comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refrigescente seruere caritutis. Deambulans aut̃ audiebatur qr abhomine pec cantereces serat : Rationis igiturim¬
modiuine pidatis ordo poscebat. ut eodem temporis articulo quo tuno ad epreuaricanti bduserat. Nc̃ latroni dñ spȩ¬
serundus adam mor tem moriendo destruer& : & hora nona ecla mauit il suocem magna dicens. heloi heloi lama
cis iudȩas. Sicuit enmesurire & sit rͥre &fitigir non erant propria duinitatis sedor porales passiones: Ita&
qđ dr ut quidme dereliquisti. Corporalis uociserat pre prium: qr sel & secđ paturam corpus nullatenus uelle a sibi
coniuncta uita fraudiri: lic& enim & ipses aluatordicebat hoc sed ꝓprigostendebat carporis fragilita tem manens
uirtus os sapienti adĩ. Vt omoergo loquitur meos circumferens matus qđ in periculis positi adõ deseriti ospu¬

Expanded text:
refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur quia ab homine peccante recesserat. Rationis igitur irefrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur quia ab homine peccante recesserat. Rationis igitur imo divinae pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaricanti occluserat, nunc latroni Dsecundus Adam mortem moriendo destrueret. Et hora nona exclamavit Jesus voce magna, dicens: Heloi, Heloi lama cis videas. Sicut enim esurire, et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quia dicitur, Ut quid me dereliquisti? corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum naturam corpus nullatenus velle a sibi conjuncta vita fraudari. Licet enim et ipse Salvator dicebat hoc, sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. Ut homo ergo loquitur, in eos circumferens motus quod in periculis positi a Deo nos deseri pu
Abbreviated transcription (Latin):
sui commendent auctoris unaq: cumipso regnicael estis desiderent eẽ participes undebeneille qui fidedibia dñm de pre¬
cabatur funditus est contemptus ad nõ neque ulla responsione dignus habitus: at uõ preces illius quidsernama sesalutemq¬
uerebat piamox dñs xauditione suscipere dignatus est : ꝙ nimirum quicumq: i trib
re dignatus est : q nimirum quicumq: in tribulationibus posita tem poralia tantun
a dño solatia requirunt. a temporalibus separit̃ & eternis gaudũs priuant q ut̃ utracit̃ bonapa triȩ cȩlestis suspirant
um : Carissimum mundlumen retrax̃ radios suos. neaut pendentem u
hoc est oriente iamsole resurrectionis suȩ mysteria celebrarit: Sta tuenim temporis signauit: qđ effectu operis &hibuit.

Expanded text:
sui commendent auctoris, unaque cum ipso regni coelestis desiderant esse participes. Unde bene ille, qui fide dubia Dominum presui commendent auctoris, unaque cum ipso regni coelestis desiderant esse participes. Unde bene ille, qui fide dubia Dominum precabatur funditus est contemptus a Domino, neque ulla responsione dignus habitus. At vero preces illius, qui aeternam a se salutem quaerebat, pia mox Dominus exauditione suscipere dignatus est. Quia nimirum, quicunque in tribre dignatus est, quia nimirum quicunque in tribulationibus positi, temporalia tantum a Domino solatia requirunt, a temporalibus se pariter et aeternis gaudiis privant. Qui autem veraciter bona patriae coelestis suspirant,  Clarissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem vhoc est oriente jam sole, resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit quod effectu operis exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ambo: non solumsi ambo fecis sent poss& hoc dici. sed dsiã q unus hoc fecit potuit usitato locutionis modo ꝑ plura lem nu
inte unus latro que dnm̃ blas phemat dicens situes xp̃s saluum fac tem& ipsum&s nos.
Al teruõ & illum digna in uectionere darguit & dum̃ fideli subplicatione precatꝰ dicens. Dñe memento meicum ueneris in
regnumtuum usq hodiegeri in eccłauidemus. Cummundanis tacti afflictionibus: uerisimul. & falsi xp̃i ani illi quidem
qui fictamente dominicȩ pcissionis sccra menta gestant ad presentis ui tȩgaudia cupiunt liberariamo: Atq simplici intenti¬
one cumapłox nongloriantur nisi incruce dñi nr̃i. Ita potiusd presentibus erumnis obtant erui. ut spm̃ suum in manu

Expanded text:
ambo, non solum si ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem nuambo, non solum si ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem nunte unus latro Dominum blasphemat dicens: Si tu es Christus; salvum fac temetipsum, et nos , alter vero illum digna invectione redarguit, et Dominum fideli supplicatione precatur dicens: Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum , usque hodie geri in Ecclesia videmus, cum mundanis tacti afflictionibus veri simul et falsi Christiani, illi quidem qui ficta mente dominicae passionis sacramenta gestant, ad praesentis vitae gaudia cupiunt liberari a Domino. At qui simplici intentione cum Apostolo non gloriantur, nisi in cruce Domini nostri, ita potius a praesentibus aerumnis optant erui, ut spiritum suum in manus
Abbreviated transcription (Latin):
tisicos qđ alios saluos fecerit. Itaq uas ur̃a condempnat sententa. quienimalios saluos fecit. utiq: si uel l& seipsum saluare po
Ixp̃s rexisrł est descendat nunc decrucȩ ut udeamus & credimus. Frauduli
similiter non creder&is. &¬
& quicumeo cruci fixi erant conuitia bantur ei: Quamodo qui cum eoeruri fpei
erant conuitiabuntur ei : quando quidem unuseorum conuitiatus ÷. Secđ luce testimonium : alt̃ demmpes cuit eum & dnmcredit
gamus mat theum & marcum breuiter per stringentes hunc locum pluralem numerum ꝓsingulariposiusse. sicut inepis¬
tula ad hebreos legimus plura literdictum : duserunt oraleo numcumsolus danihel significari intellagatur : & pluraliter
dictum. sectis̃. cumdesolo escua traditꝰ : quid aut̃ usi tacuis. uerbi gratia quamut dicam aliquis o rustici mihi insultant¬
contrarium qđ lucas deu nomani festauit. sidixissent ambo latrones. conuitiatos dño

Expanded text:
od alios salvos fecerit. Itaque vestra vos condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique si vellet seipsum salvare poistus Rex Israel descendat nunc de cruce, ut videamus et credamus. Fraudulensimiliter non credetis. Et qui cum eo crucifixi erant, conviciabantur ei. Quomodo qui cum eo crucifixi erant, conviciabantur ei? Quandoquidem unus eorum conviciatus est secundum Lucae testimonium , alter et compescuit eum, et in Deum credidit? nisi intelligamus Matthaeum et Marcum, breviter perstringentes hunc locum, pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluraliter dictum: Clauserunt ora leonum , cum solus Daniel significari intelligatur . Et pluraliter dictum Secti sunt, cum de sola Isaia tradatur. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis: Et rustici mihi insultantcontrarium quod Lucas de uno manifestauit, si illi dixissent ambo latrones conuiciatos domino
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendẽ s aduentum quouenit saligare p̃ iudicare : qui auenerat ut saluaret mundã . p̃ utiudica ret nundum:
Quadaut̃ nunc dicit. multa habeo deuobis iudicare: etlãqui. iuditiã futurũ dioto : Ideo em̃ a scenditãtueniat
iudicare iuua sec mortuos: Nemoiustius iudicabit: q̃uam qui iniuste iudicatuse: Multa habeo Ioqui etuidicare
plori ogloroteo a quosum quomodotufuiꝑbuses apud eum cuiuses serus: Uusta lrabeo deuobis Ioqu et iludicare sedue
rumdico quia filius ueracisueritas sum: Pat̃uerax estł sed ñ aueritate filius
uientas sedcapatre quia filius apaetre p̃ asꝗneti pso. etideo at alio loco Amei ꝑsopĩueni id÷ ame ipẜoñsum. paticiq ueraxs

Expanded text:
ostendens adventum, quo venit salvare, non judicare: quia venerat, ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum. Quod autem nunc dicit: Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam qui injuste judicatus est. Multa habeo, inquit, loqui etPatri, do gloriam ei, a quo sum: quomodo tu superbus es apud eum, cujus es servus? Multa, inquit, habeo de Filius, ita a veraci veritas. Pater verax est, sed non a veritate: Filius veritas, sed a Patre quia Filius a Patre, non a seipso, et ideo ait alio loco: « A meipso non veni , » id est, a meipso
Abbreviated transcription (Latin):
torem int̃pellet : Uberat ergo ab hac seruitute pecaati solus dñs quullam p̃ habuit. qui solus sinepeccato uenit inmundũ
clesia ẽdomus seruus ẽ peccator ñ maneat homo in peacato uesit seruus peccati ut possit manere indomo. ldẽ in eoolesia
seruusẽ. peccati : Qui fugita pecaato : seruu serit iustitiae : Terruit itaq: et spemdedit : Terruit nepeccatum
amaremꝰ spomdedit nede peccati solutione diffiderem : Omnis inquit qui facit peccatum : seruis ẽpeccati: Seruus

Expanded text:
torem interpellet? Liberat ergo ab hac servitute peccati solus Dominus, qui illam non habuit, qui solus sine peccato venit in mundutorem interpellet? Liberat ergo ab hac servitute peccati solus Dominus, qui illam non habuit, qui solus sine peccato venit in munduEcclesia est domus, servus est peccator. » Non maneat homo in peccato, nec  Al., ne sit servus peccati, ut possit manere in domo, id est, in Ecclesiaservus est peccati; qui fugit a peccato, servus erit justitiae. « Terruit itaque, et spem dedit: terruit, ne peccatum amaremus; spem dedit, ne de peccati solutione diffideremus. Omnis, inquit, qui facit peccatum, servus est peccati. Servus
Abbreviated transcription (Latin):
peccator omnis homo seruis peccati sed intentius audiamus qualit̃ liberemur dehac seruitute t̃rorẽircitit
uestas dicit uertmuerũ dicouobis : ingeminat replicat uerbũ ueritatis it excitaret dormientes. intentos faceret au
dientes ueontep̃peretur quiait: Am̃ am̃ dico uobis quia omnis qui facit peccattũ seruus ÷ peccati : Omiserabilis ser
ec p̃ fugunt peccatum ciius soruus est. Et quanto feliciu seẽt fugere peccatũ et seruire homini libera conscientia :
eindeseruus hominis aliquando suidominiduris imperus fatigatus. fugiendo requiescit : seriuus peccati quo fugit
i quod facit᷑ intus ÷ Fecit peceatũ : ut aliquã corporalem caperet u
uolentes careredominis. quinolunt carere peccatis : quanto felicius deserat homo peccatum fugiat adxpm̃ : Dm̃ libera¬

Expanded text:
peccator, omnis homo servus peccati. Sed intentius audiamus, qualiter liberemur de hac servitute. Terrorem incupeccator, omnis homo servus peccati. Sed intentius audiamus, qualiter liberemur de hac servitute. Terrorem incuVeritas dicit: Verum verum dico vobis, ingeminat, replicat verbum veritatis, ut excitaret dormientdientes, ne contemneretur qui ait: Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis serest qui peccator est. Et quanto felicius esset fugere peccatum, et servire homini libera conscientia? « Deinde servus hominis aliquando sui domini duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit?enim quod facit, intus est. Fecit peccatum ut aliquam corporalem caperet vovolentes carere dominis, qui nolunt carere peccatis. » Quanto felicius si deserat homo peccatum, fugiat ad Christum, Deum libera
Abbreviated transcription (Latin):
inemini seruistisumquã : O. in grati quid ÷ quod uob̵ assiduae in putatds̃ quo modo uosdedomoseriuiputis liherauit
anforte patresurĩ serui erunt : Vosaut̃ quilo qui mini pulli seruiuistis umquã : Quo modo ergo soluebatis tributũ
romanis : Vndeetipsi ueritatis laq:um quasi captionisꝓposuistis ut diceretis licetreddere tributũ cas
reges t̃requod ꝓhiberet regib: tributa ꝑsolu : Deindȩ plato nũ mouictiestis et gaptioniure uosipsiestis respon¬
quod nummꝰ habet imaginem caesaris quia sicutq: rit caesar innũmo imaginẽ suami sicds̃ q ritin homi nesuam
necalienũ quid q̃ rit dsꝰ ab homine sed quod condidit in homine : Idõds̃ homo factus ÷ ut in homine re formaret
quod in homine formauit : Eigo m̃tientibus. et deuana lib tate tum̃ abus quad respondis set dñs auidae is audiamꝰ.

Expanded text:
i nemini servistis unquam, o ingrati, quid est quod vobis assidue imputat Deus, quomodo vos de domo servitutis liberavit? i nemini servistis unquam, o ingrati, quid est quod vobis assidue imputat Deus, quomodo vos de domo servitutis liberavit? An forte patres vestri servierunt, vos autem qui loquimini nulli servistis unquam? Quomodo ergo solvebatis tributum Romanis? Unde et ipsi veritati laqueum quasi captionis proposuistis, ut diceretis: Licet reddere tributum Careges terrae, quod prohiberet regibus tributa persolvi. Deinde prolato nummo victi estis, et captioni vestrae vos ipsi estis responquod nummus habet imaginem Caesaris: quia sicut quaerit Caesar in nummo imaginem suam, sic Deus quaerit in homine suam. » Nec alienum quid quaerit Deus ab homine, sed quod condidit in homine. Ideo Deus homo factus est, ut in homine reformaret, quod in homine formavit. Ergo mentientibus et de vana libertate tumentibus, quid respondisset Dominus Judaeis, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
liberos uosfaciet snt pulilẽ saluat nisi s aluos faciat: Audiuimꝰ ergo quillibera uertas dixit : Audianꝰ quisi¬
suꝑba falsitas respondeat : Dixer̃ ergo iudaer. Sem̃ habia he sumꝰ et nemini seruiuimꝰ um quã modotudicis liberi
eritis : Non enĩ dixerat dñs liberieritis sed ueritas liberabit uos. Inquoti¬
nisi litatẽ t arualem et extoller sequad sem̃ essent abra hȩ : Et dixer: Sem̃ habrahae sumus et nemini seriu¬
uimus umquã mo dotudicis liberieritis : Suana suꝑbia .õ. falsa lactantia quo modo uerũ dixistis nemini
seruiuimus umquã : Io sephñ ẽ uenundatus ꝓphetȩ scĩ ̃ sunt ducti in captiuitatem. Deniq pne ille ipseest
populus qui in egrꝰ pto lateres faciebat. et operib duris nonsaltim in argento etauro sod inlitosseriuebat se¬

Expanded text:
liberos vos faciet: sicut nihil est, salvat, nisi salvos faciet. Audivimus ergo quid libera veritas dixit, audialiberos vos faciet: sicut nihil est, salvat, nisi salvos faciet. Audivimus ergo quid libera veritas dixit, audiasuperba falsitas respondeat. Dixerunt ergo Judaei: « Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam. Quomodo tu dicis, liberi eritis? Non enim dixerat Dominus, liberi eritis, sed: Veritas liberabit vos. In quo Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam, quomodo tu dicis: Liberi eritis? O vana superbia! o falsa jactantia! quomodo verum dixistis: Nemini servivimus unquam? Joseph non est venundatus? Prophetae sancti non sunt ducti in captivitatem? Denique nonne ille ipse est populus, qui in Aegypto lateres faciebat, et operibus duris  Aug., regibus duris, non saltem in argento et auro, sed in luto serviebat? S
Abbreviated transcription (Latin):
credere quodũ uides : Fide sergo ẽ quod ñ udes oredere uerita squo deredidisti. uidere quid ÷ quodiudere obis ymiutst᷑
ioitenim dñs inalioloco quideet̃ quodui surierimus . Quiaut̃ diligitine diligit᷑ a patremeo. et ego aiigi enmiti
et manifestabo ei meipsum. Haeo ÷ promissio haeo ÷ merces fideiq̃ ꝑ dilectionem operatur : Fłaec ẽsiceta
quam psal mista optauit dicens Satiabordũ manifestabit᷑ gloriatua : Od nẽ digne facnos am arete etouion
a maresc bm utualeamꝰ adillã libertatẽ ꝑ uenire adquem ꝑ cognitionem ueritatis ꝑuenitur: Dequa subiun¬
xistidicens : et ueritas liberabituos : Quid ÷ libera bituoso liberos faciet: Deniq: udaeicarpalesi et sodũ
carnem iudicantes p̃ hiquic rediderant : sed in illa turba quierant qui noncredebant in iuria sibisastmpui¬
illis q sit seruitus etq̃ sit futura lib̵tas : quam ip̃se promittit: Nihileni aluid ÷ dicereetueritas libe rabituo snisi

Expanded text:
itas, quod credidisti videre. Quid est, quod videre nobis promittitur? Dicit enim Dominus in alio loco quid esset quod visuri erimus: Qui autem diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum » . Haec est promissio, haec est merces fidei quae per dilectionem operatur. Haec est satietas quam Psalmista optavit, dicens: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . O Domine, fac nos digne amare te, et non amare saeculum, ut valeamus ad illam libertatem pervenire, ad quam per cognitionem veritatis pervenitur; de qua subjunxisti, dicens: « Et veritas liberabit vos. Quid est, liberabit vos? Liberos faciet. Denique Judaei carnales, et secundum carnem judicantes, non hi qui crediderant, sed in illa turba qui erant qui non credebant, injuriam sibi factam puillis, quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Nihil enim aliud est dicere: « et veritas liberabit vos. » nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ibimus: Sia terecedimus adquem ibimus Verbauitae aet̃ paehabes . Uidetequemad modũ petrus danted nõ recreante

Expanded text:
ibimus, si a te recedimus? Ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus dante Domino, recreante
Abbreviated transcription (Latin):
norasti pium aut̃ turba multa q̃ conuenerat. addiem festum ãcum audissent quiauenit ilis̃ hiero solimã : acceper̃ ra mos pal¬
marum et ꝓcesser̃ obuiam ei  Et clamabat os anna benedictus quiuenit in nomi nedñ rexispł : Rami palmarũ laudes
sunt significuntes uictriam qua erat dñs morte noriendo sũperaturus : et tropheo crucis diabolo mortis principetrium inq¬
phaturus s sanna benedictus quiuenit in nominednũ: Notandum sanae quodos anna. uerbum ebraicum compositum ẽ txdiob¬
iestioe Dolentis. heu : et intietio ad mirantis pape: Deniq inpsalmo ubi septuaginta. int̃ ptesttainstuleraurt. Sdnẽ scil

Expanded text:
iem festum, cum audissent quia venit Jesus Jerosolymam, acceperunt ramos palmarum, et processerunt obviam ei, et clamabant, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortephaturus. » Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duoburjectio est dolentis, heu! et interjectio admirantis, papae! Denique in Psalmo, ubi LXX interpretes transtulerunt, o Domine, sal
Abbreviated transcription (Latin):
tatis iam sorde pollutum p̃uidens peiori ꝓditionis sorde polluendum cõmi sit ei fideiquio quid habebant In saes abridum qude dis¬

Expanded text:
tatis jam sorde pollutum, praevidens pejori proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei, quidquid habebant  Beda, habetatis jam sorde pollutum, praevidens pejori proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei, quidquid habebant  Beda, habe
Abbreviated transcription (Latin):
quam diu fecistis ex minimis husmilifecistis: Dom̃ aut̃ fepietai est odor : Idẽ ecdesia uitereligio sefamabona:
Nã odor bonus ẽ : Vitibona : Audi apłm xpĩ bonusodor sumus inquit : in omniloco : Et incantica canti corum unguentũ et fusa
nomentuum : Itemdum eẽt rex inacubitusuo pardus meadedit odorem suum: Vbi aꝑtequid maria semel firertentit effesae
d ae conplicibus eusnequitiae. aetiampunc m̃ braxpĩ ꝑsequentib: qui famã uiratis quamipsihabere p̃ merent᷑ ꝓxinis
quiabent inuidere p̃ oessant : Et quidem putare possumus ludameuram pau perum haec fuis selocutum : Sed ꝑdit mte illuis
testis uerix quiait: Dixtaũt hoc. non quia deegonis ꝑtinebuant adeum: sed quia furerat et loculos habens ea q̃ mittebantꝰ poradit
deq: mittebant portabat: Inministerium pauperum quae aetiã in fidelim̃te furar solebat : Vidonsergo añs corillas oui ne¬

Expanded text:
Quandiu fecistis uni ex minimis his, mihi fecistis. Domus autem repleta est odore id est, Ecclesia vitae religiosae fama bona. Nam odor bonus est vita bona. Audi Apostolum: Christi bonus odor sumus, inquit, in omni loco ; et in Cantico canticorum: Unguentum effusum nomen tuum . Item: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid Maria semel fecerat  Ms., fecervae complicibus ejus nequitiae, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur, proximis qui habent invidere non cessant. Et quidem putare possemus Judam ob curam pauperum haec fuisse locutum; sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, ea quae mittebanquae mittebantur, portabat in ministerium pauperum, quae etiam infideli mente furari solebat. Videns ergo Dominus cor illius cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitauerunt aũt principes sacerdotum ut eclax arum int̃ficerent. quia multi ꝓpt̃ illum abibant. ex iudacis et erebant ini bim̃¬
Soeca cecorum uersatia ocoidore uelle suscitatum quasi nom possit suscitare gooi sum qui poterat de functum: Et quidẽse urumq
pos sedocuit qui etlat arum de functum: et se ipsum suscitauit occisum Post quam dñs quatri duapiũ mortuũ susertauit stu¬
pentib iudacis. et alii seorum Inuidendo credentib aliis inuidendo peuntibus. et discubuit indomo ih s̃recumbente quoq: la¬
taro quifuerat amortuis si scitatus : postunguentum diffusum suꝑ pede seiꝰ undedo mꝰ od ore completa ẽ: Sequib in saperiorib
quantum potumus tractauimus n uncuidendũ ẽ quid antednĩ passionem gestum eet̃. Dicitenim euangłst X

Expanded text:
Cogitaverunt autem principes sacerdotum, ut et Lazarum interficerent, quia multi propter illum abibant ex Cogitaverunt autem principes sacerdotum, ut et Lazarum interficerent, quia multi propter illum abibant ex caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non posset suscitare occisum, qui poterat defunctum. Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Postquam Dominus quatriduanum mortuum suscitavit stupentibus Judaeis, et aliis eorum invidendo credentibus, aliis invidendo pereuntibus, et discubuit in domo Jesus, recumbente quoque Lazaro qui fuerat a mortuis suscitatus, post unguentum diffusum super pedes ejus, unde domus odore completa est, de quibus in superioribus, quantum potuimus, tractavimus; nunc videndum est quid ante Domini passionem
Abbreviated transcription (Latin):
untam paruotem pr̃. ipsea pud ecclesiam corporalit̃ mansurus: Pauperes aut̃ quib elemosrna fieri posset in ea semꝑ essenhabend
a mortuis : Curiosiasi hos uoricaritas adduxit adihm̃: Sed nos uer sauice fratres Rarissimi sicognoscimus ubibs ẽ ubi man¬
sionem facit ubibethaniam. idẽ domũ animae oboedientis Inqua habitet inuenit : Veniamus illuc contẽ platione p̃ ꝓ p̃t
hominem tantum que mamorte animae suscitatum spiritalit̃ iuiueredopauit . sedutbonũ hominis uitam imitando ꝑ hoc
diusionem ihũ ꝑtingere mereamur: Quia ꝓcerto cognouimꝰ : ubi ihs ẽ : resurrexitenim postmortem et ascendit incuelũ
ibi abet mansionem ꝑ petuam: ipsa ẽ uerabetdianiaciuitas scilicet caelestis quamnullus ualetnisi oboediens intrare :

Expanded text:
cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter 581 mansurus; pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter 581 mansurus; pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. itavit a mortuis. Curiositas hos, non charitas adduxit ad Jesum: sed nos versa vice, fratres charissimi, si cognoscimus ubi Jesus est, ubi mansionem facit, ubi Bethaniam, id est, domum animae obedientis, in qua habitet, invenit; veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritaliter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando, per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur: quia pro certo cognovimus ubi Jesus est; resurrexit enim post mortem, et ascendit in coelum, ubi habet mansionem perpetuam: ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ qui pecuniã si bi seruandam comm̃ dabat : Sine illã uediem sepulture mee seruetillud : Qui si in nocenter introganti
iudaedñs sim plicit̃ et mansuȩte quoministeriũ mariȩ ꝑtineret expo suit. qui abii delicet moriturus et ad sepeliendam
ret. Donatum sit uiuenti adhuc in pendereobsequium: quod postmortem celeri resurrestione p̃uenta ne quiret: Vndebene mareͥ
dnm̃ deilla dixis setestatur. quod habuit haec fecit: Preuenit unguere corpꝰ meum in sẽpulturã: quod ã ꝑtedicere . quia corpͥmeum¬
lam de funcdi tangere ũ poterit solum quod potuit fecit: Preuenit uiuum adhuo funerandĩ. officiodonare: Paupereseni sẽper
habetisuobiscum : meaut̃ nop semꝑ ab etis: Et hic magne moderamine. patientia e dñs non iudã arguit auartaae. Etnon pauperum
gratia depecunia loqui : sed exratione de monstrat. non ẽ ẽ culpandos eosqui ei int̃ homines c̃uersanti defaculatibus siuis miniftrarent.

Expanded text:
commendabat Dixit ergo Jesus: Sine illam, ut in aiem sepulturae meae servet illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae pertineret exposuit, quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum jus, quamvis multum desideranti, pervenire non liceret, donatum sit viventi adhuc impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa nequiret. Unde bene Marcus Dominum de illa dixisse testatur: Quod habuit haec, fecit; praevenit ungere corpus meum . Jam defuncti tangere non potujam defuncti tangere non poterit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc, funerandi officio donare. Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent,
Abbreviated transcription (Latin):
non temtationẽ penitus refutantes sed uires sustinendi in tẽptationibus dep̃cantes : Ergo ep̃sentiarũ ñ ait

Expanded text:
Non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et in praesentiarum non ait
Abbreviated transcription (Latin):
sinonuultis ereare: Et posthocdicit eis: Lagarus amicus noster dormit. seduado uta somno exctem eum
erumdixt sororibus mortiuus eratd nõ dormiebat: hominibus mortuuserat. quieum susctare nompoterant:: Namdns¬
tanta facilitate suscitabit de sepulchro: qua i tacunon excitat dormientem delecto: Ergo scđm potenti
dixitdornientem quia: et alumor tui dictisunt. in scripturis saepedormientes. sicut a postolus dicit:
D ed ormientib o urde m polouos ignorarestes uetnon contistemim si eut et cadteriquis pempon habent ideb et ipse

Expanded text:
si non vultis errare, et post hoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado ut a somno excitem eum. si non vultis errare, et post hoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado ut a somno excitem eum. Verum dixit: sororibus mortuus erat, Dotanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: De dormientibus autem nolo 574 vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
enim dared nõ consilium nemorirȩtur qui uenerat mori: neipsimorirentur: Sicaetiã quo dã alio loco
petrus scs Aliges diligens dnm̃ sed ad huo non plene intellegens cur uenis set timuit nemori retur. Etuitaedis plicuit
Nolite mili consiliumdare: quo siamȩ consilium oportet accipere: quo ergo ꝑtinet. Non nexii hore sunt diei: quia ut diem se
eẽ ostenderet : Duodecim discipilis elegit: Siego sum inquit dies: et uos horae. Numquid hora diei consiliu.dant
erat lucebat: Si licehat quomodo diem ad mortem trahebat : seddns in hoo uerbo non ipsum iudam. sed sucessorẽ
ipsius p̃uidebat : Iuda gum cadentes ucces sit madias. et duo denarius numerus mansit: Nonenĩ frustra .xii
irae in luminent᷑ adie: Perhorum p̃dicationem credat mundus diem: ergo ait. De compendio mesequimi ni-

Expanded text:
enim dare Domino consilium ne moreretur, qui veenim dare Domino consilium ne moreretur, qui vePetrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur; et Vitae displicuit,Nolite mihi consilium dare, quos a me consilium oportet accipere. Quo ergo pertinet: Nonne duodecim sunt horae diei? quia ut diem esse se ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, nunquid horae diei consilium danterat, lucebat; si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo, non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente, successit Matthias, et duodenarius numerus mansit . Non enim frustra duodecim rae illuminentur a die, per horarum praedicationem credat mundus diem. Ergo ait de compendio: Me sequimini,
Abbreviated transcription (Latin):
usq quatriduum conpleretur non frustra nisiquia forte. Inimo quiacerte et ipsenu merus dierum intimat aliquot
suoram̃tum : De inde post haec dicitdiscipulis suis. Famus inuidea iterum : Ubipene fuerat lapidatus qui ꝓp̃t erta
potestatem : Famus inquit iniudeam : Deniq: hocdicto . Videtequemad modum discipuli t̃ritifuerint: Di cunter
ddiscipuli Rabbinunc quae rebantre iudaei lapidare. Et iterum uadis illuo : Res pondit ihs : Nonne duodecim hore¬
ãbila ueritocte offendit quia lux nonẽ in ea : Dediequidem locutus ẽ : sed ad nram̃ intellegenti ã quasi ad huc noxest
inuocemusdiem utrepellat poctem et corlumine inlustret: Quidenim dñs dicere uoluit. quantũ mihi uidetur. quantũ
sub iacet altitudo ꝓ funditasq: sententiae : red arguere uoluit dubitationem illorũ et infidelitatem Uoluerunt

Expanded text:
usque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe, et ipse numerus dierum intimat aliquod usque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe, et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus in Judaeam iterum ubi pene fuerat lapidatus; qui proptereapotestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. 8. Deinde hoc dicto, videte quemadmodum discipuli territi fuerint. Dicunt ei discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te Judaei lapidare, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim ambulaverit in nocte, offendit, quia lux non est in eo. » De die quidem locutus est, sed ad nostram intelligentiam, quasi adhuc nox est, invocemus diem, ut repellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum subjacet altitudo profunditasque sententiae, redarguere voluit dubitationem illorum et infidelitatem. Voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
culum quo facto crederent homine s inxpm̃ etuitarent uerã morten : sanae uidetequẽ am modum tanquam exobliquo
dñs dm̃ sidixit ꝓp̃t quosdam quinegantĩ nam sunt heretici qui hac negant quod filius disitds̃ . Ecoe audiant. infirmitas
haec inquit nonẽ ad mortem sed ygloria dĩ quagloria cuiusdi: Audiquod sequ
ergo haeo inquit non ẽa dmort̃om sedygloriadĩ utglorificotur filiusdĩ ꝑeam: ꝑ quã ꝑ illam infirmita tem
Diligebat aut̃ ilis martam et sororemeius mariã eclazarum: Ile languens illetristes om̃s dilecti sed diligebat eos
e languentum saluator immo aeciã mortuorũ suscitator et tristium consolator: Vt etgo audiuit quodin firmat᷑¬
ansit in eodem loco duob: dieb: Nuntiauer̃ ergo ille mansit illic ille : Tamduitem pusdictum ẽ quo¬

Expanded text:
culum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte, quemadmodum tanquam ex obliquo culum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte, quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus; ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Quae gloria? cujus Dei? Audi quod sequ eam. Per quam? Per illam infirmitatem. 7. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. Ille languens, illae tristes, omnes dilecti: sed diligebat eos et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quia infirmaansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lucuar man festisent ex positionem insingulis stqͥ samus itliberius neces saria ꝑtraete musinsupenus
cun fitito ui fit mnabatur in bethana lazarus quod eastellũ erat ꝓximũ. hiero solrmis: Mariaaũt erat ꝙ̃ unxerat dnm̃
an guento etextor sit pedeseius oapillis suis : cuis frat̃ lataris infirmabatur: Miser̃ ergo sorores eus ad cumdicentes
um intelligimꝰ quomiser̃ ubierat dñs qm̃ absens erat trans iordanen scilicet miser̃ ad dnm̃ puntiantes quod egrotaret frat̃
ea rum ut sidignaretur ueniret . et tum abegitudine liberaret :illedistulit sanare utposset resuscitare : Quidergo puntia uerunt
sororeseius  Dñe eccequem amas infirmatur : Non dixer̃ ueni amantienim tantum modo puntiatũ fuit inon ausa e dicere
Audiat eum dicentem non ueni uocareiustos sed peocatores: Sicpeccatores diis non amaret: Audiens aut̃
nonipsum auxit sed nobis ꝓfuit . hoc ergo ait Non ÷ ad mortem : quia ipsa morsnonẽ ad mortem sed potius admira¬

Expanded text:
Lazari manifesta sunt. Expositionem in singulis non quaeramus, ut liberius necessaria pertractemus. In supericonstituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Hierosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmaminus, quoniam absens erat. Trans Jordanem, scilicet, miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum, ut, si dignaretur, veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo nuntiaverunt sorores ejus? Domine, ecce quem amas, infirmatur. Non dixerunt Veni; amanti enim tantummodo nuntiandum fuit. Non ausae sunt dicere Audiat eum dicentem: Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim peccatores Dominus non amaret, similitudinemnon ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait: Non est ad mortem, quia ipsa mors non est ad mortem, sed potius ad mira
Abbreviated transcription (Latin):
sinonuultis ereare: Et posthocdicit eis: Lagarus amicus noster dormit. seduado uta somno exctem eum
erumdixt sororibus mortiuus eratd nõ dormiebat: hominibus mortuuserat. quieum susctare nompoterant:: Namdns
tanta facilitate suscitabit de sepulchro: qua i tacunon excitat dormientem delecto: Ergo scđm potenti
dixitdornientem quia: et alumor tui dictisunt. in scripturis saepedormientes. sicut a postolus dicit:
D ed ormientib o urde m polouos ignorarestes uetnon contistemim si eut et cadteriquis pempon habent ideb et ipse

Expanded text:
si non vultis errare, et post hoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado ut a somno excitem eum. si non vultis errare, et post hoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado ut a somno excitem eum. Verum dixit: sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant. Nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini sicut et caeteri, qui spem non habent . Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
culum quo facto crederent homine s inxpm̃ etuitarent uerã morten : sanae uidetequẽ am modum tanquam exobliquo
dñs dm̃ sidixit ꝓp̃t quosdam quinegantĩ nam sunt heretici qui hac negant quod filius disitds̃ . Ecoe audiant. infirmitas
haec inquit nonẽ ad mortem sed ygloria dĩ quagloria cuiusdi: Audiquod sequ
ergo haeo inquit non ẽa dmort̃om sedygloriadĩ utglorificotur filiusdĩ ꝑeam: ꝑ quã ꝑ illam infirmita tem
Diligebat aut̃ ilis martam et sororemeius mariã eclazarum: Ile languens illetristes om̃s dilecti sed diligebat eos
e languentum saluator immo aeciã mortuorũ suscitator et tristium consolator: Vt etgo audiuit quodin firmat᷑¬
ansit in eodem loco duob: dieb: Nuntiauer̃ ergo ille mansit illic ille : Tamduitem pusdictum ẽ quo

Expanded text:
culum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte, quemadmodum tanquam ex obliquo culum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte, quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus; ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Quae gloria? cujus Dei? Audi quod sequ eam. Per quam? Per illam infirmitatem. Diligebat autem Jesus Martham et sororem ejus Mariam, et Lazarum. « Ille languens, illae tristes, omnes dilecti. Sed diligebat eos, et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quod infirmaansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
credatis quia nonibi eram utiam inciperent ad mirari quia dñs potuit dicere mortuum quad necuderat ue fcciuesierat
ubi sane meminis sedebemus : Quod adhuc aetiã ipsorum discipulorũ quiin eum lam crediderant miraculis aedifieubat
pp̃t uos ut urã fides augeatur siue firmetur : sed utcredatis quđ intel
s augertur siue firmetur sedutcredatis qđ intellogendumẽ ut am pluuss Sustiusꝙ redatis
Sedeamus ad eum. Dixit ergo thomas quidicit᷑ di dimus ad condiscipulos suos eam nos et moria murcumuss ueuats
itaq ihs et inuenit eum iuor dies lam in monum̃to habentem : Dequattuor diebus multa quidem dicipis sunt secut
urarũ ꝓdiuersitate intellegentiũ multos sensus pariunt: Dicumꝰ etnos. Iuiapoos sunt sieue

Expanded text:
credatis quia non ibi eram, » ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum, qui in eum non crediderant, miraculis aedificabatuait, gaudeo propter vos, ut vestra fides augeatur, sive firmetur; sed ut credatis, quod intels augeatur, sive firmetur; ut credatis, quod intelligendum est: ut amplius robustiusque credatis. Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos suos: Eamus et nos, et moriamur cum eo. Venit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut itate intelligentium multos sensus pariunt. Dicamus et nos quid nobis vide
Abbreviated transcription (Latin):
pulerat serpens ille nequissimus deparadr̃ sisede florigera primo genitum dolosis artibus uirum : Ftillecebris
dan disaporis ab sconditam mortem gusta re fecerat mox amaram : Nec in dignationis diue nesentiam solus p̃cepor

Expanded text:
pulerat serpens ille nequissimus de paradisi sede florigera primogenitum dolosis artibus uirum et inlecebris blandi saporis absconditam mortem gustare fecerat mox amaram. nec indignationis diuinae sententiam solus pr
Abbreviated transcription (Latin):
declaratur ubidis uaries diuersorum mentes aperiens. exsuis quemq fructibus. idẽexo peribus iussit¬

Expanded text:
declarauit, ubi Dominus uarias diuersorum mentes aperiens ex suis quemque fructibus id est ex operibus iussitdeclarauit, ubi Dominus uarias diuersorum mentes aperiens ex suis quemque fructibus id est ex operibus iussit
Abbreviated transcription (Latin):
penitus egredi non sinamurdoneciu amus uniuersausq ad modumultimi quadrantis amissa. Et nenos
enitus egredi nonsinamurdoneclu. amus uniuersausq: ad mo
sed ab orrens dunis monitis non parentiscumeosdeserit. Intro i repermittit: Om̃senim quȩ lubrica sectantes
ingredi qua setep̃tatio uoluptuosa ꝑtraxerit ab hanoigitur pedem retro nita mura dducere semitam
potius conterentes angustam quaec enuit callemultis in cognita celestium regnorum sub arduam latentur
Ad portam : sed libera nosamalo : Cumliberarinos amalo dep̃camurbonumeẽ quem petimus. ut nos liberet
confitemur nec in merito seccandus istequilibera ille fugiendus ÷ qui trucidat: In hoc enim. ꝑbonos fructus
fuitae in illo malos radix p̃uaricationis antiq: Actus namq¬

Expanded text:
penitus egredi non sinamur, donec luamus uniuersa usque ad modum ultimi quadrantis amissa. ET NE NOSpenitus egredi non sinamur, donec luamus uniuersa usque ad modum ultimi quadrantis amissa. ET NE NOSenitus egredi non sinamur, donec luamus uniuersa usque ad modsed abhorrens diuinis monitis non parentes, cum eos deserit, introire permittit. omnes enim, qui lubrica . sectantes  est, derelicti pergunt ingredi, qua se temptatio uoluptuosa pertraxerit. ab hac igitur pedem retro nitamur abducere, semitam potius conterentes angustam, quae tenui calle multis incognita caelestium regnorum subit arduam latenter ad portam. SED LLBERA NOS A MALO. cum liberari nos a malo deprecamur, bonum esse quem petimus, ut nos liberet, confitemur. nec inmerito sectandus iste qui liberat, ille fugiendus est qui trucidat. in hoc enim per bonos fructus arbor est uitae, in illo per malos radix praeuaricationis antiquae. actus namq
Abbreviated transcription (Latin):
iuiato rnonnullo salle nocinium adulterni cõ mertii co etꝰ foedere redep̃tioms inpellit alii fusto semaculam
aliidepositum negant Sunt istis. et plura similia: Quibusamica semꝑ fames auri conmilitat nullumtam̃
facilecrim̃ amittit᷑ cui pecuniaem inisterium minime suffragatur : Igiturdiuinae pietatis mumis
indemepti et iñ punitatem caelestis indulgentiaȩ consecuti quod accipimus inuicem nonnegemus ne marib:
ti comparua non refolumus maximis lterumuiculis inplicen¬
oluimus maximis iterum uiculis in plicemur: Moxq: dñs ille misericors
donator debiti non exactor quitalentorum nobis decimmilia relaxauit. si ꝓpt̃ denarios oentum senserit nos
extra ngulare conseru um seuis traditoribus. cunctauibeat exuendo inq carceba lem destruxi custodiã

Expanded text:
iurator. nonnullos ad lenocinium adulterini commercii coetus foedae redemptionis inpellit alii furto se maculant, iurator. nonnullos ad lenocinium adulterini commercii coetus foedae redemptionis inpellit alii furto se maculant, alii depositum negant. sunt istis et plura similia, quibus amica semper fames auri conmilitat. nullum tamen facile crimen admittitur, cui pecuniae ministerium minime suffragatur. igitur diuinae pietatis munus indepti et inpunitatem caelestis indulgentiae consecuti, quod accepimus inuicem non negemus, ne maioribus absoluti, cum parua non resoluimus, maximis iterum uinculis inpliceoluimus, maximis iterum uinculis inplicemur, moxque Dominus ille misericors donator, debiti non exactor, qui talentorum nobis decem milia relaxauit, si propter denarios centum senserit nos strangulare conseruum, saeuis tradi tortoribus cuncta iubeat exigendo, inque carceralem detrusi custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓut facultas uirium ponderatur egenti fuerit in humanus dõquae sua sunt inficiatus abiurat. euius
uta intuetur angustias ut quaqui pauperi dispensati benignalargitur sibi ꝓficisse
testatur . Inuobi setiamq̃ ꝓmittimus diuina beneficia secuti debitores existimus donecea fideli mentessaluam
aec igitur. que depeniariis dicta sunt debitis aetiam decaeteris peccatorum generibus acdiuersis quibus aet̾ no
nicti senti re nosconuenit : Scientes hobhoc aetariam similitudinem flagitis conparatã
qm̃ radix omnium malorum ẽ auaritia: Si necuius semineuitioso : nulla ꝓpemodum scelera generant in mundo
hic omicidium ꝓpẽtat ut in nocenti quod affectdaũ eripiat alt̃ p̃mio sollicitatus acceptomandatis testimonu fu

Expanded text:
enim, prout facultas uirium ponderatur, egenti fuerit inhumanus, Deo quae sua sunt infitiatus abiurat, cuius enim, prout facultas uirium ponderatur, egenti fuerit inhumanus, Deo quae sua sunt infitiatus abiurat, cuius pietas infinita miserorum sic tuetur angustias, ut quicquid pauperi dispensatio benigna largitur sibi profecisse testetur. in uotis etiam quae promittimus, diuina beneficia consecuti debitores existimus, donec ea fideli mente soluamus. haec igitur, quae de pecuniariis dicta sunt debitis, etiam de ceteris peccatorum generibus ac diuersis, quibus aeterno iudicio tenemur obstricti, sentire nos conuenit scientes, ob hoc aerariam similitudinem flagitiis comparatam, quoniam radix omnium malorum est auaritia, sine cuius semine uitioso nulla propemodum scelera generantur in mundo. hic homicidium perpetrat, ut innocenti quod affectauit eripiat, alter praemio sollicitatus accepto mendacis testimonii fit
Abbreviated transcription (Latin):
euero nosconuenit quia sicut salutariscibus e bona edotrina sic noxius
maligna : Ideo diis discipulos ammonebat a ferm̃to pharis seorum et saduceorum. spetialit̃secauere: Sciens
accididegmatis uirustotius dulcedinis ubertatem paruotactu corrumpere qm̃ secundum qđ ato ndem a postolus
oritio nulligentilium pulli iudaeorum pisi plis diuinitus traditur xp̃ianis. et dimittenobis debita nostra. si¬
cutet nos dimittimus debitoribus nr̃is. Sidiligenius petitonis nr̃ẽuotamẽtiamur ł tribuendã nobis in¬
dun qns srconiserua sa btippequos sponsio pathis ea dem conditionis adstringit ut debitores sicuteẽ
uolumus Ita nec habere cupiamus : In aliorum namq personis aut a soluimur autintelligamur: Quod si
putatur incertum dequib: debitoribus hicagatur. ponenda ÷ in firme materies. et seu fortas sis incul pa

Expanded text:
 quia sicut salutaris cibus est bona doctrina, sic noxius  quia sicut salutaris cibus est bona doctrina, sic noxius est maligna. ideo Dominus discipulos ammonebat a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum specialiter se cauere, sciens acidi dogmatis uirus totius dulcedinis ubertatem paruo tactu corrumpere, quoniam secundum quod ait idem Paulus apostolus, oratio nulli gentilium, nulli ludaeorum, nisi solis diuinitus traditur Christianis. ET DIMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA, SICVT ET NOS DIMIT- TIMVS DEBITORIBVS NOSTRIS. si diligentius petitionis nostrae uota metiamur, uel tribuendam nobis inno, quod cernimur dimisisse conseruo, quippe quos sponsio paris eadem condicionis adstringit, ut debitores, sicut esse nolumus, ita nec habere cupiamus. in aliorum namque personis aut absoluimur aut ligamur. quodsi putatur incertum, de quibus debitoribus hic agatur, ponenda est excusationis infirmae materies, et seu fortassis in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
cam uis mcilis maet dilce do quȩlibet: Nuũ cito uescentis adimpleit nestartet amensu auitate paturae num¬
nonsauitibus ł tsuꝑ melet fauum non auditui mipusttari: Namet surdi quibus penauditur minimus suffragatur
perpts celestib ꝑhoris Officium legentes implentut: Similit̃ eta postel us adehotinthuos usisepistolasi aui¬
fectpusco sp̃alos ẽpulas eẽ doctrinamdicens: E tego fcatres nompotui uobis loquio
Quasunsantibus in xpõ. lacuobis potum dedi noncibum. pondum enim potentis quis dubitet quȩso ł ambiģte:
T aecomna spiritalit̃ figurata nequeenim fuisseillos infantes. autlactis aba postolo nutrim̃ta sũpsisse
ł status potuerit a liquis arbitari sedincipientis uerba legis autireao paulatim diuinis imbuiinstitos lactea
ł lunt infantes bibere primordia scireuero nosconuenit quia sicut salutarisc¬

Expanded text:
tamquam mellis crassi dulcedo, quae licet aluum cito uescentis adimpleat, nectarea tamen suauitate naturae numtamquam mellis crassi dulcedo, quae licet aluum cito uescentis adimpleat, nectarea tamen suauitate naturae numnon auribus, et super mel et fauum ori, non auditui ministrari. nam et surdi, quibus auditus minime suffragatur, praeceptis caelestibus per oris officium legentes implentur similiter, et apostolus ad Corinthios usus epistola manifestauit spiritales epulas esse doctquasi infantibus in Christo lac uobis potum dedi, non cibum. nondum enim poteratis. quia dubitet, quaeso, uel ambigat haec omnia spiritaliter figurata; neque enim fuisse illos infantes ant lactis ab apostolo nutrimenta sumpsisse uel stultus poterit aliquis arbitrari. sed incipientes uerba legis haurire ac paulatim diuinis imbui institutis, lactea uelut infantes bibere primordia scire nos conuenit,