comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui adhuc soporis ignauia pigritanti. & moras
insurgendo facienti. p̃clarus pontifex tercio mina¬
ciuultu & terribili assistens & baculum non pas¬
toralem sed tanquã detruncatȩ alicuius hastae
partem manu gestans ita eum sub quadã inuecti¬
one redarguit. Tu inqͥt tͥ & heredibus tuis palatia
&̾ arces construis. mundiq p̾polles diuitiis. &uario
uestimentorum ornatu ꝓ cedis. tui uͦ antecessores
ab exteris & barbaris nationibus erumpentes. p̾dia
& facultates quas dõ & mͥ seruientib. diuinia
opitul ante gr̃a dederã. dep̃dando & incendendo
abstulerunt . Insuꝑ etiam indumentum meum
aureum monachi mei famis cõpellente in edia
detraxert̃. & multarum in cõmoda egestatum
in sua ꝑegrinatione & fuga me secum ferentes
ob metũ & rapacitatem crudelium paganorum
ꝑtulerunt. Uerbis quoq addens uerbera beat
confessor : adiecit. Uide in qͥt uide ut cõpetenti

Expanded text:
Cui adhuc soporis ignavia pigritanti et moras Cui adhuc soporis ignavia pigritanti et moras in surgendo facienti, praeclarus pontifex tertio minaci vultu et terribili assistens, et baculum non pastoralem, sed tanquam detruncatae alicujus hastae partem manu gestans, ita eum sub quadam invectione redarguit: « Tu, inquit, tibi et haeredibus tuis palatia et arces construis, mundique praepolles divitiis, et vario vestimentorum ornatu procedis: tui vero antecessores ab exteris et barbaris nationibus erumpentes, praedia et facultates quas Deo et mihi servientibus divina opitulante gratia dederam, depraedando et incendendo abstulerunt. Insuper etiam vestimentum meum aureum monachi mei famis compellente inedia detraxerunt, et multarum incommoda egestatum in sua peregrinatione et fuga me secum ferentes ob metum et rapacitatem crudelium paganorum praetulerunt. » Verbis quoque addens verbera, beatus confessor adjecit: « Vide, inquit, vide ut competenti
Abbreviated transcription (Latin):
manniȩ genti iusticium inferrent ¶Uerum ty¬
picus ille samaritanus qui custodit isrł nec dor¬
mitat in euũ. cuiꝰ Audo enus seraphin more speci¬
ali ardet amore. inuasores sacri templi cecitatis
pͥuauit: Tunc illi diuinȩ aduertentes ultionis
signum. sacrilegi reatus ueniam petunt. & ꝓ suoꝵ
p̃sulis clementiam solotenus deposcunt. Ilico pius
dñs serui sui meritis clementer illis indulsit. dis¬
cussa caligine oculorum lum̃ reddidit. & pͥstinũ
in menbris uigorem restituit. Qui diluculo ascen¬
sis equis fuga discesserunt. nec ultra in his partibꝰ
p̃fato duci Ricardo apud baiocas remoranti. ibiq
palatium sibi & arcem fabricanti beatus Audoꝵuis
pontificalibꝰ infulis redimitus in somnis apparuit.
bisq eum ammonuit ut ocius surgens rothomagũ
ꝓparet & hildeb̾to abb̃i imꝑaret quatenꝰ aeccłiẽ
suȩ diligentiorem curam atq custodiam adhib̾et.
& ante lucem maturius fr̃s excitare satageret.

Expanded text:
manniae genti justicium inferrent. Verum tymanniae genti justicium inferrent. Verum typicus ille Samaritanus, qui custodit Israel, nec dormitat in aevum, cujus Audoenus seraphim more speciali ardet amore, invasores sacri templi caecitatis privavit. Tunc illi divinae advertentes ultionis signum, sacrilegi reatus veniam petunt, et pro suanctique praesulis clementiam solotenus deposcunt. Illico pius dominus sui servi meritis clementer illis indulsit, discussa caligine oculorum lumen reddidit, et pristinum in membris vigorem restituit. Qui diluculo ascensis equis fuga discesserunt, nec ultra in his partibuspraefato duci Richardo apud Bajocas remoranti, ibique palatium sibi et arcem fabricanti, Audoenus pontificalibus infulis redimitus in somnis apparuit, bisque eum admonuit, ut ocius surgens Rothomagum properaret, et Hildeberto abbati imperaret, quatenus ecclesiae suae diligentiorem curam atque custodiam adhiberet, et ante lucem maturius fratres excitare satageret.
Abbreviated transcription (Latin):
datum transtulerunt: Rollone gͥ seu Rotberto
dõ aspirante facto xp̃iano. sopito bellorum tur¬
bine & sert̾no pacis tempore reddito. suꝑni imꝑa¬
toris clementia scĩssimi rursum patris nr̃i Audo¬
ENI menbra agalli is relata. cum ingenti gloria
ꝓpriȩ acccłiȩ rothomagensi sunt restituta. Tempore
northinannorũ consulis qui aeccłiam bẽatȩ̃ TRi¬
nitatis fiscanni a fundamentis construxit. duo
monachi a francia uenert. uotum habentes &
consilium. ut si adõ sibi ꝑmitteret᷑. clandestino
noctis silentio sci̾ssimi patris nr̃i glebam effracto
loculo furtim surriꝑent. & secum auferrent.
Triduanum itaq p̾libantes ieunium cũ uigili is
& instantia p̃cum. terciȩ noctis in conticinio sa¬
crorum custodibus alto sopore dep̾ssis latenter
ad feretrũ accedunt. ut thesaurum exinde preci¬
osissimum asportarent. & nob irreparabile dãp¬
num & in tolerabilẽ luctum. immo tocius north¬

Expanded text:
datum transtulerunt. Rollone igitur seu Roberto, datum transtulerunt. Rollone igitur seu Roberto, Deo aspirante, facto Christiano, sopito bellorum turbine, et sereno pacis tempore reddito, superni imperatoris clementia sanctissimi rursum patris nostri membra a Galliis relata cum ingenti gloria propriae Ecclesiae Rothomagensi sunt restituta. 2. Duo mNorthmannorum consulis, qui ecclesiam Beatae Trinitatis Fiscanni a fundamentis construxit, duo monachi e Francia, venerunt votum habentes et consilium, ut si a Deo sibi permitteretur, clandestino noctis silentio sanctissimi Patris nostri glebam effracto loculo furtim subriperent, et secum efferrent. Triduanum itaque praelibantes jejunium cum vigiliis et instantia precum, tertiae noctis in conticinio sacrorum custodibus alto sopore depressis, latenter ad feretrum accedunt, ut thesaurum exinde pretiosissimum asportarent, et nobis irreparabile damnum et intolerabile luctum, imo potius totius North
Abbreviated transcription (Latin):
mausoleum ex auro & argento ac gẽmis preciosis. ubi
requieuit annis centum sexaginta quinq scilicet usq
ad tempora northinannorum. Qui gentili rabie
furentes uastauerunt rothomagum & succendert᷑
monasterium ipsius idibus mai. anno dñicȩ incarna¬
tionis octingentesimo quad ragesimo scđo. regnante
Karolo regẽ francorum. Tunc̃ a Riculfo rothoma
Sacratissimum corpus eleuatur. & totum ex integro
sine aliqua sui diminutione cum digno honore in
feretro auro gemmisq p̾cioso collocatur. Inde etiã
ob metum infandorum gentilium a monachis uua¬
diniacum deportat᷑. ub̃i aliqͦt annis miraculis
chorus cantibus requieuit. Post hȩc inualescente seui¬
tia paganorum. & hostium diatim crescente exer¬
citu. cum omnis pene occiduȩ regionis ꝓuintia cre¬
bris irruptionibus & incendio depopularęt᷑. pdicti
monachi scĩ Audoeni & scõrum martyrũ NiGaSi i.
Quirini ac scuuiculi corpora ad uillam suam con¬

Expanded text:
mausolaeum ex auro et argento ac gemmis pretiosis, ubi mausolaeum ex auro et argento ac gemmis pretiosis, ubi requievit annis centum sexaginta quinque, scilicet usque ad tempora Northmannorum, qui gentili rabie furentes vastaverunt Rothomagum, et succenderunt monasterium ipsius Idibus Maii anno Dominicae Incarnationis octingentesimo quadragesimo secundo, regnante Carolo rege Francorum. Tunc a Riculfo Rothomagsacratissimum corpus elevatur, et totum ex integro sine aliqua sui diminutione cum digno honore in feretro anno gemmisque pretioso collocatur. Inde etiam ob metum infandorum gentilium a monachis Wadiniacum deportatur, ubi aliquot annis miraculis coruscantibus requievit. Post haec invalescente saevitia paganorum, et hostium dietim crescente exercitu, cum omnis pene occiduae regionis provincia crebris irruptionibus et incendio depopularetur, praedicti monachi sancti Audoeni, et sanctorum martyrum Nicasii, Quirini, et Scuviculi corpora ad villam suam Con
Abbreviated transcription (Latin):
FATISSIMO IOITVR AUDOENO post huius
laudabilis uitȩ cursum feliciter migran¬
te ad dñm. & p̃clara totius galliȩ lucerna
repente ab oculis sublata mortalium :
scĩssimum corpus ab ep̃is & abbatibus.
ac ut riusq ordinis religioso conuen¬
tu. ꝓcerum quoq ac innumerabili
plebe reuerenter & honorifice est
traditum sepulturȩ. in eccłia beati Et iri apłorum
pͥncipis in loco quem sibi ipse p̃parauerat. in sarcofa¬
go pario marmore decenter constructo. Vbi requi¬
cuit annis tribus. & mensibus nouem. Qui beatus
confessor quantum cȩlicolis de suo aduentu infudit
leticiam. tantum terrigenis de abscessu reliquit
mesticiam. Post hȩc translatum est scm̃ corpus eius
abeato Ansberto successore suo. & positum ador¬
entalem plagam altaris scĩ petri apłi. die ascensionis dñi.
cum ingenti decore & tripudio cunctorum. & ita ab
om̃i corruptione integrum est reꝑtum: ac si eodem
die fuisset sepultum. Fecitq suꝑ eum p̃fatꝰ pontifex

Expanded text:
atissimo igitur Audoeno post hujus laudabilis vitae cursum feliciter migrante ad Dominum, et praeclara totius Galliae lucerna repente ab oculis sublata mortalium, sanctissimum corpus ab episcopis et abbatibus et utriusque ordinis religioso conventu, procerum quoque ac innumerabili plebe reverenter et honorifice est traditum sepulturae in ecclesia beati Petri apostolorum principis, in loco quem sibi ipse praeparaverat, in sarcofago Pario marmore decenter constructo, ubi requievit annis tribus et mensibus novem. Qui beatus confessor quantum coelicolis de suo adventu infudit laetitiam, tantum terrigenis de abcessu relicuit moestitiam. Post haec translatum sanctum corpus ejus a beato Ansberto successore suo, et positum ad orientalem plagam altaris sancti, Petri apostoli die Ascensionis Domini cum ingenti decore et tripudio cunctorum, et ita ab omni corruptione integrum est repertum, ac si eodem die fuisset sepultum. Fecitque super eum praefatus pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
si quis fundatam inxPo haberet mentem:
procul dubio despectui duceret talia uł quo¬
ȩqualib prebere. qualia is iugiter luridis
copali pompa post posita. populorũ agmine
contempto. principum frequentia spreta.
famulantium obsequiis relictis: pauperum
semꝑ captiuorumq delectabatur consor

Expanded text:
si quis fundatam in Christo haberet mentem, si quis fundatam in Christo haberet mentem, procul dubio despectui duceret talia vel coaequalibus praebere, qualia is jugiter luridis copali pompa postposita, populorum agmine contempto, clericorum frequentia spreta, famulantium obsequiis relictis, pauperum semper captivorumque delectabatur consor
Abbreviated transcription (Latin):
quio sapiens: inconsilio prudens. In corri¬
gendo uehemens: indiligendo ardens. In ad¬
uersis patiens: inpericulis fortis. Indiscipli¬
nis mansuetus: inelemosinis largus. Instudi.¬
is assiduus. metumortis sollicitus: intimore
dĩ eximius. in religione magnificus: in ex¬
equi is deuotus. in miscđia gloriosus. In disci¬
plina strenuus. excellenti ingenio prȩditꝰ.
iusticia insignis : seueritate terribilis. Ad
arguendũ promptus: ad ignoscendum pa-¬
ratus. Humilitate summus: hospitalitate
precipuus. Nutritor gregͥis piissimus: pa¬
stor aeccłae prouidus. Dispensator fidelis:
moderator insignis. Delictum proprium
cauens: alienum ut suum lugens Nebi mo-¬
nita prebens. xẜiq: precepta docens: ꝓter¬
uos nonarmis. sed pacientia uincens. suꝑbos
xẽi iugo suauissimo subdens. Semꝑ enim ꝯs¬
in obsequiis pauperum. indiligentia pere.¬
grinorum: infatigabiliter ꝑdurabat. Atq
ita eis suum inpendebat obsequium: ut ni¬

Expanded text:
quio sapiens, in consilio prudens, in corriquio sapiens, in consilio prudens, in corrigendo vehemens, in diligendo ardens, in adversis patiens, in periculis fortis, in disciplinis mansuetus, in eleemosynis largus, in studiis assiduus, metu mortis sollicitus, in timore Dei eximius, in religione magnificus, in exsequiis devotus, in misericordia gloriosus, in disciplina strenuus, excellenti ingenio praeditus, justitia insignis, severitate terribilis, ad gratiam promptus, ad ignoscendum paratus, humilitate summus, hospitalitate praecipuus, nutritor gregis piissimus; pastor Ecclesiae providus, dispensator fidelis, moderator insignis, delictum proprium cavens, alienum ut suum lugens, plebi monita praebens, Christique praecepta docens, protervos non armis sed patientia vincens, superbos Christi jugo suavissimo subdens: semper enim in obsequiis pauperum, in diligentia peregrinorum infatigabiliter perdurabat, atque ita eis suum impendebat obsequium, ut ni
Abbreviated transcription (Latin):
re: Aut quis tanta uerborum copia instruc¬
tus existat. ułquȩ oratio tantȩ affluentiȩ
ubertate exundans. quȩ cuncta eius bona ut
dec& queat consequi: Idem semꝑ robustus:
aduirtutis instantiam se exerens: constan
ładem in corde humilitas. eadẽ inuultu
grauitas erat. Fandẽ pauperibus curam.
eandem ut prius sollicitudinẽ gerebat.
Fadẽ dilectio fraterna. eadẽ mentis constan¬
tia eidẽ ꝑmanebat: nisi quode piscopalis
ambitio: quȩ ceteris pompe fomentum submi¬
nistrare solet : ei plus studium abiectionis ex¬
ibuit. Et unde alii ad tempus uidentur extõl.¬
li : inde is amplius studuit humiliari. Erat
itaq XPõ semꝑ subiectus : & deuotione arma¬
tus. Doctrina precipuus. pontificio dignꝰ.
humilis in honorerecusando: subditus insus¬
cipiendo. Exulspontaneus. fide plenissimꝰ.
Oboediens indĩ preceptis. credulus inpromis¬
sis. Peregre locuples. in industria sollers.
inopere docilis: inspe longanimis. In collo¬

Expanded text:
re; aut quis tanta verborum copia instructus existat; vel quae oratio tantae affluentiae ubertate exundans, quae cuncta ejus bona, ut decet, queat prosequi? Idem semper robustus ad virtutis instantiam se exercens, constaneadem in corde humilitas, eadem in vultu gravitas erat, eamdem pauperibus curam, eamdem ut prius sollicitudinem gerebat, eadem dilectio fraterna, eadem mentis constantia eidem permanebat, nisi quod episcopalis ambitio, quae caeteris pompae fomentum subministrare solet, ei plus studium abjectionis exhibuit, et unde alii ad tempus videntur extolli, inde his amplius studuit humiliari. Erat itaque Christo semper subjectus, et devotione armatus, doctrina praecipuus, pontificio dignus, humilis in honore recusando, subditus in suscipiendo, exsul spontaneus, fide plenissimus, obediens in Dei praeceptis, credulus in promissis, peregre locuples, in industria solers, in opere docilis, in spe longanimis, in collo
Abbreviated transcription (Latin):
extitit quisquã. Poss& enim quis. uel raro ar¬
ripere : seduix aut difficile ꝑpetuo tenere.
Hic uero quod semel proposuit : perpetuo
retinuit. Quod dõ primũ uouit: nullis mun¬
di negotiis obligauit. Quod inprincipio
arripuit : ad finem usq ꝑduxit.

Expanded text:
expleri: posset enim quis vel raro arripere, sed vix aut difficile perpetuo tenere; hic vero quod semel proposuit, perpetuo retinuit; quod primum Deo vovit, nullis mundi negotiis obligavit; quod in principio arripuit, ad finem usque perduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
dentissima. sed ita erat obsessa uulneribus. ut
a capite usq ad pedes. nulla menbrorum pars
libera remaneret. Accepto itaq consilio spe
recuꝑandę salutis. uenit ad tumulum beatae
martyris aoNEtIS nocte : & licet pagana tam̃
credula animi intentione p̃ces fideliter effun¬
debat. Qđ dum faceret repente somni suaui
Adhanc uocem constantina euigilat sana. & sic
sana: ut nec signum in eius menbris alicuius
uulneris rem aneret. Reuersa igit᷑ ad palatiũ
sanissima facta. fecit gaudium patri augusto.
& fr̃ibus suis imperatoribꝰ. Coronatur ciuitas
lica beatȩ AGNETIS construeretur. & sibi illic
mausoleum collocari p̃cepit. Cucurrit autem
hȩc opinio ad om̃s. & quotquot credentes ad eiꝰ
tumulum aduenissent saluabantur. quacũq
uerauit autem constantina augusti filia iN

Expanded text:
dentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut dentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitAd hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas licam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumqueveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in
Abbreviated transcription (Latin):
uident in medio noctis silentio exercitũ iuirginũ
quȩ om̃s auro textis cicladibꝰ inditȩ cũ ingenti
lumine p̃teribant. Int̾ quas etiã erat beatissi¬
ma uirgo aones simili uirtute fulgens. & ad dex¬
teram eius agnus niue candidior. Hȩc itaq¬
dũ uiderent parentes eius & qui simul erant.
quasi stuporem mentis incurrunt. Sed beatis¬
sima AGNEs rogabat sc̃as uirgines parumper
gradum figere. & stans parentibꝰ suis dixit.
Uidete ne me quasi mortuam lugeatis. sed
congaudete michi atq congratulamini .: quia
cum his om̃ibꝰ uirginibus lucidas sedes accepi.
& illi sum uincta incęlis quem in terris tota
animi deuotione dilexi. Et his dictis: ꝑ transiuit
Hȩc uisio publice ab om̃ibus qui uiderant. cotidie¬
diuulgabatur. Unde factum est ut post aliquã¬
ntos annos ad constantinam constantini augusti
filiam hoc ordine factum ab his qui uidant nar¬
raretur. Erat eñi ipsa constantina uirgo pru¬

Expanded text:
vident in medio noctis silentio exercitum virginum, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram ejus Agnum dum viderent parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo pru
Abbreviated transcription (Latin):
trepida stabat & immobilis. & his uerbis ex ꝓbra¬
bat eis dicens. Miseri. suꝑflui. caduci. atq atro¬
cissimi impii pagani. dm̃ om̃ipotentem colentes
occidistis. & ꝓ defensione lapidum innocentes ho¬
mines ugulastis. Hȩc & his similia dum turbis
furentibus diceret. lapidata est ab eis. Et orans
baptizata. quȩ ꝓ defensione iusticiȩ. dum confi¬
Fadem deniq hora fit terremotus uehementis¬
simus. & cum nimia esset cęli serenitas: tantae
choruscationes tantaq fulgura & thonitrua ex¬
titerunt. ut pars multa insani popłi expiłiret
Unde factum est: ut nullus iam penitus ex eo¬
die aduenientibꝰ ad sepulchra scorum aliquas
molestias excitaret. Uenientes autẽ parentes
beatissimȩ AGNETS cum sacerdotibꝰ nocte. abstu¬
lierunt illud in confinio agelli beatissimȩ uirginiᷤᷤ
AGNEtis. Igitur dũ parentes scẽ AGNETiS assiduꝰ
ꝑ noctationibus uigilarent ad tumulum eius.

Expanded text:
s stabat immobilis, et his verbis exprobras stabat immobilis, et his verbis exprobrabat eis dicens: Superflui, miseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans nguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiEadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
flammas intrepidam me ad te uenire ꝑmittis.
Ecce iam qđ credidi uideo. qđ sꝑaui ĩa teneo.
qđ concupiui complector. te confiteor labi is.
te corde. & totis uisceribꝰ concupisco. Ecce iam¬
ad te uenio uiuũ & uerũ dm̃. qui cum dn̾o nr̃o
iħu xp̃o filio tuo & cum spu sco uiuis & regnas mͦ
complesset orationem. ita om̃is ignis extinctus
est: ut nec tepor incendii remaneret. Tunc
aspasus urbis romȩ uicarius popłi seditionem
non ferens. inguttur eius gladiũ mergi p̃cepit.
Atq hoc exitũ roseo sui sanguinis rubore per¬
fusam. xp̃c sibi sponsam & martẏ rem consecra¬
uit. Parentes uͦ eius nullam pęnitꝰ tristitiam
habentes cum om̃i gaudio abstulerunt corpus
eus & posuerunt illud in prediolo suo non longe ⁊¬
ab urbe roma. inuia quȩ dicit᷑ numentana. Ũbi
cum om̃is turba xp̃ianorum concurreret insidias
a paganis ꝑpessi sunt : & uidentes popłm infide¬
lium suꝑ se uenientem armatum om̃s fugerunt.

Expanded text:
flammas intrepidam me ad te venire permittis. flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum et verum Deum, qui cum Domino Jesu Christo Filio tuo, et cum Spiritu sancto vivis et rcomplesset orationem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices ageret. & acrit tem contrasuã senten¬
tiam defensaret. uicarium ad seditionem popłi
iudicem dereliquit. Ipse autem tristis abscessit.
qđ eam non potuit post resurrectionem fili i sui
liberare. Iunc uicarius aspasius nomine populi
seditionem non ferens. uissit inconspectu oimium
ignem copiosum accendi. & inmedio eam p̃cepit
iactari flammarum. Qđ cum fuisset impletum.
statim induas partes diuisȩ sunt flaminȩ. & hinc
atq illinc seditiosos popłos exurebant: ipsam
autem innullo contingebat incendium. Et magis
hoc non uirtutibus diuinis. sed maleficiis reputan
clamores ad cęlum: Tunc beata Aorits expandit
manus suas in medio ignis. & his uerbis orationẽ
ꝑ filium tuum euasi minas hominum impioꝵ.
& spurcitias diaboli impolluto calle transiui.
ta me moritur. flamina diuidit᷑. & ardor incen¬
di i huius ad eos a quibꝰ amministrat᷑ effunditur
Benedico te pater p̃dicande. qui etiam inter

Expanded text:
pontifices ageret, et Agnem contra suas sentenpontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium ignem copiosum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibus divinis, sed maleficiis reputantclamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. ta me ignis, flamma dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter
Abbreviated transcription (Latin):
impetrare non mereatur a dño. tamen qui a
tempus est ut uirtus dñi mei iħu xp̃i manifestet᷑.
egredimini om̃s foras. ut solita me in oratione pros 6¬
ternam. Cumq uniuersi fuissent egressi. ꝓsternenᷤ
ut iuuenem suscitaret. Orante autẽ illa: appa¬
ruit angłs dñi qui & eleuauit eam flẽntem. & con¬
fortans animũ eius iuuenem suscitauit. Qui
egressus foras: cȩpit uoce publica clamare & dicere
Unus est ds̃ incęlo & in terra. & in mari: qui est ds̃
xp̃ianorum. Nam omĩa templa: uana & caduca
possunt nec aliis aliqđ auxilium exhibere. Ad
hanc uocem oñs aruspices & templorũ pontifices
conturbabant᷑. & fit ꝑ eos uehementior qua fuerat
seditio populorũ. atq om̃s una uoce clamabant¬
dicentes Tolle magam. tolle maleficam: quȩ
&̾ mentes hominũ mutat. & animos alienat
Prȩfectus autem uidens tanta mirabilia obstu¬
puit. sed ueritus ꝓscriptionem si contra tẽplorũ

Expanded text:
impetrare non mereatur a Domino; tamen quia impetrare non mereatur a Domino; tamen quia tempus est ut virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens ut juvenem suscitaret. Orante autem illa, apparuit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra templorum
Abbreviated transcription (Latin):
autem audiens filium suum interisse. cũ ingenti
tumultu ac luctu uenit ad theatrum. Et ingressuᷤ
locum in qͦ corpus fili i eius iacebat ex anime. cum
magno clamore dicebat beatissimȩ uirgini. Crude¬
lissima om̃ium feminarũ ad filium meũ uoliusti
apodixin tuȩ artis magicȩ demonstrare. Et cum
eum beatissima agries. Ille cuiꝰ uoluntatem
uolebat ꝑficere: ipse in cum accepit potestatem
Quare autẽ om̃s qui ad me uenerunt & ingressi
sunt sani sunt: Quia uniuersi dedunt honorẽ
dõ qui michi angłm suũ misit. qui induit me
hoc indumentũ miscđiȩ suȩ. & custodiuit corpus
meũ qđ abipsis cunabulis xp̾o consecratum est
& oblatũ. Nidentes autem splendorẽ anglicũ.
&̾ abscedebant illesi. Hic autẽ impudens statim
ut ingressus est: . seuire cȩpit ac fremere. Cũq
manum suã ad mę contingendam aptaret. de
parebit quia non magicis artibus ista gessisti.
Cui beata Aories dixit. Licet fides ur̃a haec

Expanded text:
autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatut abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedparebit quia non magicis artibus ista gessisti, Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nimia autem ueneratione & ingenti ad mira¬
tione regressos. cępit impudentes arguere. atq
uanos & molles ac miseros uidicare. Et irridens
eos. Locum ubi uirgo orabat̾ audacter ingressus
est. Et uidens tantũ lumen circa eã esse : non
dedit honorem dõ. sed irruens in ipsum lumen.
prius quã manu eam contingeret cecidit in faciẽ
suã & prȩfocatus adiabolo expirauit. Uidenteᷤᷤ
autem sotii eius qđ moras int̾ faceret. putabant
obscenis cum oꝑibꝰ occupatum. Et ingrediens unus
de iuuenibꝰ qui ei familiarior erat. ut quasi congra¬
tularet᷑ insultationi eius. & mortuum cũ inueni¬
ens: exclamauit uocẽ magna dicens. Pi issimi
romani succurrite: magicis artibꝰ ista meretrix
prȩfecti filium int̾fecit. Fit repente concursio
popłorum ad theatrũ. & uaria furentis uulgi
acclamatio. Ali i dicebant magam. alii inno¬
centem. alii sacrilegam conclamabant Prefectus

Expanded text:
cum nimia autem veneratione et ingenti admiracum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus
Abbreviated transcription (Latin):
toquis curiosior esse oculis uoluisset. tanto sui
uisus aciem obtundebat. Cumq se in oratione
dño ꝓstrasset. apparuit ante oculos eius stola
candidissima & apprehendens eam induit se
ro ancillarũ tuarũ computans. uestem hanc
imichi largiri p̃cepisti. Ita nãq: ad mensuram
corporis eius aptum erat indumentũ. & nimio
candore ꝑspicuũ. ut nullus dubitaret aliud¬
nisi manibꝰ angłicis p̃paratum. Interea lupanar locꝰ¬
efficit᷑ orationis in quo om̃s qui fuissent ingressi
adorarent ac uenerarent᷑. & darent honorem dõ
ꝓ immenso splendore. & mundiores egrederentur
foras quam fuerant intro ingressi Cumq haec
agerent᷑ : prȩfecti filius qui auctor erat sceleris.
ueniens ad locum cum sodalibꝰ suis uiuenculis. quasi
insultaturus de uirgine. cum quibꝰ libidinis suae
posse se credebat ludibrium exercere. Et ingressuᷤ
misit ante se pueros furentes & turpiter seuienteᷤᷤ

Expanded text:
to quis curiosior esse voluisset, tanto sui to quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam induit se,ro ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lupanar efficitur locus orationis, in quo omnes qui fuissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem Deo pro immenso splendore, et mundiores egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ex quibus ciicumȩ meluis fuint adusus homi¬
num. aut lapidei ex quibus plateȩ melius sternunt᷑
ad euadendum lutum. diuinitas autẽ non iNi
lapidibus habitat sed incęlis. neq in ęre aut iNi¬
aliquo metallo. sed in regno consistit suꝑno. Tu
autem &̾ similes tui nisi abistorum cultura reces¬
seritis: similis uos pęna concludet. Sicut enim
illi igne conflati sunt ut funderent᷑: sic colen¬
tes eõs ꝑpetuo incendio conflabuntur. non ut
dam ad lupanar duci sub p̃conis uoce dicentis
ntem: scortum lupanarib datã. Statim autẽ
ut exspoliata est crine soluto. tantã densitatẽ
capillis eiꝰ gra diuina concessit. ut melius eorũ
fimbriis uideret᷑ quã uestibꝰ tecta: Ingressa
igit᷑ turpitudinis locum: angłm dñi illic ita
p̃aratũ inuenit. ut circũdaret eã immenso
lumine. ita ut nullus posset eam p̃splendore
cella illa quasi sol radians inuirtute sua. & quan¬

Expanded text:
sunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus homisunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: aut lapidei, ex quibus plateae melius sternuntur ad evadendum lutum. Divinitas autem non in lapidibus vanis habitat, sed in coelis: non in aere aut aliquo metallo, sed in regno superno consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut dam ad lupanar duci, sub voce praeconis dicens ntem, scortum lupanaribus datam. Statim autem ut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus divina gratia concessit, ut melius videretur fimbriis eorum, quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum Domini illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posset eam prae splendocella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quan
Abbreviated transcription (Latin):
prȩfectus dixit:Unum tibi eduobus elige. aut
cum uirginibꝰ deȩ uestȩ sacrifica. aut cũ mere¬
tricibus scortaberis in contub̾nio lupanari. &
longe erunt ate xp̃iani. qui te ita magicis artibꝰ
imbuerunt: ut hanc calamitatem intrepido
animo te ꝑferre posse confidas. Uide ut dixi.
aut sacrifica deȩ uestȩ ad laudem generis tui.
aut adignominiam nataliũ tuorũ: eris publice
abiectionis scortum. Tunc beata AoNES cum in¬
genti constantia dixit. Osi scires quis est ds̃ m̃s.
non tuista ex tuo ore ꝓferres. Unde quia ego noui
uirtutem dñi mei iħu xp̃i. secura contẽpno minaᷤᷤ
tuas. credens qđ neq sacrificem idolis tuis. neq
polluar sordibus alienis. Mecum enĩ habeo custo¬
dem corporis mei angłm dñi. Nam unigenitus
dĩ filius quem ignoras. murus michi est in expugnã¬
bilis. & custos michi est nũquam dormiens. & defen¬
sor mͥ est nũquã deficiens. Dii autem tui aut crei

Expanded text:
praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei
Abbreviated transcription (Latin):
re &̾ palpare & ambulare potest. & fulgore luciꝰ
huius cum bonis ꝑfrui. si ergo hunc causa amoriis
xp̃i nulla possum ratione aspicere. quomodo
possũ idola muta & surda & sine sensu & sine
anima colere. & ad in iuriã sũmi dĩ ceruices
meas uanis lapidibꝰ inclinare: Audiens hȩc
ẽẽ. infantiȩ tuȩ. & adhuc te deos blasphemantẽ
iccirco differo: quia annos tuos infra sensum
aspicio. Noli ergo temeg ipsã despicere : ut
motus deorũ incurras. Beata AorEs respondit:
Noli infantiam corporalem ita in me despicerȩ.
ut me putes te habere uelle ꝓpitium. Fides eñi
non in annis: sed in sensibus geritur. Nam & dñs Gꝗ¬
om̃ps mentes magis cõꝑbat᷑ : quã etates. Deos
autem tuos quorũ me motus incurrere nonuis:
ipsis irasci ꝑmitte. ipsis loqui iuibe: ipsi michi hoc¬
qm te adhoc uideo tendere qđ impetrare non
poteris : quicquid t̾ uidetur exerce: Simphroniꝰ¬

Expanded text:
re, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis re, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare? 6. Audiens haec infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci m te ad hoc uideo tendere quod im| perare non poteris. Quidquid tibi uidetur exerce.| Tunc simfroni
Abbreviated transcription (Latin):
blandientem animo deridebat. Uidens itaq
simphronius prȩfectus tantam in puellam esse¬
constantiam : parentes eius alloquitur. Et quia
erant ut diximus nobiles. & uim eis inferre non
poterat: titulum i xp̃ianitatis opposuit.
Sequenti namq: diȩ. Nonẽ ⁊ĩm sibi p̾sentari iubet :
iuuenis amore sermonem. Cumq oms sermo¬
nes eius casso labore deficerent. sisti eam iterum
suis tribunalibꝰ uissit. Cui & dixit. Suꝑstitio
xp̃ianorum de quorũ te magicis artib iactas.
nisi ate fuerit segregata : non poteris insaniam
abicere pectoris. neq ęquissimis consiliis p̾bere
consensum. Unde te ad uenerabilem deã uestã
ꝓperare necesse est: ut si tͥ ꝑseuerantia uirgi¬
nitatis placet. eius die noctuq sacrifici is reue¬
rendis insistas. Ad hȩc beata Aories respondit.
Si filium tuum quãuis iniquo amore uexatum.
tam̃ uiuentem hominem recus aui. utiq homi¬
nem qui est & rationis capax: qui audire & uide¬

Expanded text:
blandientem animo deridebat. Videns itaque blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
angustias animȩ & corporis anhelo cruciabatur
sp̃ũ Inter hȩc lecto ꝓsternit᷑: & ꝑ alta suspiria
amor a medicis aꝑitur. Fiunt nota patri quȩ
fuerant inuenta a medicis: & eadem pat̾na uoce
quȩ fuerant iã dicta a filio. ad petitionẽ uirginis
reuoluunt᷑. Abnegat Aones beatissima: & se
nullo pacto: prioris sponsi asserit fędera uiolare.
Cumq pat̾ diceret in fascibꝰ constitutꝰ se p̃fecturã
pr̃ȩferri : cȩpit tam̃ uehementer inquirere quis
esset sponsus. de cuiꝰ se aones potestate gloriaret᷑.
Iunc extitit quidam ex parasitis eius qui diceret
hanc xp̃ianam esse ab infantia : & magicis artibꝰ
paritione cum grandi strepitu suis eam tribuna¬
libus precepit sisti. Et primũ quidem blandis
eam sermonibꝰ secretius ꝓuocat. deinde terroribꝰ.
pulsat : sed xp̃i uirgo nec blandimento seducit᷑.
nec terrore concutitur : sed eodem uultu eodemq
animo ꝑseuerans. & terrentem similiter sicut

Expanded text:
angustias animi et corporis anhelo cruciabatur angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam praeferri; coepit tamen vehementissime inquirere quis esset sponsus, sancta cujus Agnes potestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infantia, et magicis artibus paritione cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut
Abbreviated transcription (Latin):
potero ad contumeltam pͥoris amatoris uł aspi¬
cere alium: & illum relinquere. cũ quo sũ deuinc¬
ta caritate. Cuiꝰ est generositas celsior. possibili¬
tas fortior. aspectus pulchrior. amor suauior. &
omis gr̃ę elegantior. a quo iam mͥ thalamus collo¬
catus est. Cuiꝰ michi organa modulatis uocibus
resonant. cuiꝰ michi uirgines dulcissimis uocibus
cantant. Iam mel & lac exore eius suscepi. iã ample¬
xibus eiꝰ castis astricta sum: iam corpꝰ eius corpo
ri meo sotiatum est: & sanguis eius ornauit genaᷤᷤ
meas. Cuiꝰ mater uirgo est: cuiꝰ pater feminam
nescit. cui angłi seruiunt. cuius pulchritudinem
sol & luna mirantur. Cuiꝰ odore reuiuiscunt
Ipsi soli seruo fidem. ipsi me tota deuotione cõmit¬
to. Quem cum amauero casta sum. cũ tetigero
munda sum. cum accepero uirgo sum. Nec deert̃
post nuptias filii. ubi partus sine dolore succedit :¬
& fecunditas cotidiana cumulat᷑. Audiens haec b¬
insanissimus uuenis : amore corripit᷑ cȩco. & int̃

Expanded text:
potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus eri meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
igitur tantȩ martyris. sicut gesta eiꝰ agnoui.
conscripsi ad edificationem uẽstrã. Ouirgines
xp̃i. textum passionis ipsius aduos credidi desti¬
nandum: obsecrans caritatem sp̃s scĩ ut labor
noster ad urãm imitationem fructũ in conspectu

Expanded text:
igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster ad vestram imitationem fructum in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio amatore p̃uenta sum : qui michi satis
meliora te obtulit ornamenta. & anulo fidei
suȩ sub arrauit me: longe te nobilior. & genere
& dignitate. Ornauit in estimabili decore dextr̃a
meam. & collũ meũ cinxit lapidibus pretiosis.

Expanded text:
ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit la
Abbreviated transcription (Latin):
SAERATSSIMAE
UIRGIUS CELEBRẼ¬
Mus: Hinc psalmi
nesonant: inde
concrepant lectio¬
nes. Hinc popłorũ
turbȩ letantur :
inde sulleuantur
sima ad memoriam reuocemus
EMPORE illo erat quędam uirgo romȩ no¬
bilis generis orta natalibus nomine Aotiss:
quȩ certans contra pͥncipes & potestates tenebra¬
rum. tertio decimo aetatissuȩ anno mortem
ꝑdidit & uitam inuenit : quia uitȩ solũ dilexit
auctorem. Infantia conputabat᷑ in annis. sed
erat: senectus mentis inmensa Corpore quidẽ
iuuencula : sed animo cana. Fulchra facie:
reuerteret᷑ : a prȩfecti urbis filio ad amatur.
quȩ abeata Aone ⁊ e uelut quȩłã stercora sunt
recusata. Unde factum est : ut iuuenis maio¬
re Diuitias. domos. possessiones. familias. atq
om̃s diuitias mundi reꝓmittere: si consensum
suũ eiꝰ coniuigio non negaret. Ad hȩc beata
AONES : talẽ iuueni fertur dedisse responsum.
Discede a me fomes peccati. nutrimentum faci¬
noris. pabulum mortis. Discede ame : quia iã

Expanded text:
sacratissimae uirginis . celebremus .| hinc psalmi resonent Inde concrepent lectiones| Hinc populorum turbae laetantur . inde sub| leuantur sima, ad memoriam revocemus. Tempore illo erat quaedam virgo Romae nobilibus orta natalibus, nomine Agnes, quae certans contra principes et potestates tenebrarum, tertperdedit uitam inuenit Quia solum uitae| delexit auctorem infantia conputabatur in annis . sed| erat senis mente corpore quidem iuuencola . sed animo cana| Pulchra faciae reuerteretur a praefectis urbis filio ada| maturquae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majoinis, divitias, domos, possessiones, familias, atque  delicias repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam
Abbreviated transcription (Latin):
benignã uocẽ dñĩ dicentis. Euge serue bone
& fidelis. quia suꝑ pauca fuisti fidelis. supramul¬
ta te constituam. Decetero secretiorẽ animi nr̃i
tione recepta. & om̃iũ conꝑuintialium ep̃oꝵ.
cunctorũq etiam eusdẽ aeccłae canonicoꝵ elec¬
tione cõmuni consensu facta. metropolitanam
adeptus . ẽ. sedẽ. Hic uero fuit uir ꝓgeme nobi¬
lis. lib̾alibus imbutus disciplinissalias satis stre

Expanded text:
benignam vocem Domini dicentis: Euge, serve bone benignam vocem Domini dicentis: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam . De caetero secretiorem animi nostri tione recepta, et omnium comprovincialium episcoporum, cunctorumque etiam ejusdem ecclesiae canonicorum electione communi consensu facta, metropolitanam adeptus est sedem. Hic vero fuit progenie nobilis, liberalibus imbutus disciplinis. Is alias satis stre
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei assensũ preber&. quatinꝰ auctoritate. Ioħem
resister&. licteris apostolicis mandar&. Ipse
uero eiꝰ pecitioni quia deuotam uidit adquie¬
uit. Litteras inde pontifici misit. uerba quęlit:¬
tere continent hȩc sunt. Alexander ep̃s seruus
seruorũ dĩ .l. abrini ensium uenerabili epõ.¬
apostolicã benedicionẽ. Destituta rocoma¬
gensi aeccła pastore. conperimꝰ sed unensis epĩ
& lanfranci abbatis relatione. te exelectione
principis tui dilectissimi filu nr̃i Guitłmi
regis angloꝵ obuitȩ & morũ ꝓbitatẽ. ad maiorẽ
sedẽ ꝓmouendũ siex auctoritate sedis apostolicę
fuerit assensus. cui dõ auctore p̾sidemus. Nlos gͥ
moti illorũ precib obsalutẽ illiꝰ aeccłae. & omĩ¬
ũ intuis partib uolumꝰ. atq dilectioni tuȩ apo-¬
stolica auctoritate p̃cipimꝰ. ut qđ diuina dispen.¬
satio dete ꝓuidit: non contradicas. & electioni
minaiori bene oꝑari non desinas. popłm diuini
uerbi pabulo reficias. ut merearis audire illã

Expanded text:
ut ei assensum praeberet quatenus ejus auctoritate Joannem resisteret, litteris apostolicis mandaret. Ipse vero ejus petitioni, quia devotam vidit, acquievit. Litteras inde pontifici misit. Verba quae litterae continent, haec sunt: « ALEXANDER Episcopus servus servorum Dei, JOANNI Abrincensium venerabili epapostolicam benedictionem. Destituta Rothomagensi Ecclesia pastore, comperimus Sedunensis episcopi et Lanfranci abbatis relatione te ex electione principis tui dilectissimi filii nostri Guillelmi regis Anglorum, ob vitae et morum probitatem, ad majorem sedem promovendum, si ex aufuerit assensus, cui Deo auctore praesidemus. Nos igitur moti illorum precibus, ob salutem illius ecclesiae, et omnium in tuis partibus, volumus, atque dilectioni tuae apostolica auctoritate praecipimus, ut quod divina dispensatio de te providit non contradicas, et electioni in majori bene operari non desinas, populum divini verbi pabulo reficias, ut merearis audire illam