comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De nique scaẽ crucis formam greca littera lauda in hac pagina ꝑ quattuor loca posita exemplatur. quae &
tricenarium numerum apud grecos significat haec ergo quia quater hic ponitur .cx. numerum efficit
cuius sacramentum magnum .ẽ. namleguntur antediluuium .cxx. anni ad penitentiam hominibus de creci.
& salo moniaci templi altitudo .cxx. cubitorum erat. & suꝑ .cxx. uiros in diepente costes sp̃s sc̃s uenit inquactuor
illud quodarca noe cum ex dĩ precepto construebatur. & ad saluationem electorum ad similitudinem sc̃ȩcru
diluuio perituris prȩparabatur. in cxx. annorum calculo paenitentiae t
tum est quid aliud significat quam quod ita tantum a fluctibus huius saeculi possumus permanere Inlesi sieuange¬
licae doctrinȩ in fide scaẽ trinitatis digneo perantes deuotis mentibus oboediemus. hoc autem quod omnis templi
o .cxx. cubitorum fuit adidem sacramentum respicit quod & primiti

Expanded text:
e sanctae crucis formam Graeca littera lauda lambda in hac pagina per quatuor loca posita exprimit: quae et tricenarium numerum apud Graecos significat. Haec ergo quia quater hic ponitur, CXX numerum efficit, cujus sacramentum magnum est. Nam leguntur ante diluvium CXX anni ad poenitentiam hominibus decreti; et Salomonici templi altitudo CXX cubitorum erat; et super CXX viros in die Pentecostes Spiritus sanctus venit. In illud quod arca Noe cum ex Dei praecepto construebatur, et ad salvationem electorum ad similitudinem sanctae crucis impiis diluvio perituris praeparabatur, in CXX annorum calculo poenitentiae tempus hominibus ante decretum est, quid aliud significat, quam quod ita tantum a fluctibus hujus saeculi possumus permanere illaesi, si evangelicae doctrinae in fide sanctae Trinitatis digne operantes devotis mentibus obediamus. Hoc autem quod omnis templi altitudo CXX cubitorum fuit, ad idem sacramentum respicit: quod et primiti
Abbreviated transcription (Latin):
legi a cometro conscriptum est hoc modo. NAMSCUTUMFIDEI DEPELLI
IELA DIFANDA PROIIGII AUGUSTUM CLARATROPEA PARANS DEUOEUMPECTUSDIUINO MVNERE
FRETVM. IN LESUM SEMPER CASTRA INIMICA FVGAT

Expanded text:
legiaco metro conscriptum est hoc modo: Nam scutum fidei depellit tela nefanda, Protegit Augustum clara tropaea parans Devotum pectus divino munere fretum Illaesum semper castra inimica fugat
Abbreviated transcription (Latin):
do uoluisti ꝑficere qđ ad laudẽ redemptoris & saludtoris nr̃i ꝑtin& redemptionis &
saluationis eĩ gratiã ꝑ ipsũ consequi merean quicquid deinceps operis agam extua &
ꝑtuã & lntua gratia ad laudẽ tuã totũ ꝑuenire facias. meq deincepscutiorẽ apeccatis. &
inbonis operib ualidiorẽ eẽ p̃cipias & quã diulnhoc corpusculouiuã aliquid seruitii tibi sẽꝑ¬

Expanded text:
do voluisti perficere, quod ad laudem Redemptoris et Salvatoris nostri pertinet, redemptionis et do voluisti perficere, quod ad laudem Redemptoris et Salvatoris nostri pertinet, redemptionis et salvationi et per tuam, et in tua gratia ad laudem tuam totum pervenire facias, meque deinceps tuere a peccatis, et in bonis operibus validiorem esse praecipias, et ut quandiu in hoc corp
Abbreviated transcription (Latin):
tia simul & terrestria ore consono laudesdõ decantent & gratiasagant: populus dñi &oues
pascuae eius quipartim In caelis iam cumdñ oregnas. partm adhuc ꝑegrinaris interra. una
ratio uos ad laudandum dm̃ incitat. quo sunum gaudium incaelis exspectat nam quod
datum ẽ iam tenetis & quod promissum ẽ uera citer accipietis quia qui promisit sine dubio
in uobis promissa sua implebit: rexutique uester propnius & sacerdos creutor & salua

Expanded text:
tia simul et terrestria ore consono laudes Deo decantent et gratias agant. Populus Domini et oves tia simul et terrestria ore consono laudes Deo decantent et gratias agant. Populus Domini et oves pascuae ejus, qui partim in coelis jam cum Domino regnas, partim adhuc peregrinaris in terra, una ratio vos ad laudandum Deum incitat, quos unum gaudium in coelis exspectat. Nam quod datum est jam tenetis, et quod promissum est veraciter accipietis, quia qui promisit sine dubio in vobis sua promissa implebit, rex utique vester, proprius et sacerdos, creator et salv
Abbreviated transcription (Latin):
terre. montes. & colles. harenamaris. luci. & omnia ligna siluarum. fere pecora. & truces
bestie uermes puluerei. &minuta uolatilid. duesmansu &e &lacerantes unguibus ogenus
xristicolum quocaeli & terra decorantur. duobis lumenfidei & uirtus p̃dicationis prodiens
legationem agit ad gentes p̃cesexcitat. ad baptismum inuitat sed maxime doctorũ sermo
ira exhortatione dolum diabuli denudat. & ad quisitis ꝑdĩgratiam electis exponit
uictoriam xp̃i omnibus fidelibus hoc cotidie p̃dicatur. nec non& paganis & falsis xp̃ianis
& hereticis cum summa modestia & patientia intimatur. quiergo crediderit uerbo disal¬
uabitur. qui dutem non crediderit aut prauis operibus fidem destruxerit inae ternum
dam nabitur Igiturquid xp̃igratia incaelis & interris redundat. bene condec&& utcaeles¬

Expanded text:
terrae, montes et colles, arena maris, luci et omnia ligna silvarum, ferae, pecora et truces terrae, montes et colles, arena maris, luci et omnia ligna silvarum, ferae, pecora et truces bestiae, vermes pulverei et minuta volatilia, aves mansuetae et lacerantes unguibus. O genus Christicolum! quo coeli et terra decorantur, a vobis lumen fidei et virtus praedicationis prodiens, legationem agit ad gentes, preces excitat, ad baptismum invitat; sed maxime doctorum sermo praeclara exhortatione dolum diaboli denudat, et acquisitis per Dei gratiam electis exponit victoriam Christi. Omnibus fidelibus hoc quotidie praedicatur, nec non et paganis, et falsis Christianis, et haereticis cum summa modestia et patientia intimatur. Qui ergo crediderit verbo Dei, salvabitur; qui autem non crediderit, aut pravis operibus fidem destruxerit, in aeternum damnabitur. Igitur quia Christi gratia in coelis et in terris redundat, bene condecet ut coeles
Abbreviated transcription (Latin):
il lustrata iam splendent cuius mdiestati subiecta seruiunt & sacrẽ crucis factum
beatificando concelebrant. ut sicuictori suꝑno debita uota ꝑsoluant hoc uera citer
ꝓfitentes omnia seruareregna modũ suũ sub dispensatione diuinitatis ihũ ñ solũ quae
in orbe mouentur qui n&iam omnia quae sunt uiuunt sentiunt atque discernunt: & lura
seruare norunt sub hoc imperio consistunt abinitio. imberquoque acgrando denubibus
nix pruina deglacies ros & serenum simulcum fontibus &riuis interra profluentibus cre¬
atorem testantes laudant. ar toncreticus. &omnis stellarum positio simul cum uertigine
poli auctorem prȩdicant suum. nemini displiceat qđ dicoquia omnitenentis laudes
scribo & non irrisionem uel dolorem alicui ingero. benedicite omnia opera dñidñm. canta¬
lectos suos milites inuit& ad coronam: nonenim fas. ẽ ut inlaudando conditorem discord&
factura eius sed gaudens concinat sibi debitas laudes. uniuersa dquae natantia & serpentia

Expanded text:
illustrata jam splendent: cujus majestati subjecta serviunt et sacrae crucis factum beatificando concelebrant, ut sic victori superno debita vota persolvant: hoc veraciter profitentes, omnia regna servare modum suum sub dispensatione divinitatis Jesu, non solum quae in orbe moventur, quin etiam omnia quae sunt, vivunt, sentiunt atque discernunt et jura servare norunt, sub hoc imperio consistunt ab initio. Imber quoque ac grando de nubibus, nix, pruina ac glacies, ros et serenum simul cum fontibus et rivis in terra profluentibus Creatorem testantes laudant. Arcton Creticus et omnis stellarum positio simul cum vertigiue poli auctorem praedicant suum. Nemini displiceat quod dico, quia Omnitenentis laudes scribo, et non irrisionem vel dolorem alicui ingero. Benedicite, omnia opera Domini, electos suos milites invitet ad coronam. Non enim fas est ut in laudando Conditorem discordet factura ejus, sed gaudens concinat sibi debitas laudes. Universa aquae natantia et serpentia
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulli inuidere sed magis fraterna caritate quicquid gratia diuina possum adutilita
proximis scribendo uelle conferre : Bonitas omnipotentis din
bonimente teneam. opere perficiam : & quicum que nr̃m laborem fraterne accipiat dõ

Expanded text:
nec ulli invidere, sed magis fraterna charitate, quidquid gratia divina possum, ad utilitatem nec ulli invidere, sed magis fraterna charitate, quidquid gratia divina possum, ad utilitatem proximi scribendo velle conferre. Bonitas omnipotentis Dei mihi concedat ut quidquid boni mente teneam, opere perficiam: et quicunque nostrum laborem fraterne accipiat, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
OSAPVO UVETERES EUIT UTCEMINO STILO PROPRIA CONDERENTOPERA QVO IUCVN¬
diora simul & utiliora sua legentibus forent ingenia. unde & apud saeculares &
apud ecclesi asticos plurimiinueniuntur qui m& ro simul& prosa. undm eandem querẽ
fastidium legentib: auferat. & siquidforte in aliominus quis intellegat. in alio moxple¬
nius edissertum agnoscat. hocigit᷑ exemploatque hac decausa ego quidem uilissimus homum¬
cio opus qđ in laudem scẽcrucis m&ri costilo condidi. in prosam uertere curaui. ut quid
obdifficultatem ordinis. & figurarũ necessitatem obscura locutio minusque patenssen¬
sus uid&ur mero inesse saltim in prosalucidior fiat. non enim satagebã ut eisdem uerbis
red derefidus interpres. Interpresenim ego quodam modo in hoco peresũ non alterius linguae
sed alterius locutionis ut eiusdem sensus ueritatem explanem: qua propterrogolectorem
ut non fastidio seaccipiat nr̃m laborem. sciatqueme ñ suꝑ fluitati studere uelle sedutilitats

Expanded text:
os apud veteres fuit ut gemino stylo propria conderent opera, quo jucundiora simul et utiliora sua legentibus forent ingenia. Unde et apud saeculares et apud ecclesiasticos plurimi inveniuntur qui metro et prosa unam eamdemque rem fastidium legentibus auferat, et si quid forte in alio minus quis intelligat, in alio mox plenius edissertum agnoscat? Hoc igitur exemplo atque hac de causa ego quidem vilissimus homuncio, opus quod in laudem sanctae crucis metrico stylo condidi, in prosam vertere curavi, ut quia ob difficultatem ordinis et figurarum necessitatem obscura locutio minusque patens sensus videtur metro inesse, saltem in prosa lucidior fiat. Non enim satagebam ut iisdem verbis reddere fidus Interpres. Interpres enim ego quodammodo in hoc opere sum, non alterius linguae, sed alterius locutionis, ut ejusdem sensus veritatem explanem. Quapropter rogo lectorem ut non fastidiose accipiat nostrum laborem: sciatque me non superfluitati studere velle, sed utilitati;
Abbreviated transcription (Latin):
deadium peccatum traxit templum corportum in de sumpsit nonini quitatem quece delemplo pellende est sip samaut
carnem quamtraxit dea dam maria enimdeadam & dñi caro demaria iudei cruci fixerunt & ille resuscitaturus
& ipse intriduo resuscitauit illud. B enedicamus igitur nos dm̃ patrem omnipotentem quiper uerbum suum sibi co¬
mortalem inui sibilem illum unum desideremus a quo & becbimur illum solum extoto corde totu mente tota
uirtute diligamus in cuius amore in a&sernum lucundabimur adillumtantũ curramus illique solum in hac
egrinatione ingemescamus qui nos incaelis in conspestugloriae maiestitis
cabit ipsigloria & honor & potestas & imperium in saecula saeculorum
Ast hic inquattuor litteris grandi oribus nominis adamperparuiores litteras quinquaginta & uncm talis

Expanded text:
us accepit, non de Adam peccatum traxit; templum corporeum inde sumpsit, non iniquitatem quae de templo pellenda est. Ipsam autem us accepit, non de Adam peccatum traxit; templum corporeum inde sumpsit, non iniquitatem quae de templo pellenda est. Ipsam autem carnem quam traxit de Adam Maria enim de Adam, et Domini caro de Maria Judaei crucifixerunt, et ille resuscitaturus is aedificatum, et ipse in triduo resuscitavit illud. Benedicamus igitur nos Deum Patrem omnipotentem, qui per Verbum suum sibi comortalem, invisibilem; illum unum desideremus, a quo et beabimur; illum solum ex toto corde, tota mente, tota virtute diligamus, in cujus amore in aeternum jucundabimur; ad illum tantum curramus, illique solum in hac peregrinatione ingemiscamus, qui nos in coelestibus in conspectu gloriae majestatis cabit. Ipsi gloria, et honor, et potestas, et imperium in saecula saeculorum. Amen. Ast hic in quatuor litteris grandioribus nominis Adam, per perviores litteras quinquaginta et unam, talis
Abbreviated transcription (Latin):
oleins paloeis saneneos scrspteia cominemorat incapitibus uerborum inuenies adom dicuntur erim grecememora¬
ea ququeilo mlndipartes anatole ddissis aritos mesembria iste quattuor nomina sitm quamuersus quertuor sibe
inuicm sribarinco fum ca prabus adiamlegitur & inde intellegidatur dnmorbis eum esse creatum se significaueciũ
quilsenise quslirotao cius orbis futurus erat redemptor & reparator unde & secundus a diem dicgur habe quoque
idun nome n lnserar sterium in carnationis xp̃isinumerus in litteris eius dem nominis secundum grecorum regulã
quia aonter as suos numeros conputant intencdatur. N enim in numeris apud grecos significatuni meuan qrlat¬
⁊porespondise leguntur. x .ui. annis edificatum est templum hoc &tu intribus diebus excitabis illud q̃uod euan¬

Expanded text:
plerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dicuntur enim Graece memoraplerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dicuntur enim Graece memoratae quatuor mundi partes; Anatole, disis, arctos, mezembria. Ista quatuor nomina, si tanquam versus quatuor sub invicem scribis, in eorum capitibus Adam legitur; et inde intelligi datur Dominum orbis eum esse creatum, et significare eum qui in cruce quadrata totius orbis futurus erat redemptor et reparator: Unde et secundus Adam dicitur. Habet quoque idem nomen in se mysterium incarnationis Christi, si numerus in litteris ejusdem nominis secundum Graecorum regulum, quia ad litteras suos numeros computant, intendatur. A enim in numeris apud Graecos significat unum; Δ quatr: quadraginta sex annis aedificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus excitabis illud? Quod evan
Abbreviated transcription (Latin):
deus era domdi non possidetunt neque corruptio in corruptelam possidebit: Recteenim nomen adeem incrucem con¬
figi atunnõ netur in qudom negenus humcnum per xp̃mliberatum esse cognosetus nec ln alia forima sbeceies
sisem etro fisnr a magis conuente naberi quam hilla ubi plage totius muñdi potuere conpbendiquaeieilic& sc̃ã
rumorbem metitur. dequa po&a ait quattuor in deplagas quadrat colligit orbis. Splen¬
didus sustoris deuerticesulg etcous: dcciduo sacrelambuntur sidere plantice arcton detraten& medumleula
encais austom cunstque dunembris uiuit natura creantis. & cruce confixus dñs regit undique mundum. hi oeudem
& in nomine proto pla st olimdesignatum fuit scilic& adam in cuius uocabulo quattuor litteris quatuor ot bosstent¬
sarim parte s pergretas appellationes demonstrantur. Si enim grece dicantur oriens oceidens aquil & mee idiem ura

Expanded text:
um Dei non possidebunt, neque corruptio incorruptelam possidebit. Recte enim nomen Adam in crucem configuratum ponitur, in qua omne genus humanum per Christum liberatum esse cognoscitur, nec in alia forma species redemptionis nostrae magis convenit haberi quam in illa, ubi plagae totius mundi potuere comprehendi. Quae scilicet sancta crux est, quae jacens totum orbem metitur, de qua poeta ait: Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium leva erigit axem. Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce confixus Dominus regit undique mundum. Hoc idem et in nomine protoplasti olim designatum fuit, scilicet Adam. In cujus vocabulo quatuor litteris, quatuor orbis terrarum partes per Graecas appellationes demonstrantur. Si enim Graece dicantur oriens, occidens, aquilo, meridies, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rum arce & ꝑspicit in inferiora terrae. crux que eius ipsa ẽ totius orbis honor
ipsa totum sustentat mundum : Ipsaque mihi carmine semꝑ & amore uenerabilis
ꝑmaneat semꝑ in ore meo laus & exultatio incorde ꝑp&ua:
OΗORMA NONA DECIAA UBIQVIN QUASENARI NUMERTRANO EOT

Expanded text:
rum arce et prospicit in inferiora terrae. Cruxque ejus ipsa est totius orbis honor; rum arce et prospicit in inferiora terrae. Cruxque ejus ipsa est totius orbis honor; ipsa totum sustentat mundum, ipsaque mihi carmine semper et amore venerabilis permaneat: semper in ore meo laus et exsultatio in corde perpetua. CAPUT XIX. forma nona decima, ubi quinquagenarii numeri ratio est
Abbreviated transcription (Latin):
turbat aciem: Frgo in sca cruce saluator nr̃ antiquum hostem uicerat. & innume¬
ro eius figuie rite & apte conuenienti quadragenario uidelic& sactum leluniũ
in deserto ꝓtendebat: Vt raptorem fraudulentissimum prius temptantem ꝑpatientiã
& humilitatem uincer& ac de inde innequitia suac persistentem ac̃ ꝑdur antem ips
moriens &e terna moste iuste dam nar&. Sicut enim serpens ille lubricus & callidur
hominem primum ꝑgulamn auaritiam & uanam gloriam ad facinus illexit & ita cũ
mosti obnoxium reddidit sic & econtrario competentibus medicamentis saluator nr̃
ꝑabstinentiam benignitatem atque humilitatem humanum genus aduita erexit᷑
ipsumque austorem mostis ae ternis cruciitibus reum uistor tastaro subiecit
Nimi ergo pugna nr̃a uistoria ẽ. eiusque triumphus nr̃a salus ẽ qui sed& incelo¬

Expanded text:
turbat aciem. Ergo in sancta cruce Salvator noster antiquum hostem vicerat, et in numeturbat aciem. Ergo in sancta cruce Salvator noster antiquum hostem vicerat, et in numero ejus figurae rite et apte convenienti, quadragenario videlicet, sacrum jejunium in deserto protendebat, ut raptorem fraudulentissimum prius tentantem, per patientiam et humilitatem vinceret; ac deinde in nequitia sua persistentem ac perdurantem, ipse moriens aeterna morte juste damnaret. Sicut enim serpens ille lubricus et callidus hominem primum per gulam, avaritiam et vanam gloriam ad facinus illexit, et ita eum morti obnoxium reddidit, sic et e contrario competentibus medicamentis, Salvator noster per abstinentiam, benignitatem atque humilitatem humanum genus ad vitam erexit: ipsum quoque auctorem mortis, aeternis cruciatibus reum, victor tartaro subjecit. Christi quoque pugna nostra victoria est, ejusque triumphus nostra salus est, qui sedet in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ipalato concrep& hocmanus litteris scribat. Hoc labia uerbis exprimant. Hoc figura
ipsam&rico opere depicta not& quȩ lic& difficulter camen or dinabiliter ꝑquadra¬
genarium in .iiii. decadas diuisum & exemplatum clara scaẽ crucis p̃cona ꝓmit. Qui
numerus plenus mysterio uenerabili & suꝑno serenus lumine. interc&era sacramen¬
ta significationis suaȩ p̃sentis temporis gestat figuram. Quoscã aecclesia sub xp̃optin¬
cipe contra spiritales nequitias & contramundi amatores scuto fidei & lorica iustitiae
galea salutis & gladio sp̃s hoc ẽ uerbo dĩfosticer & insuꝑ abilit̃ p̃liatur. & confi¬
dens suiregis potentia uistutis que eius conscia: om̃a tęla hostis antiqui frangit ac
ꝓsternit ignita : Vex illo quippe crucis quam infronte signatã ipsa uictrix glori¬
ose gestat partis aduersȩ confundit frontem. atque saeuam in imicorũ subito pro¬

Expanded text:
in palato concrepet, hoc manus litteris scribat, hoc labia verbis exprimant, hoc ipsa in palato concrepet, hoc manus litteris scribat, hoc labia verbis exprimant, hoc ipsa figura metrico opere depictam notet: quae licet difficulter, tamen ordinabiliter per quadragenarium in quatuor decades divisum et exemplatum, clara sanctae crucis praeconia promit, qui numerus plenus mysterio venerabili, et superno serenus lumine, inter caetera sacramenta significationis suae praesentis temporis gestat figuram; quo sancta Ecclesia sub Christo principe, contra spirituales nequitias et contra amatores mundi, scuto fidei et lorica justitiae, galea salutis et gladio Spiritus hoc est, verbo Dei fortiter et inseparabiliter praeliatur, et confidens sui regis potentia, virtutisque ejus conscia, omnia tela hostis antiqui frangit ac prosternit ignita. Vexillo quippe crucis, quam in fronte signatam ipsa victrix gloriose gestat, partis adversae confundit frontem, atque saevam inimicorum subito per
Abbreviated transcription (Latin):
asciensus icor dibus nr̃is posuit. Ut demonstrar& eomodorite posse quosq celum a sceti¬
dere fideles sieiuis gratie pasticipes fieri non neglexerint : & qđ eos exspest& sur sum glo¬
ria & corona sedis lucida harce suꝑna quoshic in radiauit cum uistute caritas uera:¬
DEDETAUA DECIMI ASPECIT UDI QU AOAAGINARIUS NUNERUS POSITUS EST IESEO¬
XPONE MODO EELIUDANS EDIC OTOMOTOTO AFFECTU AMIMEETUNIUIRSIS
sensibus corporis triumphum nobilem uistoris &e terni quem gloriu dominicae
crucis ubique exp&cit su ꝑcelsa caelorum sidera & subtus abrss̃i profundissima tar¬
tara : Vbilucis ecernae perman& candor & ubi noctis ꝑp&uae ꝑdurat horror Nec
non & ꝑcuncta terrarum spatia ubinox diesque suis in confuiis alterrant uicibus. quo usq
mundi adueniat terminus: hoc sensus animi cogit& hoc guttur uoce reson& hoclinguu

Expanded text:
ascensus in cordibus nostris posuit, ut demonstraret eo modo rite posse quoque coelum ascenascensus in cordibus nostris posuit, ut demonstraret eo modo rite posse quoque coelum ascendere fideles, si ejus gratiae participes fieri non neglexerint: et quod eos exspectet sursum gloria et corona sedis lucida in arce superna, quos hic irradiavit cum virtute charitas veraDe octava decima specie, ubi quadragenarius numerus positus est. Expone modo et laudans edic, o homo, toto affectu animae et universis sensibus corporis triumphum nobilem victoris aeterni, quem gloria Dominicae crucis ubique expetit, super celsa coelorum sidera, et subtus abyssi profundissima tartara, ubi lucis aeternae permanet candor, et ubi noctis perpetuae perdurat horror: nec non et per cuncta terrarum spatia, ubi nox diesque suis inconfusis alternant vicibus, quousque mundi adveniat terminus. Hoc sensus animi cogitet, hoc guttur voce resonet, hoc lingua
Abbreviated transcription (Latin):
solo prostratus adorat dum interna cordis euis iuꝑbesentiunt & opes habens elimosiras
non facit ecpualitudinem corporis sui cum intoger uirib ffit opera facit iustitusta
Qunsaestum & per spicuum est. quo domnitenens conditor non solum uerba seda facta
bona &iuita n honestam omnitempore quaerat : Iitur quicum que ae ternamlucestue¬
racte querit & a deternam beatitudinem uult puenire necesse est utperui titulos eu¬
aniglicos in quibus species uera beatitu dinis ex primuntur ad regnum tendit supietiraris
cuporegnum intrabunt e ternum: Crux quo que xp̃iuia est iustorum ascensus ad colũ
roti deinfinis ad supetiora nõs crahens durx & onuic regni ustoria nr̃a pillanuta possi
debius iera e mercedem ꝑcipiemus &ȩ ternũ: Quȩ & binario quater positor ostoariũ
hose condudois signi ficat qđ peduo ꝑcepta caritatis quȩ nob sc̃i iui. euangliorum libri co¬

Expanded text:
solo prostratus adorat, dum interna cordis ejus superbe sentiunt, et opes habens eleemosynas solo prostratus adorat, dum interna cordis ejus superbe sentiunt, et opes habens eleemosynas non facit, nec per valetudinem corporis sui cum integer viribus sit opera facit justitiae; quia certum et perspicuum est quod omnitenens conditor non solum verba, sed et facta bona et vitam honestam omni tempore quaerat. Igitur quicunque aeternam lucem veraciter quaerit, et ad aeternam beatitudinem vult pervenire, necesse est ut per octo titulos evangelicos, in quibus species verae beatitudinis exprimuntur, ad regnum tendat supernum,  pariter cum Christo regnum intrabunt aeternum. Crux quoque Christi via est justorum, ascensus ad coelum, rota de infimis ad superiora nos trahens, dux et janua regni, victoria nostra. Per ier posito, octonarium in se concludens, significat quod per duo praecepta charitatis, quae nobis sancti quatuor Evangeliorum libri co
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ae : & ꝑ ipsam fit saluatio & resurrestio nr̃a: Sic ergo condec& & sic õquicum que
es de iustorum numero quam diu hic sis diuinã laudem cũ timore & amore profer:
Facras opera iustitiae. in imico tuo quite persequatur indulge & presta ei refrigerium:
Pauperes xp̃i quinunc in prȩsenti sȩculo lugent . & esurientes acsitientes iustitram ad uitã
futurã toto desiderio anhelant benigne suscipe : Quia ipsi inspiratione diuina compun¬
guntur. ac̃sursum habentes cor contemplantur. quis consilio e terno regit omnia & quis
miseratione immensa indulg& peccata : hoc egomiser latina lingua disscribo. hoc que opto
ut ipse refectio mentis meae sit in p̃senti & infuturo saci&cas aeterna: Nonenim superbus
quis quã hinc iustificabitur quod ore & habitu humilitatem ostendit suꝑnũ queregnatorẽ

Expanded text:
nostrae, et per ipsam fit salvatio et resurrectio nostra. Sic ergo condecet, et sic o quicunque nostrae, et per ipsam fit salvatio et resurrectio nostra. Sic ergo condecet, et sic o quicunque es de justorum numero, quandiu hic sis, divinam laudem cum timore et amore profer, fac opera justitiae, inimico tuo qui te persequitur indulge et praesta ei refrigerium, pauperes Christi qui nunc in praesenti saeculo lugent, et esurientes ac sitientes justitiam ad vitam futuram toto desiderio anhelant, benigne suscipe, quia ipsi inspiratione divina compunguntur, ac sursum habentes cor, contemplantur quis consilio aeterno regit omnia, et quis miseratione immensa indulget peccata. Hoc ego miser Latina lingua describo, hocque opto ut ipse refectio mentis meae sit in praesenti et in futuro satietas aeterna. Non enim superbus quisquam hinc justificabitur quod ore et habitu humilitatem ostendit, supernumque regnatorem
Abbreviated transcription (Latin):
SCAEIBEATA POTENS ETUENERABILIS CRVXXẼILIUS UITE FUTUREETGLORIA
redemptoris: tu quidem ꝓspera functio es & uitalis cunctis ab initio sȩculis:
enigna & honorabilis quia cum xp̃imembra intẽ suspensa passione fatigabaes I¬
numeros populos a tenebris peccatorum suorum eriperas. & caeli regnum quod ꝑtrans¬
gressionem ab latũ fuerat miseri corditer ꝑ gratiã reddebas: Qũobonitas conditoris
non passa ẽ. perire illos qui spem in illaiam dudum habuerant. sed ꝑtẽ remunerauit
eorum bona merita uidelic& &e ternã eis tribuens coronũ : Nam semen euangelicae
doctrinae qđ indiscipulorum corda saluator seminauit secundum suũ placitum in eo¬
rum operemultiplicauit : cum in monte sedens docebat eos : & incipiens ab octo beati¬
tudinibus largissima documenta ꝓtulit: Nimirũ ꝑnumerum figurȩ scȩ crucis ap¬
tissimum innuens quia scã crux collatrix uistutum & initium acꝑfectio ẽ. salutis

Expanded text:
beata, potens et venerabilis crux Christi, laus vitae futurae et gloria Redemptoris, tu quidem prospera functio es, et vitalis cunctis ab initio saeculis, benigna et honorabilis, quia cum Christi membra in te suspensa passione fatigabas, innumeros populos a tenebris peccatorum suorum eripueras, et coeli regnum, quod per transgressionem ablatum fuerat, misericorditer per gratiam reddebas, quoniam bonitas Conditoris non passa est perire illos qui spem in illa jamdudum habuerant, sed per te remuneravit eorum bona merita, videlicet aeternam eis tribuens coronam. Nam semen evangelicae doctrinae, quod in discipulorum corda Salvator seminavit, secundum suum placitum in eorum opere multiplicavit, cum in monte sedens docebat eos, et incipiens ab octo beatitudinibus largissima documenta protulit, nimirum per numeram figurae sanctae crucis aptissimum innuens, quia sancta crux collatrix virtutum, et initium ac perfectio est salutis
Abbreviated transcription (Latin):
largiente a&erni gaudii nobiscũ particeps exsistat: EX PLICIT PRAEFAI
DEPRIM AFIGURA IN QUA XP̃I IMAGO MANUS IN MODU

Expanded text:
largiente, aeterni gaudii nobiscum particeps existat. Explicit Praefatio. CAPUT PRIMUM. De prima figura, in qua Christi imago manus in modu
Abbreviated transcription (Latin):
sdecorem in aestim abilem testantur : Vniuersa quae incaelis si
& quae in mari optimum laudant astificem: At nos homines qui aliquantula pars
creaturae eius sumus lic& non condignã tamen deuotã cantemus gloriũ nominieiꝰ:
& gratias ei a gamus predemptione nr̃a: quic ille quinos fecit & multiplicauit
ipsenos proprio sanguine de inimici potestate liberauit. Sic quoque in hoc celebri
carmine eius amorem quem in nobis ipse ostendit p̃dicemus. Quia hunc in aestimabili
pi&ate operando demonstrauit. defensando insinuauit. suadendo quoque & sibi

Expanded text:
ejus decorem inaestimabilem testantur. Universa quae in coelis sunejus decorem inaestimabilem testantur. Universa quae in coelis sunt, et quae in terra, et quae in mari, optimum laudant artificem: at nos homines, qui aliquantula pars creaturae ejus sumus, licet non condignam, tamen devotam cantemus gloriam nomini ejus, et gratias ei agamus pro redemptione nostra, quia ille qui nos fecit et multiplicavit, ipse nos proprio sanguine de inimici potestate liberavit: sic quoque in hoc celebri carmine ejus amorem, quem in nobis ipse ostendit, praedicemus, quia hunc inaestimabili pietate operando demonstravit, defensando insinuavit, suadendo quoque et sibi
Abbreviated transcription (Latin):
pl&: ipse unius mensis ẽ. parssexta & totius anni sexagesima : Ipse quadrantem bis¬
sextilem numerat & cum .u. diebus suꝑfluum coadunat ordinat ȩtatesmundi &
temporum cursum fini& quando rexregum ueni& scis suis placido uultu peccuta
dimittere: & regna caelestia tradere: Ergobonerex xp̃e ihũ tubene scis famulis tuis
cesta p̃mia dare quos ex omnimundo uera fidei lux illumintns & uiuus sapientrae
haustus irrigans. decor caritatis & iustitiae opera rite ornantes ad teꝑduxerant Deniq
p̃dictus numerus cicacrucem positus indicat concursum plebiũ . A .iIIi. plagis mundi
adredemptorem suũ eius diuinitatem ꝓaeterna salute dep̃cantium ut ipsius magni¬
tudinẽ exꝑfecto euangelii dogmate auide discant & ꝑfectã fidem ꝑfestis operib ꝓ¬
bent: Om̃a quidem opera dĩ ꝑfesta ꝑfectũ insinuant creacorem ꝓprioque decore

Expanded text:
plet; ipse unius mensis est pars sexta, et totius anni sexagesima; ipse quadrantem bisplet; ipse unius mensis est pars sexta, et totius anni sexagesima; ipse quadrantem bissextilem numerat, et cum quinque diebus superfluum coadunat: ordinat aetates mundi, et temporum cursum finiet quando Rex regum veniet sanctis suis placido vultu peccata dimittere et regna coelestia tradere. Ergo, bone rex Christe Jesu, tu bene scis famulis tuis certa praemia dare, quos ex omni mundo vera fidei lux illuminans, et vivus sapientiae haustus irrigans, decor charitatis et justitiae opera rite ornantes ad te perduxerant. Denique praedictus numerus circa crucem positus indicat concursum plebium a quatuor plagis mundi ad Redemptorem suum, ejus divinitatem pro aeterna salute deprecantium, ut ipsius magnitudinem ex perfecto Evangelii dogmate avide discant, et perfectam fidem perfectis operibus probent. Omnia quidem opera Dei perfecta perfectum insinuant creatorem, proprioque decore
Abbreviated transcription (Latin):
quem figura scaẽ crucis cornibus suis exemplatur la&ea facta xp̃i demonstrando: sena¬
rius ergonumerus quem ꝑ singula cornua terno uersu dispositũ scã crux notat ꝑfectio¬
nem passionis xp̃i nr̃e que redemptionis designat: Quia sic̃ insenratio numeromundicre¬
atura ꝑfecta significatur ita & senario numero ꝑxp̃m qui insexta feria crucifixus ẽ
mundi reparatio ꝑfecta insinuatur: Clara nempe dies illa fuit qua conditor opussuũ
ꝑfecit necminus ista clar& qua redemptor opussuum restaurando sc̃ificauit : Tunc ergo
creator creaturã suã operando compleuit : & nunc &iam ipsc̃ reparando benedictio¬
ne caelesti re pleuit : deniq ad insinuandum mysteriũ factũ est qđ senatius in quat¬
tuor cornib: crucis positus ꝑ .iiii. plagas munditendit. Rerum ꝑfectionem demonstrans
qui c ipsenumerus primus ꝑfectus ẽ ipseque diem astificalẽ dimidiat & bis positus com¬

Expanded text:
quem figura sanctae crucis cornibus suis exemplatur laeta facta Christi demonstrando. Senarius ergo numerus, quem per singula cornua terno versu dispositum sancta crux notat, perfectionem passionis Christi nostraeque redemptionis designat: quia sicut in senario numero mundi creatura perfecta significatur, ita et senario numero per Christum, qui in sexta feria crucifixus est, mundi reparatio perfecta insinuatur. Clara nempe dies illa fuit, qua Conditor opus suum perfecit, nec minus ista clara est, qua Redemptor opus suum restaurando sanctificavit. Tunc ergo creator creaturam suam operando complevit, et nunc etiam ipsam reparando benedictione coelesti replevit. Denique ad insinuandum mysterium factum est quod senarius in quatuor cornibus crucis positus, per quatuor plagas mundi tendit, rerum perfectionem demonstrans, quia ipse numerus primus perfectus est, ipseque diem artificialem dimidiat, et bis positus com
Abbreviated transcription (Latin):
donat : Rex regũ in aecernũ regnans & om̃a regna dicione ꝓpria gubernans Qui dede¬
rat nob̵ sp̃m para decũ pignus salutis & hereditatis nr̃ae ut nos secundũ uoluntatẽ sũtõ
regens seru& quo adusque ouantes gaudia uite faciat introire : psallite uitã deuote
bene psallite dño xp̃o gentes omnes tribus & linguae uniuersae & cognoscite uerũ
regem ur̃m sapientiã & uistutem dĩ patris cuius potentia mors uicta suc cubuit &
memoria mostis deleta. omnium rerum parentem ihm̃ cognoscite: hac laus
quia ex uero & ꝓbato ꝓlata ẽ germine finem & ꝑfectionem hab& & ternã requiem
ISte enimnaturae nr̃ae inditus ẽ. ordo ut indicta cũ reuerentia & tremore seru& &
infuturo ꝑpetuã remunerationem exspect&: haȩc quoque .ẽ. gloria nr̃a hec &
uistus haec uera stabilitas qui&is sũmȩ isteque iura religionis bene seruit & rite

Expanded text:
donat Rex regum in aeternum regnans, et omnia regna ditione propria gubernans, qui dededonat Rex regum in aeternum regnans, et omnia regna ditione propria gubernans, qui dederat nobis Spiritum paracletum, pignus salutis et haereditatis nostrae, ut nos secundum voluntatem suam regens servet, quoadusque ovantes gaudia vitae faciat introire. Psallite vitam devote, bene psallite Domino Christo gentes omnes, tribus et linguae universae, et cognoscite verum regem vestrum, sapientiam et virtutem Dei Patris, cujus potentia mors victa succubuit, et memoria mortis deleta est, omnium rerum parentem Jesum cognoscite. Haec laus, quia ex vero et probato prolata est germine, finem et perfectionem habet aeternam requiem. Iste enim naturae nostrae inditus est ordo, ut indicta cum reverentia et tremore servet, et in futuro perpetuam remunerationem exspectet. Haec quoque est gloria nostra, haec et virtus, haec vera stabilitas quietis summae, isteque jura religionis bene servat, et rite
Abbreviated transcription (Latin):
crurx in unum colligit exx unitates ita sp̃s sc̃s aduemens in notitia omnium lingua
uerã eẽ nr̃am redemptionem & in ipsa ueraciter nram consistere unitatem: per¬
cepto itaque dono iloquela omnium linguarum alacer co&us credentium lum̃
sparsit ubique diuinorum testimoniorum coruscante simul frequentia miraculoꝵ.
& rete euangelii miit ipelagus istius mundi ut sagena dñi retraher& hominesde
ꝓfunditate abyssi & conglutinar& ad soliditatem dominici uexilli utq insignia cru¬
cis xp̃i omnib: pateant. quomodo dona spiritalia quib:q consign& fidelib &e p̃muc q
in carnatus saluator illis ꝓmisit ipsa fideliter eos ꝑcipere in caelis facrat. Q uidelic&
p̃mia iaustu secundum meritorũ qualitatẽ sunt posita & sponsor uerus xp̃s filius

Expanded text:
crux in unum colligit centum et viginti unitates, ita Spiritus sanctus adveniens in notitia omnium linguarcrux in unum colligit centum et viginti unitates, ita Spiritus sanctus adveniens in notitia omnium linguarveram esse nostram redemptionem, et in ipsa veraciter nostram consistere unitatem. Percepto itaque dono in loquela omnium linguarum, alacer coetus credentium lumen sparsit ubique divinorum testimoniorum, coruscante simul frequentia miraculorum, et rete Evangelii misit in pelagus istius mundi, ut sagena Domini retraheret homines de profunditate abyssi, et conglutinaret ad soliditatem Dominici vexilli; utque insignia crucis Christi omnibus pateant, quomodo dona spiritualia quibusque consignet fidelibus, et praemia quae incarnatus Salvator illis promisit, ipsa fideliter eos percipere in coelis faciat, quae videlicet praemia in auctu secundum meritorum qualitatem sunt posita, et sponsor verus Christus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tius emanauit mundat nos asordibus cunctis Qura ipse redemptor nr̃ moste sua
noxia cuncta an obistulit cumlabes peccatorum nr̃orum dempsit & cgrographum qđ
erat nob contrarium ppassionem suam deleuit. Laudabile quippe dogͥma euangelii
condidit. Qđ peccatorum tenebras fugans omne facinus u&at . Idolorũ que culturã
penitius abnegat. Quoduitam docens honestam ꝑuistutum potentiũ in p̃dicatorib suis
commendat uniuersis sub caelo nationibus post ascensionem quoque saluatoris a pos¬
toli ab ipsa ueritate instructi p̃dicantes eiangelium mysteria ueeris testamenti per
xp̃m impl&a & declarata ẽẽ testati sunt : & ipsum finem ẽẽ legis & ꝓphecarum
aduentu sp̃sisci suꝑ apostolos in signem. Lauda littera secundim significationem suã
quater posita id est icrucis modum nobiliter compl& Pandens fidei sacra menta
&uerae beatitudinis demonstrans gaudia quia sicut ꝑ iiii carasteres laude scã

Expanded text:
ejus emanavit, mundat nos a sordibus cunctis, quia ipse Redemptor morte sua noxia cuncta a nobis tulit, cum labes peccatorum nostrorum dempsit, et chirographum quod erat nobis contrarium per passionem suam delevit. Laudabile quippe dogma Evangelii condidit, quod peccatorum tenebras fugans omne facinus vetat, idolorumque culturas penitus abnegat. Quod vitam docens honestam, per virtutum potentiam in praedicatoribus suis commendat universis sub coelo nationibus. Post ascensionem quoque Salvatoris apostoli, ab ipsa Veritate instructi, praedicantes Evangelium mysteria Veteris Testamenti per Christum impleta et declarata esse testati sunt, et ipsum finem esse legis et prophetaradventu Spiritus sancti super apostolos insignem lauda littera, secundum significationem suam quater posita, id est, in crucis modum, nobiliter complet, pandens fidei sacramenta et verae beatitudinis demonstrans gaudia, quia sicut per quatuor characteres laudae sancta
Abbreviated transcription (Latin):
Hic autẽ siei sdẽ lutteris relegat᷑ io. ẽ. afineusq ad initiũ eiꝰ facit hunc uersum
qui lntrans uersocrucis scriptus. ẽ. tramite.
SIDONISUSEI EE SIHONOS ARTEMIBIT ETODIS

Expanded text:
Hic autem si iisdem litteris relegatur, id est, a fine usque ad initium ejus facit hunc versum, qui in transverso crucis scriptus est tramite: Si donis us ei et si honos artem ibit et odis
Abbreviated transcription (Latin):
quorum primus qui insuppremo positus. ẽ. trigonus ten& hunc uersum incipientem ad extro angulo superius &
item perc&eros angulos usq ad illum unde incipiebat ita: ARCE CRUCIS¬
ARCE CRUCIS DOMINI SUMMA PRUDEN

Expanded text:
quorum primus qui in supremo positus est trigonus, tenet hunc versum, incipientem a dextro angulo superius, et circumeuntem per caeteros angulos, usque ad illum unde incipiebat, ita: Arce crucis Domini summa pruden
Abbreviated transcription (Latin):
diritalis adhib&ur fructus quia omnium bonorum inea crucifixus . ẽ. auctor. Nam ex parte
carnis dum in ea mori uoluit xp̃s salutem integram humanum ꝑcepit genus granum frumenti interram cecidit
inunam crucis formam dispositȩ quattuor principalium uirtutum continen
tur memoratȩ figurȩ secundũ trigoni speciem coniunctȩ seduariis gradib c¬

Expanded text:
spiritualis adhibetur fructus, quia omnium bonorum in ea crucifixus est auctor. Nam ex parte spiritualis adhibetur fructus, quia omnium bonorum in ea crucifixus est auctor. Nam ex parte carnis, dum in ea mori voluit Christus, salutem integram humanum percepit genus. Granum frumenti in terram cecidituor ergo hae figurae in unam crucis formam dispositae, quatuor principalium virtutum continentSunt ergo memoratae figurae secundum trigoni speciem conjunctae, sed variis gradib
Abbreviated transcription (Latin):
tib impendit: Hoc uidelic& lignũ abipso plantatũ ẽ. dequodicit proph&a ligni comparationem faciens
&erit tamquã lignum quod plantatũ ẽ secus decursus aquarũ. Quod fructũ suum dabit intempore suo & fo
s non decidit & omnia quȩcumq fecerit prosperabuntur. Decursus erg
situs deficientiũ populorũ & desem& ipsa ueritas dicit si in uiridi ligno hȩc faciunt in arido quid fi&. Lignũ
ergo secus decursus aquarũ est cumfoliis & fructu quia protestionis suȩ nobis umbraculum proferens
tione sua compl&a aecclesiam pertotam mundi latitudinem in seuitem ueram coadunatam cunctis uirtutibus fecit
e ipso hoc testante egosum inquit uitis &uos palmites quiman& in me &eg
autem sp̃s ẽ. caritas gaudium pax patientia longanimitas bonitas benignitas fides modestia continentia &reliqua.

Expanded text:
tibus impendit. Hoc videlicet lignum ab ipso plantatum est, de quo dicit Propheta, ligni comparationem faciens: tibus impendit. Hoc videlicet lignum ab ipso plantatum est, de quo dicit Propheta, ligni comparationem faciens: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non decidet, et omnia quaecunque fecerit prosperabuntur. Decursus ego aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipso Veritas dicit: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Lignum ergo secus decursus aquarum est cum foliis et fructu, quia protectionis suae nobis umbraculum proferens tione sua completa, Ecclesiam per totam mundi latitudinem in se vitem veram coadunatam cunctis virtutibus fecit abundare, ipso hoc testante: Ego sum, inquit, vitis, et vos palmites. Qui manet in me, et autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas bonitas, benignitas, f
Abbreviated transcription (Latin):
Iuantos ergo & quales fructus lignum scãe crucis germine suo proferat dignum est Qiam in hoc sacro carmine
modo commemorare. cuius fructus a&ernus est &radix perp&ua. cuius odor mundum repl& & sapor
fideles satiat. cuius splendor solem superat & candor niuem obfuscat. cuius cacumen polũ excedit. &cuius in¬
fimũ inferna pen&rat. cuius firmitas humilia exaltat. & cuius potentia exaltata humiliat: Omniũ enĩ uir
suã prudentia demonstrat in ipso soliditatẽ suã iustitia reuelat. in ipso potentiam suam fortitudo consignat.
fidei fundamentũ posuit atque hinc pi&atis & religionis gratiȩ quoque &uindicationis ȩqui tatem unicuiq¬
entiȩ & ꝑseuerantiȩ exempla proponit. hic temperantia in libidinis ac ꝑtinaciȩ in solentes imp&uis frena
discipline inicit atq hinc pudicitiȩ ac continentiae clementiȩ quoq & sobri&catis multiplicia dona desideran¬

Expanded text:
uantos ergo et quales fructus lignum sanctae crucis germine suo proferat, dignum est etiam in hoc sacro carmine modo commemorare, cujus fructus aeternus est et radix perpetua; cujus odor mundum replet, et sapor fideles saginat; cujus splendor solem superat, et candor nivem obfuscat; cujus cacumen polum excedit, et cujus infimum inferna penetrat; cujus firmitas humiliat, jucunditas exaltat, et cujus potentia exaltata humiliat. Omnium enim virtsuam prudentia demonstrat, in ipso soliditatem suam justitia revelat, in ipso potentiam suam fortitudo consignat, fidei fundamentum posuit, atque hinc pietatis et religionis, gratiae quoque et vindicationis aequitatem unicuiqet perseverantiae exempla proponit. Hic emperantia in libidinis ac pertinaciae insolentes impetus frena disciplinae injicit, atque hinc pudicitiae et continentiae, clementiae quoque et sobrietatis multiplicia dona desideran
Abbreviated transcription (Latin):
bitu scẽ crucis coniunctos & coadunatos saluator salubres fecit: signaque .xii. cum.xii. men¬
sibus suis ipse dominator sustentans regit & gubernat acduodena spatia horarum oriente
sole disponit ordinabiliter trahi & ꝑduci ad occasum: ad hȩc quoque uniuersa de monstran¬
da distributio duo denarii numeri quadrangulam scaẽcrucis formamcompl&: omnianãq
uincula peccatorum nr̃orum quibus constricti tenebamur crir xp̃i gloria nr̃a resoluit.
ipsaq erecta sacra caeligaudia luraq terrae proponit & signat. laudat & probat ipsaq
fidelib ueraci t̃ confert¬

Expanded text:
bitu sanctae crucis conjunctos et coadunatos, Salvator salubres fecit, signaque duodecim cum menbitu sanctae crucis conjunctos et coadunatos, Salvator salubres fecit, signaque duodecim cum mensibus suis ipse dominator sustentans, regit et gubernat, ac duodena spatia horarum oriente sole disponit ordinabiliter trahi et perduci ad occasum. Ad haec quoque universa demonstranda distributio duodenarii numeri, quadrangulam sanctae crucis formam complet. Omnia namque vincula peccatorum nostrorum, quibus constricti tenebamur, crux Christi, gloria nostra, resolvit, ipsaque erecta sacra coeli gandia juraque terrae proponit et signat, laudat et probat, ipsaque fidelibus veraciter confert
Abbreviated transcription (Latin):
rabantur. perp&uae lucis munere perfruuntur. crebroque hociubare uibrabant arma
proph&arum. & sors apostolica prȩdicans hacluce nobiliter coruscabat. hoc quesole
fides xp̃i toto orbe terrarum reluc&. atque bona corda hominum uotaq pia scõrũ.
patent: iusti quo que diuino munere pollentes ꝑmystica signa olimi am patribus tradita
bonum & salubrem coniciunt radium. & pro inde mandatis dĩ oboedire ꝑsuadent popu
xp̃o ad scribunt soli. & profunditatem mysteriorum dignis reuelare & dona
ꝑennis uite fi delibus tradere. xp̃sergo rex summus & celestia tribuens dominus munere
diuinus scandens alta crucis robora. manifeste Innotuit hancspeciem formando ꝑ hanc
sepandere caelos mundo & uult ut sequentes eius uestigia. uite perhanc repperiamus in¬
troitum: denique quaterternos uentos dquattuor plagismundi & ambitu oceani In ha¬

Expanded text:
rabuntur, perpetuae lucis munere perfruuntur, crebroque hoc jubare vibrabant arma rabuntur, perpetuae lucis munere perfruuntur, crebroque hoc jubare vibrabant arma prophetarum, et sors apostolica praedicans hae luce nobiliter coruscabat; hocque sole fides Christi toto orbe terrarum relucet, atque bona corda hominum votaque pia sanctorum patent: justi quoque divino munere pollentes, per mystica signa, olim jam patribus tradita, bonum et salubrem conjiciunt radium, et proinde mandatis Dei obedire persuadent populis, cum Christo ascribunt soli profunditatem mysteriorum dignis revelare, et dona perennis vitae fidelibus tradere. Christus ergo rex summus et coelestia tribuens Dominus, munere divino scandens alta crucis robora, manifeste innotuit, hanc speciem formando, per hanc se pandere coelos mundo, et vult ut sequentes ejus vestigia, vitae per hanc reperiamus introitum. Denique quater ternos ventos, a quatuor plagis mundi et ambitu Oceani in ha
Abbreviated transcription (Latin):
incaelis regnat consilium optimum uirtus dĩpatris summa. & benedictio uera lum̃
delumine & exdõ genitore diuma prolesgenita. hinc uidelic& totius lursongo est
ad hunc fabrum tota caeli & terrae fabrica respicit: ad hunc ꝑtin& omnis uirtutum de¬
cor acuius bonitate &ueritate omne bonum uerum que fit: ipseque mirabilis solus
mirabilia facit acuiusiustitia ordinatur quicquid in celisł In terris iuste decernit᷑.
probatur & profertur: quic quid honoris habent angeliboni& quic quid poene
sufferunt angelim ali: nec non & illud quod xp̃sidolatriam demundo expulit
& diuinum cultum renou auit: horum igitur omnium bonorum auctor ẽ dñs xp̃s
qui lnuex illo crucissuae honoris & potestatis propriae indicia de monstrat: qua ꝓpter
congruit utnos terrigenae & para disi exules notemus hosradios quos diffundit haec scae
peccans olim iam omiserat. quot quot ergo a principio hosradios rite agnoscentes uene¬

Expanded text:
in coelis regnat: consilium optimum, virtus Dei Patris summa, et benedictio vera, lumen de lumine, et ex Deo genitore divina proles genita. Hinc videlicet totius juris origo est: ad hunc fabrum tota coeli et terrae fabrica respicit, ad hunc pertinet omnis virtutum decor, a cujus bonitate et veritate omne bonum verumque fit, ipseque mirabilis solus mirabilia facit: a cujus justitia ordinatur quidquid in coelis vel in terris juste decernitur, probatur et profertur, quidquid honoris habent angeli boni, et quidquid poenae sufferunt angeli mali; nec non et illud quod Christus idololatriam de mundo expulit et divinum cultum renovavit. Horum igitur omnium bonorum auctor est Dominus Christus, qui in vexillo crucis suae honoris et potestatis propriae judicia demonstrat. Quapropter congruit ut nos terrigenae et paradisi exsules notemus hos radios quos diffundit haec sanctprotoplastus peccans olim jam amiserat. Quotquot ergo a principio hos radios rite agnoscentes vene