aposto¬
lorum liber insinuat :¬
DEEIS QUIABOMINANT
EOS QUI CARNIBUS
iquis carnes edentem p̃ter
sanguinem &i doli simmo¬
latum & suffocatum cum

Expanded text:
certo diaconorum. Idipsum autem et Actuum apostolorum liber insinuatDe his qui abominantur eos qui carnibus Si quis carnes edentem, praeter sanguinem, et idolis immolatum, et suffocatum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cuit easquidam contingere
& ita si uoluerint continere :
Quod suntantum eas ab omi¬
nantur ut necholera quaecũ
eis coguntur existiment co¬
medenda tam quã non conꝰ¬
sentientes regulae ab ordine
cessare debebunt.

Expanded text:
cuit eas quidem contingere, et ita, si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
DETIS QULINUSUS PAUEERŨ
CONEERUN TUR
iquis dederit uel acceperit
qui constitus ẽ. ab eo addis¬
pensandam miseri cordiã
pauperib : & quidat & qui
accipit. anathemasit

Expanded text:
De his quae in usus pauperum conferuntur. LXVI. Si quis dederit, vel acceperit qui constitutus est ab eo, ad dispensandam misericordiam pauperibus: et qui dat, et qui accipit, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Laicus enim unum
aut duos aut paucos recipiens ł
impleuithospitalitatis officiũs
Ep̃s nisiomnes receperit : in hu¬
manus ẽ Quomodo itaq man¬
su i&udo patientia sobri &as
moderatio. abstinentia lucri :
Hospitalitas quoq: & benignitas
p̃cipuo ot̃ debent in epo & inter
cunctos laicos eminentia : sic &
castitas ꝓpri ȩ. & utitadixerim
pudicitia sacerdo talis. & non so¬
lum ab opere seinmundo absti¬
neat. uerũ a iactuoculi & cogi¬
tationis errore. mens xp̃i cor¬
pus confectura si clibera
quib p̃ẽ. exerceat red dens
unicuiq: quod mer&ur. nec
accipi& ꝑsonam in iudicio:
Int̃ laiciautem &ep̃iiustitiã:
hocint̃ ẽ⁊ Quod laicus po¬
testapparere iustus in pau¬
cis: ep̃s uero in cot exerce¬

Expanded text:
tium? Laicus enim unum, tium? Laicus enim unum, aut duos, aut paucos recipiens, implevit hospitalitatis officium. Episcopus, nisi omnes receperit, inhuantur. Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas, praecipue esse debent in episcopo, et inter cunctos laicos eminentia: sic et castitas propria et ut ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam a jactu oculi et cogitationis errore, mens Christi corpus confectura sit libera.quibus praeest, exerceat, reddens unicuique quod meretur: nec accipiat personam in judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interest, quod laicus potest apparere justus in paucis, episcopus vero in tot exerce
Abbreviated transcription (Latin):
lio eccłae gubernabantur ⁊
Post quam uero unus quisque
eosquos bapti zauerat putã¬
batsuos non xp̃i : in toto orbe
decr&um ẽ ut unus de p̃rbiteris.
electus suꝑ poneretur c&eris
atque momnis cura eccleslae ꝑ¬
tiner& & schis matum semi¬
na tollerentur: Put& aliquis
non scripturarum sednram
unum ẽẽ & aliud a&atis. ali¬
ud ẽẽ nom̃ offitis Pelegat

Expanded text:
lio Ecclesiae gubernabantur. lio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos quos baptizaverat putabat suos, non Christi, in toto orbe decretum est, ut unus de presbyteris electus superponeretur caeteris, ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, et schismatum semina tollerentur. Putat aliquis non Scripturarum, sed nostram unum esse, et aliud aetatis, aliud esse nomen officii? Relega
Abbreviated transcription (Latin):
ULUS AE IGRATIA
reliquite cr&e : ut eaquȩdee¬
rant corrigeres : Reliquit titũ
discipulum cr&e: ut rudim̃ ta
nascentis ecclesiae confirmar&.
& siquiduidebatur de eẽ corri¬
ger&. Ipse ꝑgens ad alias natio¬
nes ut rursum in eis xp̃i iace¬
r& fundamentum : Quod aut
ait utea quȩde erant corrigeres
ostendit necdum eos ad plenã
uenis se scientiam ueritatis.
Et lic& ab apostolo correcti fue¬
rint: tamen adhucindigere
correctione : &constituas ꝑ
ciuitates perbiteros sicut egotͥ
dis posuii Diligentera postoli
attendamus uerba dicentis :
ut constituas ꝑciuitates p̃sbiteros
sicut & egotibi disposut Quiqua¬
lis p̃rbit̃ debeatordinari : in con¬
sequentibus disserens. hoc ẽ si
quis ẽ sine crimine unius uxo¬
ris uir &cl&era postea intulit:
Opost& enim e p̃m sinecrimine
eẽ : tam quamdĩ dispensatorẽ
studia in religione fierent & di¬
cerent in populis ego sum pauli
ego apollo ego autem caephȩ
communi p̃sbiterorum consi¬

Expanded text:
ujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae desunt, corrigas. » Reliquit Titum discipulum Cretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaret: et si quid videbatur deesse, corrigeret, ipse pergens ad alias actiones, ut rursum in eis Christi jaceret fundamentum. Quod autem ait: « Ut ea, quae deerant, corrigeres, » ostendit nec dum eos ad plenam venisse scientiam veritatis; et licet ab Apostolo correcti fuerint, tamen adhuc indigere correctione. « Et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. » Diligenter Apostoli attendamus verba, dUt constituas per civitates presbyteros, sicut ego tibi disposui. Qui qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc ait: Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, et caetera, postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse, tamquam Dei dispensatorem. studia in religione fierent, et diceretur in populis: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae , communi presbyterorum consi
Abbreviated transcription (Latin):
aut interius aut exterius confer̃.
accipiant in congregatione
cibum & potum & pustesele¬
mosinarum. & his contenti
sint neplus accipientes.
pauperes grauare uideaNł
Perpendentes sententiũ ꝓs¬
peri quadicitur ⁊ qui suupos¬
sident & duri sibi aliquid uo¬
lunt : sine gradi peccato suo
unde pauꝑuicturus erat pon¬
rebus abundant. nec ecclesiue
habent possessiones & magnã
utilitatem ecclesiae conferunt
accipiantin canonica congre¬
gatione uictum & uestitum
& elemosinarum pastes quia cxxi

Expanded text:
aut interius, aut exterius conferunt, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes eleemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravare videantur: perpendentes sententiam Prosperi , qua dicitur: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus eratrebus abundant, nec Ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem Ecclesiae conferunt, accipiant in canonica congregatione victum, et vestimentum, et eleemosynarum partes. » Quia de
Abbreviated transcription (Latin):
CANONICA CONSII IUII
ECCIESIAS TICAACCIPEREDE¬
BEANTSTIPENDIA.
uia sc̃orũ patrum supra
Anotatȩ sententiȩ docent.
cdericos non diuitiarum
sectatores ẽẽ nec reseccle¬
si urũ in officiose accipere
debere non ab reputauim:.
non nulla capitula librips¬
peri admediũ exemplicausa
deducere inquibus italegit᷑:
Q uiecclesiae seruiunt. & ea
quib: opus non habent aut
libenter accipiunt aut exigiint
nimis carnaliter sapiunt. ⁊
Item ibi: satis quippe indignũ ẽ :
si fidelis &opero sadeuotio
clericorum. ꝓter stipendiũ
saeculare p̃mia sempit̃na
contemnat : Item ibii siꝓpt̃
hoc non uult suaquis que re¬
linquere ut habeat unde ui¬
uat. ut quid accipit undera¬
tionem reddat : Vt quid pec¬
catis alienis suamultiplicat
his igitur & cu&erorũ scoꝵ patrũ
dictis diligenter anim aduersis
studeant necesse ẽ clericiinac¬
cipiendis ecclesiu sticis sũptib:
suum uitare periculum
Proinde qui & suas & ecđȩ habent
facultates & utilitatẽ eccłae

Expanded text:
canonica constituti, ecclesiastica accipere debeant stipendia. Quia sanctorum Patrum supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item ibi: « Satis quippe indignum est, si fidelis et operosa devotio clericorum propter stipendium saeculare praemia sempiterna contemnat. » Item ibi: « Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua mul» His igitur et caeterorum sanctorum Patrum dictis diligenter animadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
bentes ordinantur & tem̃pr epis¬
copatus. uelclercatus suia gros
uel quae cumq: p̃dia nomine suo
conparant : tam quã rerũ domi¬
nicarum inuasionis crimine
teneantur. nisi ad moniti in ec¬
clesia eadem ipsa contulerint
Siautem ipsis propriae aliquid
liberalitate alicuius uel successone
cognationis obuenerit. faciant
inde quod eoru ꝓposito congruit.
Quod ni asuo ꝓposito r& rorsuexor¬
bi tauerint: hono reecclesiastico

Expanded text:
bentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in Ecclesiam eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum proposito congruit: quod si a suo proposito retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
iquis prb̃t aut diaconus &
Domnino quilib& exclero
parro chiam ꝓpriumdese¬
rens ad idiam ꝓperauit : de¬
in omnino demigrans in aliam
parrochiam ꝑmultatempora
nititur immorari ulterius
ibidem non ministr&: Maxi¬
me siuo canti suo ep̃o & regredi
ad ꝓpriam parrochiam com¬
monenti oboedire contẽserit
Quod siin hac indisciplinatione
ꝑdurat : aministerio modi som¬
nibus remoueatur . i taut ne¬
quaquã locum restitutionis
inueniat si uero ꝓhaccausa
damnatum alt̃ ep̃s suscipiat:
hic&iũ a cõmuni coerceatur¬
synodo uel ut quieclesi astica
constituta dissoluat : Lxxii.
priuatus ẽ : non ante susci¬
piatur abaliis. quam suo re¬
conli &ur ep̃o. autceste ad
srnodum quae congregatur
occurres ꝓsesatis faciat.⁊¬

Expanded text:
quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatursynodo, velut qui ecclesiastica constituta dissolvat. CAPUT LXXII.privatus est, non ante suscipiatur ab aliis, quam suo reconcilietur episcopo, aut certe ad synodum, quae congregatur, occurrens pro se satisfaciat,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis a proprio ep̃o prbt
aut diaconus auta srnodo
fuerit ep̃s fostedamnatus.
&impr̃is a urib: molestus ex¬
titerit. opost& ad maius ep̃oꝵ
conuesti consilium . & quue
putauerint habere iusta.
plurimis ep̃is suggerant.
corumq: discussiones aciudicia
p̃stolentur S i uero haec par¬
upendentes molesti fuerint
imperatori : hos nulla uenia
dignos eẽ nec locum satis¬
factionis habere. nec spem
futurae restitutionis poe¬
nitus opperiri⁊¬

Expanded text:
quis a proprio episcopo presbyter aut diaconus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit, oportet ad majus episcoporum converti concilium: et quae putaverint habere justa, plurimis episcopis suggerant, eorumque discussiones ac judicia praestolentur. Si vero haec parvipendentes, molesti fuerint imperatori, hos nulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae restitutionis penitus opperiri
Abbreviated transcription (Latin):
NTER DIXIT PEAOMNIANAGNA
srnodus : Non ep̃o non praes¬
bitero Nondiacono Nonalicui
omnino qui inlero ẽ. licere
sub introductam habere mu¬
lierem nisi foste matrem.
aut sororem aut amitam.
uel eas tantum ꝑ sonas. quae
suspitiones effugiunt ⁊

Expanded text:
nterdixit per omnia magna synodus non episcopo, non presbytero, non diacono, nec alicui omnino qui in clero est licere subintroductam habere mulierem, nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantum personas quae suspiciones effugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
icut iniqui & peccatores mi¬
Pnisterium sacer dotale ad se¬
qui ꝓhibentur: ita indocti &
imperiti a taliofficio r&rahuNt
Illienim exemplis suis uitambo¬
norum corrumpunt : istisua
ignauia iniquos corrigere¬
nesciunt. Qiud enim docere
poterunt quod ipsi non didi¬
cerunt: desinat locum docendi
suscipere quinercit docere.
Ignorantia quippe p̃sulũ : uitaeñ
congruit subiectorum. Caecus
enim si caecoducatum p̃beat
ambo infoueam cadunt. Sacer¬
dotes indoctos ꝑesaiam ꝓph&ã
itadñs imꝓbat. Ipsi inquit
pastores ignorauerunt intelle¬
gentiam: &iterum. Specula¬
toreseius. caeciomnes. Idẽ inspe¬
riti ep̃i. Nescierunt inquit
Vniuer sicanes muti nonualen¬
tes latrare. Hocẽ plebes com¬
missas non ualentes resistendo
malis ꝑ uerbum doctrinae defen

Expanded text:
icut iniqui et peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur, Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignanesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum ducendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores ejus caeci omnes, id, est, imperiti episcopi. Nescierunt, inquit, universi canes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctrinae defen
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt genera dericorũ:
Vnũ ecdesiasticorum
subregimine episcopalide
gentium : alterũ acefalorum.
id ẽ. sinecapite quem sequant᷑
ignorant. Hos neque interlas¬
cos saeculariũ officiorũ studia.
neque int̃laicos religio reten¬
tat diuina. s solutos atque ob¬
errantes. sola turpis uita com¬
plectit & uaga : Qui quidem nul¬
lom&uentes: explendae uo¬
luptatis suaelicentiã consec¬
tantur: Quasi animalia bruta
libestate acdesiderio suo feruNt᷑
habentes signũ religõnis. ñ re¬
ligionis officiũ : Hypocentau¬
ris similes: quinec equi necho
pocamines mixtũq utait po& a¬
genus ꝓlis quebi formis : Quoꝵ
quidem sordida atq: in fami
nu merositate satissuꝑq: nr̃a
pars occidua poll&.¬

Expanded text:
utem genera clericorum: num ecclesiasticorum sub regimine episcopali gentium, alterum acephalorum, id est, sine capite, quem sequantur, ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina, sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga. 2. Quique dum, nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, Hippocentauris similes, neque equi, neque homines, mistumque ut ait Poetgenus prolesque biformis. Quorum quidem sordida atque infami numerositate satis superque nostra pars occidua poll
Abbreviated transcription (Latin):
MINI ME CIERICOS TRANS TIIOD¬
GRARICONUENIAT.
Clericos in ecclena ministrantes
sicutiam constituimus in alte¬
riusciuitatis eccłam statutos
fierinon o post& Sed contento
eẽ in quib: ab initio ministrare
meruerunt. exceptis illis quiꝓ
prius amittentes ꝓuintia sceene¬
cessitate adaliã eccła transierunt .⁊¬
res ad eum ꝑtinentes diripere
sicut antiquis quoq: ẽ ca nonib:
constitutum. quod si hoc facere
temptauerint graduũ suorũ
periculo subiacebunt

Expanded text:
minime clericos transmigrari conveniat. XX. Clericos in ecclesia ministrantes, sicut jam constituimus, in alterius civitatis ecclesia statutos fieri non oportet: sed contentos esse in quibus ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis qui, proprias amittentes provincias, ex necessitate ad aliam ecclesiam transierunt.res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebunt
Abbreviated transcription (Latin):
IXXU. QUODSUBDIACONI
dia conos panem dare
uel calicem benedicerer¬
ordinati : tam in ecclesiis
quam in domib: exorcizare
non possint: Lex¬

Expanded text:
. Quod subdiaconi diaconos panem dare, vel calicem benedicereordinati, tam in ecclesiis, quam in domibus, exorcizare non possint. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ioris eratuistutis : Praeceden¬
tium namq: magnitudo iustu¬
tũ : crescitadcum ulum sequen¬
tium delictoꝵ  Plueriquesa¬
cerdotes suae magis utilitatis
causa : quã gregis p̃eẽ desideraNt
Necutꝑ sint p̃sules fiericupi¬
unt s magis ut diuites fiant
& honorentur. Suscipiunt
enim sublimitatis culmen
Atque adiecto opere dignitatis
solam nominis app&unt digni¬
tatem. Dum mali sacerdo¬
tes dõ ignorante nonfiant:
tamen ignorantur adõ. ipso
ꝑ ꝓphu&am testante. Prin
bare ẽ. Nam ds̃ omnia nouit

Expanded text:
joris erat virtutis. Praecedenjoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen,atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. Dum mali sacerdotes Deo ignorante non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per prophetam testante: Princrobare est, nam Deus omnia novit
Abbreviated transcription (Latin):
N
eccłae : quiadhucuitus sub¬
iacent Hincẽ quod p̃ceptũ ẽ
dauid non aedificare uisibile
templum : quia sanguinũ uir.
belli frequentia ẽ&: Qua figura
illi spiritaliter ammonentur :
qui ad huc corruptioni sunt de¬
diti. ne templum aedi ficent
hoc ẽ ecclesiam docere p̃sumanT:
Non deb& honori sducatũ susci¬
pere : quinescit subiectos trãmitẽ
uitae melioris p̃ire : Neque enĩ
quisq ad hoc p̃ficitur. ut subditoꝵ
culpas corrigat : & ipseuitus
seruiat : Qui non se in dignum
adepiscopatũ existimat locũ
Namtam scm ẽ sacerdotii nom̃:
ut nullauitiorum nota macu¬
larisesinat : Crauius enim
condemnabitur : qui indignus
suscipit quod non mer&ur:
Qui regimen sacerdotii conten¬
dit appetere : ante in sediscu¬
tiat. siuita honori sit congruas
Quodsi non discrepat : humilit̃
adidquod uocatur accedat
Neatum qui ppe culpa geminat.
siquis cumculpa ad sacerdo tale
culmen aspirat: Vnius cuiꝰq
casus tanto maioris ẽ criminis:
quanto prius quam cader& ma¬

Expanded text:
n ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliter admonentur, qui vitiorum adhuc corruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit subjectis tramite vitae melioris praeire. Neque enim quisque ad hoc praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. Qui se indignum ad episcopatum existimat, locumNam tam sanctum est sacerdotii nomen, ut nulla vitiorum nota maculari se sinat. Gravius enim condemnabitur, qui indignus suscipit quod non meretur. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, ma
Abbreviated transcription (Latin):
UECERICITABERNAS NISIIN PERE¬
GRINIS NINGREDIANTUR.
clerici aedendi uelbibendi
causa tubernas non ingredi¬
anturnisi peregrinationis
necessitate conpulsi. X¬

Expanded text:
erici tabernas, nisi in peregrinis, non ingrediantur. XL. Ut clerici, edendi vel bibendi causa, tabernas non ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate compulsi.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ꝓpt̃ continentiam quae
putatur aut contumaciam
indie dominico ieiun at ana themast :¬
student absq necessitate cor¬
porea tradita in commun e
ieiunia : & ubecclesi a custodita
suꝑbiendo dissoluit. stimulo
sua e cogitationis inpulsus:
anathemasit : LXX¬
OLTUS QUISE AP̃CEETIONE SCÃECÕ¬
NUNIONIS AUERTUNT ETQU
EXCODIMUNICATIS PERDORIOS
Imnes qui in grediuntur ecłidi.
& scripturas sacras audiunt.
nec cõmunicant in oratione
cum populo si ꝓquadã in tẽpe¬
rantia sea ꝑceptione scãe com¬
munionis auestunt: hideeccła
remo ueantur quã diuꝑ confessionẽ
poenitentiae fructis osten¬
dant & precibus indulgentiã
consequantur: Lxxi

Expanded text:
quis propter continentiam quae putatur, aut contumaciam, in die Dominico jejunat, anathema student, absque necessitate corporea, tradita in commune jejunia et ab Ecclesia custodita, superbiendo dissolvit stimulo suae cogitationis impulsus, anathema sit. his qui se a perceptione sanctae communionis avertunt, et qui excommunicatis per domos Omnes qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de Ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam con
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonendi sunt beniuoli sub¬
diti ut sicalienis bonis c̃gruant :
quatenus habere & ꝓpria con¬
cupiscant : Sic ꝓ ximorũ facta
diligendo laudent : ut & iã
imitando multiplicent
Nesi in hoc p̃sentis uitae stadio
ad cestamen alienum deuoti
fautores spigriex pectato¬
res adsistant : & p̾cestamen
sine braui oremaneant:
Quoñ incestamine ñ laboraNT
Et tunc eorum palmas afflicti
respiciant: inquorũ nunc
laborib: otiosae ꝑdurant ÷
Valde peccamus sialiena bene
gesta non diligimus :S nil
mercedis agimus si ea quȩ di¬
ligimus inquantum possum:
ñ imitamur: Dicendum ẽ
beniuoli subditis quia si imi¬
taribona minime festinaNT
quaelaudantes adꝓbant sic
eis uistutũ scĩtas sicut stultis
expeccatorib: ludicrarum
astium uanitas plac&
Illinãq aurigarũ acstrionũ
gesta fauoribus offerunt:
nec tam̃ tales eẽ desiderant
quales illos conspiciunt ẽẽ
quos laudant : Mirant᷑ eos
placita egisse : sed tam̃ similit̃
deuitant placere : Dicendũ ẽ

Expanded text:
Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ praua apud sem& ipsos
diudicent : ut tam̃ diuinoti¬
more constricti ferre sub eis
iugum reuerentiae ñ recuseNt.
Quia facta p̃positorum oris
gladio ferienda non sunt : &iã
cũ recte rep̃hendenda iudi
cantur ⁊Plerosq dericos inpu¬
dentiae uitio. non nisi incre¬
patio dura conpescit : quiadũ
sedelin quere nesciunt. necesse ẽ
ut aplurimis increpentur:¬

Expanded text:
eorum prava apud semetipsos eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent, quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Plerosque clericos, impudentiae vitio, non nisi increpatio dura compescit: quia dum se delinquere nesciunt, necesse est ut a plurimis increpentur
Abbreviated transcription (Latin):
lericus ammonendus ẽ qua¬
atenus sicuiuat. ut bonum
exemplum uitae suae saecula¬
ribus p̃beat : Etinderico si quid
iusterep̃henditur: exeius uitio
ipsa religionis nr̃ae aestima¬
tio grauatur⁊ Clericidis cant
ut quȩ a seniorib: suis iubent᷑
impleant. V thumilit̃ eoꝵ
imperiis subiaceant. Vt nec
subiectio eosconterat. nec locꝰ
superior excollat: Clericidis¬
cant. quo modo ante occulti
arbitris oculos. ꝑhumilitatẽ
& oboedientiã. sua interiora
componant. Quatenus non
cum rȩꝓbis puniantur : sicũ
electis a&na p̃mia sostiantur:
Ammonen di sunt derici. ut
tanto circa se sollicitius uiuaNT.
quanto eos alien acura non
implicat: Dicendum ẽ clericis
nep̃ positorũ suorũ uitã teme
reiudicent siquid eos fostasse
agere rep̃hensibilit̃ uident.
Neunderecte mala redarguuNt:
indepelationis inpulsum in ꝓ¬
fundiora mergantur: Ammo¬
nendi s̃ derici nȩcũ culpã suorũ
p̃positorũ considerant: contra
eos audaciores fiant : Sed sic

Expanded text:
lericus admonendus est, quatenus sic vivat, ut bonum exemplum vitae suae saecularibus praebeat. In clerico si quid juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravatur. Clerici discant ut quae a senioribus suis jubentur impleant, ut humiliter eorum imperiis subjaceant; ut nec subjectio eos conterat, nec locus superior extollat. Clerici discant quomodo ante occulti Arbitri oculos per humilitatem et obedientiam sua interiora componant, quatenus non cum reprobis puniantur, sed cum electis etiam praemia sortiantur. Admonendi sunt clerici, ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt clerici, ne cum culpas suorum aepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic
Abbreviated transcription (Latin):
quia piae subditorum mentes
ab omni sepeste obtrectationis
abstinentes p̃positorũ uitã nul¬
lo linguae gladio ꝑcutiunt. &iã
cum dem ꝑfectione rep̃henduNͭ :
Bonisubditi quando ꝓ infirmi¬
tate sese abstinere uix possunt
ut extrema quaedam atque
exteriora p̃positorum mala
s ta menhumilit̃ loquantur :
quasi oram clamidis silent̃ inciduNł ⁊
quae uidelic& dũ p̃latae dignitati
saltim in noxiȩ & latent̃ dero¬
gant : quasi regis suꝑ positi
uestem secant : Stamen ad
sem& ipsos redeunt : seque ue¬
hem̃tissime uel de tenuissima
uerbi laceratione rep̃hendutꝰ ⁊
Vndebene & illic scriptum est. i¬
posthaec dauid ꝑcussit corsuũ
eo quod abscidis s& oramda¬
iudicantur : Siquando uero
contraeos uel in minimis lin¬
gualabitur. Necesse ẽ ut ꝑ
afflictionem paenitentiae
corp̃matur. quatenus ad se¬
m& ipsum redeat: Et cump̃¬
positae potestatideliquerit :
eius contra sẽ iudiciũ a quo sibi
p̃latus ẽ ꝑ horrescat : Nam

Expanded text:
quia piae subditorum mentes quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt: quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlajudicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
gantur: a mmnonendis̃ subditi
necum culpas p̃positorum con¬
siderant: contraeos audaciores
fiant. Sed sic si quaualde sunt
eorum praua apud sem&ip¬
sos diuidicent : ut tamendiui¬
notimore constricti. ferre
sub eis iugum reuerentiae
non recusent: Quod melius
ostendimus: sidauid factum
ad mediũ deducamus: Saul
quippe ꝑsecutor cum adpur¬
gandum uentrẽ speluncam
fuis s& in gressus illiccũ uiris
suis dauid inerat: qui iamtã
longo tempore ꝑ secutionis ei
mala tolerabat: Cumque
enĩ uiri sui ad feriendũ saul
accederent: fregit eos res¬
ponsionib: quia manũ mittere
in xp̃m dñi non debẽrent:
Quitam̃ occultae surrex̃. &orã
clumidis eiꝰ abscidit: Quid ꝑ
saul nisi mali rectores: quid ꝑ
dauid nisiboni subditidesignant.
sauligitur uentrẽ purgare ẽ :
prauos p̃positos. conceptam
in corde malitiam usque adopera
miseri odoris ostendere & cogi¬
tata apud senoxia. factis exte¬
rioribus ex sequendo monstrare :
Dauid namq: saul ferire m&uit :

Expanded text:
« Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic, si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non rostendimus, si Davidis factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos reprehensionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberent. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit . Quid per Saul, nisi mali rectores? quid per David, nisi boni subditi designantur? Saulem igitur ventrem purgare est, pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris ostendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si paululum tardaue¬
rint quae promissa sunt
non sit incredulus. modi¬
cum enim paruulum que
et inuenient quae promissa
sunt. Et enim tribulatio
patientiam operatur. Pati¬
entia probationem. proba¬
tio spem. spesautem non
confundit et haec ipsa tribu¬
latio geminabitur detrac¬
tione labiorum. etblasphe¬
miis persequentium quib
aduersum dĩ populum.
rapido ore deseuient. Por¬

Expanded text:
pem habeat. Quod si paululum tarda vepem habeat. Quod si paululum tarda verint quae promissa sunt, non sit incredulus: Modicum enim parvulumque et venient quae promissa sunt. Etenim tribulatio patientiam operatur; patientia probationem: probatio spem; spes autem non confundit . Et haec ipsa tribulatio geminabitur detractione labiorum, et blasphemiis persequentium, quibus adversus Dei populum rabido ore desaeviunt. Por
Abbreviated transcription (Latin):
et nec siquidem ex audi¬
ent medicit dñs. quod mi¬
hi uidetur iuxta ebraicũ.
de praesenti sumptũ capitu¬
seruauimus testamento.
absque paucis testimoniis.
quibus lucas solus ab utitur
qui magis grecae linguae
habuit scientiam. ubicũ¬
que deueteri instrumento
re nullius sequentium
interpra&ationem. sed sen¬
sum hebraicum. suoser¬
mone uertentium: sym¬
machus theodotio et bex
dehoc loco diuersa senser̃.
et quia longum .ẽ. deom¬
nibus dicere. Ixx interp̃¬
tes qui leguntur in eccle¬
siis breuiter transcurra¬
mus. relecto populo lu¬
dueorum sacerdotibus et
proph&is qui in ebriatisuñs
sicera. eterrauerunt.¬
& maledictio comedit
consilib eorum quod inie¬
runt propter auaritiam.
Cui adnuntiabimus futu¬
ras proxp̃o tribulationes.
Cui mala proquibus parat᷑
corona uirtutum.:
Vtiq his qui ablactati sunt
omniumq credentium.
ut non adunam sed admul¬
tas separ& tribulationer.
Ut cum tribulatus fuerit
atque de pressus. rursum

Expanded text:
et nec sic exaudiet nec sic exaudient me, dicit Dominus . Quod mihde praesenti sumptum capituservavimus Testamento absque paucis testimoniis, quibus Lucas solus abutitur qui magis Graecae linguae habuit scientiam, ubicumque de veteri instrumento re, nullius sequentes interpretationem, sed sensum Hebraicum eum suo sermone vertentes, Symmachus, Theodotio et LXX de hoc loco diversa senserunt, et quia longum est de omnibus dicere, LXX Interpretes, qui leguntur in Ecclesiis, breviter transcurramus. Rejecto populo Judaeorum, Sacerdotibus et Prophetis, qui inebriati sunt sicera, et erraveruntt maledictio comedit consilium eorum, quod inierunt propter avaritiam, cui annuntiabimus futuras pro Christo tribulationes? cui mala pro quibus paratur corona virtutum? Utique his qui ablactati sunt omniumque credentium, ut non ad unam, sed ad multas se paret tribulationes, ut cum tribulatus fuerit atque depressus, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
refrigerium ut in uobis
aliquando requi es cam.
qui nolu erunt audire.
et mea monita contemp¬
serunt. quam obrem hoc¬
quod solebant ludentes
dicere prophetis :
re patientiam meam.
dum me arbi trantur
minitari. quuenum quã
facturus sim: sentient re¬
bus expleri. utuadant in
interitum. et cudant re¬
insa nabili num quam quae
ad priora proficiant nec¬
pos sint cum a postolo
dicere praeteritorum ob¬
liti adea quaepriora sunt
extendimursed conteran¬
tur et inlaqueentur et
uel ab abylonio. uel a roma¬
no capiantur exercitu:
Pro eo quod nos diximis
breo scriptum ẽ. suũ.
lasau. sau. lasau cau.
Lacau cuu. lucuu. zer
sam Tersam his que uer¬
bis ab uti sol& inmundissi¬
ma heresis apud simpli¬
ces quosque atq: deceptos
ut errorem faciat nouitas¬
tes sermonum. quod sci¬
licet qui haec uerba cog¬
nouerint. et in coitu horũ
dubitatione. et transeat
ad regna caelorum. Legi¬
mus in a postolo inaliis
linguis. et in labiis aliis¬
loquar adpopulum hunc.

Expanded text:
refrigerium, ut in vobis refrigerium, ut in vobis aliquando requiescam. Qui noluerunt audire, et mea monita contempserunt; quamobrem quod solebant ludentes dicere prophetis: Mre patientiam meam, cum me arbitrantur minitari, quae numquam facturus sim: sentiant rebus expleri, ut vadant in interitum, et cadant reinsanabili; numquamque ad priora proficiant,possint cum Apostolo dicere: Praeteritorum obliti, ad ea quae priora sunt extendimur ; sed conterantur et illaqueentur, et vel a Babylonio, vel a Romano capiantur exercitu. Pro eo quod nos diximus:braeo sic scriptum est: SAU LASAU, SAU LASAU; CAU LACAU, CAU LACAU: ZER SAM, ZER SAM; hisque verbis abuti solet immundissima haeresis apud simplices quosque atque deceptos, ut terrorem faciat novitate sermonum, quod scilicet qui haec verba cognoverit, et in coitu eorum dubitatione transeat ad regna coelorum. Legimus in Apostolo: In aliis linguis, et in labiis aliisloquar populo huic,
Abbreviated transcription (Latin):
repletuesunt uomitu
sordiumque qui prophetis
uentura ad nuntiantibus
et nisi fecissent quae prae¬
cepta erant tormenta mi¬
nitantibus solebant dice¬
re subsannantes. manda
remanda. Manda re¬
manda. id est precipe
prȩcipe. Impera quae fa¬
cere debeamus.
Cum que ab uterentur
dĩ patientia qui differt
iram ut prebeat miseri¬
cordiam⁊ solebant &iam
hoc ex persona proph&arũ
ludentes dicere. Ex pecta
paulis per ex pecta modi¬
cum ueniant quaeuentu¬
ra praediximus
Haec autem uniuersa lo¬
quitur inpopulo. quia
dĩ sermonibus noncrede¬
bat. statimque infert
propheta nequa quam
uobis dr̃ his uerbis loquit᷑.
ut praecipiat quid facere
debeatis. et pruestolemini
quaeuentura sunt. s ed lo¬
quitur uobis infurore
pruesenti qui prius dixe¬
rat adpopulum haec est.
requi es mea reficite lassũ
multo tempore laboraui
in nullo inueni requiem.
Uul pes foueas habent.
& uolucres caeli nidos.
filius autem hominis non
hab& ubi caput su um
reclinet. Ethoc. est meũ

Expanded text:
repletae sunt vomitu repletae sunt vomitu sordiumque, qui prophetis ventura annuntiantibus, et nisi fecissent quae pracepta erant, tormenta minitantibus, solebant dicere subsannantes: Manda, remanda; manda, remanda, id est, praecipe, praecipe, impera quae facere debeamus. Cumque abuterentur Dei patientia, qui differt iram, ut praebeat misericordiam: qui solebant etiam hoc ex persona prophetarum ludentes dicere: Exspecta paulisper, exspecta modicum, venient quae futura praediximus. Haec autem universa loquebantur in populo, quia Dei sermonibus non credebant; statimque infert propheta: Nequaquam vobis Deus his verbis loquetur, ut praecipiat quid facere debeatis, et praestolemini quae ventura sunt, sed loquetur vobis in furore praesenti, qui prius dixerat ad populum: Haec est requies mea, reficite lassum, multo tempore laboravi, in nullo inveni requiem. Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Et hoc est meum
Abbreviated transcription (Latin):
alacte quiabstracti abube¬
re tribulationem. super
tribulationem. ex pecta
prestolare spem superspẽ.
adhuc paruum. adhuc
paruum. propter inrisio¬
nem labiorum. propter
linguam alteram. quia lo¬
quentur populo huic
dicentes cis. haec est re
modñi. tribulatio suꝑ
tribulationem. ex pecta
ex pecta. spes super spẽ.
& cudant r&rorsum
& conterant᷑. et periditen¬
tur. et capiantur.:
Quis inquit dignus est.
doc trina dñi. quis uerbis
saluatoris dicentis.
Qui hab& aures audiendi
audiat. Ut quod auribus
hauserit corde intelleg&.
quinam illisunt sequens
uersus ostendit. ab lacta¬
ti alactȩ. apulsi abube¬
re. qui ne quam lacte
Nutriuntur infantiae.
sed solido uescunturcibo.
quia pulsi sunt abubere.
Cum isaue propter quam
la&itiam fecit abraham.
grande conuiuium hii me¬
rentur dñĩ audire mys¬
teria. Et intellegere quae
sacerdos et propheta nes¬
ciuit. In ebriati & absorti
uino qui errauerunt
et nescierunt uidentem.
quia omnes mensueeorum

Expanded text:
a lacte: qui abstracti ab ubea lacte: qui abstracti ab ubere. Tribulationem super tribulationem exspecta; praestolare spem super spem; adhuc parum, adhuc parum: propter irrisionem labiorum, propter linguam alteram qua loquentur populo huic dicentes eis: Haec est reqDomini: Tribulatio super tribulationem: exspecta, exspecta; spes Al. spem et cadant retrorsum, et conterantur, et periclitentur, et capiantur. Quis, inquit, dignus est doctrina Domini, qui verbis Salvatoris dicentis: Qui habet aures audiendi audiat : ut quod auribus hauserit, corde intelligat? Quinam illi sint, sequens versus ostendit: Ablactati a lacte, avulsi ab ubere, qui nequaquam lacte nutriuntur infantiae, sed solido vescuntur cibo; qui avulsi sunt ab ubere cum Isaac: propter quam laetitiam fecit Abraham grande convivium ; hi merentur Domini audire mysteria, et intelligere quae sacerdos et propheta nesciunt , inebriati et absorpti a vino, qui erraverunt et nescierunt videntem, quia omnes mensae eorum