comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferat. ne fur effodiat. Atq ideo retruden¬
tes illud tenebris ita abscondunt. ut
om̃iũ subterfugiat notionẽ: nichil ex co
ꝓferentes aliquando adusum. ne apertio
latebrarum sit causa ꝓdendi. Deruant aut̃
illud. & non utuntur. Seruant in quam.
Custodes ergo dixerim istos. non dominos.
& alienum adtendere diligenter. non ꝓ¬
prium conuenienter expendere. Quid
igitur fr̃s putatis habere aurum ce̾ diui¬
tias: Ego dixerim maiores ẽẽ aurum non
habere diuitias. Prȩtiosior enim mens est
quae aurum despicit. quã que aurum
requirit. Maiores plane sunt diuitiȩ non
habere aurum. sed aurum habentibus
eminere. Qui enim ꝓpriis abundat bonis.
scłi thes auros non requirit. Bona enim
sunt ꝓpria honestas. sobrietas. miscđia.
castitas. Quac bona omĩa auro magis st̃
prȩtiosa. Ut sciatis quia his ista uiliora
sunt : metalla auri talenta emi possunt.
argenti uasa comparari possunt. hones¬

Expanded text:
ferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudenferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo oferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego dixerim majores esse divitias aurum non habere: pretiosior enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis spretiosa, ut sciatis, quia his ipsa viliora sunt metalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, hones
Abbreviated transcription (Latin):
tantem respicias. cupiditaᷤ est illi tota¬
causa militiȩ. Si officia singula ꝑscrutẽ¬
ris : in uenies homines non honestate
adduci ad obsequium. sed pręda ueluti
ad negotium prouocari. Omnes igitur
pene lucris ac negotiis student: & cum
primo surgunt diluculo. non cogitant
nisi ut aliquid undecumq ꝑcipiant.
Quossi aut honestas conuicerit. aut
retuderit iudicantis auctoritaᷤ cum
res alienas diripiunt: damnũ se non¬
fecissequȩruntur. Sine causa in quit¬
militamus. sine causa laboramus. hodie
domum referre nil potui. iniquitas iu¬
dicis male me facere non ꝑmisit. Cun¬
ctos igitur pẽne homines agitat aua¬
ritia. nullum de his quietũ c̾e ꝑmittit
Hi enim qui nichil habent cupiditate
torquentur. illi qui diuitias possiderit
sollicitudine cruciantur. Nec ipsis eñĩ¬
bene est qui recondito auro incubant.
immo ipsis est grauius. Semꝑ enim sunt
anxii. mesti. solliciti: ne hoc seruus au¬

Expanded text:
tantum respicias; cupiditas tota est illi tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiumilitamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus au
Abbreviated transcription (Latin):
sidere aurum nos &iam auri talenta re¬
condimus: Nolite inquit possidere au¬
rum. Hoc aurum habentib dicit. Unde
si habentib aurum possidere ꝓhib&. non
habentium cupiditatẽ qua poena con¬
dempnat: & si qui ꝓpria retinent a¬
mittere iubentur. illi qui aliena diri¬
piunt quã grauiter feriuntur.: Sunt
enim plersq fr̃s qui cum humili locoge¬
niti fuerint & nullas aparentib diuitiaᷤᷤ
consecuti sunt: tanta auaritiȩ cupidita¬
te iactantur. ut putent se sine causa na¬
tos nisi aurum quo quo pacto possederint.
Existimantes cnim sicut ait ꝓpheta uitã
hominum compositã adlucrũ: non du¬
bitant unde licet ex malo adquirere.
Atq huiusmodi homines dum luerum
auri quęrunt. damnum salutis in ueni¬
unt. Requiramus fratres quotus quisq
est qui hoc nonsit imbutus. Pauci ad¬
modum sapientes ab hac pestilentia se
defendunt. Si negotiatorẽ cogites: ꝓpt̃
auaritiam primus inculpa est. Simili

Expanded text:
sidere aurum . Hoc asidere aurum . Hoc aominus: Nolite possidere aurum . Hoc autem habentibus dicit; unde si habentibus aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait propheta , vitam hominum compositam ad lucrum, non dubitant undecunque, etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres, 266 quotusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam
Abbreviated transcription (Latin):
tor dicere. Qui uult post me uenire. tol¬
lat crucem suam. & sequatur me. Num¬
uirgines qui iuxta apocalẏpsin sequunt᷑
agnum dĩ crucifixi sunt ut sequantur :
Num quid paulus apłs crucifixus fuerat
cum dicit. michi autẽ absit gloriari nisi
mundus crucifixus est . & ego mundo:
Hoc autem dicit. ut intelligas crucem
non ligni esse patibulum: sed uitȩ uirtu¬
tisq ꝓpositum. Tota igitur uita xpĩani
hominis si scđm euangłm uiuat. erux
est atq martẏriũ. Sed hoc est quod in
nobis difficile repperitur. ut oms actus
quotienscumq uoluptatib uolutamur.
crucẽ saluatoris amittimus. Ap̃ẽ enim
est castitaᷤ. pax. ueritas. mansuetudo
Quomodo ergo potest castitati testimo¬
nium ꝑhibere corruptus: Aut quomo¬
do potest pacem prȩdicart euius animus
semꝑ inlite est: Quo pacto &ia ueritatĩ¬
qualiter seruabit inconstans: Quomo¬
do in quã possumus ad martyrii głam
ꝑurnire. quia cum dicat dñs nolite pos¬

Expanded text:
tor dicere, Qui vult post me venire, toltor dicere, Qui vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Numvirgines, qui juxta Apocalypsim sequuntur Agnum Dei, crucifixi sunt ut sequantur ? Numquid Paulus apostolus crucifixus fuerat, cum dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Hoc autem dicit, ut intelligas crucem non ligni esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnes actuquotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam veritatqualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam pervenire, cum dicat Dominus: Nolite pos
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere nobis deberent adprofec¬
tum salutis nrãe martyrũ exem¬
pla sc̃oꝵ. qui ꝓpter adipiscendã
cȩlestem coronã omnib se manda¬
tis dominicis subdiderunt. &ita cuncꝰ¬
tis deuinxerunt se legib saluatoris. ut
ꝓpter ante actam uitam mererentur
adhanc martyrii głam ꝑuenire. Non
enim illo in tempore tantum ꝑfectrunt
pręceptũ dni. quo confessionis suppliciũ
ꝑtulerunt : sed necesse est illos prius scđm
potirentur. Necesse est enim in quam
ut initia bona furrint. quoꝵ finis est
optimus subsecutus: & martẏres eos non
solum fuisse cum passi sunt. sed &iã mar¬
tẏres xp̃i fuisse cum uiuerent. Martẏr
enim latine testis dicitur. Quotienscũq
bonis actibus mandatũ xp̃i facimus: toti¬
ens xp̃o testimonium ꝑhibemus. Unde
& crux dnĩ non illa tantum dicitur quȩ
passionis tempore ligni affixione constru¬
itur: sed illa quae totius uitę̧ curriculo
cunctarum disciplinarum uirtutibus.
co aptatur. De qua michi uidetur salua¬

Expanded text:
ufficere nobis debent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendam elestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse fuit illos prius secundum potirentur. Necesse est, inquam, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. Martyr enim graece, latine Testis dicitur. Igitur quotiescumque bonis affectibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salva
Abbreviated transcription (Latin):
& exaltatio trahentis post se om̃a. Dũ lucem
in quit habetis. credite in lucem: ut filii lucis
sitis. Cum aliquid ueri auditum habetis.
credite in ueritatẽ: ut renascamini inuerita
te. Hacc locutus est iħc: et abiit. & abscondit
se ab eis. Non ab eis qui credere & diligere
ceperant: non ab eis qui cum ramispalmarũ
& laudibus obuiam uenerant: sed ab eis qui
uidebant & inuidebant:quia nec uidebant.
sed in lapidem illum cęcitate offendebant.
Cum autem se abscondit iħo ab eis qui eum
occidere cupiebant: qđ sȩpe ꝓpter obliuio¬
nem commonendi estis: nrae infirmitati con¬
suluit. non suȩ potestati derogauit: qui¬

Expanded text:
et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant: sed ab eis qui videbant et invidebant; quia nec videbant, sed in lapidem illum caecitate offendebant. Coccidere cupiebant, quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit.
Abbreviated transcription (Latin):
borum istorũ obscuritatẽ aꝑuit infusa sapĩ¬
entia. sed stimulata conscientia. Dixit ergo
eis iłic. Ad huc modicum lumen in uobis
est. Hinc ẽ qđ intelligitis. quia xp̃c man&
inȩternum. Ergo ambulate dum lucem
habetis: ut non tenebrȩ uos comprehendant.
Ambulate. accedite. totum in telligite:
et moriturum xp̃m & uicturum in ȩter¬
num: & sanguinem fusurum quo redimat.
et ascensurum insublimia quo perducat.
Tenebrȩ autem uos comprehendent. si co
modo credideritis xp̃i ȩternitatem: ut
negetis in eo mortis utilitatem. Et qui
ambulat in tenebris. nescit quo uadat.
Sic potest offendere in lapidem offensioniᷤ.¬
& in petram scandali. Qđ fuit dñs cȩcis
iudȩis. sicut credentibus lapis quẽ reꝓba¬
uerunt ȩdificantes. hic factus ẽ incaput
anguli. Hinc dedignati sunt credere in xp̃m:
quia eoꝵ impietas cum mortuum risit occi¬
sum: et erat ipsa mors grani multiplicandi.

Expanded text:
borum istorum obscuritatem aperuit infusa sapiborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. 13. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligitis quia Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturum Christum, et victurum in aeternum, et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi,
Abbreviated transcription (Latin):
aeternum. & quo modo tu dicis oportet
ex altari filium hominis: Et quis est iste
filius hominis: Memoriter tenuerunt
quod dñs dicebat assidue. filium se esse ho¬
minis. Nam hoc loco non ait si ex altatus
fuerit filius hominis. sed suꝑius dixerat
quod hesterno die lectum atq tractatũ ẽ.
quando nuntiati sunt gentiles illi qui cum
uidere cupiebant. Uenit hora. ut glorifi¬
cetur filius hominis. Hoc itaq isti animo
retinentes. & quod nunc ait cum ex altatus
fuero a terra mortem crucis intelligentes:
quęsierunt ab illo. & dixerunt. Nos au¬
diuimus ex lege quia xp̃c manet in ȩt̾nũ.
et quomodo tu dicis oportet ex altari filiũ
hominis: Quis est enim iste filius hominiᷤ.:
Si enim xp̃c est inquiunt. manet in ęternũ.
Si manet in ęternum: quomodo ex altabit᷑
a terra. id est quomodo crucis passione mori¬
etur: Hoc enim eum dixisse in telligebant.
quod facere cogitabant. Non ergo eis uer¬

Expanded text:
aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Et quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue se esse Filium hominis. Nam hoc loco non ait, Si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed superius dixerat, quod hesterno die lectum atque tractatum est, quando nuntiati sunt Genvidere cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum: et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est enim iste Filius hominis? Si enim Christus est, inquiunt, manet in aeternum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra: id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis ver
Abbreviated transcription (Latin):
chil ee̾ periturum. cũ supra de ouib: suis
dibus honorũ om̃ibus. siue in diuersita¬
tibus in genioꝵ omibus. siue in artium
licitarum & utilium ꝓfectionib om̃ibus:
et quic quid aliud dici potest seđ̾m innu¬
merabiles differentias quibus inter se prȩt̃
sola peccata homines distant ab excelsis¬
simis usq ad humillimos. a rege usq ad
mendicũ. Omã in quit traham post me:
ut sit caput corũ. & illa membra eius.
Sed si inquit ex altatus fuero a terra. hoc
est cum ex altatus fuero. N on enim
dubitat futurum eẽ. quod uenit imple¬
re. Hoc refertur ad illud quod suꝑius
ait. Si autem mortuum fuerit granũ.
multum fructum affert. Nam exaltati¬
onem suam quid aliud dixit. quã incru¬
cepassionem: Qđ et ipse cuangłista ñ
tacuit. Subiunxit enim atq ait. Hoc
autem dicebat. significans qua morte c̾et¬
moriturus. Respondit ei turba. Nos
audiuimus ex lege quia xp̃c manet in

Expanded text:
hil esse periturum, cum supra de suis ovibus hil esse periturum, cum supra de suis ovibus dibus honorum omnium, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebatNos audicimus ex Lege quia Christus manet in
Abbreviated transcription (Latin):
parietum atq tectorum. sed quando mores
uel bonorum hominũ uł malorũ. Sic ergo
dictum est princeps huius mundi. id est
princeps maloꝵ om̃ium qui habitant in
mundo: Appellatur &iam mundus in bo¬
nis. qui similiter toto orbe terrarum dif¬
fusi sunt. Inde dicit apłs. ds̃ erat in xp̃o
mundum reconcilians sibi: his ex quorũ
Et ego inquit si exaltatus fuero a terra. oma
traham adme. Quȩ om̃a. nisi ex quibus
ille cicitur foras: Non autem dixit omnes.
sed om̃a. Non enim om̃ium est fides. Non
itaq hoc ad uniuersitatẽ hominũ retulit.
sed ad ereaturȩ integritatẽ id est spm̃ et ani¬
mã & corpus: & illud qđ in telligimus. et
illud quod uiuimus. & illud quod uisibiles
et contrectabiles sumus. Qui enim dixit
capillus capitis ur̃i non peribit: om̃a tra¬
hit post se. Aut si om̃a ipsi homines intel¬
ligendi sunt : om̃a prȩdestinata ad salutẽ
possumus dicere. Ex quibus om̃ib ait ni¬

Expanded text:
parietum atque tectorum, sed ipsos mores parietum atque tectorum, sed ipsos mores vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est: Princeps hujus mundi, id est, princeps malorum hominum, qui habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt, inde dicit Apostolus: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus, ait, ni
Abbreviated transcription (Latin):
propitiatio peccatorũ nr̃orũ. Quid enĩs
oramus cum dicimus dimitte nobis dẽbi¬
ta nr̃a. nisi ut uulnera nr̃a sanentr: Et
quid aliud petimus cum dicimus ne nos
inferas in temptationem. nisiut ille qui in¬
sidiatur uel certe ex trinsecus nulla irrum¬
pat exparte. nulla nos fraude. nulla nos
poisit uirtute superare: Quantaslibet
tamen aduersum nos erigat machinas.
quando non tenet locum cordis ubi fides
habitat: eiectus est foras. Sed nisi dñs cus¬
todierit ciuitatẽ. inuanum uigilabit qͥ
custodit eam. Nolite ergo de uobis ipsis
prȩsumere. si non uultis foras ciectum di¬
abolum intro iterum reuocare. Absit
autem ut diabolum mundi principem
ita dictum existimemus. ut eũ caelo .Ex.¬
et terra dominari posse credãmus
Sed mundus appellatur in malis homi¬
nibus. qui toto terrarum orbe diffusi sunt.:
sicut appellatur domus in his ã quibus
habitatur. scđm quod dicimus bona do¬
mus est. uel mala domus est. non quando
reprehendimus siuc laudamus ȩdificium

Expanded text:
propitiatio peccatorum nostrorum . Quid enim oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, qhabitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat qui custodit eam . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus; sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto terrarum orbe diffusi sunt, sicut appellatur domus in his a quibus inhabitatur, secundum quod dicimus, bona domus est, vel mala domus est, non quando reprehendimus sive laudamus aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
non etiam dñm infantem in spũ scõ sy¬
meon senex & anna uidua cognouert̃.
et ⁊acharias et elisabeth qui de illo non¬
dum nato sed iam concepto tanta ꝑ sp̃m̃
datus id est illa abundantia gr̃ȩ spũaliᷤ.
qua congregati linguis omnium loque¬
rentur : ac sic in linguis om̃ium gentiũ
futura pręnuntiaretur ȩccła. qua gr̃a
sp̃uali popłi congregarentur. qua longe
lateq peccata dimitterentur. & milia
milium dõ reconciliarentur. Quid ergo
ait quispiam quia diabolus de credentiũ
cordibus eicietur foras : Iam fidelium ne¬
minem temptat: Immo uero temptare
non cessat. Sed aliud est intrinsecus regna¬
re. aliud forinsccus oppugnare. Nam
& munitissimam ciuitatem quando hostis
oppugnat nec expugnat. &si aliqua tela
eius missa ꝑueniunt: ammonet apłs un
de non ledant. Commemorat loricam
& scutum fidei. Et si aliquando uulnerat.
adest qui sanat: quia sicut pugnantibus

Expanded text:
non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Sinon etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt; et Zacharias et Elisabeth, qui de illo nondum nato, sed jam concepto tanta per Spirdatus, id est, illa abundantia gratiae spiritalis, qua congregati linguis omnium loquerentur , ac sic in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia: qua gratia spirituali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. 9. Quid ergo, ait quispiam, quia diabolus de credentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet Apostolus unde non laedant; commemorat loricam et scutum fidei . Et si aliquando vulnerat, adest qui sanat. Quia sicut pugnantibus
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. & exponens quid dixerit. nunc
inquit princeps huius mundi eicictur fo¬
ras. hoc intelligendum est quod nunc fit:
non qđ tanto post futurum ẽ in nouissimo
die. Prȩuidebat ergo dñs quod sciebat post
passionem et glorificationẽ suam ꝑuniuersũ
mundum multos popłos credituros: in quoꝵ
cordib diabolus intus erat. Cui quando ex
fide renuntiant: cicitur foras. Sed dicit
aliquis. Num quid de cordibus patriarcharũ
& ꝓphetarum ueterumꝙ iustoꝵ non ciectus
est foras: Cicctus est plane. Quomodo gͦ
dictum est. nunc eicietur foras: Quomodo
putamus. nisi quia tunc quod in hominibus
paucissimis factum est: nunc in multis mag¬
nisq populis iam mox futurum eẽ prȩdictũ.
sicut illud quod dictum est. sp̃s autẽ non¬
dum erat datus quia iħe non dum fuerat
glorificatus: Potest habere similẽ questionẽ
xII. & similem solutionem. Non enim sine spũ scõ
futura pręnuntiauerunt prophietȩ: Aut

Expanded text:
mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicitur foras. 8. Sed dicit aliquis: Numquid de cordibus Patriarcharum et Prophetarum, veterumque justorum non ejectus est foras? Ejectus est plane. Quomodo ergo dictum est, nunc ejicietur foras? Quomodo putamus, nisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque populis jam mox futurum esse praedictum est? Sic et illud quod dictum est, Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum fueratglorificatus , potest similem habere quaestionem et similem solutionem. Non enim sine Spiritu sancto futura praenuntiaverunt prophetae; aut
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uocabat iudicium. hanc discretionẽ.¬
hanc a suis redemptis expulsionẽ diaboli¬
Deniq attende quid dicat. Quasi quere¬
remus quid c̾et qđ ait nunc iudicium ẽ
mundi: secutus exposuit. Ait enim. Nẽ
princeps huius mundi eicietur foras
Audiuimus quale dixerit iudiciũ. non
ergo illud quod infine uenturus ẽ ubi uiui
aliis ad sinistram separatis: sed iudicium
quo princeps huius mundi cicietur foras.
Quomodo ergo intus erat. & quo eum dixit
eiciendum foras: Numquid nam in mundo¬
I erat: Extra mundum missus est foras: Si
enim de illo uidicio diceret quod infine uen¬
turũ est. possit aliquis opinari ęternum¬
ignem quo mittendus est di abolus cũ angłis
suis & omnibus qui sunt ex parte cius non
natura sed uitio. non quia ereauit aut
genuit. sed quia ꝑsuasit & tenuit. Possit
ergo aliquis opinari illum ignem ȩternũ
extra mundum eẽ. & hoc eẽ dictũ: eicietur
foras. Qui a uero ait nunc udicium est

Expanded text:
Hoc vocabat judicium, hanc discretioneHoc vocabat judicium, hanc discretioneet a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi am separatis: sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat? Quo eum dixit ejiciendum foras? Nunc, inqu erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est
Abbreviated transcription (Latin):
unc in quit iudicium est mundi
Quid ergo expectandum ẽ in fine
scłi : Sed infine quod expectat᷑
Iam superioribus lectionib quantũ potui
commonui karitatẽ urãm. dici etiã iudi¬
cium non dampnationis sed discretionis.
Unde scriptum est. Iudica me ds̃. & discer¬
ne causam meam de gente non sc̃a. Multa
autem sunt iudicia đi. Unde dicit᷑ in psal¬
mo. Iudicia tua abẏssus multa. Dicit apłs.
iudicium ẽ mundi: seritato illo iudicio in
fine. ubi nouissime uiui & mor tui uidican¬
disunt. Possidebat ergo diabolus genus hu
manum. et reos supplicioꝵ tenebat cirogra¬
phum peccatoꝵ. dominabat᷑ in cordibus fide¬
lium. Ad creaturam colendam deserto
creatore deceptos captiuosq possidebat. ꝑ
xp̃i autem fidem quȩ morte cius & resur¬
rectione eius firmata est: ꝑ cius sanguinẽ
qui in remissionẽ fusus est peccatoꝵ milia
credentium adominatu diaboli liberant᷑.
xp̃i corpori copulantur. & sub tanto capite
uno eius spũ fidelia membra uegetantur.

Expanded text:
Nunc, inquit, judicium est mundi. Quid ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatuJam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa . Dicit etiamjudicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Posmanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum, dominabatur in cordibus infidelium ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque trahebat. Per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissione fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpore copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra ejus vegetabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire dignaretur ds̃ & sp̃s sc̃s: Quae
tam speciosa. ut eam ds̃ eligeret sibi spon¬
sam: Quae tam casta. ut esse posset uir¬
go post partum: Haec est dĩ templũ.
fons ille signatus & porta in domo dm̃
hominum cibum nutriens. Merito itaq
beata singulari a nobis preconio attolla¬
tur. quae singulare commertium nuundo
praebuit. Peniq tantum se ad celi fust.¬
gia subleuauit. ut uerbum i principio¬
manens apud dm̃ de superna coli arce
susciperet. O felix maria. & omni laude
articulos armoniȩ puerperȩ c̃crepent Conci¬
nant lȩtantes chori. & alt̾nantib modulis
dulcisona carmina misceant.¬

Expanded text:
venire dignaretur Spiritus sanctus? quae venire dignaretur Spiritus sanctus? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini hominum cibum nutriens. Merito itaque beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arce susciperet. 5. Maria omni laude articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceant
Abbreviated transcription (Latin):
generant. filia autem regni abstinet a
uoluptate uiri & uoluptate carnis. ut
dñs iħc elegerit. Salutem mundo datu¬
rus per uirginem uenit. & mulieris lap¬
sus partus uirginis soluit. Multas fe
minas scriptura diuina in lucem euexit.
palmam tamen publicae salutis solis
uirginbus dedit. In ueteri testamento
terra ac mari clausum hebreorum po¬
pulum uirga per maria dixit. auct orẽ
nerauit. Altior cęlo est de qua loquimͦ.
abysso profundior cuius laudare mag
nitudinem conamur. Dm̃ enim quem
omnis terra non capit. ipsa immacula¬
to utero clausum gestauit. Haec enim
est quae sola meruit mater & sponsa
uocari. Naec primae matris damna re¬
parauit. haec homini perdito redempti¬
onem adduxit. Mater enim generis nr̃i
salutem dedit mundo. Auctrix peccati
do obfuit. maria uiuificando profuit
llla percussit. ista sanauit. Haec enim
mirabili atq inestimabili modo omnium
rerum & suum peperit saluatorem
Quae enim uirgo est tam sc̃a. ad quam

Expanded text:
generant: filia autem regni abstinet a generant: filia autem regni abstinet a voluptate viri, et a voluptate carnis; ut  Jesus matrem elegerit. Salutem mundo daturus per virginem venit, et mulieris lapsus partu virginis solvit: minas Scriptura divina in lucem evexit, palmam tamen publicae salutis solis virginibus dedit. In veteri Testamento terra ac mari clausum Hebraeorum populum virgo per maria pedes duxit : in nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit Mater et Sponsa vocari. Haec primae mortis damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostrtri gaudium attulit mundo. Auctrix peccati do obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavimirabili atque inaestimabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Quae enim haec virgo tam sancta, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
sanctior quisque. eo munitior. Sic he¬
liseus propheta exercitus angelorum
prȩsidio sibi adesse monstrauit. sic ihesuna¬
ue ducem militiae cȩlestis agnouit. Pos¬
sunt igitur fructum in nobis custodire¬
castitatis. qui possunt etiam militare ꝓ
nobis. Uobis autem iurgines scãe specia
pro uobis angeli militant quae angłorũ
moribus militatis. meretur eorum prȩsi¬
dium castitas uirginalis. quorum uitam
meretur. Et quid pluribus exsequar
laudem castitatis : Castitas etiam an¬
gelos facit. Qui eam seruauerit. angłs
ceptum dñi non habeo: Ni doctor gen¬
tium non habuit. habere quis potest:
Et praeceptum quidem non habuit.
sed habuit exemplum. Non enim potest uiii
imperari uirginitas. sed operari Nam
quae supra nos sunt. in uoto magis quã
in magisterio sunt. Sed uolo uos inquit
sine sollicitudine esse Nam qui sine uxo¬
re est: sollicitus est quae dñi sunt quo¬
modo placeat dõ. Et uirgo cogitat
Filii enim huius sȩculi generantur &

Expanded text:
sanctior quisque, eo communitior. Sic Elisaeus propheta exercitus angelorum praesidia sibi adesse monstravit : sic Jesus Nave ducem militiae coelestis agnovit . Possunt igitur fructum in nobis custodire, qui possunt etiam militare pro nobis. Vobis autem, virgines sanctae, specialpro vobis angeli militant, quae angelorum moribus militatis. 159 Meretur eorum praesidium castitas virginalis, quorum vitam meretur. 52. Et quid pluribus exsequar laudem castitatis? Castitas etiam angelos fecit. Qui eam servavit, angelus ceptum Domini non habeo . Si Doctor gentium non habuit, habere quis potuit? Et praeceptum quidem non habuit, sed habuit exemplum. Non enim imperari potest virginitas, sed optari; nam quae supra nos sunt, in voto magis quam in magisterio sunt. Sed volo vos, inquit, sine sollicitudine esse. Nam qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Deo . . . et virgo cogitat Filiae enim hujus saeculi generantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem. xp̃c ex uirgine.
a patre quidem natꝰ an¬
te sȩcula. sed ex uirgine natus ob scła
Illud naturae suae. hoc nr̃ae ut ilitatis
est. Illud erat semper. hoc uoluit esse
Spectate aliud uirginitatis meritũ
utero suo portauit. uirgo quae genu¬
it. uirgo quae proprio lacte nutriuit.
prole. Parturit itaq nos uirgo. non
uiro plena sed sp̃u sc̃o. Parit nos uir¬
go. non cum dolore menbrorum. sed cũ
gaudiis angłorum. Nutrit nos uirgo.
non corporis lacte sed apłi. qui infirmã
adhuc crescentis populi lactauit ȩtatẽ
Quae igitur nupta plures liberos ha¬
bet quam sc̃a aeccła. quae uirgo est sa¬
cramentis. mater est populis : Cuius
fecunditatem etiam scriptura testatur
dicens. qm̃ plures filii desertae magis
quam eius quae habet uirum. Quic sc̃ȩ¬

Expanded text:
virginem, Christus ex virgine; a Patre quidem natus ante saecula, sed ex virgine natus ob saecula. Illud naturae suae, hoc nostrae utilitatis est. Illud erat semper, hoc voluit. 22. Spectate et aliud virginitatis meritum: utero portavit, virgo quae genuit, virgo quae proprio lacte nutrivit, prole. Parturit itaque nos virgo non viro plena, sed spiritu. Parit nos virgo non cum dolore membrorum, sed cum gaudiis angelorum. Nutrit nos virgo non corporis lacte, sed Apostoli , quo infirmam adhuc crescentis populi lactavit aetatem. Quae igitur nupta plures liberos habet quam sancta Ecclesia, quae virgo est sacramentis, mater est populis, cujus fecunditatem etiam Scriptura testatur dicens: Quoniam plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum ?
Abbreviated transcription (Latin):
cia corporis. aliam nonnullam hominũ per-¬
secutionem propter iustitiam toleremus. ca¬
licem tamen salutaris accipere et martyrii
palmam obtinere ualemus: si castigare corpꝰ
nrm̃ et seruituti subicere curamus. si in spũ
humilitatis et in anima contrita dño suppli¬
care ad suescimus. si illatas a proximo contu¬
melias placita mente suscipere satagimus. si
et eos qui nos odio habent. qui iniurias nobis
inferunt diligere benefacere. prohorum uita
& sospitate gaudemus orare. si cum uirtute
patientiȩ bonorum quoq operum fructibus
adornari contendimus. Taliter et enim con¬
uersantibus nobis et corpora nr̃a iuxta apłi
uocem hostiam uiuentem. scãm. dõ placentẽ
ex hibentibus cęlesti dignatione donabimur.
ut communi cum eis qui membra sua in
mortem pro dño dedere gloria remunere¬
mur. quia sicut mors illorum sic et uita
nostra pretiosa sit in conspectu dñi. disrup¬
tisq uinculis carnis et ipsi atria supernȩ

Expanded text:
cia corporis alia, non ullam hominum percia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valemus, si castigare corpus nostrum et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et animo contrito Domino supplicare assuescimus, si illatas a proximo contumelias placida mente suet eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, diligere, his benefacere, et pro horum vita et sospitate gaudeamus exorare, si cum virtute patientiae bonorum quoque operum fructibus adornari contendimus. Taliter etenim conversantibus nobis, et corpora nostra, juxta Apostoli vocem, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibentibus , coelesti dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua in mortem pro Domino dederunt, gloria remuneremur: quod sicut mors illorum, sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domini: diruptisque vinculis carnis, et ipsi atria supernae
Abbreviated transcription (Latin):
modio ergo calicem dñi bibere dictlis est de
quo constat quia nequaquam per mortem
passionis de corpore exiuit nisi quia duobuᷤ
modis idem calix bibitur. uno uidelicet cum
a ꝑsecutoribus illata mors patienter suscipi¬
tur alio cum mens ad passionem prompta
habetur. cum martyrio uita digna geritur:
tandum pro dño mortis calicem docuit. qͣn¬
do cum cȩteris apłis ut in actibus eoꝵ legimꝰ
carcerem et uerbera gaudenti animo tolera
rat a domitiano principe missus est inferuen¬
tis olei dolium. de quo tamen propitio dño
tutus esse uidebatur eo ampliore supernoꝵ
ciuium meruit frequentia consolari. Unde
ipse quoq ueraciter calicem dñi cum fratre
iacobo qui occisus est gladio bibisse intelligi¬
tur. quia qui tanta pro ueritate sustinuit
quam promptus ipsam &iam mortẽ si offer¬
retur exciperet ostendit. Sed et nos fratres
km̃i etiam si nil tale perpetiamur. si non uin¬
cula. non uerbera. non carcerem. non suppli¬

Expanded text:
modo ergo calicem Domini bibere dictus est, de modo ergo calicem Domini bibere dictus est, de quo constat quia nequaquam per mortem passionis de corpore exivit; nisi quia duobus modis idem calix bibitur, uno videlicet cum a persecutore illata mors patienter suscipitur; alio, cum mens ad passionem prompta habetur, cum vita martyrio digna geritur? tandum pro Domino mortis calicem docuit, quando cum caeteris apostolis, sicut in Actibus eorum legimus, carcerem et verbera gaudenti animo tolerabrat, a Domitiano principe missus est in ferventis olei dolium, de quo tamen propitio Domino tutus esse videbatur, eo ampliori supernorum civium meruit frequentia consolari. Unde ipse quoque veraciter calicem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est gladio, bibisse intelligitur, quia qui tanta pro veritate sustinuit, quam promptus etiam ipsam mortem si offerretur, exciperet ostendit. Sed et nos, fratres charissimi, etiamsi nil tale perpetiamur, si non vincula, non verbera, non carceres, non suppli
Abbreviated transcription (Latin):
cobum scilicet per effusionem sanguinis ui¬
tam finisse. alium uero idẽ iohannem in pace
ȩccłȩ quieuisse. Nam de iacobi martẏrio
lucas aperte testatur. quia misit herodes rex
siastica rem quandã dignam memoriȩ re
obtulerat eum iudici ad martẏrium iaco¬
bum scilicet. motus etiam ipse confessus est
se esse xp̃ianum. Ducti sunt inquit ambo
ad supplicium. Et cum ducerentur in uia.
rogauit eum dare sibi remissionem. At ille
parumꝑ deliberans pax tibi inquit. & oscu¬
latus est eum: & ita ambo simul capite plexi
sunt. Porro de iohanire narrat historiȩ fi¬
des. quia cum sciret superuenisse diem reces¬
sus sui conuocatis discipulis suis in epheso ꝑ
multa signoꝵ experimenta promens xpm̃
descenderit indefossum sepulturȩ suȩ locum
et facta oratione positus sit ad patres suos.
tam ex traneus dolore mortis quam a cor¬
ruptione carnis inuenitur alienus. Quo¬

Expanded text:
cobum scilicet, per effusionem sanguinis vicobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex siastica rem quamdam dignam memoria refe., is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium. Et dum ducerentur in via, rogavit Jacobum dare sibi remissionem. At ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum. Et ita ambo simul capite plexi sunt. Porro de Joanne narrant historiae fideles quia cum sciret sibi supervenisse diem recessus sui, convocatis discipulis suis in Epheso, per multa signorum experimenta promens Christum, descenderit in defossum sepulturae suae locum, et facta oratione positus sit ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinitate eãde cum illo parante ac dante.
quia om̃a quȩcũq ille fecerit. hȩc et ipse ꝑ
idẽ filii zebedei promptũ gerebant animũ
adbibendũ dñi calicẽ constat eoᷤ cũ cȩteris
aplis dignitatẽ secdium qũa querebant accepsꝰ¬
ut unus a dextris illius in regno enis ater
scder& a sinistris. sed iuxta quod supra expo¬
suimus ambo prius ad sinistrã eius ad tempꝰ.
ambo nunc ad dexterã eius sedere ꝑpetuo me¬
ruerunt. Asinistris quippe xp̃i sedebant.
cum regendis in hac uita populis fidelium
a postolico iure presiderent illo nimirũ in
regno de quo ipse ait. regnum di intra uos ẽ:
hanc sedem illis ipso filio una cum patre pa¬
rante. Neq enim largitio donorũ in eis sepa
manet. eodem testante filio qui ait. Ego &
pater unum sumus. Neq hoc sine conside¬
ratione transeundĩi quomodo dixerit dñs
in differenter filios zebedei calicem suum
bibituros. cum nouerimus unum ex his ia¬

Expanded text:
cum illo in divinitate cum illo parante ac dante, cum illo in divinitate cum illo parante ac dante, quia omnia quaecunque ille fecerit, haec et ipse per iidem filii Zebedaei promptum gerebant animum ad bibendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, accepisut unus a dextris in regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos est hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separmanet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Ja
Abbreviated transcription (Latin):
nouit antequã fiant. Et quia illa in precib
humanitatis eiꝰ potius quã diuinitatis memo¬
riã pretulit. postulans sedem filiis adextriᷤ eiꝰ
et sinistris. qui in habitu qͥtłe corporeo dexte¬
ram habuit & sinistrã. sed in diuina maiestate
nulla est membroꝵ cõpositione formatꝰ conse¬
quenter et ipse tacita impassibili deitatis gła¬
memoriã passionis quã humanitꝰ erat suscȩp¬
turus in mediũ ꝓtulit atq hanc discipulis
imitanda ꝓposuit. cum deuotã eoꝵ sponsionẽ
sua etiã attestatione confirmasset dicens cali¬
non est meũ dare uobis sed quib paratũ est
a patre meo.Acsi aꝑte dicat. Passionẽ quidẽ
quã scđm carnẽ subeo uos patiendo estis secu¬
turi. sed non est meũ scđm ipsã in qua patior
humanȩ fragilitatis substantiã donoꝵ cȩlesti¬
um uob̾ munera dare. quȩ gnis quibq ad
ꝑcipiendu sunt a patre parata me pariter

Expanded text:
novit antequam fiant. Et quia illa in precibus novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam proposuit, cum devotam eorum sponsionem sua etiam attestatione confirmasset, dicens: Calinon est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre parata, me pariter
Abbreviated transcription (Latin):
conster quȩcũq pater dederit uł parauerit
dona fidelib hȩc eadẽ una cũ filio eũ parare siue
dare. Nam & rursum dicit de patre dñs.
Quȩcumq enim fecerit. hȩc et filius similiter
facit. Si gͦ om̃ã quȩcũq pater fecerit hȩc et
filius similiter facit. quomodo dicit filiꝰ non
est mecĩ dare uob̃ sed quib paratũ est a patre
meo. nisi quia ide filius & ds̃ & homo est:
Ideoq ꝑ euangłm suum aliquando ex uoce
diuinȩ maiestatis qua ȩqualis est patri. ali¬
quando ex uoce loquitur humane assũ płi¬
onis qua ȩ qualis factus est nobis. In hac lecti
one autẽ quia humilitatis formã erat prebiturꝰ
hominibus. cuncta maxime ex assũpti homi
nis natura loquitur. Nam et in principis
ut mater ad eum cum filiis petitura aduenit.
quȩsiuit ab ea quid uellet: interrogans quasi
homo. quasi nescius occultoꝵ. quasi ignarus fu¬
turoꝵ. qui in eternitate diuinȩ potentiȩ om̃a

Expanded text:
constet quia quaecunque Pater dederit, vel paraverit constet quia quaecunque Pater dederit, vel paraverit dona fidelibus, haec eadem una cum eo Filium parare sive dare. Nam et rursum dicit de Patre Dominus: Quaecunque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Si ergo omnia quaecunque Pater fecerit, haec et Filius similiter facit, quomodo dicit Filius, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, nisi quia idem Filius et Deus et homo est? Ideoque per Evangelium suum aliquando ex voce divinae majestatis, quae aequalis est Patri, aliquando ex voce loquitur humanae assumptionis, qua aequalis factus est nobis. In hac autem lectione quia humilitatis formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxime ex assumpti  Al., assumpta hominis natura loquitur. Nam et in principiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
passuro dño fugerunt eo resurgente otius redi¬
erunt: et qđ passionis turbine terrente trepi¬
dauerunt fulgente resurrectionis eius trium
de reliquo pectꝰ ad bibendu dñi calicẽ tenebant.
quia ad patrendu moriendũq ꝓ illo iã inuinci¬
biles ẽẽ cȩperunt. impleta eius ꝓmissione qua dix̃
eos calicem suum eẽ bibituros. Nam sequitur.
Uit illis. Caliecm quide meũ bibetis. Quodq seqͥt᷑.¬
sedere autem ad dexterã meã et sinistrã non est
meũ dare uobissed quib paratũ est a patre meo:
sedet ad dexterã saluatoris qui in suꝑna beatitu¬
dine de presenti eius uisione lȩtatur. sedet ad
sinistrã qui in kic prregrinatione sc̃ȩ eius ȩccłȩ
sacerdotali regimine presidet. Ded intuendu sol¬
lertius quomodo se petentib discipulis uerax
magister dicat. non est meũ dare uobis sed qͥb
paratũ est a patre meo: cum alibi dixerit ipse
omã michi tradita sunt apatre meo. ideoq

Expanded text:
passuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redipassuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redierunt: et quia passionis turbine terrente trepidaverunde reliquo pectus ad bibendum Domini calicem tenebant, quia ad patiendum moriendumque pro illo jam invincibiles esse coeperunt, impleta ejus promissione qua dixit eos calicem suum esse bibituros. Nam sequitur. Ait illis: Calicem quidem meum bibetis, sedere autem ad dextram meam et sinis est a Patre meo. Sedet ad dextram Salvatoris, qui in superna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac peregrinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet. Sed intuendum solertius quomodo se petentibus discipulis dicat verax magister, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, cum alibi dixerit ipse: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , ideoque