comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fletum magnũ: it̾ũ obdormiuit. It̾m
idẽ iohes bm̃ petrũ legentẽ. Murenulaᷤ
aureas fatiemꝰ tͥ. u̾iniculas argento.
Mox ioh̾es surgens ⁊ p̾fitũ diẽ p̃ueni¬
ene: ad ĩpleuit uotũ. Hic pͥ fuit pͥmus
arbas cenobii bone uallis: ⁊ pt eccłie¬
ualentine autistes cuiꝰ uita ⁊ mors młti
m̾itis ⁊ nuracłis claruit. Plane m̾ito
siliebat: iussus est de leri de libro itite.

Expanded text:
letum magnum iterum obdormivit. Iteruidem Joannes beatum Petrum legentem: Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii BonValentinae antistes: cujus vita et mors multis meritis et miraculis claruit. Plane merito siliebat, jussus est deleri de libro vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Erat aũ scͥptꝰ aureis litt̾is ꝯtinens
noĩa p̃destinatoꝵ. Iussus gͦ apłs. cepit
leg̾e ⁊ tũ ibi legeret nom̃ ioħis illiꝰ. tol¬
le ait dũs tolle. dele eũ dele quia meũ
se futuꝵ ꝓmiserat ⁊ resiliit aꝓmsso
dicebat. Dñe m̃s est ꝑegͥnus. sle deleaᷤᷤ
ñ ꝑegͥnus s tiuis: ẽẽ debuerat. Nõ ne maiꝰ
iatob ꝑsictens in supplicatõe: ne deleas
inqͥt dñe piissime. ne deleas eũ obsecro.
Ego tͥ ꝓ eo fice iubco qd faciet qd̾ ꝓposu

Expanded text:
ri. Erat autem scriptus aureis litteris, continens nomina praedestinatorum. Jussus ergo apostolus coepit legere; et cum ibi legeret nomen Joannis illius: « Tolle, ait Dominus, tolle, dele eum, dele, quia meum se futurum promiserat, et resiliit a promisso.dicebat: « Domine, meus est peregrinus, ne deleas, non peregrinus, sed civis esse debuerat. Nonne majus acobus persistens in supplicatione: « Ne deleas, inquit, Domine piissime, ne deleas eum, obsecro. Ego tibi pro eo fidejubeo, quod faciet qu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ pͥma nr̃is ordiuis
cist̾ciensis iac̾ent᷑ fundam̃ta: erat in
eccłia lugdiuiẽsi qͥdã cłitꝰ honestus ⁊
honorabilis ioh̾es qui rumore celebri
it in nr̃o se collegio sociandũ. Q ꝓposi¬
tũ post pantos dies sb̾eunte alia cogi¬
tatõne mutauit: ⁊ ꝓ qͣdam reꝯpensatõ¬
ne talis ꝓpositi. ꝑ egͥnatonẽ scĩ iacobi
aggressus est Qya deuote ꝯpleta redi¬
ens. a domescitis gͣtulabunde susceptꝰ
ẽ ⁊ fatigatꝰ exitiñe. in cubitulũ se rece¬
pit. Qor escentiꝙ mox affuit ini uisu

Expanded text:
Cum prima nostri ordinis Cisterciensis jacerentur fundamenta, erat in Ecclesia Lugdunensi clericus honestus et honorabilis Joannes, qui rumore nostri it, in eorum se collegio sociandum. Quid propositum post paucos dies, subeunte alia cogitatione, mutavit, et pro quadam recompensatione talis propositi peregrinationem Sancti Jacobi aggressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus ex itinere in cubiculum se recepit. Quiescentique mox adfuit in visu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ qr mortuꝰ ẽ. In uito enĩ nr̃o puer qͥ¬
dam mͦ in extremis positꝰ. ab heri ⁊ nu¬
diꝰ t̾cius loq̃l am amuserat. Qui tum a
matre sua etitũ p̾stolante seruaretur
subito in hec u̾ba ꝓrupit. Uideo intiuit
scalam lucidissimã. cuiꝰ alt̾a pars celũ
alt̾a tangit muretũ. ⁊ angłi młti descẽ¬
dũt ꝑ eam ut aiam dñi stepb̃i ꝑducãt¬

Expanded text:
n vico etenim nostro puer quidam modo in extremis positus ab heri et nudiustertius loquelam amiserat, qui cum a matre sua exitum praestolante servaretur, subito in haec verba prorupit: Video, inquit, scalam lucidissimam, cujus altera pars coelum, altera tangit Muretum, et angeli multi descendunt per eam, ut animam domni Stephani D
Abbreviated transcription (Latin):
ducet. ⁊ ꝑu̾so minis ordine celestib t̾¬
rena mereantꝰ. Qm c̾te diginus est ã¬
plius ꝯsentaneũ rõi ut ꝓ carnali uictu
tarnalia magis oꝑa ⁊ negocia ex̾ceret
Nec fieret inu̾sor reꝵ aut in honoraret
minist̾iũ spiritale. S modico est nat᷑a
cõtenta. nͨ mł̃ti sola in his netessaria q̃¬
rũt quippe iimori facile satis obti¬
uenda ꝑicło. honorati inicedere uolut
placere student hõib. Delectati suꝑbi¬

Expanded text:
rdine, coelestibus terrena mercatur. Quam certe dignius, ampliusque consentaneum rationi, ut pro carnali victu carnalia magis opera et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret ministerium spirituale? Sed modico est natura contenta, nec multi sola in his necessaria quaerunt, quippe minori facile satis obtinenda periculo. Honorati incedere volunt, placere student hominibus, delectari
Abbreviated transcription (Latin):
ditem᷑ de bonis doͥ. nͨ in tot lib̾os ur̃os di¬
uidat ͦ h̾editas. Illũ p̃põitꝰ aut decanus
ut sͥ succeder plusqͣm mat̾no educauit
affectu in deliciis enutͥens ⁊ delictis. Ille
dignꝰ archidiatonati. utpote filiꝰ pͥntipĩ
magis ã si sit ep̃i cõsobrinul. in qͦ uimiꝵ
tota ẽ ep̃ata ꝓgenies. a lius undiq cir¬
cuit sedulus explorator blandit᷑. obsetͥi¬
t᷑. simuilat dissimulat: misera ꝙ sibi suf¬
fragia mendicare nõ erubescit. manib
queat in pr̃imoniũ trucifixi ⁊ bona dñi
q̃ sola et õib hodie inueniũt᷑ ex põia
Niirũ ꝑegre ꝓfc̃s est: S in plenilunio
forte ut sua districte repetat rediturꝰ.
Quis ea interitõne gradꝰ ecclesiasticos

Expanded text:
ditetur de bonis Domini, nec in tot liberos nostra dividatur haereditas. Illum praepositus aut decanus ut sibi succederet, plus quam materno educavit affectu, in deliciis enutriens, et delictis. Ille dignus archidiaconatu, utpote filius principis; magis autem si sit episcopi consobrinus, in quo nimirum tota est episcopata progenies. Alius undique circuit sedulus explorator, blanditur, obsequitur, simulat et dissimulat, miseraque sibi suffragia mendicare non erubescit, manibus ium Crucifixi et bona Domini, quae sola ex omnibus hodie inveniuntur exposita. Nimirum peregre profectus est, sed in plenilunio forte, ut sua districte repetat, rediturus. 15. Quis ea intentione gradus ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
augere: ⁊ a moris incendiũ acrius in¬
flamare. Mirũ gͦ nõ ẽ cur iste beĩanũ
tota die qͣi in thalamo ꝯmorat᷑ qͥ tał
sponse dulcedine fruit᷑ ⁊ int̾̃ hum̾os
illiꝰ requiescẽs: eiꝰ amore iugit delecta¬
t᷑. Qm putas freq̃ntes m̃tis excessus
patit᷑: qͣm sepe in extasim raptꝰ supͣ
se ip̃m ducit᷑. dũ pultritudĩs ełꝰ magni¬
tudine atronitꝰ in eꝰ ad miratõe suspẽ¬

Expanded text:
rius inflammare. Mirum ergo non est, cur iste Benjamin, tota die quasi in thalamo commoratur, qui talis sponsae dulcedine fruitur, et inter humeros illius requiescens, ejus amore jugiter delectatur. Quam putas frequentes mentis excessus patitur, quam saepe in extasim raptus, supra seipsum ducitur, dum pulchritudinis ejus magnitudine attonitus, in ejus admiratione suspen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsenseris desid̾ia tua ccͣ exc̾iores delet¬
tatõnes affici ⁊ cogitatões tuas in eis
iugit̾ occupari cũ magna sollicitudĩe
ꝯpelle intrare: ut pꝰsis saltẽ ex eis int̾im
cedinis degustatõe allecta ad mitum
rõis sponte occurr̾e ⁊ in unitimis fixa
stare didicerit: ecc̃ĩe utiz noie ult̾ius

Expanded text:
senseris desideria tua circa exteriores delectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possis saltem ex eis interim cedinis degustatione allecta, ad nutum rationis, sponte occurrere, et in intimis fixa stare didicerit, Ecclesiae utique nomine, ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
lanus soleant sponsus ⁊ sponsa suuł
morari: amoris obsecuiis in alt̾utrũ
occupari mutus ãplexib ⁊ caritate
alt̾na conforieri. Mirande gͦ pulcͥtudi¬
nis ⁊ forme singłaris infallor p̃roga¬

Expanded text:
lamis soleant sponsus et sponsa simul morari, amoris obsequiis, in alterutrum occupari, mutuis amplexibus, et charitate alterna confoveri. Mirandae ergo pulchritudinis, et formae singularis, ni fallor, pr
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo wigfrido coloniensiũ archiep̃a¬
tũ suscepit uir głosus bruno fr̃ otcho¬
nis imꝑatoris. Qui qͣlis qͣnͣtus ne fu¬
erit apud dm̃ ⁊ hoĩes. lector ediscat in
uita ip̃ius. qͣm rogerus luculent᷑ scͥp¬
sit. Huiꝰ studio tnͣslata sunt a roma
coloniam: corꝑa scõꝵ elisii patrocli pͥ¬
uari gregorii cũ baculo sc̃ĩ pt̃a. Aluo¬
eusdẽ .xuiiͦi. ludouico francoꝵ rege mor-¬
tuo: lothariꝰ filiꝰ eiꝰ ex gerb̾ga sorore
imꝑatoris: regnauit anis xoci. Ex¬

Expanded text:
Mortuo Wicfrido Coloniensium archiepiscopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora sanctorum Elifii, Patrocli, Privati, Gregorii, cum baculo sancti Petri. edeunt. Ludovico Francorum rege mortuo, Lotharius, filius ejus ex Gerberga sorore imperatoris, regnavit annis 32. B
Abbreviated transcription (Latin):
ũ tuũ ẽ caro tua: qͣ uestitꝰ ad nos ꝓcessis¬
ti. ⁊ latiusti qͥdẽ ꝑfidos: s fidelib tuis
te ip̃m ostendisti. sic̃ ⁊ usq hodie. Sub
hͦ pallio: abscõdita ẽ maxĩa fortitudo
tua. O fortissime sanson: qͣm dilectõnẽ
nõ diligenti te ad ultimũ nõ celasti. ut
inimicã: u̾teres in amitã : In tm̃i ama
⁊ fortitudo tua infirmaret᷑. S ꝙ stultũ¬

Expanded text:
uum est caro tua qua vestitus ad nos processisti; et latuisti quidem perfidos, sed fidelibus tuis teipsum ostendisti sicut et usque hodie. Sub hoc pallio abscondita est maxima fortitudo tua , o fortissime Samson, quam etiam dilectae et non diligenti te, ad ultimum non celasti, ut inimicam verteres in amicam. In tantum amaset fortitudo tua infirmaretur. Sed quod stultu
Abbreviated transcription (Latin):
petͣ excisũ. qr amita tua fidelis aĩa ortꝰ
ꝯclusus ẽ: ⁊ renouat᷑ cotidie ĩ agnitõe
tua. ⁊ solidat᷑ in petͣ amoris tur: cõse¬
bituli tui. Ibi te ambunt fortes doc¬
tissimi nõ solũ tarnis illecebrias s ⁊̃
potestates aereas noctͣnos ꝙ tuores
tuus nõ uidebit helyseũ. Remansit
tñ ei palliũ tuũ: in memoriã tui. ut
p̃sentia absentie tue dolorẽ eiꝰ semꝑ

Expanded text:
fidelis anima hortus conclusus est , et renovatur quotidie in agnitione tua, et solidatur in petra amoris tui, conse secreto cubiculi tui. Ibi te ambiunt stissimi, non solum carnis illecebras, sed etiam potestates aereas, nocturnosque timores tuus non videbit Eliseus: remansit tamen ei pallium tuum in memoriam tui, ut praesentia absentiae tuae dolor
Abbreviated transcription (Latin):
bardi ꝯiurauerãt. ut nõ patent᷑ ꝙ̃ libet
dũm qͥ aliud qͣm ip̃i uellent cõtͣ se age¬
ret: qͦsdam epõs in uincula ꝯiecit. Et
quia ep̃c medio laueũ fuga lapsus est.
imꝑator suburbia mediolani incendit.
Die uͦ pentecostes. tũ imꝑator in parua
aliqui mẽte exced̾ent aliqͥ spm̃ exalarẽt
Uruuo u̾o ep̃t qͥ missam cauebat ⁊ secre¬
zarius imꝑatoris cũ aliis trib. dixer̃t
se int̾ missaꝵ sollẽpnia uidisse scm̃ am¬
brosiũ. imꝑatori indignando ꝯminatẽ¬
Tũc imꝑator italia discessit. Pridie idꝰ¬
triaii eclipsis solis fuit: ⁊ pridie nouas
uinii imꝑator obiit.

Expanded text:
t non paterentur quemlibet dominum, qui aliud quam ipsi vellent, contra se ageret, quosdam episcopos in vincula conjecit, et quia episcopus Mediolanensis fuga lapsus est, imperator suburbia Mediolani incendit. Die pentecostes, cum imperator in parva aliqui mente excederent, aliqui exalarentcretarius imperatoris cum aliis tribus dixerunt, se inter missarum sollemnia vidisse sanctum Ambrosium, imperatori indignando comminantem. Imperator Italia decessit. Pridie Idus Maii eclipsis solis fuit, et pridie Nonas Junii imperator obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̃ simł ui se fungit ⁊ hoĩs incessum
⁊ nauis remigiũ ⁊ auis uolatũ libet in
hec: poetise illiꝰ sb̃ sannatõius elogio. ꝓ¬
clamare. Humano capiti c̾uicẽ putor
etͥnã iung̾e si uelit. ⁊ uarias inducere
plumas ⁊ c̾¬

Expanded text:
is incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas
Abbreviated transcription (Latin):
nulle lame. nulle sb̃ sãnatões ⁊ corruga¬
tões uariũ nulle ualgia ⁊ ꝯtortõnes labi¬
oꝵ q̃ pulcritudinẽ faciei ⁊ detorẽ discipli¬
ne de formant. Est enĩ facies: spetulum
discipline. Cui tanto maior custodia ad¬
hibenda est. qͣnto minꝰ si qͥd in ea ptr̃m fu̾it
celari potest. Temꝑanda est gͥ facies et
modificanda in gestu suo ita ut nͨ ꝓt̾ue
exasꝑet᷑. uͭͨ mollit̾ dissoluat᷑ s semꝑ ha¬
beat ⁊ rigidã dulcedinẽ ⁊ dulcẽ rigorem
Alii naingant uͥchiis incedentes: ⁊ du

Expanded text:
ugationes narium, mille valgia et contortiones labiorum, quae pulchritudinem faciei et decorem disciplinae deformant. Est enim facies, disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid in ea peccatum fuerit, celari potest. Temperanda est igitur facies et mortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. A
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatẽ in qͥrendã eẽ in nob̃. qͣm̃ in ꝓpci¬
mis. Cõsiderãs inqͥens te ip̃m: hoc
est qͣmͣ facilis ad temptandũ qũã ꝓ¬
nus ad p̾candũ qͣtinꝰ ex tui ꝯsideratõe
mitescas: sitq ad succͣrendũ aliis. in
spũ lenitatis accedas. Alioqͥn. si mo¬
nentẽ nõ audis discipulũ arguentem
time magistrũ. ypocrita inqͥt: eice pͥ¬

Expanded text:
itatem inquirendam esse in nobis, quam in proximis; considerans, inquiens, teipsum, id est, quam facilis ad tentandum, quam pronus ad peccandum: quatenus ex tui consideratione mitescas, sicque ad succurrendum aliis in spiritu lenitatis accedas. Alioquin si monentem non audis discipulum, arguentem time Magistrum: Hypocrita, ejice pr
Abbreviated transcription (Latin):
siue uestib uicedit. ⁊ uacuo uentre
splenderis: pariꝑi uero ad lanuã clamã-¬
ti ñ porrigit᷑ panis. Et ut u̾m fate¬
Sic agit discretꝰ. nõ ad tempꝰ s assidue
ne adu̾sariis tradat᷑ castrũ. ne ⁊ ip̃e

Expanded text:
sine vestibus incedit, et vacuo ventre splendens, pauperi vero ad januam clamanti non porrigitur panis, et, ut verum fateSic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
In ep̃atu siquidẽ lingonensi sitũ
noscitur ẽẽ cenobiũ noie molisonꝰ. fama
celeb̾rimũ. religione ꝯspituũ. hoc a sui
etordio magnis sb breui tꝑe diuina de¬
mentia sue gr̃e mun̾ib illustrauit uirꝰ
illustrib nobilitauit. nec minꝰ amplũ
possessionib qͣm claꝵ uirtutib reddidit
Cet̾um qi possessionib uirtutib ꝙ diu¬
turna nõ solet ẽẽ societas hoc quidã ex
illa sc̃a cõgregatõe uiri nimirũ sapien¬
tes altius intelligentes. elegerũt potiꝰ
studiis celestib occupari. qͣm t̾renis in¬
plicari negotiis. Unde ⁊ mox uirtutũ a¬
matores de pauꝑtare fecunda uiroꝵ cepe¬

Expanded text:
iscopatu Lingonensi situm noscitur esse cenobium nomine Molismus, fama celeberrimum, religione conspicuum. Hoc a sui exordio magnis sub brevi tempore divina clementia sue gratie muneribus illustravit, viris illustribus nobilitavit, nec minus amplum possessionibus, quam clarum virtutibus reddidit. Ceterum quia possessionibus virtutibusque diuturna non solet esse societas, hoc quidam ex illa sancta congregatione viri nimirum sapientes altius intelligentes, elegerunt potius studiis celestibus occupari, quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatores de paupertate facunda viro
Abbreviated transcription (Latin):
erant regulã obseruari: loqunt᷑ alt̾u¬
trũ qd̾ singłos moues. parit̾ ꝙ int̾ se
tͣctant. qͣlit̃ illũ u̾siculũ adimpleant
Reddam tibi uota mea: q̃ distinterunt
monachi una cũ pr̃e ip̃ius monast̾ii bẽ
uidelicet memorie rob̾to egressi ꝯmuni
tos labores ac nimias diffiuiltates
qͣs om̃s in xp̃o pie uiu̾e uolentes pati
ñte est: tandem desiderio potiti cist̾ciũ
deuenerũt locũ scilicet tũc horroris et
uaste solitudinis. S milites xp̃i. loci as

Expanded text:
observari, locuntur alterutrum, quod singulos movet, pariterque inter se tractant, qualiter illum versiculum adimpleant, Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt monachi, una cum patre ipsius monasterii, beate videlicet memorie Roberto, egressi, communi  post multos labores ac nimias difficultates, quas omnes in Christo pie vivere volentes pati necesse est, tandem desiderio potiti, Cistercium devenerunt, locum tunc scilicet horroris et vaste solitudinis. Sed milites Christi, loci as
Abbreviated transcription (Latin):
uideũ uendid̾it. Et nos gͥ scd̾m iuditiũ legiꝰ
mori debetis. Dicto decreto. uario dat cor-¬
pora leto. Non enĩ õs una coh̾cuit pena
sed singłis suigła sũt gen̾a mortis ꝓpo¬
sita. elliũ uidelicet ignis cremauͭ alter¬
u̾o ferrei pectinis unguib lac̾atus expi¬
tauit aliũ mors q̃uis diu̾sa cõsũpsit:

Expanded text:
sententia. Et vos igitur secundum judicium legis mori debetis. « Dicto decreto, vario dat corpora leto. » Non enim omnes una coercuit poena, sed singulis singula sunt genera mortis proposita. Alium videlicet ignis cremavit, alter ferrei pectinis unguibus laceratus exspiravit, alium vero mors quaevis diversa consumpsit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ allatũ ẽ iac̾et tanta signoꝵ ⁊ utu¬
tũ gr̃a in nõie eiꝰdẽ mr̃is enituit. ut
a nullo mortaliũ uł enum̾iari uł e¬
narrari possuit Oͦꝵ q̃dã tanti stu-¬
poris ẽẽ dicũt᷑. ut humanã fidẽ ex¬
cedãt: nisi certũ eẽt deũ ꝓ qͦ idẽ mar¬
tir passus ẽ omia fac̾e posse. Anno
xuͦi corꝑa marcellini ⁊ petri mar
tyꝵ de roma sublata ⁊ in frantiam

Expanded text:
 allatum fuerat, jaceret, tanta signorum et virtutum gratia in nomine ejusden martyris enituit, ut a nullo mortalium vel enumerari vel enarrari possint. Quorum quaedam tanti stuporis esse dicuntur ut humanam fidem excedant, nisi certum esset, Deum, pro quo idem martyr passus est, omnia facere posse. 826. 12. 5. Corpora Marcellini et Petri martyrum de Roma sublata et in Franciam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi qͦsdã exauctorauit: alios exiliauit.
alios bonis pͥmauit: ac ꝑ hͦ filioꝵ ⁊
optimantes suos magis cõtͣse exac̾bauit
indich qͣi causã maloꝵ abdicauit.
⁊ ad agendã pẽitẽtiã inclusus est. Sol
⁊ luna ꝑ eclipsim deficiũt. Anno .xͦx.
ludouitus imꝑator relaxatus arma ⁊
imꝑiũ ⁊ uxorẽ accepit: ac filiũ lochariũ
instituto bonefacii pp celebiabãt. Hoc
tẽꝑe reliqͥe uiti nrris a parisiꝰ ad corbe¬
iam saxonie tnͣsferũt᷑. uñ ep̃i franti
testati sũt: qd̃ ab illo tẽꝑe gła francoꝵ
ad saxones tͣnslata sit. Ebdo remoꝵ ar¬
chiep̃s deponit᷑: alii q młti qͥcũ eo in
deiectõnẽ ludouiti imꝑatoris ꝯspirau̾¬
ant dãpnant᷑ ⁊ exiliant᷑ Crono gͣphꝰ.
nales hoĩes dc̃i sũt. eo ꝙ pͥmũ ab illa
.xxͦuͦ. ludouitꝰ imꝑator filio suo locha¬
rio sb̾ fide ad se uenienti recõciliat᷑ ei q
ꝑaliqͦt dies plu̾ni iuistar scellaꝵ igni¬
łĩ ꝑ celũ discurre uident᷑ .xxxu. E¬

Expanded text:
s exauctoravit, alios exsiliavit, alios bonis privavit, ac per hoc filios et optimates suos magis contra se exacerbavitJudith, quasi causam malorum, abdicavit. et ad agendam poenitentiam inclusus est. Sol et luna per eclypsim deficiunt. 834. 20. 4. Ludowicus imperator relaxatus, arma, imperium et uxorem recipit, ac filium Lotharium instituto Bonefacii papae celebrabant. Hoc tempore reliquiae Viti martyris a Parisius ad Corbeiam Saxoniae transferuntur; unde ipsi Franci testati sunt, quod ab illo tempore gloria Francorum ad Saxones translata sit. Ebbo Remorum archiepiscopus deponitur; aliique multi, qui cum eo in dejectionem Ludowici imperatoris conspiraverannales homines sunt dicti, eo quod ab illa xigunt. Ludovicus imperator filio suo Lothario sub fide ad se venienti reconciliatur, eiqupost aliquot dies plurimi instar stellarum igniculi per coelum discurrere videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ cũ uxore ⁊ filus ⁊ sua ꝑte
danoꝵ maguntie baptizat᷑: ⁊ ab un¬
ꝑatore munerib ⁊ parte frisie in bñ¬
ficiũ sibi data honorat᷑. Hilduinꝰ ab-¬
bas sc̃i dyonisi sacri q palatii archi¬
capellanꝰ romani mittẽs. a ppͣ euge¬

Expanded text:
norum cum uxore et filiis et sua parte Danorum Moguntiae baptizatur; et ab imperatore muneribus et parte Fresiae in beneficium sibi data honoratur. Hilduinus, abbas de Sancti Dionisii sacrique palatii archicapellanus, Romam mittens a papa Euge
Abbreviated transcription (Latin):
nõie dicens. A ue tundale. Qrid agis:
⁊ audiens se ꝓprio noĩe salutatũ. P
timore simul ⁊ gaudio sic respondit.
Heu dñe p̃r. circũdederũt me dolores
inferni: põtu pauerunt me laq̃i mor¬
tis. Cui angłs. modo meuotas dñm

Expanded text:
 Tondale; quid agis? et audiens se proprio nomine salutatam, prae timore simul et gaudio sic respondit: « Heu, domine Pater! circumdederunt me dolores inferni, praeoccupaverunt me laquei mortis. » Cui angelus: « Modo me vocas dom
Abbreviated transcription (Latin):
dientes ⁊ mala q̃ minabant᷑ se. nõ
pꝰse in ferre audientes: blasphena-¬
uerunt dnũi. Iniꝰtũ eũ ẽẽ dicentes.
rant se mutuo ꝑturiebãt ⁊ iumi¬
o fetore relicto: cũ ingenti tristicia
⁊ ĩdignatõe recesserũt. Angłs ã p̃ce¬
dens: dixit ad aĩam. Seq̃re me. At
ris isti retͦ me capient. ⁊ et̾nis ignib
ꝓ nobis qͥs ꝯͣ nos. Cadent a lat̾e tuo

Expanded text:
 minabantur, se non posse inferre videntes, blasphemaverunt Deum, injustum eum esse dicentes; rant, se mutuo percutiebant; et nimio fetore relicto, cum tristitia et indignatione recesserunt. Angelus vero praecedens dixit ad animam: « Sequere me. » ris, isti retro me capient, et aeternis ignibus s nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ego semꝑ te set̃ibar anatiuitate tua
quotum ibas: ⁊ nũꝙͣ cõsiliis meis
maleditis insultabat. Ecce inqͥt ille.
Esto gͥ setura ⁊ leta: qr patieris pau¬
ta de młtis q̃ merueras. Det̃re me ⁊¬

Expanded text:
Ego semper te sequebar a nativitate tua, quocunque ibas: et nunquam consiliis meis maledicus insultabat: « Ecce, inquit, ille, Esto igitur secura et laeta; quia patieris pauca de multis, quae merueras. Sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs: si sic̃ cetera. sic ⁊̃ uidẽ poss sem¬
ip̃m. Ꝙ cũ int̾iori oculo sit cõcessũ: si
ad ext̾ioris exemplũ se ip̃m negligens
uacat circa aliena. ⁊̃ cũ młtũ uult non
sufficit redire ad se ip̃m. Tibi gͦ uata.
mlt̾a tu ip̃e tͥ sollicitudinis es mat̾ia
Exclude ⁊̃ ab ocłĩs ext̃iorib ꝙ cõsueuis¬

Expanded text:
e posset semetipsum. Quod cum interiori oculo concessum sit, si ad exterioris exemplum seipsum negligens, vacat circa aliena; etiam cum vult, non sufficit redire ad seipsum. Tibi vaca: multa tu ipse tibi sollicitudinis materia es. Exclude etiam ab oculis exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis pr. Deo debes pietatẽ cui totũ¬
te inpendas: ꝯscĩe tue honorẽ corã qua
pͥcare erubescas. pr̃i spũali obedientiã
caritatis ad qũe de om̃ib recurras.
In suꝑ ⁊ gͣtũ me ħeas. ad clam tͥ ⁊ quar¬
tũ: ⁊ quari du paruulus es ⁊ donec
plemus ad discã dĩnã cogitare p̃senti¬
am. pedagogũ tibi ꝓcurabo. Elige tͥ
tu ip̃e cõsilio meo hoĩem: cuiꝰ uite ex¬
emplar sit cordi tuo insederit reu̾entia
in heserit. ut q̾tiens eius recordatꝰ fũis
ad reuerentiã cogitati assurgas: ⁊ tem¬
ip̃m ordines ⁊ cõponas: qui cogitatuꝰ
bet tͥ cogitata scã eiꝰ seru̾itas: cõsolatõ¬
arguat emendare cogeris. Dic ẜ p̃cep

Expanded text:
ualis pater. Deo debes pietatem, cui te totum impendas: conscientiae tuae, honorem, coram qua peccare erubescas: patri spirituali, obedientiam charitatis, ad quem de omnibus recurras. Insuper ut gratum me habeas, addam tibi et quartum: et quandiu parvulus es, et donec plenius addiscas divinam cogitare praesentiam, paedagogum tibi procurabo. Elige tibi tu ipse consilio meo hominem, cujus vitae exemplar sic cordi tuo insederit, reverentia inhaeserit, ut quoties ejus recordatus fueris, ad reverentiam cogitati assurgas, et temetipsum ordines et componas: qui cogitatus ibet tibi cogitata sancta ejus severitas; consolatioarguat, emendare cogeris. Sic, secundu
Abbreviated transcription (Latin):
simł de celo in t̾rã cecidisse uise sunt. Inter
qͣs unã maximã labi in t̾rã cũ quidã ĩ fr̃a¬
cia stuperet. ⁊ notato loco ubi labi uisa ẽ
aqͣm ibi fudisset. firnũ cũ feruoris sono
ude exire magis stupuit. In comitatu

Expanded text:
s de coelo in terram cecidisse visae sunt. Inter quas unam maximam labi in terram cum quidam in Francia stuperet, et notato loco ubi labi visa est, cum aquam ibi fudisset, fumum cum fervoris sono inde exire magis stupuit. Henricu
Abbreviated transcription (Latin):
ad uii. milia orandi uoto ierosolimã pe¬
tentes ab arabitis ĩ parasdeue ĩ quodã
milia reu̾si sint.. Asluo .xͦ. cometes
apparuit. tota paschali eb domada. Ha¬
rinuch norda uimbroꝵ rex cũ nulle pene
nauib uenit ĩ angliã regnaturꝰ. ⁊ ĩ ur¬
be eboraca plusꝙͣ nulle laicos ⁊ centũ

Expanded text:
ad septem milia orandi voto Hierosolimam petentes, ab Arabitis in parasceve in quodam milia reversi sint. 1066. 10. 6. Cometes apparuit tota paschali ebdomada. Harwich rex Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plu
Abbreviated transcription (Latin):
eruit: in unã lacunã defluit q̃ ẽ uł pͥnci¬
pũ auaritia: uł cͥcũpositaꝵ gẽtiũ ferotia.
Mortuã ⁊ pene exhaustã norchinãniã. in¬
gẽs petuniis sustentat anglia: donec ⁊
ip̃a fortassis exactoꝵ uolentia suctũbat

Expanded text:
t, in unam lacunam defluit, quae est vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia. Mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis exactorum violentia succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
mãnie ⁊ britannie portentũ uisũ
est: in una uł potꝰ duab mulierib. Duo
erant capita ⁊ .iiiiͦ. brachia cet̾a gemina
oĩa usq ad umbilirũ In feriꝰ singula oĩa
Ridebat comedebat. loq̃bat᷑. una: flebat.
esuriebat tacebat alt̾a. Ore gemino m̃a¬
ducabat᷑ s uno meatu dig̾ebat᷑ Una de¬
fũcta suꝑuixit alt̾a pene triennio mortu¬
am potẽs portãs. donec ⁊ ponde̾ molis
⁊ uidore cadaueris defecit. putatũ est a
q̃bdã ⁊ litr̾is traditũ cid̾ hemulieres ã¬
gliã ⁊ norchinãniã significarẽt. Q̃ dimiᷤᷤ

Expanded text:
manniae et Britaniae portentum visum est in una, vel potius duabus mulieribus. Duo erant capita, et quatuor brachia, caetera gemina omnia usque ad umbilicum; inferius singularia omnia. Ridebat, comedebat, loquebatur una; flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabantur, sed uno meatu digerebatur. Una defuncta supervixit altera, pene triennio mortuam portans, donec et pondere molis, et nidore cadaveris defecit. Putatum est a quibusdam, et litteris traditum, quod hae mulieres Angliam et Normanniam significarent; quae divi
Abbreviated transcription (Latin):
distulit. ut uos pͥus udicetis ad correc¬
tõnẽ: ne ip̃e ptꝰ cũ iudicare ceꝑit. uidi¬
cet ad dãpnatõnẽ. Uos enĩ nõ qͣi iudi¬
ces criminũ ad ꝑcuciendũ positi estis:
s qͣ iuidices morboꝵ ad sananidũ. ui¬
dete gͦ languidũ in manib ur̃is: q̃
uob̾ misericors ille samaritanꝰ cõmisit

Expanded text:
distulit, ut vos prius judicetis ad correctionem, ne ipse post cum judicare coeperit, judicet ad damnationem. Vos enim non quasi judices criminum ad percutiendum positi estis, sed quasi judices morborum ad sanandum. Videte ergo languidum in manibus vestris, quem vobis misericors ille Samaritanus commisit
Abbreviated transcription (Latin):
Dolus pcc̃ores iustificare potest: tũ
ut humanã ꝯscĩam de sua pietate c̾
simłem suũ familiariꝰ ⁊ fidutialiꝰ
tẽ uid̾e potest. s hõ dm̃ indulgentem
uid̾e ñ potest. Idcirco uoluit ds̃ ut hõ
eẽt. ds̃ hõ ft̃s ẽ. qͥ nec falleret᷑ iudi¬
cando. nͨ falleret nuserando. Sic om̃e
iudiciũ datũ ẽ filio diuina potestate
in ꝑticipatõnẽ hõi tͣnͣsfusa ut hõ ptc̃a
dimitt̾et. iuxͣ tñ diuinũ iuditiũ cũ idẽ

Expanded text:
 peccatores justificare potest; tamen ut humanam conscientiam de sua pietate cersimilem suum familiarius et fiducialius tem videre potest, sed homo Deum indulgentem videre non potest. Idcirco voluit Deus ut homo esset, Deus homo factus est, qui nec falleretur judicando, nec falleret miserando. Sic omne judicium datum est Filio , divina potestate in participationem hominis tranfusa, ut homo peccata dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
noctis sabb̃o aute ramis paliaꝵ. et
nuos dies. In .iiii. aũ fix. uentꝰ max¬
imꝰ. ⁊ nimia fuit pluuiaꝵ mundatõ
Qua die int̾ritorio neruoꝵ iuxta gan¬
danũ sac̾dos missa celebrata. fulmi¬
ne ictꝰ occubuit: ⁊ int̾ritorio rem̃si qͥ¬
da cl̾icus tẽpestate ꝑiit. Bonitrua
fulgura grandines ⁊ tẽpestates: diu̾¬
sa ħ anno hoĩb intulerũt ĩ cõmoda.
Lhodouitꝰ rex francoꝵ apalestina ua¬
uigans. ut in pacͣam rediret grecoꝵ
naues in cͣnt. Cũq ab eis imꝑatori
cur foliũ obsidenti p̾sentandꝰ teduci¬
t᷑. georgiꝰ dux nauiũ regis sicilie e¬
os agg̃dit᷑. Siqͥdẽ uastatis ⁊ spolia¬
tis grecoꝵ ꝓuinciis usq ad ip̃am
urbem regiam ꝯstantinopolim ac¬
cedens. sagitas aureas in palatiũ
ĩꝑatoris iecerat. ⁊ incensis sburba¬
ius de fructu ortoꝵ regis iuolent̾
tulerat Uñ rediens. naues grecoꝵ
in cͤrit captis ludouicũ regẽ eripuit.
s captos regis obtentu dimittit.¬

Expanded text:
noctis, sabbato ante ramos palmarum; et nuos dies. In 4 autem feria ventus maximus et nimia fuit pluviarum inundantia. Qua die in territorio Nerviorum juxta Gandavum sacerdos, missa celebrata, fulmine ictus occubuit, et in territorio Remensi quidam clericus tempestate periit. Tonitrua, fulgura, grandines et tempestates, diversa hoc anno hominibus intulerunt incommoda. Ludovicus rex Francorum a Palestina navigans, ut in patriam rediret, Grecorum naves incurrit. Cumque ab eis imperatori Curfolium obsidenti presentandus deducitur, Georgius dux navium regis Siciliae eos aggreditur. Siquidem vastatis et spoliatis Grecorum provinciis, usque ad ipsam urbem regiam Constantinopolim accedens, sagittas aureas in palatium imperatoris jecerat, et incensis suburbanis, de fructu ortorum regis violenter tulerat. Unde rediens, naves Grecorum incurrit, captis Ludovicum regem eripuit, sed captos regis obtentu dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝯuentib coniuente ⁊ pp̃ eugenio
ut abbas clareuallis iħosolimã ad
alios ꝓuocandos mtt̾et᷑. gnͣdis
it̾m sermo de ꝓfcõne tnͣsmarina
celebratur. S ꝑ cisc̾cien ses mona¬
chos totũ cassat᷑ c¬

Expanded text:
ciam conventibus, conivente etiam papa Eugenio, ut abbas Clarevallis Jerosolimam ad alios provocandos mitteretur, grandis iterum sermo de profectione transmarina celebratur; sed per Cistercienses monachos totum cassat
Abbreviated transcription (Latin):
riunt᷑. Hanc obtimoꝵ uiroꝵ mi¬
gratõnem forte significauit: qd̾
in pago suessonico eodẽ anno ac¬
cidit. Cũ enĩ hyemaligelu t̾ra ue¬
hem̃t̾ induruiss: cespis plunine
longitudĩs ⁊ latitudĩs de t̾ra sb̃i¬
to a uulsus. longe ad aliũ locum

Expanded text:
. Hanc optimorum virorum migrationem forte significavit, quod in pago Suessonico eodem anno accidit. Cum enim hiemali gelu terra vehementer induruisset, cespes plurimae longitudinis et latitudinis, de terra subito avulsus, longe ad alium locum
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ĩ ħ articło desut ẽẽ p̃co: ꝓut ip̃e ue¬
phandus q̃ a fidelib captꝰ fuit ⁊ qͦn¬
dã fr̃ dnũicus qui comes illiꝰ erat et
ab ip̃o lictore ꝑcussus dieb aliquib
suꝑuixit pꝰtea retulerũt. Sicut gͣnũ
frumenti cadeus ĩ t̾rã ⁊ infideliũ ma¬
nib ꝯp̾ssũ ⁊ mortuũ uberẽ ꝯfurgit
ĩ spicam: sic botrus ĩ torcłari calca

Expanded text:
n hoc articulo desiit esse preco, prout ipse nephandus, qui a fidelibus captus fuit et quondam frater Dominicus, qui comes illius erat, ab ipso littore percussus, diebus aliquibus supervixit, postea retulerunt. Sic granum frumenti cadens in terram et infidelium manibus compressum et mortuum uberem consurgit in s
Abbreviated transcription (Latin):
dũ illũ ñ diu̾tentẽ ab hoste s exhibentẽ
se ꝓtinus hostiã ⁊ cesoris sustinẽtẽ iu
patientia truces ictꝰ. dimisit sp̃u pe¬
tente suꝑna in ip̃o loco passionis oc¬
cisũ ip̃o qͦ sacͥlego ꝑtussuras in xp̃i
ministrũ geminas incultante ille ñ
q̃rula uoce mmurãs s sufferẽs oĩa

Expanded text:
dum illum non divertentem ab hoste, sed exhibentem dum illum non divertentem ab hoste, sed exhibentem se protinus hostiam et cesoris sustinentem in patientia truces ictus dimisit, spiritu petente superna, in ipso loco passionis occisum. Ipso quoque sacrilego percussuras in Christi ministrum geminas inculcante, ille non querulosa voce murmurans, sed sufferens omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cipalit᷑ adño accentis ⁊ crebͥs suppli¬
catoĩb postulasse ꝓbat᷑ qd̾ ñ sineret
eũ in hac luce raigͣre nͥ sũpto ꝓ illa
calice passionis Unde qr m̾uit tantꝰ
alletha sp̃alẽ palmã de pugna tam
strenua reportare ac ĩ celibẽ pr̃iam
morãtiũ pͥor eiat mediolanũ ꝑger
ꝓ exeꝙ̃. da inqͥsitõe circa ħeticos sibi
ab apłica sede ꝯmissa sicut in publi¬
ca p̃dicatõe p̃dix̾at: qͥdã de ip̃oꝵ ħe¬
ticoꝵ credentib p̾te illoꝵ inductu ⁊
p̾cio in eũ it̾ salutaris ꝓpoĩti ꝓ seq̃u¬
tẽ funestus ĩsiliit. In agnũ utiq lu¬
pꝰ. ferus ĩmitẽ ĩ piũ ĩpius. furbũduᷤ
ĩ mansuetũ. in modectũ effrenis. pro¬
phanus in scm p̃sumit in sultũ. ex̾¬
cet conatũ. mortẽ intẽptat. Saccũ
aũ illiꝰ caput gladio crudelit̾ inpe¬
teus dicis in ip̃m in p̾ssis ułnerib
⁊ saciato sangne iusti euse uenerã¬

Expanded text:
cipaliter a Domino attentis et crebris supplicipaliter a Domino attentis et crebris supplicationibus postulasse probatur, quod non sineret eum ex hac luce migrare, nisi sumpto pro illa calice passionis. Unde quia meruit tantus athleta specialem palmam de pugna tam strenua reportare ac in celibem patriammorantium prior erat, Mediolanum pergeret pro exequenda inquisitione contra hereticos sibi ab apostolica sede commissa, sicut in publica predicatione predixerat, quidam de ipsorum hereticorum credentibus, prece illorum inductus et pretio, in eum iter salutaris propositi prosequentem funestus insiliit. In agnum utique lupus, ferus in mitem, in pium impius, furibundus in mansuetum, in modestum effrenis, prophanus in sanctum presumit insultum, exercet conatum, mortem intentat. Sacrum autem illius caput gladio crudeliter impetens, diris in ipsum impressis vulneribus, et satiato sanguine iusti ense, veneran
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõib dñi excebat᷑ assidue ut eo
circa licita totalit̾ occupato locũ
in ip̃o illicita ñ ħerẽt ⁊ aspũalib
neqͥciis tutus eẽt. Nocturna qͥdẽ si¬
lentia humane deputata qͥeti pt̾
tetͣrebat. ⁊ sõpni tẽpꝰ ugiluis occupabat
Dies aũ inpendebat ꝯmodis aĩaꝵ uł
sedulis ĩminendo p̃dicatoib uł ꝯfessi¬
onũ audientie insistendo aut ħetitũ
dogiia pestifeꝵ ualidis rõnib ꝯfutã¬
do ĩ qͥb spũales douo gr̃e noscit᷑ claru¬
tate letꝰ obedientia placidus. benigni¬
tate suauis. pietate ꝯpaciens. pacien¬
tia. ꝯstans. cantate p̾stabił. ⁊ in cũctis
moꝵ maturitate ꝯpositꝰ alios ꝓfusis
uͥtutũ aromatib attͣhebat. Fuẽs qͦ
amator fidei. cultor p̃cipinis. ꝓpug¬
nator ardentõr sic aĩo suo illã ĩp̾sserat
redũdans fauus copiose distillans sẽ¬
ꝑ illiꝰ docum̃ta suauia ꝓpiabat. P
hac inꝙͣ mortẽ sb̾ire cupiens hoc̃ prĩ¬

Expanded text:
ficationibus Domini exercebatur assidue, ut, eo circa licita totaliter occupato, locum in ipso illicita non haberent et a spiritualibus nequitiis tutus esset. Nocturna quidem silentia, humane deputata quieti, poet sompni tempus vigiliis occupabat. Dies autem impendebat comodis animarum, vel sedulis imminendo predicationibus, vel confessionum audientie insistendo aut hereticum dogma pestiferum validis rationibus confutando, in quibus specialis dono gratie noscitur clarutate lenis, obedientia placidus, benignitate suavis, pietate compatiens, patientia constans, caritate prestabilis et in cunctis morum maturitate compositus, alios profusis virtutum aromatibus attrahebat, fervens quoque amator fidei, cultor precipuus, propugnator ardentior, sic animo suo illam impresserat,redundans favus copiose distillans semper illius documenta suavia propinabat. Pro hac inquam mortem subire cupiens, hoc prin
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs uͦ scl̃aris honor excogitari potest.
qui ñ prorsus in tãte sublimitatis cõ¬
ꝑatõe in lescat. Nõ uiuꝰ siqͥdẽ ciuitatis
aut ppłi seu regionis uniꝰ. s imnier¬
sitatis iudices. hñt p̾sid̾e cũ xͦ. Nec so¬
lũ hoĩes. s ip̃os angłos iudicabũt.
qͥ ꝑentẽ ad moditũ napor̃ẽ p̾sentis głe
dedigñates ⁊ exsufflantes. inꝑiũ xͥ u
felix ꝓrsus ambitio. q̃ ambire mag¬
na non nouit. q̃rẽs de modico crescere
de maximo uiniui. Amant .ii. cathedrã
pͥmad: q̃ uelud grossi ficuũ uelotiter
sũt tasure. Hec .i. ẽ ꝑfc̃oꝵ gła singla

Expanded text:
ularis honor excogitari potest, qui non prorsus in tantae sublimitatis comparatione vilescat? Non unius siquidem civitatis aut populi seu regionis unius, sed universitatis judices habent praesidere cum Chrislum homines, sed et ipsos angelos judicabunt , qui parentem ad modicum vaporem praesentis gloriae dedignantes et exsufflantes, improperium felix prorsus ambitio, quae ambire magna non novit, quaerens de modico crescere, et de maximo minui. Amant enim cathedras primas: quae velut grossi ficuum velociter sunt casur
Abbreviated transcription (Latin):
morbis uitioꝵ languida uulnerib fatino¬
ꝵ scissa ult̾ib flagitioꝵ putrida. Gibi u¬
tit᷑ qͣntũ moribunda ualet supplitart ut
potenteb tuis meritis ⁊ piis tius p̃cib
digneris eam sanare. Dic etenĩ pia dña
alieuata est a se inmanitate stuporis: ut
uix sensũ habeat enormnis languoris. Sit
sordib ⁊ fetore fedat᷑: ut timeat. ne ab ĩpa
misericors uultꝰ tuus au̾tat᷑. Sic tabestit
desperando respectus tui cõu̾sionẽ: ut ⁊̃ os
obmautescat ad or̃onẽ. Heu pudor sordentis
inigͥtatis: in p̾sentia intentis sc̃itatis. Hey
tõfusio inmũde ꝯscĩe: in cõspectu fulgẽtis
mũdicie. O tu benedicta suꝑ mulieres. q̃
angelos uincis puritate. scõs suꝑas
pietate. Hauelat moribundꝰ sp̃c mñs: ad
tante benignitatis respectũ: s erubescit
ad tanti uttoris cõspectũ. Horreo dũa
par̾e tͥ in immũdicus ⁊ horrorib meis
ne tu horreas me ꝓeis: ⁊ nõ possũ ne mͥ

Expanded text:
vitiorum languida, vulneribus facinorum scissa, ulceribus flagitiorum putrida, tibi nititur quantum moribunda valet supplicare, ut potentibus tuis meritis et piis tuis precibus digneris eam sanare. Sic enim, pia domina, alienata est a se immanitate stuporis, ut vix sensum habeat enormis languoris. Sic sordibus et fetore foedatur, ut timeat ne ab ipsa misericors vultus tuus avertatur; sic tabescit desperando respectus tui conversionem, ut etiam os obmutescat ad orationem. iniquitatis, in praesentia nitentis sanctitatis! Heu confusio immundae conscientiae, in conspectu fulgentis munditiae! O tu benedicta super mulieres, quae angelos vincis puritate, sanctos superas pietate; anhelat moribundus spiritus ad tantae benignitatis respectum; sed erubescit ad tanti nitoris conspectum. Rogaparere tibi in immunditiis et horroribus meis, ne tu horreas me pro eis, et non possum, vae mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ ambo effensi estis nõne ⁊ ambo
clementes estis. Eugiat gͦ reus iusti
dei ad piam matre misericordis dei.
Refugiat reus offense mris ad piũ
filiũ benigne mr̃is Ingerat se reus
seruo matris tue. Pia dña parte seruo fi¬
sas pietates nõ intidam uit̾ duas tam
potentes seu̾itates. Hone fili: bona ma¬
ter. Non sit mͥ frustra qd̃ cõfiteor de uob̾
hanc u̾itatẽ: nõ erubescam qd̃ spero ĩ
ris homũcłm bona nr̃a cũ amore. ma¬
la sua cũ merore ꝯfitentem.

Expanded text:
riter offensi estis, nonne et ambo clementes estis? Fugiat ergo reus justi Dei ad piam matrem misericordis Dei. Refugiat reus offensae matris ad pium filium benignae matris. Ingerat se reus servo matris tuae; pia domina, parce servo fisas pietates, non incidam in duas tam potentes severitates. Bone fili, bona mater, non mihi sit frustra quod confiteor de vobis hanc veritatem, nec erubescam quod spero in ris homunculum bona vestra cum amore, mala sua cum moerore confitentem?
Abbreviated transcription (Latin):
pauimẽti puluis canebat᷑ in pleuit. strit¬
te qd̃ corripuerat ꝯpugnans. Ob stetrix
fausto omine accłauit. eũ regẽ futurum
Hic septẽnis erat qͣndo pat̾ eiꝰ ihosolini¬
tanũ it̾ aggressus ẽ. Gilleb̾tꝰ comes: tu¬
tor piũ ꝯstituit᷑. Cõcilio aps fiscanũ ꝓte¬
rib iundicto tutela tutoris. regi frantoꝵ
hẽrico assignat᷑. In nom̃e ⁊ fitẽ pueri. ibi¬
iubente pr̃e ab or̃b iurat᷑. Qui mox ut a¬
doleuit. arege francoꝵ nulicie insignia
ascepit. Suxit ꝙ uxorẽ. mathildĩ filiam
balduini comitis flandrie. Anus .xxx.
comes fuit norchinãnie. Monast̾iũ scĩste¬
phani. edificauit caconuis. magnifice ꝙ di¬
tauit. U̾ lanfrantũ abbatẽ instituit. qui
p̾tea fuit tantuariensis archiep̃c. uir.
antiquis scĩa ⁊ ueligione cõꝑandꝰ. Alt̾um
monast̾iũ hastingis sci martini fecit tũ
ad huc pene puer eẽt. Patͥnũ suũ malge¬
riũ. ⁊ archiep̃atu rothomagensi remouit.

Expanded text:
pavimenti pulvis cavebatur implevit, stricte quod corripuerat compugnans obstetrix fausto omine acclamavit eum regem futurum. Hic septennis aetate, quando pater ejus Hierosolymitanum iter aggressus est, Gislebertus comes tutor pueri constituitur. Concilio apud Fiscanum proceribus indicto, tutela tutoris regis Francorum Henrico assignatur. In nomen et fidem pueri, jubente patre, ab omnibus juratur. Qui mox ut adolevit, a rege Francorum militiae insignia accepit; duxitque uxorem Mathildem filiam Balduini comitis Flandriae. Annis 30 comes fuit Normanniae. Monasterium Sancti Stephani aedificavit Cadomis, magnificeque ditavit; ubi Lanfrancum abbatem instituit, qui postea fuit Conoturiensis archiepiscopus, vir antiquis scientia et religione comparandus. Alterum monasterium Hastingis Sancti Martini fuit: cum adhuc pene puer esset, patruum suum Malgerium archiepiscopatu Rothomagensi removit.
Abbreviated transcription (Latin):
licet salutem ppłi libetis oĩb oporteat
ante ferri Iu libro regũ libent saul arguit᷑
qd̃ in uoto scõ de diurno ieiunio peꝑcit. io¬
nathe ꝯtra religionis uotũ cuiꝰ p̃uarica¬
tõne ppls̃ corruerat. Et hely licet in se sẽs¬
ẽt qi filuis peꝑcit ꝑut. ut aũ de cecis taceã

Expanded text:
sed salutem populi liberis omnibus oportet sed salutem populi liberis omnibus oportet anteferri. In libro Regum latenter Saul arguitur, quod in voto sancto de diurno ieiunio pepercit Ionathe contra religionis votum, cuius privatione populus corruerat. Et Hely, licet in se sancesset, quia filiis pepercit, periit. Ut autem de ceteris taceam,
Abbreviated transcription (Latin):
tor uidet᷑ ẽẽ q tũ oĩa possit. corrig̾e. eoꝵ
m̾ito ꝑticeps est q̃ uoluit emiẽdare. Cym
eni potestas publica sit: õĩũ uires ex¬
haurit. ⁊ ne inse deficiat incolumitatem
õiũ deb ꝓturare menbroꝵ. Situt añ po¬
tentes potent̾ tormẽta patient᷑ si a iusti¬
cia de flexerint: sic ⁊ iusticie p̃miis fruẽt
habũdantiꝰ si recte exc̾cuerint poteritatũ
Et tantã in futo p̃sb̾ditis hẽbũt głam.
qͣnta uirtute eos in magna delinq̃ndi
licencia p̾cesserũt. Unde potuit intruit
tnͣsgredi ⁊ ñ est trͣasgressus ⁊c̾. Ad iusti¬
est ⁊̃ si magna bona nõ fatiũt. dũ tñ sb̃¬
ditos indulgentia sua ñ ꝑimnant. Pr̃ĩ gͦ
sutcedit filiꝰ si pr̃is iusticiam unitatur.
Caritatis aũ ordo minime seruat᷑ cũ
amorẽ qͥ pr̃ie ⁊ parentib p̃cipue debetur
pẽ tnffundit in filios ⁊ filiał affectꝰ pr̃ui
pc̃c̃oris cellam solus exhaurit. At hodie
uicia lib̾oꝵ saluti rei publite p̃ferũtur

Expanded text:
tor videtur esse, quia cum omnia possit corrigere, eorum merito particeps est, que noluit emendare. Cum enim potestas publica sit, omnium vires exhaurit et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Sicut autem potentes potenter tormenta patientur, si a iustitia deflexerint, sic et iustitie premiis fruentur, abundantius, si recte exercuerint potentatum. Et tantam in futuro pre subditis habebunt gloriam, quanta virtute eos in magna delinquendi licentia precesserunt. Unde potuit, inquit, transgredi et non est transgressus et cetera. Ad iustiest, etiam si magna bona non faciunt, dum tamen subditos indulgentia sua non perimant. Patri ergo succedit filius, si patris iustitiam imitatur. Charitatis autem ordo minime servatur, cum amorem, qui patrie et parentibus precipue debetur, pater transfundit in filios et filialis affectus paterni pectoris cellam solus exhaurit. At hodie vitia liberorum saluti rei publice preferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dentie q̃ dicit sibi ip̃i. qͥd suꝑbit t̾ra ⁊
tinis. Iniuriam feꝑantia nõ admitcit
uolens iuferre alii qd̃ sibi uollet ab alio
irrogari Iniusticiam iusticia excludit.
fatiens alii qd̃ uellet sibi fieri bñ ⁊ ho¬
neste. Qd̃ autẽ addit diũsos puto ad
oĩa ꝯmunit̾ referendũ ñ solũ ad tucioꝵ
diu̾sas speties. s ⁊̃ ad diu̾sas ꝓsonas
⁊ ad om̃s modos qͥb acitũt ħ uitra ꝯmit

Expanded text:
dentiae, quae dicit sibiipsi: Utquid superbis, terra et cinis? Injuriam temperantia non admittit, nolens inferre alii, quod sibi nollet ab alio irrogari. Injustitiam justitia excludit, faciens aliis, quod sibi vellet fieri bene et honeste. Quod autem addit diversos, puto ad omnia communiter referendum; non solum ad vitiorum diversas species, sed etiam ad diversas personas, et ad omnes modo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rubentẽ ħ est dolentẽ ⁊ pudentẽ. Itẽ ista
.iiiiiͣ. sollicite ꝯsid̾ata faciũt ut uestuñta
ꝯsid̾antis sint sic̃ uix. qr tũ pcc̃or attente
ꝯsid̾at qͥd m̾et᷑ si nõ peniteat statĩ iuduit
sattũ penitentie rigentẽ algore ꝯtinentie
⁊ renitentẽ tandore castitatis. q̃ scilicet

Expanded text:
rubentem, hoc est dolentem et prudentem. Iterum ista quatuor sollicite considerata faciunt, ut vestimenta considerantis sint sicut nix: quia cum peccator attente considerat quid meretur, si non poeniteat, statim induit saccum poenitentiae, rigentem algore continentiae, et renitentem candore castitatis; quae scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
qr infinita sc̃ exẽpla sufficiat pon̾e solã
młieris echimologiam. Equlier intruit
uarrs dr᷑ a mollitie: ꝙ moluer. Istud mol¬
lier. intelligendũ ẽ duplicit᷑ .i. actiue ⁊ pa̾¬
ferrea lascinis mollescũt corda sagittis
mũdũ. Q mͦ ñ cauisti tͥ ab ħ malleo. Non¬
ne ille malleꝰ qui tui massam corꝑid usq
assidue cudendo sr̃ te suam dete fecit incu¬
dẽ. Si gͦ uis fug̾e ab ħ malleo. exi de for¬
nace ferte ababilonis. Nisi forte qd̾ ab¬
sit huiꝰ tam magni ⁊ tam gͣuis mallei
tuusiones assiduas ñ formidas tͥ ꝯtra
ꝓpͥetatis alioꝵ malleoꝵ nichil glutina¬
Redi gͦ redi ad crutẽ dñi bauilandã ⁊
noli ꝑtem tuã pon̾e cũ pilato qui mal¬
leator int̾ p̃catur

Expanded text:
quia infinita sunt exempla, sufficiat ponere solam mulieris etymologiam: « Mulier, inquit Varro, dicitur a mollitie, quasi mollier. » Istud mollier intelligendum est dupliciter, id est active et pasFerrea lascivis mollescunt corda sagittis.mundum. Quomodo non cavisti tibi ab hoc malleo? Nonne ille est malleus, qui tibi massam corporis usq etiam qui assidue cudendo super te suam de te fecit incudem? Si ergo vis fugere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus tam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non formidas, qui contra proprietates aliorum malleorum nihil glutinaRedi ergo, redi ad crucem Domini bajulandum: et noli partem tuam ponere cum Pilato, qui malleator interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere libidinẽ. Pone inimi¬
cicias int̾ te ⁊ mulierem sufficiat tͥ decep¬
tã a serpente te hactenꝰ tecepisse. Noli dare
sangiri suge sanguinẽ ad sugendũ. s auel¬
le eam a cute uelit nolit ⁊̃ senu plenam.
Uis extinguere libidinẽ. Amoue ligna ab
igne ⁊ sb̃sidet incendiũ. Qx st̃ int̾s ligna
q̃ ñ st̃ struenda in ignẽ huiꝰ hõis rixosi
Innurn̾abilia st̃. sunt tñ pauca ex eis iu
quib ⁊ teta possis ꝯgnosc̾e dinum̾iabo is¬
ta gͦ st̃. Otia. segnities. sõpnꝰ. caro. femĩa.
uinũ ꝓsꝑitas ludus. carmĩa forma. pu¬
er. De pͥmo habes. Ocia corpus alũt aĩmꝰ
mentẽ. Et qͥdam de ur̃is. In tesideriis ẽ oĩs
ociosus. & regła ula bñdicta. Ociositas
inueniat te dyabolus otiosũ. De scõo hal¬
bed. Qit᷑ egistus qͣte sit ft̃s adult̾ in¬
ꝓmptu cã est desidiosus erat. de t̾cio ẽ
uluo apd̾ catonis ethicã. Plus iugila
semꝑ ue sõpno deditꝰ ecto. siam diut᷑na qͥ¬

Expanded text:
exstinguere libidinem? Pone inimicitias inter te et mulierem: sufficiat tibi deceptam a serpente, te hactenus decepisse. Noli dare sanguisugae sanguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove ligna ab igne, etsi stridet incendium. Quae sunt, inquis, ligna, quae non sunt struenda in ignem hujus hominis rixosi? Innumerabilia enim sunt, pauca tamen ex eis, in quibus et caetera possis recognoscere, dinumerabo. Ista sunt ergo: Otia, segnitior somnus, caro, femina, vinum, Prosperitas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inveniat te diabolus otiosum. » De secunda habes: Quaeritur, Aegistus quare sit factus adulter: Impromptu causa est, desidiosus erat. De tertio est illud apud Catonis Ethicam: Plus vigila semper, nec somno deditus esto. Nam diuturna qu