comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc quando duo decim solus iudicaturi sunt duodecimtribus srał dñi consortio fraudabuntur
paulus quoquo apłs corintiiis scribens primitiae ait xp̃s de in de hii qui sunt xp̃iquilnaduentum
pedib cius estode homino dictũ sii nonne gamus de eoquipassusẽ. crucẽqui postea sodere iubetur
addextris qui sibi uult hoc qđ ait. o porta enimillum regnare do nec ponat om̃sinimicos subpedibus ei.
suerint regnare desist& uĩ uti que tunc magis regnare incipiat cũ inimici ceperint ẽc sub pedibus:
Dauid quoque in quarto graduũ psalmo sicut oculi ancille inmanibus domine suaeita oculiuri ad dnm
in petr& porꝰ imp&ratã misericordiã oculostorquebit adterras. quin aliolocodicit. oculimei dese¬
nem lacessientis. ꝓcacitẽ testimomi& nube caelare . Ver adhuc pauca subiciã ut hissimilia ipse sibilec¬

Expanded text:
et tunc quando duodecim soliis iudicaturi sunt duodecim tribus Israel, Domini consortio fraudabuntur. et tunc quando duodecim soliis iudicaturi sunt duodecim tribus Israel, Domini consortio fraudabuntur. Paulus quoque Apostolus Corinthiis scribens, Primitiae, ait, Christus: deinde hi qui sunt Christi, qui in adventum jecit . Esto, de homine dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? fuerint, regnare desistet: cum utique tunc magis regnare incipiet, cum inimici coeperint esse sub pedibus? David quoque in quarto graduum psalmo: Sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, ita oculi nostri aimpetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei defenem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lec
Abbreviated transcription (Latin):
ens ad quod nosbruiter respondemus &cognoscebat &usque sermonẽ in scripturis scĩs dupliciter incerlegi
& de eo quidem quod scriptum ẽ iognoscebat ad coitum quoque non ẽe reforendumipsedis seruit : Nullo
dubi tante quin ad scientiã se pere feratur ut uli. Remansit ihspuer in hierus ale & non cognouer̃ parentes
scripture auctoritate frangatur que sepecertum tẽp sicut ipse disseruit ad sumptione signi ficat sepe in¬
finitũ ut ẽ. illud qđ ds̃ ad quos damloquitur. in ꝓph&is, egosum ego sum& donec senescatis ego sum Nũ¬
quidp: quã illi senuerint ds̃. ẽẽ desist& & saluator in ouangelio ad a postolo secce ego in quiduobis cum
sũ omnibus dieb: usque ad consummationeni scłi ergop consummationẽ scłi ad discipulis dñs abscede :¬

Expanded text:
ns. 6. Hieronymus. --Ad quod nos breviter respondemus, et cognoscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. ns. 6. Hieronymus. --Ad quod nos breviter respondemus, et cognoscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. Et de eo quidem quod scriptum est, cognoscebat, ad coitum esse referendum, ipse disseruit: nullo dubitante, quin ad scientiam saepe referatur, ut ibi: Remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes Scripturae auctoritate frangatur, quae saepe certum tempus ut ipse disseruit in ejus assumptione significat, saepe infinitum, ut est illud, quod Deus ad quosdam 211 loquitur in Propheta: Ego sum, ego sum, et donec senescatis ego sum . Numquid postquam illi senuerint, Deus esse desistet? Et Salvator in Evangelio ad Apostolos, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo post consummationem sa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Curlo sephpat̃ dñicurmaria appellata sit conuix in quo& hocbreuiter continecur Cur fr̃s eius quidam
eẽdicantur uerũ qui a suum locũ huic questiunculere seruamus & ad roliquafestinat oratio Nuncillũ
est disseredũ quomodo scriptura dicat Exsirgens autem io sepha somno fecit si cut p̃cepit eiangelus dñi es
accepit uxorem su ã & non cognos cebat eamdonec peperit filiũ & uocauit nomeneiusibm̃. in quo priũ
aduor sarius supfluo labore desudat cognoscendi uerbum ad coitum magis quam ad scientiã¬
et̃ referendũ quasi hoc quis quã negauerit & eas ineptias quasredarguit aliquando prudens quis¬
piam petuerit suspicari. De inde uult docere quoddo nec siueus que ad ucnum certumtem puss ignis¬
gladium Inte ne brisuentilans & linguȩ sonimad confodi da suitantum corporis membra concuti

Expanded text:
est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc breviter continetur, cur fratres ejus quidam est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc breviter continetur, cur fratres ejus quidam esse dicantur. est disserendum, quomodo Scriptura dicat: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus Domini, et accepit uxorem suam, et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo primum adversarius superfluo labore desudat, cognoscendi verbum ad coitum magis, quam ad scientiam referendum: quasi hoc quisquam negaverit, et eas ineptias quas redarguit, aliquando prudens quispiam potuerit suspicari. Deinde vult docere, quod donec, sive usque, adverbium, certum tempus signifgladium in tenebris ventilans, et linguae sonum ad confodienda sui tantum corporis membra concutie
Abbreviated transcription (Latin):
lis ab&h. possumus estimare . om̃ sihm̃ filium estimabant ioseph. in tantũ ut etiam euangelistae opinionẽ
quin si me on & cũ inducerent parentes puerũ im̃ ut facerent deillo secundũ consuetudiñe legis & alibi&erint
in solem nidie pasche ac de inde& conpletis dieb cũ reuerterentur remansit ih spuer in hierusalẽ e non cogno¬
uerunt parentes eius ipsa quoquemaria que ad gabrielẽ responderat dicens : Quo modo erit hoc quia uirũ
non cognoui quid de io sephloquitur ausculta filii quid fecisti nobis sit eccepatertuus & ego dolentes quereba¬
nufte: Non hic iude orũ ut plerique argumen tantur non in ludentiũ uoxẽ. euangeliste patrẽ dicunt
matremmariã confitentur non quout subperius indicaui : uere ios ephpatersuerit saluatorissed quo
tum suũ non ee qui conceptus fuerat confidebat sediam satis docendi magis quẽ respondististudio disputatũ

Expanded text:
isse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem m haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant um in Jerusalem in solemni die Paschae . Ac deinde: Et completis diebus cum reverterentur, remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus . Ipsa quoque Maria quae ad Gabrielem responderat, dicens, Quomodo erit hoc, quia virum non cognovi, quid de Joseph loquitur, ausculta: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego, dolentes quaerebamus te . Non hic Judaeorum, ut plerique argumentantur, non illudentium vox est. Evangelistae patrem Joseph dicunt: patrem Maria confitetur. Non quod ut superius indicavi vere pater Joseph fuerit Salvatoris; sed quod tum suum non esse, qui conceptus fuerat, confidebat. Sed jam satis docendi magis, quam respondendi studio disputatum
Abbreviated transcription (Latin):
H iero solinia &nunt c̃aclia iebus eos expellere non ualuerint sedmanserint cumicis:
inscandalum exemplum quae uitiorum in tantum. ut ubi templumtuum conditum ÷ or
ne suerint iebusei & ipsum templum. Ixxmilium latomorum RlXXX milium ueo¬
torum hoc eit ł. milium exceptis prepositis operum ꝓmulti dinchabi tantium te¬
cum in circũ sisorum hab& hnicis exstruccũ sit. nec hoc dico in sugillatione terrae iude ȩ uthe¬
recicus sic hophanca menutur. aut quo uuiferã historiae uerciatẽq: fundamentu : intellegen¬

Expanded text:
Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis in scandalum exemplumque uitiorum in tantum, ut, ubi templum tuum conditum est, area Ornae fuerit Iebusaei et ipsum templum LXXX milium latomorum et LXX milium uectorum, hoc est CL milium exceptis praepositis operum pro multitudine habitantium tecum incircumcisorum ab ethnicis extructum sit ? Nec hoc dico in sugillationem terrae Iudaeae, ut hereticus sycophanta mentitur, aut quo auferam historiae ueritatem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ben& gad & dimidie tribus mannasses & ego fateborh aectibire ꝓmis¬
sa non tradita si obseruas ses mandata dĩ & in pceptis illius ambulas ses
Si non ꝓomni potente dõ coluis ses behel fegor. &ba alim be hel ⁊cbup
& camos quos quia p̃tulistidõ omnia que tibi ꝓmissa suerant ꝑdidisti. & mihi ineuan¬
gelio ꝓmittuntur regnacadorum. quae instrumentum uetus. omnino non nonat
sed si on fecero que p̃ cepta sunt nequa quam erit culpa in ꝓmit tente sed inme quip¬
mis sum acupere non ineri lbienim obtopponitur ad eligendum quidopera¬
p̃mit tuntur frustrauipias. quod ꝓmissum est. Lcge librumiosuac Eciudium ⁊
quantis possessionis angustiis sis coartatus intelle ges quiddiuer sacumurbium
plienigenas iõme morem quos populiis iuda corumnon qui uit. expelledeur¬
bibus ae se dibus suis cum ipsa ie tropolis tua prius ieb postia salem tercio.

Expanded text:
ben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego fatebor haec tibi repromisben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego fatebor haec tibi repromissa, non tradita, si obseruasses mandata dei et in praeceptis illius ambulasses, si non pro omnipotente deo coluisses Beelphegor et Baalim, Beelzebub et Chamos, • quos quia praetulisti deo, omnia, quae tibi promissa fuerant, perdidisti. et mihi in euangelio promittuntur regna caelorum, quae instrumentum uetus omnino non nominat. sed si non fecero, quae praecepta sunt, nequaquam erit culpa in promittente, sed in me, qui promissum accipere non merui. ubi enim optio proponitur, si opera praetermittuntur, frustra cupias, quod promissum est. lege librum Iosue et Iudicum et, quantis possessionis angustiis sis coartatus, intelleges. quid diuersarum urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio
Abbreviated transcription (Latin):
quo plocorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur. & a maure tanca
ꝑ africami &ae gẏptum palestinam que &phinicem coelensiriam. etosrhohe¬
nem meso potamiam aque ꝑsidem tendunt ad indiam. Haec est iud aetuarũ
norantibus iactitas ad populum phaleras egote intus & incute Noui quodsi ob¬
ie ceristerram repmissionis diciquȩ innumerorum uolumine continetur a
meridie maris salinarum psina &tadesbar nae usque ad torrentem aegrpti
qui iux tarinicoruram marimagno influit & ab occidente ipsum mare qđ
palestinȩ pheeniu syriae coelem. ciliciae que ꝑtenditur ab aquilonȩ. ⁊ au¬
rum mnontem & tephiriumus que emath. quȩ appellatur epiphania sp¬
riae adorienten uero ꝑ tanti ochia. &lacum cener& quȩ nunc tiberias ap¬
pellatur. Riordanen quimari influit salinarum. quod nunc marematiũ
dicitur trans iordanem cumduarum semistribuum. possessi o est Ru¬

Expanded text:
qui pro locorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur et a Mauritania qui pro locorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur et a Mauritania per Africam et Aegyptum Palaestinamque et Phoenicem, Coelen Syriam et Osrohenen, Mesopotamiam atque Persidem tendunt ad Indiam. haec, Iudaee, tuarum incias ignorantibus iactitas: ad populum phaleras, ego te intus et in cute noui. Quodsi obieceris terram repromissionis dici, quae in Numerorum uolumine continetur, a meridie maris salinarum per Sina et Cades-Barne usque ad torrentem Aegypti, qui iuxta Rinocoruram mari magno influit, et ab occidente ipsum mare, quod Palaestinae, Phoenici, Syriae Coelae Ciliciaeque praetenditur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque Emath, quae appellatur Epiphania Syriae, ad orientem uero per Antiochiam et lacum Cenereth, quae nunc Tiberias appellatur, et Iordanem, qui mari influit salinarum, quod nunc mortuum dicitur — trans Iordanem autem duarum semis tribuum possessio est, Ru
Abbreviated transcription (Latin):
enimdauid & salamon potentissimos reges exceptis lis quos post uictoria min
amititiam re cocper pluste nuisse scriptura testatur . & hoc dico ut taceam quin¬
q palestinȩ ciuitates. Ga lanascalonem g& & ac caron a ⁊ otumidumȩos quoq
a meridiana plaga uix uiginti quinque ab hiero solimamilibus reparatos arabas&
aggarenas quos nuncfia race nosuocant. Inuiuni aurbis hie rusalempudet dicere
latitudinem terrere ꝓmissionis ne &hnicis occansio nemblas semandi de disse
uideamur ab iope usque adui cilũ nr̃m. b&hlehem quad raginta sex milia sunt
cui subcedit uastissima solitudo plenafero cium barbarorum. dequilius dicitur
contra faciem omnium fratrumtuorum habitabis & quorum facit po&a do¬
quentis simus mentionem. Lat&que uagantes bar caei abarca oppido quod
in solitudinesitum .ẽ. quos nunc corrupto sermone a fri.bariti anos uocant. Hiisum

Expanded text:
enim Dauid et Salomon, potentissenim Dauid et Salomon, potentissamicitiam receperunt, plus tenuisse scriptura testatur. Et hoc dico, ut taceam quinque Palaestinae ciuitates Gazam, Ascalon, Geth, Accaron, Azotum, Idumaeos quoque a meridiana plaga uix XXV ab Hierusolima milibus separatos, Arabes et Agarenos, quos nunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierusalem. Pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uideamur. ab Ioppe usque ad uiculum nostrum Bethleem quadraginta sex milia sunt, cui succedit uastissima solitudo plena ferocium barbarorum, de quibus dicitur: c o ntra faciem omnium fratrum tuorum habitabis et quorum facit poeta eloquentissimus mentionem: lateque uagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est, quos nunc corrupto sermone Afri Baricianos uocant. hi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
toribus quasi pauli apłi suscipilic& pleriq: eam uł barnabe uł dementis ar¬
bi trentur & nihil inter ẽẽ cuiussit cum ec lesiasticiuiri sit & cot uidie ecde si¬
arum. lectione celebretur quod si eam latinorum. consu&udo. Non recipit in¬
terscripturas. canonicas. Nec grecorum quidẽ ecclesiae a pocalipsim. lo hannis cã
libertate suscipiunt. & tamen nos. utranique suscipimus. Ne qua quã huius tem¬
poris consu&ui dinem sed u&erum scriptorum. auctoritatem sequentes qui ple¬
rumque utriusq ab utuntur. testimoniis nonut interdumde apochryfis. fa¬
cere solent quippe qui& gentilium litte rarum raroutatuntur exemplis sed qua¬
sica nonicis & ecdesi asticis respondeant mihi quihanc terram. quȩ nunc nobis
xp̃i passione & resur rectione terra reꝓmissionis. affecta est possessam putant
apopulo iuda eorum postquam ẽ reuersus ex egypto quantum possederit uiti¬

Expanded text:
toribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis artoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum lectione celebretur. quodsi eam Latinorum consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Respondeant mihi, qui hanc terram — quae nunc nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effecta est-possessam putant a populo Iudaeorum, postquam est reuersus ex Aegypto, quantum possederit: uti
Abbreviated transcription (Latin):
a peregrini &adue necrat suꝑterram. quienim haec loquuntur hostendunt quod
quȩ rant patriam. &si quidem illius recordabantur. De quae gressi erant. habebant
tempusut reuerentuur. Nunc uero meliorem. de siderant id est. celestem multis que
in medio sc̃is comme moratis ad extremum intulit & hiom̃stestimonium habentes
infide non acceperunt repmissionem dõ de nobis melius. quid ꝓuidente. nesi neno¬
bis ꝑfecisierent Accessi musenim ad montemsion. &ciuitatem dĩ. uiuentis. hie¬
rus alem cae lestem & multamilia angelorum solemnitatis. &ec desiam primi¬
tiuorum qui scripusunt incadis. Necꝰ me fuit. quod ꝑsi dia iudeoe um hȩc tes¬
timonia. Non suscipiat. quae utique ueteris testamenti auctoritate. firmata
sunt illud nr̃is dicendum est. hanc epistolam quae in scribitur ad hebreos. Non
solum ab ecclesiis orientis. sed ab omnibus r&ro ecclesiȩ grecissermonis scrib¬

Expanded text:
a pa pquaerant patriam: et siquidem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reverterentur: nunc vero meliorem desiderant, id est coelestem . Multisque in medio Sanctis commemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid providente, ne sine nobis perfecti fierent . Accessimus enim ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et multa millia angelorum solemnitatis, et Ecclesiam primitiuorum, qui scripti sunt in caelis. nec me fugit, quod perfidia Iudaeorum haec testimonia non suscipiat, quae utique ueteris testamenti auctoritate firmata sunt. illud nostris dicendum est, hanc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scrip
Abbreviated transcription (Latin):
est. Tunc egres sus de terra chalde orũ habitauit incharran. & indep: quãmor¬
tuus ẽ pater eius migrauit in terram. in quam uos nunc habitatis & non dici
ei . possessionem &c semini eius posteum. Ac ne forsitan lectoris tacita cogiaa
tio. trabat eum. ad illam in tellegentiam . ut qđ non ẽ. datum parenti ređ da¬
dur posteris. uas electionis loquitur ad hebreos fi de quiuo catur abraham
oboe diuit egredi in locum quemi accepturus crat inpus sessionem & egressus est re¬
suens quo ir& fidepere grinatus ẽ in terrareꝓmissionisquasi in alie na in taberna¬
culis habitans cumisa ac &ia cob. cohere dibus eius demꝓmissionis expectabat enim
sundamentum habentem ciuitatencuius artifex & creator dĩ. ẽ. &iterum cum
dehbel. &cnoch. noc sarra quȩ dixissec intulit iuxta fidem . Mortui sunt hii o ns
non acceptis reꝓmissionibus sed ꝓculca suidentes & salutantes & consitentes qui¬

Expanded text:
est: Tunc egressus de terra Chaldaeorum habitavit in Carran: et inde, postquam morest: Tunc egressus de terra Chaldaeorum habitavit in Carran: et inde, postquam mortuus est pater ejus, migravit in terram, in qua vos nunc habitatis: et non dedit ei possessionem, ne vestigiutio trahat eum ad illam intelligentiam, ut quod non est datum parenti, reddatur posteris, vas electionis loquitur ad Hebroboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundamentum habentem ciuitatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, intulit: iuxta fidem mortui sunt hi omnes non acceptis repromissionibus, sed procul eas uidentes et salutantes et confitentes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quam iudaei terram reꝓmissionis autumant. Non habitatores ẽt sed accolas
at que peregrinos. ex iusti uiriꝑ sonalegimus aduenasum ego & peregrinus
sicut om̃s patresmei quicum diu interrȩ huius tenebris uersar&urflebilit̃¬
ingemescit & dicit. heu me qui a pere grinatio mea: ꝓlongata est. Habitaui
cum habitantibus cedar multum ac cola fuit animamea. ubi cum que autem
habitator terre legitur &opriora & media & extrematractemus & li qui dosins¬
turarum poterit regula conprobari. semperhabitator esterrae peccato res
appellari dequibus in apocalipsi io hannis illud exemplum . ẽ. uaehabitator¬
bus terrȩ. abraham adquem primum facta est. reꝓmissio dicente dño tibi da¬
boterrãhanc & seminituo uixta stephani primi in xp̃o martyris conuonem
Nec uestigium quidem pedis huius terre. dicitur. accepisse. ita enim scriptũ

Expanded text:
quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaringemiscit et dicit, Heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitavi cum 970 habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora, et media, et extrema tractemus, et liquido Scripturarum poterit regula comprobari, semper habitatores terrae peccatores appellari: de quibus in Apocalypsi Joannis illud exemplum est: Vae habitatoribus terrae . Abraham ad quem primum facta est repromissio, dicente Domino. Tibi dabo terram hanc et semini tuo , juxta Stephani primi in Christo martyris concionem, ne vestigium quidem pedis hujus terrae dicitur accepisse. Ita enim scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
cent uomere & tanien multis inpedientibus causise gestate . conficiuntur & pe¬
nuriam sed considerandum scriptura quidicat quio peratur terra suam quae
proepriae uiri sui est de quanum quam eicipotest secundumquem sensum &il¬
lud scriptum est. Redemptio anime uiri pro priae diuitiae & hoc secundum
lit teram sentiri potest quantienim alienis. amicorum que redimuntur
pecuniis huius terre cultores & agricolȩ apłi sunt. quibus dicitur uos estissal
terre & in alio loco in patientia ur̃a possi debitis anima sur̃as. quorum unus
uas lectionis confidentissime loquebatur. dĩ enim co operatores sumus dĩ a¬
gricultura dĩ. edificatio estis & multa alia quae id circo non replicone sensum
uide arlegentis. obtundere & memoriae illius difficere. Illud quoque sollicita
mente tractemus & scripturarum nos doceat auctoritas. Scoshuius terrae

Expanded text:
cent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et pecent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et penuria! sed considerandum, scriptura quid dicat: qui operatur terram \'suam', quae proprie iuris sui est, de qua numquam eici potest; secundum quem sensum et illud scriptum est: redemptio animae uiri propriae diuitiae. et hoc secundum litteram mentiri putes: quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis! huius terrae cultores agricolae apostoli sunt, quibus dicitur: uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
cos eius inebria multiplica genimina illius instillicidiis eius. letabitur germi¬
nans. huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisi tatur a dõ & in ebriatur.
cunctis quȩ ẽ. plena diuitiis de hac fluuius egreditur dĩ. de quoscriptum est. fla¬
nisimpetuslei ficat ciuitatem dĩ qui& in de scriptione templi. hie ⁊ echihel misti¬
io sermone narratur incuiusripis arbores sum. exutra que parte. ꝑ singulos men¬
ses nouis srugibus abundantes. dequaterra & in prouerbus uirscripsit sapientissimus
quis perantur terrã sucm implebitur panilus quod si dehac terra quã cernimus & que ma¬
gis a peccatoribus poss decur de quascribtum est Male di ta cerra in operilius cuis. ali¬
quis intellegen dumpitat respondeat quo modo possit haec stare sententia quio pe¬
ratur terrasuar implebitur. panibus quantienim operantur ter ram exer¬

Expanded text:
cos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germicos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuitiis. de hac fluuius egreditur dei, de quo scriptum est: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei, qui et in descriptione templi Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes, de qua terra et in Prouerbiis uir scripsit sapientissimus: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quod si de hac terra, quam cernimus et quae magis a peccatoribus possidetur, de qua scriptum est: maledicta terra in operibus, aliquis intellegendum putat, respondeat, quomodo possit haec stare sententia: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quanti enim operantur terram et exer
Abbreviated transcription (Latin):
sit haec terra manifestius. legimus malachi: Beatos uosdicent. omnes dicit dñs
qm̃ eritis uos terra uoluntaria. quae significantius grece appellatur. G̃enirĩquẽ
Verituir abs condens sermones suos. & appa rebit interrasion. sicut fluuius. glo¬
riosus interra scienti que est terra sion inqua apparebit fluuius gloriosus. illa
ui delic& dequit idem dauid in alio psalmocanit: gloriosa dicta sunt dete: uiu¬
tas dĩ. & iteriim. diligit dñs portassion. suꝑ om̃a tabernacula iacob. ista spor¬
tas diligit ds̃. qua sui denius incine res. & fauillas ẽe conuersas. Nondi copruden¬
tibus sed nestultis quidem hoc ꝑsua dere post. ego arbitror. Eillud qđ m .lxiiui.
psal molegimus uisi tastiterram & in ebri astieam multi plicasti locupl& are
illã fluuius dĩ. repletus est aquis parasti cibum eorum qnm sic est p̃paratio. Sul¬

Expanded text:
quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit dominus, quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit dominus, quoniam eritis uos terra uoluntaria, quae significantius Graece appellatur {}sÂ1Jli\'fJ,et erit uir abscondens sermones suos et apparebit in terra Sion sicut fluuius gloriosus in terra sitienti. quae est terra Sion, in qua apparebit fluuius gloriosus? illa uidelicet, de qua idem Dauid in alio psalmo canit: gloriosa dicta sunt de te, ciuitas dei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego arbitror et illud, quod in sexagesimo quarto psalmo legimus: uisitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei repletus est aquis; parasti cibum illorum, quoniam sic est praeparatio tua. sul
Abbreviated transcription (Latin):
morses oninium hominum quierant suꝑ terrã. Man suecissimus scribitur. haec
es ut diximus terrauiuentium in qua scĩs uiris at que mansu&is. bona dñi p̃parant
quae ante aduentum in carne dñi saluaris. Net abra ham. nec isaac necia cob Nec ꝓ¬
ph&e & alii iusti uiri consequi potuerunt. denique & abra ham lic& diuersis lociscũ
la taro uidetur apud inferos &iacobuirtustus dicit. Iugens & gemens descendam ad in¬
fernum. Sanguis xp̃iclauis paradisi est dicentis ad latronem hode mecum eris in pa¬
radiso ista est ut diximus terra uiuentium terra diuitiarum &bonorum dĩ. quae
primus adam ꝑdidit & secundus inuenit. immo ab illo ꝑditam iste restituit. di cen¬
te a postolo regnauit mors ab adam . usque ad moysen. subcuius ꝑsonalex. intellegi¬
tur insimilitudinem p̃uaricationis adamiqui ẽ. forma futuri. uolumus scireq:

Expanded text:
Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec est, ut diximus, terra uiuentium, in qua sanctis uiris atque mansuetis bona domini praeparantur, quae ante aduentum in carne domini saluatoris nec Abraham nec Isaac nec Iacob nec prophetae et alii iusti uiri consequi potuerunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et secundus inuenit, immo ab illo perditam iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegitur — in similitudinem praeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire,
Abbreviated transcription (Latin):
bat qui tante potentie fuit ut partitis ꝑ illum opibus salo monsilius eius quo
nullus in orbe terrarum ditior fuit contentus eẽt sed interrauiuentium bo¬
na illa quacrebat. que nec ocuilus uidit nec auris audiuit. Nec incorho¬
mi lsnis ascenderunt quae p̃parauit ds̃ diligentibus  se quod aũ
in euan ese gelio dicitur bẽtimittes qm̃ ipsi possidebunt terram. iuxtalit¬
teram sibiui decur eẽ contrarium Non enim terrae possessia mansur ia
la promtissimi. Denique & in psalmo quadrag¬
nomine salamonis. ad xp̃i ec cdesiȩ quac eius sacra mentum. refertur. scribitur: ac
re& regna propt̃ man suetudinem & iusticiam & ueritatẽ &deduc& temirabi¬
liter dexieratua hic est qui& in psalmo aliolo quebatur: Memento dñe dauid
Nom nes mansuetudi nes eius. &iterum Assumens mansu&os dñs & aꝑtius in
cuangelio dicite a me qui ahumilissum Eman su&uscore. inciustipum &

Expanded text:
bat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo bat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum ditior fuit, contentus esset ? sed in terra uiuentium bona illa requirebat, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus diligentibus s e. quod autem in euangelio dicitur: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram, iuxta litteram sibi uidetur esse contrarium. non enim terrae promissio mansuetorulla promptissimi. denique et in psalmo quadragnomine Salomonis ad Christi ecclesiaeque eius sacramentum refertur, scribitur: accre et regna propter mansuetudinem et iustitiam et ueritatem et deducet te mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in psalmo alio loquebatur: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius et iterum: adsumens mansuetos dominus et apertius in euangelio: discite a me, quia humilis sum et mansuetus corde. in cuius typo et
Abbreviated transcription (Latin):
tan legentibus iudaeis am inguum derelinquat que sit illa terra. quam uide¬
recupiebat ipso sermone de monstrat dicens. Credouiderebo nadñi interraui¬
uiuentium ergo terra iudȩ ae quae ditionis illius erat. Non est ter uiuenti¬
umid est. abrahꝰ amisa ac&iacd de quibus dns inquestiones esurrectionis di¬
cit Non est dĩ mortuorum sedui uentium uerum terra. & regio mortuorum
de quibus loquitur. hie techiel. anima que peccauerit ipsamori&ur. &
non mortui laudabunt te dñe. sed nos quiuiuimus qui& in resur roctione¬
ocuir suri sunt dño saluator dicente a postolo hoc enim dicouobis insermo¬
ne dñi qm̃ nos qui uiuimus qui re lin quimur in aduentu dñ Nonp̃ueniem
eos qui dormiunt . de quibus & hic remias loquitur relinquentes superterram
scribantur qđq ꝓmittit cre do uide rebona dñi. ad spiritalemnos ꝑspicue
trahit intellegenti ã quac enimbonarex alia requirebat. aut quo indige¬

Expanded text:
tan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit illa terra, quam uidetan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit illa terra, quam uidereviventium. Ergo terra Judaeae, quae ditionis illius erat, non est terra viventium, id est Abraham, Isaac, et Jacob, de quibus Dominus in quaestione Resurrectionis dicit: Non est Deus mortuorum, sed viventium : verum terra et regio mortuorum, de quibus loquitur Ezechiel: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et: Non mortui laudabunt te Domine, sed nos quioccursuri domino saluatori dicente apostolo: hoc enim dico uobis in sermone domini, quoniam nos, qui uiuimus, qui relinquimur in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere bona domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indige
Abbreviated transcription (Latin):
INCIΡIT Að DΑR DANUM DETTRRA REꝓ¬
MISSIONIS
me que sit urrea reꝓmissionis quam iudacire deuntes ex egypto posse derunt ium
amaioribus eorum non fuerit ante possessa. ac ꝑ inde non sit ꝓmissa sed reddita:
His enim uerbis uteris incalce epistoletue quod interro gans uideris. illud sentire
quod plurimis nostrorum. plac& alia reꝓmissionis terram. ẽe quȩrendam de
qua & dauid loquitur in psalmo. credouide rebona dñi. interrauiuentium & dñs in
euangelio. beatimit tes qm̃ ipsi possidebunt terrã. utique dauid quando haec can¬
tabat inspũ interra reꝓmissionis erat & non solum iniuda cac finibus morabatur.
sed multarum incircuitunationum uictor existerat quae atorrente aegipu
qui estrinicorus usque ad cu fraten fluuium tendebatur. dicens in alio laco
inidum meã. extendam calciamentum mihi alienigene seruient. quo¬
modo ergo secredebat accipere. quod iam uictoria possidebat. & nefor si¬

Expanded text:
 AD DARDANUM DE TERRA REPROMISSIONIS. t terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogans uideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsi
Abbreviated transcription (Latin):
horun ipse sibi demnibus scripturis lectorpoterit congregare. Nunc illud est qđ conamur os
crediderunt lic& sieri potuerit ut unostatim credente aliidiuincreduli suerint &hanc ẽe
natrẽ recobi&ioseis id ÷ mariam deope uxorẽ alfei. Hanc dictã mariã ia cobiminoris quȩ¬

Expanded text:
orum pertinent ipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostorum pertinent ipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostcrediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mar
Abbreviated transcription (Latin):
minorcũ malor &minor non in tertressed interduos soleant. p̃bere distantiam & frater
dñi apłssit paulo dicente deindeptrienniũ uenihiero solimamuiderepecrũ & mansit
buncia cobumputesfilium ⁊ ebedo:. Iegeactus a postolorũ iam adherode fuerat interemptus
Bestat conlusio ut maria ista quae la cobiminorisscribetur mater fuerit uxor alsere so¬
atque alia uid&cur qđ alibi dicantur maria ia cobiminoris mater & hic maria cleopedis¬
cescripturȩ consue cudinẽ eundem hominem diuersis nominib: oppaellari Raguhersocor
morsi &iothor dicitur degedeen non nullis causis in mutati nominis antop: missis subito ge¬
robo allegitur orias rexiuda ui cissimatarias uocatur : Monsthabor tabirium diciturirus¬
sum hermonfenices cognominant san:or& a morreus cognominauit eum sanir eadem celi

Expanded text:
minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et frater minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et frater Domini Apostolus sit, Paulo dicente: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi Jacobum filium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soatque alia videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli
Abbreviated transcription (Latin):
duitatem & solitudinem comnẽdatam quasiiux tate non haber& quantuor filios& in numeras
filias quarum consortio frueretur uiduam quoque nominas qđ scriptura non loquitur & cum
omnibus eu angelistarũ exempla ꝓponassoluistibiiohannis uerba non conplacent. dicis transitor¬
ae ad crucem dñieam fuisse p̃sentem Ne consulto p̃teris se uideris & tamenquaecum illa mulieres
fuerint si le signoscerẽ nescienti : Nisiuiderem consultor &icentem. Audita que iohannes euan¬
gelista quid dicat stabant autem iuxtacru cemihũ matereius & soror matris eius. maria deope
& maria mag dalene nullidubium e duossuisse a postolos. ia cobiuocabulo nuncupatos Iacobum¬
Tebȩdȩ &ia cobum alfei istũ nescioquẽ mariae filiũ nec tamen matris dñi scriptura conmemo¬
de quibus scriptũ : Ne que eñi fratres eius tunccredaebant in eum : Si non est apostolus tertius

Expanded text:
duitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras duitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Audi, itaque, Joannes quid dicat: Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubium est, 219 duos fuisse Apostolos Jacobem Jacobum, quem Mariae filium, nec tamen matris Domini Scriptura commemode quibus, scriptum est: Neque enim tunc fratres ejus credebant in eum. Si non est Apostolus, sed tertius
Abbreviated transcription (Latin):
ta & sententiam suam non testimoniis scripturam sed lubrica disputatione conuulsã : Eccein¬
quidia cobus & ioseph filuimariȩ idem quos iud ei appellauerunt fratres. Eccemaria ia cobimi¬
noris &ios etis mater minoris aut̃ ia cobiad distinctionem maioris quierat filius ⁊ ebedĩ. Sicut
& in aliolo comarchus ponit maria autẽ magdilenee mariuia cobietosetis uidert̃ ubi poneret᷑
& transactos abbato emert̃ aromata & uenerunt ad monumentũ & utiq ait quã miserumerit
dicami. absentem aut alterã essemariam nescio quam confingam:. presertincum eu uange¬
liũ Iohannis testetur eam illic presentem fuis se quando illam dñs decruce iam uiduamut ma¬
tremio hanni commendat . Aut num quid & euuangeliste falluntur & fallunt ut eorlim
mariam matrem dicerent quos uidȩi frsihũ essedixerunt . Et furor cetus & in properũ
exitium mensuae sana: dicis ad crucem dñi matrẽ eius fuisse p̃sentem : dicis iohannidi scipulo obui¬

Expanded text:
tracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convulsam. « Ecce, inquit, Jacobus et Joseph filii Mariae, iidem quos Judaei fratres appellaverunt. Ecce Maria Jacobi minoris et Josetis mater. Minoris autem Jacobi, ad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam miserum eritdicamus absentem: aut alteram esse Mariam, nescio quam, confingamus: praesertim cum Evangelium Joannis testetur praesentem eam illic fuisse, quando illam de cruce Dominus jam viduam, ut matrem Joanni commendabat. Aut numquid Evangelistae et falluntur et fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob vi
Abbreviated transcription (Latin):
da & cũ in fecũ ditate filiorũ traendã flamis ut discat aliquandoretierequimun quan
fendat : Inuocanđ dñsihs ut sacriuentris hospicium cui duo decim mensibus in habi¬
tator fuit ab omni concubitos suspitione meatur. Ipse quoque dspat̃ ẽ in p̃dicandum
ut matrẽfilii sui uirginem ostendat fuisse pos partũ que suit mater ante quã nupta
Nca cpũ r&horiu desideramus eloquii non dialecticoriim tendicula sed arisstolis ĩpi¬
nata conquirimus : Ipsa scripturarũ uerba ponenda sunt ipsis quib: aduersũ nosusus ẽ
testimoniis reũ caturut intellegat se& legere& non intelle gerepotiuse quȩ scripta sunt
prima eius ppositiofuit: Matheus loquitur : Xp̃i uitẽ generatiosicerit Cũ essa
desponsata matereius maria io sephprius quã cũ uenirent inuenta ẽ Inute rohabens

Expanded text:
da , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere, qui numquam da , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere, qui numquam est Dominus Jesus, ut sacri ventris hospitium, cujus decem mensibus inhabitator fuit, ab omni concubitus suspicione tueatur. Ipse quoque Deus Pater est imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec Aristotelis spineta conquirimus: ipsa Scripturarum verba ponenda sunt: ipsis quibus adversum nos usus est testimoniis, revincatur, ut intelligat, se et legere potuisse quae scripta suntPrima ejus propositio fuit: « Matthaeus loquitur: Christi autem generatio sic erat: Cum esset desponsata mater ejus Maria Joseph, priusquam convenirent, inventa est habens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ distulceras pares & quia non ẽ in homine uiaeius & ad ñogressus hominis driguntur si fos
teqđ ꝓcul absit. aliquid fucrit in pedimentoquȩ so ut quoscaritas iungiiserrarũ. longi¬
tudo non separ & edibsentem iucinum nr̃m sem ꝑ p̃sentem litterarum uicissi tudinis sen¬
uꝑ rogatus a fratribus ut aduersus libellũ cuiusdam hel T SC̃ENA RI AE:¬
udu responderẽ facile distul non qđ difficile fuerit hominem rusticanum. &uix pri¬
mis quo que inbutum lit teris suꝑueri ad sertione. conuiicere sed ne t re sponde dodignus
fier& quiuincer&ur. hoc accedebat. qđ homo turbo lentus & solus in uniuer somundo sibi
tur. Accepta materia disputandiam plius inciptreblas phemare & qua si de sublimiloco
iustiori fine cessarunt Iam ad radices in furtuo se ardoris euangolii securisẽ. ad mouen¬

Expanded text:
umper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte umper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinum nostrum semper praesentem litterarum uicissitudine sen rogatus a fratribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo sibi tur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admoven
Abbreviated transcription (Latin):
rit spirtali. eucharistiã que abs que condemnationem nr̃i. & pungente. conscientia sȩper
accipere &psalmistã audiredicentẽ. Gustate &uidite quã suauis ÷ dñs. &cũ eo canere E¬
ruc tauit corncũ uerbumbonum. Ne hoc dicoquo festis diebus ic iunandũputem. et con¬
tex tas quin quaginta dicbusseriis auferã sedit  queq ꝓuincia habund&. insensu suo. & p̃¬
cpta maiorũ leges a postolicas. arbi tretur: Duo palli ola& amphimallũ detuis usiliusuł
utenda uł sũs danda susce piego insignia pauꝑtatis & cotidiani symboli a penitentia & ibi
& sororituae misi quattuor ciliciola apta ꝓposito & usibus ur̃is. & codicem hocẽ iusionis
isaie ualde obscurissimas quas nuꝑ hostorita explanatione disseruiut quotieiis cũ que
mea opus cula uideris totiens. Amicidul cissimi re cordatus nauigationem quã par¬

Expanded text:
rit spirrit spiraccipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia paupertatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explanatione disserui, ut, quotienscumque mea opuscula uideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam par
Abbreviated transcription (Latin):
state origenis & sc̃ididimi pauca transtulimus uolentis nr̃is exparte orlendere. qui greca doc¬
reddidi auctoritati. ut enĩmueterum librorũ sides de haebreis uolumi ubus ex amin ̃ anda
est ita nouorum greci sermonis normami de siderat. De sabbato quod queris utrum ieunan
dum sit & de cucharistia anaccipienda cotidie qđ romanaecdesia & hispanie obseruare. ꝑ¬
hibentur scripsit quidem & ippolitus uir dissertissimus in carptm diuorsi auctoris. inua¬
riis auctoribus edidere sed egoilludbreuit̃te Am̃ mouendum puto traditiones ecilesi asticas
p̃ sertim quȩ sidei non officiantita obseruanda sut ana ioribus tradite sunt. nec aliarũ consuȩ¬
tu dinem aliarũ contrariomore subuerti litque utinamonini tempore ieiunarepossimus qđ
Nec tamon manimanicheacheretici. acuis andisunt cũ carnaliscibus p̃ferri. Non debue¬

Expanded text:
state. Origenis et Didymi pauca transtulimus uolentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca docstate. Origenis et Didymi pauca transtulimus uolentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca docreddidi auctoritati. ut enim ueterum librorum fides de Hebraeis uoluminibus examinanda est, ita nouorum Graeci sermonis normam desiderat. De sadum sit, et de eucharistia an accipienda quotidie, quod Romana Ecclesia et Hispaniae observare prohibentur, scripsit quidem et Hippolytus vir disertissimus, et carptim diversi auctores in variis auctoribus edidere; sed ego illud breviter te admonendum puto: traditiones ecclesiasticas, praesertim quae fidei non officiant, ita observandas, ut a majoribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem, aliarum contrario more subvertit. Atque utinam omni tempore jejunare possemus. Quod nec tamen Manichaeae haereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debue
Abbreviated transcription (Latin):
non sui merito seilbonitatetua de siderare tedicis ad disqibendũ hominilustius dedi & disempta
uidi inchartaceis codicib: ac frequenter ad monui ut conferrent diligentius &emendarent. Ego
eni tanta uolumina p̃frequentia coneantũ &pere grinorũ turbis relegere non pocui& ut ipsi
ꝓbaberep̃sentes : Longo tencu sin conmodo uix diebus quar dra gensiie quibus ipsi ꝓficiscebantur res¬
spirare cepiundesi paras gra mata reppereris. uł minus aliqua discripta sunt quae sensũ legentis impe¬
eiant Nonmihi debesimputare sedtuis ein pediciȩ notariorũ liberariorũ queli coriae qui scribunt
Non quodinueniunt sed quod intellegiunt & dumali noserrore semenda renituntur. ostendunt
translata quia necoti. necuirium : tantas reseadem in alierã linguam. ex primere ue nu¬

Expanded text:
non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut conferrent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui et, ut ipsi probauere praesentes, longo tentus incommodo uix diebus quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. unde, si paragrammata reppereris uel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis inpediant, non mihi debes inputare, sed tuis et inperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non, quod inueniunt, sed, quod intellegunt, et, dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt translata, quia nec otii nec uirium est tantas res eadem in alteram linguam exprimere uenu