comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taccus in manibꝰ. & ista uiga suit. Duo ocłi sunt. duȩ aures. ge¬
minȩ nares. duȩ manus. & in ipso gustu geminũ quiddã inuenit᷑.
quando sapor ipse faucibꝰ atq palato uidicante disceruut᷑. Ista gͦ quinꝙ
uiga terram uersant. quando suis officiis deseruientes anitnã carnemꝙ¬
ꝑ actã. aut uberes fruetꝰ si ros cȩlestis infuderit. aut aridas spinas si
sieca terra remanserit. & eoꝵ opus in posterũ subsequet᷑.¬

Expanded text:
tactus in manibus. Et ista juga sunt: duo sunt oculi, duae aures, getactus in manibus. Et ista juga sunt: duo sunt oculi, duae aures, geminae nares, duae manus; et in ipso gustu geminum quiddam invenitur, quando sapor ipse faucibus atque palato judicante discernitur. Ista ergo quinque juga terram versant, quando suis officiis deservientes animum carnemque parant, aut ad uberes fruges, si ros coelestis infuderit, aut ad aridas spinas, si sicca terra remanserit, et eorum opus in posterum subsequet
Abbreviated transcription (Latin):
N aniea agricultura in qua nos dñis oꝑari prȩcepit. sic operemꝰ: ut mer¬
eedem promissam dono grę acciꝑe mereamur. Tempꝰ est. operem᷑. labo¬
remꝰ. Quuq illa iugaboũ quę ille inuitatꝰ in euangłio dũ ad cenaem
uenire nollet. probare se uelle dixit. & ꝓpterea a cena se exeusauit.
qm̃ ea sibi non agriculture dñicȩ cõparauit ⁊ nos ea ipsa quinq iu¬
go in agro dñico iungamꝰ. cerrã durissimã suleis spũalibꝰ exaremꝰ sem̃
uerbi dĩ ꝓieientes. quasciq spinas malarũ eupiditatũ inuenerimus.
euellamus. eradicemꝰ. diuino igne suecendamꝰ. ut in tali oꝑe laboran¬
ces: dño d̾o nr̃o fiducialit̃ dicamꝰ. Dnẽ pater familias. qm te aduiuari
fecumꝰ opus q iussisti. redde mercedẽ quã promisisti. Quȩ sunt illa¬
quinq iuga boum: Quinq uga boum. quinq sensus corporis fi
Iisus mocłis. auditꝰ in auribꝰ. olfatus in naribꝰ. gustꝰ in faueibus.

Expanded text:
nica agricultura, in qua nos Dominus operari praecepit, sic operemur, ut mercedem promissam dono gratiae accipere mereamur. Tempus est, operemur, laboremus. 2. Quinque illa juga boum, quae ille invitatus in Evangelio dum ad coenam venire nollet, probare se velle dixit, et propterea a coena se excusavit , quoniam sibi ea, non agriculturae dominicae comparavit; nos ea ipsa quinque juga in agro dominico jungamus, terram durissimam sulcis spiritualibus exaremus, semen verbi Dei projicientes, quascumque spinas malarum cupiditatum invenerimus, evellamus, eradicemus, divino igne succendamus: ut in tali opere laborantes, Domino Deo nostro fiducialiter dicamus: Domine paterfamilias, quoniam te adjuvante fecimus opus quod jussisti, redde mercedem quam promisisti. Quae sunt quinque illa juga boum? Quinque juga boum, quinque sensus corporiauribus, olfactus in naribus, gustus in faucibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. Uecera transierunt. ꝑierat om̃is earo ꝑ mulierẽ sipul cui
uiro peccantẽ. Noua accesseruait. reparata est card siue uiro uirgine pa¬
riente. Uetera cransiert᷑. transiit mortalitas. Noua accessert᷑. ꝓ missa est¬
deremꝰ propriã patriã. Peregrinationẽ estã quȩ nos ab ea adbuc decier
colerem non amemꝰ. Festinemꝰ camen. ñ est qͥnare hre stare nec inuemil
i scto ꝗd iã possis amare. Ipse enĩ amor parentũ. coniugui. filioꝵ. Fa¬
oustatũ. aut magnii quibda incussert᷑ laborẽ: aut magnũ pariunt eimo¬
erm hon est quare hic stare. meliꝰ enĩ festinando appetimꝰ sepiterna. qũ
hie remanendo scłi nos apprehendat ruina. Preparemꝰ sistarebiam. aꝑ¬
prebendam a ascendomnꝰ nauẽ. fide simuł & crucẽ. Nec desit anchora sꝑ
nr̃e salitts. Extendamꝰ funes. diuersas uirtates. uela caritatis cole mus.
nuo cemꝰ uentũ prosperũ. uerbũ di. Ethauriamꝰ sentinã. Apeccatis ꝑ elemo

Expanded text:
as. Vetera transierunt; perierat omnis caro per mulierem simul cum viro peccante: nova accesserunt; reparata est caro, sine viro virgine pariente. Vetera transierunt; transiit regio vetustatis: nova accesserunt; succederemus propriam patriam; peregrinationem istam, quae nos ab ea adhuc detinet, toleremus, non amemus: festinemus tamen. Non est quare hic stare; nec invenis in saeculo, quod jam possis amare. Ipse enim amor parentum, conjugum, filiorum, facultatum, aut magnum quibusdam incusserunt laborem, aut magnum pariunt timorem: non est quare hic stare. Melius enim festinando appetimus sempiterna, quam hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascendamus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosp
Abbreviated transcription (Latin):
qui non attenderit eũ qui dicit. quȩ recro oblitꝰ. in ea quȩ ante sunt ex¬
tentꝰ. seđ̾m intentionẽ sequor ad palmã uocationis di. in xp̃o iħu. Curren¬
tẽ sedixit. sequentẽ sedixit. Non remansit. non recro respexit. absit
ut errauerit. quia uiã ipsã docebat. qui & cenebat & ostendebat. In eod¬

Expanded text:
qui non attenderit eum qui dicit, Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt exqui non attenderit eum qui dicit, Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam vocationis Dei in Christo Jesu . Currentem se dixit, sequentem se dixit; non remansit, non retro respexit: absit ut erraverit, quia viam ipse docebat, qui et tenebat et ostendebat. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ aum inde iulsũ iumentũ suũ domantẽ. In fame inquit & siti. m teuaro. Ces¬
pius castigo corpꝰ meũ. & in sertitatẽ redigo. Ita gͦ a eu qui ambiilare desi¬
aeras. doma carne cuã & ambula. Ambulas em̃ si amas. Non enĩ aad din
homuiũ genera quȩ odit. Remanentẽ. retro redeuntẽ. aberrantcẽ. As
hos tribꝰ generibꝰ malis. dño aduiuante uindicet᷑. & defendat᷑ gressus uosẽ.
amuͦ eũ ambulantes sumꝰ. aliꝰ tardius ambulat. alius celeriꝰ. ambo tamen
ambulant. Exeitandi sunt gͦ remanentes. retro redeuntes reuocandi. er¬
rautes in uiam ducendi. Pardi exhortandi. celeres unitandi. Qui non ꝓfi¬
cit remansit inuia. qui forte a meliore ꝓposito declinat ad id qđ deceriꝰ
reliquerat: reuersus est retro. Qui fidem deserit. auia errauit. Cũ tar¬
dis sit nobis & eũ celerioribꝰ ratio. cũ ambulantibꝰ tam̃. Qtiiᷤ est qui non
proficit: Quise putauerit ẽẽ. sapientem. qui dixerit sufficit mͥ qđ sũ

Expanded text:
Paulum, vide illum jumentum suum domantem. In fame, inquit, et siti, in jejuniis saepius , castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Ita ergo et tu, qui ambulare desideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. Non enim ad Deum tem. Ab his tribus generibus malis Domino adjuvante vindicetur et defendatur gressus noster. Jam vero cum ambulantes sumus, alius tardius ambulat, alius celerius ambulat, tamen ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via: qui forte a meliore proposito declinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via erravit. Cum tardis sit nobis et cum celerioribus ratio, cum ambulantibus tamen. Quis est qui non proficit? Qui se putaverit esse sapientem; qui dixerit, Sufficit mihi quod sum;
Abbreviated transcription (Latin):
equites domꝰ. ciuitas fundit exercitũ. Strepunt arma. concrepant tub
compitis. Crispate uentis stuppe dependent. ferreȩ tunice uirorum
bonifacio uidi. Ad fortunianum. Sicut prȩsens rogaui. & nun
cõmoneo. ut frẽm nrm de quo colocuti sumꝰ. uidere & rogare digne¬

Expanded text:
equites domus, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant tubae, equites domus, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant tubae, contis crispatae ventis stupae dependent, ferreae tunicae virorum SANCTO FRATRI PORTUNATIANO. Sicut praesens rogaui, et nunc commoneo, ut fratrem nostrum, de quo conlocuti sumus, uidere et rogare digne
Abbreviated transcription (Latin):
tia conuigalis. ornet sobrietas & frugalitas. Bene enĩ agere. & illicita
grediens. ebriam gothi herpe mentẽ & corpus incurrit. Habeat qso
miles sub comite positꝰ disciplinã. Graue ẽ. enim. ut quẽ non uincit hõ.
inneat libido. aut uolutet᷑ uino. qui non uincit᷑ ferro. Bonit̾aciꝰ Aususti
apa uenerabilis si thorus ille legitimꝰ pauidos habet accessus. quoꝰ no
& humana neglexit. & quẽ libido preuenit. gladius ustor ab sumet.
& quẽ in sobriũ intantis angustuᷤ fama ueridica publicauit. carceris
a quos diligo. arguo & castigo. oceidi non desidero. nec carcere re¬
pęnituerit reseruat᷑. Nam si in barbaroꝵ erroribꝰ uelimꝰ ut condecet ȩxer¬
cere uindictã: p aucos reperiemꝰ. nec ipsos animosos ad pugnam fore.
sacro crismate leuigatũ portã ciuitatis cũ paucis exiuit : subito uomunt

Expanded text:
tia conjugalis; ornet sobrietas et frugalitas. Bene enim agere, et illicita tia conjugalis; ornet sobrietas et frugalitas. Bene enim agere, et illicita Christi virgo sacrata ebriam Gothi Herpae mentem et corpus incurrit. Habeat, quaeso, miles sub comite positus disciplinam. Grave est enim, ut quem non vincit homo, vincat libido; aut volutetur vino, qui non vincitur ferro. EPISTOLA I venerabilis papa, si torus ille legitimus pavidos habet accessus; quo debet  qui divina atque humana neglexit, et quem libido praevenit, gladius ultor absumet; eumque quem insobrium in tantis angustiis fama veridica publicavit, carceris o, quos diligo, arguo et castigo, non occidi desidero, nec carcere pleno squalore repoenituerit, reservatur. Nam si in Barbarorum erroribus velimus, ut condecet, exercere vindictam, paucos reperiemus, nec ipsos animosos ad pugnam fore.sacro chrismate caput portam cum paucis civitatis exivit, subito vomunt
Abbreviated transcription (Latin):
N am eũ aduercerint homines in bac retã ingentẽ flãmã cordis tui:
muti gandebune se iuenisse occasionẽ. ut ad cã panca enge euge.tam
lum ẽ. homini ut et̃ ueritas uincat inuitũ. Nam ipsa uincat necesse ẽ.
sius habeat ex nr̃o sanguine feminas uirgines xp̃c. quã uiros consules
tate. qđ sit ꝑ diuinũ consortiũ precipuã in cȩlis consecutura sullun¬
tatẽ. quasi eẽt. ꝑ humanũ conubiũ prolẽ ꝓpagatura sullimẽ. Genero¬
sius quippe eligit aniciana posteritas tam illustrẽ familiã beare nup¬
tias sciendo. quã multiplicare parendo. & in carne iã imitari uitam
angłoꝵ. quã ex carne numerũ adhuc augere mortaliũ. hȩc ẽ. ube¬
rior fȩcundiorq felicitas. non uentre grauescere sed mente gran¬
descere. non lactescere pectore. sed candescere corde. non uisceribus
terrã. sed orationibꝰ clũ parturire. Perfruamini gͥ in illa qđ uob̾ de

Expanded text:
nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, multi gaudebunt se inuenisse occasionem, ut ad pauca \'euge, euge\' tam lum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sius habeat ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules tate, quod sit per diuinum consortium praecipuam in caelis consecutura sublimitatem, quam si esset per humanum conubium prolem propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam inlustrem familiam beare nuptias nesciendo quam multiplicare pariendo et in carne iam imitari uitam angelorum quam ex carne numerum adhuc augere mortalium. haec est uberior fecundiorque felicitas non uentre grauescere sed mente grandescere, non lactescere pectore sed corde candescere, non uisceribus terram sed caelum orationibus parturir
Abbreviated transcription (Latin):
ritas hominũ aures & corda feriat. quosdã tam̃ malȩ consuetudinis¬
tanta uorago sum mersit. ut om̃ibꝰ auetoritatibꝰ & rationibꝰ resistere
quã consentire malint. Resistunt aut̃. aut seuiendo aut pigrescen
quirens. tanquã freneticos & latargicos estuans: Nunqͥd contẽnen
quia neutris inimica. Nam frenetici nolunt ligari. lecargici no¬
lunt exeitari. Sed ꝑseuerat diligentia caritatis frenetieũ castigare
letargicũ stimulare. ambos amare. Ambo offendunt᷑. sed ambo dibi
gunt᷑. Non gͦ nichil agit᷑. cũ instant̃ agit᷑. Neq enĩ solis humanis
terroribꝰ murus durȩ consuetudinis expugnat᷑. sed eciã diuinis aue¬
toritatibꝰ & rationibꝰ fides ꝙ intelligentia mentis instruit᷑. Ad Pas
centiũ comitẽ arrianoꝵ.Tacile ẽ. ut quisq augustinũ uincat.
Uideris tu utrũ ueritate anclamore. Non ẽ. meũ dicere. nisi quia fa¬
eile est at guisq augustinũ uincat. quanto magis ut incisse uideat᷑. aut &¬

Expanded text:
malae consuetudinis vorago submersit, ut omnibus auctoritatibus rationibusque resistere, quam consentire malint. Resistunt autem duobus modis; aut saeviendo, aut pigrescendquirens, tanquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? numquid contemnere, quia neutris est inimica. Nam et phrenetici nolunt ligari, et lethargici nolunt excitari: sed perseverat diligentia charitatis, phreneticum castigare, lethargicum stimulare, ambos amare. Ambo offenduntur, sed ambo diliur. non ergo nihil agitur, cum instanter agitur: neque enim solis humanis terroribus murus durae consuetu. dinis expugnatur, sed etiam diuinis auctoritatibus atque rationibus fides et intellegentia mentis instruitur. Quae cuidens, utrum ueritate an clamore; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, e
Abbreviated transcription (Latin):
to deperiret: Absit ut hinc dđo displiceres. qđ coniuge tuo nondũ de¬
functo. nondũ indueres sicut anna. sed sicut subsanna. Neq enĩ a ille
qui tecũ iã ceperat custodire tã magnũ continentiȩ bonũ : & si conuiga¬
le non uiduale uoluissec. ut acciperes indum̃tũ. ad indecentẽ quoq com¬
pulisset ornatũ. Quo & si aliqua dura conditione cogereris : posses &in¬

Expanded text:
to deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses
Abbreviated transcription (Latin):
Lut enĩ istiꝰ erunt & non uidebunt. aut ñ erunt istiꝰ si uidebt̃. qm̃ tanta cõ¬
mutatione longe alteriꝰ corporis erunt. Recordet᷑ fr̃ ille deleetationẽ¬
nrãm pristinã. & obliuiscat᷑ offensionẽ nouã. Faciat certe. qđ me non
fecisse succensuit. habeat lenitatẽ in danda uenia. quã ego non habui
in epła illa conscribenda. Ad locũ in quo babitat. ideo mͥ non putaui a¬

Expanded text:
ut enim istius erunt et non uidebunt aut non erunt istius, si uidebunt, quoniam tanta commutatione longe alterius corporis erunt. Sed paratus sum, sim pristinam, et obliviscatur offensionem novam. Faciat certe quod me non fecisse succensuit; habeat lenitatem in danda venia, quam ego non habui in illa epistola conscribenda. Hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
meis corã eo nocte. & non sũ deceptꝰ. Non neglegamꝰ ura ꝑeorata. minutti
sueit :  mutia. F luct unus ualidus ieruens obruit naue̾. minat̾q nauf̾ra¬
qui. humor aũt ꝑ rinas influens & in sentinã ueniens  nisi subeide
siceet᷑. hoc ide facit. Ergo exhauriat᷑ sentina. non neglegat  meseoa
quia clemosina amorte liberat. & ipsa purgat peccata. Assit nostra
tutela rp̃i grã. celeuma nr̃m dulce cantenꝰ alleluia. ut lge ae sebat
ingredinꝰ septterna ac fidelissimã ꝑatriam. Quando dicebet ups
solet efunit nauigui &e insolitos fluetꝰ maris horreseit. desideratq.⁊ ten no¬
ficerer quo & si tardiꝰ ad patriã ualeat ꝑuenire: demonferabo ure. rape
tosa se demonstrat iia. Fece in ecanglio clamat saluator. Egosul uia. Habes
uis. ambula. Solliea᷑ doma iumentũ cuũ. carnẽ tuã. Ipsi eni insidetaui¬
ma tua Quorn᷑ se in uia hac mortali uimento insideres. qua te ggesdiendo

Expanded text:
nocte, et non sum deceptus . Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa sunt. Fluctus unus validus irruens obruit navem, minaturque naufragium: humor autem per rimas influens et in sentinam veniens, nisi subinde siccetur, hoc idem facit. Ergo exhauriatur sentina, non negligatur misericordia; quia eleemosyna a morte linerat, et ipsa purgat peccata . Adsit nostra tutela Christi gratia, celeuma nostrum dulce cantemus Alleluia; ut laeti ac securi ingrediamur sempiternam ac felicissimam patriam. Non metuat solet, refugit navigium, et insolitos fluctus maris horrescit, desideratque iter conficere, quo, etsi tardius, ad patriam valeat pervenire; demonstrabo viam, imo ipsa se demonstrat via. Ecce in Evangelio clamat Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo
Abbreviated transcription (Latin):
multis paruulis qui tantũ modo uinculo peccati origialis obstricti.
sine mediatoris gr̃a ex hac luce rapiunt᷑. Et cũ talia suꝑ his quȩrunt᷑.¬
quę a nrã experientia lotge sunt remota. & in abditissimis nature
sinbꝰ latent : non ẽ. erubescendũ homini confiteri se uescire qđ nescit
nedũ se scire mentit᷑. nunꝗͣ. scire mereat᷑. Et ubi res naturalit᷑ obscara
aliquid diffinire bumana coniectura prȩsumit. Aliquid enĩ certum¬

Expanded text:
multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris ex hac luce rapiuntur. tota quippe istet a nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latent, non erubescendum est homini confiteri se nescire. quod nescit, ne, dum se scire mentitur. numquam scire mereatur. aliquid definire humana coniectura praesumit. secundum uit
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ referre in litteras ad alios informandos qđ apud me non fuerit ex¬
plicatũ. Si enĩ origo animȩ lateat. dũ redemptio clareat. periculum
non ẽ. Neq enĩ in xp̃m credimꝰ. ut nascam᷑. s ut renascam᷑. quocunq¬
modo nati fuerimꝰ. In ⁊odEM. Sipret̃ illos qui in filios dĩ adoptant᷑¬
multos aũt creando nasci uoluit dñs. quos ad suã grãm non ꝑtinere pre¬
sciuit : ut multitudine incõparabili plures iis quos in sui regni gła
filios ꝓmissionis predestinare dignatꝰ ẽ. ut etiã ipsa reiectoꝵ mubt¬
tudine ostenderet᷑ quã nulliꝰ momenti sit apud diñ iustũ quantalibe
numerositas iustissime damnatoꝵ. atq ut hinc quoq incelligant qͥ
ex ipsa dãnatione redimunt᷑. hoc fuisse debitũ illi uniuersȩ masse. qd
tam magnȩ eius parti redditũ cernerent. non solũ in eis qui origina¬
li peccato multa addunt malȩ uoluntatis arbitrio. uerũ etiã in tã

Expanded text:
denter referre in litteras ad alios informandos, quod apud me non fuerit exinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. multos autem oreando nasci uoluit, quos ad suam gratiam non pertinere praesciuit. ut multitudine incomparabili plures sint eis, quos in sui regni gloriam filios promissionis praedestinare dignatus est, ut etiam ipsa reiectorum multitudine ostenderetur, quam nullius momenti sit apud deum iustum quantalibet numerositas iustissime damnatorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam
Abbreviated transcription (Latin):
qui talibꝰ spũalia et ęt̃na preponunt. inserit se terrenȩ suauitatis
affectꝰ. ꝙ delectationibꝰ suis nrã cõmittunt᷑ officia. Quanto enĩ sunt
caritati futura meliora : tanto sunt infirmitati uiolentiora presenti¬
ora. Et utinã ii qui ea uidere & gemere nouerunt. uincere & euade
mereant᷑. Qđ sine di grã nullo modo uoluntas implet uoluntas. quȩ
subdita. A quo enĩ quis deuictꝰ c̃. huic & sernus addictꝰ ẽ. Lex enĩ ui
infirmitatẽ. ut infimitas demonstrata quęrat saluatorẽ. a quo sana¬
ta uoluntas possit qđ infirma non posset. Lex gͦ adducit ad fidẽ. fi¬
des impetrat spm̃. largiorẽ diffundit sp̃s caritatẽ. implet caritas
utit᷑. qui intelligens quare sit data. post eiꝰ cõminationẽ confugit
ad grãm liberantẽ. Hine giẽ qua iistificat᷑ imꝑius. qusquis engratsus
uelut ia lbemntrplendsa de scis fidit uiribꝰ. ignorans di instia nonsũ

Expanded text:
uisibilia, aeterna praeponunt, inserit se terrenae suauitatis uisibilia, aeterna praeponunt, inserit se terrenae suauitatis affectus et delectationibus suis nostra comitatur officia. quanto enim sunt caritati futura meliora, tanto sunt infirmitati uiolentiora praesentia. et utinam hi, qui ea uidere et gemere nouerunt, uincere et euadere mereantur! quod sine dei gratia nullo modo uoluntas implet humana, quia nesubdita; a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est, et: Siinfirmitatem, ut quaerat demonstrata infirmitas saluatorem, a quo sanata uoluntas possit, quod infirma non posset. lex igitur adducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, diffundit spiritus caritatem, implet caritas itime, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis
Abbreviated transcription (Latin):
placeant do. Illi aũ cogitant quȩ sunt mundi quomͦ placeant uł uiri ux¬
ribꝰ. uł mulieres maritis. nisi qđ capillos nudare feminas quas etiam
caput uelare iubet apłs. nec maritatas decet. Fucari aũ figmentis qͦ
uł rubicundior uł candidior appareat. adulterina fallacia ẽ. qua ñ
dubito etiã ipsos maritos se nolle decipi. quibꝰ solis ꝑmittendȩ funt
feminȩ ornari. scd̾m ueniã non scđ̾m imperium. Nam uerus ornatus
rũ nec auri quidẽ uestisq pompa. sed mores boti sunt. exeeranda uͦ
supersticio ligaturarũ in quibꝰ etiã inaures uiroꝵ in summnis ex utq
parte auriculis suspensȩ deputant᷑. non ad seruiendũ demonibꝰ ad¬
est blandus quã molestꝰ. & magis cauendus eũ illicit diligi. quã cũ
admonet cogitq contemui. Cum enĩ omĩa quȩ tn eo sunt. concupisen¬
tia sint carnis. & concupiscentia ocłoꝵ. & ambitio scłi: sepe etiã iis¬

Expanded text:
placeant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxplaceant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capillos nudare feminas, quas etiam caput uelare apostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmentis, quo uel rubicundior uel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari secundum ueniam non secundum imperium. nam uerus ornatus rum ne auri quidem uestisque pompa sed mores boni sunt. Execranda autem superstitio ligaturarum, in quibus etiam inaures uirorum in summis ex una parte auriculis suspensae deputantur: non ad placendum hominibest blandus quam molestus, et magis cavendus cum se illicit diligi, quam cum admonet cogitque contemni. Nam cum omnia quae in illo sunt, concupiscentia sint carnis, et concupiscentia oculorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rate quidẽ ꝓ me. ne forte aliis prȩdicans ipse reꝓbus inueniat. Merũca¬
men cu głamini non in me sed in dũo głamim. Quantũ libet enĩ ugi¬
let disciplina domꝰ meȩ: homo sum & int̾ homines uiuo. Nec michi de¬
a neillã & filiũ eiꝰ. aut melior quã domꝰ iacob. tibi lectũ patris filiꝰ incesta
runt. aut melior sit postremo quã cȩlũ unde angłi ceciderunt. Simpli¬
re cepi. sicut difficile sum expertꝰ meliores quã qui in ȩccłis ꝑfecerunt.
ita non sũ exꝑtus peiores quã qui in monasteris ceciderunt. Quaꝓpter
& si contristam᷑ de aliquibꝰ purgam̃tis : consolam᷑ tam̃ cciã de plurimis¬
ornam̃tis. Nolite ꝓpt̾ amurcã qua ocłi nr̃i offendunt᷑. toreularia dete¬
stari. unde apotecȩ dñicȩ fructu olei luminosioris implent᷑. Ad Porsidn
mentis auri uł uestis preproperã habeas in ꝓbibendo sententiã. nisi in
eos qui neq coniugati neq coniugari cuꝑientes. cogitare debent qͦm

Expanded text:
rate quidem pro me, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; uerum tamen cum gloriamini, non in me sed in domino gloriamini. quantum libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi aancillam et filium eius; aut melior tolerauerunt; aut melior sit postremo quam caelum, unde angeli ceciderunt. Simplire: quomodo difficile sum expertus meliores quam qui in monasteriis profecerunt, ita non sum expertus peiores quam qui in monasteriis ceciderunt. Quapropter, etsi contristamur de aliquibus purgamentis, consolamur tamopter amurcam qua oculi vestri offenduntur, torcularia detestari, unde apothece dominice fructu olei luminosioris implentur». De mentis auri vel vestis praeproperam habeas in prohibendo sententiam, nisi in eos qui neque conjugati, neque conjugari cupientes, cogitare debent quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
& parato animo uigilare. qui nolunt ab illa sicut a nocturno fure
quęsieris auditurã. & cũ hoc non ꝓuenerit. audacter potius quã pru¬
denter me fecisse arbitreris. qđ dibi quęrendi si quid uoles facultatem
dedi. Hoc enĩ foci non doctor ꝑfectꝰ. sed cũ docendis ꝑficiendus. In his¬
equidem rebꝰ quas ut cuncunq scio. magis te cupio ẽẽ. scientẽ. quã sci¬
entiȩ indigentẽ. Neq enĩ ut qđ scimus doceamꝰ alioꝵ ignorattiã opta¬
re debemꝰ. Multo enĩ meliꝰ om̃s sumꝰ do docibiles. Qđ utiq in illa suꝑ¬
na patria cũ in nob̾ completũ fuerit. qđ ꝓmissũ est ꝑficiet᷑. ubi nondic
homo ꝓximo suo cognosce dñm. om̃s enĩ eũ cognoscent a maiori usq ad¬

Expanded text:
t parato corde uigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure t parato corde uigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure quaesieris, audituram et, cum hoc non prouenerit. audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaerendi, si quid uoles, facultatem dedi. hoc enim feci non doctor perfectus sed cum docendis perficiendus, domirebus, quas utcumque scio, magis te cupio esse scientem quam scientiae nostrae indigentem. neque enim, ut, quod scimus, doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus; multo quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficietur, ut non dicat homo proximo suo: \'Cognosce dominum\'; omnes enim cognoscent eum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
gatione. qua multũ adiuuat᷑ oratio. Faciat quȩq urm̃ qđ potest.
Qđ altera minus potest. in ea quȩ potest facit si in altera diligit qđ ideo qͥa
do debetis. Nemini aũt urm aliquid debeatis. nisi ut inuicẽ diligais.¬
re. ut ꝑcutiat conseruos. & epulet᷑ cũ ebriosis. non ẽ. lucis sed tenebrarũ
& ideo eũ tanquã fur dies ille comprehendet. Qđ unus quisq debet de
die huiꝰ uitȩ suȩ nouissimo formidare. In quo enĩ quenquã inuenerit su¬
us nouissimꝰ dies : in hoc eũ comprehendet mundi nouissimꝰ dies. qm̃ quał
in die isto quisq morit᷑. talis in die illo iudicabit᷑. Tunc unicuiq ueniet¬
dies ille. cũ uenerit ei dies ut talis hinc exeat qualis iudicandus ẽ. illo
die. Ac ꝑ hoc uigilare debet om̃is xp̃ianus. ne imparatũ inueniat eũ
dñi aduentꝰ. Imparatũ autẽ inueniet ille dies. quẽ imparatũ inuenit
suȩ uitȩ huiꝰ ultimus dies. Hoc aũ scire opus ẽ. ut curent filii lucis ẽẽ.¬

Expanded text:
 qua plurimum adiuuatur oratio, faciat quaeque uestrum, quod poterit; quod altera minus potest, ea, quae potest, faciat, si in altera diligit, quod ideo, quia o debetis; nemini autem uestrum aliquid debeatis, nisi ut inuicem diligatis.re, ut percutiat conseruos suos et epuletur cum ebriosis, non est lucis sed tenebrarum et ideo eum tamquam fur dies ille comprehendet. quod unusquisque debet etiam de die huius uitae suae nouissimo formidare; in quo enim quemque inuenerit suus nouissimus dies, in hoc eum comprehendet mundi nouissimus dies, quoniam. qualis in die isto quisque moritur, talis in die illo iudicabitur. Ad hoc pedies ille, cum venerit ei dies ut talis hinc exeat, qualis judicandus est illo die. Ac per hoc vigilare debet omnis christianus, ne imparatum inveniat eum Domini adventus. Imparatum autem inveniet ille dies, quem imparatum invenerit octe ita ueniet. hoc ergo scire opus est. ut curent filii lucis esse e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ locoꝵ spacia uł diffundit᷑ uł finit᷑ alibi habens aliã partẽ. alibi aliam
in minori minorẽ. in marori maiorẽ.s ubiꝗ tota ẽ. incorporaliter:
longe aliud er̃t hec corpora. & non erunt ipsa. Si mutatis moribꝰ di¬
cimus hominẽ tiõ esse qui fuit. si deniq mutatis etatibꝰ ipsũ corpus dici¬
mꝰ ñ ẽẽ. quod fuit. qͣnto mag̃ ipsũ non erit. conũsione mutatũ. ut ñ solĩ
immortalit̃ uuat. uerũ etiã inuisibilẽ uideat: Quappt̃ si uidebut̃

Expanded text:
per locorum spatia uel diffunditur uel finitur alibi habens aliam partem alibi aliam, in minore loco minorem in maiore maiorem, sed ubique incorporaliter tota est, longe aliud erunt haec corpora et non erunt ipsa nec sola dcimus hominem non esse, qui fuit, si denique mutatis aetatibus ipsum corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter uiuat, uerum etiam inuisi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibꝰ contugatis salua religionis obseruantia conuenire potest. hunc¬
si te maritꝰ deponere noluit. ne te uelut uiduã illo uiuente iactares:¬
puto quia non fuerat in hac re usq ad dissensionis scandalũ ꝑducendus.
magis in obȩdientiȩ malo quã ullĩ abstinentiȩ bono. Quid enĩ absurdius
quã mulierẽ de ueste humili uiro suꝑbire. cuitẽ potiꝰ expedire obtempe

Expanded text:
otest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritputo quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius, quam mulierem de humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
assit uescendi potestas. absit esuriendi necessitas. Si genera carnis cũ
sint cuncta mortalia. differunt tam̃ int̾ se pro diũsitatibꝰ animantium.
& si corpora cũ sint omĩa uisibilia. differunt tam̃ ꝓ diũsitatibꝰ locoꝵ. un¬

Expanded text:
adsit uescendi potestas, absit esuriendi necessitas. adsit uescendi potestas, absit esuriendi necessitas. sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diversitatibus animantium; etsi corpora enim sint omnia visibilia, differunt tamen inter se pro
Abbreviated transcription (Latin):
u actor diuinoꝵ quȩdã docum̃ta iam data sint. ex quibꝰ licra coue¬
as quoꝵ libet corpoꝵ quanto uoluerit temꝑore incorruꝑptã ꝑtendere
qualieate᷑. Ego proinde corpus dñi inceloita ẽt̃. credo. ut erat quande¬
ne sanguinis. urgebit nos molestior ꝑserutator & dicet. Si sanguis
addat: corruptionẽ addere caueat. ne suȩ fidei castitatẽ eorrũpat. Ex
consuetudine rerũ exꝑtarũ. oꝑa diuma in exꝑta. mecit᷑ infirmitas hu
non dubitat. quisquis de do recte sapit. eur non credat᷑. qui fecit illa
corpora non posse igne corrũpr. fecisse illud corpꝰ non igue. non fame.
non morbo. non senio. nec ulla alia ui. qua solet humana corpora cor¬
fidunt. nec cũ eis uł ad eos nunc nob̃ ẽ. sermo. Ualet gͥ diuina poten
re quas uoluerit qualitates. & ꝑ hoc etiã ualet membra mortalia forme
liniam̃tis manentibꝰ. corruptione uͦ mortalitatis emortua stabili uigo¬
re firmare. ut absit labes. assit effigies. assit motio. absit fatigatio.

Expanded text:
ulorum quaedam documenta iam data sint, ex quibus liceat coniedeus quorumlibet corporum, per quantum uoluerit tempus, incorruptam protendere qualitatem. ego proinde domini corpus ita in caelo esse credo, ut erat, quandne sanguinis, urgebit nos molestior perscrutator, et dicet: Si sanguis, addat, corruptionem addere caueat, ne suae fidei sanitatem castitatemque corrumpat. Ex consuetudine rerum expertarum inexperta opera diuina infirmitas metitur non dubitat quisquis de diuinis operibus recte sapit, cur non credatur qui fecit illa corpora non posse igne corrumpi fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec senio nec ulla ui alia, qua solet humana corpora fidunt, nec cum eis vel ad eos nunc sermo nobis est: qui autere quas uoluerit qualitates, ac per hoc ualet etiam membra mortalia formae liniamentis manentibus, corruptione uero mortalitatis emortua stabili uigore firmare, ut absit labes, adsit effigies, assit motio, absit fatigatio,
Abbreviated transcription (Latin):
inueritatẽ. Si quis aut̃ putauerit bonũ eẽ. qđ ialũ ẽ. & fecerit hoc¬
putando: utiq peccat. & ea sunt omĩa peccata ignorantiȩ. qͣndo qͥsq
bene putat fieri qđ male fit. De occidendis hominibꝰ nec ab eis qͥsq
occidat᷑: non m placet consiliũ. nisi sit forte iniles. aut publica fun¬
reus ẽ. xpĩanus. sibos eius aliquẽ cornu feriendo. uł eqͣus calcẽ iacien¬
do aliquẽ oceidat. aut ideo non debent xp̃iani boues habere cornua.
facimꝰ. aut habemꝰ. si quid ꝑ hȩc pret̾ nrãm euenerit uoluntatẽ cuiquã
quis ex eis uł se uł alterũ interimat. nec arbor uł restis. ne quis inde
xripui quodã modo memecipsũ multis occupationibꝰ meis. ut tibi
seriberẽ antiquo amico. quẽ tam̃ non habebam. quãdiu in xp̃o non
auctor eloquii. Dixit quidã. & uerissime dixit. Amicitia ẽ. rerum

Expanded text:
in ueritatem. si quis autem bonum putauerit esse, quod malum est, in ueritatem. si quis autem bonum putauerit esse, quod malum est, putando, utique peccat, et ea sunt omnia peccata ignorantiae, quando quisque bene fieri putat quod male fit. De occidendis hominibus, ne ab eis quisquam occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles, aut publica funreus est Christianus si bos ejus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat. Aut ideo non debent Christianorum boves habere cornua, aut habemus, si quid per haec praeter nostram uoluntatem cuiquam quis eis uel se uel alterum interimat, nec arbor aut restis, ne quis se ratus sum memet ipsum multis occupationibus meis. ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quam diu in Christo non auctor Tullius eloquii\'. dixit enim et uerissime dixit: \'Amicitia est rerum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tantũ modo limiti. sed uniuersis prouintiis. pax conciliat᷑ iuratio¬
demonioꝵ sciente xp̃iano: ideo peccat sifieri ꝑmittat ubi ꝑhibendi po¬
testas fuerit. Qd si factũ comperit. aut ꝓhibendi potestatẽ non habue¬
rit. utit᷑ mundis reliquis fructibꝰ unde sullata sunt illa. sicut fona¬
bus utimͣ de quibꝰ hauriri aquã ad usũ sacrificioꝵ certissime notum
idola. luci. & alia huiusmodi. data potestate euertunt᷑: quanuis ma¬
ntfestũ e. cũ iqd agimꝰ. non ea nos honorare. sed potiꝰ detestari. ideo tam̃
in usus nr̃os priuatos dũtaxat & ꝓprios non debemꝰ inde aliquid usurꝑa¬
re. ut appareat nos pietate ista destruere non auaritia. Cũ uͦ in usꝰ
ftt qđ ac ipsis hominibꝰ. cũ ex sacrilegis in uerã muttant᷑ religionẽ¬
ca ueseat᷑. non utiq pecrat. quia nec ẽ. nec iã putat᷑ immolaticia. & si
antea putabat᷑. Neq enĩ non licet cogitationes corrigere a falsitate

Expanded text:
enim tantummodo limiti, sed universis provinciis pax conciliatur juratiodaemoniorum sciente christiano, peccat si fieri permittit, ubi prohibendi potestas est. Quod si factum comperit, aut prohibendi potestatem non habuit, utitur mundis reliquis fructibus unde illa sublata sunt; sicut fontibus utimur, de quibus hauriri aquam ad usum sacrificiorum certissime scimus. idola, luci et si quid huius modi data potestate euertuntur, quamuis manifestum est, cum id agimus, non ea nos honorare, sed potius detestari, ideo tamen in usus nostros priuatos dum taxat et proprios non debemus inde aliquid usurpare, ut appareat nos pietate ista destruere, non auaritia. cum uero in usfit, quod de ipsis hominibus, cum ex sacrilegis et impiis in ueram religioneea uescatur, non utique peccat, quia nec est nec iam putatur immolaticia, etsi antea putabatur. neque enim non licet corrigere cogitationes a falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
homines facinꝰ occultatũ diligent̃ atq instant̃ examinant. ut inueni¬
ant quibꝰ parcant. Unde plerũq necesse ẽ. ut acruis exerceat᷑ inqui¬
sitio. ut scelere manifestato sit ubi appareat mansuetudo. Om̃ĩa
oꝑa bona amant in luce constitui. non ut fauor humanꝰ adquirat᷑. sed
minantẽ & dicentẽ. Qđ errauerat non reuocastis. qđ perierat non reqͥ¬

Expanded text:
homines. facinus occultatum diligenter atque instanter examinant, ut inueniant, quibus parcant. unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere sit, ubi appareat mansuetudo. omnia quippe bona opera amant in luce constitui non propter humanam gloriam, sedet dicentem: Quod errauerat, non reuocastis et, quod perierat, non inqui
Abbreviated transcription (Latin):
gent. sed ex his iusti etiã immutabunt᷑ in ellã incorruptelã cui om̃ino
nulla possit nocere corruptio : Acꝑ hoc qui in ea non cõmutabunt᷑. in¬
corrupti quidẽ resurgent integritate mnembroꝵ. sed tam̃ corrũpen¬
fuisse conquestũ. qđ tibi nescio qͥd contumeliose responderit. Ideo q̃so
te ne illã contumeliã deputes quã certũ michi ẽ. non de suꝑbo animo
ꝓcessisse. Noui enĩ fratrẽ eũ. S siquid in disputando ꝓ fide sua & ȩccłȩ
caritate dixit fortasse feruentiꝰ. qđ tua grauitas nollet audire: non
illa contumatia. sed fiducia nomimanda ẽ. Collatorẽ enĩ & disputatorẽ
non assentatorẽ & adulatorẽ se ẽẽ. cupiebat. Nã hoc ẽ. oleũ peccatoriᷤᷤ.

Expanded text:
gent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino gent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpenfuisse conquestum, quod nescio. quid tibi contumeliose responderit. quod, quaeso te, ne illam contumeliam deputes, quam certum mihi est non de superbo animo processisse — noui enim fratrem meum —, sed si quid in disputando pro fide sua et pro ecclesiae caritate dixit fortasse feruentius, quod tua grauitas nollet audire, non illa contumacia sed fiducia nominanda est. conlatorem enim et disputatorem, non assentatorem et adulatorem se esse cupiebat. nam hoc est oleum peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
credat illud corpꝰ animale seminatũ. animale resuscitatũ. si nr̃m semi¬
it : nẽ om̃ino in in corruptione subsistere. & qđ in contumelia passioniᷤᷤ
tate potuit crucifigi: nc̃ in uirtute regnare. & qđ erat corpꝰ anima¬
le qm̃ ex adam sũptũ ẽ. nunc ẽẽ. spũale. qm̃ spui iã inseparabilit̾ copulatã¬
ẽ. Quis audeat opinari uł xp̃i corpꝰ non spũale resurrexisse. uł sipũale
fellat. ubi cũ uidentes eũ estimarent se spm̃ uidere. ait. palpate quia
dũ. aut separandũ. sicut corpꝰ animale quale animatũ di afflatu. cum
factꝰ ẽ. homo in animã uiuã. etiã ipsũ ex animali spũale sine mortis int̃¬
uentu futurũ. nisi transgressio peccati priꝰ commisso peccato pęnã in
ad nos uenit. cũ peceatores iustꝰ inuenit. ꝑstratũ quodã modo humili¬
aduenisset. In Eodłm. Quio sibi uult ista distinctio. & mortui resur
gent incorrupti. & nos imm̾utabim᷑.tusi quia om̃s incorrupti resur¬

Expanded text:
credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum semiit, nunc omnino in incorruptione consistere, et quod in contumelia passionis mtate potuit crucifigi, nunc in virtute regnare; et quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, non esse sp audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale fellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: palpate et uidum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeretad nos uenit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humiliaduenisset. sed quia nos gent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resur
Abbreviated transcription (Latin):
immolat. qđ unum muttȩ in lege uictimȩ figurabant. Pactticet
rierae. s inuencam est. Exepto quippe baptisimatis munere. qđ on¬
ero peccatũ originale donatum est at qb genera tioneett. qe cor
estiee generatione detrahat᷑. & ita tam̃ actiua quoꝙ piccataique

Expanded text:
immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantimmolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantperierat, et inventum est. Excepto quippe baptismatis munere, quod contra peccatum originale donatum est, ut quod generatione attractum est, regeneratione detrahatur; activa quoque peccata
Abbreviated transcription (Latin):
eđ quom unusquisq hominũ idoneus est om̃s mortiferos eiꝰ dolos
euadere nisi regat᷑ atq tueat᷑ ds: Et ipsa huiꝰ rei difficuitas ad
hoc et utilis : ne sit spes sibiquisq. aut homo alter alteri: sed đs̃
suis om̃ibꝰ. Id enĩ nob̾ potus expedire. fidelium ñemo ambigit.¬
ouerunt sẽĩ angłi docti a do̾. euius ueritatis ȩterna contẽplatio¬
ne beati sunt : quanti numeri supplementũ. de genere humano
integritas illiꝰ ciuitatis expeetet. Propt̾ hoc ait apłs. instaurari
om̃ia in xp̃o. quȩ in celis sunt & quȩ in terris. In ipso instaurantur
quippe que incelis sunt eũ id qd inde in angłis lapsum est. ex ho¬
minibꝰ reddit᷑. Instaurant᷑ autem quȩ in terris sunt: eum ipsi
homines qui prȩdestinati sunt ad ȩctnam uitam. a corruptione uetist
renouant᷑. Ac sic ꝑ illud singulare sacrificium. in quo mediat ae est

Expanded text:
Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum ambigitoverunt Angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est
Abbreviated transcription (Latin):
nem. quomꝰ patres eis pedes lauerunt. quomͦ iacob eũ angło tã soli¬
da contectatione luctatꝰ sit. Cum ista quęrunt᷑. & ea sicut potest
quisq coniectat : non inutiliter exercentur ingenia si adhibeat᷑ dis¬
ceptatio moderata. & absit error opmantiũ se scire qđ nesciunt
⁊uid enĩ opus est. ut hȩc atq huius modi. affirment᷑ uł negent᷑. uel
opus est diiudicare atq dinoscere. cum se sathanas transfigurat᷑: ue¬
lit in angłm lucis: ne fallendo in aliqua ꝑniciosa seducat. Nam qͣndo
sensus corporis fallit. mentẽ uero ñ mouet auera rectaq sententia.
qua quisq uitam fidelem gerit : nullum est in religione periculum.
el cũ se bonũ fingens: ea facit siue dicit. quȩ bonis angłis coneosu¬
uitt sediam si credat᷑ bonus. non est error xp̃iane fidei periculosus
aut morbidus. Cum uero ꝑ hȩc aliena. ad sua incipit ducere : tunȩ
cum ainoscere. nec ire post cum. magna & necessaria uigilantia c̃

Expanded text:
nem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunt. Quid enim opus est ut haec atque hujusmodi affirmentur, vel negentur, vel opus est dijudicare atque dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandus miser. Cũ uͦ placent. & sibi debita laude popłarit̃ quoq
prȩdicant᷑ : nec sic quiden ipse maiores melioresq fuint alieno iudi¬
cio. quã integrant᷑ intima ueritate. & soliꝰ conscientiȩ robore soli

Expanded text:
iudicandus miser. cum uero placent et sibi debita laude populariter quoque iudicandus miser. cum uero placent et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, ne sic quidem ipsae maiores melioresque fiunt alieno iudicio, quoniam integrantur intima ueritate et solius conscientiae robore soli
Abbreviated transcription (Latin):
detinet. donec totũ acescat. uasq corrũpat. Quappt̾ multo meliꝰ nec
iuste euiꝗͣ. irascim᷑. quã iuste uelut irascendo. in alicuiꝰ odiũ tra ex
occulta facilitate ꝓueniente dilabim᷑. In recipiendis hospitibꝰ ignotis
solemꝰ dicere. multo eẽ. meliꝰ malũ hominẽ ꝑpeti. quã forsitan per
ignorantiã bonũ exeludi. dũ caueniꝰ ne recipiat᷑ malus. Sed in affectibꝰ
aures cordis. quã admittere non facile recessuram & de surculo ad
trabem ꝑuenturam. Aad et quippe impudent̾ etiã crescere ampli¬
& citius quã putat᷑. Non enĩ erubescit in tenebris cũ suꝑ eã sol occidit.
uulgi ẽc̃. letabilẽ. sed in ipsis rebꝰ quȩ etiã si uulgo displiceant : ꝓprio
tam̃ fulgore acpondere non imperitoꝵ commendatione st̃ preciose.
Magisq miserandus ẽ. qui talia improbat. quã qui de talibꝰ improbat᷑

Expanded text:
detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibuspenetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit.uulgi esse laetabilem sed in rebus ipsis, quae, etiam si uulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere non inperitorum commendatione pretiosae sunt, magisque miserandus est, qui talia inprobat, quam ille, qui de talibus inprobatur,
Abbreviated transcription (Latin):
officio. sed apud dm̃ nichił beatiꝰ. si eo modo militet᷑. quo nr̃ iubet un
linsse. qđ multoꝵ peccata nautarũ anteꝗͦ. exꝑtꝰ eẽm. quid illic agit᷑ qͣsi
doctior & melior audebã reprehendere. Itaq postquã missus sũ in me¬
dtũ. tunc sentire cepi temeritates reprehensionũ mearũ. licet antea
ꝑ iculosissimũ iudicarẽ hoc ministeriũ. Dñs enĩ irrisit me. & rebꝰ ip¬
me idoneũ. cũ ego meliꝰ me nouerĩ. Qui tñ nec ipse me nossem. nisi
experiendo didicissem. S dicit fortasse scĩtas tua. Uellem scire qͥd
desit instructioni tuȩ. Tam multa aut̃ sunt ut faciliꝰ possĩ enume¬
rare quȩ habeam. quã quȩ habere desiderẽ. Idem Ad profuturum.¬
cordis intima teneat odiũ. neq sinat ut oremꝰ dm̃ in cubiculo nr̃o cdau¬
pit aut̃ dũ nulli irascenti uidet᷑ ira sua iniusta. Ita enĩ inueterascens
ira fit odiũ. dũ quasi iusti doloris admixta dulcedo diutiꝰ eã in uase

Expanded text:
officio; sed apud Deum nihil beatius, si eo modo militetur quo noster imperaluisse, quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum; quanquam et antea periculosissimum judicarem hoc ministerium. Et hinc erant lacrme idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderemquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro claupit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase