comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serpentem a eneũ aspiciebant sanabant᷑ ad tempus a temporalia morte & ꝓlagã quam serpentiũ
morsus intulerat Ita & quimysterium dominicae passionis credendo confiten do sieri t̃ imitando aspici¬
unt saluantur in perp&uũ ab omni morte quã peccando inanima parit̃ & carne contraxerunt : lnde
tecte subiungitur u tom̃is qui credit in ipsum non pereat sed habeat uitã a& nã : Cuius quidem uerbi
pat& sensus : quia quicreditinium non solũ ꝑditionẽ euadipenarũ sed & uitã perupit &ernã : &ho¬
ueritatẽ qui a ꝑillã uitã ꝓtelabatis temporalis. perhanc uita donatur sine fine
mansura sed curandũ sollert̃ est ut quod intellectus benesentit operatio condigna ꝓficiat : quatenu
Verum quia haec defilio hominis dicuntur qui exaltari incruce & mortem potuit patiine putariu
nichodenius filium tantũ ea hominis esse a quocuita eõt expertand aper p&ua iurauitei dñs &ia diuntatis

Expanded text:
serpentem aeneum aspiciebant, sanabantur ad tempus a temporaria morte, et plaga quam serpentium morsus intulerant, ita et qui mysterium Dominicae passionis credendo, confitendo, sinceriter imitando, aspiciunt, salvantur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne contraxerant. Unde recte subjungitur, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Cujus quidem verbi patet sensus, quia qui credit in Christum, non solum perditionem evadit poenarum, sed et vitam percipit aeternam, protelatur  Beda, protelabatur temporalis, per hanc vita donatur sine fine mansura. Sed curandum solerter est, ut quod intellectus bene sentit, operatio condigna perficiat, quatenus Verum quia haec de Filio hominis dicuntur, qui exaltari in cruce, et mortem potuit pati, ne putaret Nicodemus Filium tantum eum hominis esse, a quo vita esset exspectanda perpetua, curavit ei Dominus etiam divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
seque pacomq: darecis pacemque relinquere pollicetur : Sei psum uitem & patrem agriulam dicens discipulos¬
que palmites sine senihileq facere possecestatur & multis loactionem modis alternam eis ad ectionem
inculaat cuiusmerito possent quodcumquepetierint in petrare .XXXI. Eandem dilectionem instancius com

Expanded text:
seque pacem dare eis, pacemque relinquere pollicetur. VERS. 15, 16.-- Sique palmites, ac sine se nihil eos facere posse testatur. Et multis locutionum modis alteram eis dilectionem inculcat, cujus merito possent, quodcunque petierint, impetrare. CAPUT XV, VERS. 1.-- Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Panemuitȩ sed icit & credentes
carnem suam panem sedaturum ait promundiuita & coeterasimilia plurima depane & carne
ubidiuersa deeo & abeo dicuntur & querenter eum adp̃hendere nequeunt quia nondum uenerat
oraeius Multis de turba credentibus plurima loquitur interqueait qui sitituentadme¬
& bibit. Nicodemo quoquepro ipso dedudiencia dicenti resistitur apharisaeis

Expanded text:
ntes carnem suam panem se daturum dicit pro mundi vita. Et caetera his similia plurima de pane et carne diversa de eo et ab eo dicuntur. Et quaerentes eum apprehendere, nequiverunt, quia nondum venerat ora ejuset bibat. Nicodemo quoque de audientia ipsius resistitur a Pharisaeis
Abbreviated transcription (Latin):
excitandimisterium ponit VI Nichodemo intermulta dicit nisi renatus in regnumdĩ
intrare nom posse uel quod non iudicare sed saluare ueneritmundum & m anifestare dicit
quem illes ponsum ẽẽ &oportere crescere seautem m inui illum quedesirsan & sunraom̃s eẽ
quein eum habere uitam aeternam. suꝑ incredulum uero lrãm anere confirmat
norum credunt in eum dicentes hiuere saluatormundi:¬

Expanded text:
iae luce. CAPUT V. Nicodemo inter multa dicit, nisi renatum in regnum Dei intrare non posse: ut quod non judicare, sed salvare venerit mundum. Et manifestari dicit Quem ille sponsum esse, et oportere crescere, se autem minui. Illumque desursum, et supra omnes esse. Credentemque in eum habere vitam aeternam. Super incredulum vero iram manere confirmatnorum credunt in eum, dicentes: Vere hic est Salvator mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ot adi loipto dedirtũ plenius possiderimi ln quẽ priusintrauerat ut deciper& hausit eñ pectatimraa lnaoitras
ae sumptio sacramenti cm homini ingrato intrass& panis
imenti cum homini ingrato intrtn & panis inuentrẽ hostis inuentre fortassis ꝑpanis intinctione

Expanded text:
t sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat, ut deciperet. Duxit enim peccatum traditionis praesumptio sacramenti, cum homini ingrato intrasset panis menti, cum hominis ingrati intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: fortassis per panis intinctione
Abbreviated transcription (Latin):
qui auidis pm̃descendentẽ quasi colũbã decaelo : & mansit suꝑeum. Bene in columbaes pecie
descendit suꝑ dñm sp̃s. ut discant fideles non alit̃ semenbra eius fieri non alit̃ sepossere plerisp

Expanded text:
Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descendit super Dominum Spiritus, ut discant fideles non aliter se membra ejus fieri, non aliter ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eum quem & antea nouerat. perfectius lã cumbaptitar& agnouit : quem mundisaluatorẽ & iu¬
dicem nouerat huius potentiã maiestatis altius spũscõ supereũ descendente cognouit: Neq du
lit̃ meruis s& audire sonantẽ multũ ex hocuisu & auditu ꝓsscẽrit multũ de diuinae potestatis
excellentia reuelatis oculis mentis scientiae caelestis acceperit : Adeo ut ad conparationẽ
intellegentiae quatunc inlust rari coeperat. eatenus illũ quantus eẽt omni modissibiuidere
israbel : propterea ueniego ma quabaptizans : qđ ẽ a perte dicere non ideoueni in aquabaptirans
quia peccata mundi baptir ando tollere possi sed uteũ baptirando acpraedicando manifestare
populo is rahel quiin spũs cõbaptizans ad tollenda peccata non solũ isrł sed & totius mundi siei
uiam pararẽ qui baptiraret in remissionẽ peccatorũ : Et testimoniũ perhibuit ioħs dicens¬

Expanded text:
eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et jueum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto super eum descendente cognovit? Neque enim  meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis mentis, scientiae coelestis acceperit: adeo ut  Beda, acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed et totius mundi, si ei viam pararem, qui baptizaret in remissionem peccatorum. VERS. 32.-- Et testimon
Abbreviated transcription (Latin):
qua in principio eratuerbũ & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ : post me uenituir tempus humanae
giae potestatis quo&iã angelis praesid& intuere : quia priorme erat. a ernitath diuinae
mauestatis quapatriẽ aequalis intelle  : P ost meuenituir qui ante me factus ẽ. quia priorme erat
Postieuenit humanitate : quii deo praecellit dignitate : qui a priormeerat diuinitate : Etegones¬
ciebã eum inquit: Certũ ẽ quia sciebat dñm ioh annes cuit estimoniũ perhiberemissus ẽ. quẽ iudicẽ
omniũ uenturũ praedicabatdicens. Cuiꝰ uesti labrũ in manusua & ꝑmundabitareã suã : a quo
spimnscm̃ daridebere testabatur. Ipse uos baptiz abit inquiens spuscõ : a quoseipsũ ablui desidera¬
bat dicens : Egodebeo atebaptizari. & tuuenis ad me quomodo ergedicit & egones ciebã eũ. nisi quia

Expanded text:
quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae giae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo praecellit dignitate, quia prior me erat dignitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . A quo Spiritum sanctum dari debere testabatur: Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto , a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
bomni peccato inmunis ut potequios quidẽ de ossib: adam & carnẽ de carne
adam sed nullã decarne peccatricae traxitmauilã culpae : eccequi tollit peccata mundi
eccequiustus int̃peccatores . mitis in t̃impios hoc est quasi agnus int̃lupos apparens. &uã pecca¬
tores & impios iustisicandihab& potestatẽ : quo modo aut̃ peccata munditollat. quo ordine
iustific& impios: a postolus ostendit quiait : Non corruptibilib argento uel auro redemptiestis
deuana uestra conuersatione pat̃ naetraditionis sed poso sanguine quasi agni in contaminati¬
uenit uir qui antemefactus est qui a prior meerat : post meuenituir . postmenatus est in mundo
postme praedicare incipi & mundo: qui ante me factus ẽ qui me potentiã maiestatis tantũ
quantum p̃conẽ tudex quantũ solluciferũ lic& postapparens antecellit : quia prior meerat.

Expanded text:
omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi. Ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mujustificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pvenit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo; qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum, quantum praeconem judex, quantum sol Luciferum, licet post apparens, antecellit. Quia prior me erat,
Abbreviated transcription (Latin):
& ex istit & concipitur : Corrigiaa caluam̃ti estligatura mysterii: Ioħs itaq soluere
corrigiã calciam̃tieius nonual& quia in carnationis mysteriũ nec ipse muestigare sufficit
quem postme quidem natũ considero sed natiuitatis eius mysteriũ non ad praehendo : Haec in
b& hania facta sunt transior danen ubieratioħs baptitans: bene praecursor dñi nr̃i inb&ha
aliamuiã reuerti in patriã : Ita nobis praeceptũ ẽ ꝑ aliã ad para disigaudi a peruenire : Nã
nostriparentes perinobedientiae culpã inde ciectis nos uero perobedientia ebonũ & ꝑobser¬
qui praecioso sanguinexp̃i redemptus est . Alteradies fuit populo priore sublegi. qui mistice
sangune agnire demptus est a seruitute egrptiaca: Ille agnus significabat istũ agnũ quem p̃¬
sentẽ beatus baptista digito ostendebat dicens : ecceagnus dĩ eccequi tollit peccata mundi :¬

Expanded text:
et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti, est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti, est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Bene praecursor Domini nostri aliam viam reverti in patriam , ita nobis praeceptum est, per aliam ad paradisi gaudia pervenire; nam nostri parentes per inobedientiae culpam inde ejecti sunt; nos vero per obedientiae bonum, et per obserqui pretioso sanguine Christi redemptus est. Altera dies fuit populo priori sub lege, qui mystico sanguine agni redemptus est a servitute Aegyptia. Ille agnus significabat istum Agnum quem praesentem beatus Baptista digito ostendebat, dicens: Ecce Agnus Dei. Ecce innocens, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
susiure ꝓpinquitatis uenir&. quidigitur int̃homine s xp̃s nisi scaẽ ecclesiae sponsus apparuit:
dequo & iste ioħs dicit : qui hab& sponsansponsus ẽ : sed quia iohannẽ homines xp̃m eẽ putauer̃
quodisdem ioħs negauit recte sein dignũ eẽ ad soluendam corrigiã eius calcia m̃ti denuntiat :
acsia perte dicat : E goredemtoris uestigia denuda renonualeo : qui as ponsi nom̃ mihi in me¬
ritus non usurpo : qđ tam̃ intellegi & alit̃ potest: quisenĩ nescat qđ calciam̃ta exmortuis an¬
malib: fiant In carnatus uero dñs ueniens quasi calciatus apparuit : quiin diuinita tesua
morticina corruptionis nrae assumpsit : Sed huiusi ncarnationis mysteriũ humanus oculu
penetrarenon sufficit : Inuestigare enĩ nulla tenus potest quomodo incorporatur uerbũ. quo¬
modo summus & uiuificator sp̃s intrauterũ matris animatur. quomodo is quiinitiũ non hab&

Expanded text:
sus jure propinquitatis venisus jure propinquitatis venicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo, quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
do &iã praecursor eius fier& imitatione sacram̃tis quunt̃ haec misteriũ redemptoris nr̃i¬
adnuntians hunc in medio hominũ & stetisse asserit & nescri Quia percarnẽ dñs apparens
& uisibilis stetit corpore : & in uisibilis maiestate : de quo&iã subdit : qui post meuenit ante me
modũnatus : ante aut̃ factus ẽ : quia mihi prȩlatus : sed haec paulo superius dicens &iã praela¬
tionis causas apperuit: cũ subiungit: quia priormeerat: dcsi a pertedicat: Inde me &iã post
natus superat: quo eũ natiuitatis suae tempora non angustant : Nã qui permatrẽ intempore
nascitur si ne temporeẽ a patre generatus : Qui quantae reuerenti ae humilitatẽ debeat sub¬
dendo manifestat: Cuius non sum dignus soluere corrigiã calciam̃ti: mos apudueteres fuit ut
si quiseam quae sibi competer& accipereuxorẽ noll& . Ille ei caluam̃tũ soluer& qui ad hanc spon¬

Expanded text:
do etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium do etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante memodum natus; ante autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis causas aperuit, cum subjunxit: Quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre genitus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat, subdendo manifestat. Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti. Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc spon
Abbreviated transcription (Latin):
gitine sermonẽ meũ seruabit : & pat̾m̃s diligiteum a& ad eũ ueniemus & mansionẽ apud eũ
fauemus : quisqui sergo in superbia m̃tẽ eleuat. quis quis auaritiae aestib: anhelat. quis quis
seluxoriae inquinationib: polluit cordis ostiũ contraueritatẽ claudit : ne ad se dñs ueniat.
claustra animi serisuitiorũ damnat.: Sed adhuc quimissi sunt : percunctantur : quidergobaptiras
aemulationis dicitur. Euangelista taute in notuit qui subiunx̃dicens : Et quimissi fuerant erant
inuidere: sed sc̃s quisq &iã cdnperuersa mente requiritur . ab onitatis suae studio non mutatur
Vn deiohannes quoq aduerba inuidiae prȩdicam̃ta respondit uitae: Namꝓtinus adiungit : Ego
baptizo in aqua medius autẽ urm st&it quẽ uos nescitis: Ioħs non spũ sed aquabaptizatorũ
corporalauat : sed tam̃ perueniã non lauat : Curergobaptitat qui peccata perbaptis ma non
relaxati nisiut praecursionis suae ordinẽ seruans. qui nasciturũ nascendo praeuenerat.

Expanded text:
ermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo baptizasaemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, cum subjunxit, dicens: Et qui missi fuerant, erantinvidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non spiritu, sed aqua, baptizatorum corpora lavat, sed tamen per veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat? nisi ut praecursionis suae ordinem servans, quia nasciturum nascendo praevenerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tere nom̃ xp̃i factus est menbrũ xp̃i : quiadũ infirmitatẽ suã studuit humilit̃ agnoscere. illiuscel¬
situdinem meruitueraut̃ obtinere : : Quisnã sit continuo exprimit dũ subiungit : Ego uox claman¬
tis indeserto : Sctis qui a unigenitus filius uerbũ patris uocatur. lo hanne ad testante qui ait:
ne cognoscitis. quia prius uox sonat ut uerbũ postmodũ possit ꝑ loħsergo uocem seeẽ asserit:
qui a uerbũ praecedit : Aduentũ itaq domipicũ precurrens uox dr̃ : quia ꝑ eius ministeriũ
patris uerbum ab hominib: auditur: qui&iã in deserto clamat̃. Insinu at cũ subiungit : Di¬

Expanded text:
i, quia dum infirmitatem studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Quisnam sit, continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, qe cognoscitis quia prius uox sonat ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit quia Verbum praecedit. Adventum itaque Dominicum praecurrens, vox dicitur, quia per ejus ministerium Patris Verbum ab hominibus auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae d
Abbreviated transcription (Latin):
temptatorum nequitiã postsolutã peccatricis culpã lterum locutus est. Egosum lux mundi qui sequitur
me non ambulabit intenebris sed habebitlum̃ uitae. ubimanifeste doc& non solum quia auctoritate
mulieri peccata dimiserit. sed &iam ipsesitueralix quae in luminat omnem hominem uenientem in hunc
mundũ Cuius ꝑ p&uum splendorem humana fragilitas uideri non potuiss& nisi nube carnisteger&ur
ꝑquam quasi ꝑ quoddã luci dissimũ speculum diuiniluminis claritas humanis mentib: in notescer&
quȩ fide purganda est ut tantiluminis aspectui digna efficiatur. Vnde secutus ait. quisequitur me
non ambulabit intenebris sed habebit lum̃uitae. Quimeis modo iussis & exemplis obsequitur non ti

Expanded text:
tentatorum nequitiam, post solutam peccatricis culpam, Iterum locutus est, Ego sum lux mundi: qui sequitur tentatorum nequitiam, post solutam peccatricis culpam, Iterum locutus est, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lucem vitae. Ubi manifeste docet non solum qua auctoritate mulieri peccata dimiserit, sed etiam quod ipse sit vera lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret: quae fide purganda est, ut tanti luminis aspectu digna efficiatur. Unde secutus ait: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non ti
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possimus Neque enim reprehendĩnos cornr̃m in omniuita nrã. Bene qui hiclinatus
scripsit interra. erectus miseri cordiae uerbade promit: quia quod perhumanae ii firmita¬
tis socieatem promisit: ꝑ diuinae uirtutem potentiae hominibus donum pieatis inpendit.
Erigens iquit seihs̃ dixite:. Mulierubi sunt quite accusabant: ne mote condem pnauit
quee dicit nemo dnẽ nemo sondem pnare ausus .ẽ. peccatricem quia in se singuli cernere coe¬
perant qđ magis damnandum cognoscerent . sed qui accus antium turbas ꝓlato iustitiae pondert
fugaut Videamus accusatã quo anto miseri cordiae munere subleu&. Sequitur Dixitaũ inis. Nece gote con¬
ne amplius lampecc& int̃ dicit uerum quã poterant dubitare aliqui an poss&ius que muerum hominẽ
nouerant dimittere peccata dignatur ipse aꝑtius quid diuinitus ualeat ostendere: postrepulsã namq

Expanded text:
dicere possimus: Neque enim reprehendit nos cor nostrum in omni vita nostra. Bene qui inclinatus dicere possimus: Neque enim reprehendit nos cor nostrum in omni vita nostra. Bene qui inclinatus scripsit in terra, erectus misericordiae verba depromit: quia quod per humanae infirmitatis societatem promisit, per divinae virtutem potentiae hominibus domum pietatis impendit. Erigens, inquit, se Jesus, dixit ei: Mulier, ubi sunt qui te accusabant? Nemo te condemnavit? Quae dicit: Nemo, Domine. Nemo condemnare ausus est peccatricem, quia in se cernere singuli coeperant, quod magis damnandum cognoscerent. Sed quia accusantium turba prolato justitiae pondere fugavit, videamus accusatam quanto misericordiae munere sublevet. Sequitur: Dixit autem Jesus: Nec ego te conne amplius jam peccet, interdicit. Verum quia poterant dubitare aliqui an posset Jesus, quem verum hominem noverant, dimittere peccata, dignatur ipse apertius quid divinitas valeat, ostendere. Post repulsam namque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos digna humilitatis inuestigatione perpendamus neforte aut eisdem quae in ipsis rep̃¬
hendimꝰ autaluis quibus lib& simus facinoribus hr&iti sicut forte fieri poterit ut ipse
qui homicidam reum mortis. eẽ iudicauerit . Ipse in seipso ꝑhodium fraternae mortis reus. eẽ¬
anteoculum conditoris inueniatur. Similiter qui fornicationis crimen in fratre accus & in seipso
superbiae facinus nonuideat Ideo iub&ur uidex alieni criminis digito discr&ionis in cordesuo
discribere neforte in scipso reus inueniatur. Quidigitur nob̵ in huiuis modi periculis remedu
quidrestat salicas nisiut cumpeccantem conspicimus alium mox indinemurdeorsum. Id ẽ quã
deiecti ex nrae conditione fragilitatis simus si non nos diuina pi&as sustent& . & humiliter
inspiciamus. Digito scribamus interra. Id .ẽ discrimine solert pensemus. ancum beato iob

Expanded text:
ipsos digna humilitatis investigatione perpendamus, ne forte aut eisdem, quae in ipsis repripsos digna humilitatis investigatione perpendamus, ne forte aut eisdem, quae in ipsis reprehendimus, aut aliis quibuslibet simus facinoribus irretiti. » Sicut forte fieri potest, ut ipse qui homicidam reum mortis esse judicaverit, ipse in seipso per odium fraternae mortis reus eante oculum Conditoris inveniatur; similiter qui fornicationis crimen in fratre accusat, in seipso superbiae facinus non videat . Ideo jubetur judex alieni criminis digito discretionis in corde suo describere, ne forte reus in seipso inveniatur. Quid igitur nobis in hujusmodi periculis remedii? Quid restat salutis? nisi ut cum peccantem conspicimus alium, mox inclinemur deorsum, id est, quam dejecti ex nostrae conditionis fragilitate simus, si non nos divina pietas sustentet, humiliter inspiciamus. Digito scribamus in terra, id est, discrimine solerti pensemus, an cum beato Job
Abbreviated transcription (Latin):
randi qui sinepeccato esturm̃ Ecceiterum iustitia iudicandi primus inillã lapidem mittat. Asi dixiss&
simorses mandauit uobis mulierem huiuis modilapidare Videte quia non hoc peccatores sediustos facerꝰ
praecepit. Pri mouos ipsi iustitiam legis impl&e & sicin nocentes manib & mundo corde adlapidand ã
luxtamorem consu&udinis humanae potestintellegi quo dideo dñs contra temptatorib: in ꝓbis
sua responsione perculsus citius aexituros quam plura interrogaturos esse praeuiderat. Deniq
audientes unus postunum exiebant icipientes a senioribus. sed figuratȩ nos ammon& i eo quod
& antedatam. & post datam sententiã hiclinans scripsit interram: ut & prius quam peccantem
proximum corripiamus & post quam debitae castigationis illi ministerium reddiderimus nios

Expanded text:
randi, qui sine peccato est vestrum; ecce iterum justitia judicandi, primus in illam lapidem mittat. Ac si dixisset: randi, qui sine peccato est vestrum; ecce iterum justitia judicandi, primus in illam lapidem mittat. Ac si dixisset: Si Moyses mandavit vobis mulierem hujusmodi lapidare, videte quia non hoc peccatores, sed justos facere praecepit. Primo vos ipsi justitiam legis implete, et sic innocentes manibus et mundo corde, ad lapidandam juxta morem consuetudinis humanae potest intelligi, quod ideo Dominus coram tentatoribus improbis sua responsione perculsos citius exituros, quam plura interrogaturos esse praeviderat. VERS. 9.-- Denique audientes unus post unum exibant, incipientes a senioribus. Sed figurate nos admonet in eo, quod et ante datam et post datam sententiam inclinans scripsit in terra; ut et prius quam peccantem proximum corripiamus, et postquam debitae castigationis illi ministerium reddiderimus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
acsidemum qua mobnixe rogatur iudicat Nosuidelic& nostypice intuens utincumq lib&
proximorũ errata conspicmus non haec antea rep̃hendendo iudicemus quam ad conscientiã
nrũm humilit̃ reuersi digito eam discretionis sollert̃ exculpemus & quid in ea conditori placeat
quidue displiceat sedula examinatione derimamus iuxta illud apostoli fratres & si prae occupatus
fuerit homo inaliquo delicto uosqui spiritales estis instruite hunis modi in spũ mansu&udinis considerans
te ipsum ne&tutempteris. Cumaut̃ ꝑseuerarent int̃rogante seum erexitse & dixiteis quis ine peccato ẽ
urm̃ primus in illam lapidem mittat:. qui hinc &inde dño seribe & pharisaei tendebant laqueos insidia rũ
putantes eum uel in miseri cordem futurum inudicando ueliniustũ praeuidens illedolus quasi fila transit
ara neae . & in iudiciũ iustitiae ꝑom̃a & mansu&udinẽ pi&atis ostendens. Ecce temperantiamise¬

Expanded text:
ac sic demum quia obnixe rogatur judicat: nos videlicet, nos typice instituens, ut cum quaelibet ac sic demum quia obnixe rogatur judicat: nos videlicet, nos typice instituens, ut cum quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec antea reprehendendo judicemus quam ad conscientiam nostram humiliter reversi digito eam discretionis solerter exsculpamus, et quid in ea Conditori placeat, quidve displiceat, sedula examinatione dirimamus, juxta illud Apostoli, Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi im perseverarent interrogantes eum, erexit se et dixit eis: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. Quia hinc et inde Domino Scribae et Pharisaei tendebant laqueos insidiarum, putantes eum vel immisericordem futurum in judicando, vel injustum: praevidens ille dolos, quasi 542 fila transit araneae, et judicium justitiae per omnia et mansuetudinem pietatis ostendens. Ecce temperantia mise
Abbreviated transcription (Latin):
a pluribus est suꝑba impi&ate contemptus. Audier̃ enim mansu&i & la&
temptantes. ad duxer̃ mulierem in alterio deprehensam int̃rogantes quid deea fieri iuber&
qm̃ morsestalem lapidare mandauerit ut si &ipse hanc lapidandam decerner& denderenteum
quasi miseri corhae quain semꝑ docebat oblitũ. Silapidari u&aret striderent in eum dentib suis
& quasi factorem scelerum legis quae contrarium uelut merito damnarent. Iñs aut̃ inclinans se
deorsum digito scribebat int̾ra. ꝑ inclinationẽ inũ humilitas ꝑdigitum quiartuulorum conpositi¬
oneflexibilis est subtilitas discretdonis exprimitur. Porro ꝑt̾ram corhumanũ quod uel bonarũ
uel actionum malarum sol& reddere fructus ostenditur. Postulatus ergo dñs ludicare de
peccatrice non statimdat iudicium sed prius se inclinans deorsum digito scribebat int̾ra

Expanded text:
a pluribus est superba impietate contemptus. Audierunt enim mansueti, eta pluribus est superba impietate contemptus. Audierunt enim mansueti, et laetati sunt . Denique Judaei tentantes, adduxerunt mulierem in adulterio deprehensam, interrogantes quid de ea fieri juberet. Quoniam Moyses talem lapidare mandaverat , ut si et ipse hanc lapidandam decerneret, deriderent eum, quasi misericordiae quam semper docebat oblitum; si lapidari vetaret, striderent dentibus suis in eum, et quasi fautorem scelerum legisque contrarium, velut merito damnarent. Jesus autem inclinans se deorsum, digito scribebat in terra. Per inclinationem Jesu humilitas, per digitum qui articulorum compositione flexibilis est, subtilitas discretionis exprimitur; porro per terram cor humanum, quod vel bonarum vel actionum malarum solet reddere fructus, ostenditur. Postulatus ergo Dominus judicare de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius inclinans se deorsum digito scribit in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃a opera eius. tempus quoq diluculi exortum eius demgratiae quaeremota legis umbra lux
euan gelicae ueritatis erat reuelanda demonstrat. Pergitergouĩs inmontem olueti ut arcem mi¬
sericordiae inse constare denunti &. Venititerum diluculo intemplum ut eandem misericordiam
cumincipiente noui testam̃ti lumine fidelib templo uidelic& suo pandendam praebendamq
signific&. Etomis inquit populus uenit ad eum & sedens docebat eos. Sessio dñĩ humilitatẽ in car¬
nationis eius ꝑ quam nobis miserere dignatus est Insinuat. bene aut̃ dicitur quia cum sedens docer&
iñs om̃is populusuenit ad eum quia postquã humilitate suae incarnationis proximus hominũ
factus est libentius est a multis eius sermo receptus. A multis inquam ẽ eius sermo receptus namq

Expanded text:
super omnia opera ejus . Tempus quoque diluculi exortum ejusdem gratiae  Al., ejusdem gratiam exortam, qua remota legis umbra, lux super omnia opera ejus . Tempus quoque diluculi exortum ejusdem gratiae  Al., ejusdem gratiam exortam, qua remota legis umbra, lux evangelicae veritatis erat revelanda, demonstrat. Pergit ergo Jesus in montem Oliveti, ut arcem misericordiae in se constare denuntiet. Venit iterum diluculo in templum, ut eamdem misericordiam, cum incipiente novi testamenti lumine fidelibus, templo videlicet suo, pandendam praebendamque significet. Et omnis, inquit, populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Sessio Domini humilitatem incarnationis ejus, per quam nobis misereri dignatus est, insinuat. Bene autem dicitur quia cum sedens doceret Jesus, omnis populus venit ad eum: quia postquam humilitate suae incarnationis proximus hominum factus est, libentius est a multis ejus sermo receptus; a multis, inquam, est ejus sermo receptus; namque
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑ patrem Nam utraq eius natiuitas mirabilis fuit. diuina sine matre humana sine patre homine
exsurget sed dñs ꝓph&arũ inde surrex̃ Reuersi sunt inquit euangelista unus quisq indomũ suam
Inde iũs perrexit in montẽ oliu&i Monsquippe oliueti sublimitatem dominicae pi&atis & misericordiat
designat quia  grece oleus miseri cordia olui&um uocatur eleon &ipsa untio olei fessis acdolentib.
membris sol& ad ferri leuamen. Sed & hoc quod oleum &uirtute acpuritate premin& & quẽcũq ei
liquorem suꝑfundere uolueris confestim hunc transcendere ei quae suꝑferri consueuit gratiam
miseri cordiae catlestis non in conuenient̃ insinuat. Dequa scriptumẽ. Suauis dñs uniuersis & miserationes eiꝰ

Expanded text:
desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. a a Galilaea non surget. Sed Dominus prophetarum inde surrexit. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suamInde Jesus perrexit in montem Oliveti, et diluculo iterum venit in templum. « Mons quippe Oliveti sublimitatem Dominicae pietatis et misericordiae designat. Quia et Graece ἔλεος misericordia, olivetum vocatur ἐλαιών; et ipsa unctio olei fessis ac dolentibus membris solet afferre levamen. Sed et hoc quod oleum et virtute ac puritate praeeminet, et quemcunque ei liquorem superfundere volueris, confestim hunc transcendere, eique superferri consuevit, gratiam misericordiae coelestis non inconvenienter insinuat, de qua scriptum est: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in luminatis populi legem nescentes & in auctorẽ legis credentes. Nthodimus tam̃ unus ꝙ pharisit
quia ddnm nocte uenerat &ipse quidem non incredulus sedtimidus. Nam ideo & nocte uenerat adlus
quia in luminariuolebat & sciri timebat. Respondit ludaris numquidlex nr̃a lodicat hominẽ nisi
quam cognitores. Sciebat aut̃ nichodimus uel potius credebat quia si tantum modo eum patient̃
uellent audire. forte similit̃ fierent illis quimissis̃ tenere eũ & maluer̃ credere illi quãten
illũ Responder̃ ex praeludiciõ cordissui quod &illis num quid & tugalileus es: idestquasi
agalileo seductus Dñ senimgalileus dicebatur qm̃denazar& ciuitate erant parentes eius Secundũ
mariam dixit parentes non secundum uirili semen. Nonenĩ quae siuit int̾ra nisimatrẽ qui lam habebat

Expanded text:
illuminati sunt populi legem nescientes et in auctorem legis credentes. Nicodemus tamen, unus ex Pharisaeis, illuminati sunt populi legem nescientes et in auctorem legis credentes. Nicodemus tamen, unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse quidem non credulus, sed timidus nam ideo et nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat, respondit Judaeis: « Nunquid lex vestra judicat hominem nisi quam cognitores. Sciebat autem Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum patienter vellent audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere eum, et maluerunt credere illi quam tenere illum. Responderunt ex praejudicio cordis sui, quod et illis: Nunquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat
Abbreviated transcription (Latin):
quia meidis cipuliestis sidilectionem habueritis adinuicẽ Cum er᷑haec lo quebut᷑ xp̃s indie nouis simo
festiuitatis quae modo ꝓposuimus &ut potuimꝰ tractauimus nataẽ deillo inturba dissensio Ali pu¬
tantib: qđ ipse eẽ xp̃s. Aliis dicentib: quia degalilea non ex surg& xp̃s. quiuero missi fuerant Vt
cum tenerent redierunt in munes acrimine & pleni ammirattone. Nam& testimoniũ ꝑhibuet᷑
diumnae doctrinat eius cumdicerent aquib missierant quare non ad duxistis eum: Responder̃ enĩ
numquam seaudisse haminẽ sic locutũ nonenim quis quã sicloquitur homo illeaũt̃ silocutus ẽ
quia ds̃ erat & homo tam̃ phari scei testimoniũ eorum repellentes dixer̃eis. Numquid &uos seducti
estis : llidemus enim delectatos uos eẽ sermonib. illius. num quid aliquis de principib cred¬
dñs Ego ueni ut non uidente suideant & uidentes caecifiant. Caetienĩ facti sunt pharisaei doctores

Expanded text:
quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Cum ergo haec loquebatur Christus in die novissimo festivitatis, quae modo proposuimus, et ut potuimus tractavimus, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus quod ipse esset Christoe. aliis dicentibus, quia de Galilaea non exsurget Christus. Qui vero missi fuerant ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni admirationis. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cumnunquam se audivisse hominem sic locutum. Non enim quisquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Nunquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Nunquid aliquis de principibus credDominus: Ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant. Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores,
Abbreviated transcription (Latin):
Quare aut̃ dixit iudicium suum uerumeẽ quia solus inquit nosi sum sedego & qui me misit pater. Quid est missio
p̃i nisi in carnatioeuis. Missus estxp̃s idem est sidicas in carnatus estxps & a patremis suserat & apatrenum

Expanded text:
Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego, et qui me misit Pater. Quid est missio Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego, et qui me misit Pater. Quid est missio Christi, nisi incarnatio ejus? Missus est Christus, idem est ac si dicas, Incarnatus est Christus. Et a Patre m
Abbreviated transcription (Latin):
portuuit inuistum miseri cordiae fuit. Denique ita humilis factus ẽ ut ꝑuenir& ad erucem
distulit quidem potentiam sed publicauit misericordiam. Vnde distulit potentiam qui a deerus
descendere noluit qui potuit desepuldiro resurge. unde publicauit miseri cordiam quia penohuon
incruce dixit. pator ignos ceillis quianesciunt quid faciunt. siue ergo ꝓpt̃ hoc: qui anonuens¬
rat iudicaremundum sod saluaremundum. Dixitergo Noniuidicoquem quã. siue quem ad matuĩ
commemoraui qm̃ dixerat uossecundum arnemiudicatis addidit egononudico quem quã ut intelle gamusx pm̃
non secundum carnẽ iudicare sicut ab hominib: iudicatusẽ non ut agnoscatis lam &iudicem xpm. Audite
quid sequitur. Et siiudico ego iudiuum m̃m uerumẽ. Eccehab& &iudiciũ sed agnosce saluatorẽ nesentias iadici

Expanded text:
pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveniret ad crucem. pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveniret ad crucem. Distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? quia de cruce descendere noluit, qui potuit de sepulcro resurgere . Unde publicavit misericordiam? quia pendens in cruce dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, scommemoravi, quoniam dixerat: Vos secundum carnem judicatis, addidit: Ego non judico quemquam; ut intelligamus Christum non secundum carnem judicare, sicut ab hominibus judicatus est. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quid sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habet et judicium. Sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem.
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiae redder&. quia ergo uidit om̃s peccatores &omnino eẽ neminem himunẽ amorte pecca¬
t prius erateius misericordia praeroganda. & post exercendumiudicium. quia deillo cantaue¬
rat psalmus Miseri cordiam & iudicium cantabo tibidñẽ. Non enĩ ait iudicium & miseri cordiã
nam si primum e iudicium Nulla e& miseri cordia. sed primum misericordia. poste a iudiciũ
r& quod fecerat quid huicmiseri cordiae ad dipotest ad didit tamen nam reprobatus ẽ ab ho
ñ salute uenerat inmundum. In risiones sustinuit. flagella sputa obobric
inimicorum turpissimam mortem crucis. Haecomã sustinuit quiauoluit. uoluit ut saluar&
hominem quem creauerat: Nullum genus mortis hnto lerabilius fuiteruce. Propter longos cruci¬
atos sed nihilnunc gloriosius quam signum crucis portare i fronte. Vnde apłs dicit Gloriã crucis

Expanded text:
justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino esse neminem immunem a morte peccajustitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino esse neminem immunem a morte peccati, prius ejus erat misericordia praeroganda, et post exercendum  Aug., exserendum judicium: quia de illo cantaverat Psalmus: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Non enim ante judicium et post misericordiam: nam si primum esset judicium, nulla esset 544 misericordia; sed primo misericordia, postea judicium. ret quod fecerat. Quid huic misericordiae audi potest? Addidit tamen: nam reprobatus est ab hominibus, pro quorum salute venerat in mundum. Irrisiones sustinuit, flagella, sputa, opprobria inimicorum, turpissimam mortem crucis. Haec omnia sustinuit, quia voluit. Voluit, ut salvaret hominem, quem creaverat. Nullum genus mortis intolerabilius fuit cruce, propter longos cruciatus. Sed nihil nunc gloriosius, quam signum crucis portare in fronte. Unde Apostolus ait, gloriam crucis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit & deiudaeis quid e&uenturũ. Ergo aitd ñs &uerumdit. & siego deme cesti monium ꝑ hibeo
uerum ẽ testi monium m̃m quia scio undeueni & quouado Patremuolebat intellegi patrigloriam
dabat filius dequalis glorificateum a quo estmissus. Quantum deb& homo glorificare aquo ẽ creatus
Scio undeueni & quo uado Iste qui in presentia uobis loquit᷑ hab& quo non deseruit sed ta m̃ uenit
Non enimueniendo indediscesit aut rediendo nos dereliquit: quid miramins d̃ est non potest
& si potes cape si non potes crede Dm̃ inquit nemouidit umquã nisi unigenitus filius qui estinsi nu
Ergo uerum ẽ testimonium luminis siue seostendat siuealia quia sine lumine non potest uidere
lumen & si nelumine non potestuidere quod lib& aliud quod non .ẽ. lum̃. itaq: & lum̃ & se
circa sesunt & sequuntur illum . Non pedum gressibus. sed caritatis officus. Oues aduentus
nalis non iudicalis : Nam si primum uenis s& iudicaturus neminem inueniss& cui praemia

Expanded text:
me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intelligi, Patri gloriam dabat Filius; aequalis glorificabat eum, a quo est missus: quantum debet homo glorificare eum, a quo est creatus? Scio unde veni et quo vado. « Iste, qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit; non enim veniendo inde discessit, aut rediendo nos dereliquit. Quid miramini? Deus est. Non potest et si potes, cape; si non potes, crede. Derum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia; quia sine lumine non potes videre lumen, et sine lumine non potes videre quodlibet aliud quod non est lumen. Si idoneum est circa se sunt, et sequuntur illum non pedum gressibus, sed charitatis officiis. Duos adventus nalis, non judicialis; nam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia
Abbreviated transcription (Latin):
nec errando haec mulier errauit qua eihm hortulanum credidit annon ei spiritaliter hortula nuserat
qui meius pectore ꝑ amoris sui semina uirtutũ uirentia plantauit sata. sed quidest quoduisio eo quẽ
hortulanum credidit cui necdum dixerat quẽ querebat aitei dñe situ sustu listi eum dicito mihi
nemo calumnietur mulieram quod hortulanũ dixerit dñm & iħm magistrum ibi onimrogabat bic
agnoscebat. Ibi honorabat hominem a quobonesitum postulabat hic recolebat doctorem a quo discernere
Ieni cogia nullũ aliũ credat gnorare. recte & haecmulier quem quaerit nondicit & tam̃ dicit situs ustulistiȩ ur¬

Expanded text:
nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat sata? « Sed quid est, quod viso eo, quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi, etc. » Nemo calumnietur mulierem, quod hortulanum dixerit Dominum, et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, hic noscebat  Al., agnoscebat; ibi honorabat hominem a quo beneficium postulabat, hic recolebat doctorem a quo discernere semper cogitat, nullum alium credat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti
Abbreviated transcription (Latin):
ad consolandum dolorem sed ꝓpeerat hora quo tristitia eius uertetur ingaudium unde sequitur : haec
maria quae adhuc de dñiresurrectione dubitabat. Retror sum conuersa est utui der&ihm quia uideli co&
ꝑ eandem dubitatronem suam qua si terga in dñi faciem miserat que mresurrexisse minime credebat.
sed quia amabat & dubitabat uidebat & non cognoscebat eumq. illi & amor ostenderat &¬
dubietas ab scondebat cuius ad huc ignorantia ex primitur cum infertur & nesciebat quia ihs̃ eõ&:
qui dicit ei mulier quidploras quem quȩris : Interrogator doloris causa ut augeatur desiderium
quatenus cum nomin ara quem quer& in amorem eius ardentius aestuar& : illa existimans qui a
hortulanus ess& diciter dñe situ sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum & ego eum tollam: Forsitan

Expanded text:
ad consolandum dolorem; sed prope erat hora qua tristitia ejus verteretur in gaudium. Unde sequitur: Haec cad consolandum dolorem; sed prope erat hora qua tristitia ejus verteretur in gaudium. Unde sequitur: Haec cesset. « Notandum quod Maria quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eamdem dubitationem suam, quasi terga  Greg., tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirum utraq testamenta dum pari sensu incarnatum & mortiũ acresurrexisse dnm̃ nuntiat quasi
testa mentum prius ad caput & testam̃tum posterius ad pedes sedit requirunt angeli mariam dicentes:
mulier quid ploras dicit eis quia tulerunt dñm meum a monum̃to & nescio ubi posuerunt eum. ipsanãq
illius quam passus est ꝓnostro amore easdem lacrimas consolantur dum nobis redemptoris nr̃i speciem
pmittunt. angeli inter rogauerunt quid ploras quasi dixissent non estopus mortuũ plorare. quem
dm̃ sui corpus examimae a perte cotum sigrsans sicut omnes confite mur ihmxp̃m filium dĩ unicum
sepulta sit caro & nesciom quit ubi posuerunt eum. haec erat causa maior doloris quod nesciebat quo i r&
ad consolandum dolorem se dupeorip quer ̃ eumsraeceretcausa mdior doloris quo dnes ciebat quo iro¬

Expanded text:
quia nimirum utraque tesquia nimirum utraque testestamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sedet. Requirunt Mariam angeli dicentes: Mulier, quid ploras? Dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum a monumento, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namquillius quam passus est pro nostro amore, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. » Angeli interrogaverunt, Quid ploras? Quasi dixissent: Non est opus mortuum plorare, quem um vocans Domini sui corpus exanime, a parte totum significans; sicut omnes confitemur Jesum Christum Filium Dei unicum sepulta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam vener