comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fessione pecc̃orum nr̃oꝵ. Preoccupat᷑ gͦ hõ
inpeccato. quando fubito et insꝑate pec¬
cat: quod antea non fuerat p̃meditatus.
Quando uͦ ante p̃meditat᷑ quomͦ ꝑpetret
homicidiũ: adult̾ium. aut aliquid cale:
ñ ẽ. p̃occupatio. s p̃meditatio: et ꝑ petratio
sceleris. Alit̾ rep̃hendꝰ ẽ. ille qui insperate pec¬
cat. quod ante p̃meditatꝰ non fuerat. id est
p̃uenit᷑ a peccato: et alit̃ ille qui diu illud
p̃meditatur. Ille enĩ corripiendus ẽ. cũ leni¬
tate mentis: ne labatur in desꝑationẽ. Iste uͦ
acriori indiget castigatione. Et bene addidit
homo: qr fragilis ẽ. et caducꝰ. citoq labens
ad culpã. et maxime illi qui simplicitatem
habent sine astutia. uos qui spĩales estis.
in fide et doctna: illos qͥ p̃occupant᷑ et sim¬
pliciores st̃. instrute. et corripite leni affec
ueniã: ne forte in lapsũ desꝑationis ruant.
Considans ce ipsum. qr homo fragilis na¬
ture es: sic̃ et ille. Ideoq potes cemp¬

Expanded text:
fessione , peccatorum nostrorum. Praeoccupatur ergo homo in peccato, quando subito et insperato peccat, quod ante non fuerat praemeditatus. Quando vero praemeditatur quomodo perpetret homicidium, adulterium, aut aliquid tale, non est praeoccupatio, sed praemeditatio et perpetratio sceleris: et aliter reprehendendus est ille qui insperato peccat, quod ante praemeditatus non fuerat, id est praeventus a peccato, et aliter ille, qui diu illud est praemeditatus. Ille enim corripiendus est cum lenitate mentis, ne labatur in desperationem: iste vero acriori indiget castigatione. Et bene addidit homo, quia fragilis est et caducus, citoque labens ad culpam, et maxime ille qui simplicitatem habet sine astutia. Vos qui spiritales estis, in fide et in doctrina, illos qui praeoccupantur et simpliciores sunt, instruite et corripite leni affect veniam, ne forte in lapsum desperationis ruant, considerans teipsum, quia homo fragilis naturae es, sicut et ille, ideoque potes ten
Abbreviated transcription (Latin):
ad hereticos: ad paganos. cam in elemosi¬
ne officio: qͣm indoctͥna u̾bi. Onũbꝰ enuim
hominibꝰ inmiscdia impendenda ẽ. et
doctna fidĩ. imitando patrẽ nr̃m: qui
solem suũ oriri facit suꝑbonos et malos.
Maxime autẽ. ad domesticos fidi: oportet
bonũ oꝑari. Domestici dicunt᷑ a domo:
qͥin una domo nutͥunt᷑. et conũsant᷑. Ad
om̃s qͥdembonũ debemꝰ oꝑari: hocẽ. ad
hercticos. ad paganos: s maxime ad illos
qͥ inuna domo .i. inunitate eccłe nobiscũ
st̃: et qui eandem fidem habent. et p̃ci¬
pue ad illos qui uiam rectitudinis nob̃
ostendunt uerbo et exemplo Ad ephesios.¬

Expanded text:
d haereticos, ad paganos, tam in eleemosynae officio quam in doctrina verbi. Omnibus enim hominibus misericordia impendenda est, et doctrina fidei imitando patrem nostrum, qui solem suum oriri facit super bonos et malos . Maxime autem ad domesticos fidei oportet bonum operari. Domestici dicuntur a domo, qui in una domo nutriuntur et conversantur. Ad omnes quidem bonum debemus operari, hoc est, ad haereticos, ad paganos, sed maxime ad illos qui in una domo, id est in unitate Ecclesiae nobiscum sunt, et qui eamdem fidem habent, et praecipue ad illos qui iter rectitudinis nobis ostendunt verbo et exemplo. Videte
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Illis enim tantũ modo largit᷑ ds̃
infilium fuũ. Grã. dr̃: gratis data. Et non
in merito remissio peccator. et fides. grã dĩ
dentibꝰ meritis. Quia inomĩbꝰ diuites facti
estis. in illo: hoc ẽ in xp̃o. In quibꝰ rebꝰ erant
illi diuites effecti: Infide. in doctrina. in
diu̾sitate lingnarũ: inefficatia miracułoꝵ
Iste sunt diuitie spĩales: quibꝰ ditantur
electi. In omĩ uerbo .i. indoctrina noui
et scientia: siue intellectu uet̾is ac noui
cestamenti. Sic̃ cestimonuĩ xͥ: confirmatũ

Expanded text:
u. Illis enim tantummodo largitur Deuin Filium suum; gratia dicitur gratis data. Et non immerito remissio peccatorum et fides gratia Deidentibus meritis. Quod in omnibus divites facti estis in illo, hoc est in Christo. In quibus rebus illi erant divites effecti? in fide, in doctrina, in diversitate linguarum, in efficacia miraculorum. Istae sunt divitiae spiritales quibus ditantur electi. In omni verbo, id est in doctrina Novi et scientia, sive in intellectu Veteris et Novi Testamenti. Sicut testimonium Christi confirma
Abbreviated transcription (Latin):
R̃s. Grãs ago deo meo. aimonis.
io est laudes refero deomeo semꝑ ꝑ
uobis. Cum dixit apłs grãs ago deo: id est
laudes non sine causa addidit meo. Cum
enĩ omĩum creaturarũ ds̃ sit ꝑ naturam
atq potentiã. eo quod sit creator omĩum:
pauli aliorum apłor. Hinc dr̃. Ego sum
cłs abraham et cłs ysaac. et ds iacob: ꝑ gra¬
tiã et uite meritũ. Et quare dicit grãs se
agere deo semꝑ prosalute illoꝵ.cum nemo
homintĩ semꝑ possit intentꝰ eẽ inoratio¬
mbus aut gr̃ãrum actionibꝰ: Nam sic̃ in
scͥpturis patrũ legimus. apłs abhora pͥ¬
ma usꝙ ad quintam: labori manuum
insistebat. Ab hora aut̃ quinta usq ad
decimã: p̃dicationi oꝑam dabat. Fost
hospitalitatẽ: susq corꝑibꝰ necessitatem.
ꝑ noctẽ uͦ: orationi attentissime insuda¬
bat. Igit᷑ ꝓpt̃ nimiam assiduitatẽ quaꝑ
singulos dies et noctes deo grãs laudesq
qͦs xp̃o ad quisierat: dĩx se grãs deo semp¬

Expanded text:
. Gratias ago Deo meo, id est gratias vel laudes refero Deo meo, semper pro vobis. Cum dixit Apostolus: Gratias ago Deo, id est laudes, non sine causa addidit meo. Cum enim omnium creaturarum unus sit per naturam atque potentiam, Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob , per gratiam et vitae meritum. Et quare dicitur se gratias agere Deo semper pro salute illorum, cum nemo hominum semper possit intentus esse orationibus aut gratiarum actionibus. Nam sicut in scripturis Patrum legimus, Apostolus ab hora prima usque ad quintam operi manuum insistebat; ab hora autem quinta usque ad decimam praedicationi operam dabat; post hospitalitatem, suique corporis necessitatem; per noctem vero orationi intentissime insudabat. Igitur propter nimiam assiduitatem, qua per singulos dies et noctes Deo gratias referebuos Christo acquisierat, dixit se gratias Deo semp
Abbreviated transcription (Latin):
cepit redarguere illos. qui infide errabãt.
dissensionesꝙ seminabant. more peritissi¬
mi medici agens: qͥuulnꝰ secandum ui¬
dens. s: egrũ cimidũ eẽ conspiciens. dui
palpat sana menbra: subitoꝙ ꝑcutit.¬
egra. More etiam arietisquipͥmũ hu¬
miliato capite incedit: s post modum
fortit̾ ferit. Primũ enim laudant bono.
et deinde ꝑcussit malos. Uerecunde et¬
enĩ mentes: nͥ fuerint palpando repre¬
hense. ita ut ex aliis rebꝰ audiant. quod
inconsolationẽ sumant ꝑ increpationẽ
aut̃ indie iudicii: quando se manifesta
sit : et uitã sine fine mansurã. Unde apłs
alias. Mortui inquit estis peccato: et uita
incelo. Et quod mausẽ. similesei erimꝰ:
spũ qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est. Qͥ et confir¬
mabit uos .i. roborabit in sua fide. et in
to. s sine cͥmine. id est sine capitali uel cͥ¬
minali peccato: quod aregno celorum
separat. Nam nullus ẽ homo. suꝑ t̃ram. qͥ

Expanded text:
coepit redarguere illos qui in fide errabant, coepit redarguere illos qui in fide errabant, dissensionesque seminabant, more peritissimi medici agens, qui vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpat sana membra, subitoque percutit: more etiam arietis, qui primum humiliato capite incedit, sed postmodum fortiter ferit. Primum enim laudavit bonos, et deinde percussit malos. Verecundae etenim mentes, nisi fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolationem sumant, per increpationem autem in die judicii, quando se manifestabsit, et vitam sine fine mansuram; unde Apostolus alias: Mortui, inquit, estis peccato et vita in coelo, et quod majus est: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Qui et confirmabit vos, id est roborabit in sua fide et in bto, sed sine crimine, id est sine capitali peccato, quod a regno coelorum separat. Nam nullus homo est super terram qui
Abbreviated transcription (Latin):
te iherosolimã completa sunt: qi tradit
illusus ẽ: occisus et die tercia resurrexit.
creditum ẽ. a uobis: & confirmatũ inuris
cordibus. quia omnia creditis uera eẽ.
que ibi continent᷑: ita ut nichil uobis
desit inulla grã.i. neq in fide. neq in doc
trina neq indiu̾sitate linguarũ: neq in
uirtute miracłorum. Questio oritur in
hoc loco. Si chorintii diuiteserant facti
inonĩ u̾bo. et in omĩ scientia: et si canta
grã erant repleci. ut nichil eisde eẽt grẽ.
sic̃ insequentibꝰ dicit᷑: quare apłs insubse¬
quentibꝰ huiꝰ epłe locis dicat illos contentio¬
sos ẽẽ et insuꝑ addat. ad uerecundiã urãm
dico: Que hoc mͦ soluitur. Sicut inomibꝰ
eccłiis duo sunt genera hominũ. bonoꝵ
poris erant. Primũ gͦ apłs a laudibꝰ cepit
et gr̃arum actione. alloquens eos qui in
fide. bonisꝙ oꝑibus ꝑfecti erant. ab un¬
dantes diitiis spĩtalibꝰ ut ipsi in melius¬
semꝑ proficerent. Sicꝙ post modũ fortit᷑

Expanded text:
te Hierosolymam, completa sunt, quia traditus illusus est, occisus, et die tertia resurrexit. creditum est a vobis, et confirmatum in vestris cordibus, quia omnia creditis vera esse quae ibi continentur. Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, id ee in diversitate linguarum, neque in virtute miraculorum. Quaestio oritur in hoc loco: si Corinthii divites erant facti in omni verbo et in omni scientia, et si tanta gratia erant repleti, ut nihil eis deesset gratiae, sicut in sequentibus dicitur, quare apostolus in subsequentibus hujus epistolae locis dicat illos contentiosos esse, et insuper addat, ad verecundiam vestram dico? Quae hoc modo solvitur: Sicut in omnibus ecclesiis duo sunt genera hominum, bonoru tunc temporis erant. Primum ergo, Apostolus a laudibus coepit et gratiarum actione, alloquens eos qui in fide bonisque operibus perfecti erant, abundantes divitiis spiritalibus, ut ipsi semper in melius proficerent, sicque postmodum fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
do ipse ueniet redð̃e uniciuq scdm oꝑa sua.
Due aut̃ funt uocationes. Una ẽ. que fit sin¬
gulis hominibꝰ quando abhac uita ꝑmor¬
tem corꝑis transcunt: uocati adño. Alt̾a
erit generalis indie iudicii: quando om̃s
tam boni quã mali adiudiciũ uocabunt᷑.
Et qͦs in ista pͥma uocatione inuenerit
ds̃ omp̃s bene laborantes: illos utiq in
quib dicturꝰ est. Uenite benedicti patͥs mei:
ꝑcipite regnũ qͦd uobis paratum ẽ. ab ori

Expanded text:
do ipse veniet reddere unicuique secundum opera sua. Duae autem sunt vocationes: una est quae fit singulis hominibus, quando ab hac vita per mortem corporis transeunt vocati a Domino: altera erit generalis in die judicii, quando omnes, tam boni quam mali, ad judicium vocabuntur; et quos in ista prima vocatione invenerit Deus omnipotens bene laborantes, illos utique in quibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum vobis paratum ab o
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ bona pet̾ẽ. cont᷑ria & ad u̾sa petimꝰ.
si nob̾ illa concedent᷑. fic̃ beatꝰ paulus con¬
traria sͥ petebat. qñ dep̃cabat᷑ auferri a
se spm̃ tẽptatiõis: et infirmitatẽ. Si enim
exaudiret᷑. forsitan reuelationũ magnitudi¬
ne se excolleret: et caderet in lapsũ. Sic etiam
plerumq positi inprosꝑitate: petimꝰ illã nob
conseruari. Que si semꝑ nobis maneret: forsi¬
tan amore sui implicaret animũ nr̃m. Si¬
milit̾ quando sumꝰ positi in infirmitate.
causa probationis aut emendationis:
imploramꝰ libari. Que si a nobis colleret᷑.
fortasse ad peccata pͥstina reuert̾e mur.
aut remissius in bono oꝑe laboraremus.
doq nescimꝰ orare sic̃ oporcet nͥ spũ scõ¬

Expanded text:
adversa petimus; si nobis illa concederentur, sicut beatus Paulus contraria sibi petebat, quando petebat ferri a se spiritum tentationis et infirmitatem. Si enim exaudiretur, forsitan revelationum magnitudine se extolleret, et caderet in lapsum. Sic etiam plerumque positi in prosperitate, petimus illam nobis conservari, quae si semper nobis maneret, forsitan amore sui implicaret animum nostrum. Similiter, quando sumus positi in infirmitate, causa probationis aut emendationis imploramus liberari: quae si a nobis tolleretur, fortasse ad peccata pristina reverteremur aut remissius in bono opere laboraremus. Ideoque nescimus orare sicut oportet, nisi S
Abbreviated transcription (Latin):
solute homicida non habet inse uitã
manentẽ: s omĩs in quid homicida.
Scilicet non solus ule qͥ ferro: uerũ et
ille qui odio frẽm in sequitur: In hoc
cognouimꝰ caritatẽ dĩ: qm̃ ille ꝓnobis
animã suam posuit. Qualis ꝑfecta ca¬
ritas ẽẽ debeat nobis: dnĩce passionis
exemplo didicimꝰ. Maiorẽ namq hac
dilectionẽ nemo habet: ut aĩam suã

Expanded text:
solute, « homicida non habet vitam in se solute, « homicida non habet vitam in se manentem: » sed omnis, inquit, homicida, scilicet non solum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. « In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit. » Qualis perfecta charitas esse debeat in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. « Majorem namque hac dilectionem nemo habet, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
notandum quod non ait. qͥ non dili¬
git uenturꝰ ẽ inmortẽ. quasi de pena
ppetua loqueret᷑ que restat peccatori¬
hus infuturo: s qui non diligit in qͥt
manet inmorte. In illa utiq morte: de
qua etiam in hac uita si fr̃s ꝑfecte ama¬
ret. exurgere posset. hinc et enĩ dicit᷑
inapocalipsi. Beatꝰ et sc̃s: qui habet
spem inresurrectione pͥma. in hisscda
mors non habet potestatẽ. Omĩs qui
tempnebat quisq odium fraternum.
numquid et homicidiũ in corde suo
contempturꝰ ẽ: Non mouit manꝰ ad
occidendũ hominẽ: homicida iam
tenet᷑ adeo. Uiuit ille: et iste iamint̃¬
fector iudicat᷑. Et scitis: qm̃ omĩs homi¬
cida non habet uitã et̃nam in se ma¬
nenteni. Nam om̃i uͥ retributionis cem¬
pus ad uenerit: cum chain qui ex ma¬
ligno erat cdampnabit᷑. etiam qui hoc
homicidii genere tenet᷑: ut discor¬
det et dissideat. et pacẽ cum fr̃ĩbꝰ non
habeat. Notandũ enĩ quodñ ait ab¬

Expanded text:
notandum quod non ait: Qui non dilinotandum quod non ait: Qui non diligit venturus est in mortem, quasi de poena perpetua loqueretur, quae restat peccatoribus in futurum, sed qui non diligit, inquit, manet in morte. In illa utique mqua etiam in hac vita si fratres perfecte amaret, exsurgere posset. Hinc etenim Deus in Apocalypsi: Beatus et sanctus qui habet spem in resurrectione prima, in his secunda mors non habet potestatem . Omnis qui temnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Domino; vivit ille, et iste jamquia omnis homicida non habet vitam in se manentem. » Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homicidii genere tenetur , ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum enim quod non ait ab
Abbreviated transcription (Latin):
dilectores mundi dicit. Nec mirandum.
Quia qui amant munctũ: frẽm a mundi
amore separatũ: et celestibꝰ cantum desi¬
deriis intentum: amare non possunt.
Ab hominatio est enum peccatori reli¬
gio: ut scͥptura cestatur. Noscuntis qm̃
cranslati sumus de morte adutã: qm̃
diligimꝰ fr̃s. Nemo se de uirtutibꝰ falso
excollat: nemo suarum uirium pauꝑ¬
nusẽ: quia ad sortem ꝑtinet quia¬
portionem habere int̾ra rauentium.
meruit.Qui non diligit: manet in
morte. Mortẽ anime dicit. Anima
enim que peccauerit: ipsa moriet᷑.
Uita quippe carnis: anima. Uita anime.
ds̃ ẽ. Mors corꝑis: amittere spm̃. Mors
ẽ anime: amitt̃e dñi. Unde constat
qͦd in anima morim᷑. om̃s qͥ in hanc
lucẽ nascimur: trahentes ex adam ori¬
ginale peccatum . S. xp̃i grã fidelibꝰ
regenerando agitur: ut in anima
uniere possint. Herum baptismatis
et ficłi misteriũ illis solum prodest. illo
de morte traicit aduitam: qui sin¬
cera mente diligunt fig᷑. Atq ideo

Expanded text:
dilectores mundi dicit. Nec mirandum quia qui amant mundum, fratrem a mundi amore separatum et coelestibus tantum desideriis intentum, amare non possint. Abominatio est enim peccatori religio, ut Scriptura testatur. « Nos scimus quia translati sumus de morte ad vitam, quoniam imus, etc. Nemo de virtutibus se falso extollat, nemo suarum virium paupum, quia ad sortem portionem habere in terra viventium meruit. Qui non diligit, manet in morte. Mortem animae dicit. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur. Vita quippe carnis anima, vita animae Deus est. Mors corporis amittere spiritum, mors est animae amittere Deum. Unde constat, quod in anima mortui omnes in hanc lucem nascimur, trahentes ex Adam originale peccatum, sed Christi gratia fidelibus regenerando agitur, ut in anima vivere possint. Verum baptismatis et fidei mysterium illis solummodo prodest, illos de morte attrahit ad vitam qui sincera mente diligunt fratres. Atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tati subiecta eẽ: et quod maiusẽ. inge¬
miscere in suo cursi et oꝑatione. S li¬
cet omĩs creat᷑a que potest mutari in
runt. licet mͦ non possint illi qui dño ad¬
herent: aut que a leticia pot̾ intristiciã
conuerti. ut hõ: uł cet̾e omĩũrerũ cira¬
curȩ ad cõꝑationẽ omĩpotentis dĩ qͥ
semꝑ idem ẽ uanitas sint : sic̃ dicit
eccłastes. uanitas uanitatũ. et omĩa
uanitas: tam̃ non id̃o oĩs ingemiscit
sic̃ angłi dõ adherentes. qͥ iam ĩmutabi¬
les st̃ effecti: sic̃ erechieli monstratũ ẽ in
cristallo. qͦd erat suꝑ capita animalium:
et sic̃ illa que irracionabilis ẽ uł aĩa saret.
Qua ꝓpt̃ creat᷑e noĩe debemus intellig̾e ho

Expanded text:
tati subjecta esse, et, quod majus est, ingetati subjecta esse, et, quod majus est, ingemiscere in suo cursu et operatione. Sed, licet omnis creatura quae potest mutari in runt, licet modo non possint illi qui Deo adhaerent, aut qui potest a laetitia in tristitiam converti, ut homo vel caeterae omnium rerum creaturae, comparatione omnipotentis Dei qui semper idem est, vanitas sint, sicut dicit Ecclesiastes, Vanitas vanitatum, et omnia vanitas : tamen non ideo omnis ingemiscit, sicut angeli Deo adhaerentes, quia jam immutabiles sunt effecti, sicut Ezechieli monstratum est in crystallo quod erat super capita animalium, et sicut illa quae irrationabilis est, vel anima caret. Quapropter creaturae nomine debemus intelligere ho
Abbreviated transcription (Latin):
hõ fidelis. manifestationẽ filior di expec¬
tãt. ut appareat quod ꝓmissũ ẽ: quando¬
re ipsa manifestabit᷑ qui sint filii di. qͦmꝰ
tenemus in spe. Eccła si quidẽ inp̃senti
mant et non apparet. qͥ sint filii dĩ fut᷑i
expectatio nr̃a. reuelationẽ filioꝵ di ex¬
pectat: sic uidentur hec uerba sonare.
qͣsi aliua sit.  creatura. atq aliud fi¬
lidi cum unũ sit. Sic deniq so¬
lici sunt hominẽ dicere: uidentes in
p̾sentia sen multos colores: ꝑdiu̾sa uasa
orcdinatos. Ex pectatio uł exp̃ssio istor cõloꝵ.
manifestationẽ imaginis expectat: cũ
ñ sit alud imago. et aliud colores. Uanita¬
ti enĩ creatura subiecta ẽ. non uolens:
s. ꝓpt̃ eũ qͥ subiecit inspe. In hoc loco
tinus acutissime origenẽ. quare in hoc
noĩe quod ẽ creat᷑a comp̃hendit ñ solũ
hestias. s etiam solẽ. cet̾aq fidera. et an¬
gelos parit̾ cum hoĩe. dicens omĩa uani¬

Expanded text:
homo fidelis, manifestationem filiorum Dei exspechomo fidelis, manifestationem filiorum Dei exspectat, ut appareat quod promissum est, quando ipsa re manifestabitur qui sint filii Dei, quod modo tenemus in spe: Ecclesia si quidem in praesenti mant, et non apparet qui sint filii Dei futuri exspectatio nostra revelationem filiorum Dei exspectat, sic videntur haec verba sonare, quasi aliud sit creatura, atque aliud Filius Dei, cum unum sit. Sic denique soliti sunt homines dicere, videntes in praesentia sui multos colores per diversa vasa ordinatos: exspectatio vel expressio istorum colorum manifestationem imaginis exspectat, cum non sit aliud imago, et aliud colores. Vanitati enim creatura subjecta est non volens, sed propter eum, qui subjecit eam in spe. In hoc loco tinus acutissime Origenem, quare in hoc nomine quod est creatura, comprehenderit non solum bestias, sed etiam solem, caeteraque sidera et angelos pariter cum homine, dicens omnia vani
Abbreviated transcription (Latin):
xistimoenim quod ñ aimoius.
sunt condigne passiones hu iꝰ temꝑis
ad fut᷑am głam qͥ reuelabit᷑ in nobis.
Siquilibet hoĩum omĩa precepta uetis ac
noui testamenti potuiss implere: et omĩa
genera cormentoꝵ ꝑferre: carceres uide¬
licet. eculeos ungulas. ustulationes. lapi¬
dationes. crucifixiones. frixiones insar¬
tagine. ꝑ multa curricula cemporũ: ne¬
q̃ quã eẽt condignꝰ głe fut᷑ȩ quam p̃cept᷑i
sunt electi. Querit aliqͥs quare: Ido uti¬
q quia ista temꝑalia sunt: illa et̾̃na.
Que erit illa gła Qua fulgebunt uisti sic̃
sol mregno ꝑatris sui: et erunt sicut angłi
cũ apparuerit. similes ei erimꝰ: qm̃ uidebi¬
mus eũ sicuti est. slam expectatio creatͤȩ:
reuelationẽ filiorũ cłi expectat. Creaturã
in hoc loco appeuat hominẽ. qͥ merito crea¬
cura appellat᷑: quia uicio suo amisit ima¬
ginẽ et similitudinẽ omĩpotentis di. q̃m
habebat in animo. Ista gͦ creat᷑a. id est oĩs

Expanded text:
xistimo enim quod non sint condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis. Si quilibet hominum omnia praecepta Veteris et Novi Testamenti potuisset implere, et omnia genera tormentorum despicere, carceres videlicet, aculeos, ungulas, ustulationes, lapidationes, crucifixiones, frixiones in sartagine per multa curricula temporum, nequaquam esset dignus gloria futura quam percepturi sunt electi. Quaerit aliquis, quare? Ideo utique quia ista temporalia sunt, illa aeterna. Quae erit illa gloria? quia fulgebunt electi sicut sol in regno Patris sui, et erunt sicut angeli iles ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Creaturam in hoc loco appellat hominem, qui merito creatura appellatur, quia vitio suo imaginem amisit et similitudinem omnipotentis Dei, quam habebat in anima. Ista ergo creatura, id est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ ñ patet insidiis. Habet enĩ scã eccła ut
salomon ait. castrorum aciem ordinatã: qͣm
tẏranni et ꝑsecutores una cum auctore suo
diabolo non ualent dirrumꝑe. Quia mu¬
niente.xp̃o: nec martyres ꝑsecutio. nec uir¬
gines carnalis delectatio. nec misericordes cu¬
piditas: nec humiles cemꝑalis głe deuincit
ambitio. Compacientes. Sic̃ enĩ gaudẽ debe¬
mus cum gaudentibꝰ. ita et flentibꝰ. Sic̃¬
infirmat᷑ et ego non infirmor: frater¬
nitatis amatores. Qui gͦ amat homines:
aut q uisti sunt aut ut iusti sint: ama¬
re debet. Sic enĩ & se ipsum amare debet.
aut quia iust̾ꝰ est aut ut iustus sit. Bilec

Expanded text:
hostium non patet insidiis. Habet enim sancta Ecclesia, ut hostium non patet insidiis. Habet enim sancta Ecclesia, ut Salomon ait, castrorum aciem ordinatam , quam tyranni et persecutores, una cum auctore suo diabolo non valent irrumpere, quia muniente Christo, nec martyres persecutio, nec virgines carnalis delectatio, nec misericordes cupiditas, nec humiles temporalis gloriae devincit ambitio. Compatientes. Sicut enim gaudere debemus cum gaudentibus, ita et flere cinfirmatur, et ego non infirmor ? Fraternitatis amatores. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. sic enim et se ipsum amare debet, aut quia iustus est aut ut iustus sit: sic
Abbreviated transcription (Latin):
uir sapiens edificauit ideo ñ cecidit quia
uolentias tempestatũ non ꝑtulit: s quia
fundata erat supͣ petrã. Nec rursus eam
quam stutꝰ stulte fabricauit. ideo cecidit
qr pulsata tempestatibꝰ est: s qͥa suꝑ hare¬
nam posita erat. Utramq & enĩ equaliter
ad u̾sitas feriens temptauit: s uni firmi¬
tas fundamenti coronã ꝑseuerantiȩ tͥbuit.
alt̾am fragilis structure stulticia strauit.
s. et siquid patimini ꝓpt̾ iusticiam: beati.
Non solũ in quid nichis uobis nocet qui bonũ
facientibꝰ mala irrogat. s etiam cũ uos ꝓpter
bona que execratur hostis insequitur. cau¬
sã nob̾ maioris beatitudinis p̾stat: cũ paci¬
ticiã. Dñm nr̃m iħm xp̃m sanctificate incor¬
inimici. semꝑuidelicet intueri: quantam
in se sꝑantibsꝰ uincendi fortitudinẽ dare ua¬
let. cuiꝰ mestimabilis sc̃itas fulget. Item alia¬
cis imanimitas: uelut urbs in expugnabilis.

Expanded text:
vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit quia vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit quia violentias tempestatum non pertulit, sed quia fundata erat super petram. Nec rursum ea quam stultus stulte fabricavit, ideo cecidit quia pulsata tempestatibus fuit, sed quia super arenam posita erat. Utramque etenim aequaliter adversitas feriens tentavit, sed uni firmitas fundamenti coronam perseverantiae tribuit, alteram fragilis structurae stultitia stravit.s ait: Si quid patimini propter justitiam, beati . Non solum, inquit, nil vobis nocet, qui bonum facientibus mala irrogat; sed etiam cum vos propter bona quae exsecratur hostis insequitur, causam vobis majoris beatitudinis praestat, cum patititiam. Dominum autem Christum sanctificate in corinimici, semper videlicet intueri, quantum in se sperantibus vincendi fortitudinem dare valet, cujus inaestimabilis sanctitas fulget. ITEM ALIAtis unanimitas, velut urbs inexpugnabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. et̾̃no p̃mio remunerandã: & ꝑ secu¬
tores nr̃os si penitere noluerint digno
plectendos ẽẽ supplicio. Si uͦ penituerint:
nos quoꝙ pro ipsorũ saluce quam dep̃ca¬
mur. adño coronã iuste congratulationis
accepturos. Et quisẽ qͥuobis noceat. si bo¬
ni emulatores fueritis: De his dicit: que
nobis ab adu̾sariĩs ꝑuerba contumelio¬
sa. ꝑlampna rerũ ts̃ poraliũ. ꝑtormen¬
ca corꝑis accidunt. Hȩc enĩ & huiꝰ modi
omiã cũ fidelibꝰ irro gant᷑: hns dũ taxat
qui boni emulatores sunt. & scđm scien¬
tiam nequaquã eis nocere possunt. s
palmã magis pacientiȩ equanimiter
colerantibꝰ afferunt. Econtra illis qͥ irro¬
gant: penã accumulando et̾nam plu¬
rimũ noceant. Siquis aut̃ huiꝰmodi ao¬
u̾sus uictꝰ deuicit:non huic ille qͥma¬
lum intulit. s ipsesͥ qͥ hoc pacient̃ ferre
recusauit nocuit. Neq enĩ domꝰ quam

Expanded text:
tamus, aeterno praemio remunerandam, et persecutamus, aeterno praemio remunerandam, et persecutplectendos esse supplicio. Si vero poenituerint, nos quoque pro ipsorum salute, quam deprecabamur a Domino coronam justae congratulationis accepturos. Et quis est qui vobis noceat, si boni aemulatores fueritis. De his dicit quae nobis ab adversariis per verba contumeliosa, per damna rerum temporalium, per tormenta corporis accidunt. Haec enim et hujusmodi omnia cum fidelibus irrogantur, duntaxat qui boni aemulatores sunt, et hoc setiam, nequaquam eis nocere possunt, sed palmam magis patientiae aequanimiter tolerantibus afferunt, et contra illis qui irrogant poenam accumulando aeternam plurimum nocent. Si quis autem hujusmodi adversis victus deficit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui hoc patienter ferre recusavit nocuit. Neque enim domus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ricordes. & cet̃a. Qñ suꝑiꝰ diuersas
ꝑsonas conditionis et sextus congruasͥ
discretione docebat: iam nc̃ om̃s cõmu¬
nit̃ ammonet infidłi dnĩce causa rurũ
cor et unam animã habere. Quia in hoc
uocati estis: ut benedictionẽ hereditate
hereditatis et illa intelligi: qͣeccła infut᷑a
uita dnm̃ ꝑpetuo benedicit. Unde etiam¬
nc̃ spe futurorũ gratulabunda canit.
senti meditari et agere satagat. Et condi¬
corem uidelicet. et ꝓrimũ sincera uocebe¬
nedicere: & seipsum etiã diuna pariter
ac frat̾na benedictione dignũ reddere.
Quia ocłi dñi suꝑ iustos: & aures eiꝰ imp̃ces
eorum: uullt̾ aut̃ dnĩ suꝑ facientes mala.
Quia beatꝰ petrꝰ malũ nos ꝓmalo reddẽ
uetauerat: ummo maledicentibꝰ benedi¬
cere iusserat. recte pphico cestimonio astru¬
it. suꝑna inspectione. et bonos semꝑ uidi.
ꝙ malos. Quatiꝰ meminerimꝰ. & nrãm
pacientiã qua toleramꝰ m alos. nrãmq
beniuolentiã qua ꝑsequentibꝰ bona op¬

Expanded text:
icentes, etc. Quia superius diversas personas conditionis et sexus congrua sibi discretione docebat, jam nunc omnes communiter admonet in fidei Dominicae causa unum cor et unam habere animam. Quia in hoc vocati estis ut benedictionem haeredithaereditatis et illa intelligi, qua Ecclesia in futura vita Domino perpetuo benedicit, unde et nunc spe futurorum gratulabunda canit: senti meditari et agere satagat, et conditorem videlicet et proximum, sincera voce benedicere, et ipsum divina pariter ac fraterna benedictione dignum reddere, quia oculi Domini super justos , et aures ejus in preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala, quia beatus Petrus malum nos pro malo reddere vetuerat. Imo maledicentibus benedicere jusserat, recte prophetico testimonio astruit, superna inspectione et bonos semper videri et malos, quatenus meminerimus et nostram patientiam, qua toleramus malos, nostram benevolentiam, qua persequentibus bona op
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ in spe: ꝑbaptismũ accepimꝰ remissio¬
nẽ peccator. Et filii di sumꝰ in spe. ñ in re.
qr nec dum apparet quales fut᷑i sumꝰ. Spes
autẽ que uidet᷑: non ẽspes. Quasi diceret.
Illa res quidet᷑: non ẽ spes. Nam qͦd iudet
quis. quid sꝑat : Iuud quod uidemꝰ: non
sꝑamꝰ. Uerbi grã. Uideo ce stare inp̃sentia¬

Expanded text:
 per baptismum autem accipimus remissionem peccatorum, et filii Dei sumus in spe, non in re, quia necdum apparet quales futuri sumus. Spes autem quae videtur non est spes, quasi diceret: Illa res quae videtur non est spes; nam quod videt quis, quid sperat? Illud quod videmus non speramus. Verbi grati
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Spe salui facti sumꝰ. Inspe quidẽ
iam filii di sumꝰ om̃s credentes: et re¬
dempti passione xp̃i: s ad huc expeclamꝰ
ut qͦmꝰ sumꝰ e tenemꝰ in spe. quandoq
simus et possideamꝰ in re. Om̃s qͥdem cre¬
dentes. fidem habemꝰ quod simꝰ filii dei:
et simꝰ redempti sanguine passioĩs eius.
S ñ ꝓłit aliĩs passio eiꝰ nͥ electis. qui et filiĩ

Expanded text:
pe enim salvi facti sumus. In spe quidem jam filii Dei sumus omnes credentes, et redempti passione Christi; sed adhuc exspectamus ut quod modo sumus et tenemus in spe, quandoque simus et possideamus in re. Omnes quidem credentes fidem habemus quod simus filii Dei, et simus redempti sanguine passionis ejus, sed non proderit aliis passio ejus, nisi electis qui et filii
Abbreviated transcription (Latin):
s. hõ qͥ cũ onuĩ creat᷑a quandã cõmunio¬
nẽ ht̃. eo mͦ qͦ paulo suꝑiꝰ diximꝰ. Onĩs in¬
qͥt creatura. io est oĩs homo ingemiscit.
affligit᷑. tristat᷑. in dolore. infame. et siti.
infrigore. et nuditate. in carceribꝰ: et par¬
curit. siue ut meliꝰ habet᷑ ingreco. dolet
in multis angustuĩs usq ad huc: uł quan¬
dui id est usq ad diẽ iudicii. Et quandiu
dr̃ adhuc: uel quamdiu dr̃ hodie. semꝑ
subiacebit creatura humana. angustũs et
dolorib. Iui aut qͥ iam regnant cũ dõ. et co¬
cidie transeunt ad requiẽ sempit̾nã: pꝰ quã
abhuiꝰ scłi erumpnis lib̾ant᷑. non ingemis¬
cunt. Non solum aut̃ illa sub audis creat᷑a.
id ẽ ñ solũ credentes et ñ credentes ingemis¬
cunt et dolent imp̃senti uita: s &e nos ipsi
subaudis apłi. qͥ ꝑfectioris fidĩ sumꝰ. pͥmi¬
tias sp̃c habentes. dolemꝰ et ipsi intͣ nos: ge¬
miniꝰ in corde & mente. sustinentes carce¬
res penurias. egestates. multasq angusti¬

Expanded text:
a quamdam communionem habet, eo modo quo paulo superius dixit: Omnis, inquit, creatura, id est omnis homo ingemiscit, affligitur, tristatur in dolore, in fame et siti, in frigore et nuditate, in carceribus et parturit; sive quod melius habetur in Graeco dolet in multis angustiis usque adhuc, id est usque ad diem judicii; et quandiu dicitur adhuc, vel quandiu dicitur hodie, semper subjacebit creatura humana angustiis et doloribus; illi autem qui jam regnant cum Deo, et quotidie transeunt ad requiem sempiternam, postquam ab hujus saeculi aerumnis liberantur, non ingemiscunt. Non solum autem illa, subaudis creatura, id est, non solum credentes et non credentes ingemiscunt et dolent in praesenti vita, sed et nosipsi, subaudis apostoli, qui perfectionis fidei sumus, primitias spiritus habentes, dolemus, et ipsi intra nos gemimus in corde et mente, sustinentes carceres, penuriam, egestates, multasque angusti
Abbreviated transcription (Latin):
cere int̾ram: et quid uolo. nͥut ardeat:
Numqͥd pͥmitias mentis suȩ idem apłs ñ
habebat do oblatas. qͥ dicebat. mente ser¬
uio legi di. carne aut̃ legi peccati : Apłs
et enĩ racionabilitate mentis & intentio¬
ne seruiebat legi di. consentiendo ei inh
qͥa nolebat concripiscentie carnalis sub¬
iacere. carne aut̃ legi peccati. id est consue¬
tridini male: quia concupiscebat. Ex¬
pectantes ad optionẽ filiorũ dĩ: redemp¬
tionẽ corꝑis nr̃i. Questio oritur in hoc
loco. cum apłs insitꝑioribꝰ locis hiuus
epłe dicat: ipse sp̃s cestimoniũ reddit
spũ nr̃o quod sumꝰ fiłii di: et alibi xp̃s
nos redemit de maledicto legis: quare
mͦ dixerit expectare nos ad optionẽ siue
electionẽ filiorumdi: et redemptionẽ
corꝑis nr̃i. id est totius eccłe: que ẽ corpꝰ¬

Expanded text:
tere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? tere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Nunquid primitias mentis suae idem Apostolus non habebat Deo oblatas, qui dicebat: Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Apostolus etenim rationabilitate mentis et intentione serviebat legi Dei, consentiendo ei in hoc quia nolebat concupiscentiae carnali subjacere: carne autem legi peccati, id est consuetudini malae qua concupiscebat. Exspectantes adoptionem filiorum Dei, redemptionem corporis nostri. Quaestio oritur in hoc loco: cum Apostolus in superioribus locdicat: Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod sumus filii Dei; et alibi: Christus nos redemit de maledicto legis , quare modo dixerit exspectare nos adoptionem, sive electionem filiorum Dei, et redemptionem corporis nostri, id est totius Ecclesiae, quae est corp
Abbreviated transcription (Latin):
tias sp̃s dixit. id est qui maiora dona sp̃s¬
scͣ ddiitꝰ acceꝑant in p̃dicatione: ut omĩũ
gentium lingius loquerent᷑. inmirałis
riosi exciterunt. Legtt᷑ enĩ in actibꝰ apłorum
qͦd ponebant infirmos & mortuos imnpla¬
ceis: ut ueniente petͦ. saltim umbra illiꝰ
ueniret suꝑ illos et sanarent᷑. Beatũ qͦꝙ
andream: legimꝰ unodie tͥnginta et eo
ampliꝰ mortuos suscitasse. Primicie siqͥ¬
dem appellant᷑ queq obtima et cariora¬
sicut in lege habetur. Offeras pͥmicias
auri et argenti cui dño. id est optima et
cariora. Re enĩ uera ita dignũ erat: ut
ꝑquorum ministeriũ doctrina euange¬
lica et fides dnĩca ꝑquadrifidũ orbenidif¬
famancda erat: maiora dona spc̃ scĩ acci¬
pent. Alit̃. Non solũ inqͥt alii ingenusct̃.
qui rationabilitatẽ et deuotionẽ mentis
nr̃e. deo iam habemꝰ oblatam in holocaus¬
cum: quod igne dilectionis dĩ et proximi
arddet. De qͦ igne: dñs ait. Ignẽ ueni mit¬

Expanded text:
tias Spiritus dixit, id est majora dona Spiritus sancti acceperunt in praedicatione, ut omnium gentium linguis loquerentur, in miracuriosi exstiterunt. Legitur enim in Actibus apostolorum quod ponebant infirmos et mortuos in plateis, ut veniente Petro saltem umbra illius veniret super illos et sanarentur. Beatum quoque Andream legimus uno die triginta et eo amplius mortuos suscitasse. Primitiae siquidem appellantur optima quaeque et chariorasicut in lege habetur: Offeres primitias auri et argenti tui Domino, id est optima et chariora. Re enim vera ita dignum erat, ut per quorum ministerium doctrina evangelica, et fides Dominica per quadrifidum orbem diffamanda erat, majora dona Spiritus sancti acciperent. Aliter: Non solum, inqqui rationabilitatem et devotionem mentis nostrae Deo jam habemus oblatas in holocaustum: quod igne dilectionis Dei et proximi ardet, de quo igne Dominus ait: Ignem veni mit
Abbreviated transcription (Latin):
in ħp̃dicat᷑ eẽ misericors. qͥa ñ statĩ illũ
penitꝰ dãpnauit: et occidit. s reserua¬
uit ad penitentiã. dansei spẽ ueniȩ.
et lib̾ ationis. regressionisq in gradum
pͥstinum: ut expectet et illud quod in se¬
quentibꝰ dr̃. Quia et ipsa creatura. idest¬
hõ quilibet electꝰ lib̾abit᷑ indie iudicii
a seruitute corruptioĩs: inlib̾tatẽ głe filio
di.Hõ inp̃senti scło positꝰ. subseruitute
corruptionis et mortalitatis ẽ positꝰ: qͥa
subi acet mutabilitati et uitiis. Lib̾ abit᷑
aut̃ in die idicii. ab onĩ fece mortalita¬
cis et pecc̃i. quando hoc mortale corpꝰ acce

Expanded text:
in hoc praedicatur esse misericors, quia non statim illum in hoc praedicatur esse misericors, quia non statim illum penitus damnavit et occidit, sed reservavit ad poenitentiam, dans ei veniae spem et liberationis, regressionisque in gradum pristinum ut exspectet illud quod in sequentibus dicitur. Quia et ipsa creatura, id est quilibet homo electus, liberabitur in die judicii, a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Homo in praesenti saeculo sub servitute corruptionis et mortalitatis est positus, quia subjacet mutabilitati et vitiis; liberabitur autem in die judicii ab omni faece mortalitatis et peccati, quando m
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ht̃ corpꝰ: coniungi tur corꝑalibꝰ crea¬
turis. ꝑ animã aĩa uegetatis. ꝑrationem
qua disceriut int̾ bonũ⁊ malũ: spĩalib
Quod beatꝰ gregorius. aliis uerbis sub
eodem sensu ita exponit dic̃s. Habet in
quit hõ eẽ. cũ lapidibꝰ. iiuere cũ arbo¬
ribꝰ. sentire et uiuere cum animalib.
intellig̃e id est rationabilitatẽ habere
cũ angelis. Creatura enĩ. id est hõ uiueis
in carne. uanitati hoc ẽ mutabilitati.
mortalitati. corruptioni. subiectꝰ ẽ ñ
uolens: quia sponte quidẽ peccauit
inꝑadiso.s non sponte neq uolens sub¬
iectus ẽ mortalitati & penis. Uerbi grã.
Sic̃ latͦ qui sponte cõmutit furtũ: s non
sponte suspendit᷑. Et licet ipse nollet: ta¬
men subiectꝰ ẽ uanitati ꝓpt̃ eum. id ẽ ꝓpt̃
iustũ oĩpotentis dĩ iuditiũ: qͥ subiecit
eũ inspe lib̾ ationis et uenie. Nam in
hoc ostendit᷑ ds̃ omĩpotens. eẽ uistꝰ: qͥa
eiꝰ peccatum ñ dimisit impunitũ. Et

Expanded text:
 habet conjungitur corporalibus creaturis per animam, anima vegetantibus, per rationem qua discernit inter bonum et malum, spiritalibus. Quod beatus Gregorius aliis verbis, sed eodem sensu ita exponit dicens: Habet homo, inquit, esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire et vivere cum animalibus; intelligere, id est rationabilitatem habere, cum angelis. Creatura enim id est omnis homo vivens in carne, vanitati, id est mutabilitati, mortalitati, corruptioni subditus est, non volens, quia sponte quidem peccavit in paradiso, sed non sponte neque volens subjectus est mortalitati et poenae. Verbi gratia: sicut latro qui sponte committit furtum, sed non sponte suspenditur, et licet ipse nollet, tamen subjectus est vanitati propter eum, id est propter justum omnipotentis Dei judicium, qui subjecit eum in spe liberationis et veniae. Nam in hoc ostenditur Deus omnipotens esse justus, quia ejus peccatum non dimisit impunitum, et
Abbreviated transcription (Latin):
et armatus. Tam paratus semꝑ ad repug¬
nandũ: quam ẽ ad impugnandũ. semꝑ
inquit fortiores estote infide. tanto ma¬
iorem habetote fidutiã. ad suꝑnas diabo¬
li uersutias: quanto constat quia ñ uos¬
soli temptamini . s ipsa passio que uos
semꝑ passisunt uisti: pudeat nos solos

Expanded text:
et armatus, tam paratus semper ad repuget armatus, tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper inquit fortiores estote in fide, tanto majorem habetote induciam ad superandas diaboli soli tentamini, sed ipsa passio quae vos semper passi sunt justi, pudeat vos solos
Abbreviated transcription (Latin):
Circuit inquit ille nos singulos: et can¬
quam hostis clausos obsidens muros.
explorat et temptat. an sit pars aliqua
menbroꝵ minus stabilis. et minꝰ fida.
cuiꝰ aditu ad int̾iora penetret᷑. Offert
oculis formas illices. et faciles uolun¬
cates: ut uisu destruat castitatẽ. Au¬
res ꝑcanoram musicã cemptat: ut
soni dultioris auditu soluat & molli
at.xp̃ianũ uigorem. Linguam: con¬
uitio ꝑ uocat. Manũ: iniurũs laces¬
sentih ad petulantiã cedis instigat.
Ut fraudatorẽ faciat: lucra opponit
iniusta. Ut anim ã pecunia capiat:
in gerit ꝑniciosa compendia. Hono¬
res terrenos ꝓmitit: ut celestes amic¬
tat. Ostentat falsa: ut uera subripiat.
Et cũ latent̃ non potest fallere: exer¬
te atq aꝑte minat᷑. Cerrorem turbide
ꝑsecutionis in temptans: ad debellan¬
dos: seruos di. Inquietꝰ semꝑ: & semꝑ
infestus. Inpace subdolus: inꝑsccutio¬
ne iuolentus. Quamobrem contra
aptas minas. stare debet instructꝰ animꝰ.

Expanded text:
circuit. Circuit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus. Quamobrem, fratreapertas minas stare debet instructus animus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui cuncta creando sc̃ificat scĩficat᷑
nͥ corde pio. nͥ pectore casto: Sic dñs iħc scĩ
estimemꝰ. Sanctificemꝰ enĩ eũ inspe. fide.
& caritate: credendo. colendo. et adoran¬
do. ut abillo scĩficari parit̃ mereamur
et iustificaRi:¬

Expanded text:
nus, qui cuncta creando sanctificat, nisi corde pio, nisi pectore casto. Sic Dominus Jesus aestimemus. Sanctificemur enim eum in spe, fide, et charitate, credendo, colendo et adorando, ut ab illo sanctificari pariter mereamur et justificari
Abbreviated transcription (Latin):
redes aut̃ efficient᷑ xp̃i. Cũ audierint
uenite benedicti patͥs mei: ꝑcipite reꝗ¬
num quod nobis paratũ ẽ aborigine
mundi. Qui enĩ uult tutã diligere. idest
uitã et̾nã: uitã beatã & imppetuo sine
fine mansurã. Et uide dies bonos. In qͥbꝰ
sc̃i cũ scĩs iocundant᷑ in celis. Qui dies: non
ꝓpt̾ interruptionẽ noctis .s. ꝓpt̃ ꝑpetuita¬
tem: dicunt᷑ luminis. Coherceat lingnã
suã amalo. Id est amalo detractionis. ma¬
lectionis. ac murmurationis. siue genera¬
liter omnino lingua refrenanda e a ma¬
lo. Ait enĩ iacoh Si quis dicit se religiosũ
ẽẽ non refrenans linguã suam s seducens
corsuũ : huiꝰ nana ẽ religio. Nã et qͥ custo¬
dit linguã suã inqͥt scͥptura: custodit
animã suã. Et labia eiꝰ ne loquant᷑ dolum.
Dolus non dolor s fraus intelligit᷑: quan¬
do aliud corde tenetur. aliud exore profer¬
tur. Declinet a malo: et faciat bonum.
Id est destruat uitia: et uirtutes edificet.

Expanded text:
isti, cum audierint: Venite, benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Qui enim vult vitam diligere, Id est, vitam aeternam, vitam beatam, et in perpetuo sine fine mansuram. Et videre dies bonos. In quibus sancti cum sanctis jocundentur in coelis, qui dies non propter interruptionem noctis, sed propter perpetuitatem dicuntur luminis. Coerceat linguam suam a malo. Id est, a malo detractionis, maledictionis, ac murmurationis, sive generaliter omnino lingua refrenanda est a malo. Ait enim Jacobus: Si quis dicit se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Nam et qui custodit linguam suam, inquit Scriptura, custodit animam suam . Et labia ejus ne loquantur dolum. Dolus non dolor, sed fraus intelligitur, quando aliud corde tenetur, aliud ex ore profertur. Declinet a malo et faciat bonum. Id est, destruat vitia et virtutes aedificet,
Abbreviated transcription (Latin):
cutiones dicit᷑. aliquando dracho ꝓpͥter
occultas insidias nominat᷑. Cui resistite
fortes infide. Exemplox resistentis in de¬
serto: diabolo. Scientes eandẽ passionẽ
netis: et ea que inmundo ẽ ura frat̃ni¬
tas que ẽ uniũsalis eccłȩ: sustinere ñ
cessat. Qs̃ autẽ omĩs grẽ: idest multifor¬
mis grẽ. Omẽ enĩbonũ quod homo
habet: ꝑ grãm łi ut habeat accipit.
poralis est: et gła fut᷑i scłi et̾na In xp̃o¬
Modicum passos. Id est post modicã pas¬
sionẽ: in et̾nam uocamur requiem.
Ut illud ꝓpħecicum. Uidete qr modice
laboraui: & in ueni multã mͥ requiem.
Ipse ꝑficiet: confirm abit solidabit ꝙ ꝑfi¬
ciet corꝑe: confirmabit animo. solida¬
bit spũ. Siue ꝑficiet p̃mio et̃no: confir¬
mabit in oꝑe bono. solidabit fide in xp̃s¬

Expanded text:
cutiones dicitur. Aliquando draco propter cutiones dicitur. Aliquando draco propter occultas insidias nominatur. Cui resistite fortes in fide. Exemplo Christi resistentis in deserto diabolo. Scientes eamdem passionem, netis, et ea quae in mundo est vestrae fraternitatis, quae est universalis Ecclesia, sustinere non cessat. Deus autem omnis gratiae. Id est, multiformis gratiae: Omne enim bonum, quod homo habet per gratiam Dei, ut habeat accipit. poralis est, et gloria futuri saeculi aeterna. In Modicum passus. Id est, post modicam passionem in aeternam vocamur requiem. Ut illud propheticum: Videte quia modice laboravi, et inveni multam mihi requiem. Ipse perficiet, confirmabit, solidabit. Perficiet corpore, confirmabit animo, solidabit spiritu, sive perficiet praemio aeterno. Confirmabit in opere bono, solidabit in fide in
Abbreviated transcription (Latin):
potestate cłi. Marꝰ enĩ di: et filiꝰ et po¬
cestas eiꝰ intelligit᷑. filius: uͥ ait. Emute
manũ cuã de alto: eripe me et libame.
Potestas: ubi dic̃. In manus crias cõmen¬
do spm̃ meũ: & similia. Ut uos exaltet.
Omĩs enĩ ait enangłium qͥ se humiliat
exaltabit᷑. Incemꝑe uisitationis: idest
indie uidicii. Omẽm sollicitudinẽ urãm
proicientes in eũ. Ut abeo educati: ini¬
micis fortit̃ resistere ualeatis. Iacta in
dñm ait psalmista. curam tuã: & ipse
te enutͥet. Qm̃ ipsi cura ẽ de uobis. Ocłi
enĩ dnĩ suꝑ iustos: et aures eiꝰ ad p̃ces
coꝵ. Et qui cangit eos: qͣsi qui tangit pu¬
pulã ocłi eiꝰ. Sobrii estote: id est temꝑati.
Sobrietas enĩ: temꝑantia intelligit᷑. ui¬
gilate. hec ugilantia: spiritalis. non
carnalis intelligit᷑. Non est nobis colluc¬
tatio ait apłs paulus. ad u̾sus carnem
ꝙ sanguinẽ: s adũsuis spiritalia nequi¬
Aliquando diabolus leo ꝓpt̃ aꝑtas ꝑse¬

Expanded text:
filius et potestas ejus intelligitur. Filius ubi ait: Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me. Potestas ubi dicit: In manus tuas commendo spiritum meum, et similia. Ut vos exaltet. Omnis enim ait Evangelium: Qui se humiliat, exaltabitur. In tempore visitationis. Id est, in die judicii. Omnem sollicitudinem vestram, etc. Ut ab eo educati, inimicis fortiter resistere valeatis. Jacta in Deum, ait Psalmista, curam tuam, et ipse te enutriet. Quoniam ipsi cura est de vobis. Oculi enim Domini super justos et aures ejus ad preces rum, et qui tangit eos, quasi qui tangit pupillam oculi ejus. Sobrii estote. Id est, temperati, sobrietas enim temperantia intelligitur. Vigilate. Haec vigilantia spiritualis non carnalis intelligitur, non est nobis colluctatio, ait Apostolus, adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritales nequiAliquando diabolus leo propter apertas perse
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ inuicẽ: quia dilectio ex deo ẽ. Et
omĩs qui diligit ex deo natus ẽ: & cog¬
nouit dm̃. Et dñs inqͥt. Mandatũ no¬
nũ do nobis: ut diligatis uos in nicẽ
Et in hoc scient om̃s qi liscipłi mei es¬
tis: si uos in uicẽ dilexeritis. Misericor¬
ds̃ memoriã suꝑborum: & reliquit
memoriã humiliũ. Et dñs inquit.
Iiscite ame: quia mitissũ & humilis

Expanded text:
gamus nos invicem, quia dilectio ex Deo. Et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum; et Dominus inquit, mandatum novum do vobis, ut diligatis vos invicem, et in hoc scient omnes, quia discipuli mei estis, si vos invicem dilexeritis. MisericorDeus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium . Et Dominus inquit: Disci