comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uercio anno inscilicia contra hieronem re¬
gem siculorum ⁊ penos bellum patrat iuli¬
est ab appio dauclio consule. Qui tam celts
sracusanos penosꝙ suꝑauit. uit ip̃e quoq
rex rerum magntiudine ꝑterrttus ante
se uict . um qͣm congressum fuisse ꝑcliderit.
Qui ex infrasti uirib amissad fiducia cũ
omni nobilitate siracusanorum pacem a
romanis supplex rogauit. insnq consubũ
dedit argenti ducenta talenta. Consules
in cdusus ex obsidione senior hanibal cipx
penoram ad summam egestatem redactus
eẽt. hanno dux nouus hartaginiensiuo
cumi equitib mille quingentis. ⁊ tringi¬
ta nulib peditum triginta etiam elefantis
ex impuso intercessit. ex pugnationemꝙ
ciuitatis paulisꝑ distulit. Sed continuo
cuitas capta est peni maximo bello uieti
⁊ pfligati. undecim elefanti in potestatem
redacti agͥgentini om̃s sub corona uendi¬
tisunt. Et de his secundo tome terumphatũ
tione diffugit. Quinto anno prinici belli

Expanded text:
Tertio anno in Sicilia contra Hieronem, reTertio anno in Sicilia contra Hieronem, regem Siculorum, est, ab Appio Claudio cos., qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superavit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus, ante se victum quam congressum fuisse prodiderit. Qui exin fractis viribus, amissaque fiducia, cum omni nobilitate Syracusanorum pacem a Romanis supplex rogavit, jussuque consulum dedit argenti ducenta talenta. Consulesinclusus ea obsidione senior Annibal imperator Poenorum ad summam egestatem redactus esset, Hanno dux novus Carthaginensium cum equitibus mille quingentis, et triginta millibus peditum, triginta etiam elephantis ex improviso intercessit, expugnationemque civitatis paulisper distulit, sed continuo civitas capta est. Poeni maximo bello victi, et profligati, undecim elephanti in potestatem redacti, Agrigentini sub corona omnes venditi sunt, et de his secundo Romae triumphatum cum paucis diffugit. Quinto anno Punici belli,
Abbreviated transcription (Latin):
impositam responderunt. S ne qnꝙ. qua¬
Ii temitate cauuillationinis offendat. od¬
te dum sibilla iratos deos dyxerit. Nos
ram celestem cdixisse uideamur aucliat
⁊ anceluigat quuia h ⁊ si plerumꝙ ꝓ aerias
potestates fiunt. fñ sine arbitrio ommipo¬
tentis d̾i omnino non sunt. Codem temꝑe
caparronia uirgo uestalis incestirea sersr¬
pendli oꝑit corruptor eius conscios serui
supplicio affecti sunt. Anno aburbe con
dita cccc. lxxx .iii. appio claudio. quunto
fuluio consulib mamertini quorũ messar¬
na nobilis scilia cuutas erat. auxilia contra
hieromam syracusanum regem. ⁊ penoruim
copias hieroni uũctas. aprum claclium con¬
sulem cum exercitu misere romam. Pugna¬
De scilice hitrone triumꝑ haute.In secuen¬
ti anno ualerio. marco ⁊ oratilio consulib.
in sicilia aromanis res magne geste sunt.
bauromenitani catanenses. ⁊ pretea ciun¬
quaginta ciultates infide. acepte sunt :¬

Expanded text:
inpositam responderunt. sed, ne qaemquam quainpositam responderunt. sed, ne qaemquam quasi temptatio cauillationis offendat, quod, cum Sibylla iratos deos dixerit, nos iram caelestem dixisse uideamur, audiat et intellegat, quia haec, etsi plerumque per aerias potestates fiunt, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fiunt. Eodem tempore Caparronia uirgo Vestalis incesti rea snspendio periit: corrupter eius consciique serui supplicio adfecti sunt. Ecce conCCCLXXXIII, Appio Claudio, Q. Fabio consulibus, Mamertinis, quorum Messana nobilis Siciliae civitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem, et Poenorum copias Hieroni junctas, et Ap. Claudium consulem cum exercitu misere Romange Siciliae Hierone triumphavit. Insequenti anno Valerio Marco et Otacilio Crasso consulibus in Sicilia a Romanis res magnae gestae sunt. Tauromenitani, Catinenses et praeterea quinquaginta civitates in fidem acceptae.
Abbreviated transcription (Latin):
eos iam liberi eo qd̃ dños fuisse memmerãt
execrati sunt. Itaq cuspiranees in facinus
libertim quorum canta manus fuit.at
sire controuersia ausu potirentur. correp¬
cam urbem suo tantum generi uenclicant.
patrimonia comugiaꝙ dommoꝵ sibi ꝑsce¬
lus uisurpant. extra dnõs ꝓcul abigũt.
Qui miseri exules egentes ꝙͣ tomam defe¬
rintur. ubi ostentata miseria querelaꝙẜ
desleta. ꝑ romanoium seueritatem ⁊ lin¬
dicati sunt ⁊ restituti. Nuno ab urbe c̃¬
mo. pestilentia ingens ap̃ romam corfla¬
grauit. Ciuius atrocitatem significare con¬
tentus sum quia uerb̃ implere non pos¬
sum Si enim spacium temporis quo mã¬
sit inquiritur ułtra biennium uastarido
per mansit. Si depopulatio qm egerit
censir indictus est. qui nõ quartum. ho¬
minum deꝑisset. s quantũ suꝑ fuisset
recuieret: siuolentia qua affecerit sibil¬
lini libri testes sunt. qui eam celesti. ara

Expanded text:
eos iam liberi, quod dominos fuisse meminerant, eos iam liberi, quod dominos fuisse meminerant, exsecrati sunt. itaque conspirantes in facinus libertini — quorum tanta manus fuit, ut sine controuersia auso potirentur — correptam urbem suo tantum generi uindicant, patrimonia coniugiaque dominorum sibi per scelus usurpant, extorres dominos procul abigunt, qui miseri, exules egentesque Romam deferuntur: ubi ostentata miseria querellaque defleta, per Romanorum seueritatem et uindicati sunt et restituti. Anno ab Vrbe co pestilentia ingens apud Romam conflagrauit, cuius atrocitatem significare contentus sum, quia uerbis inplere non possum. si enim spatium temporis quo mansit inquiritur, ultra biennium uastando porrecta est; si depopulatio quam egerit, census indictus est, qui non quantum hominum deperisset, sed quantum superfuisset, inquireret; si uiolentia qua adfecerit, Sibyllini libri testes sunt, qui eam caelesti ira
Abbreviated transcription (Latin):
ne consulibus sallentinis inapulia bel¬
lum indictum est captiq sunt cum ciui¬
tate simul brundusimi. Et de his crium¬
phatum est. Igitur cum iam urbis rome¬
clarum nomen esset arma tamen extra
italiam mota non fuerant. Ut igitur
cognosceretur que copie romanorum
eẽnt census est habitus. Tum inuenta
sunt ciuum capita ducenta nonagin
nunꝗͣ cessassent. Eo temꝑe hartaginẽses.
dato aduersus romanos auoilio due¬
rentinis. cum ꝑ legatos a senatui argue¬
rentur. turpissimam rupti federis labẽ
p̃supto accumulauiere ꝑuiro. Tune esl¬
am ulsmienses etruscorum florertissimi
luxurie cupidine pene ꝑier̃t. Nãm eũ liceutia
ui confiecucunem p̃ rogata seruos suos pas¬
sim liberos facerent conuuiis allegarer:
comugiis honestarent. liberani inpartem
potestatis recepti. plenttudinem ꝑ soelus
usur pare meditati sunt. Et liberati serui
ttis iugo. ambitu dominationis a yserũt.
⁊ quos cños subdliti equaminuter diexĩt.

Expanded text:
ne coss. Salentinis in Apulia belne coss. Salentinis in Apulia bellum indictum est, captique sunt cum civitate simul Brundusini, et de his triumphatum est. Cum jam clarum urbis Romae nomen esset, arma tamen extra Italiam mota non fuerant. Ut ergo cognosceretur quae copiae Romanorum essent, census est habitus. Tum inventa sunt capita civium ducenta nonagint cessassent. Eo tempore Carthaginenses dato adversum Romanos auxilio Tarentinis, cum per legatos a senatu arguerentur, turpissimam rupti foederis labem praesumpto accumulavere perjurio. Tunc etiam Vulsinienses Etruscorum florentissimi luxuriae poena perierunt. Nam cum licentia in consuetudine praerogata servos suos passim liberos facerent, conviviis allegarent, conjugiis honestarent, libertini in partem potestatis recepti, plenitudinem per scelus usurpare meditati sunt: et libe: tutis iugo, ambitu dominationis arserunt et quos dominos subditi aequanimiter dilexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cenates bellum commouere. Consules pu¬
blius sempnurs ⁊ appnus cladus aduer¬
sus piceuates duxerunt exercitum. Et
cum directe intra iactum teli uterꝙ acies
goie terra tremuit ut stupore miraculi.
utrumq pauefactum agien hebesceret.
Dui attoniti utriq populi hesitauere p̃¬
indicata incepti conscientia. Tandem ꝓ¬
cursu comcito iniere certamen. Triste
adeo id bellum fuit . ut merito dicatur
tantum humanum sanguinem suscep¬
tura etiam cum gemitu horisono tunc ter¬
ra tremuisse. Romani autem pauci ad¬
modum eo prelio qui euasere incerunt
⁊ de his triumphatum est. Condite sunt
a romanis ciuitates ariminum in gellia.
⁊ beneuentum in sainnio. Tunc etiam a
romanis cotͦna inuaditur. Anno ab urbe
guis est terra lac uisum est maneͬre de ceło.
Nam ⁊ płimis locis scaturiens efontib.
cruoi effluxit. ⁊ de nubib girãcatim in spe¬
ciem pluine lacte demisso. cdixiut ip̃is
uisum est terram imbres irrigauerunt.
Marcho. cecilio. Regulo. lucio. iulio. libo¬

Expanded text:
centes bellum commovere. Consules P. Sempronius et Appius Claudius adversum Picentes duxerunt exercitum, et cum directae intra jactum teli utraeque acies gore terra tremuit, ut stupore miraculi utrumque pavefactum agmen hebesceret. Diu attoniti utrique populi haesitavere, praejudicata incoepti conscientia. Tandem procursu concitato iniere certamen. Triste adeo istud bellum fuit, ut merito dicatur tantum humanum sanguinem susceptura, etiam cum gemitu horrisono tunc terra tremuisse. Romani autem pauci admodum eo praelio, qui evasere, vicerunt, et de his triumphatum est. Conditae a Romanis civitates Ariminum in Gallia, et Beneventum in Samnio. Tunc etiam a Romanis Croton invaditur. Anno ab Urbe guis e terra, lac visum est manare de coelo. Nam et plurimis scaturiens e fontibus cruor effluxit, et de nubibus guttatim in speciem pluviae lacte dimisso diri, ut ipsis visum est, terras imbres irrigaverunt. M. Attilio Regulo, L. Julio Libo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurrit. illisis scopulis centum quinqua¬
ginta naues onerarias nobilemq predam
crudeliter acquisitam. infeliciter perdide
runt. Itaq cum continue calamitates roma¬
nis displicerent. decreuit senatus ut ama
presidium italie salue essent. Quod qui-¬
dem decretum continuo adacti indomita
cupiditate ruꝑunt. Pret̾ea. Corta consul
in siciliam transgressus płmis p̃lis ad¬
uersus penos ⁊ sciculos terra mariq pugna¬
uit. ⁊ ꝑtotam siciliam partuim hostium
par tum etiam sociorum in humatas stra¬
ges reliquit. lucio. cecilio. metello. Gaio.
furio placido consulib. hasclrubal nou

Expanded text:
excurrit, illisi scopulis, centum quinquaexcurrit, illisi scopulis, centum quinquaginta naves onerarias, nobilemque praedam crudeliter acquisitam, infelrunt. Itaque cum continuae calamitates Romanis displicerent, decrevit senatus ut a maad praesidium Italiae salvae essent. Quod quidem decretum continuo adacti indomita cupiditate ruperunt. Praeterea Cotta Consul in Siciliam transgressus, plurimis praeliis adversum Poenos, et Siculos terra marique pugnavit, et per totam Siciliam partim hostium, partim etiam sociorum inhumatas strages reliquit. L. Caecilio Metello, C. Furio Placido consulibus, Asdrubal du
Abbreviated transcription (Latin):
siciliam passi sunt. Nam dequadͥngentis
hxͣ. nauib. octoginta iux abiectis oñibus
seruari potuterunt. Neq ullo tempore
tanta maritima tempestas audita est.
Romani tamen ducentas statim naues
reꝑauerunt. neq m aliquo animus his
infractus est. hoc temꝑe numinus argen¬
teus pͥmum murbe figuratus est. Beinde
hamilcar dux penoium cum exercitu in
numidiam. mauritaniam q missus post¬
qͣm hostiliter cruenteq in numuersos egit.
cur regulum libenter suscepisse dicerent᷑
mille argenti talentis. ⁊ xx. milibus boũ
reliquos condempnauit. pͥncipes omniũ
populorum patibulo suffix̃. Tercio anno
sicut semꝑ indomitus furoi cito ꝑiculoꝵ¬
obliuiscitur. seruilius cepio ⁊ sempnius
maritimam. que cura syries iacet depopu¬
lati sunt. atq insuꝑiora ꝓgressi captis
euersisq cuutatibus plurimis ingentem
p̃dam ad dassam duxerunt. Idem cum
ad italiam redirent. circa palinuri promu¬
nctorium qd a lucanis montibus in altũ

Expanded text:
Siciliam passi sunt. Nam de quadringentis sexaginta navibus, octoginta vix abjectis oneribus servari potuerunt, neque ullo tempore tanta maritima tempestas audita est. Romani tamen statim ducentas naves reparaverunt, neque in aliquo animus his infractior clade fuit. Hoc tempore nummus argenteus primus in Urbe signatus est. Deinde Hamilcar dux Poenorum cum exercitu in Numidiam Mauretaniamque missus postquam hostiliter cruenteque in uniuersos egit, cur Regulum libenter suscepisse dicerentur, mille argenti talentis et uiginti milibus boum reliquos condemnauit; principes autem omnium populorum patibulo suffixit. Tertio anno — sicut semobliviscitur, Servilius Caepio et Sempronius maritimam, quae circa Syrtes jacet, depopulati sunt: atque in superiora progressi, captis eversisque civitatibus plurimis, ingentem praedam ad classem devexerunt. Inde, cum ad Italiam redirent, circa Palinuri promontorium, quod a Lucanis montibus in altum
Abbreviated transcription (Latin):
stertationem sui insolens callide tegebat.
continẽtiam. facilitatẽ. clementiam su¬
lans. contraꝙ cdissimilans ardorem s
quo fiagiabat. Acer nimis ad lacesend ͥ
Erg
tis. referre tamen carmini dictum puto ꝓr¬

Expanded text:
ostentationem sui insolens callide tegebat; ostentationem sui insolens callide tegebat; continentiam facilitatem clementiam simulans contraque dissimulans ardorem gloriae, quo flagrabat. Acer nimis ad lacessendum er tis; referre
Abbreviated transcription (Latin):
rantius rechores habebantur. Iste facunds¬
simus latino sermone grecis littis exudisi¬
mus fuit. ita ut a plerisꝙ greculus apelaref
psallendr medendiq scientia musica. Geo¬
metria. Pictor fictorq ex ere uł marmore:
xime. polilenis ⁊ eufranoras. ꝓ inde omimi¬
no ad ista est factꝰ. ut elegantiuis unquam
raro cuicqm humane res exꝑte uideant.
Memor supͣ quam cuiqͣm creclibile ẽ. los
negotia. milites. ab sentes quoq nomiuls
recensere. Immẽsi liuoris quippe qui puii¬
as om̃s passibꝰ cucuierit agmen equitantiũ
p̃uertens. cũ oppida unm̾sa restitueret al¬
geret orclinib. Namq ad specimen legis¬
num militarium fabros ꝑpendiculatores.
architectos. genusꝙ cunctum extruendei
mensũ seu decorandoꝵ ĩ cohortes centur il¬
uerat. uarius multiplex. multiformis. a
uicia atq urrtutes quasi arbiter gentu
impetũ mentis quodam arcificio regens
ingeniũ mundum. triste lasciuiũ. ⁊ ads

Expanded text:
Marcus habebantur. Iste facundisMarcus habebantur. Iste facundissimus Latino sermone, Graecis litteris eruditissimus fuit, ita ut a plerisque Graeculus appellaretur. psallendi, medendique scientia, musicus, geometra, pictor, fictorque ex aere, et marmore, proxime Polycletus, et Euphranoras. Proinde omnino ad ista est factus, ut elegantius nunquam raro quicquam humanae res expertae videantur. Memor supra quam cuiquam credibile est, locos negotia milites, absentes quoque, nominibus recensere. Immensi laboris, quippe qui provincias omnes passibus circumierit agmen comitantium praevertens, cum oppida universa restitueret, augeret ordinibus. Namque ad specimen legionum militarium fabros perpendiculatores architectos genusque cunctum exstruendorum moenium seu decorandorum in cohortes centuriaverat. Varius multiplex multiformis; ad vitia atque virtutes quasi arbiter genitus, impetum mentis quodam artificio regens, ingenium invidum triste lascivum et ad
Abbreviated transcription (Latin):
petitioni sue ad esse ualent adusus xp̾ia¬
nos. ut ꝓtribunali eos maliquo arguant.
hoe eis exequi ñ phibeo p̃cibus autẽ solisi ħ¬
⁊ acctamationib uti eit ñ ꝑmitto. Et eñi
multo equiis ẽ siquis uolet accusare. te
cognoscere de obiectis. Si quis g accusat ⁊
ratos homines ꝓmito peccatoiũ etiam sup¬
plicia statues. Illud me hereule magno¬
ꝑe curabis ut siquis calum nie gr̃a quen¬
qͣm hoꝵ postulai̾t reum ĩhunc ꝓ suine¬
qinitia suppliciis granioribꝰ tuindices. Igif
ciam quondam suam de populantes. ul¬
tima cede ꝑdomuit. excidio iherosolimnis.
nouissime de solatis. ita ut nec lapis suꝑ
lapidem scd̾m diumã uocem sit iea relic¬
tus ultusq ẽ xp̃ianos quos ili cocheba dlu¬
ce. cũ sibi adu̾sꝰ romanos ño assentirent
statũ m̃oꝵ extructione reparauit . ⁊ belia
me fauorinus ⁊ palemon rethores insignes
necñ. ⁊ herodes. catheniensis ⁊ mareus bi¬

Expanded text:
peticioni suae adesse valent adversum Christiapeticioni suae adesse valent adversum Christianos, ut pro tribunali eos in aliquo arguant, hoc eis exequi non prohibeo. Precibus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cogratos homines, pro merito peccatorum etiam supplicia statues. Illud mehercle magnopere curabis, ut, si quis calumniae gratia quemquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequitia suppliciis saevioribus vindices. » Iginciam quondam suam depopulantes ultima caede perdomuit, excidio Hierosolymis novissime desolatis, ita ut nec lapis super lapidem secundum divinam vocem sit in ea relictus, ultusque est Christianos, quos illi Chozbea duce, quod sibi adversus Romanos non assentirentur, statum murorum exstructione reparavit, et Aeliam omae Favorinus et Palaemon rhetores insignes, necnon et Herodes Atheniensis et
Abbreviated transcription (Latin):
reuocauit exercitus. ac finem imꝑii uo
luit eẽ eufrathen. Idem de datia facere
conãtem amici terruerunt. ꝓpeerea quia
eo copias romanorũ transtulerat. ad agros
duturno bello decibali iires fuerrĩt
habuit. Semel tm̃ ꝑ p̃sidem cum sauro¬
matis climicauit ⁊ uicit. Orbem roma¬
num circunit multa edificauit. hic ꝑ
quadratum discipłm apłorũ. ⁊ aristi¬
dem atheniensem urrum fide sapientia¬
q plentm. ⁊ ꝑserenum germanerra le¬
gatum. libris de xp̃iana religione com¬
consulem asye datam ut nemini li¬
cerer xp̃ianos sine obiectu cͥmiis aus
pbatione damanare. Idemꝙ contuuo p̃i
patrie insenatu ułtra moiem maioꝵ
appellatur ⁊ uxor eiꝰ angusta. Bextus
tas a decessore tuo. serenio graniano claris¬
simo uiro. ⁊ non placet michi relationẽ
silentio p̃terire ne ⁊ ĩ noxii ꝑ turbentur
⁊ calumniatorib latrocmandi tribuat
occasio. Itaꝙ si euidenter ꝑuinciales huic

Expanded text:
revocavit exercitus, ac finem imperii esse revocavit exercitus, ac finem imperii esse voluit Euphratem. Idem de Dacia facere conantem amici terruerunt, ne Romani civeo copias transtulerat, ad agros uturno bello Decibali vires fuerant habuit. Semel tantum per praesidem cum Sauromatis dimicavit, et vicit. Orbem Romanum circumivit, multa aedificavit. Hic per Quadratum discipulum apostolorum, et Aristidem Atheniensem virum fide sapientiaque plenum, et per Serenum Granium legatum, libris de Christiana religione comconsulem Asiae datam, ut nemini liceret Christianos sine objectu criminis aut probatione damnare, idemque continuo Pater patriae in senatu ultra mortem majorum appellatur, et uxor ejus Augusta. Textus tas a decessore tuo Serenio Graniano clarissimo viro, et non placet michi relationem silentio preterire, ne et innoxii perturbentur et calumpniatoribus latrocinandi tribuatur occasio. Itaque si evidenter provinciales huic
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. Quib omib traĩanus ꝑ exqui¬
sita remedia płimum opitulatꝰ est stã¬
tuens ne domorũ altitudo sexaginta suꝑ¬
aret pedes obruinas faciles. ⁊ subtus si qͣn¬
do talia contigerint exiciosas. Undẽ m̾to
pr̃ patrie dictus ẽ. Huius tantum memo¬
rie delatum ẽ. ut usq: ad nr̃am etatem nõ
aliter insenatu pͥncipibus acclametur. Au
bonitatis obtinuit. ut uł assentantibus uł
uere laudantib occasionem magnifisci p̃-¬
anus stirpis italice hispania heliĩ adria¬
ni traiani pͥncipis consob̾nis filius. adrie
orto genitus. qd̃ oppidum agri. Piceni eti¬
am mari adriatico cognomen dedit. quar¬
tus decimus ab augusto imꝑator creatus ẽ.
hic sine a liqua uoluntate traiani imꝑator
ẽ factus. oꝑam tamen dante plotina traiant
uxore. Nam eum traianus quanqͣm con¬
sob̾ni sui filium uiuus noluerat ad optare.
as tres reliquit quas traians addiderat
id est armeniam. syriam. mesopothamiã.

Expanded text:
facta sunt. Quibus omnibus Trajanus per exquifacta sunt. Quibus omnibus Trajanus per exquisita remedia multipliciter opitulatus est, statuens ne domorum altitudo sexaginta superaret pedes, ob ruinas faciles et sumptus, si quando talia contigerint, exitiosos. Unde merito Pater patriae dictus est. Hujus tantum memoriae delatum est, ut usque ad nostram aetatem non aliter in senatu principibus acclamaretur, no gloria bonitatis obtinuit, ut vel assentantibus, vel vere laudantibus occasionem magnificentissimi praanus stirpis Italicae ex Hispania, Aelio Adriano, Trajani principis consobrino, Adriae orto, genitus, quod oppidum agri Piceni, etiam mari Adriatico cognomen dedit, quartus decimus ab Augusto imperator est creatus. Hic sine aliqua voled operam dante Plotina Traiani uxore; nam eum Traianus quamquam consobrinae suae filium vivus noluerat adoptare. nas tres reliquit, quas Traianus addiderat, id est, de Assyria, Mesopotamia, Armenia,
Abbreviated transcription (Latin):
nen ⁊ thebaidam cruentis seditionib tur¬
bauerunt. In alexandria tunc commisso p̃¬
lio uicti atq attriti sunt. In mesopotamia
quoq rebellantibus. iussu imꝑatoris bellũ
ulatum ẽ. Itaq multa milia eorũ uasta cede
deleta sunt. Sane salaminã urbem cipri ĩ¬
tifalis omnib accolis deleuerant. Igitur t᷑ͦ¬
lanus post ingentem glam belli domiq quesi¬
tam eꝑside rediens apd̃ seleutiam Isaurie
ꝓfluuio uentris extinctus ẽ. Obiit autẽ ãno¬
etatis sexagesimo tercio mense pͥmo. cdie quar¬
do imꝑii nonodecimo anno. mense sexto. die
bus quindecim atꝙ ĩter diuos relatus ẽ. huiꝰ
exusti corporis cineres inurna aurea. relati
romam humatiq sunt. intraiani foro sub
eius columna. cuius altitudo centum qua¬
draginta pedes ħt. ⁊ imago supposita si¬
cut triumphantes solent in urbem inuec¬
ta senatu p̾ͥueu̾te ⁊ exercitu. Eo temꝑe mul¬
to ꝑ nitiosius. quam sub nerua tyberis ex

Expanded text:
nen, et Thebaidam, cruentis seditionibus turnen, et Thebaidam, cruentis seditionibus turbaverunt. In Alexandria tunc commisso praelio victi et attriti sunt. In Mesopotamia quoque rebellantibus jussu imperatoris bellum illatum est. Itaque multa millia eorum vasta caede deleta sunt. Sane Salaminam urbem Cypri, interfectis omnibus accolis, deleverunt. Igitur Trajanus post ingentem gloriam belli, domique quaesitam, e Perside rediens, apud Seleuciam Isauriae profluvio ventris exstinctus est. Obiit autem aetatis anno sexagesimo tertio, et mense uno, die quarto, imperii nono decimo, mense sexto, die quinto decimo. Inter divos relatus est. Hujus exusti corporis cineres in urna aurea relati Romam, humatique in Trajani foro sub ejus columna, cujus altitudo centum quadraginta pedes habet: et imago superposita, sicut triumphantes solent, in Urbem invecta, senatu praeeunte et exercitu. Eo tempore multo perniciosius quam sub Nerva Tiberis inu
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem traianus rescribit. xp̃ianos nul¬
lo modo ꝓ fide inquirendos. Ueruptamen
continuoꝰ rome aurea domus a nerone to¬
tis pͥuatis publicisq rel impensis concli¬
ta repentino conflagrauit incendio ut ĩ¬
tesligeretur missa etiam̃ ab alio persecutõ
in ip̃ius potissime monim̃tis a quo p̾mũ
exorta esset atq in ip̃o auctore puniri terre¬
motu quatuor urbes asie subu̾se elea my¬
rina. pitane. cune. ⁊ grecie cuuntates due
opyntioꝵ ⁊ oritorũ. Tres galatie ciuitates
eodem terre motu dirute sunt. Pantheõ
rome a domitiano constructũ flumine
concrematũ est. Terremot᷑ in antiochia to¬
tam pene subruit ciuitatem. In credibili de
sima bella gesserunt. que adeo tunc interfec¬
tis cultoribus desolata est. ut nisi postea adri¬
anus imꝑator collectas aluide colonias illuc¬
deduxisset uacua penitꝰ terra abraso habita¬
tore mansisset. Egiptũ uero totam ⁊ cyre¬

Expanded text:
Ad quem Trajanus rescribit Christianos pAd quem Trajanus rescribit Christianos pro fide nullatenus inquirendos. Verumtamen continuo Romae aurea domus a Nerone totis privatis publicisque rebus impensis condita, repentino conflagravit incendio, ut intelligeretur missa etiam ab alio persecutio in ipsius potissime monimentis, a quo primum exorta esset, atque in ipso auctore puniri. Terraemotu quatuor urbes Asiae subversae, Elaea, Myrina, Pytanae, Cyme; et Graecae civitates duae, Opuntiorum et Oriciorum. Tres Galatiae civitates eodem terraemotu dirutae. Pantheum Romae a Domitiano constructum fulmine concrematum est. Terraemotus in Antiochia pene totam subruit civitatem. Incredibili deisima bella gesserunt: quae adeo tunc interfectis cultoribus desolata est, ut nisi postea Adrianus imperator collectas undique aliunde colonias deduxisset, vacua penitus terra, abraso habitatore mansisset. Aegyptum vero totam, et Cyre
Abbreviated transcription (Latin):
tum atq emendatum dixisse. fuit enim
patiens labons studiosus. optimi euiusꝙ
ac bellico simagis simplicion ingenta. alit
eruditissimos quamuis ip̃e parce eẽt scien¬
tie. moderateq eloquens diligebat. Iusticie
uero aciuris humani diuiniq tam reꝑtor
noui qͣm inueterati custõs Que eo maiora
uisebantur. qd̾ ꝑ młtos atq atroces tyran¬
nos ꝑcdito atq ꝓstrato statu romano. in
remedio tantoꝵ maloꝵ diuinitꝰ credebatur
oportune datus. usq eo ut adueniens unꝑ¬
um. eiꝰ pleriq mirifica denuntiauerint in
quib precipuam cornicem e fastigio capi¬
tus tercuis a nerone cum passim reꝑtos cs¬
gi ad sacrificandum idolis ac decrectan
interfici p̃cipisset. płimiq interficerentil.
Pliui᷑ scd̃s qui inter ceteros uidice ut es¬
tullianus refert. ꝑ secutor datus erat uent
dignum. nisi qd̃ diis nõ immolarent. ⁊
xp̃m ueluti d̃m ante lucem surgentes
laudarent a malis omnib abstinentes

Expanded text:
tum atque emendatum dixisse. Fuit enim tum atque emendatum dixisse. Fuit enim patiens laboris, studiosus optimi cujusque ac bellicosi, magis simpliciora ingenia quam eruditissimos cum ipse parcae esset scientiae, moderateque eloquens diligebat. Justitiae vero ac juris humani divinique, tam repertor novi quam inveterati custos. Quae omnia eo majora visebantur, quod per multos atque atroces tyrannos perdito atque prostrato statu Romano, in remedium tantorum malorum divinitus credebatur opportune datus, usque eo, ut adveniens imperium ejus pleraque mirifica denuntiaverint. In queis praecipuum, cornicem e fastigio Capiptus, tertius a Nerone, cum passim repertos cogi ad sacrificandum idolis, ac detrectantes interfici, praecepisset, et plurimi interficerentur, Plinii Secundi, qui inter caeteros judices, ut Tertullianus refert, persecutor datus erat, relatu dignum, nisi quod diis non immolarent, et Christum veluti Deum ante lucem surgentes laudarent, a malis omnibus abstinentes.
Abbreviated transcription (Latin):
in disereta uicissim habens. sepe ĩuehi¬
tulis eoꝵ sedens. nlłm senatorum ledens. ni¬
chil mustum ad augendum fiscum agẽs.
liberał in cunctos. publice pͥuatimq ditãs
om̃s ⁊ honorib augens. quosuł medioc fa¬
miliaritate cognouisset. Orbem terrarũ
edificans multas immunitates cuitatib
tribuens. nichil nõ tranquillum ⁊ placi¬
dum agens adeo ut om̃i eiꝰ etate. unus sem¬
tor dapnantus sit. atq id tamen ꝑ sena¬
tum ignorante tiaiano. Ob ħ ꝑoibem ter¬
rarum deo ꝑximus nich non uenerationis
meruit ⁊ inuus ⁊ mortuus. Int̾ alia mil¬
ta dicta hoc ip̃nis fertur egregium. Amins
enim culpantib qd̾ nimium circa om̃sc̃o
niũis eẽt respondit. talem se imꝑatorem
esse pͥuatis. qualem ẽẽ sibi imꝑatorem pri¬
uatus optasset. Hic obhonorem suere cuius
studio imꝑium arripuerat lauachra condi¬
dit. De quo suꝑuacaneum uidet᷑ ciunictauel¬
le nominatim ꝓmere cum satis sit exeul¬

Expanded text:
indiscreta vicissim habens, saepe in vehiindiscreta vicissim habens, saepe in vehiculis eorum sedens, nullum senatorem laedens, nil injustum ad augendum fiscum agens, liberalis in cunctis; publice privatimque ditans omnes, et honoribus augens, quos vel mediocri familiaritate cognovisset, orbem terrarum aedificans, multas immunitates civitatibus tribuens, nihil non tranquillum et placidum agens; adeo ut omni ejus aetate unus senator damnatus sit, atque is tamen per senatum, ignorante Trajano. Ob hoc per orbem terrarum Deo proximus, nihil non venerationis meruit et vivus et mortuus. Inter alia dicta hoc ipsius fertur egregium: Amicis enim culpantibus qmmunis esset, respondit talem se imperatorem esse privatis, qualem sibi imperatorem privatus optasset. Hic ob honorem Surae, cujus studio imperium arripuerat, lavacra condidit. De quo supervacaneum videtur cuncta velle nominatim promere, cum satis sit excul
Abbreviated transcription (Latin):
git. ꝓuntia trãs danubium facta. inhis
agris quos tarfali nunc uictoali. ⁊ terri¬
ungi hñt. Ea ꝓuintia decies tentena mi¬
lia passuum incircuitu tenuit. Arme¬
niam qͣm occupauerãt parchi cepit fir¬
mato syrie occiso. qui eam tenebat. Al¬
binis regem decdit. hiberoiũ regem ⁊ saro¬
matarum ⁊ bospharanorum ⁊ arabũ
⁊ hosdroenoꝵ ⁊ colcoꝵ infidem accepit.
Carduenos. marchomedos occupauit ⁊¬
ante musium magnam ꝑsidis partem¬
uel regionem seulentiam cresophontam¬
⁊ babilonem. Messinos uicit. ac tenuit
usq ad indie fines. ad mare rubrum ac¬
cessit. ⁊ ibi tres ꝓuintias fecit. Ar meni¬
am assiriam. mesopotamiam. cum his
gentib que madenam attingunt. Ara¬
biam postea imꝑuintie formam rede¬
git. In mari rubro dassem instituit. ut
militarem ciuitate ⁊ moderatione suꝑa¬
exibens. amicos salutandi causa freq̃n¬
tans. uel egrotantes uel confestos di¬
es habuissent. coninna cum eisdem

Expanded text:
git provincia trans Danubium facta in his git provincia trans Danubium facta in his agris, quos Taifali nunc Victoali et Tervingi habent. ea provincia decies centena milia passuum in circuitu tenuit. Armeniam quam occupaverant Parthi recepit Farmatosirie occiso qui eam tenebat. Albanis regem dedit, Hiberorum regem, et Sauromatarum, et Bosphoranorum, et Arabum, et Osdroenorum, et Colchorum in fidem accepit; Corduenos, Marchamedos occupavit, et Antemusium magnam Persidis regionem, Seleuciam et Ctesiphontem, Babylonem et Messenios vicit, ac tenuit usque ad Indiae fines et mare Rubrum accessit, atque ibi tres provincias fecit, Armeniam, Assyriam, Mesopotamiam, cum his gentibus, quae Madenam attingunt. Arabiam postea in provinciae formam redegit, in mari Rubro classem instituit, ut militarem civilitate et moderatione superaexhibens, amicos salutandi causa frequentans, vel aegrotantes; cum festos dies habuissent, convivia cum eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
solis defectio facta est. Anno ab urbe concli
ulpicius crinitꝰ traianus. ex urbetudertina
ulpionis ab auo dictus. traianus atraio
paterni generis auctore. uel de noĩe traiani
patris sic appellatus tercius decimus ab au¬
gusto imꝑium adeptus ẽ. Is exhispania fami¬
lia antiqua magis quam clara fuit. Nam pa¬
ter eius consul fuit. Imꝑator autem apucl a¬
nem habens diligentiam inremilitari in
ab egregiis pͥncipib ex pectantur. scĩtas
uomi. inarmis fortitudo utrobiq. pru¬
dentia tantus erat ĩ eo rerum maxima
rum modꝰ. ut qͣi temꝑam̃to quodam uir¬
tutes misciusse tudetur nͥ quod cibo umo¬
ꝙ paululum deditꝰ erat. Rempublicam¬
ĩ ita ãministrauit. ut omnib m̾ito pͥn¬
litatis. ⁊ fortitudins romani imꝑii. qd̃
post augustum defensum magis qͣm
nobiliter ampliatũ finem longe lateꝙ
diffudit. uibes transrenum ingͥmania
reparauit. Daciam dacibalo uicto sube¬

Expanded text:
solis defectio facta est. TRAJANUS. Anno solis defectio facta est. TRAJANUS. Anno Ulpius Crinitus Trajanus ex urbe Tudertina, Ulpius ab avo dictus, Trajanus a Trajo, paterni generis auctore, vel de nomine Trajani patris sic appellatus, decimus tertius ab Augusto imperium adeptus est, natus in Hispania, familia antiqua magis quam clara. Nam pater ejus primum cos. fuit. Imperator autem apud Ahabens diligentiam in re militari, ab egregiis principibus exspectentur, sanctitas domi, in armis fortitudo, utrobique prudentia, tantus in eo erat maximarum rerum modus, ut quasi temperamento quodam virtutes miscuisse videretur, nisi quod cibo vinoque paululum deditus erat. Remp. ita administravit, ut omnibus priilitatis et fortitudinis. Romani imperii, quod post Augustum defensum magis fuerat quam nobiliter ampliatum, fines longe lateque diffudit. urbes trans Rhenum in Germania reparavit. Daciam Decibalo victo sube
Abbreviated transcription (Latin):
de auctorib. S milites neglecto pͥncipe re¬
quisitos petroniũ uno ictu par̾thenum
uero demptis prius genitalib ⁊ inos con¬
iectis ungulauere. redempto magnis sũp¬
tib casꝑio. qui scelere tam truci in solentior:
Neruam compulit referre apd̾ ppłm gr̃as
militib qd̾ pessimos nephandissimosꝙ oĩ¬
um moitalium ꝑ emissẽt. Rei publice dini¬
na ꝓuisione consuluit traianum ĩ locum
⁊ partem imꝑii ad optando. Qui dum sug¬
gerente ira uorẽ quam maximã contra q̃n¬
dam regulum noĩe inclamaret sudore cor¬
reptus ẽ. Quo refrigescente horror corporis
numꝰ inicia febris prebuit. nec multo post
uitam finiuit. post annum ⁊ quatuor men¬
se̾ imꝑii sui ac dies octo. etatis septuagesimo
⁊ altero anno. ⁊ inter diubs relatus ẽ. Cor¬
pus eiꝰ a senatu. ut quondam augusti ho¬
noie delato insepulchro augusti in campo
martio sepultum ÷. Eodem die quo interiit.

Expanded text:
ndae auctoribus. Sed milites neglecto principe rendae auctoribus. Sed milites neglecto principe requisitos Petronium vero, demptis prius genitalibus, et in os conjectis, jugulavere, redempto magnis sumptibus Casperio, qui scelere tam truci insolentior, Nervam compulit referre apud populum gratias militibus, quod pessimos nefandissimosque omnium mortalium peremissent. Reip. divina provisione consuluit, Trajanum in liberi locum et partem adoptando. Qui dum, suggerente ira, voce quam maxima contra quemdam Regulum nomine inclamaret, sudore correptus est. Quo refrigescente, horror corporis nimius initia febri praebuit, nec multo post vitam finivit, post annum et quatuor menses imperii et dies octo, aetatis septuagesimo atque altero anno, atque inter divos relatus est. Corpus a senatu, ut quondam Augusti, humeris delatum, in sepulcro Augusti in campo Martio sepultum est. Eo die quo interiit
Abbreviated transcription (Latin):
parentib egestiosis sumptu publico. ꝑitalie
oppida ali iussit. hic primo edicto suo cunctos
rali indulgentia liberatꝰ ephesum rediit.
hic ne accessu maliuolors̃ tereretur Iunii
mauricii constantis uero dictu. ita ammo¬
netur qui cum bibio familiari adhibitꝰ
tum uehientonẽ consulari honore functũ
quidem apud domitianum. tamen crmui
inter colloquia m̃tione catuli facta calump¬
miatoris p̃cipui dicente: Nerua qͥd ñc face¬
ret si domitiano suꝑmixiss nob̾cũ inquit
iauritius cenaret. hic iurgioꝵ disceptator
⁊ scientissimus ⁊ frequens fuit. C̃alpurniũ
tum cum uxore remouit patrib lenitatẽ
eiꝰ increpantibꝰ. Cumq ĩ terfectores domnitĩ¬
ani ad exitium poscerentũr tautum coust̃¬
nat᷑ ẽ ut neꝙ uomitum neq impetum uẽ¬
tris ualuerit differre: ⁊ tñ uehementer ob¬
sticit. dictitans equius esse mori. qͣm auc¬
toritatẽ imꝑii fedare ꝓditis potentie sum̃¬

Expanded text:
parentibus egestosis sumptu publico per Italiae parentibus egestosis sumptu publico per Italiae oppida ali iussit. rali indulgentia liberatus, Ephesum rediHic ne accessu malivolorum terreretur, Iunii Maurici, constantis viri, dicto ita admonetur: Qui convivio familiari adhibitus cum Veientonem consulari honore functum quidem apud Domitianum, tamen multosinter colloquia mentione Catulli facta, calumniatoris praecipui, dicente Nerva: 'Quid nunc faceret, si Domitiano supervixisset?' 'Nobiscum', inquit Mauricus, 'cenaret'. Hic iurgiorum disceptator et scientissimus et frequens fuit. Calpurnium Ctum cum uxore removit patribus lenitatem eius increpantibus. Cumque interfectores Domitiani ad exitium poscerentur, tantum est consternatus, ut neque vomitum neque impetum ventris valuerit differre, et tamen vehementer obstitit dictitans aequius esse mori quam auctoritatem imperii foedare proditis potentiae sume
Abbreviated transcription (Latin):
ueratus ⁊ strentius: nobilitatis mecdie qui se¬
Domitiani imꝑator ẽ factꝰ. equissimum se ⁊
ciuilissimum p̃buit. Iste cum imꝑtũ susce¬
pisset. mox rumore oito uiu̾e atq affone do¬
mitianĩ ꝑ inde trepidauit. ut colore amis¬
so. ⁊ urbis amissis uio subsisteret. s a par¬
themio consirmatus recepta fiducia ad sol¬
lemne delinanientum conuersus ẽ. Qui eũ
incuriam a senatu gratanter exeptus eẽt.
solus ex om̃ib arrius autonins uir acer.
eiq amicissimus. conditionẽ imꝑantium
prudent̃ expͥmens. amplexus eum gratula
ui se ait senatui et populo ꝓuintiisꝙ. ip̃i aũ
uequaqͣm cui satius fuerat malos semꝑ pͥn¬
cipes elude. quam tanti oneris um sustinentẽ
subici s fame etiam inimicoꝵ parit ⁊ ami¬
corum qui cum se mereri omĩa presumãt
sic quic qͣm nõ extorserĩt atrociores sunt
ip̃is quoq hostib. Iste quicquid ante pene
noĩe tributis accesserat. indulsit. afflictas
euntates relenãuit. puellas puerosq natos

Expanded text:
eratus, et strenuus, nobilitatis mediae, seDomitiani, imperator factus, aequissimum se et civilissimum praebuit. Iste cum imperium suscepisset, mox, rumore orto, vivere atque affore Domitianum, perinde trepidavit, ut, colore mutato, verbis amissis, vix consisteret. Sed a Parthenio confirmatus, recepta fiducia, ad solemne deliniamentum conversus est. Qui cum in curiam a senatu gratanter acceptus esset, solus ex omnibus Arius Antoninus, vir acer, eique amicissimus, conditionem imperantium prudenter exprimens, amplexus eum, gratulari se ait senatui et populo provinciisque, ipsi autem nequaquam, cui satius fuerat malos semper principes eludere quam tanti oneris vim sustinentem subici, sed famae etiam inimicorum pariter et amicorum, qui cum se mereri omnia praesumant, si quicquam non extorserint, atrociores sunt ipsis quoque hostibus. Iste quicquid antea poenae nomine tributis accesserat, indulsit; afflictas civitates relevavit; puellas puerosque natos
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Pius ꝓp̃t clementiam dictus est.
Huius tẽporib iustinus philophꝰ. librum
ꝓ xp̃iana religione ꝯpositum eidem an¬
tonino tradidit. benignumq eum ex¬
ga xp̃ianos homines fecit. Qui ñ longe
post suscitata ꝑsecutione ⁊ crescente scͥp¬
sit uniuersis plebib asie epłam in hec uer¬
ba. Ego quidem non ambigo ip̃is cdiis cure
ẽẽ ne quis noxius lateat. Młto enim ma¬
gis ip̃is conuenit punire eos qui sibi un¬
molare nolunt qͣm nob̃. S uos confirma¬
tis eoꝵ quos ꝑ sequimini sententiã qͣm

Expanded text:
reliquit. Pius propter clementiam dictus est. reliquit. Pius propter clementiam dictus est. Hujus temporibus Justinus philosophus librum pro Christiana religione compositum eidem Antonino tradidit, benignumque eum erga Christianos homines fecit. Qui non longe post suscitante se persecutione, et crescente, scripsit universis plebibus Asiae epistolam in his verbis: « Ego quidem non ambigo, etiam ipsis diis curae esse, ne qui noxius lateat; multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ orbeiterre nullo bello ꝑ annos uiginti
tres auctoritate sola rex̃rit. adeo tremen
uum magis qͣm domiũ imꝑatorẽ ue repu¬
tarent om̃sq in morẽ celestem propitium
optantes de controusiis ĩ se idicem poscerẽt.
Cui etiam. indi. bethri. hircani legatos mi¬
sere iusticia tanti imꝑatoris comꝑta. qmor¬
nabat uultu serie pulchro. ꝑ cerus membra
uecenter ualidus. Priusqͣm salutandꝰ ꝑdiret
deg̾istans panisaliqͥͣntũ. ne frigescẽte curcum
ine fufficeret. quẽ in credibili diligentia
ad speciem optimi patrisfalias ex sequeba¬
tur. Appetentia głe carens ⁊ ostentatione.
Adeo mansuetꝰ. ut instantib patrib ad
eos qui contra eũ contra ierant persequen¬
dos comp̃sserit questionem dicens ꝓ fecto
necesse nõ esse scełis in memetip̃m cupidos
ꝑtinatius indagari. nͥ plures reꝑirentur.
qͣntis odio eẽt ut intelligeretur. Hic añ im¬
ꝑium dirissimus fuit. opes quidem suas
stipendiis militũ. ⁊ cirra amicos liberalita

Expanded text:
cum orbem terrae nullo bello per annos vigint tres sola auctoritate rexerit, adeo trementnum, magis quam dominum imperatoremve, reputarent, omnesque in morem coelestium propitium optantes, de controversiis inter se judicem poscerent. Quin etiam Indi, Bactri, Hircani legatos misere, justitia tanti imperatoris comperta, quam ornabat vultu serie pulchro, procerus membra, decenter validus; priusquam salutandus prodiret, degustans panis aliquantum, ne frigescente circum ime sufficeret, quem incredibili diligentia ad speciem optimi patrisfamilias exsequebatur, appetentia gloriae carens, et ostentatione, adeo mansuetus, ut instantibus Patribus ad eos qui contra eum conjurarant, persequendos compresserit quaestionem, profecto sciens necesse non esse sceleris in semetipsum cupidos pertinacius indagari, quia si plures reperirentur, quantis odio esset intelligeretur. Hic ante imperium ditissimus fuit; omnes quidem opes suas stipendiis militum et circa amicos liberaliter
Abbreviated transcription (Latin):
prosꝑium statum redii
bonis principibus inge¬
ti felicitate commissa. Domitiano enim ex¬
niensi genitus duodecimus ab augusto ĩ¬
ator electus successit. Io inpriuata utra uꝰ¬

Expanded text:
prosperrimum statum rediit, bonis principibus ingenti felicitate commissa. Domitiano enim exoppido Narniensi genitus, duodecimus ab Augusto imperator electus est. Is in privata vita
Abbreviated transcription (Latin):
eoium conatu deponeretur a culmĩe
regni misit arnulsum flandrensem
dconsultu eiusdem ad ochonem transre¬
nanum regem. mandans qͣm si hugo¬
nem magnum omnino contereret: et
normannicam terram suo dm̃o subi¬
geret. ꝓculdubio lochariense regnum.

Expanded text:
eorum conatu deponeretur a culmine eorum conatu deponeretur a culmine regni, misit Arnulphum Flandrensem consultu ejusdem ad Othonem Transrhenanum regem, mandans quoniam, si Hugonem Magnum omnino contereret, et Northmannicam terram suo dominio subigeret, procul dubio Lothariense regnum
Abbreviated transcription (Latin):
bis p̾fectus male ilico cepit tractare. ⁊
Uomesticos eius penuria famis afflige¬
re. uolens ad cotidianum uictum illis
p̃ter duodecim nummos p̃bere. Quamo¬
brem dux uehementer furore succensus
ab urbe illum festmauter pepulit. parisi¬
usq ad filium suum ciuitatis p̾sulem
ire coegit. Quib paratis normannica
tellus filuit a facie ducis. Haigroldus
uero rex. non multo post regreditur in
oana marcam: ⁊ sueno filio suo recõciliat᷑.¬
ost hec hugo dux considerans¬
puerum ricardum uiribus con¬
ualescere. consensu bernardi siluanecten¬
sis sacramentis ab utraq parte iuratis
filiam suam nomine eimã illi despon¬
dit: ut pubescens flore iuuentutis: uĩ¬
geret eam sibi lege iugali. Que res ludo¬
uiucum regem plurimosq francorum
ꝓceres ualde ꝑt̾eruit. s maxime armil¬
sum flandrensem. tocius fraudis incen¬
torem. ludouncus siquidem ut hos
magnarum uirium cluces amoris ui¬
culo conexos esse didicit. timens ne

Expanded text:
bis praefectus male illico coepit tractare, et bis praefectus male illico coepit tractare, et domesticos ejus penuria famis affligere, nolens ad quotidianum victum illis praeter XII nummos praebere. Quamobrem dux vehementer furore succensus ab urbe illum festinanter pepulit, Parisiumque ad filium suum civitatis praesulem ire coegit. Quibus ita peractis, Northmannica tellus siluit a facie ducis. Heroldus vero rex non multo post regreditur in Danamarcham, et Sueno filio suo reconciliatost haec Hugo dux consideranspuerum Richardum viribus convalescere, consensu Bernardi Silvanectensis, sacramentis ab utraque parte juratis, filiam suam nomine Emma illi despondit, ut pubescens flore juventutis jungeret eam sibi lege conjugali. Quae res Ludovicum regem plurimosque Francorum proceres valde perterruit, sed maxime Arnulphum Flandrensem totius fraudis incentorem. Ludovicus siquidem ut hos magnarum virium duces amoris vinculo connexos esse didicit, timens ne
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑte suscipite eius filium eo quidem te¬
nore ut oportuno huc reuertentes temꝑe.
firmemus pacem inter uos stabili federe.
hec cłi normannis placuissent. ꝓ eo sus¬
ceꝑunt obsides eius siquidem filium ⁊
duos presules hildierium beluacensem.
atq guidonem suessionensem. His ita
strenue ꝑactis rex de euasione sua letus
regreditur laudunum: ⁊ normanui
rxpetunt rothomagum.
ost hec autẽ normanni mittentes
ad silua nectensem bernardum:
reuocauerunt nide cum exercitu magno
ricarclum dominum suum. Tempore uͦ
p̃finito ascita militari manu cum pre¬
sulibus francie. uenit rex suꝑ fluuiũ
epte. cum magno hugone. normanius
utraq parte internuntus. xp̃o fauente
pax inter eos stabilitur federib firmis.
Iuratisq sacramentis obsides reddunt᷑.
mortuo regis filio ap̃ rothomagum.
his autem rite expletis rex ludounicus
regreditur laudunũ. ⁊ puer ricardus
rothomagum. Quem rodulfus coitaur¬

Expanded text:
ciproce suscipite ejus filium, eo teciproce suscipite ejus filium, eo tenore ut, opportuno huc revertentes tempore, firmemus pacem inter nos stabili foedere. » Hoc cum Northmannis placuisset, pro eo susceperunt obsides, ejus siquidem filium et duos praesules, Hildierium Belvacensem atque Widonem Suessionensem. His itaque strenue peractis, rex de evasione sua laetus, regreditur Laudunum, et Northmanni repetunt Rothomagum.ost hoc autem Northmanni mittentes ad Silvanectensem Bernardum revocaverunt inde cum exercitu magno Richardum seniorem suum. Tempore vero praefinito, ascita militari manu, cum praesulibus Franciae venit rex super fluvium Eptae cum Magno Hugone, Northmanniutraque parte internuntiis, Christo favente, pax inter eos stabilitur foederibus firmis, juratisque sacramentis obsides redduntur; mortuo filio regis apud Rothomagum. His autem rite expletis, rex Ludovicus regreditur Laudunum, et puer Richardus Rothmagum. Quem Rodulphus Torta ur
Abbreviated transcription (Latin):
anormaunis audiens esse captum
diriguit. ⁊ consternata animo henricũ
transreuanum regem. suum equidem
patrem celerrime aggreditur. orans ut
płimo ordinato ex̃citu rothomagum ob¬
sideret uirumq suum iuolenter inde
abstraheret. Cuius infortunum cum
rex henricus audisset: iuste illi hoc cõ¬
tigisse respendit. quia fidem qͣm Willel¬
mo duci olim iurauerat filium eius ca¬
piendo nefarie corruꝑat. ꝑtuos inquit
o filia stude illum uiuare qͣm̃ de propͥis
oportet me ad p̾sens tractare. His regina
a patre auditis. concite reuertitur in fran¬
tiam rebus nequaqͣm ꝓsꝑe actis. Denic
supplex appetens hugonem magnum.
postulat ut a normannis ex torqueret
dominum suum. Hugo uero dux misso
bernardo siluanectensi normannos cõ¬
uocat ad colloquium. festinato ad sc̃m
cderum. Cumq illuc congregati fuissẽt.¬
⁊ de regis exhibitione diutius altercarẽ¬
tur: hugo magnus nouissime subintu¬
lit. Reddite nobis regem nr̃m ⁊ ꝓ eo re¬

Expanded text:
Northmannis audiens esse captum diriguit, et consternata animo Henricum Transrhenanum regem, suum equidem patrem, celeriter aggreditur; orans ut, plurimo ordinato exercitu, Rothomagum obsideret, virumque suum violenter inde abstraheret. Cujus infortunium cum rex Henricus audisset, juste illi hoc contigisse respondit, quia fidem quam Willelmo duci olim juraverat, filium ejus capiendo, nefarie corruperat. « Per tuos, inquit, o filia, stude illum juvare, quoniam de propriis oportet me ad praesens tractare. » His regina a patre auditis, concite revertitur ad Franciam, rebus nequaquam prospere actis. Dehinc supplex appetens Hugonem Magnum postulat ut a Northmannis extorqueret dominum suum. Hugo vero dux, misso Bernardo Silvanectensi, Northmannos convocat ad colloquium festinato ad Sanctum Clerum. Cumque illuc congregati fuissent et de regis exhibitione diutius altercarentur, Hugo Magnus novissime subintulit: « Reddite nobis regem nostrum, et pro eo re