comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inressa. Octaua  decimna masio
int̾renos u̾titur. Si em p̾t ꝓfectũ
rursu ad luci oꝑa dscendimus infrerã¬
di sumus. ⁊ rursus uagi atq p̾sipites
scripturarum retinaths dirgimur. Ĩ
u̾bum qͣntu memoria suggit nusqͣm
alibi inscripturis scĩs ap̃ hebreos inue¬
nisse me noui absꝙ libro apocripho. ꝗ¬
a grecis .i. ꝑna genesis appellatur. Ibi
medificatione uirtutis ꝓstadio ponit᷑.
In quo exercentur pugiles. et athlete
et cursoꝵ uelocitas ꝯꝓbatur. Dic̃ enĩ
dio currunt. Om̃s quide currũt s unꝰ
accipit palmam. Oic currite ut ꝯpre
decima mansio int̃pretatur ecclia
Uagi currentiu gressus:. frenis ad ecc
retrahuntur. et fores q̃s ante relique¬
rant. rursum intrare festinãt.
T ꝓfecti de caalcha castrametati st̃
inmonce sapher. Uicesima mansio
int̾pretatur pulcritudo. et ĩ mõte
decorus ẽ ꝯstituta. Dequa et qͣrti deci¬
mi psalmi principium sonat. Dñe ꝗͥ
h̾rditabit intab̾naculo. aut quis re¬

Expanded text:
sunt in Ressa. Octaua decima mansio in \'frenos\' uertitur. si enim post pr ofectum rursum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus et cursus uagi atque praecipites scripturarum retinaculis dirigendi. hoc uerbum, quantum memoria suggerit, nusquam alibi in scripturis sanctis apud Hebraeos inuenisse me noui absa Graecis Μικρογένεσις appellatur. Ibi in aedificatione turris pro stadio ponitur, in quo exercentur pugiles et athletae, et cursorum velocitas comprobatur. Dicit et dio currunt, omnes quidem currunt; sed unus accipit palmam? Sic currite, ut compdecima Mansio interpretatur Ecclesia. Vagi currentium retrahuntur et fores, quas ante reliquerant, rursum intrare festinant. Et profecti de Caaltha castra metati sunt in monte Sapher.. Vicesima mansio interpretatur \'pulchritudo\' et in monte decoris est constituta, de qua et quarti decimi psalmi principium sonat: domine, quis habitabit in tabernaculo tuo aut quis re
Abbreviated transcription (Latin):
nich ẽ in reb humanis pulcrius. Go¬
latium quippe iuite huius e̾. ut hẽas
cui pectus apias tuum: cũ quo archa¬
na participes: cui ꝯmittas secreta pec¬
toris tiuut colloces tibi fidele ninĩ.
qui ĩ ꝓsꝑis gratuletur tibi: intristibꝰ
ꝯpatiatur. ĩꝑ secutiõib adhortetur.
Quaz boni amici. hebrei pueri. quos
asui amore. nec fornacis ardentis i¬
flãma diuisit. Dequo loco ut s̃ dixi¬
mus. bñ ait sc̃s dauid. Saul et io¬
natha spetiosi ⁊ kñu. inseꝑabiles in

Expanded text:
nihil est in rebus humanis pulchrius. Sonihil est in rebus humanis pulchrius. Solatium quippe vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias tuum, cum quo arcana participes, cui committas secretum pectoris tui; ut colloces tibi fidelem virum, qui in prosperis gratuletur tibi, in tristibus compatiatur, in persecutionibus adhortetur. Quam boni amici Hebraei pueri, quos a sui amore nec fornacis ardentis flamma divisit ! De quo supra diximus . Bene ait sanctus David: Saul et Jonathas speciosi
Abbreviated transcription (Latin):
si amici sccłe res amicos adiuuant: cũ
nõ ⁊ ĩadusis am reb amicorum ad¬
ium̾̃ta suppetant: Inuemus ꝯsilio cõ¬
feramus studia: ꝯpatiamur affcũ. Gi
pera. Plerũq inimicitie subeũde sũt
ꝑꝑ amici innocentiã. sepe obtrectatões.
Si restiteris uł rndenis cũ amicus
arguitur et accatur. nec peniteat eiu¬
modi offensionis. Iusti enim uox e̾̃.
Et si mala mͥ euenerint ꝓpt̃ amicu.
sustineo. In adu̾sis enim amicus ꝓbã.
Nam in prospis. amici om̃s uident᷑.
G ut inadiisis amici patĩa ⁊ tolerar¬
tia nc̃cĩa ẽ. sic inprospis auctoritas
ꝯgrua ẽ. ut insolentia extollentis se
amici reprimniat: a redarguat. Quam
pulcre madusis poĩtus iob diẽ. Mi¬
seremĩ mei anuci. miserenũ. ꝯõ qiͣ
abiecta uox ista ẽ. s qĩ censoria. Na
cum in iuste argueretur ab anucis.
R̾. Miseremini mĩ amici. Hoc ẽ q
filu initam cum frĩb amicitia. qua

Expanded text:
si amici secundae res amicos adjuvant, cur si amici secundae res amicos adjuvant, cur non et in adversis amici rebus amicorum adjumentum suppetat? Juvemus consilio, conferamus studia, compatiamur affectu. 12pera. Plerumque inimicitiae subeundae sunt propter amici innocentiam, saepe obtrectationes, si restiteris vel responderis, cum amicus arguitur et accusatur. Nec te poeniteat ejusmodi offensionis; justi enim vox est: Etsi mala mihi evenerint propter amicum, sustineo . In adversis enim amicus probatur; nam in prosperis amici omnes videntur. Sed ut in adversis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis auctoritas congrua est; ut insolentiam extollentis se amici reprimat et redarguat. 130. Quam pulchre in adversis positus Job dicit: Miseremini mei, amici, miseremini . Non quasi abjecta vox ista est, sed quasi censoria. Nam cum injuste argueretur ab amicis, respondit: Miseremini mei, amici; hoc est, i, initam cum fratribus amicitiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ledi se putet amicus. tu tñ cornpe
et si amaritudo correptioĩs aĩn eĩ nul¬
neret. tu tñ corripe: nec ue̾aris. Tolera¬
biliora sut enim amici uulnã.q̃ adu¬
lantium oscula. Errantez g amie. cor¬
ripe. innocente amicu ue deẜas.
¶Constans enun deb cẽ amicicia: ꝑ¬
seuerare maffcũ: nõ puerili mõ aicõ
mutare: uaga q̃dam debemus sma.
Aꝑi pectus t̾uum amico: ut fidelis si ͭ
tibi: et capias ex eo uite tue iocsidita¬
ce. Eidelis enim amicus. medicamẽ¬
tumꝰ ẽ uite: ĩmortalitatis grã. Defer
amico ut equali. Mec te pudeat. ut
p̃uenias amicũ officio. Amicitia eni
nescit suꝑbiam. Ideo eni. sapiens dͭ
Amicu salutare nõ erubescas. nec de¬
seras amicu innccitate. nec derelin¬
quas eũ. neq destituas: ꝯm̃ amiatiꝰ
uite adium̃tu ẽ. Ideo eni ona nr̃a poͣ¬
temus. si c̃ apłs docuit. Dic̃ enĩ hũs
quos eiꝰde coͥᷤᷤ ꝯplexa ẽ caritas. Et eĩ

Expanded text:
Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; et si amaritudo correctionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe, ne verearis: Tolerabilia sunt enim amici vulnera, quam adulantium oscula . Errantem igitur amicum corripe, innocentem amicum ne deseras. Constans enim debet esse amicitia, perseverare in affectu; non puerili modo amicos mutare vaga quadam debemus sententia. 128. Aperi pectus tuum amico, ut fidelis sit tibi et capias ex eo vitae tua jucunditatem. Fidelis enim amicus medicamentum est vitae, et immortalitatis gratia , Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praevenias amicum officio; amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: Amicum salutare non erubescas . Nec deseras amicum in necessitate, nec derelinquas eum, neque destituas; quoniam amicitia vitae adjumentum est. Ideo onera nostra portemus, sicut Apostolus docuit ; dicit enim his quos ejusdem corporis complexa est charitas. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
dum honestati: que tñ nec amicitie
studio: p̃tereatur. Etiam hoc scriptura
prĩam sentire nec ne debeat. Ut ame
obediat: utrum oporteat ut fide de¬
serat: dum indulget acq ĩtendit a¬
mici ꝯmoditatib. Et scriptura quidẽ
ait. Claua et gladius. ⁊ sagitta fera¬
ta: sic hõ ẽ tesfimoĩum dans falsum
adu̾sum amicũ suum. S ꝯsicera ꝗd
adstruat. Don testimoĩu rep̾hendit
dictum ĩ amicum. s fłm testimoĩu.
Quid enĩ si dĩ cã quid si prĩc cogatur
aliquis dicere cestĩoniũ: Sũꝗd p̃põ¬
derare deb amicitia religioni: ꝓpond
cus appetatur amici ꝑfidia. : cuiꝰ fide
absolui debeat. ¶Amic̾ itaq neq
noxio gratificari deb: n innocenti
insidiari: Gane sincc̃e sit clicere te¬
stimoiu siquid ĩ amico uiti cogno¬
uerit. corriꝑe occulte. si nõ audierit.
corriꝑe palmã. Sũc enĩ bõe correptioes
et plenĩq meliores q̃ tacita amicitia.

Expanded text:
dum honestati, quae tamen ne amicitiae dum honestati, quae tamen ne amicitiae studio praetereatur, etiam hoc Scriptura patriam sentire necne debeat, ut 3amico obediat? Utrum oporteat ut fidem deserat, dum indulget atque intendit amici commoditatibus? 126. Et Scriptura quidem ait: Clava, et gladius, et sagitta ferrata, sic homo est testimonium dans falsum adversus amicum suum . Sed considera quid astruat. Non testimonium reprehendit dictum in amicum, sed falsum testimonium. Quid enim si Dei causa, quid si patriae cogatur aliquis dicere testimonium? Numquid praeponderare debet amicitia religioni, praepocus appetatur amici perfidia, cujus fide absolvi debeat. Amicus itaque neque noxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. 127. Sane si necesse sit dicere testimonium, si quid in amico vitii cognoverit, corripere occulte; si non audierit, corripere palam. Sunt enim bonae correptiones, et plerumque meliores quam tacita amicitia.
Abbreviated transcription (Latin):
bat rex ꝯtritus inporta: int̾ exeũtin
festinationẽ et remcanciu exiutatõe
ꝯulcatus aplebe. mortiuiᷤ ẽ. ¶ Quid¬
ester regina: Nonne ut ppłm suum
ꝑiculo exueret ꝙ erat decorum atq
hoẽstum mortise optulit: nec ĩmitis re¬
gis trepidauit furorẽ. Ip̃e quoq rex
ꝑsarum ferox atq tumido corde: tñ d̾¬
corum iudicauit iudici insidiaꝵ q̃ s
libum. aẜuitute eriꝑet eruere neci : riͨ
ꝑcere ei. qui tam ĩ decora suasiss. Deĩq
se cius  fraudulentis ꝯsilus aiaduer¬
tiss. ¶Ea enim amcitia ꝓbabilis.
que honestatem cuetur. Pre ferẽda saẽ
opib. honorib ꝑtãtib. Hoẽstati uero
preferri nõ solet: s hoẽstatem sequi. Er¬
lis fuit ionathe. qui ꝓpictate nec of¬
fensam patris nec salutis ꝑiculum re¬
fugiebat.Qualis fuit abimelech qui
pro hospitalis grẽ officus. necez potius
sui q̃ proditionẽ fugientis amici sub¬
eunda arbitrabatur. Nich̾ gͥ p̃feren¬

Expanded text:
bat rex, contritus inter exeuntium bat rex, contritus inter exeuntium festinationem et remeantium exsultationem, conculcatus a plebe, mortuus est . Esther regina, nonne ut populum suum periculo exueret, quod erat decorum atque honestum, morti se obtulit, nec immitis regis trepidavit furorem ? Ipse quoque rex Persarum ferox, atque tumido corde, tamen decorum judicavit indici insidiarum qualiberum a servitute eripere, eruere neci, nec parcere ei, qui tam indecora suasisset . Deniqse ejus fraudulentis consiliis animadvertisset . 124. Ea enim amicitia probabilis, quae honestatem tuetur, praeferenda sane opibus, honoribus, potestatibus: honestati vero praeferri non solet, sed honestatem sequi. Qualis fuit Jonathae, qui pro pietate nec offensam patris, nec salutis periculum refugiebat . Qualis fuit Abimelech, qui pro hospitalis gratiae officiis necem potius sui, quam proditionem fugientis amici, subeundam arbitrabatur . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
plicio: ⁊ mori lucrum. Et dixunt ad se
inuice. Ecce nos hic sedemus ⁊ mori¬
mur. Gi in gredimur urbem. moriem
fame: si manemus hic: nullũ subsidir̃
iuuendi suppetit nob̾. Eamus ĩ castra sy¬
ne: aut ꝯpendium mortis erit. aũ sa¬
lucis remedium. Prexerũt itaq. et ĩ¬
trauerunt ĩcastra syric. Et ecce omĩa
nuda hostium. Ingressi cab̃nacula. pͥ¬
mũ reꝑcis alim̃tis fugauerunt fam.
deinde auri et argẽti qnͣtum potuert᷑
dirpuerunt. Et cu soli p̃de incũberẽt.
disposuerũt tam̃ nũtiare regi fugisse
syros quia id honestum arbitrabãtũ.
quam rep̃sso inditio fouere fraudi ᷤ ra¬
pinam. Quo uidido egressus e ppłs
et diripuit castra syrie ꝗꝯmeatus ho¬
stium hũndantia fecit annone iulitẽ
reddidit ẜ̃m ꝓpheticum dictum. ut mẽ¬
sura similaginis syclo. ⁊ due m̃sure
ordei. pari p̃tio ꝯstarent. In hac letitia
plebis. nũtius ille inquo requiesce¬

Expanded text:
plicium, et mori lucrum; et dixerunt ad se plicium, et mori lucrum; et dixerunt ad se invicem: Ecce nos hic sedemus, et morimur. Si ingredimur urbem, moriemur fame; si manemus hic, nullum subsidium vivendi suppetit nobis: eamus in castra Syriae, aut compendium mortis erit, aut salutis remedium. Perrexerunt itaque, et intraverunt in castra: et ecce omnia nuda hostium. Ingressi tabernacula, primum repertis alimentis fugaverunt famem, deinde auri et argenti quantum potuerunt, diripuerunt. Et cum soli praedae incumberent, disposuerunt tamen nuntiare regi fugisse Syros; quia id honestum arbitrabantur, quam represso indicio fovere fraudis rapinam. 122. Quo indicio egressus est populus, et diripuit castra Syriae, et commeatus hostium abundantiam fecit, annonae vilitatem reddidit secundum propheticum dictum; ut mensura similaginis siclo, et duae mensurae hordei pari pretio constarent. In hac laetitia plebis nuntius ille in quo requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
hora die crastina erit m̃sura silaginis sy¬
clo. ⁊ due m̃sure ordei siclo inporta sanz¬
ne. Et cũ missus arege nũtius ñ credi¬
disset dicens ꝙ si plueret dñs de celo
hũndantiam frum̃ti ñ sic quidẽ id p̾sit
effici.dixit adeum heliseus. Quia non
credroisti. cculis tuis uidebis ⁊ nõ mã¬
ducab̾. Et factus ẽ subito ĩ castris syĩe
uelut qdrigarum sonus. ⁊ uor multa
equitum. ⁊ uox magna urtutis: atq ĩ¬
gens belli tumultus. Et arbitrati sũt
dyri ꝙ rex ihł insotietate aduocass
piii. regem egypti ⁊ regem amorreoꝵ.
Et fugerũt diluculo relinq̃ntes tab̾¬
nacła sua: qm̃ uerebãtur ne ĩꝓuiso ad¬
uentu nouorum opprimerent hostiũ.
et ꝯĩctis regum uirib nõ possẽt re¬
sistere. Id ĩ a gnitum samarie erat: qm̃
uictu metu et fame tabidi. nec p̃tende̾
audebant. Erant aũt leprosi q̃tuo. ad
portam ciuitatis. quib uita erat suꝑ¬

Expanded text:
hora die crastina mensura similaginis sihora die crastina mensura similaginis siclo, et duae mensurae hordei siclo in porta Samariae. Et cum missus a rege nuntius non credidisset, dicens: si pluerit Dominus de coelo abundantiam frumenti, nec sic quidem id posset a non credidisti, oculis tuis videbis, et non manducabis . 120. Et factus est subito in castris Syriae velut quadrigarum sonus, et vox multa equitum, et vox magnae virtutis, atque ingens belli tumultus: et arbitrati sunt Syri quod rex Israel in societatem advocasset praelii regem Aegypti, et regem Amorrhaeorum: et fugerunt diluculo relinquentes tabernacula sua; quoniam verebantur ne improviso adventu novorum opprimerentur hostium, et conjunctis regum viribus non possent resistere. Id incognitum Samariae erat, quoniam victi metu, et fame tabidi, nec praetendere audebant . 121. Erant autem leprosi quatuor ad portam civitatis, quibus vita erat sup
Abbreviated transcription (Latin):
maria. qr obsederat cam syroꝵ ex̾citus.
Rex militares excubias supͣ murũ sol¬
licitus reuisebat. Intpellauit eum młr
dicens. Psuasit mnͥ hec mulier ut afferrẽ
filium meũ. ⁊ adtuli. et coximus ⁊ de
uorauimus eum. Et ꝓmisit ut ⁊ip̃a p̾ce
suum filium afferret. et carnes illiꝰ sit̃
manducaremus. Huc aũt filiu suũ ab¬
scondit. et nõ nult eum afferre. MUtus
rex ꝙ nõ solum humanis s ⁊̃ parricida¬
lib cadaui̾b mulieres paste uiderẽtur.
et tam acrocis calamitatis eͦx ꝑcitus.
heliseo ꝓphete denũtiauit nec̃e: cꝰ in pta¬
te fore crederet: ut obsidionẽ solueret.
ꝓpuisaret famẽ. uł quia nõ ꝑmiẜat re¬
et prius qua intrdiret ad eum regis ñ¬
tius: ait ad semiores uires. Si uidistis
qm̃ filius homicide illius misit auferre
caput meũr. Et introiuit nũtius: ⁊ mã¬
datum regis ꝑtulit: denũtiantis p̾sens
capitis ꝑiculum. Cui iendit ꝓph̾a. Hac

Expanded text:
maria, quia obsederat eam Syrorum exercitus. maria, quia obsederat eam Syrorum exercitus. Rex militares excubias supra murum sollicitus revisebat; interpellavit eum mulier dicens: Persuasit mihi haec mulier ut afferrem filium meum, et attuli, et coximus, et comedimus eum; et promisit ut et ipsa postea filium suum afferret, et carnes illius simul manducaremus: nunc autem filium suum abscondit, et non vult eum afferre. Motus rex quod non solum humanis, sed etiam parricidalibus 137 cadaveribus mulieres pastae viderentur, et tam atrocis calamitatis exemplo percitus, Elisaeo prophetae denuntiavit necem, cujus in potestate fore crederet, ut obsidionem solveret, propulsaret famem: vel quia non permiserat reet priusquam introiret ad eum regis ntius, ait ad seniores viros: Si vidistis quoniam filius homicidae illius misit auferre caput meum? Et introivit nuntius, et mandatum regis pertulit, denuntiantis praesens capitis periculum . Cui respondit propheta: Hac
Abbreviated transcription (Latin):
inuxorẽ: ioꝙ ꝯfimatum iuris iurandi
sacͣmento ẽ. G ꝯpuncti ꝙ tam acͥbam
infr̃s tulisserit sĩam. ita seu̾itatez eius
tempauerint: ut orbatas pentib iur¬
gines. in ꝯigium sibi ad sciscerẽt: q̾rũ
patres ꝓdelicto pempti forent. uł raptu
copłam sotiarent. Quia ꝓtam cũpis cõ¬
missi facinore quo aliem mmii ius uio¬
lauerant. indignos se ĩpetndo exibuere
dis indulta ẽ ꝯnubia. Quanta g hone¬
statis cũ maiorib fui̾t hĩc ꝓditur ut q̃¬
drĩgenta milia uirorum sfringerẽt gla¬
dium adu̾sus fr̃s suos detribu beniamĩ.
dum ulcisci uolunt in iuriã pudicitie. qͣ
temeratores castitatis nõ sufferebãtur.
castitatis seq̃strauit dolorẽ. Ruebat in
p̾lium. uł sanguine suo ꝑans ꝯmissi
flagitii diluere notam. ¶Et ꝗd mirũ¬
si ppło dei decorum illud atꝙ honestu
cure fuit. qñ etiam leprosis sic̃ inlibris
regnorum legimus hoẽstatis nõ defuit
consideratio: Eames erat magria insa¬

Expanded text:
urandi sacramento est. Sed compuncti quod tam acerbam in fratres tulissent sententiam, ita severitatem ejus temperaverunt, ut orbatas parentibus virgines in conjugium sibi adsciscerent, quorum patres pro delicto perempti forent, vel rapto copulam sociarent; quia pro tam turpis commissi facinore, qui alieni matrimonii jus violaverant, indignos se impetrando exhibuere . Quanta igitur honestatis cura majoribus fuerit, hinc proditur, ut quadraginta millia virorum stringerent gladium adversus fratres suos de tribu Benjamin, dum ulcisci volunt injuriam pudicitiae; quia temeratores castitatis non sufferebantur. castitatis sequestravit dolorem. Ruebat in praelium, vel sanguine suo parans commissi flagitii diluere notam. CAPUT si populo Dei decorum illud atque honestum curae fuit, quando etiam leprosis, sicut in libris Regnorum legimus , honestatis non defuit consideratio? 118. Fames erat magna in Sa
Abbreviated transcription (Latin):
micos. quia omĩa q̃cũq audiui aprẽ
meo nota feci uob̾. Nich g oceultat
amicus si ueruis ẽ. Effundit aĩum
suum. sicut effundebat misti̾a patris.
dominus iħs. Ergo qui facit manda¬
ta dei. amicus ẽ. hoc honoratur noĩe.
tas animoꝵ mamicis sit. Ne quisqͣm
de testabilior quam qui amicitia le¬
serit. Unde inproditore dus hoc grati¬
simũ inuenit. quo eius ꝯdempnaret
ꝯiuuiis amicitie: uenenu malitie ⁊
nuscuerit. Itaꝙ sic ait. Tu nõ homo u¬
nanimus meus. ⁊dux meus. ⁊ notu
meus: qui semꝑ mecu dulces capie¬
bas cibos. Hoc ẽ. Non p̃t sustineri istõ
quia unanimus appetisti eum qui t̃
donau̾at grãm ⁊dam si inimicus ñ
mal edrcis m. sustinusse utq: ⁊ ab eo
qui me oderat. abscondere me. Ini¬
cus uitani pot. amicus nõ põt. si in¬
sidian uelit. Ilum cauemus: cui nõ
ꝯmittimus ꝯsilia nr̃a. HE cauere nõ
possumus. c ꝯmisimus.Itaq ad ac

Expanded text:
micos, quia omnia quaecumque audivi a Patre micos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est: effundit animum suum, sicut effundebat mysteria Patris Dominus Jesus. 136. Ergo qui facit mandata Dei, amicus est; et hoc honoratur nomine. tas animorum in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret iviis amicitiae venenum malitiae miscuerit. Itaque sic ait: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tibi donaverat gratiam: Nam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique ; et ab eo 142 qui me oderat, absconderem me. Inimicus vitari potest, amicus non potest, si insidiari velit. Illum cavemus cui non committimus consilia nostra: hunc cavere non possumus, cui commisimus. Itaque a
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pecunia parit. s grã. Nec licitatoe
Ueniq meliores amicitie sunt ĩ opy
plerũꝙ quan diuitum. Et frequẽt
diuites sine amicis sunt: quib hũn¬
dant paupes. Non ẽ enim uera ami¬
citia: ubi ẽ fallax adulatio. Diuitib
itaq pleriq adsentatorie gratificãt᷑
erga pauꝑeni. nc̃o sũmulator ẽ. Ũm ẽ.
quicquid defertur paupi. Hinus ami¬
citiam. inuidia uacat. Quid amicitia
p̃tiosius. que angłis coĩs ⁊hoĩbus.
ẽ: unde dominꝰ ihs dicit. Eacite uobi
amicos de iniquo mamona. qui reci¬
piant uos meterna tab̾nacła sua. Ipẽ
nrͣ deus amicos exẜuuł facit. sicut ipẽ
ait.Iam uos amici mei estis si fec̾itis
que ego p̃cipio uobis. Dedit formar
amicitie quam sequamur: ut faciamꝰ
amici uoluntate:ut aꝑiamus secͥca
nrã amico. q̃cũq inpectore hẽmus. ⁊
illius archana nõ ignoremus. Osten¬
damus illi nos pectus nrm. aille nb̃
aꝑiat suum. Ideo inquit uos dixi a¬

Expanded text:
non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione Denique meliores amicitiae sunt inopum plerumque quam divitum: et frequenter divites sine amicis sunt, quibus abundant pauperes. Non est enim vera amicitia, ubi est fallax adulatio. Divitibus itaque plerique assentatorie gratificantur: erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid defertur pauperi, hujus amicitia invidia vacat. 135. Quid amicitia pretiosius, quae angelis communis et hominibus est? Unde et Dominus Jesus dicit: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui recipiant vos in aeterna tabernacula sua . Ipse nos Deus amicos ex servulis facit, sicut ipse 141 ait: Jam vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Dedit formam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos pectus nostrum, et ille nobis aperiat suum. Ideo, inquit, vos dixi a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ amicitie fructus. nõ ut fides ꝓpter
anucitiam deseratur. Non pot enim
hoĩ amicus eẽ. qui d̾o fuĩt infidus.
pietatis custos amicitia e et equa¬
litatis magrã. Ut supior inferiori se
exibeat equale.⁊ ferior suꝑiori. Int̃
dispes enim niores: nõ põt ẽẽ ami¬
citia. Et ideo ꝯuenire sibi utriusq
debet gr̃a. ⁊Dec auctoritas desit ĩ fe¬
nori sires poposcent. nec humilitas
supiori. Audiat qiͣ parem. qiͣ equalẽ
et ille qi amicus moneat. O biurg
nõ iactantie studio. s affectu caritati
Aeꝙ monitio asꝑa sit: n obiirgatõ
ꝯtumeliosa. Sicut enim adulatois
fugitans amicitia deb ec̃. ita etiam
aliena insolentie.
uid ẽ enim amic̃ nisi ꝯsors a¬
moris: Ad quẽ aĩum tuu ad¬
iungas atq adplices: ⁊ ita
misçeas ut unũ uelis fi exduob. C
te tãquam alti tibi ꝯmittas. aqͦ nicͥ
stum petas. Hon enim uectigalis
amicitia ẽ. s plena decoris. plena gr̃e.
Uirtus enim̾ ẽ amicitia. nõ q̾stus qr

Expanded text:
 amicitiae fructus, ut non fides propter amicitiam destruatur. Non potest enim homini amicus esse, qui Deo fuerit infidus. Pietatis custos amicitia est, et aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non potest esse amicitia; et ideo convenire sibi utriusque debet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humilitas superiori. Audiat quasi parem, quasi aequalem: et ille quasi amicus moneat, objurget, non jactantiae studio, sed affectu charitatie monitio aspera sit, neque objurgatio contumeliosa; sicut enim adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam aliena insolentiae. Quid est enim amicus, nisi consors amoris, ad quem animum tuum adjungas atque applices, et ita misceas, ut unum velis fieri ex duobus, cui te tamquam alteri tibi committas, a quo nihil stum petas? Non enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. Virtus est enim amicitia, non quaestus; quia
Abbreviated transcription (Latin):
non detulissent. ignoscere hus ꝑ amic̃
maluutꝰ ut amicitie suffragium. remis¬
sio siẽt peccatorum. Itaq rogauit iob.
et dñs ignouit. Profuit ill amicitias
quibus obfuerat insolentia. H apd̾
urĩs. Que utrum aliqd profectus ha¬
beant. uos ꝓbabitis. Interim copiam
multam exemplorũ afferent. Nam
ꝓpe omnia maiorũ exempla: plima
quoꝙ dicta. hus trib inclusa libris
tenetur. Ut ⁊ si ẜmo nichil deferat g
.

Expanded text:
non detulissent, ignoscere his per amicum maluit, ut amicitiae suffragium remissio fieret peccatorum. Itaque rogavit Job, et Dominus ignovit. Profuit illis amicitia, quibus obfuerat insolentia . CONCLUvestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gr.
Abbreviated transcription (Latin):
iurandi sacram̃to: et cum ip̃i cogno¬
uernt ꝑmiccendũ nõ fuisse. sa cram̃
citñ ꝯtemplatione faciunt ꝙ spopon.¬
derunt. Sicut de herode s scripsimus.
qui sãl̃tatrici p̾mium turpiter ꝓmis:
cirdeliter soluit. Turpe ꝙ regnũz pro
saltatõne ꝓmittitur. crudele ꝙ mors ꝓ
sacram̃to: Si tñ piurium p̾sit dici. ꝙ
ehrius inter uina iurau̾at: ꝙ enirat᷑
inter saltantium chores ꝓmiẜ̃at.In¬
fertur disco ꝓphete caput: et hoc esti¬
matum ẽ fidei eẽ: ꝙ am̃tie fuit. ¶ Peq
u̾quam adducar. ut credam ñ in caute
promisisse principẽ iepthe ut ĩmolaret
dño quicqua reu̾tenti intra lum̃ domꝰ
sue occiurerit: cum et ipm̃ uoti penitu¬
erit sui: p̾quam filia occurrit sͥ. Deniq
ꝯscidit uestim̃ta sua ⁊ dix̃. Heu me fuiꝰ
impendisti me stimulũ doloris fcã es
mͥ. Q licet pio metu ac formidine ac¬
bitatem dure solutionis impleuit. tñ
luctum annuum etiã postis deplorãd̾

Expanded text:
jurandi sacramento, et quum ipsi cognojurandi sacramento, et quum ipsi cognoverint promittendum non fuisse; sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt: sicut de Herode supra scripsimus , qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: crudele, quod morsacramento? Si tamen perjurium posset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput: et hoc aestimatum est fidei esse, quod amentiae fuit. 78. Neque umquam adducar ut credam non incaute principem promisisse Jephthe, ut immolaret Deo quidquid sibi revertenti intra limen domus suae occurreret; cum et ipsum voti poenituerit sui, postquam filia occurrit sibi. Denique conscidit vestimenta sua, et dixit: Heu me! filia mea, impedisti mihi, stimulus doloris facta es mihi . Qui licet pio metu ac formidine acerbitatem durae solutionis impleverit; tamen luctum annuum etiam posteris deplorandum
Abbreviated transcription (Latin):
litus eẽt. offerebat uiris iniꝗtatis:
tmñ ne uis urrogaretur hospiti. U̾m
ubi parum rõ ꝓcessit ⁊uis p̃ualuit. cessit
leuites iugalem suã: acognou̾nt eam.
et tota nocte illuserunt ei. Que atrocitã¬
te uł dolore uicta miurie. Añ hospicium
hospitis quo uir suus de u̾t̾at. ꝓietit se
atq exaltauit sp̃m. supp̃mo licet iute ⁊¬
munere affcm̃ boẽ ꝯiugis ẜuans. ut exe¬
quias saltem sui funis manito reẜuaret.
Quo cognito.ne multis morer omĩs ꝑ
euentu cum anceps manẽt p̾lium: tt̃ia
tñ p̃liandi uice traditus ẽ ppłs beĩamiꝰ

Expanded text:
lita esset, offerebat viris iniquitatis, lita esset, offerebat viris iniquitatis, tantum ne vis irrogaretur hospiti. Verum ubi parum ratio processit, et vis praevaluit, cessit levites jugali sua: et cognoverunt eam, et tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate, vel dolore victa injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se atque exhalavit spiritum, supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis servans, ut exsequias saltem sui funeris marito reservaret. 115. Quo cognito ne multis morer omnis peventu cum anceps maneret praelium, tertia tamen praeliandi vice, traditus est populus Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
troduxit maritũ. Letatus ẽ adolescẽ¬
tule prs et uenit obuiaz. ⁊ sedit cuz eo
trib diebꝰ ⁊ epulati sunt et qeuert.
Et seq̃nti die surrexit leuita diluculo
et retentus e̾ a socero: ut ta cito nõ
desereret ꝯuiuii iocliditate. Et auo.
et tertio die nõ ꝑmisit pr adolescer¬
tule ꝓficisci generum suum: donec le
perum declinaret dies. post mensas
et leta ꝯuiuia cum p̃texeret finitie
noctis uicinia ut ap̃ suos potius ꝙͣ
ap̃ extraneos requiescendu putar.
sio. cum uesꝑiam ꝓprior urgeret. ⁊
ad ꝓpinq̃tum̃ foret ad urbe yebuseo¬
rum dicente ẜuulo ut ad ea dñs ⁊¬
suus deflecteret. nõ adquieuit dñs
suus: quia nõ erat ea ciuitas filioꝵ
que hitabatur appło trib benianũ.
tec erat quisqͣm qui adueniẽtes re¬
ciperet hospitio. nͥ uir pegrinus pro
epulandi fcĩ ẽ ⁊ mẽse remote ĩru¬
ciunt pestilentes uiri: cirtuierunt.
domũ. Cunc senior filiam sua i̾gi

Expanded text:
troduxit maritum. 112. Laetatus est adolescentroduxit maritum. 112. Laetatus est adolescentulae pater: venit obviam, et sedit cum eo tribus diebus; et epulati sunt, et quieverunt. Et sequenti die surrexit levita diluculo, et retentus est a socero, ut tam cito non desereret convivii jucunditatem. Et alio et tertio die non permisit pater adolescentulae proficisci generum suum, donec laeperum declinaret dies, post mensas et laeta convivia, cum praetexeret finitimae noctis viciniam, ut apud suos potius, quam apud extraneos requiescendum putaret,sio, cum vesper jam propior urgeret, et appropinquatum foret ad urbem Jebusaeorum, dicente servulo, ut ad eam dominus suus deflecteret, non acquievit dominus suus; quia non erat ea civitas filiorum quae habitabatur a populo tribus Benjamin. Nec erat quisquam qui advenientes reciperet hospitio, nisi vir peregrinus progepulandi facta est, et mensae remotae, irruerunt pestilentes viri, et circumierunt domum. Tunc senior filiam suam virgi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uniꝰ mulieris inumã storo illatã
ĩ temꝑantiũ bello ꝑ seq̃rentur: quicto
ppło trib beniamin. obrestarentur in
ꝯiugium sehus ꝓprias filias nõ datu¬
ros. Remanfat trib sine ullo p̾teĩta¬
tis sub sidio: ñͥ fraudis nccie accepisset
ucentiã. Que tñ indulgentia. ogruo
intẽpancie supplicio non uidetur na¬
care: qñ illis hoc solum ꝑmissũ ẽᷤ ut
rapta inirent ꝯiugia. nõ omibii sacͣ¬
mento. Et reu̾a dignũ fuit ut qui a¬
uenum ꝯtub̾niu solu̾ant. cp̃r npti¬
arum ãmitterent solẽnitatez. Quam
plena aũt misatiois ystoria. Uir in¬
quit leuita acceꝑpat sibi iugale. q̃m
aubitu ocubinam appellatã arbi¬
tror. Que ali qͣnto p̾t quibdam ut
fiꝰ solet offensa rebs. ad prẽm se ꝯtu¬
lit: et fuit illic q̃tuor mensib. Ex
surrexit uir eius abiit ad scceri sui do¬
mũ. ut cum sua iugali reparet grãn.
et reuocaret eam ac reduceret. Occũrit
ei mulier. atq in domũ patris sui in¬

Expanded text:
latam intemperantium bello persequerentur, et victo populo, tribus Benjamin obtestarentur in conjugium se eis proprias filias non daturos! Remanserat tribus sine ullo posteritatis subsidio, nisi fraudis necessariae accepisset licentiam. Quae tamen indulgentia congruo intemperantiae supplicio non videtur vacare, quando illis hoc solum permissum est, ut rapto inirent conjugia, non connubii sacramento. Et revera dignum fuit ut qui alienum contubernium solverant, ipsi nuptiarum amitterent solemnitatem. 111. Quam plena autem miserationis historia! Vir, inquit , levita acceperat sibi jugalem  quam a concubitu concubinam appellatam arbitror quae aliquanto post quibusdam, ut fieri solet, offensa rebus, ad patrem se contult, et fuit illic quatuor mensibus. Et surrexit vir ejus, et abiit ad soceri sui domum, ut cum sua jugali repararet gratiam, et revocaret eam, ac reduceret; occurrit ei mulier, atque in domum patris sui in
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xpi. Plixior excũsus admirandi
gra misterii factus uidetur: du studꝰ¬
mus reuelatum plenius sacram̃tu
pandere. Qd̾ eo usq plenu honestati
ẽ. ut sit plenum religionis. ¶Qnta¬

Expanded text:
i . 109. Prolixior excursus admirandi gratia mysterii factus videtur, dum studemus revelatum plenius sacramentum pandere, quod eo usque plenum honestatis est, ut sit plenum religionis.
Abbreviated transcription (Latin):
fcõ flãma accensa ẽ. Lumẽ aũt refulgẽs
abaltari. ꝯsumptũ illico ẽ. Hoc patertõ
inditio. rex ꝑsarum eo loco ĩquo ignis
fuãt absꝯditus et p̾tea reꝑta ẽ aqͣ. tem¬
plum fi mandauit:: cui inferebantur
dona plurima. Appellauerũt at illd̾ q
erant cum scõ neemia epathar ꝙ intp̃¬
tatõem ht̃ purificatioĩs: aplimis nep

Expanded text:
facto flamma accensa est, lumen autem refulgens facto flamma accensa est, lumen autem refulgens ab altari consummatum illico est. 101. Hoc patefacto indicio, rex Persarum eo loco in quo ignis fuerat absconditus, et postea reperta est aqua, templum fieri mandavit, cui 133 inferebantur dona plurima. Appellaverunt autem illud qui erant cum sancto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet purificationis: a plurimis nep
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate ex torq̃ri nequit. P̾t nõ pluri¬
mũ tp̃ris qñ placuit deo. dedit hac nẽ¬
tem regi psarum. ut restauran ĩ uida
templum. ⁊legitimos reꝑari ⁊ erosolis
ritus iuberet. Tuius grã muneris re¬
emia sacerdotem rex psarum direxit.
At ille secum deduxit illorum sac̾dot᷑
nepotes. qui ꝓfecturi de patrio solo.sa¬
crum ne piret ignem absconderunt.
uenientẽs aũt ut patrum ẜmone e̾
proditum. nõ inuenerut ignẽ s aq̃.
Et cum deeẽt ignis quo adolerent
altaria. aurire eos aꝙͣ neemias sac¬
dos sibiꝙ de ferre et asꝑgere suꝑ lig
p̾cepit. Tunc uisu mirabile. cu ẽẽt
celum intextũ nubib. sol repente
inluxit. Accensus ẽ magnus igs
ita ut om̃s in ta euidenti dm̃ grã
ftm̃ stupentes. Letitia ꝑfunderetur.
Orabat neemias: psallebant sacer¬
ẽ sacrificium: iussit it̾um neenas. resi¬
dua aqua maiores ꝑfũdi lapides. Q uo

Expanded text:
tivitatem extorqueri nequivit. Post vero pluritivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut restaurari in Judea templum, et legitimos reparari Hierosolymis ritus juberet. Cujus gratia muneris Neemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum deduxit sacerdotum illorum nepotes, qui profecturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. Venientes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam evidenti Domini gratia factum stupentes, laetitia perfunderentur. Orabat Neemias, psallebant sacerest sacrificium, jussit iterum Neemias residua aqua majores perfundi lapides: quo
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓsꝑis. Int̾ iuncula utiq. int̾ arna.
flamas ẜitutem: que lib̾is omĩ suꝑ¬
licio grauior einter penas morientiũ.
cura honestatis maiorib nr̃s. s in ter
eum se prĩe cineres et fauillas mnaffcĩ¬
b pus resplenduit ⁊ refulsit. Na cu
ĩꝑsidam duceretur prẽs nr̃i qui cunc
dei omĩpotentis cultores erant accep¬
tum ignẽ de altari sacerdotes dni oc¬
culte in ualle absꝯderunt. Erat illic ue¬
secessu infrequens.nec ppłari usui pa¬
tens. ignoto et arbitus remoto loco ibi
obsignauerunt iudicio sacro pariter ac
silentio ignẽ reglicum. Non illis studio
fuit aunim de fodere. argentũ abscõdẽ.
ꝙ ẜuarẽt posteris suis: s inter extrema
sua honestatis curam hñtes. sacꝰ ignẽ
ẜuandum pucauerũt: ne eũ ĩpur cõ¬
ꝯtaminarent.ł defunctoꝵ sanguis ex¬
tingueret. uł deformium rumarũ ac¬
nus aboleret. Abierunt itaꝙ inꝑsidẽ
sola religione libi.qm̃ sola illis ꝑcap¬

Expanded text:
is. Inter vincula itaque, inter arma, flammas, servitutem, quae liberis omni supplicio gravior est, inter poenas morientium, cura honestatis majoribus nostris: sed inter eversae patriae cineres et favillas in affectibus piis resplenduit et refulsit. 99. Nam cum in Persidem ducerentur patres nostri, qui tunc Dei omnipotentis cultores erant, acceptum ignem de altari sacerdotes Domini occulte in valle absconderunt. Erat illic vesecessu infrequens, nec populari usui patens, ignoto et ab arbitris remoto loco: ibi obsignaverunt indicio sacro pariter ac silentio ignem reconditum . Non illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per cap
Abbreviated transcription (Latin):
sumptũ. Non ne tibi ꝯsumi uidetur
qñ in baptismatis sacram̃to int̾it hõ
totus ext̾ior: uetus hõ ñr ꝯfixus est
cruci: apłs clamat. Illic sic̃ patru exͣ
te docent. egyptius demergit. hebrey
resurgit. sancto renonatur sp̃u: Q q̃
stigio. Ubi baptizati sunt patres sub
nube et ĩmari. Et indiluuio quoque
tñ cum sua ꝓgenie ẜuatus ẽ. Annon
ꝯsumitur hõcum ab sorbetur mortale
istud auita: Deniq exterior corrũpit᷑.
tismate: s etiam ĩpenitentia fit carnis

Expanded text:
nne tibi consumi videtur, quando in baptismatis sacramento interit homo totus exterior? Vetus homo noster confixus est cruci, Apostolus clamat . Illic, sicut Patrum exempla te docent, Aegyptius demergitur, Hebraeus resurgit, sancto renovatus Spiritu, qustigio, ubi baptizati sunt patres sub nube, et in mari . 108. In diluvio quoque tamen cum sua progenie servatus est . Annon consumitur homo, cum absolvitur mortale istud a vita? Denique exterior corrumpitur, tismate, sed etiam in poenitentia fit carnis
Abbreviated transcription (Latin):
in aque spẽm mutatus. tñ ẜ̃uat igͥs
naturam: ut ꝯsum̾et sacrificiũ. Deo
mireris. cũ legeris qr pat̾ deus dixit.
Ego sum ignis ꝯsumens. Et alibi.
ip̃e in euanglio suo dicit. ꝙ ipẽ ido ue¬
nent ut ignẽ interras mitteret. ⁊ po
ꝓphetas gentuim. ut altare sine igni
accenderent. Et cum illi nequissent fa¬
cere hostiam suam:tt̃io ip̃e ꝑfudit aq̃ͣ
et manabat aqua marcuitu altarig
et exclamauit et cectoit ignis adno
de delis. ⁊ ꝯsumpsit olocaustum. Ho¬
stia illa. tu es. Considera tacitus sin¬
gula. Inte descendit napor sp̃s scĩ: te
iudetur exue̾re. cum tua peccata ꝯsũ¬
sacrificium moysi tp̃re. sacrificium ꝑ
peccatis erat. Uñ et moyses ait. Sic̃¬
et inmachabeoꝵ scriptũ ẽ libro. eo ꝙ¬

Expanded text:
in aquae speciem mutatus, tamen servat ignis in aquae speciem mutatus, tamen servat ignis naturam, ut consumeret sacrificium. Nec mireris cum legeris, quia Pater Deus dixit: Ego sum ignis consumens ; et alibi: ipse in Evangelio suo dicit quod ideo venerit, ut ignem in terras mitteret, et potum ocavit prophetas gentium, ut altare sine igne accenderent. Et cum illi nequissent facere, hostiam suam tertio ipse perfudit aqua, et manabat aqua in circuitu altaris, et exclamavit, et cecidit ignis a Domino de coelo, et consumpsit holocaustum . 107. Hostia illa tu es. Considera tacitus singula. In te descendit vapor Spiritus sancti, te videtur exurere, cum tua peccata consusacrificium Moysi tempore, sacrificium pro peccato erat. Unde Moyses ait, sicut in Machabaeorum scriptum est libro , eo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conogationez ppli tenemus:ꝓpitia¬
tionẽ domini dei nrĩ agnoscimus:qm
ꝓpitiator insua oꝑatus ẽ passioẽ. Arbi¬
tror ꝙ nec ignẽ istum possimus igno
peccato erat. Ille aũt ignis. typus spc̃
scĩ fuit: qui descensurus erat p̾t diũ a¬
scensionẽ: ⁊ remissurus peccata oĩum :
qui qi ignis in flãmat anim̃ ac m̃ter
fidelem. Unde ait ieremias. accepto sp̃i
Et factum ẽ incorde meo ut ignis ar¬
dens flãmigerans inossib meis et
dissolutus sum undiꝙ et ferre non
tabant ꝓmissa dñi. tãquam ignẽ di¬
spsas cẽ unguas legimus. D̾niq sic
ignẽ excitauit: nͥ quia sp̃ãlis gr̃ã per
ignem exurit ꝑa qua mũdat peccata
nr̃a. Eluitur enĩ peccatu. ⁊ exuritur.uͥ
probabit. Et infra. Si cꝰ opus arserit.
detrãtu patietur: ip̃e aũt saluus eĩt.
probaremus.ꝑignem exuri pct̃a. Potu
ẽ ergo hunc eẽ uere ignem sacꝰ qui tc̃
tempore aũt lib̾tatis ꝓmitur. Et licet

Expanded text:
Congregationem populi tenemus, propitiationem Domini Dei nostri agnoscimus, quam propitiator in sua operatus est passione. Arbitror quod nec ignem istum possimus ignorpeccato erat. Ille autem ignis typus Spiritus sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium: qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. Unde ait Hieremias accepto Spiritu: Et factum est in corde meo ut ignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre non ctabant promissa Domini, tamquam ignem dispersas esse linguas legimus. Denique sic ignem excitavit; nisi quia spiritalis gratia per ignem exurit, per aquam mundat peccata nostra? Eluitur enim peccatum, et exuritur. Unde e sit, ignis probabit ; et infra: Si cujus opus arserit, detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, probaremus per ignem exuri peccata. Notum est ergo hunc esse vere ignem sacrum, qui tunc tempore autem libertatis promitur. Et licet
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. ¶Impĩs qui nullum eccastici or¬
dinis officium receꝑint inꝯgnia uidi¬
catur affectate ãbitio hereditatis: siñ
insupp̾mo fine uite poĩtos sinãt suum
hre iudicium: ut libere testentur ꝙ sen¬
tiunt: qui p̾tea nõ sũt emĩdaturi cu ho¬
nestum nõ sic. ꝯpetentia ꝯpendia alii

Expanded text:
tatis. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ortatis. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ordinis officium receperint, incongrua judicatur affectatae ambitio haereditatis. In supremo fine vitae positos suum habere judicium, ut libere testentur quod sentiunt, qui postea non sunt emendaturi: cum honestum non sit competentia compendia aliis
Abbreviated transcription (Latin):
dum putauerut. plaga magna stati mor¬
tui sunt. Ih̃s uoͣ ⁊ chaleb cũ innoxia etat᷑
uł sexi. interra ꝓmissioĩs intͣrũt. Pars¬
gͥ melior. głi̾am p̾tulit saluci. Deterior sa¬
lutẽ innoxie hoẽstati. Diuina aũt snĩa
ecs probauit. qui hoẽsta utilib p̾stare ar¬
bitratantur. Eos u̾o ꝯdempnauit. apud
quos. ea que uitebantur saluti potius q̃
hoestati ad ꝯmoda ppond̾abant. Pich ita
ꝙ defornuĩ quã nullum hr̃e amorẽ hone¬
statis: et usu quoda de grͣus n̾icature.
q̃stu sollicitari ignobili: auaro estuare
corde: dieb ac noctib. hyare inalieni d̾¬
trimeta prĩmonii: nõ eleuare aĩum ad
honestatis nitore. nõ ꝯsiderare uẽ laudis
puicritudinẽ. Hinc nascũtur aucupio q̃¬
site hereditates. ꝯtinẽtie atq grauitatiꝰ
simulaticẽ captate: ꝙ abhorret aꝓpoito
xp̃iani iuri. Ome enim ꝙ arte elicitum
et fraude ꝯpoĩtum ẽ. caret m̾ito siplici¬

Expanded text:
dum putaverunt, plaga magna statim mordum putaverunt, plaga magna statim mortui sunt: Jesus vero et Caleb cum innoxia aetate vel sexu in terram promissionis intra melior gloriam saluti praetulit, deterior salutem honestati. Divina autem sententia eos probavit, qui honesta utilibus praestare arbitrabantur: eos vero condemnavit, apud quos ea quae videbantur saluti potius quam honestati accommoda, praeponderabant. 122 CA deformius quam nullum habere amorem honestatis, et usu quodam degeneris mercaturae, quaestu sollicitari ignobili, avaro aestuare corde, diebus ac noctibus hiare in alieni detrimenta patrimonii, non elevare animum ad honestatis nitorem, non considerare verae laudis pulchritudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, continentiae atque gravitatis simulatione captatae: quod abhorret a proposito christiani viri; omne enim quod arte elicitum, et fraude compositum est, caret merito simplici
Abbreviated transcription (Latin):
simis in hitan gentib nuciauerunt.
Terrore belli ppłs infractus. recusabat
terre eius ponem. Ouadebant missi
ex ploratores hyesus ⁊ chaleb tram
eẽ utilem. In decorum puta bant cede̾
nationib.Lapidari potius eligebat
ꝙ minabatur ppłs. qua decedere de
honestate. Dissuadebant alii. Plel
reclamabat dicens adusus dyras
et asꝑas gentes bellum fore cauend̃
sibi ĩnp̃llo. mulieres suas apueros
direptioĩ futuros. Exarsit dnĩ indi¬
gnatio. ut om̃s uellet ꝑdere. G ro¬
gante moyse temꝑauit sentẽtiam.
ultionẽ distu̾iit: satis ẽ ꝑ fidis sup¬
plicũ iudicãs. asi ꝑceret int̾im nͨ ꝑtut̾et ĩ¬
credules: as cam tsi terrã qͣm recusau̾ãt.
ꝓpt in georlitatis sue p̃tium nõ ꝑuei̾rẽt:
s pueni ⁊ mulieres qui nõ imumurau̾at:
promissa h̾rditatem. Deniq quicũꝙ e
m̃bra ceciderunt: s aliorũ dilata pena e
Qui aut ascenderut cum ih̃n. a dissuatẽ¬

Expanded text:
simis inhabitari gentibus nuntiaverunt. simis inhabitari gentibus nuntiaverunt. Terrore belli populus infractus, recusabat terrae ejus possessionem . Suadebant missi exploratores Jesus et Caleb terram esse utilem: indecorum putabant cedere nationibus: lapidari potius eligebant, quod minabatur populus, quam decedere de honestate. Dissuadebant alii; plebs reclamabat, dicens adversus diras et asperas gentes bellum fore, cadendum sibi in praelio, mulieres suas et pueros direptioni futuros. 55. Exarsit Domini indignatio, ut omnes vellet perdere: sed rogante Moyse, temperavit sententiam, ultionem distulit, satis esse perfidis supplicii judicans, etsi parceret interim, nec percuteret incredulos, ad eam tamen terram quam recusaverant, propter incredulitatis suae pretium non pervenirent: sed pueri et mulieres qui non immurmuraverapromissam haereditatem. Denique quicumque membra ceciderunt, sed aliorum dilata est poena. Qui autem ascenderunt cum Jesu, et dissuaden
Abbreviated transcription (Latin):
excludere qiͣ alienum. et exigere qĩ sy¬
um. Quid illum eicis qui de suo pasçi¬
tur: Quid illum eicis qui te pascitur.
Seruum retines. tradis ꝑente. frum̃¬
tum suscipis. nec affectum ĩꝑtiris.uiͦ¬
tum extorques nec rependis grãm
Quain de forme hoc. quaz mutile:
Quõ enim põt utile eẽ ꝙ nõ decet
Quantis cooꝑatorum subsidus dudꝰ
roma fraudãta ẽ: Potuit ⁊ illos non
amittere. et euadere famẽ. expectatiꝰ
uentoꝵ oportunis flatib: et sꝑataꝵ
ꝯmcatum nauium. ¶ Qua u̾o illd̾
suꝑius honestum atꝙ utile: Quid
eium tam decorum atꝙ hoẽstum. q̃
collatione locupletu iuuan egentõs.
muustri uictum esurientib nulli ci¬
bum defore: Quid tam utue quaz
cultores agro reẜuari: nõ int̾ire ple¬
et utile e̾. Et qd̾ utile. honestum. Eꝯͣ
iores enim nr̃i ẜuitio exire potuisset
nisi id nõ solum turꝑe s etiam ĩ utile
terram. ub̾em quide terra: s aferocis¬

Expanded text:
excludere quasi alienum, et exigere quasi suexcludere quasi alienum, et exigere quasi suum. Quid illum ejicis, qui de suo pascitur? Quid illum ejicis, qui te pascit? Servum retines, trudis parentem? Frumentum suscipis, nec affectum impertis? Victum extorques, nec rependis gratiam? 50. Quam deforme hoc, quam inutile! Quomodo? enim potest utile esse quod non decet? 121 Quantis corporatorum subsidiis dudum Roma fraudata est? Potuit et illos non amittere, et evadere famem, exspectatis ventorum opportunis flatibus, et speratarum commeatu navium. 51. Quam vero illud superius honestum atque utile! Quid enim tam decorum atque honestum, quam collatione locupletum juvari egentes, ministrari victum es urientibus; nulli cibum defore? Quid tam utile, quam cultores agro reservari, non interire pleet utile est: et quod utile, honestum. Et ores nostri servitio exire potuissent, nisi id non solum turpe, sed etiam inutile terram, uberem quidem terram, sed a ferocis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nũo possis substituẽ nõ cultui. Qd
plura: Collata auro. coacta fumenta
sunt. ita nec hũndantia urb̾ minuit.
et pegrinis alimonia sub mĩstrauit.
¶Quantẽ ħ ꝯmendatioĩs ap̃ deum
fuit scissimo sen. q̃nte ap̃ hoĩes głie:
hic magnus uẽ ꝓbatus. qui u̾e poty
imꝑatori dicẽ. demonstrans ꝓuincie to¬
tius ppłos. hos tibi omnes reẜuaui.
Hu uiũt bñficio tui senatus. Hos tua
cuna morti abstulit. ¶Quanto hoc u¬
tilius q̃m illud ꝙ ꝓxime rome fcm ẽ
eiectos eẽ urbe amplissima. ꝗ plimã
illic iam etatem transegerãt. flentes
cum fulus abisse. quib uelut ciuibus
amouendũ exilium deplorarentint᷑¬
ruptas quam plurium necessicudines:
direptas affinitates: Et cte ad riyat
anni fecũditas. in uectitio urbs sola
egebat frumento. Potuiss iuuari. De
tebatur ab ytał frum̃tum: quorum
filu expellebantur. Dich̾ hoc tũpius

Expanded text:
sus, numero possis substituere, non cultui. 48. Quid sus, numero possis substituere, non cultui. 48. Quid plura? Collato auro, coacta frumenta sunt. Ita nec abundantiam urbis minuit, et peregrinis alimoniam subministravit. Quantae hoc commendationis apud Deum fuit sanctissimo seni, quantae apud homines gloriae! Hic magnus vere probatus, qui vere potuit imperatori dicere, demonstrans provinciae totius populos: Hos tibi omnes reservavi, hi vivunt beneficio tui senatus, hos tua curia morti abstulit. 49. Quanto hoc utilius quam illud quod proxime Romae factum est, ejectos esse urbe amplissima, qui jam plurimam illic aetatem transegerant, flentes cum filiis abiisse, quibus velut civibus amoliendum exsilium deplorarent, interruptas complurium necessitudines, diremptas affinitates! Et certe arriserat anni fecunditas, invectitio urbs sola egebat frumento: potuisset juvari, si peteretur ab Italis frumentum, quorum filii expellebantur. Nihil hoc turpius,