comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in resurrectione uͦ illarũ gła dupplicat᷑. finitis nãqi
septem milib annorũ captiuitas humani genĩs ꝑ¬
fecte absoluetur. ⁊ totus fideliũ ppłs cũ xp̃o uero
ꝓtestore. ⁊ uero consolatore. id ẽ sp̃u sp̃u scõ ad patͥã
reu̾tetur. & corpora atq oꝑa uelut uxores ⁊ filii ad
animas redibunt: & tunc dupplici gaudio inet̾nũ
gaudebt̃. Hoc nos ad memoriam reuocamꝰ:. dii
relicto gradali in qͥnquagesimo alła freq̃ntamus.
Notandum aut̃ qͦd septuagesima a dm̃ca incipit᷑:
et in sabb̾o finit᷑. quia nr̃a captiuitas a mansione ꝑachsi
inchoauit. & ita ad fut᷑am requiem ꝑdurabit. Hec etiã
ꝑ decem ebdomadas extendit᷑. qͥa ꝑ decalogũ legis ad
inqua humani gen̾is expulsio a parachyso legit᷑. in
responsorio canit᷑. sicut ibi. In sudore uultu tui ues¬
ceris pane tuo. Ad laudes ido miserẽ mei ds̃. ⁊ confi¬
temini canit᷑: quorũ alt̾ de penitentia alt̾ de laude

Expanded text:
rrectione vero illarum gloria duplicatur. Finitis namque septem millibus annorum captivitas humani generis perfecte absolvetur, et totus fidelium populus cum Christo vero protectore et vero consolatore, id est Spiritu sancto, ad patriam revertetur, et corpora atque opera velut uxores et filii ad animas redibunt, et tunc duplici gaudio in aeternum exsultabunt. Hoc nos ad memoriam revocamus, dum relicto graduali in quinquagesima alleluia frequentamus. Notandum autem quod Septuagesima a Dominica incipit, et in Sabbato finitur, quia nostra captivitas a mansione paradisi inchoavit, et ita ad futuram requiem perdurabit. Haec enim per decem hebdomadas extenditur, quia per decalogum legis ad in qua humani generis expulsio a paradiso legitur, et in responsoriis canitur, sicut ibi, In sudore vultus tui vesceris pane tuo. Ad Laudes, ideo, Miserere mei, Deus, et Confitemini canimus, quorum alter de poenitentia, alter de laude
Abbreviated transcription (Latin):
ad ascensionẽ eiꝰ. qñ die p̾sentia sponsi gaudebant. On¬
que hic afficit᷑ merore tͥbulationis. Sex ebdomade¬
sex sunt etates hom̃is. id est. infantia. pueritia. ado¬
lescentia. tuuentus. senectus. decrepita. Quadragi¬
ta dies ẽ uetus ⁊ nouũ testam̃tum. ꝑ qͣtuor enĩ acci¬

Expanded text:
ad ascensionem ejus, quando de praesentia sponsi gaudebant. quae hic afficitur moerore tribulationis. Sex hebdomadae sunt aetates hominis, id est infantia, pueritia, adolescentia, juventus, senectus decrepita. Quadragesimus dies est Vetus et Novum Testamentum. Per quatuor enim acci
Abbreviated transcription (Latin):
septimanas. absqi cibo fuit: Tres cause.
ed querit᷑ cũ dũs. p̾t ephyphaniã ut puta
mox baptizatꝰ ieuinau̾i̾t. cur eccł̃ia ieuiniũ ante pascha
instituerit. S hoc ob tres causas fecit. Primo qͥa ante
pascha xͥ passio celebrat᷑. ut ei ꝑ afflctionem carnis ꝯ¬
patiat᷑. quatinus ei conregnare mereat᷑. Scd̾o ut qͥa
cumc̾ta ĩmo tempore nat᷑ali motu in libidinẽ ꝯcitant᷑.
ꝑ ieiuniũ ab impetu luxurie repͥmant᷑. Tercio qͥa il¬
lo tempore filii isrł t̾ram reꝓmissionis. intrauert̃:
brantes. cũ xͦ resurgamꝰ. ⁊ pꝰt hanc uita inet̾num c̃
eo regnemꝰ. Igit᷑ ꝑ tractus cantationem: significamꝰ
itineris fatigationem. Ut aut̃ nos sub potentima¬
nu dĩ humiliemꝰ: ideo flectamꝰ genua dicimꝰ. Et qͥa
p̃ceptum habemꝰ ut ꝓ regib & ꝓ omĩb qͥ in sublum¬
⁊ hominũ legimꝰ. ꝑ hebreã angłoꝵ lingua expͥmi¬
mꝰ. ꝑ latinã hominũ linguã innotescnro: d¬
Rbo quia it̾ angłos dm non.

Expanded text:
timanas absque cibo fuit . ed quaeritur, cum Dominus post Epiphaniam, ut puta mox baptizatus, jejunavit, cur Ecclesia ante Pascha instituerit jejunium. Sed hoc ob tres causas fecit. Primo, quia ante Pascha Christi passio celebratur, ut ei per afflictionem carnis compatiatur, quatenus ei conregnare mereatur; secundo, ut quia cuncta verno tempore naturali motu in libidinem concitantur, per jejunia ab impetu luxuriae reprimantur; tertio, quia illo tempore filii Israel terram repromissionis intraverunt, brantes cum Christo resurgamus, et post hanc vitam in aeternum cum eo regnemus. Igitur per Tractus cantationem, significamus itineris fatigationem. Ut autem nos sub potenti manu Domini humiliemus, ideo Flectamus genua dicimus. Et quia praeceptum habemus ut pro regibus et pro omnibus qui in sublimet hominum legimus, per Hebraeam angelorum linguam exprimimus, per Latinam hominum linguam innotescimus. Ergo quia inter angelos Dominum non
Abbreviated transcription (Latin):
te esurientes cibo caritatis resice: iusticiam sitientiᷤᷤ
script᷑e fluentis potare. scĩtate nudos uͥtutib uesti¬
re. in uiciis ⁊ errore uagos in hospitio sc̃e ꝯu̾satio¬
nis susciꝑe: in cibo inqͥtatis infirmos confessione
uisitare. carcẽ male ꝯsuetudinis inclusos penitẽ¬
tia redimẽ. deinde hec etiã corporalit᷑ ꝓximis im¬
¶pendere:

Expanded text:
tae esurientes cibo charitatis reficere; justitiam sitientes tae esurientes cibo charitatis reficere; justitiam sitientes Scripturae fluentis potare; sanctitate nudos virtutibus vestire: in vitiis et errore vagos in hospitium sanctae conversationis suscipere; morbo iniquitatis infirmos confessione visitare; carcere malae consuetudinis inclusos poenitentia redimere: deinde haec etiam corporaliter primis impendere.
Abbreviated transcription (Latin):
scripture aꝑiunt᷑. In pascha uelũ aufert᷑. ⁊ altaris orna¬
tus ab omi ppło ꝯspicit᷑. qͥa in resurrectione omĩa nu¬
da ⁊ aꝑta erunt. ubi beati regem głe in decore sũo ui¬
debunt. Ideo ⁊ in passione xͥ uelũ templi scindit᷑: qͥa ꝑ
eiꝰ mortẽ nob̾ celum ⁊ lib̾.uii. signaculis clausus aꝑit᷑.
Resurgens qͥppe uelam̃ abstulit: dũ eis sensum ut in¬
telligerent scripturas aꝑuit. ⁊ credentib celum pa
scilicet quadiagesime usq ad pascha abstinentie
ideo ascribuntur: qͥa septem modis peccata remittũ¬
t᷑. Primo ꝑ baptismũ. scd̾o ꝑ martyrium. t̾cio ꝑ elemo¬
sinam. quarto ꝑ debiti indulgentiã: qͥnto ꝑ p̃dicatio¬
ieiunamꝰ: qͥa in sex etatib peccamꝰ ⁊ ideo ꝑ sexoꝑa
euangłii. nc̃ satis fac̾e festinamꝰ. ⁊ quia xͥ menbra su¬
mꝰ. a nob̃ ipsis inciꝑe debemꝰ. Scilicet nos panem ui¬

Expanded text:
Scripturae aperiuntur. In Pascha velum aufertur, et altaris ornaScripturae aperiuntur. In Pascha velum aufertur, et altaris ornatus ab omni populo conspicitur, quia in resurrectione omnia nuda et aperta erunt, ubi beati Regem gloriae in decore suo videbunt. Ideo et in passione Christi velum templi scinditur, quia per ejus mortem in nobis coelum et liber septem signaculis clausus aperitur . Resurgens quippe velamen abstulit, dum eis sensum, ut intelligerent Scripturas aperuit, et credenilicet a Quinquagesima usque ad Pascha abstinentiae ideo ascribuntur, quia septem modis peccata remittuntur. Primo per baptismum, secundo per martyrium, tertio per eleemosynam, quarto per debiti indulgentiam, quinto per praedicatiojejunamus, quia in sex aetatibus peccamus, et ideo per sex opera Evangelii nunc satisfacere festinamus. Et quia Christi membra sumus, a nobis ipsis incipere debemus, scilicet nos panem vi
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑: quo archa a ppło uelabat᷑. h oc uelũ est templĩt¬
celũ mira uarietate depictum. rutilantib gẽmis
distinctum. Hoc nobis ꝓ uelo int̾ corporea ⁊ sp̾ua¬
lia suspendit᷑. quo xp̃c ⁊ illa suꝑna patͥa n̾c a nob̾
celat᷑. Postea celũ ut liber cõplicabitur. ⁊ ut tento
rium colliget᷑. ⁊ t̾c facies dũi nobis reuelabit᷑. ⁊ ce¬
iestis gła denudabit᷑. Ex collocutione etiã diuinu a
facies moysi erat ut sol splendida. Quelam̃ ante
se suspendit: ut ppłs eũ intendẽ possit. facies głifi¬
cata est sacra scriptura. Uelam̃ qͦd faciem oꝑuit
est carnalis obseruantia que intelligentiã legis uelauit.
Hoc uelamen est acchuc suꝑ corda iuideoꝵ positũ.⁊ ideo ñ
ualent uidẽ splendidũ legis sensum. Et qͥa myffium
script᷑e in hoc tempore a nob̃ uelat᷑: ideo ueluni ante
oculos nr̃os in his dieb extendit᷑. Sacerdos ⁊ pauci
pͦt uelũ ingrediunt᷑. qͥa paucis doctorib tantũ iysfia

Expanded text:
debatur, quo arca a populo velabatur: hoc velum est coelum mira varietate depictum rutilantibus gemmis distinctum; hoc nobis pro velo inter corporea et spiritualia suspenditur, quo Christus et illa superna patria nunc a nobis celatur. Posigetur, et tunc facies Domini nobis revelabitur, et coelestis gloria denudabitur. Ex collocutione etiam divina facies Moysi erat ut sol splendida. Qui velamen ante se suspendit, ut populus in eum intendere posset . Facies glorificata est sacra Scriptura. Velamen, quod faciem operuit, est carnalis observantia, quae intelligentiam legis velavit. Hoc velamen est adhuc super corda Judaeorum positum, et ideo non valent videre splendidum legis sensum. Et quia mysterium Scripturae in hoc tempore a nobis velatur, ideo velum ante oculos nostros in his diebus extenditur. Sacerdos et pauci post velum ingrediuntur, quia paucis doctoribus tantum mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
decti. hore baptizati pueri. Cereus &̃ colũpnam ig
ante neophitos portat᷑ ad baptismũ: qͥa colũpna ig¬
nis ferebatur ante ppłm ad mare rubrũ. qͦd p̾figa¬
bat daptismũ. Sicut scriptũ est. Om̃s baptizatist̃
hn iuibe ⁊ in mari. Cereũ bñdici ⁊ orimꝰ p̃ ꝯflitiut.

Expanded text:
electi, horae baptizati pueri. Cereus etiam columnam ignante neophytos portatur ad baptismum, quia columna ignis ferebatur ante populum ad mare Rubrum, quod praefigurabat baptismum, sicut scriptum est, Omnes baptizati sunt in nube et mari . Cereum b
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ut gͦ redire possimꝰ penitentiam in cine & ci¬
sitio agimꝰ. Et qͥa repatͥare contendimꝰ. & hostes nob̃
mitin̾e̾ obsiste̾ nouintus. ideo arma nr̃a qͦd ẽ. humi¬
hatio. oratio. afflictio sustollimꝰ. ut contͣ sp̃ualia neqͥti
cpugnare possimꝰ. Cum gͦ hac die ꝓcessionem facimꝰ.
quasi hostib armati ad pugnam obuam imꝰ. Ideo
autem ieiuniũ feria qͣrta inchoamꝰ. qͥa xp̃m eadie su¬
uadragesima. De

Expanded text:
ris. Ut ergo redire possimus, poenitentiam in cinere et ciris. Ut ergo redire possimus, poenitentiam in cinere et cilicio agimus. Et quia repatriare contendimus, et hostes nobis in itinere obsistere novimus, ideo arma nostra, quod est humiliatio, oratio, afflietio, sustollimus, ut contra spiritualia nequitiae pugnare possimus. Cum ergo hac die processionem facimus, quasi hostibus armati ad pugnam obviam imus. Ideo autem jejunium feria quarta inchoamus. CAP. XLIV.uadraginta de
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtuor ordines in iudicio fut᷑os p̾dicit. scił unull
dicantium. ut sunt ꝑfecti. aliũ ꝑ uidiciũ saliũ¬
dorum. ut coniuigati. t̾cium. dampnandotu. i
fideles bonis oꝑib uacui. quartũ sñ iudiciõ
ꝑeuntiũ. ut sunt increduli Quatuor auicai¬
deo quoq.iiii.dies abstinet. quia quatuor cal¬
sas luget. uideł qͦd ppt̾ escam de paradiso eutł¬
tam meret. &e qd inhoc gtilio se cibo beliali s¬
digere
digre dolet. &e qͦd pꝰt hane uitã se ad tartara duci timet: &
& in regno celesti cũ electis non gaudet. Ideo nichilonimꝰ
quatuoi dieb se macerati: ut ꝑ quatuor uͥtutes scilicet.
ꝓrudentiam. fortitudinẽ. iusticiam. temꝑantiã. quali
q̃tuor columpnis sequens ierunium fulciat. qͥtinꝰ aĩa
que qͥtuor mortib scilicet. cogitationis. locutionis. oꝑa¬
tionis impenitudinis. se addixerat. ꝑ custodiam quatu
expulsionis nr̃e de parachso ad memoriam re¬
aucimꝰ. quo dictum ẽ. puluis es & in puluerẽ reu̾te¬

Expanded text:
quatuor ordines in judicio futuros praedicit: scilicet unum judicantium, ut sunt perfecti; alium per judicium salvandorum, ut conjugati; tertium damnandorum, ut infideles bonis operibus vacui; quartum sine judicio pereuntium, ut sunt increduli. Ideo etiam quatuor dies abstinet, quia quatuor causas luget, videlicet quod propter escam se de paradiso ejectam moeret, et quod in hoc exsilio se cibo bestiali indigere d post hanc vitam se ad tartara duci timet, vel quod in regno coelesti cum electis non gaudet. Ideo nihilominus quatuor diebus se macerat, ut per quatuor, scilicet prudentiam, fortitudinem, justitiam, temperantiam, quasi quatuor columnis sequens jejunium fulciat, quatenus anima quatuor mortibus, scilicet cogitationis, locutionis, operationis, impoenitudinis, se addixerat, per custodiam quatuoexpulsionis nostrae de paradiso ad memoriam reducimus, quo dictum est: Pulvis es, et in pulverem reverte
Abbreviated transcription (Latin):
draguita annos expͥmimꝰ. quib ppłm di ab egypto ad
patͥam redisse cognoscimus. S & nr̃am reu̾sionem reco¬
limꝰ. qua de hoc mundo ad suꝑnã patriam tendimꝰ.
fili qͥppe ifrł longo tempore in egypto sub pharaone
seruierunt. s ꝑ moysen lib̾ati. quadraginta annis. he¬
mum transiert̃. pastum de celo. potum de tr̃a petra
habuert. & sic ad t̾ram lacte & melle manantem ꝑue¬
nerunt. Ita & nos longo tempore sub diabolo in hoc mũ
narium numerum conficunt. ad paradisũ reu̾ti
debeniꝰ : ut corpore xͥ pasti.⁊ sangͥne euis potati. ad
tram lac ⁊ mel fluentẽ scilicet regione uiuar uiuo

Expanded text:
s exprimimus, quibus populum Dei ab Aegypto ad patriam rediisse cognovimus; sed nostram reversionem recolimus, qua de hoc mundo ad supernam patriam tendimus. Filii quippe Israel longo tempore in Aegypto sub Pharaone servierunt, sed per Moysen liberati quadraginta annis eremum transierunt, pastum de coelo, potum de terra habuerunt, et sic ad terram lacte et melle manantem pervenerunt. Ita et nos longo tempore sub diabolo in hoc mundnarium numerum conficiunt ad paradisum reverti debemus, ut corpore Christi pasti, et sanguine ejus potati, ad terram lac et mel fluentem, scilicet regionem vivorum, p
Abbreviated transcription (Latin):
Nnus.
quatuor temꝑib scił. uere. estate. autumno
g ab aliis rebus. ita a dieb decimas damus: dũ.xl.
liud. Homo subsistit ex qͣtuor elem̃tis: lex aut̃ inde¬
cẽ p̃ceptis. Qͥagͦ qͣͥtuor qͣlitatib dĩ p̾cepta p̾tiumꝰ.¬

Expanded text:
nnus quatuor temporibus, scilicet vere, aestate, autumno,ergo ab aliis rebus, ita a diebus decimas damus, dum quadliud: homo subsistit ex quatuor elementis. Lex autem in decem praeceptis, quia ergo quatuor qualitatibus Dei praecepta p
Abbreviated transcription (Latin):
namq ⁊ cõmoiusti tͥbulationẽ. Iubilate uͦ sonat
gaudii iubilationem. Item. Qui habitat. ⁊ ad
te leuaui merorem. Qui confidunt p̾fert leticie
canorem. Simiłr sepe expugnauer̃t. ⁊ ds̃ ds̃ ms̃
iͥsticiam. Laudate uͦ hẏmnizat leticiam. Quia
si hic nos confessione ⁊ penitentia affligimꝰ: in re¬
surrectione gaudiũ cũ sc̃is habebimꝰ. Post.lx.an
nos cyrus qui et xp̃c regnauit. babylonicũ sͥ reg

Expanded text:
et Commovisti tribulationem. Jubilate vero sonat gaudii jubilationem. Item Qui habitat, et Ad te levavi, moerorem, Qui confidunt praefert laetitiae canorem. Similiter Saepe expugnaverunt, et Deus, Deus meus, tristitiam, Laudate vero hymnizat laetitiam, quia, si hic os confessione et poenitentia affligimus, in resurrectione gaudium cum sanctis habebimus. Post sexaginta annos Cyrus, qui rex regnavit Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
cursum figuralit̃ celebrat: quib se ad futura festra
instigat. uideł. septuagesimam in qua recolit suã
in hoc mundo ꝑegͥnationem. quad ragesimã inqͣ
ꝯmemorat suam resurrectionẽ. pascha seu qͥngua¬
gesimã in qua ad memoriam reuocat patrie receptione
a septuaginta denoninat᷑. qͥa ab hac dñica
usq in sabb̃m paschalis ebdomade. septuaginta dies
numant᷑. ꝑhos aut̃ septuaginta dies .lix. annos ex¬
pͥmimꝰ. quid ppłm li in babylone captiuũ cogno¬
umꝰ. ꝑ quos septuagies centenos annos. id est sep¬
tẽ miliũ annos ꝯmemoramꝰ: quib nos in huiꝰ mũ¬
di exilio captiuos deploramꝰ. Nabugodonosor qͥppe¬

Expanded text:
cursum figuraliter celebrat, quibus se ad futura festa cursum figuraliter celebrat, quibus se ad futura festa instigat, videlicet Septuagesimam, in qua recolit suam in hoc mundo peregrinationem; Quadragesimam, in qua commemorat suam reversionem; Pascha seu quinquagesimam, in qua ad memoriam revocat patriae receptionea septuaginta denominatur, quia ab hac Dominica usque in Sabbatum paschalis hebdomadae septuaginta dies numerantur. Per hos autem septuaginta dies septuaginta annos exprimimus, quibus populum Dei in Babylone captivum cognovimus, per quas septuagies centenos annos, id est septem millium annos commemoramus, quibus nos in hujus mundi exsilio captivos deploramus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ natiuitas dñi uł festiuitas sc̃orũ
celebretur. s more iudaico scd̾m lune cursum o¬
seruetur. p̃sertim cũ legale pascha fuerit ueri um
cha. & eccłia agnita ui̾tate tendens ad spũalia. cun¬
ta respuat legalia. S sciendũ ẽ qͦd sicit hebraicis
qͥppe qui ad uisum nr̃m ẽ ĩmutabilis: gerit typu
.x. qui ẽ sol iusticie. spleridore ditatis ĩ cõmuitabills
Et quia scd̃m huiꝰ cursum natiuitas dñi edebia¬
tur. id circo annuatĩ non mutat᷑. Sstelle quoq q̃
ĩmutabilit̾ regnant. ⁊ ideo annuatim illorũ naa¬
licia celebrat. Et quia quedam stelle p̃ aliis suis
clariores: ideo quasdam festiuitates p̃ aliis agl̃
celebi¬
edebriores. & quia diu̾sis horis stelle in nocte oriuntur
idco diu̾sis temporib sc̃orũ sollempnia in anno agũ¬
tus. Luna uͦ que iugit̾ crescere uł decrescẽ cernit᷑.
p̃sentem ecełiam figurat: que adhuc indefectu huiꝰ
uite exulat. Hec scił eccłia tres festiuitates scd̾m lune

Expanded text:
 vel festivitas sanctorum celebretur, sed more Judaico secundum lunae cursum observetur, praesertim cum legale Pascha veri fuerit umbcha, et Ecclesia agnita veritate tendens ad spiritualia cuncta respuat legalia. Sed sciendum est quod sicut Hebraicus quippe, qui ad visum nostrum est immutabilis, gerit typum Christi, qui est sol justitiae, splendor divinitatis immutabilis. Et quia secundum hujus cursum Nativitas Domini celebratur, idcirco annuatim non mutatur. CAP. XXXV.-- immutabiliter regnant, et ideo annuatim illorum natalitia celebrantur. Et quia stellae prae aliis sunt clariores, ideo quasdam festivitates prae aliis agimus celebEt quia a diversis horis stellae in nocte oriuntur, ideo diversis temporibus sanctorum solemnia in anno agut. Luna, quae jugiter crescere vel decrescere cernitur, praesentem Ecclesiam figurat, quae adhuc in defectu hujus vitae exsulat. Haec Ecclesia tres festivitates secundum lunae
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc dupplex gaudium habuerunt:¬
abugo donosor est diabolus. babylon. hic
mundus. uł infernus. iherłm paradisus.
Qui nabugo donosor ppłm ab iherłm capturũ in
babylonem dux̃. dũ diabolus humanũ genꝰ de
paradiso inhunc mundũ sedux̃. Popłs septuagĩ¬
ta annis in babylone dura seruitute oppͥmebat᷑.
i humanũ genꝰ septuagies centũ annis in mũ¬
do uł in inferno affligebat᷑. Populus aut̃ musicas
artes uł cantũ leticie int̾miserat. merore & ieui¬
niis se afficiebat. ⁊ genus humanũ gaudiũ ⁊ le¬
diciam amiserat. in tͥsticiam ⁊ miseriam incide¬
rat. Et quia hoc nunc recolimꝰ. ideo gła in ex¬
ceasis ⁊ alł̃a qͦd est cantus leticie ĩtmitimnus.
Et̃ quia ipsi lugubri ueste utebant᷑. i deo nos dalmati¬
cis. & subdiacolib que sunt sollempnes uestes non u¬
timͦ. ꝑ cantum tractusi gemitũ dure seruitutis expͥ¬
mimꝰ. Et notandũ quod duo tractus. tͥsticiam. t̾ciuᷤᷤ¬

Expanded text:
 tunc duplex gaudium habuerabuchodonosor est diabolus; Babylon hic mundus vel infernus, Jerusalem paradisus. Qui Nabuchodonosor populum ab Jerusalem captivum in Babylonem duxit, dum diabolus humanum genus de paradiso in hunc mundum seduxit. Populus, LXX annis in Babylonia dura servitute opprimebatur, et humanum genus septuagies centum annis in mundo vel in inferno affligebatur. Populus musicas artes vel cantum laetitiae intermiserat, moerore et jejuniis se afficiebat; et genus humanum gaudium et laetitiam amiserat, in tristitiam et miseriam inciderat. Et quia hoc nunc recolimus, ideo Gloria in excelsis, et alleluia, qui est cantus laetitiae, intermittimus. Et quia ipsi lugubri veste utebantcis et subdiaconalibus, quae sunt solemnes vestes, non utimur. Per cantum Tractus gemitum durae servitutis exprimimus. Et notandum quod duo Tractus tristitiam, terti
Abbreviated transcription (Latin):
ũtitur: & ipsa gaudentib angłis associabitur.
hoc & in cet̾is responsoriis ⁊ antipħ notatur. Qͦd an¬
tem in laudate dũm de celis freq̃ntius alła conci¬
nit᷑. hoc significat qͦd fideli anime hinc migranti
achoro angłorum & scõrum cũ cantu leticie occurrit᷑.
Significat etiam quod indie iudicii scĩ & angłi om̃s in
unum ꝯuenunt: & in scłm scłi deo iubilabunt. Por¬
ro tempus a septuagesima usq pascha quo alła
int̾mitit᷑. nos expͥmit: qui hic in labore & tristicia
relinquimͦ. Pascha aut̃ quando alła cantatur. ild̾
tempus iunuit. quo quisqi de hoc labore migrans
gaudentib angłis associat᷑. Tempus uͦ a pascha us¬
qi pentecosten inquo duo alła canurt᷑: significat
qͦd post resurrectionem dñi om̃s electi corpore & aĩ
inet̾num głabuntur.D¬

Expanded text:
titur, et ipsa gaudentibus angelis associabitur. Hoc et in caeteris responsoriis etiam notatur. Quod autem in Laudate Dominum de coelis frequentius alleluia concinitur, hoc designat, quod fideli animae hinc migranti a choro angelorum et sanctorum cum cantu laetitiae occurritur. Significat etiam quod in die judicii sancti et angeli omnes in unum conveniunt, et in saeculum saeculi Deo jubilabunt. r tempus a Septuagesima usque ad Pascha alleluia intermittitur; nos exprimit, qui hic in labore et tristitia relinquimur. Pascha autem, quando alleluia canitur, illud tempus innuit quo quisque de hoc labore migrans gaudentibus associatur. Tempus vero a Pascha usque Pentecosten, in quo Domino alleluia canuntur, significat quod post resurrectionem omnes electi corpore et anima in aeternum gloriabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
trib partib mundi. scił. asia. affrica. europa coli
uoluit. Ideo hoc ꝑ stellam fieri uoluit. qͥa ꝑ sacram
scͥpturam ppłm conu̾ti uoluit. Ideo in duodecimo
die a natuitate sua hoc fieri uoluit. qͥa ꝑ duode¬
cm apłos mundũ attrahere uoluit. Propt̾ tres
iusticiã impleret. scd̃o ut ioħis baptisiũ ꝯpro¬
baret. t̾cio ut aquas nobis scĩficaret. Ideo aut̃
pt triguita annos baptitari. ⁊ tunc p̃dicare uo¬
luit. qͥa nos adepta scientia in ꝑfecta etate ppłm
doce uoluit. Ideo uͦ a iohanne non ab alio bapti¬
zari uoluit. qͥa ab illo testimoniũ ad ppłm hab̾e
uoluit. qͥa uidelicet ppłs iudeorũ illi ut ꝓpħe cre¬
didit. In hac nocte inuitatoriũ non cantamꝰ. qͥa
subdolam herodis inuitetionẽ cũ magis decli¬
tempore flum̃ baptismatis ciuitatem dĩ scilicet
eccł̃iam letificasse cognouimꝰ. Ideo in t̾cio noc¬
turno alła frequentamꝰ. qͥa in t̾cio tp̃r ꝑ baptis¬

Expanded text:
tribus partibus mundi scilicet Asia, Africa, Europa, coli tribus partibus mundi scilicet Asia, Africa, Europa, coli voluit. Ideo hoc per stellam fieri voluit, quia per sacram Scripturam populum converti voluit, ideo in duodecimo die a nativitate sua hoc fieri voluit, quia per duodecim apostolos mundum attrahere voluit. Propter tres impleret: secundo, ut Joannis baptismum comprobaret: tertio, ut aquas nobis sanctificaret. Idcirco autem post triginta annos baptizari, et tunc praedicare voluit, quia nos adepta scientia in perfecta aetate populum docere voluit. Ideo vero a Joanne, non ab alio, baptizari voluit, quia ab illo testimonium ad populum habere voluit, quia videlicet populus Judaeorum illi, ut prinis. In hac nocte invitatorium non cantamus, quia subdolam Herodis invitationem cum Magis declis, quia tertio tempore flumine baptismatis civitatem Dei, scilicet Ecclesiam, laetificasse cognovimus. Ideo in tertio nocturno Alleluia frequentamus, quia in tertio tempore per baptis
Abbreviated transcription (Latin):
ila die gentib est tenelatus. & pꝰt triginta annos eadẽ
aic in iordane baꝑtiratus. & in reuoluto anno ipso die
ꝑaque inuinũ ꝯu̾sionem ad nuꝑtias ds̃ mancfesta¬
tis. Ideo epẏphania uł theophania appellat᷑. qͦd
aparitio uł manifesta ostenfio int̾pretat᷑. Tradit᷑
etiã qͦd hac die qͥnq milia hominũ de qͥnq ꝑani¬
b dñs satiauerit. Itaq in pͥmo nocturno stelle
tiratio. Insacram̃tis misse agit᷑. aque in iunũ ꝯ¬
sumus ⁊ oroastres rex. magicã artem inuenit.
de cuiꝰ semine balaam extitit. qui de xp̃o hoc
predixit. Orietur stella ex iacob. & exurget homo
de ifrł. Ex huiꝰ ꝓgenie hii magi fuerunt. qui ad
dñm cũ munerib uenert̃. Magi aut̃ sunt dicti
quasi mathemathici. scił in stellis ꝑiti. Ideo ant
dñs ab his queri uoluit. qͥa testimonium a sapi¬
entib huiꝰ mundi habere uoluit. quib & ppłs gen¬
tium credidit. Ideo uͦ a trib inueniri uoluit. qͥa a

Expanded text:
la die gentibus est revelatus; et post triginta annos eadem die in Jordane baptizatus, et revoluto anno ipsa die per aquae in vinum conversionem ad nuptias Deus est manifestatus. Ideo Epiphania vel Theophania appellatur, quod apparitio vel manifestatio aut ostentio interpretatur. Traditur enim quod hac die quinque millia hominum de quinque panibus Dominus satiaverit. Itaque in primo nocturno stellae tizatio. In sacramentis missae agitur aquae in vinum cmus Zoroaster rex magicam invenit, de cujus semine Balaam exstitit, qui de Christo hoc praedixit: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo de Israel . Ex cujus progenie hi Magi fuerunt, qui ad Dominum cum muneribus venerunt. Magi autem sunt dicti, quasi mathematici, scilicet in stellis periti. Ideo autem Dominus ab his quaeri voluit, quia testimonium a sapientibus mundi habere voluit, quibus et populus gentium credidit. Ideo vero a tribus inveniri voluit, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
o reducitur. sic fidelis anima de carne assumpta. per
angłos in celestes thesauros cũ gaudio ꝑducit᷑. Per
hoc aut̃ qͦd sequit᷑ reu̾taris ad nos cũ gandio. pas¬
chale quidem tempus expͥmit᷑. quo xͥ resurrectio

Expanded text:
o reducitur , sic fidelis anima de carne assumpta per o reducitur , sic fidelis anima de carne assumpta per angelos in coelestes thesauros cum gaudio perducitur. Per hoc autem quod sequitur, Revertaris ad nos cum gaudio, paschale quidem tempus exprimitur, quo resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
es dicit᷑. Ideo aut̃ ad uesꝑam hoc est infine dici
alł deponit᷑. qͥa in fine uite pꝰt laborem uniusqͥs¬
q ad requiẽ cũ cantu angłoꝵ. fertur. Siuͦ in
nocturnali officio deponit᷑. tunc illud in nuit᷑
q̃d eccłia inquolibet fideli de nocte huiꝰ laboriose
uite cũ cantii leticie educitur. & ad illã uitã uͥẽ
splendor & lux ꝑpetua. ⁊ sine fine letitia ꝑducit.
Quod ideo in dm̃ica nocte agit᷑. qͥa ꝑ resurrectio¬
nem xͥ gaudiũ nc̃ animab datur. qͦd infut᷑a re¬
surrectione ꝑficietur. hoc totũ in refponsorio
representat᷑. dũ sic cantat᷑. Dũ p̾sens est scilicet eccłia m
actiua uita. imitat᷑ illam uidelicet ĩ contemplatiua ui¬
ta. quã desiderat. dũ toto adnisu ad eam anhelat. dũ
se subduxerit scił ab hac uita in ꝑpetuũ. coronata tri¬
umphat ante dñm in beata uita. Et in illo respon¬
sorio. Angłs dñi comitet᷑ tecũ reu̾tere in thesauros
tuos: quia sicut tobias ꝑ angłm deducit᷑. & cũ gaudi¬

Expanded text:
ies dicitur. Ideo autem ad vesperam, hoc est in fine diei, alleluia deponitur, quia in fine vitae post laborem unusquisque ad requiem cum cantu angelorum fertur. Si vero in nocturnali officio deponitur, tunc illud innuit quod Ecclesia in quolibet fideli de nocte hujus laboriosae vitae cum cantu laetitiae educitur, et ad illam vitam, ubi est splendor et lux perpetua, et sine fine laetitia perducitur. Quod ideo in Dominica nocte agitur, quia per resurrectionem Christi gaudium nunc animabus datur, quod in futura resurrectione perficietur; hoc totum in responsorio repraesentatur, dum sic cantatur: Dum praesens est, scilicet Ecclesia in activa vita imitatur, illam videlicet in contemplativa vita, quam desiderant, dum toto annisu ad eam anhelant. Dum se subduxerit, scilicet ab hac vita, in perpetuum coronata triumphat ante Dominum in beata vita. Et in illo responsorio, Angelus Domini comitetur tecum, revertere in thesauros tuos, quia sicut Tobias per angelum deducitur, et cum gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
tica uł subtile non portant᷑. qͥa idẽ chorus infanti¬
um ad inferna descendisse memorat᷑. Si illoꝵ festim¬
tas in dñica die euenĩt. omĩa de illis ut de aliis sc̃s¬
dicimꝰ. agimꝰ. qͥa in resurrectione dñi eos sc̃is associ¬
atos credimꝰ. In octaua quoq illoꝵ alła ⁊ alia can¬
mꝰ. qͥa ꝑacta xp̃i resurrectione eos ingaudio receptos
de innocentib canit᷑. qͦd nũqͣm nisi in passione dm̃
sint̾mittit᷑.¬
totũ offm̾m de scã maria agimꝰ. qͥa indie partꝰ sui
ꝓpt̃ filii sui celebritatẽ de ea fac̾e non potiumꝰ. Hoc
aut̃ significat sixp̃o in hac uita deuoteseruiamꝰ
in octaua. scilicet fut᷑a uita. de eccłiȩ głificatione qͥn

Expanded text:
tica vel subtile non portatur, quia idem chorus infanttica vel subtile non portatur, quia idem chorus infantum ad inferna descendisse memoratur. Si illorum festivitas in Dominica evenerit, omnia de illis, ut de aliis sanctis agimus, quia in resurrectione Domini eos sanctis associatos credimus. In octava quoque illorum Alleluia et alia canimus, quia facta Christi resurrectione eos in gaudio receptos de Innocentibus canitur, quod nunquam nisi in passione Domini intermittiturtotum officium de sancta Maria agimus, quia in die partus sui propter filii sui celebritatem ea facere non potuimus. Hoc autem significat si Christo in hac vita devote serviamus, in octava s
Abbreviated transcription (Latin):
die quasi ꝓ uictoria hic agonitheta coronat᷑. unde
& stephanꝰ id est coronatꝰ congrue nominat᷑. Huiꝰ diẽ ib̾
leuithalis ordo celebrẽ ducit. qͥa stephanꝰ pͥmꝰ diaco¬
nus fuit: De sc̃o iohanne euanglista.
ormitio sc̃i ioħ̃is euangłiste ẽ in natiuitate
Sc̃i ioħis baptiste. s quia a cͤelebre officiũ illic aginon
potuit. hic eccłia eiꝰ festum coli instituit. qn ab exilio re¬
diit. uł ipsius eccłia dedicata extitit. In cantu de scõ
iohanne amantes imnitam᷑. qͥ amicos suos cantib effer
scripserat. Hunc diẽ sacerdotalis ordo ideo festiui
agit. qͥa ipse p̾cipue u̾bo & exemplo sacer dotium
extulit. dũ latronẽ quendã etiã sac̾dotio p̾fecit.¬
& gła in excelsis & alla de innocentib non can¬
tamus. matres illoꝵ imitam᷑. qͦs in tͥsticia fuisse non
dubitamꝰ. Ideo etiã cantꝰ leticie ñ cantat᷑. & dalma¬

Expanded text:
die quasi pro victoria hic agonotheta coronatur. Unde die quasi pro victoria hic agonotheta coronatur. Unde et Stephanus, id est corona, congrue nominatur. Hujus diem ideo Levitarum ordo celebrem ducit, quia Stephanus primus diaconus fuiDormitio sancti Joannis evangelistae est in nativitate sancti Joannis Baptistae; sed quia ob celebre officium illic agi non potuit, hic Ecclesia ejus festum coli instituit, quando ab exsilio rediit, vel ipsius ecclesia dedicata exstitit. In cantu de sancto Joanne imitamur amantes, qui amicos suos cantibus efferrscripserat. Hunc diem sacerdotalis ordo ideo festivum agit, quia ipse praecipue verbo et exemplo sacerdotium extulit, dum latronem quemdam etiam sacerdotio praefecit.ria in excelsis, et Alleluia de Innocentibus non cantamus, matres illorum imitamur, quas in tristitia fuisse non dubitamus. Ideo etiam cantus laetitiae non cantantur, et dalma
Abbreviated transcription (Latin):
ideo in t̾cio nocturno eccłia freq̃ntiꝰ alła in an¬
tipħis canit. ꝑ euangłia pastoꝵ narratio declara¬
t̃. ꝑ qͦs natiuitas xͥ manifestat᷑. Solent mulieres
parturientẽ uisitare. & ei xenia deferre. Has in
lamꝰ. qͥa u̾bũ in effabilit̾̃ carnẽ factũ collaudamꝰ.
laudamꝰ. rep̾sentat nobis horã. qua natꝰ ẽ xp̃c.
deo mox missam subiungimꝰ. inqͥ gła in excelsis c̃
angłis canimꝰ. & natũ ꝓ nobis sacrificiũ offumis. stꝰ
missam eugłm liber genãtionis legit᷑. in qͦ uelut li¬
nea ad hamũ ꝯtexit᷑. qͦ leuiathan de humano gene̾
extrahit᷑. Hic quidã te d̾m laudamꝰ canunt. qͥa se de
faucib leuiathan extractos plaudunt:
suo ac lib̾atori suo cantica in matutinis laudi¬
b ꝯcunt. In missa que sequit᷑ laus pastor celebra¬
t᷑. qua inuentꝰ dñs ab eis laudat᷑. In t̾cia missa que
t̃cia hora cantat᷑. eiꝰ natiuitas a patre sollempnira
palestra imitat᷑. in qua ꝓ corona certat᷑. In officio de

Expanded text:
n antiphonis canit. Per Evangelia pastorum narratio declaratur, per quos nativitas Christi manifestatur. Solent mulieres parturientem visitare, et ei xenia deferre; has in lamus, quia Verbum ineffabiliter carnem factum collaudamus. laudamus repraesentat nobis horam qua natus est Christus, deo mox missam subjungimus, in qua Gloria in excelsis cum angelis canimus, et natum pro nobis sacrificium offerimus. Post missam Evangelium Liber generationis legitur, in quo velut linea ad hamum contexitur, quo Leviathan de humano genere extrahitur. Hic quidam Te Deum laudamus canunt, quia se de faucibus Leviathan extractos plaudunt. suo ac Liberatori suo cantica in matutinis laudibus concinit. In missa quae sequitur, laus pastorum celebratur, qua inventus Dominus ab eis laudatur. In tertia missa, quae tertia hora cantatur, ejus nativitas a patre solemnizaturpalaestra imitatur, in qua pro corona certatur. In officio de
Abbreviated transcription (Latin):
hic in exilio laborat. alt̾am qua in celesti pa¬
tria grultat. Spacium gͦ a natiuitate dñi usꝙ ad
septuagesimã illud tempꝰ significat. quo qͥs q
fidelis ad regen̾ationẽ suã in p̾senti uita ꝓ xp̃o
desudat. Unde in illo tempore alła cantatur.
quia in hac uita ꝓ spe et̃ne leticie certat᷑. Sab¬

Expanded text:
m quae in coelesti patria exsultat. Spatium ergo a Nativitate Domini usque ad Septuagesimam illud tempus significat quo quisque fidelis post regenerationem in praesenti vita pro Christo desudat. Unde et illo tempore alleluia cantatur, quia in hac vita pro spe aeternae laetitiae certatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
a defut᷑a essent. Postqͣm ille ꝑ passionem ad xp̃m
migrauit. mulier ut ab eo didicerat fecit. ⁊ in omĩb bo¬
eccłiȩ eleuat᷑. Huiꝰ sedem ideo annuatĩ festiue recoli¬
mꝰ. ut ꝑ eum sedes riobis in celo p̃parenus. De sale¬

Expanded text:
a desitura essent. Postquam ille per passionem ad Christum a desitura essent. Postquam ille per passionem ad Christum migravit, mulier, ut ab eo didicerat, fecit, et in omnibus boEcclesiae levatur, hujus sedem ideo annuatim festive recolimus, ut per eum sedes nobis in coelo praeparetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ypapanti d̾r obuiatio. qͥa illa die symeon & anna
xp̃o obuiauert dũ eũ maria & parentes ad tem¬
utta a uicus cͥcumcidam᷑: pꝰt cõpletionem decalogi le¬
gis. ꝑ quatuor euangłia inceleste templum intͦducemꝰ.
Cum hac die ꝓcessionem agnus. quasi dño cũ syme¬
one ⁊ anna occurrimꝰ. Quod uͦ hodie ꝓcessionem c̃
luminibus facimꝰ. hoc exmore gentilium suscepi¬
mꝰ. quos in hoc mense ciuitates cũ luminib lustra
delas in figura xͥ manib tenentes clamamꝰ. Susce
festo sce marie agimꝰ. ut cũ qͥnq prudentibus uir¬
lestem urbem intremꝰ. Mulieres in hoc sc̃am ma¬
riam imitant᷑. quod pꝰt partũ transactis quadra¬
ginta diebus. eccliam ingrediuntur. qͥa celeste tẽ¬
uł animalibus accendit uł elemosinas tribuit. ipso
martyre instituente iniciũ sumpsit. Qͥ beatus pon
⁊ quedam mulier ei escas cũ lumine deferret. do¬
cuit illam ut eo occiso lumen in memoriam ipsiꝰ
faceret. elemosinam erogaret. ⁊ numqͣ. ei neccessari¬

Expanded text:
Ypapante dicitur obviatio, quia hac die Simeon et Anna Christo obviaverunt, dum eum Maria et parentes ad temvita a vitiis circumcidamur, post completionem decalogi legis per quatuor Evangelia in coeleste templum introducemur. Cum hac die processionem agimus, quasi Domino cum Simeone et Anna occurrimus. Quod hodie processionem cum luminibus facimus, hoc ex more gentilium suscepimus quos in hoc mense civitatem cum luminibus lustrasdelas in figura Christi manibus tenentes clamamus: Suscefesto sanctae Mariae agimus, ut cum quinque prudentibus virlestem urbem intremus. Mulieres in hoc sanctam Mariam imitantur, quod post partum transactis quadraginta diebus ecclesiam ingrediuntur, quia coeleste temvel animalibus accendit, vel eleemosynas tribuit, ipso martyre instituente initium sumpsit. Qui beatus pone jaceret, et quaedam mulier ei escas cum lumine deferret, docuit eam ut, eo occiso, lumen in memoriam ipsius faceret, eleemosynam erogaret, et nunquam ei necessari
Abbreviated transcription (Latin):
atalicia sc̃õrũ ideo celebrant᷑. quia de hoc mũ¬
do in et̾nam uitã ꝑ mortẽ nascebant᷑. Ocͥtaue
uero illor. ideo colunt᷑. quia in octaua id est in re
habebat᷑ celebris. ob triplicẽ tͥumphũ angni
cesaris. Hanc eandẽ dic̃. quã epẏphaniã dñĩ uo¬
camꝰ. ob tres causas celebramꝰ. qͥa dñs stella duce

Expanded text:
atalia sanctorum ideo celebrantur, quia de hoc mundo in aeternam vitam per mortem nascebantur. Octavae vero illorum ideo coluntur, quia in octava, id est in reshabebatur celebris ob triplicem triumphum Augusti Caesaris. Hanc eamdem diem, quam Epiphaniam Domini vocamus, ob tres causas celebram
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ cantat᷑. a qͥb pastores uł potiꝰ om̃is ppłs ad ad
orandũ xp̃m natũ inuitat᷑. Cũ in tͥb psalmis gau¬
dentes psallimꝰ. in lectione ꝑ oracula ꝓpħarũ plau¬
dimꝰ. in responsoriis cũ angłis canimꝰ. Que respon¬
soria rep̃sentant cuncta in celis ⁊ in t̾ris ꝑ hanc na¬
tiuitatẽ instaurata:⁊ infernalia dãpnata. In pͥmo res¬
ponsorio in qͦ gaudet exercitꝰ angłoꝵ. cantat᷑ re¬
stauratio celestiii. In scd̾o inqͦ pax uera descendit.
cantat᷑ reparatio t̾restriũ. In t̃tio in qͦ intͦiuit in
regionẽ nr̃am cantat᷑. liberatio recolit᷑. in regione
umbre mortis habitantiũ. Et qͥa hec cuncta tri¬
nitas oꝑata non dubitat᷑. ideo ad singła respõ¬
uia in effabilit̃ fabrica mundi ꝑ u̾bũ dĩ c̾at᷑.
ideo infabrice mundi neuma iubilat᷑. Iccirco
uero ꝑ.a cantat᷑. qͥa pͥma uox nascentis hominis a
p̾dicatur. ⁊ in pͥma creatione mnundi astra in atuti¬

Expanded text:
angelorum cantatur, a quibus pastores, vel potius omnis populus ad orandum Christum invitatur. Cui in tribus psalmis gaudentes psallimus, in lectionibus per oracula prophetarum plaudimus. In responsoriis cum angelis canimus. Quae responsoria repraesentant cuncta in coelis et in terris per hanc nativitatem instaurata, et infernalia damnata. In primo responsorio in quo Gaudet exercitus angelorum, cantatur restauratio coelestium. In secundo in quo Pax vera descendit, cantatur reparatio terrestrium. In tertio in quo Introivit in regionem nostram, cantatur, liberatio recolitur, in regione umbrae mortis habitantium. Et quia haec cuncta Trinitas operata non dubitatur, ideo etiam ad singula responuia ineffabiliter fabrica mundi per verbum Dei creatur. Ideo in fabrica mundi neuma jubilatur. Idcirco vero per a cantatur, quia prima vox nascentis hominis a praedicatur; et in prima creatione mundi, astra matuti
Abbreviated transcription (Latin):
olim non soli reges. s & quiq suii natalem celebra¬
bant. ideo ⁊ nos celebramꝰ eiꝰ temporalẽ natalem. qͥa
ꝑ eũ renascim᷑ ad et̾nitatem. Ideo xp̃c infine anni
nasci uoluit. qͥa in fine scłi in mundũ uenit. Ideo
in nocte ei nasci placuit. qͥa clam scił sub carne la¬
tens uenit. Ptꝰ eius natalem lux dierũ ꝓlongat᷑. qͥa¬

Expanded text:
rabant. Ideo et nos celebramus ejus temporalem natalem, quia per eum renascimur ad aeternitatem. Ideo Christus in fine anni nasci voluit, quia in finem saeculi in mundum venit. Ideo in nocte nasci ei placuit, quia clam scilicet sub carne latens venit. Post ejus natalem dierum lux
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas. id ẽ amnina uł uis diuinitatis dr. qͥa
illa die anniarii ius diuinitati ꝑsoluit᷑. Celebritas
quasi celibum. id est castroꝵ ritus dr. qͥa in illa ritus
celestium a castis agit᷑. Solon dr frequens. inde sollẽp¬
nitas appellat᷑. qͥa in ea a conuentii ppłi eccłia freq̃n¬
tat᷑. Natalis itaq dñi inde dr. qͥa in eo xp̃c natꝰ in

Expanded text:
divinitas, id est, annua vel jus divinitatis dicitur, quia illa die annuatim jus divinitati persolvitur. Celebritas quasi celibum, id est, castorum ritus dicitur, quia in illa ritus coelestium a castis agitur: Socan dicitur frequens, inde solemnitas appellatur, quia in ea a conventu populi Ecclesia frequentatur. Natalis itaque Domini inde dicitur, quia in eo Christus n
Abbreviated transcription (Latin):
Prb̾r insistens implorat. ut illa serenu
Qm qͦd abrã. qͣm qͦd rex. sacͥfexq sale¬
is trib innuit᷑ uariorũ forma sacroru m
Que ratio que lex. qͦ sacra cena dedi
Lex nat᷑e. uł lex tradita. lex breuiata
Placauere d̾m inunere queq su
Et tam̃ imparit̾. qͥa speq. fideq suprem
Dicit᷑ in reliqͥs plena fuisse salu¬
Hec s sufficiens. nec eget ꝑfecta figuri
Nec de p̃teritis unde uiuctur habe

Expanded text:
Presbyter insistens implorat, ut illa serenus Quam quod Abraham, quam quod rex, sacrifexqHis tribus innuitur variorum forma sacrorum, Quae ratio, quae lex quae sacra coena dedit, Lex naturalis, lex tradita, lex breviata, Placavere Deum munere quaeque suo. Et tamen impariter, quia speque, fideque supreme Dicitur in reliquis plena fuisse salHaec sibi sufficiens, nec eget perfecta futuris, Nec de praeteritis, unde juvetur, habet.
Abbreviated transcription (Latin):
di qͥt̾. Facta confirmatione. dñce orationis
dicendo am̃. totus textus qui sequit᷑ ꝓ uenia
dicendo. s lib̾a nos amalo. Inde sequens text
incipit ꝓ peccatis dicendo. Liberanos. qs .¬
ce. et ab onũi ꝑturbatione securi. Iterum ꝓ pa¬
ce sequit᷑. Pax diũ sit semꝑ uob̾cum. Inde pro
crificĩ fit de pace. ut maneamꝰ inpace. Uĩ¬
et in consĩnatione sacrificiĩ osculum pacis¬
sumimꝰ quo ⁊ nr̃m in sacrificio assensum
participationem ostendimꝰ. et qͦd debeamꝰ i
pace manere signamuse dz
cĩssimi canonis altaris textu studiosi¬
sime inquisito. obsecro te qui cumq
transcribis. ut distinct̾iones diligent̾ obser
culis litteris p̃notes. ⁊ ꝑ iodos in quib cotum
quaternarius indudit opusculum. capttabs
itteris illumnes. appositis titulis. quatinus
et periodotum diu̾sitas pͥma fronte p̃cla¬
re esfulgeat. ⁊ singulotum capitulorũ pͥnci¬
pia pͥmo uisu se offerant intuentib & co¬
ia et commata confusis distinctionib sen¬

Expanded text:
ine. Facta confirmatione Dominicae orationis, dicendo: Amen, totus textus qui sequitur pro vendicendo: Sed libera nos a malo. Deinde sequens textus incipit pro peccatis, dicendo: Libera nos, qce: Et ab omni perturbatione securi. Iterum pro pace sequitur: Pax Domini sit semper vobiscum. Deinde pro crificii fit de pace, et maneamus in pace. Unde in consummatione sacrificii osculum sumimus: quo et in sacrificio assensum et participatione ostendimus, et quod debemus in pace manere signamus. CONCLUSIO. Sanctissimi canonis textu studiosissime inquisito, obsecro te, quicunque transcribis, ut distinctiones diligenter observculis litteris praenotes, et periodos in quibus totum quaternarius concludit opusculum capitalibus litteris illumines, appositis titulis quibus et periodorum diversitas prima fronte praeclare affulgeat, et singulorum capitulorum principia primo visu se offerant, et immutata cola, et commata, confusis distinctionibus sen
Abbreviated transcription (Latin):
lutare. & in corpore eccł̃ie totum corpus allo¬
qui. & uirtute totius cõmunionis in eccłia
bi quemquã fidelium. qui uiuificorum ñ
fiat particeps. ⁊ cooꝑator sacramentorum.
dum in corpore eccł̃ie adheret capiti uelut
uttile menbrum. Scłm quem sensum in hoc
loco circum astantes accipiuntur om̃s ubiq
fideles. qui in unitate totuis corporis & sͥ adhe¬
rent inuicem. & sũmo capiti. ut quicqͥd bomi
fiat in toto corpore. ab eo nullomͦ sit alienus
quis qͥs ab ipso corpore non est diuisus. s om̃e
bonum cuiꝰlibet ieubri salubrem succum
ministret omĩb. totum corpus uegetante
sp̃u di. & hoc mͦ repetitur oratio. que pruis
fact᷑a est ꝓ om̃ĩb catholice fidei cultoribus.
solitariis dicentibus. frequenter iterandas
orationes. ut saltem importunitate uincat᷑
ds. Quorum tͥ fides cognitã est & nota de¬
uotio. Id est ideo dñe memĩto omĩum circũ¬
astantium. omniũ scił fidelium quia eoꝵ

Expanded text:
lutare, et in corpore totum corpus allolutare, et in corpore totum corpus alloqui, et virtute totius communionis in Ecclesiam alicubi infidelium, qui vivificorum non fiat particeps et cooperatorius sacrosanctorum, dum in corpore Ecclesiae adhaeret capiti, velut utile membrum. Secundum quem sensum, in hoc loco circumastantes accipiuntur omnes ubique fideles, qui in unitate totius corporis, et sibi adhaerent invicem, et summo capiti, ut quidquid boni fiat in toto corpore, ab eo nullo modo sit alienus, quisquis ab ipso corpore non est divisus, sed omne bonum cuilibet membro in salubrem succum ministretur, ut totum corpus vegetetur a Spiritu Dei. Et hoc modo repetitur oratio, quae prius facta est pro omnibus catholicae fidei cultoribus a solitariis dicentibus frequenter iterandas orationes, ut saltem importunitate vincatur Deus. Quorum tibi fides cognita est, id est ideo, Domine, memento omnium circumstantium, omnium scilicet fidelium, quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃a e hec ab uniu̾sali ꝓcedit ad particu¬
riter secuntur. & ne p̾sentib intersint
aliqui fidi puaricatores. & uitiose uite
subungitur. Quorum tͥ fides cognita est¬
& deuotionis sunt apud te. Cognoscere enĩ clĩ
approbare est. Aliter. Memento dñe fanu¬
lorum famiularumq tuarum. Et quia cõ¬
sequens inquibusdam codicib inuenitur.N.
littera. aliquorum fieri memoriam: nomina¬
tim significatur. Unde quidam usum
tenent: hoc in loco memorandi. quos cario¬
res habent consequent̾ sub uungentes. ⁊ om¬
nium circum astantium. ut facta memo¬
ria carorum absentium.fiat & astantium.
Et ominum circum astantium. Cum pͥmi¬
tus misse sine collecta non fierent. pꝰtea moᷤ
molcuit eccliȩ. solitarias. ⁊ maxime in ce¬
nobiis fieri missas. & cum non habeant.
quã pluralis collectam salutent. nec plura¬
les mutare possunt salutationes. conu̾tunt
se ad eccłiam dicentes. se in eccłia eccliam sa¬

Expanded text:
secunda haec ab universali procedit ad particusecunda haec ab universali procedit ad particuriter sequuntur. Et ne praesentibus intersint aliqui fidei praevaricatores et vitiosae vitae, subjungitur. Quorum tibi fides cognita estet depositionis apud te. Cognoscere etenim Dei, approbare est. Aliter: Memento, Domine, famulorum famularumque tuarum. Et quia consequens in quibusdam codicibus invenitur N littera, aliquorum fieri memoriam nominatim significatur. Unde quidam usu tenent hoc in loco memorandi, quos chariores habent, consequenter subjungentes: Et omnium circumastantium, ut, facta memoria charorum absentium, fit et astantium. Et omnium circumstantium. Cum primitus missae sine collecta non fierent, postea mos inolevit Ecclesiae, solitarias et maxime in coenobiis fieri missas. Et cum non habeant quam pluraliter collectam salutent, nec plurales mutare possunt salutationes, convertunt se ad Ecclesiam, dicentes se Ecclesiam in Ecclesia sa
Abbreviated transcription (Latin):
cis. & .a. fidei cultoribis. Non tantum fidem
habentib. Aliud ẽ fidem habere. aliud fidem
colere. Fidem colit qui studet. & intendit
scd̃m fidem uiuere. cum multi fidem ha¬
beant. qui hoc non faciant: Explicit pri
Ruma periodus usq huc ꝓtensa.
pro tota eccłia & om̃ib ficdĩ cultorib orat. Se¬
cunda que hinc incipit. ꝓ presentib se accin¬
git. qui sc̃i sacrificii astipulatores assistunt &¬
cooꝑatores. Memento dñe famulorum fanu¬
larumq tuarum & om̃ium circumastant¬
um. Id ẽ men̾ito quidem eoꝵ quos supra
ꝓposui. id ẽ omniũ catholice fidei cultorum.
tam masculoꝵ. quã femmarum. ⁊ omni¬
um cͥcumastantium scilicet qui corpora¬
lit̾ assunt. scõrum cooꝑatores mysterioꝵ.
Neq enĩ tanta sufficio sacram̃ta confice.
nisi collecte multitudinis ad uitus oratio¬
ne. quam pͥus etiam sum hortatus. ad o¬
rationes dicendo. Orate fr̃s. Et sicut pͥma
periodus a toto descendit ad partes. ita

Expanded text:
inae. Fidei cultoribus. Non fidem tantum habentibus. Aliud est enim fidem habere, et aliud fidem colere; fidem colit, qui studet et intendit secundum fidem vivere cum multi fidem habeant qui hoc non faciant. TEXTUS Prima periodus hucusque protensa pro tota Ecclesia omnibusque fidei cultoribus orat. Secunda, quae hic incipit, pro praesentibus se accingit qui sancti sacrificii sunt astipulatores et cooperatores. Memento, Domine, famulorum famularumque tuarum et omnium circumstantium, id est, Memento quidem eorum quos supra proposui, id est omnium catholicae fidei cultorum, tam masculorum quam feminarum, et omnium circumastantium, scilicet qui corporaliter adsunt, sanctorum cooperatores mysteriorum. Neque enim tanta sufficio sacramenta conficere, nisi collectae multitudinis adjutus oratione, quam prius etiam sum hortatus ad orationes, dicendo: Orate, fratres. Et sicut prima periodus, a toto descendit ad partes, ita