comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem corporis contraxer̃. nec potue¬
runt consequi pristinam firmitatẽ
qui a non tempera uerunt gulȩ ar¬
dorem: Ebrio sus putat se aliquid
optimã magerecum fuerit p̃cipicia
deuolutur In omnib: te ex hibeso¬
XXUIIII. DEDECIMIS.
ñsdicit in eugło. Omnem decima¬
tionemuram distribuite. Ipseper
ꝓpha&amloquitur In festeomnem
decimam inhorreo meo. ut sitcib in
mas sumerea populo secundum legẽ
id .ẽ. a fratrib: suis. Hilaremenim
datorem diligit dr̃ Salomon. dix̃.¬
Alii diuidunt ꝓpria & ditiores fiunt.
rem facuultũ tud̃. & exultatione sc̃ĩ¬
fica decimastuas. Da altissimum
secundum datum ei & in bonooculo
tum redd& tibi Aũg .đ. Decimȩ
en imtributa sunt egentium animar
Quod sidecimam dederis non solum
abundantiam fructuum recipier
qui dignatus ẽ totum dare decimã
a nobis dignatur rep&ere non sibi
sed nobissi nedubio ꝓfuturum:
Vn de ꝓpha&a dicit. Primitiasare
a&uae & torcularistui ñtardabis

Expanded text:
tatem contraxerunt, nec potuetatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Ebriosus putat se aliquid optimum habere, cum fuerit in praecipitia devolutus. In omnibus te exhibe soXVI. De decimis. Dominus dicit in Evangelio: Omnem decimationem vestram distribuite. Ipse per prophetam loquitur: Inferte omnem decimhabent decimas sumere a populo, secundum legem, id est a fratribus suis . Hilarem datorem diligit Deus . SALOMON. Alii dividunt propria, et ditiores fiunt . rem fac vultum, et in exsultatione sanctifica decimas . Da Altissimo secundum datum ejus, et in bono oculotum reddet tibi . AUGUSTINUS. Decimae enim tributa sunt egentium animarum: quod si decimas dederitis, non solum abundantiam fructuum recipietiqui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Unde propheta dicit: Primitias arae et vineae torcularis tui non tardabis
Abbreviated transcription (Latin):
Quic quidinebriat & statum mentis
euertit : similiter fugiamus utunũ¬
Uentrem distentum cibo. &uinipõtio
quitur. Quicquid seminanum uolus¬
tatum ẽ uenenum potat: Ambrosius d¬
nfirmum stomachũ modera tuscib:
& uinum confostat. Ebri&as autem
corpus debilitat Plerumq en imgula
& abundantia uini turpiter in luxđ¬
riam soluit Uinum quippe Ñ repu¬
tatur inusum. sed damnat᷑ in excessũ
siđr đ. Ebri& as autem ꝑt᷑bationẽ
gignit mentis furo remcordis. flã¬
mam libidinis: Ebri&asitamentẽ
alienat. utubisit nesciat Vnde &iã
malum non sentit᷑ quod ꝑebri&atẽ
committit᷑. Plerisq: laus ẽ multũ
bibere & non in ebriari Audiant hi
aduersum sedicentem ꝓp h&am.
Uae qui potentes estis adbibendumuinvũ.
& uirifostes. admiscendam ebri&atẽ
Non solumex uinoi nebriant᷑ hominer
sed &iam ex c&eris potandigenerib:
qua euario modo conficiunt᷑. Basiłđ
Sic̃ enĩpiscis sep̃ parat ut gluttiatȩ s cã

Expanded text:
Quidquid inebriat, et statum mentis Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinumVentrem distentum cibo, et vino et pquitur. Quidquid est seminalium voluptatum, est venenum potatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum confortat, ebrietas autem corpus debilitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non reputatur in usu, sed condemnatur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus quae vario modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, it
Abbreviated transcription (Latin):
non erit sapiens : Neintuearis uinũ
quando flauescit cumsplenduerit
inuitro color ei ingredit᷑blande
sed innouissimomordebit ut colu¬
ber & sicut regulus uenena diffun¬
dit : Nullum secr&umẽ ubi regnat
Operarius ebriosus non locupl& abitꝰ
Et quis ꝑnit modica paulatim decidit
Vinum & mulieres a postata re faciun.
sapientes. & arguent sensatos Suffici¬
ensẽ homini crudito uinu meciguum
in dormiendo non laborabis ab illo:
nec senties laborem Diligente s inuinũ
noli puocare. Multo senim ex termi¬
nauit Uinum. amaritudo animae
sobriumerit : Uinum iniocunditate
creatum .ẽ. non in ebri& ate : Uinum
moderate potatum. sanitas& corpori
& animae: Uinum multũ potatũ. in¬
ritationem. & iram &ruinas multas
facit. Sicꝰ ignis ꝓbatferrum durũ.
sic uinum corda suꝑboꝵ arguit.
Hieronimꝰ .đ. Ubicumq saturitas &
ebri&as fuerit. ibi libido dominatꝰ
Neligiosus num quam uinum redoleat.
nec audiat illud philo sopi. hoc ñ .ẽ
osculum porrigere. sed ꝓpinare

Expanded text:
non erit sapiens . Nec intuearis vinum quando flavescit, et cum splenduerit in vitro color ejus: ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundit . Nullum secretum est ubi regnat Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modica, paulatim decidit . Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficiens est homini erudito vinum exiguum, in dormiendo non laborabis ab illo, nec senties dolorem . Diligentes vinum noli provocare, multos enim exterminat vinum Ibid. Amaritudo animae,sobrius eris. Vinum in jocunditatem creatum est, non in ebrietatem . Vinum moderate potatum sanitas est corporis et animae . Vinum multum potatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare.
Abbreviated transcription (Latin):
tationib: diuinarũ scripturarum. Sicut
lam pas lucida in loco tenebrarum reful¬
gens. sic monachus mente sobria incor de
ꝓuigili. intem pore psalmodiae suae & oracio¬
nis. Sicut pondus salis dep̃mit infirmum
sic somnus monachum inoratione
Sicut uermis corrumpit lignum. sic inuidia
corrumpit anima monachi. Sicuttinea
exterminat uestimenum sic d&ractio ani¬
mamonachi IXLI DEDETRACTIOÑ
Naulus ap̃x.. Omnia aũ facite sinemur

Expanded text:
tationibus divinarum Scripturarum. Sicut tationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somnus deprimit monachum in oratione. Sicut vermis corrumpit lignum, sic invidia corrumpit animam monachi. Sicut tinea exterminat vestimentum, sic detractio animam monachi. CAPUT XL. De detractione. PAULUS. Omnia autem facite sine
Abbreviated transcription (Latin):
quia uxorẽ non hab&. sed relegionẽ dĩ&
seruitium ipsius mancipatus . ẽ. & cura illi ẽ
quem admodum dõ non scło placeat:
Qui enim magis diligit castitatem quae dõ ca
ra ẽ & sp̃s scĩ habitatio. Monachus siuentrẽ
suum & linguam contnuerit & uacationẽ
non fecerit. confidit quiã on mori&ur
inxernum. Monachus aedens multum
xoperans multum non confidat in hoc
ui autem parum edit. &iam si parum opar&
confidat & uiriliter agat. non ꝑ d& mercedẽ
suam. Qui uult aedificare domum multa
Itamonachum multa cura habere oport&
i possit opere dĩ ꝑficere. Quantimonachoꝵ
dum patres matresq miserantur suas ani¬
mas ꝑdiderun Meliq ẽ sclaris mansu&us
quã monachus animosus & iracundus
Melior ẽ. sclaris in infirmitate seruiens fratri¬
tueris in iuriari & affici conuitus. & portare
actacere magna ehaecres suꝑ alia mandata
Effrẽ đ. Sicut enim satadensa inbonaterra
culta sic anima monachi fructificans cogi¬

Expanded text:
quia uxorem non habet, sed religioni Dei, et quia uxorem non habet, sed religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est: cura illi est quemadmodum saeculo non placeat, quia magis elegit castitatem, quritus sancti habitatio. Monachus, si ventrem suum et linguam contineat, et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, etiamsi parum operetur, confidat, et viriliter agat, non perdet mercedem suam. Qui vult aedificare domum, multa ita monachum multam curam habere oportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est stueris injuriari et affici conviciis, et portare ac tacere, magna est haec res, et super aEPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogi
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ desiderat. nihil aliud dignat᷑¬
aspicere sed ẽ ei cella ꝑpara drso¬
uamarum scripturarum pomade¬
cerpit. hisutitur dilitiis. harum
fruitꝰ amplexu. Illeuerus ẽ mona¬
chus. qui aurũ contempnit. & scrii¬
tura sec tatur Et dum in patiꝑtatẽ
incedit. ornatior instatornatu.
Monachispecialis exp&enda ẽ solitu¬
do & orbis habitatio fugienda
Non q̃ ras in monacholingua enitorẽ.
s ed animae pi&atem Quicquid
Ipsi dispensationib terrenis inseruiat
quos dona spiritalia non exorant
Qui pen&rare intima neque un saltis ne¬
cessaria foris operentur. Monachus
qui in terram possessionẽ quaerit monach
non .ẽ. Isidoꝵ d̃. Tunc sequisq ⁊̃ mona¬
chum iudic&. cum seminimum cunctis aes¬
tima uerit Pasiliusđ Caeleste enim do¬
num accipit monachus. qui terrenos actus
a sem& ipso ꝓicit nec inplicat se. negotiis
sđarib militans dño Inuitas patrum
onachus enim non solum ꝓpterea dicitur.

Expanded text:
Christum desiderat, nihil aliud indChristum desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatem. Quidquid Ipsi dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum judicet, cum se minimum existimaverit cunctis. BASILIUS. Coeleste enim donum accipit monachus qui terrenos actus a semetipso projicit, nec implicat se negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM Monachus enim non solum propterea dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
abstin& Et illi quidemutcorrup¬
tibilem coronamaccipiant. nos autẽ
incorruptam Nemomilitans do
implicat senegotiis secularib: utei
placeat cuiseꝓhauit. Gał .đ. Semi¬
taiustorum. declinat mala. Custos
autemanimae suae. seruat uiã suam.
Iieronimꝰ .đ. Num quam deoremona¬
chi. turpis aue lasciuus. sermoe grediatꝰ.
His enimsignis. libi dinosus animus
ostenditꝰ. Et ꝑexteriorem hominẽ
interioris hominis uitia demonstraneꝰ
Mon achus ñ desider& urbium frequer¬
tia. quide singularita tecens&ur.
Mon achi situigel sensus. neuanis cogita¬
tionib: polluat Am&scientia scrip¬
turarum & carnis uitia non am abit
Episcopi.imitentur apłis. Et monachi
ꝑ fectos patres Ut quorum hoñore
possident haberenitantur & meritũ
Monachus habeat simplicitatem colũbo
necuiquam machin& dolus : Habeat
& serpentis astutiam nealioꝵ. supplan¬
t&ur insidur Monachus teneat
humilitatẽ uestium. Mon achus qui

Expanded text:
abstinet . Et ille quidem, ut corrupabstinet . Et ille quidem, ut corruptibilem coronam accipiat, nos autem incorruptam . Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Episcopi imitantur apostolos, et monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dacia a udientescredulos faciat
Multosuident᷑ uera ẽẽ q̃ falsa sunt. & ideo
non exdõ sedex suo mendacioloquuntꝰ
plerumq aueritate incipit. qui falsa
confingit Latentenimsa e peuene¬
nacircumlita melle uerborum. & tã¬
diudeceptor ueritatem simulat. quo¬
usq fallendo decipiat Sũ mopeio
cauendum ẽ. in omne mendacium
Omne quoq genus mendacii iũ mope¬
refuge. Omne qđ a ueritate discor¬
dat in iquitas .ẽ. Esto in uerbo uerax
neminimentiendo fallas. Non ali¬
udloquaris & aliud facias Ñaliud
dicas & aliud inanimoteneas Assi¬
duitas iurandi ꝑiurii consu& udinẽ
fac̃. Cine considerationeuͦ ñ ꝓmit¬
tas quod non potes facere non pol¬
licearis. Multum reuseris. si ñ red¬
das quod uoueras. Ueritas angulos non
amat nec q̃rit usuras Quod in cauteuo
uisti non facias Impia ẽ. ꝓmissio . q̃sce¬
uotum dño dõtuo non tardabis
reddere quia requir& illum dñs dr̃
quuinagonecontendit. ab omnib se

Expanded text:
dacia audientes credulos faciat. dacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Summopere cavendum est omne mendacium: omne quoque genus mendacii magnopere fuge. Omne quod a veritate discordat, iniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mendacio fallas. Non aliud loquaris, aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas. Assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Sine consideratione vero non promittas. Quod non potes facere, non pollicearis. Multum reus eris, si non reddas quod noveris. Veritas angulos non habet, nec quaerit usuras. Quod incaute i, non facias; impia est promissio quae sceuotum domino deo tuo, non tardabis reddere: quia requiret illud dominus deus agone contendit, ab omnibus se
Abbreviated transcription (Latin):
sumtestimonium
Deponentes mendaciũ.
loquimini
uerita tem unus quisq cum ꝓximosuo
N olitementire inuicem. spoli ante suos
u& erẽ hominem cumactib: eius. & in¬
duentes nouum eum qui renouatꝰ in ima¬
ginem secundumimaginemes qui
creauiteum Salomon .đ. Qui autẽ
mentitꝰ testis ẽ. fraudulentis. Quiaũ
testisẽ repentinus concinnat lingua
mendacii Abominatioẽ. dño labia
mendacii. qui autem fideliteragun
lis ꝓfest mendaciauersi pellis
estis fidelis non menti&ꝰ ꝓfest men¬
dacia testis dolosur. Hiesus fił si rachđ
Tonaccipias aduersu sanimam tuã.
mendacium. Noliamaremendaciṽ.
aduersus fratremtuum. neq: in ami¬
cum similiter facias Noli uellemen¬
tire omne mendacium. assiduitas
entiȩ dicit Nes ponsum obscurum
inuacuum nonibit Osautem qđ
mentit᷑ occidit animam Hieronimꝰ đ
Mendaces faciunt ut nec uera dicentibur
credantꝰ Isiđor đ Sae peuera ꝓmit¬
tit qui falsa dicturus ẽ. Vt cum ꝓxi¬
mumad quesierit fide. ad reliqua men¬

Expanded text:
sum testimonium Deponentes omne mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo . Nolite mentiri invicem, exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum, eum qui renovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit eum . SALOMON. Qui autem mentitur, testis est fraudulentus . Qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii . Abominatio est Domino labia mendelis; profert mendacia versipellis . Testis fidelis non mentietur, profert mendacia testis dolosus. . JESUS SIRACH. Non accipias adversus animam tuam mendacium . Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque in amicum similiter facias . Noli velle mentiri omne mendacium: assiduitas na . Responsum obscurum in vacuum non ibit, os autem quod mentitur occidit animam . HIERONYMUS. Mendaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. ISIDORUS. Saepe vera praemittit qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua men
Abbreviated transcription (Latin):
Eusebius.đ Pecuniȩ cupiditatis po¬
pulorum corda mostalium superat
& iam fraternam necessitudinem uiolat
nuitas patrum dicit Nihilydest pe¬
cuniam non habere siuoluntas fuerit
porsedendi Tantum habeamꝰ inquan¬
tum necessitas poscit. non quantum
cupiditas concupescit Nihilydest
eẽnuditas. cuin ẽ cupiditas.

Expanded text:
EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas poEUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas.
Abbreviated transcription (Latin):
fulgo repotentiae intustamenuacui s̃.
elatione suꝑbiȩ Qui ad p&endis ho¬
norib: scłi aut ꝓsperitatib: mundi
instanter desudat labore & hic& in
futurum uacuusinuenitꝰare quiae
Nemo potest spiritalia bella suscipere
nisi prius carnis edomuerit cupioi¬
tates Non potest ad contem plandũ
dm̃ menseẽ libera cum desideriis
quempuluis claudit Omni peccato
peiorẽ a uaritia & amorpecunias
Cupidita s omnium criminũ materia .ẽ.
Tienim succidit᷑ radixcriminum non
pullulant c&eri soboles peccatores
Numquam satiarinouit cupiditas Semꝑ
auarus egit Quantoq magis ad quirit
tanto amplius q̃rit Pleriq: potentes
tanta cupiditatis rabiȩ inflammantꝰ
ut de confiniis suis pauperes excluduNt
ẽ mirum quod morientes in ferni
ignib deputentꝰ. quiuiuentes flãmã
cupiditatis suae minime extincxer̃.
Qui desiderio cupiditatis exaestuant
flatudi abolicȩ in spirationisurunt᷑

Expanded text:
fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi, aut prosperitatibus mundi instanter desudat laborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, cum desideriis quem pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod morientes in inferni ignibus deportentur, si viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
malorũ cupiditas quam qui apƿ&entes
errauerunt a fide & inseruer̃ se dolo¬
rib multis Sał .đ. Semite om̃s aua¬
ri animas possedentium rapiunt.
Aquȩ fustiuȩ dulciorer r̃ & panis abr¬
conditus suauior Stateradolosa.
ab hominatio a puddm & pondus a eqũũ
uoluntas ei. Quauisẽ. hominipanis
mendacii. postea implebitꝰ os eꝰi calculo
naci. si neratione ẽ substantia. In so¬
lubilis oculis cupiditas. in paste ini¬
quitatis. non satiabitꝰ. donec consumat
a re faciens animã suam Quiaedi¬
ficat domum suam in p̃sidiis alienis.
quas icolligit lapides suos inhie me
Multidati sunt inauricasur. & facta
ẽ. inspecieipsius. ꝑditio illorum
mbr đ. Porro cupiditas atq suꝑbia
intantumunum ẽ malum. ut nec suꝑb: sine
cupiditate nec sine suꝑbia possitcupidus
inuenire Isiđr dix̃. Erauienim dolo¬
reamittuntꝰ qui cũ magno amorehabentꝰ.
Minus autem carendo dolemꝰ: quodminus
possedendo diligimꝰ. Cloria&empo¬
ralis sequendotes. & sinitidisuntforis

Expanded text:
entes, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . SALOMON. Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini panis mendacii, postea implebitur os ejus calculo naci, sine ratione est substantia . Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis, non satiabitur, donec consumat arefaciens animam suam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme . Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. AMBROSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris
Abbreviated transcription (Latin):
mirum qui prius uolendo ea sibi fecit
socia ea posteasentit & iampolenssti¬
mulosa: Dupliciter ẽ. autemcrimi¬
nis reus. qui & admittit scelera ꝑ uo¬
luntatem. & defenditea ꝑ contumaciȩ
tumorem Inuicem sibi succrescunt
uitia. ut dum unumabierit. succedat
aliui: Aliquando utiliter peccator
in minimis uitiis. ut maiora utilius
quaeuistutib nonuitiis excluduntiusꝰ¬
ragerminat qđ abs consumẽ in ea
sic & caro pinguis ꝓducit uitium¬
XXUIII

Expanded text:
mirum qui prius volendo ea sibi fecit mirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa dupliciter. Est autem criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem et defendit ea per contumaciae tumorem. Invicem sibi succrescunt vitia, ut dum unum abierit, succedat  Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius quae virtutibus, nonis terra germinat quod absconsum est in ea, sic et caro pinguis producit vitiumXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
Pauł . ap̃ dix̃. Nonergoregn& peccatũ
in nr̃omortali corpore ut ꝑboediatis
concupiscentiĩs eius Sał. dix̃
tatindõ q̃ uiuit inuitiis Hieronimꝰđ.
Nonpurgant᷑ malauitioruminisiex
conparatio neuistutum Malaearbo¬
ris nodo clauus autcuneus infigen¬
dus ẽ. Uon poterunt indiem iudicĩ
aliorum uitutes aliorum uitia sub¬
leuare Circum dati enim uitiis. ñ pos¬
suntuidereuis tutes: Omneuitium
expelleabanimatua ut uistutes animȩ
consequł possis: Nosu amore uir¬
tutum. uitia superemꝰ Om̃s enim homi¬
nes uitiis nr̃is fauemus & quod ꝓpria
facimus uoluntate. ad naturȩ refere¬
Recedens homoa dõ statimuitiorum
tradit᷑ potestatȩ. Ut dumpotestate pa¬
titur intenta uitiã reuestendo unde
cecidit resi pescat. Satis deligatim se
palpat. qui uult si ne laboreuitia supe¬
rare: Per fecterenuntiat uitio qui
occasionẽ euitat ꝑ p&rando peccatũ.
Uitia uͦcor distui. reuela Nonnum quã
hominem suauitia ꝑsequunt᷑ qui ani¬

Expanded text:
. Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis ejus . SALOMON. tat in Deo, quae vivit in vitiis. HIERONYMUS. Non purgantur mala vitiorum, nisi ex comparatione virtutum. Malo arboris nodo, malus clavus, aut cuneus infigendus est. Non poterunt in die judicii, aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare. Circumdati enim vitiis, non possunt videre virtutes. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae consequi possis. Nos vero amore virtutum vitia superemus. Omnes enim homines vitiis nostris favemus: et quod propria facimus voluntate, ad naturae feriRecedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delicate se palpant, qui volunt sine labore vitia superare. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Vitia vero cordis tui revela. Nonnunquam hominem sua persequuntur, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
potest &iuistutes simul dediiiticu
tummalitia & tizania contendit
frumentum Ambrosius dix̃
Vompotest mens regnumhabere
uistutum nisi prius excusserit
iugumuitiorum Creg̃dix̃.
cientia & en imuistusẽ. Humili¬
tas & iam custos uistutis. Sẽsqnuis¬
q: &iamcum ꝑuersa menterequi¬
ritur abonitatis suae studionon
mutatur Inuidia dĩ socios habe¬
tutes difficile consurgimus. ad
uitia sinelabore dilabimur occul¬
tauistutis p̃latione. Crandes enĩ
sudores in ꝑtimur. ut adcȩlum
conscendereualeamꝰ Sic̃ paulatĩ
homo aminimis uitus in maximis ꝓ¬
ruit. Itagradatimadea q̃ sunt ex¬
celsa consurgit. Qui autemin ordi
neuistutes conp̃henderenititur.cito
pereclitat᷑. Haec ẽ causa inrerum
natura. Vt qui cumq uelociter ad ꝓfec¬
tuntendunt sine dubiocelerit̃ finiunt᷑
Prius uitia stirpanda sunt in homine dein¬
de inserende uistutes nam coherere &¬
coniungi non potest ueritascũm̃ dacio
Uis autemuistut estuas augere : publica¬

Expanded text:
otest et virtutes simul et divitias tem malitia, et zizania confundit frumentum. AMBROSIUS. Non potest mens regnum habere virtutum, nisi prius excusserit jugum vitiorum. GREGORIUS. Scientia etenim virtus est, humilitas autem custos virtutis. Sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habetutes difficile confugimus, ad vitia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione sunt. Grandes enim sudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa consurgit. Qui autem virtutes inordinate comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjungi non potest veritas cum mendacio. Vis autem virtutes tuas augere, publica
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ficit
lieri potesta temanima&uae. ne ingre¬
diatꝰ inuistut&ua. & confundaris.
Virgi nemne conspicias. ne foste. scanda¬
lizeris inde coreillius. Propterspe
ciem mulieris multi perierunt. & ex
hoc concupescentia. qua siignis ex ar¬
descit. qui seiungit fornicariis. erit
nequam. Post concupescentiastuas
non eas & a uoluntat&ua a uestere
Quiten& mulieremin fidelem quasi
qui a dp̃hendit. scorphionem Sicꝰ
soloriens in altissimisdĩ sic mulie
rirbone species in ornamentis do¬
mus eius Nequitia mulieris inmu¬
tat faciemeiur. & obcecat uultum su¬
um tamquamursus Fornicatiomu

Expanded text:
cit lieri potestatem animae tuae, nec ingrediatur in virtute tua, et confundaris . Virginem non conspicias, ne forte scandalizeris in decore illius . Propter spem mulieris multi perierunt, et ex hac concupiscentia quasi ignis exardescit . Qui se jungit fornicariis, erit nequam . Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Qui tenet mulierem nequam, quasi qui apprehendit scorpionem . Sicut soris bonae species in ornamentequa nequitia mulieris inmutat faciem eius et obcaecabit vultum suum tamquam ursus et qu
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃dicatione non suscipies neꝑ eum
qui implere remnonual& illiqui p̃¬
dal& obsistas ⁊ sidor dix̃. Nihil
stultitia peiur nihilinsipientiade¬
terius. Nihilignauia turpius
snorantia. uitiorumnutrix ẽ. Ig¬
norantiae enim quid sitculpedig¬
num non sentit. Insipiens. assiduȩ
peccat Indocturenim. facile decipitꝰ
Stultus inuitio citodilabitur. aXV
omniauaritia. qr ñ in abundantia

Expanded text:
in praedicatione non suscipies, nec per eum in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet obsistas. ISIDORUS. Nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, quid sit culpa dignum non sentit. Insipiens quotidie peccat. Indoctus enim facile decipitur, stultus in vitium cito delabitur. CAPUT XXV. omni avariti
Abbreviated transcription (Latin):
os illorum Confusio patris est in
filio indisciplinato Quidoc& fa¬
tuum. quasi qui congluttinat testa
Cumstulto non multum loquaris.
&cum in sensa toneabieris Hare¬
nam & sal & mas sam ferrifacili¬
us ẽ postare quam hominemin¬
prudentem & fatuum & impiumꝰ
cordia fatui quasi rota carri. & qui¬
si axus uersatus. sic cogitatus stulti
Melior ẽ hõmo qui abs conditstultit¬
amsuam quam qui abs conditsa¬
rabuntur Non cominunicescũ
homine indocto nemale deꝓge¬
ni&ualoquatꝰ. Hieronimus đ
Stultilo quiumenim & obscurũ¬
non dec& eẽ xpianum Dec& aut
sermoneei sale eẽ conditum. ut
gratiam apud audientes habeat.
Quic quidenimamens loquitur. uo¬
ciferatio & clamorem a ppellandus
elarius dix̃. Stultus iuxta in fir¬
mitate suasentit. & iux tainbe¬
cillitatemnaturae suae sapit
Creg̃r dix̃. Si cut necauris escas.
Necgut tur uerba cognoscit. lta
nec stultus quisq sententiã sapi¬
entiae intellegit. Fatuocum sapientib

Expanded text:
os illorum . Confusio patris est de os illorum . Confusio patris est de filio indisciplinato . Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Cum stulto non multum loquaris, et cum insensato ne abieris . Arenam, et sal et massam ferri, facilius est portare, quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium. Praecordia fatui, quasi rota carri; et quasi axis versatilis, sic cogitatio stulti . Melior est homo qui abscondit stultitiam suam, quam qui abscondit saonderabuntur . Non communices homini indocto, ne male de progente tua loquatur . HIERONYMUS. Stultiloquium enim et scurnon decent Christianum. Decet autem sermonem ejus sale esse conditum ut gratiam apud audientes habeat. Quidquid enim amens loquitur, vociferatio et clamor est appellandum. HILARIUS. Stultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur Quomodo pulch as frus¬
trahab& clau dustibiar sicincedens. ẽ
inore stultorum parabola Sic̃ qui
mittit lapidem in aceruum mercurii
ita quitribuit insipienti honorem
Si contu deris stultum inpila quasi
tipsanas ferienti de suꝑpilonon au¬
seinsipienssit om̃sstultos aestimat
Labiainsipientis. p̃cipitabunt eum
nitium uerborum ei stultitia. & no¬
uis simioris illius error pessimꝰ
uerbi pasturit fatuus tam quã geni¬
cui pastus infantis Sagitta in fixai
femore canis. sic uerbum incor destul¬
ti. Datus insipientis non erit ũtilis
sibi oculienim illius. septem plices
sunt. Exiguadabit & multa in ꝓpe¬
rabit & aꝑtio oris illius infamatioẽ
Fatuononeritamicus. &non erit gra¬
tiabonis illius. Quienimedunt pa¬
nemfatui. falsi linguae sunt Exore
fatui reꝓbabitꝰ parabola non enim
illa dicit in tempore suo Corfatui.
quasiuas confractum . &omnem
sapientiam non tenebit. Narratio
fatui. quasi sarcina inuia. Conpe
cor illorum & in corda sapientiũ

Expanded text:
ultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervuita qui tribuit insipienti honorem . Si contuderis stultum in pila, quasi ptisanas feriente desuper pilo, non ause insipiens sit, omnes stultos aestimat . Labia insipientis praecipitabunt eum, initium verborum ejus stultitia et novissimus oris illius error puerbi parturit fatuus tanquam gemitus partus infantis. Sagitta infìxa femori canis, sic uerbum in corde stuli . Datus insipientis non erit utilis tibi, oculi enim illius septemplices sunt: exigua dabit et multa improperabit, et apertio oris illius infamatio est . Fatuo non erit amicus, et non erit gratia in bonis illius . Qui enim edunt panem fatui, falsae linguae sunt . Ex ore fatui reprobabitur parabola, non enim illam dicet in tempore suo . Cor fatui quasi vas confractum, et omnem sapientiam non tenebit narratio . Narratio fatui quasi sarcina in via . Compcor illorum, et in corde sapientum
Abbreviated transcription (Latin):
dunto dium labiamendacii Quia t̃
fidelit̃agunt. placentei Uiriracun¬
dus ꝓuocatrixas Qui patiens ẽ mi¬
tigat suscitatas Homoꝑuersus.
suscitatlites. & uerbo sus separat
principes. Semꝑ iurgia q̃ritmalis.
angelus autem crudelis mittitur
contraeum Cregr đ. Dĩ quippe
in unitate ẽ. Et illi ei gratiam ha¬
beremerentꝰ quiseab inuicẽ ꝑsecta¬
rum scandala ñ diuidunt. Minꝰ
enimnon accipit᷑ nisi antea discor¬
dia ab animopellatꝰ. Quamgrauire
cul padis cordiae ꝓqua nec munus ac¬
drmnus animus ꝓtulerit obiurga¬
tis furo rem nondilectio correctio¬
nist Quale ẽ iam misericor diesa¬
crificium. quod cumdis cordia ꝓxi¬
DeIURA mentro
dictum e antiquis p̃ꝑiurabis¬
Sitautem sermour̃. Est ẽ Non .Ñ.
Quod autem hisabundantius ẽ a malo ẽ
Quiiuratincȩlo iuratinthronodĩ & in
Homines enim ꝑ maiorem suiiuran

Expanded text:
 labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent Deo . Vir iracundus provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Homo perversus suscitat lites, et verbosus separat principes . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . GREGORIUS. Deus quippe in unitate est, et illi ejus gratiam habere merentur qui se ab invicem per sectarum scandalum non dividunt. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur. Quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus acdignus amicus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio correctionis. Quale jam est misericordiae sacrificium, quod cum discordia proxiDe juramento. dictum est antiquis. Sit autem sermo vester: Est est, Non non . Quod autem his abundantius est, a malo est . Qui jurat in coelo, jurat in throno Dei, et in Homines
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt mundi. elegit dr̃ ut confundat
sapientes. Susten&e eniminsipientes
cumsitis ipsisapientes. Salo mondix̃. Stul¬
ti eaquae sibi sunt noxiacupient . & in pru¬
dentes odibunt scientiam Stultus
cediturlabiis. Stultus labiis uerbera¬
bitur. Os autemstulti. confusio ꝓximi ẽ.
Quistultus ẽ. serui& sapienti. Homouer¬
sutus. caelatscientiam Corinsipien¬
tium. ꝓuocabit stultitiam. Qui autẽ
fatuus ẽ. a perit stultitiam suam
Corstultorum dissimileerit. Stultus
pascitur inperitiam Stultitia. zau¬
dio stulto. Nondecent stulto uerba
conposita. nec principem labiamen¬
tientes. Expeditmagis ursti occur¬
rereraptis fo&ib: quam fatuo con¬
fidenti sibi instultitia. Quid ꝓdest
haberediuitias stulto. cum sapientia
emeren on poss&. Homostultus plau¬
d& manib cum spoponderit ꝓami co
suo Stultus si tacuerit sapienspu
tabitꝰ. et si conpres seritlabia sua in¬
tellegens Osstulti contritio eiꝰ & la¬
bia illius ruinȩ animae .ei. Stultitia

Expanded text:
elegit Deus, ut confundat sapientes . Sustinetis enim insipientes, cum sitis ipsi sapientes . SALOMON. Stulti ea quae sunt sibi noxia cupiunt, et imprudentes odio habuerunt scientiam . Stultus caeditur labiis, stultus labiis verberatur . Os autem stulti confusioni proximum est . Qui stultus est, serviet sapienti . Homo versutus celat scientiam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere divitias stulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tacuerit, putabitur sapiens: et si compresserit labia sua, intelligens . Os stulti, contritio ejus: et labia illius ruina animae ejus . Stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
Vt dum illa uidere nom possumꝰ. ad illã
sine intermissione p̃paremur
Isiđor dix̃. Neq: iustus desua iustitia con¬
fidat. Neq peccator. dedĩmiseri cordiã
disper& Sedhabeat incordes pem
pariter & i&um Sic sper& miseri¬
cordiam. utiustitiamm&uat Sic
spes indulgentiae erigat. ut in &us¬
quisq sit iustus. num quam neces¬
seẽ ut in hacuita sit securus.
Quamuis sc̃arum conuersatio ꝓbabi¬
lirsit incestum tamen hominib
qua sint finedistinati Nullate
res depeccato securum faciat. quã¬
Si nem&utamen homo eẽ non deb&
Q uia paenitentiae satis factio. diuinotan¬
tum pensatꝰ iudicio p̃humano Neq¬
enimum quamopost& paenitentem
habere depeccatis securitatem. Nã
securitas neglegentiam. parat. Nez¬
transacta reducit. I siđr dix̃. Incestũ
namq ẽ uniuscuiusq uitae tempus.
Et ideo festinandumẽ. nefoste dubitan¬
tem mors repentina praeueniat
aesarius .đ. Quanto sumur securidep̃¬

Expanded text:
ut dum illam videre non possumus, ad illam nos ut dum illam videre non possumus, ad illam nos sine intermissione praeparemus. ISIDORUS. Neque justus de sua justitia confidat, neque de Dei misericordia desperet, sed habeat in corde spem pariter et metum: sic speret misericordiam, ut justitiam metuat; sic sit spes indulgentiae, ut metusquisque sit justus, nunquam necesse est ut in hac vita sit securus. Quamvis sanctorum conversatio probabilis sit, incertum tamen hominibus est quo sint fine destinati. Nulla res de peccato securum faciat, quamsine metu tamen homo esse non debet: quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Neque unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas inducit negligentiam, negtransacta reducit. ISIDORUS. Incertum namque est uniuscujusque vitae tempus, et idcirco festinandum est, ne forte subito mors repentina praeveniat. CAESARIUS. Quantum sumus securi de prae
Abbreviated transcription (Latin):
entes & opera eorumin manudĩ Et ta
mennescithomo utrumamore anodio
dignus sit sed omnia in futuro reser¬
Cauendum ẽ ne quod in nobis optimũ ẽ.
labatꝰ inuitium Ideo nobdñs. tempus
suica elauit aduentum. ut pendulis
credamus eẽ uenturum. q̃ quando
uenturus sit ignoramus. Omnis
uita sapientis. meditatio mostis .ẽ. Cregr̃ đ¬
Siqua ẽ p̃sentis temporis l&itia. sicẽ. a gen¬
da ut num quam a maritudo sequentisiu¬
dicii recedata memoria. Plerosq enim
hostis callidus mentem cum peccato sup¬
plantat cum deruina. afflictarespicit
securitas pei fereblanditꝰ seducit
Quiigit mentem securus ẽ ꝑ p&ratis iniqui¬
tatib ipsesibitestis. ẽ quiam nocens ñ. ẽ
Cumq mens securaredditꝰ incorpore. animꝰ
mala. acta reuocate. Vt dum cautecul¬
pacor noscit᷑ numquam debono opere
incaute animus la&atꝰ. Horamuꝰ ulti¬
mam dñs noster idcirconob uoluit ẽe
in cognitam. ut semꝑpos sit ẽẽsus pecta

Expanded text:
entes, et opera eorum in manu Dei: et tamen homo nescit utrum amore, an odio dignus sit: sed omnia in futurum serCavendum est ne quod in nobis optimum est labatur in vitium. Ideo nobis Dominus temporis sui celavit adventum, ut penduli ob credamus esse venturum, quem, quando venturus sit, ignoramus. Omnis vita sapientis meditatio est mortis. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. Plerumque enim hostis callidus mentem cum peccato supplantat: et cum de ruina afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Qui igitur mente securus est perpetratis iniquitatibus, ipse sibi testis est quia innocens non est. Cumque mens secura redditur in corpore, animus per ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Horam vero ultimam Deus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta,
Abbreviated transcription (Latin):
facere desinatrectedocere Prius
quippesem& ipsum corrigere deb&
qui alios adbeneui uendum admone¬
restud&. it auti nomnib: sem& ipsum
sacerdotis contendit adp&ere ante in
sediscutiat siuita honori sit condigna
Quodsi non discrepat. humilit̃adid qđ

Expanded text:
facere, desinat recta docere; prius quippe semetipsum corrigere debet qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad
Abbreviated transcription (Latin):
incrastinum ignorans quid supra¬
uentura pari& dies : Laud& te alienũ
& nonostuum: Extraneus. & non la
biatua. Hiẽr filius sirach .đ Nolite
ex tollere in faciendo oper&uo: Noli
qua e rereabhomineducato. neq a rege
cathedrahonoris : Non laudesiurumꝰ
ins pecie sua neques ꝑnas hominer
lorierisumquam nec in diehonoris
tue tollaris: An te mostem nelau¬
des hominem quem quam qm̃ in filiis
suis ag noscituruir: Inuanitate ad p̃¬
henditꝰ uir peccator & suꝑb: Ante
sermonem nonconlauder uirum. haec

Expanded text:
in crastinum ignorans, quid superuentura pariat dies. laudet te alienus et non os tuum, extraneus bia tua . JESUS SIRACH. Noli te extollere in faciendo opere tuo . Nolite quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris . Non laudes virum in specie sua, neque spernas nominem glorieris unquam, nec in die honoris tui extollaris . Ante mortem non laudes nominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir . In vanitate apprehenditur peccator et superbus . Ante sermonem no
Abbreviated transcription (Latin):
toris qm̃ a dõ ꝓfecta ẽ. sapientia Sapien¬
tia enimdĩ ad stabit laus & inorefidel
abundabit & dominator dabit eã illi.
Omnis astutus. agnouit sapientiã Om¬
nis sapientiatimordĩ. & in illatime
redm̃ In omni sapientia. dispositiolegis
Homo prudens placebit magnatir Me¬
liorẽ homo quide ficit sapientia & de¬
ficiens sensu intimore. quam qui ab un¬
dat sensu & trans greditꝰ legẽ altis simi
Sapiensin uerb. seipsum a mabilem facit
Cratiae autem fatuorum effundentur
Sapientia abscondita & thesaurus inui¬
sus qua eutilitas inutriusq Dnspiȩ¬
sibrachiale in brachiodextro Uerba
autem prudentium. statera pondera¬
buntur Flagella & doctrina. inom¬

Expanded text:
oniam a Deo profecta est sapientia . Sapientiae enim astabit laus, et in ore fideli habitabit, et dominator dabit eam illi. Omnis haustus agnovit sapientiam. Omnis sapientia est timor Dei, et in illa timere Deum, in omni sapientia dispositio legis . Homo prudens placebit magnatibus . Melior est homo, qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem altiss. Sapiens in verbis seipsum amabilem facit . Gratia autem fatuorum effunditur. Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Ornbrachiale in brachio dextro . Verba autem prudentium statera ponderabuntur . Flagella et doctrina in om
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum in mostẽ. It a& gratia regn&
ꝑ iustitiã inuitam a& ernam.
a cobus ap̃. dix̃ Fructus autem
iustitiae. in pace seminatur. facienti¬
b pacem Salomon dixit. Non af¬
fligit dñs fameanimã iusti. & insidi¬
as impiorum subuestit Men
Memoriã
iusti cum laudib: & nomen impior
putrescit. Opus iustiaduitam.
& fructus impiiad peccatum.
Argentum elec tum lingua iusti.
corimpiorum ꝓnihilo Quodtim&
impius ueni& suꝑ eum. desideriũ
suum iustis dabitur Labi a iusti
considerant placita & os impiorũ
ꝑuersa. Iustus deangustiis libera¬
tus .ẽ. & trad&urimpius peo Sem̃
iustorum saluabitꝰ. De siderium
iustorum. omnebonum ẽ. Ueste
impios & nonerunt. Domus aueẽ
iustorum ꝑmanebit Domus autẽ¬
impiorum delebitꝰ Tabernacula
uero iustorum germinabunt. Noli
ẽe iustus multum. Domus autem
iusti plurima fostitudo In fructib
impii. contͦ babitur. Abominatio
est dño corimpii. qui sequitꝰ iustitiã

Expanded text:
catum in mortem, ita et gratia regnet per justitiam in vitam aeternam . JACOBUS. Fructus autem justitiae in pace seminatur, facientibus pacem . SALOMON. Non affligit Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertit . Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescit . Opus justi ad vitam, et fructus impii ad peccatum. Argentum electum lingua justi, cor impiorum pro nihilo . Quod timet impius, veniet super eum, desiderium suum justis dabitur . Lingua justi considerat placida, et os impiorersa. Justus de angustia liberatus est, et traditur impius pro eo . Semen justorum salvabitur, desiderium justorum omne bonum est . Verte impios, et non erunt, domus autem justorum permanebunt Domus injustorum delebitur, tabernacula vero justorum germinabunt . Noli esse justus multum . Domus autem justi plurima fortitudo, in fructibus impii conturbatio . Abominatio est Domino via impii: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cummundifinirad ꝓpinquat. elec¬
titolluntur ned eeriorauideant
Siciniustirirascitꝰ dr̃ ut tamen eorũ
corda ꝑ iustorum consostium conso¬
l&ꝰ Isiđor .đ. Multiapud homines
putantꝰ electi & apud dm̃ reꝓbiex
sistunt Et multiapud homines
fectio legis . pax . ẽ. Ex pec catis enĩ¬
bellanascuntꝰ & cestamina. Vbi autẽ
peccatum non fit .pax .ẽ. animae
Vbiuͦpax ẽ in disputationib: ueritas
riseorum Pecrus ap̃ .đ. De ponentes
igitꝰ omnemmalitiam & omnemdolũ
& simulationes & decractiones. & om̃s¬

Expanded text:
et cum mundi finis appropinquat, elecet cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Sic injustis irascitur Deus, ut tamen eorum corda per justorum consortium consolentur. ISIDORUS. Multi apud homines putantur electi, et apud Deum reprobi assistunt. Et multi apud homines fectio legis, pax est. Ex peccatis bella nascuntur et certamina. Ubi autem peccatum non fit, pax est animae. Ubi autem pax est, in disputationibus veritas,risaeorum . PETRUS. Deponentes igitur omnem malitiam et omnem dolum, et simulationes, e
Abbreviated transcription (Latin):
mul¬
tapueniunt. quasi operaegerint impior
Et suntimpii quiita securis̃ quasuus¬
torum factahãbeant Sunt iusti¬
atq sapientes. & opera eorumin manu
dĩ Et tamennescithomo. utrum
amorei anodio dignus sit. sed omnia
in futuro reseruantur incesta.¬
Tugit impius neminiꝑsequentem
iustus autem. quasileo confideni
absq terroreerit. Hiẽs filius sirach¬
dixit Iniustitia a gonitare ꝓani¬
tia & ds̃ expugnabiłte inimicor
tuos. Datiodĩ ꝑman& iustis. bene¬
dictiodĩ in merce dem iustifestinat
Ante hominem uita & mors. bonũ
& malum Quod placuerit ei dabi¬
tur illi Ante iudicium para iustiti¬
amtibi Qui custo dit iustitiam. con¬
tinebit sensum eꝰiꝰ. Ciꝑ sequeris
iustitiam adp̃hendes illam & indu¬
es quasipudorem honore Quicus¬
todit iustitiam. ipse exaltabitur
ne mome conterere potest : Iustur enimin¬
quid confiditutleo Cregr đ Iustitia
simodum non hab& in credulitatẽ cadit
Malitia remanentiũ mer&ꝰ uthi qui pro¬
dessepoterant festine subtrahuntur

Expanded text:
mulproveniunt, quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita sunt securi, quasi justorum facta habeant. Sed etet sapientes, et opera eorum in manu Dei, et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit, sed omnia in futurum servantur incertas nemine persequente . Justus autem quasi leo confidens, absque errore erit. JESUS SIRACH. In justitia agonizare pro anitia, et Deus expugnabit pro te inimicos tuos . Datio Dei permanet justis . Benedictio Dei in mercedem justi festinat . Ante hominem vita et mors, bonum et malum; quod placuerit illi, dabitur ei . Ante judicium para justitiam tibi . Qui custodit judicium, continebit sensum suum . Si sequaris justitiam, apprehendes illam, et indues quasi pudorem honoris . Qui custodit justitiam, ipse exaltabitur nemo me terrere potest. Justus, inquit, confidit ut leo. GREGORIUS. Justitia, si modum non habet, in crudelitatem vadit. Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant, festine subtrahantur;
Abbreviated transcription (Latin):
uita uitalis Nam istauita mortalis est.
Morio post& hominẽ in carne mundo nemoria¬
pater iustus. eo qđ ad desideratam patriam

Expanded text:
talis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriapatitur justus, eo quod ad desideratam patriam
Abbreviated transcription (Latin):
quion totocorde &anima & iustute diligamus
ria p̃dicemus. Inuitas patrũx Sicut enim
aurum & argentum ꝓbatignis. itacor monachi
tẽptatio Ubicrux xp̃i suꝑ inducitꝰ ñ p̃uale¬
bit malitia diaboli. Euseb̵ .*. Nihil terribile
ẽ. ubi adiligitꝰ Pronihil doloris ẽ. ubi fider
xp̃i ẽ. Maior ẽ quinos defendit. quãquiꝓ

Expanded text:
irtute diligimus, ria praedicemus. EX VITIS PATRUM. Sicut enim aurum et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Ubi crux Christi superinducitur, non praevalebit malitia diaboli. EUSEBIUS. Nihil terribile est ubi diligitur Christus, nihil doloris est ubi fides Christi est. Melior est qui nos defendit, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Saepeenim in ea in quib: cogitationũ nr̃arum.
sensum porrigimus quodãmentis excessu re¬
uelantis dumrequiescimur Qui nocturna
pollutione polluitur. quã uis & si extra memo¬
riã turpium cogitationũ sese ꝑsentiat inqui¬
natũ tam̃ hoc ut tẽptar&ur culpae osuae
tribuat statimq suã in munditiã flectib t̃¬
geat. Pacile uincimꝰ hostem quem uidemus
Quẽ aũ ñ uidemꝰ difficile a nob expellarede

Expanded text:
Saepe enim ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur dum requiescimus. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentit inquinatum; tamen hoc ut tentaretur, culpae suae tribuat, statimque suam immunditiam fletibus tergat. Facile vincimus hostem quem videmus: quem autem non videmus, diffici