comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid datꝰ a celo uite panis ualusse
Si redim̃dus homo patiendo famẽ ꝑiisse
Si siuis esuriens homo ñ incorporet istu
Qod muncdo fame u̾bi ꝑiditanti. .ii.¬
erbi dira fames homines aliqͣndo p̾mebat
furiens nec homo qͥd manducaret hãbat
Angłicus panis de celsis uenit ad
Ima
Quid carnis nr̃e palea sua numma ii
nnotuit mundo ditatis signa reu.
Noluit gͦ suũ piꝰ auctor plasma per
Descendens ut homo sic posset ad ast᷑ red.
Totus corruerat hõ totus erat labe
ccurrit dñs ꝑeunti iuctima.
factus
ict̾mia que macłas fugat ex se sc̃ĩfic
ictima q̃ maior offerri nulla uale.
ostia nulla ualens aut sufficiens satis esset
Que deleret ade culpã si xp̃c ab esse
am debebat adã ꝓse. nec pauꝑ habeba
Unde satis face̾t qͣm culpa gͣuis ꝓhibeba
pse d̾s potuit. nec debuit. gͦ necess
Est. ut homo d̾s ħ faciat. sñ qͦ neqͥt ess

Expanded text:
Quid datus a coelo vitae panis valuisset, Quid datus a coelo vitae panis valuisset, Si redimendus homo patiendo fame perissetre Christum, Si suus esuriens homo non incorporet istum. § 2. Quod mundo fame Verbi periclitanti Chrierbi dira fames homines aliquando premebat, Esuriens nec homo quid manducaret habebat; Angelicus panis de coelis venit ad ima, Qui carnis nostrae palea sua numina velans, Innotuit mundo, Deitatis signa revelans. Noluit ergo suum pius actor plasma perire, 1156 Descendens ut homo sua posset ad astra redire. Totus corruerat homo, totus erat labeccurrit Dominus pereunti victima factus. Victima, quae maculas fugat, ex se sanctificata. Victima, qua major offerri nulla valebat mortuus. Hostia nulla valens, aut sufficiens satis esset Quae deleret Adae culpam, si Christus abesset. Nam debebat Adam pro se, nec pauper habebat Unde satisfaceret, quem culpa gravis prohibebat. Ipse Deus potuit, nec debuit, ergo necesse Est ut homo Deus hoc faciat, sine quo nequit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
il sine te scit᷑. sine te mͥ nil aperitu
Nystica sacrorũ resera mͥ dona tuoru
gnis tulucens. tu recte semita ducens
Carmen ꝑfect̾um ꝑ callem dirige rec̾tu m
irigit ad celum mea mens te p̾duce uelum
elũ cũ naui rege dirige sidereau
uoduere una eadem q ęccłia caro sit
anis in altari. u̾bi uͥtute sacratu s
Dit diuina caro medicina reatus
Plena sacram̃to. cibꝰ ⁊ uegetatio m̃tis
ec caro cotidie qͣmuis caro ñ uideatur
Panis habens sp̃em. ꝓ mundo sacͥficatur
Heret natura. rerũ stupet ordo. sacratu m
De modico panis. qͦndã de uͥgine natu m
orret qͦd u̾bum caro factũ. sit caro rursũ
Quod nat᷑alem mutat res condita cursũ.
Et tam̃ ẽ eadẽ caro. t̾c de uͥgine nat a
Et caro nc̃ u̾bo uite de pane sacrat a
Propt̾ nos homines dignatꝰ t̾ẽ hõ nasc i
Lunc piꝰ ille suo nos optat corꝑe pasci
st effectus homo b̃. ut lapsos releuare t
Et ideo uite panis datus ut satiare

Expanded text:
Nil sine te scitur, sine te mihi nil aperitur. Nil sine te scitur, sine te mihi nil aperitur. Mystica sacrorum resera mihi dona tuorum, Ignis tu lucens, directaque semita ducens. Carmen perfectum per collem dirige rectum. Dirigat ad coelum mea mens re praeduce velum; Velum cum navi rege, dirige siderea Quod vere una eademque caro sit, anis in altari verbi virtute sacratus Fit divina caro, nostri medicina reatus.Plena sacramento, cibus et vegetatio mentis. Haec caro quotidie, quamvis caro non videatur, Panis habens speciem, pro mundo sacrificatur. Horret natura, rerum De modico panis quondam de Virgine natum: Horret quod Verbum caro factum fit caro rursum; Quod naturalem mutat res concita cursum, Et tamen est eadem caro tunc de Virgine nata, Et caro nunc verbo vitae de pane sacrata. Propter nos homines dignatus tunc homo nasci; Nunc pius ille suo nos optat corpore pasci. Est effectus homo nos ut lapsos relevaret; Est ideo vitae panis datus, ut satiaret.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾c alme di. par lux ittͥusq diei. Ad
Apat᷑ ꝓcedẽs. natoq. nͨ iñ recedẽs.
Tu fons uitalis s ⁊ unctio sp̃ũali
Crismate fecundas sc̃i baptismatis unda
Hisq uã pandis animab purificandi
Tu male torpentes peccati frigore mente s
Que peccõtum suffocat spina meoru
mpedit int̾nam mundi mala cura licerna o
It non sincere ualeam tua sc̃a uidere
Pelle malas curas uͥtute tua ruitura
Perq tuũ rorem xp̃i mͥ confer amore
on reticere qͥdem uolo. qͦd ubũ caro pͥdeo
Rursus in altari caro uult in pane cibar
Hec habet effectum res. dasensũ mͥ rect̾uor
t non de pane xͥ. loqͣr hic nͥ sane
In quo nil uanũ. nil sentit᷑ nͥ sanu
es est obscura s tu dissoluere cur
Hoc sacram̃tũ mnͥ. ꝑ fidei docum̃tu
Tu potes omĩ modos scͥpture solue nodos
Quasq prius celas res. cũ ius ipse reuelas
Tu sacer inpinguas mutas affamine lingͦs
Et facis exertas. facis ad sacra bella disertas.

Expanded text:
 alme Dei par lux utriusque diei; A Patre procedens natoque, nec inde recedens Tu fons vitalis, sed et unctio spiritualis Chrismate fecundas sacri baptismatis undas, Hisque viam pandis animabus vivificandis. Tu male torpentes peccati frigore mentes Quae peccatorum suffocat spina meorum. Impedit internam mundi mala cura lucernam, Ut non sincere valeam tua celsa videre. Pelle malas curas virtute tua ruituras: Perque tuum rorem Christi mihi confer amorem. tuatur. Non reticere quidem volo, quod verbum caro pridem Rursus in altari caro vult in pane sacrarmma ratione Haec habet effectum res, da sensum mihi rectum, Ut non de pane Christo loquar hic, nisi sane. In quo nil vanum, nil sentitur nisi sanum. Res est obscura, sed tu dissolvere cura Hoc sacramentum mihi per fidei documentum. Tu potes omnimodos Scripturae solvere nodos, Quasque prius celas res, cum vis, ipse revelas. Tu sacer, impinguas mutas a famine linguas, Et facis exertas, facis ad sacra bella disertas.
Abbreviated transcription (Latin):
rixͥ in celo uiri: qͣtinꝰ sic̃ ꝑ ipsũ qd hͥ in sp̾ẽ panis ⁊ ui¬
ni. de pͥmo altari sumimꝰ. ⁊ in u̾itate carnis ⁊ sangͥm¬
de scd̾̃o ult᷑ uelũ incelo bñdictiõe oli semini abrahe ꝓ
.i. sũmo capiti ꝑ xp̃m uniat᷑. C apd enĩ xͥ ds̃. Ecce pat̾se¬
renissime qͦmͦ sic inp̾fatione monem᷑. sursũ corda. si
sũ u̾ba. sursũ oꝑa. Prima nãq actio seꝑat a
mundo: Scd̾̃a ꝯiungit xͦ. Tercia unit łõ. Prima in
cificat: scd̾a iuuificit: t̾ria dĩ ficat. In pͥma acti&e
passio. In sid̾a resurrectio. In t̾cia głificatio. Uñ ⁊od
Memotes heate passionis nec ñ ⁊ ab inferis resur¬
rectioĩs. s ⁊ ince .g. as. of.p̃. in .t. de .t.d. acda.hosti
am. ⁊c. pͥmꝰ gͥ sac̃dos mactat.⁊ qͣsi foris iunatͥo: uitã
aĩalẽ. Scd̃s intꝰ ⁊ in templo. sensũ rõnalẽ. Tercuiᷤᷤ ult̃
fit lib̾. ⁊ regnat c̃patre filius: inimicꝰ. amicꝰ ⁊he
res. Osac̾dos xͥ istis uifiste: dũ assistis. Ista dũ facis.

Expanded text:
per corpus in coelo Deo uniatur, et per humanitatem divinitati conjungatur, nihil sufficit, quippe qui scalam sibi erexit, ascendere utique satagit. Unde et per hanc oblationem accingit er gradus ipsius scalae ascendens, commemorat munus Abel pueri, sacrificium Abrahae, oblationem Melchisedech sacerdotis, qui elegantem speciem expressit in pane et vino; sicut Abraham veritatem in filio, et Abel innocentiae munus in agno. Hac itaque oratione fretus, cum fiducia accedit ad actionem tertiam. Sed quoniam ad illud summum sublime altare in conspectu divinae majestatis, ubi summus et perpetuus Sacerdos assistit vultui Patris, nondum ut vult, valet ascendere: nam et hoc dum se visibilis sacerdos infra visibile altare inclinat, et surgens osculatur, significat: rogat per manus angeli, fit liber, et regnat cum Patre Filius, inimicus amicus, et haeres. O sacerdos Christi, insiste dum assistis! ista dum facis,
Abbreviated transcription (Latin):
teudde. qͣm subtilit̾ ⁊ elegarit̾ exp̃ssit dicens. fige cul¬
trũ in guite tuo. Cultrũ qͥppe abstinentie ⁊ inedie.
qͣꝵ ingutt᷑e figimꝰ: dũ qͥ totũ uictũ ut̾m deo ob¬
tulimꝰ. de eo pꝰtinodũ parce ⁊ timide qͣsi de altario
qi ad neccitate sumimꝰ. Na qͥ altari deseruiunt.
oramauit dñs de altario uuẽ. Auoqͥn si pͦt oblati

Expanded text:
tende, quam subtiliter et eleganter expressit, dicens: Fige cultrum in gutture tuo. Cultrum quippe abstinentiae et inediae quasi in gutture figimus, dum qui totum victum nostrum Deo obtulimus, de eo postmodum parce et timide quasi de altari Dei ad necessitatem sumimus. Nam qui altari deserviunt, ordinavit Dominus de altari vivere. Alioquin si post ob
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ humanã diuina uͥtute. humana sollicitudi¬
ne: de uet̾e cibo uet̾ĩs homis. nou̾ cibus honũ nouo.
habens gͦ nouꝰ sacerdos ñ uetꝰ melchisedech. neq na¬
tus caro de carue. ñ de sudore suo. neq de t̾ra cui
de donis ac datis diuinis. de celo celestẽ hostiã. inui¬

Expanded text:
icitudine, de vetere cibo veteris hominis, novus cibus homini novo. Habens ergo novus sacerdos, non jam vetus Melchisedech, neque natus caro de carne, non de sudore suo, neque de terra, cuiritu spiritus, de donis ac datis divinis, de coelo coelestem hostiam carni
Abbreviated transcription (Latin):
p̾gnantẽ nuptiu tͣdimꝰ. Hanc simulationẽ ñ didĩ
moyses: nͨ didicit apłs. Non ẽ gͥ hec figa demonti
Tab̾nacłm gͥ de monte. id ẽ tab̾nacłm lĩ cũ hom̃ib
sic ꝯpositũ ẽ ut inatͥo ext̾ius altare habeat eneũ.
uͥ animalia sacͥficant᷑: intꝰ aũ in tab̾nado aliud.:⁊
oͦd qͣsi int̾no ⁊ sup̾mo positũ ẽ ꝓpiciatoriũ. qͦd ñ so

Expanded text:
praegnantem nuptui tradimus. Hanc simulationem nec docuit praegnantem nuptui tradimus. Hanc simulationem nec docuit Moyses, nec docuit Paulus. Non est haec figura de monte. Tabernaculum igitur de monte, id est tabernaculum Dei cum hominibus, sic compositum est, ut in atrio altare habeat aeneum, ubi animalia sacrificantur; intus autem in tabernaculo aliud aurquod quasi in intimo et supremo positum est propitiatorium, quod non so
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. Nos itaq ut simplicit̾ fateamͦ. singłis capitłis
sigillatĩ ꝓ ut grã nob̾ dat intendimꝰ ⁊ dũ ea qͣsi
ubera de celo plena ꝑ labia suinimꝰ. intente lactemꝰ ex
ore infantis ⁊ lactentis: ꝑficientes laudes qͦs ualemꝰ¬
t̾n sub tͥna actione fere uniu̾sa ꝯcludimꝰ. Tres ⁊eni
distingiuit᷑ in sacͦ canone pͥncipales actiones: qͥb̃ qsiti
deseriuunt altaria. qͥb qͦsi tͥnꝰ assistit sacͥfex. cũ qͥdi¬
dicit qͦd facet iu plano sursũ tandẽ didicit qͦd facet
deorsũ: didicit a deo qͦd doce̾t homu̾es. Iuxta hanc
Obone pat̾ attende tͥ ipsi qͣuti hodie tͣrlunt. qͦd nͨ asi
nec ab apło acceꝑunt. Traditiones uͦ hotlierne fere
om̃s tͤpi lucͦ deseruiunt: pena que ꝓ ꝯmisso irrogat᷑
fere omis pecuniaria ẽ: bñficiũ qͦd qͣsi gͣtis impen¬
dit᷑. fere om̃e ⁊ si p̾ciũ aũ ñ taxat obseqͥum pꝰtea
sperat. Grauide st̃ hodie gr̾e nr̃e. sub p̾textu uͥginis

Expanded text:
os itaque, ut simpliciter fateamur, singulis capitellis sigillatim, prout gratia nobis datur, intendimus; et dum ea quasi ubera de coelo plena per labia sumimus, intente lactemus, ex ore infantis et lactentis perficientes laudes, quas valemutamen sub trina actione fere universa concludimus. Tres enim distinguuntur in sacro canone principales actiones, quibus quasi tria deserviunt altaria, quibus quasi trinus assistit sacrifex, cum quodadicit quod faceret in plano, sursum tandem didicit quod doceret deorsum, didicit a Deo, quod doceret homines. Juxta hanc . O bone Pater, attende tibi ipsi, quanti hodie tradunt, quod nec a Deo, nec ab Apostolo acceperunt! Traditiones hodiernae fso irrogatur, fere omnis pecuniaria est: beneficium quod quasi gratis impenditur, fere omne et si pretium ante non taxat, obsequium postea sperat. Gravidae sunt hodie gratiae nostrae, sub praetextu virginis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sp̃e sc̃s sfert. id c̃ deuotio. Tertiũ uͦ intelligen¬
a qũ suꝑ cor altũ offert. sp̃s pͥncipalis. ⁊ de ꝯte¬
ylatio ⁊ onpunctio enĩ ꝑu̾sos corrigit: deuotio
outcos dirigit: ꝯteplatio directos erigit. ⁊ cũ an¬
ghĩs ꝯu̾sari facit. C o ꝯtͥtum ĩ p̃teritis malis cruci¬
t cor mundũ in p̾sentib bonis delectat᷑: ior aut̃ al¬
tũ p̃nia et̾na ꝯtemplat᷑. Penitententia separat a cli

Expanded text:
us sanctus, id est devotio; tertium vero intelligentiae, quam super cor altum offert spiritus principalis, id est contemplatio. Compunctio enim perversos corrigit, devotio correptos dirigit, contemplatio autem directos erigit, et cum angelis conversari facit. Cor contritum in praeteritis malis cruciatur; cor mundum in praesentibus donis delectatur; cor autem altum praemia aeterna contemplatur. Poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
s diaboli sumꝰ. Icło uir bone ⁊ prudens. diligent̾ at¬
uanitate. i sp̃c amibitioue fedat᷑. Ista numirũ st ca¬
pita draconis: quẽ dedit dñs escã ppłis ethiopũ. Iste calix
demonioꝵ: quẽ suuł bib̾e cũ calice diũ ñ ꝯuenit. Nul
sp̃u mundissimꝰ. qͥtinꝰ castitate. puritate. humilita¬
te. totꝰ mundꝰ. ñ indigeat. nͥ ut pedes lauet. Ecce in
qͥd tendimꝰ: du pͥmã oblationẽ offerimꝰ. Ecce qͥd ẽẽ
in hac oratione seruꝰ facit: s in toto n satis facit:ñ
potest ampliꝰ aliqͥd. s hoc totũ ñ sufficit. Occidẽ se¬

Expanded text:
 diaboli sumus. Ideo, vir bone et prudens, diligenter atvanitate, et spiritus ambitione foedatur. Ista sunt nimirum capita draconis quem dedit Dominus escam populis Aethiopum; iste calix daemoniorum quem simul bibere cum calice Domini non convenit. Nullspiritu mundissimus; quatenus castitate, puritate, humilitate totus mundus non indigeat nisi ut pedes lavet. Ecce in quid intendimus, dum primam oblationem offerimus; ecce quid esse in hac actione servus facit, sed in toto non satisfacit, non potest ampli
Abbreviated transcription (Latin):
re nate ⁊ clatore gt̃ẽ recedens ꝑ culpam. infra t̾rã
ab neccitatensis scͥptũ ẽ. In fuclore iuitus tui. ueserts
n transigit᷑. pͥncipalia st̃ panis ⁊ iunũ: apte ꝑ ea oĩs
uictus uite aĩalis dũ osfrriuit᷑ offert᷑. ꝓrecipua appe
liꝰ portio sunt: ⁊ totũ sig̾ant. Itaq qͥd ampli potest
seruꝰ. qͥ reconciliari apetit dño suo. qͣm de penuria
sua totu uictũ fuũ offerre:⁊ sic totã uitã sua mac¬
tare : Sicg̃ dũ in pͥma actione in pane ⁊ iuno totũ
apponuimt᷑ : fige cultru in gutture tuo sciens qm̃ talia
oporter te pparare. Oensa magna. ẽ altare diũ. Iue
nob ibi apponit᷑ ad refectionẽ.: q̃ corpus ⁊ anima sua¬

Expanded text:
re naturae et datore gratiae, recedens per culpam infra terram ad necessitatem, sicut scriptum est: In sudore vultus tui vesceris lia sunt panis et vinum, apte per ea virtus vitae animalis dum offeruntur, offertur. Praecipua quippe illius portio sunt, et totum figurant. Itaque quid amplius potest servus qui reconciliari appetit Domino suo, quam de penuria sua totum victum suum offerre, et sic totam vitam suam mactare? Sic igitur in prima actione, dum in pane et vino totum apponitur tibi. Fige cultrum in gutture tuo, sciens quoniam talia oportet praeparare . Mensa magna est altare Domini; ille nobis apponitur ibi ad refectionem, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñb Cuiꝰ imago qͣmͦ in sac canione fulgeat. in pu¬
Mi ẽ ũ disfincte. pꝰ sacͥficiũ offert᷑ seruitutis. ꝓtmodũ¬
uͥ libertatis. tercio unitatis. Adhoc enĩ ꝑ diui¬
na sacram̃ta a seruitute diaboli lib̾am ꝑ filiuͭ. ait¬
past Nolo pat᷑ ut sic̃ ego ⁊ tu unuĩ sumꝰ. ita ⁊ isti sunt
inĩ in nob̾. Omĩs gͦ actio sacram̃toꝵ celestiũ hiuic
sini deseriure diuoscit᷑: ut sũ fine uni deo ꝑ xpĩa
ds̃igͥtiiꝰ multi ꝑ unũ. ⁊ in uno uni uniti. unꝰ cũ eo

Expanded text:
 cujus imago quomodo in sacro canone fulgeat, in promptu est, ubi distincte prius sacrificium offertur servitutis, postmodum libertatis, tertio unitatis. Ad hoc enim per divina sacramenta a servitute diaboli per Filium liPatri: Volo, Pater, ut sicut ego et tu unum sumus, ita et isti sint unum nobiscum . Omnis ergo actio sacramentorum coelestium huic fini deservire dignoscitur, ut sine fine uni Deo per ChriDeus; quatenus multi per unum, et in uno, uniti, unus cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut timeant te. Ipsa uͦ absconsio timorẽ gignit horribilẽ
horror dolorẽ. dolor gemitꝰ. suspiria. ⁊ int̾nos animi¬
ꝯquestꝰ in enarrabiles. ita ut nicħ ininꝰ lugeamꝰ ami¬
sisse uet̾a: qͣm gaudeamꝰ inuenisse noua. Sicq utͣq
uicissitudie. acsi in utraq molã. ꝯfracti. ꝯmnuiti.¬
ꝑmoliti. in similaginẽ sacͥficũ dĩ tͣnsimꝰ: ipsãq utͦq
geu̾e lacͥmarũ. id ẽ ꝯpunctõnus:⁊ deuotioĩs ꝯmiscen¬
tes.⁊ in libano cordis ꝯtͥti. humiliati. coqͥntes. nosm&¬
ipsos panes ꝓpositioĩs efficim᷑ꝰ. qͦs pͥmo oĩum offera¬
niꝰ. Qm̃i gͦ serenissime pat̾ nos nob̾ ipsis minime ꝯsta¬

Expanded text:
ut timeant te: ipsa enim absconsio timorem gignit horribilem, horror dolorem, dolor gemitus, suspiria et internos conquestus inenarrabiles, ita ut nihil minus lugeamus amisisse nos vetera quam gaudeamus invenisse nova: sicque utraque vicissitudine, ac si ficii Dei transimus: ipsamque utroque genere lacrymarum, id est compunctionis et devotionis commiscentes, et in clibano cordis contriti et humiliati coquentes, nosmetipsos panes propositionis efficimus, quos primo omnium offeramus. Quoniam ergo, serenissime Pater, nos nobis ipsis minime consta
Abbreviated transcription (Latin):
dͥa deuotio. C unctis gͦ rite dispositis. q̃ ad pͥmã ac¬
bionẽ ꝑtinent: p̃missis qͥb dã orationib seu postu¬
lationib. cũ in censo arietũ. id ẽ suffragiis apłoꝵ
ae marterũ. accedit iusibilis sacerdos. ⁊ adhus
qui natus ẽ de carne caro. ad offerendas lulibiles hot¬
ais ⁊ det̾ra terrenas e⁊ hoc suꝑ altare iusibile ⁊ iratis¬
al mnatiali oleo usibilit᷑ ꝯsecratũ:⁊ hec ouia qͥi foris

Expanded text:
actionem pertinent, praemissis quibusdam orationibus seu postulationibus cum incenso arietum, id est suffragiis apostolorum ac martyrum, accedit visibilis sacerdos, et adhuc quasi qui natus est de carne caro, ad offerendas visibiles hostias, et de terra terrenas; et hoc super altare visibile et materiale, materiali oleo visib
Abbreviated transcription (Latin):
sał. obseqͥũ & obedientiã. Ecce qͦd du¬
s. multũ q postulando impet᷑re ñ potu¬
it ur̃a humilitas: impetrando cito extorsit auc¬
toritas Cogit enĩ nos:⁊ ex occasione collationis ꝗͣ
utiq penitet nos sic leuit̾ effudisse: stilo alligare.
qͦmͦ in sacrũ canonẽ dũ sacͤsca celebramꝰ. inten¬
dimꝰ. Rem qͥdẽ difficilem: ⁊ fortasse in explicabi¬
⁊ id tam morose in uno tene̾ nimis artluũ: ⁊ uiu
tis. Un ꝯsulens infirmitati nr̃e diuina gr̃a: an¬
tiꝗͣ capitula tota sensiiĩ nouitate sepe ꝑfundit.
Qͥcũ subito effulserint sup omnẽ humanũ mo¬
te:l absq studio em̾serint. Ex ipsa uͦ ãnuratiõe

Expanded text:
 obsequium, obedientiam. Ecce, quod diu multumque postulando impetrare non potuit vestra humilitas, imperando cito extorsit auctoritas. Cogit enim nos, ex occasione collationis qua utique poenitet nos sic leviter effudisse, stylo alligare, quomodo in sacrum canonem, dum sacrosancta celebramus, intendimus. Rem quidem difficilem, et fortasse inexplicabiquare et id tam morose in uno tenere nimis arduum, et in tis. Unde consulens infirmitati nostrae gratia divina, antiqua capitula, tota sensuum novitate saepe perfundit, qui cum subito effulserint, supra omnem humanum motam subito emerserint. Ex ipsa vero admiratione
Abbreviated transcription (Latin):
Scensionis dmĩce. De ascensione dñi.
sollempnitas ideo celebrat᷑: quia eodẽ die
post mundi uictoriã. pꝰt inferni regressũ. as¬
cendisse xp̃c memorat᷑. ad celos: sic̃ scͥptũ est. As¬
cendit in altii cepit captiuitatẽ: dedit dona¬

Expanded text:
scensione Domini. 1. Ascensionis dominicae solemnitas ideo celebratur, quia eodem die, post mundi victoriam, post inferni regressum, ascendere Christus memoratur ad coelos, sicut scriptum est: Ascendit in altum, cepit captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in crucẽ xp̃c: ut ⁊ nobis passionis ⁊ resur¬
rectionis p̾beret exemplũ. Passi onis ad firmã¬
dam pacientiã. resurrectionis ad excitandã
beatã quã sperare debemus.
ercia causa suscepte crucis utt suꝑbia scłi.
et inflata sapientia. ꝑ crucis stultã ut
putat᷑ p̃dicationẽ. huiniliata corrueret: ut
pat̾et id qͦd stultũ dĩ ẽ. qͦnto sit homi¬
nib sapieutiꝰ: & qͦd infirmũ di ẽ. qͣuto sit fortiꝰ
tota homiũ fortitudine. Dicit aut̃ apłs pau¬
lus illuminatos nos hab̾e oculos cordis: ad in¬
telligendũ que sit latitudo. & longitudo. &¬
sum lignũ qͦ extendunt᷑ manꝰ. longitudo a
latitudiue deorsũ u̾sufq ad t̾ram: altitudo
a latitudine sursũ usq ad caput: ꝓfundum
uͦ qͦd t̾re infixũ abscondit᷑. Qͦ signo crucis:
ꝯm̃ĩs uita scõꝵ describit᷑. Dicitur enĩ homl.

Expanded text:
enim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurenim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurrectionis praeberet exemplum: passionis ad firmandam patientiam; resurrectionis, ad excitandam beatam, quam sperare debemus. 4. Tertia causa est susceptae crucis ut superba saeculi et inflata sapientia, per crucis stultam, ut putatur, praedicationem humiliata, corrueret; ut putaret id quod stultum Dei est quanto sit hominibus sapientius, et quod infirmum Dei est quanto sit fortius tota hominum fortitudine . 5. Docet apostolus Paulus , illuminatos debere habere oculos cordis ad intelligendum quae sit latitudo crucis, et longitudo, rsum lignum quo extenduntur manus, longitudo a latitudine deorsum usque ad terram, altitudo a latitudine sursum usque ad caput, profundum vero quod terrae infixum absconditur; quo signo crucis omnis vita sanctorum describ
Abbreviated transcription (Latin):
arascheuen. idẽ sexta salb̾i. ideo in sol¬
lempnitate habet᷑: qͥa in eo die xp̃c inxͥ
sterium crucis expleuit. ꝓpt̾ qͦd uenerat in h̾c
nunidũ: ut qͥa ligno ꝑcussi fueramꝰ in adam:
rursꝰ ꝑ ligni misteriũ sanarem᷑. Huiꝰ enĩ cau¬
sa tͥumphihuitis qͣ hor. mana pusillitas xp̃o
ꝑ ominẽ munis solis ꝯ dũ celebritatẽ an¬
nuam p̃bet: ꝓ eͦ lo qͦd dignatꝰ ẽ sangͥne
passioncͥs sue scłm redime̾. & peccatũ inundi
ꝑ crucẽ morte deuict̾a ab soluere.Cuiꝰ qͥdem
crucis inuiriam ñ ꝑtulit ila diumitatis sub¬
stantia: s sola suscepte humanitatis nat᷑a.
Passio enĩ corporis fuit: diunitas uͦ exsors in¬
mundi redemptione donaret᷑. ⁊ hostis
antiquus uelut hamo crucis caꝑet᷑: scił ut
qͦd absorbuerat euomi̾et. & p̃dam quã tenebat
amittẽt: ñ potentia uicꝰtus s iusticia: ñ dãp
natione s ratione. Scd̾a causa ẽ: ut secu¬
tͦis homi̾b uite magisteriũ p̃beret᷑. As cendit

Expanded text:
arasceve, id est, sexta sabbati, ideo in solemnitate habetur, quia in eo die Christus mysterium crucis explevit, propter quod venerat in hunc mundum, ut qui ligno percussi fueramus in Adam, rursus per ligni mysterium sanaremur. Hujus enim causa triumphi, humana pusillitas Christo per omnem mundum celebritatem annuam praebet, pro eo quod dignatus est sanguine passionis suae saeculum redimere, et peccatum mundi per crucem morte devicta absolvere. 2. Cujus quidem crucis injuriam non pertulit illa divinitatis substantia, sed sola susceptae humanitatis natura. Passio enim corporis fuit, divinitas vero exsors inmundi redemptione daretur, et hostis antiquus, velut hamo crucis, caperetur, scilicet ut quos obsorbuerat evomeret, et praedam quam tenebat amitteret, non potentia victus, sed justone. Secunda causa est, ut secuturis hominibus vitae magisterium praeberetur. Ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
or renouat ide die in diem: pasuo e eruicis. Eo
hec qdlem du sunt bona opa. tam̃ acbii labo¬
riosa: quoꝵ merces reqͥes ẽ. Ideo ꝙ aicit lpe
sguificat crucis latitudo cransũso liguo u
figunt᷑ manꝰ. ꝑ manꝰ enĩ opꝰ initelligit: ꝑ latiai¬
aine lularitas oꝑantis. qͥa cͥticia facit angl¬
Aas. Porro ꝑ altitudine crucis. eui capitt ad¬
uingitur. expectatio suꝑne rethutionis. qbn

Expanded text:
Et haec quidem dum sunt bona opera, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Ideoque dicitur: Spe significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ paschale sacram̃tũ. qͦd nc in saluato¬
ris nr̃i mist̾rum manifestissime celebrat᷑. in
ueti testam̃to figuralit pͥmũ gestũ ẽ: qͥndo
agno occiso pascha celebrauit ppłs dĩ in e¬
gxpto: cuiꝰ figura in ueritate. cõpleta ẽ iuxͦ.
qui sicut ouis ad ĩmolandũ ductus ẽ. cuiꝰ
Uuiꝰ qͥde diem paschał resurrectionis. ñ solũ
ꝙ eo celebramꝰ. qͦd in codẽ a mortius resiarrt. hde

Expanded text:
 paschale sacramentum, quod nunc in Salvatoris nostri mysterio manifestissime celebratur, in Veteri Testamento figuraliter primum gestum est, quando agno occiso pascha celebravit populus Dei in Aegypto . Cujus figura in veritate completa est in Christo, qui sicut ovis ad immolanCujus quidem diem paschalis resurrectionis non solum pro eo celebramus, quod in eodem a mortuis resurre
Abbreviated transcription (Latin):
Legẽ nr̃m codicellũ in qͦ scͥpsi breuite
Quid dexp̃i fit tenendtũ corpore salubrite r
Hec script᷑a cũ sit cunctis ualde necessari a
llis mag̃ ẽ legenda qͥ colunt altari
Hic ut discant ⁊ pauescant. qͥd debet᷑ homini
Qui cũ iuuda male rodit m̃sam sui dñi
Esrgo cibũ atq potũ int̾ne dulcedini
Degustet int̾ioris intellectus homini
Ut palatus sane m̃tis in legendosapia
Quantũ esca salutaris ad uitã ꝓficia

Expanded text:
lege codicellum, in quo scripsi breviter Quid de Christi sit tenendum corpore salubriter. Haec scriptura cum sit cunctis valde necessaria, Illis magis est tenenda qui colunt altaria. His ut discant, nec ignorent quid debetur homini Qui cum Juda male rodit sacramenta Domini. Ergo cibum atque potum aeternae dulcedinis Degustet interioris intellectus hominis, Ut palatum bonae mentis in legendo sapiat Quantum esca salutaris ad vitam proficia
Abbreviated transcription (Latin):
manducaui̾tis carnẽ filii hominis : ⁊ biberi¬
tis eiꝰ sangͥnem. ñ habebitis uitã in uobis. mł¬
ti ex discipłis abierunt retͦ. dicentes durus ẽ
hic sermo. putantes qd̾ p̃ciꝑent᷑ carues eiꝰ su¬
mẽ. aut elixas in lebetib. aut assas in uerub
⁊ sangͥne cruentũ sorbere in calicibus. Dñs
itaq ne hic error om̃s offendet. alios qͥ remanse.¬
rant his u̾bis instruxit. qualit̾ intelligendũ
esset qd̾ dixit. Uerba que locutus sũ sp̃c ⁊ uita

Expanded text:
minis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis , multi ex discipulis abierunt retro dicentes: Durus est hic sermo , putantes quod praeciperentur carnes ejus sumere aut elixas in lebetibus, aut assas in verubus et sanguinem cruentum sorbere in calicibus. Dominus itaque ne hic error offenderet omnes, alios qui remanserant his verbis instruxit, qualiter intelligendum esset quod dixit: Verba quae locutus sum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
nuentã retulit. ad nonagnita nouẽ q
Quipatͥs in dextra pollens deitatis honor
egnat: ⁊ inmundo replet aras. caruei croͥr
Qui semel occisus licet ultra ñ moriatu
actat in altari celebrato uire sacrory
Nam qd in altari panis uinũq sacratu
In cruce fuspensus saluator ꝯmemoratu
Ara crucis lignũ signatq calix monum̃tu m
Hic obit. hic dormit. dat utrũq sacrũ monim̃tũ
Agnꝰ in hac. leo fortis ab hoc furrexit ut ale
ftra petens aqͥlas trahit ad se spũale¬
ago bonus sacͥfex qͦtiens hec sacͦ recenset
Et se conformet xͦ. carnis cruce pense t
Cum uitiis crucifixa caro. pͥus emoriatur
Uiuificata dõ mens surgat. eũq sequatu r

Expanded text:
Inventam retulit ad nonaginta novemque; Inventam retulit ad nonaginta novemque; Qui Patris in dextra pollens Deitatis honore Regnat et in mundo replet aras carne, cruore; Qui semel occisus licet ultra non moriatu presbyterorum Mactat in altari celebratio jure sacrorum; Nam quod in altari panis vinumque sacratur In cruce suspensus Salvator connumeratur. Ara crucis lignum, signatque calix monumentum; Hic obit, hic dormit, dat utrumque sacrum monimentum, Agnus in hac, leo fortis ab hoc surrexit, et ales Astra petens aqdebeat. Ergo bonus sacrifex quoties haec sacra recenset, Ut se conformet Christo carnis cruce penset; Cum vitiis crucifixa caro prius emoriatur. Vivificata Deo mens surgat, eumque sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
prefiguratum est immolet᷑. sicut ait beatꝰ¬
iherominꝰ. carnib agni ꝑfectiores. peccato
reparet ergo deo sua pectora qͥsq fideli s
Piat ut illuis ĩmundis mansio celi
Corda fugit dñs torpentia. plenaq sord
uiꝰ semꝑ inest ĩmundo gr̃a cord
Adque pauꝑ adhuc au̾is ꝯpellit eger
Saltẽ manducet sacri de carnib hedi
Qui ꝓ peccõ ppłi solet hostia cedi
Non homines docet esse pares uetꝰ ordo sacroryo
Nec petit ħ ratio. nec disparitas meritoru
Hinc hedũ moyses iubet agni more litar
Agnũ mactamꝰ cũ iusticiã retinemu
Dedũ. cũ ueniã poscentes. cͥmina flemu
Lex siquidem geminos hẏrcos altarib offert
Quod qͥa sit gemina xp̃o substantia ꝓfer
Pro forib templi plebs uũ sacͥficaban
In caput alt̾nis sua cͥmina multiplicabãt
Hunc iuiuũ ppłi̾ ꝙ sui peccata ferente
Sic emittebant heremi deserta perente
Qui mala nr̃a tulit: ligno suspensus ouemq

Expanded text:
praesignatum est, immolatur, ut, sicut ait Hpraesignatum est, immolatur, ut, sicut ait Hieronymus, carnibus Agni perfectiores, peccator. Praeparet ergo Deo sua pectora quisque fidelis, Fiat ut illius in mundis mansio coelis. Corda fugit Dominus torpentia, plenaque sorde, Cujus semper inest in mundo gratia corde, Et quem pauper adhuc animus compellit egereSaltem manducet sacri de carnibus haedi, Qui pro peccato populi solet hostia caedi. Non homines docet esse pares vetus ordo sacrorum. Nec petit hoc ratio, nec disparitas meritorum. Hinc haedum Moyses jubet agni morte litarAgnum mactamus, cum justitiam retinemus; Haedum cum veniam poscentes crimina flemus. Lex siquidem geminos hircos altaribus offert, Quod quia sit gemina Christo substantia profert. Pro foribus templi plebs unum sacrificabant, In caput alterius sua crimina multiplicabant; Hunc unum populique sui peccata ferentem Sic emittebant eremi deserta petentemQui mala nostra tulit ligno suspensus, ovemque
Abbreviated transcription (Latin):
Hic panem frangit. hic porrigit. hͥ bñdici
Ad dñi m̃sam. uiteq accedere pignu
Discute qͣm pͥmũ qͥd sis ⁊ qͥd caro xp̃i
Et quo uase uelis diuma stipendia sisti
Uas nͥ sincerũ fuerit. qͦ suscipiunt᷑
llĩ ꝑditio male ꝙ. capit efficiuntu
Unde monet paulus pͥmũ se quẽq ꝓbar
Et sic ad panẽ calicẽq sacrũ ꝓperar
Quisqͥs enĩ corpus dm̃ diuidicat ant
Quid sit qd̾ recipit. qͣntũ ue deo reserant
Illud securus comedat. tñ ante ꝓbatu
Quẽ ñ accuset capitalis pena reatu
Nam qͣmuis aliquẽ tulpent peccã minor
Cũ sñ pecc̃o nec inuna uiuit᷑ hor
Non t̃n a sacris epulis reor h̾c remouenduo
mino qd̾ assidue nocet. illis ẽ redmm̃du
Et qͥa cotidie peccati mole grauamu
Talib assidue medicam̃tis releuanu
Dispensatiue sapientia cunctipotenti
Prouidet unde q̃ant curari uulnã m̃ti
et eccłia agnus ⁊ bedus ut in les¬
E

Expanded text:
Hic panem frangit, hic porrigit, hic benedicit, Hic panem frangit, hic porrigit, hic benedicit, Ad Domini mensam, vitaeque accedere pignus. Discite quam primum quid sis, et quid caro Christi, Et quo vase velis divina stipendia sisti. Vas nisi sincerum fuerit quo suscipiuntur Illi perditio male quod rapit efficiuntur. Unde monet Paulus primum se quisque probare, Et sic ad panem calicemque sacrum properare. Quisquis enim corpus Domini dijudicat ante Quid sit quod recipit, quantumve Deo reserante, Illud securus comedat, tamen ante probatus, Quem non accusat capitalis causa reatus. Nam quamvis aliquem culpent peccata minora, Dum sine peccato nec in una vivitur hora, Non tamen a sacris epulis reor hunc removendum: Imo quod assidue nocet illi, est redimendum. Et quia quotidie peccati mole gravamur, Talibus assidue medicamentis relevamur; Dispensative sapientia Cunctipotentis Providet unde queant curari vulnera menti Ecclesia agnus et haedus, ut in lege
Abbreviated transcription (Latin):
Ut doceã ꝑ eos altaris qͦsq ministro
Esse pios. largos fortes. castos sapiente
Reb in adu̾sis ꝓ iusticia patiente
Tales funt digni de ligno sumere uit
Quos non excludit sententia mortis auit
Tales digna deo libamina ferre uidentu
Et dñi sacris asfistere non ꝓhibentu
Quod ualde piculosum fit ad sacrañt¬
rgo sacram̃ta uite p̾sens homo disce
Iudicium qdi dũ ꝑcipis illa tremise
Nam si forte fidẽ scripturis uis adhiber
Que nos sepe solent de xp̃o uera docer
Tempore quo xp̃c genitori uictima car
Prb̾ri manib sublimi offert᷑ mar
Sc̃orũ chorus om̃ĩs ad est. ꝑolus hͥ reseratu
Presentẽq dm grex angłicus comitatu
Hic uere xp̃c p̾sens. auc̾torq sacroru
Iustorũ m̃tes diuidicat. atq maloru
Nouit enĩ planeq uidet qͥs debeat uti
Pane salutari. seu dampno. suie saluti
Et licet assistat carnalis prb̃r ar
Sũmꝰ pontificũ sacra dr̃ ħͥ celebrar

Expanded text:
Ut doceam per eos altaris quosque ministros Ut doceam per eos altaris quosque ministros Esse pios, largos, fortes, castos, sapientes, Rebus in adversis pro justitia patientes. Tales sunt digni de libro sumere vitae, Quos non excludit sententia mortis avitae. Tales digna Deo libamina ferre merentur, Et Domini sacris assistere non prohibentu ad sacramentrgo sacramentum vitae prudens homo disce, Judiciumque Dei dum percipis, illa, tremisce. Nam si forte fidem Scripturis vis adhibere, Quae nos saepe solent de Christo vera docere, Tempore quo Christus Genitori victima chara Presbyteri manibus sublimi offertur in ara Sanctorum chorus omnis adest, polus hic reseratur, Praesentemque Deum grex angelicus comitatur. Hic vere Christus praesens auctorque sacrorum, Justorum mentes dijudicans atque majorum, Novit enim planeque videt quis debeat uti Pane salutari, seu vana vel apta secuti. Et licet assistat carnalis presbyter arae, Summus pontificum sacra dicitur hic celebrare;
Abbreviated transcription (Latin):
Carbones uiuos facit illos carborelucens
Sed quid ĩ eccłia carbonib ẽ faciendu.
Thus operũ. thimiama p̾cũ reor his adolendu e
Dhuribulo carnis m̃tis q crememꝰ utrumq e
Uictima que placet dupplex hominẽq dmq e
Aunc de multorũ carbonũ diuite massa
Saltẽ lingua duos mea dic ad cetã lass
Ardens carbofuit laurentiꝰ ignis in ign
Qui palmã crates. mors contulit ethera digne
Carbo fuit dm̃ nicholaus p̃sul honestu
Uirtutũ cuiꝰ splendor. ꝓcul ẽ manifestu
Iile cruore rubens carbo. carbonib assu
Hic ñtis ardens olei pingnedine crassu
Quos dudũ genitos nigros errore pat̾n
Succendi uoluit ds ignis ab igne suꝑn
Quẽ non alt̾nus fuccendat pugna nirili
Ait̾ius moueat bonitas. etiã puerili
uliꝰ exemplo meream᷑ sangͥne lauru
Miles ut̾q dĩ dispensator q fideli
Dre manu. studuit thesauros condẽ celi
Hos exemplares fidei ppono magistro

Expanded text:
Carbones vivos facit illos carbo relucens. Carbones vivos facit illos carbo relucens. Sed quid in Ecclesia carbonibus est faciendum? Thus operum, thymiama precum reor his adolendum, Thuribulum carnis mentisque crememus utrumque, Victima quae placet duplex hominemque Deumque Nunc de multorum carbonum divite massa Saltem lingua duos mea dic; ad caetera lassa Ardens carbo fuit Laurentius, ignis in igne. Cui crates palmam, mors contulit aethera, digne. Carbo fuit Domini Nicolaus praesul honestus, Virtutum cujus splendor procul est manifestus. Ille cruore rubens carbo carbonibus assus: Hic meritis ardens olei pinguedine crassus. Quos dudum genitos nigros errore paterno Succendi voluit Deus ignis ab igne superno. Quem non alterius succendat pugna virilis? Alterius moveat bonitas etiam puerilis? Illius exemplo mereamur sanguine lauruMiles uterque Dei dispensatorque fidelis Ore, manu studuit thesauros condere coelis. Hos exemplares fidei propono magistros;
Abbreviated transcription (Latin):
uius uita calens uere uͥtutis amore
Dũ recte xp̃m factis imitatur ⁊ ore
Angłs ẽ sũmꝰ. natis de matre mari
Ingłs ille qͥdem ꝑse bonꝰ extat habund
Angls ħ abeo factus. bonus ẽ aliund
Iuntius hic debet mandata fidelia celi
Adño muissus ppło deferre fideli
Inde p̾ces ppłi flentis ꝙ grauamima t̃r
Ad dñm remeans qͦi nr̃ p̾co referre
Qui stans in templo spełm fidiq lucern
Contemplando cͦm meditandoq sola suꝑn
Frigida corda gregis culpe fuligine nigr
Que pͥdem fuerant ad uite gaudia pigr
Ad suꝑos reuocans ficdĩ facit igne caler
Esuccensa deo. uite candore niter
Hic talis m̃ĩto facie splendet seraphin
Proximꝰ unde calet. culpe fugiente priun
Qod idem sit carbo lucens qui ⁊ seraphiii.xiii.
nam dũ in eccłia scĩ rectores ppłm dĩ ꝓecra¬
torii tenebris extinct̾ũ u̾bo salutis ereni¬
plo q bone actionis ad amorem celestun
reaccendint ꝓfecto carbones

Expanded text:
Cujus vita calens verae virtutis amore; Cujus vita calens verae virtutis amore; Dum recte Christum factis imitatur et oreAngelus est summus, natus de matre Maria, Angelus ille quidem per se bonus exstat abunde, Angelus hic ab eo factus, bonus est aliunde. Nuntius hic debet mandata fidelia coeli A Domino missus populo deferre fideli; Inde etiam populi flentisque gravamina terrae Ad Dominum remeans quasi noster praeco referre, Qui stans in templo speculum fideique lucerna Contemplando Deum meditandoque superna Frigida corda gregis culpQuae pridem fuerant ad vitae gaudia pigra, Ad superos revocans fidei facit igne calere, Et succensa Deo vitae candore nitere. Hic talis merito specie splendet seraphina Proximus unde calet culpae fugiente pruina. CAPUT XXIII. Quod idem sit carbo lucens, qui et seraphim. Nam dum in Ecclesia sancti rectores populum Dei peccatorum tenebris exstinctum, verbo salutis, et exemplo bonae actionis ad amorem coelestium reaccendunt, profecto carbones
Abbreviated transcription (Latin):
cire uelit pͥmũ qͥd uictima sit genãli
Quid lignũ uite. qͥd panis sp̃uali
Quid uesit ara calix. qd in hoc aqͣ fusa. merũq
Que duo st̃ unũ pꝰtqͣm sacrat᷑ utrumq
S cire uelit qͥd diluurũ tulit. abstulit und a
Unda ꝓftinda qͥdem. s ⁊ ipsa fig̃a ꝓfund a
Deniq cur calicẽ crux signet. cruxaret aram
Agni ꝓnobis occisi sangͥne clara
Cur baptismali fit cͥsmatis unctio fonti
Quid ue renatorũ crux ꝯferat. illita fronti
Sed qͥd sacrorũ dñi penetramꝰ abyssu
Omĩa scire uelit sacͥfex qͥb it᷑ ad ipsu
Talia qͥ nescit pꝰt culpe ꝙ. q grauamen
Necs nec ppło conferre ualet medicame
Qum etiã cecus cecorũ dux male cedi
Quẽ sua cũ reliqͥs gͣuis ignorantia ledi
Qui uͦ didicit. quẽ scire ꝑ omĩa debet
usq angłs dicitur. dũ q ꝓximũ ad agni¬
tionẽ di amorẽq celestium infiamat. sera¬
phinã sortit᷑ dignitatem
resbit̾ est recte uite cuiꝰ sacra norma
Subiecto ppło fit uiuendi bñ form

Expanded text:
cire velit primum quid victima sit generalis, Quid lignum vitae, quid pastus spiritualis, Quidve sit ara, calix, quid in hoc aqua fusa, merumque, Quae duo sunt unum, postquam sacratur utrumque. Scire velit quid diluvii tulit, abstulit unda, Unda profunda quidem, sed et ipsa figura profunda Denique cur calicem crux signat, crux aret aram Agni pro nobis occisi sanguine claram, Cur baptismali fit chrismatis unctio fonti, Quidque renatorum crux conferat illita fronti. Sed quid sacrorum Domini penetramus abyssum? Omnia scire velit sacrifex quibus itur ad ipsum. Talia qui nescit post culpae quodque gravamen, Nec Hinc etiam caecus caecorum dux male cedit, Quem sua cum reliquis gravis ignorantia laedit. Qui vero didicit, quae scire per omnia debet, usque angelus dicitur, dumque proximum ad agnitionem Dei et amorem coelestium inflammat seraphinam sortitur dignitatem. Presbyter est vitae recte cuivis sacra norma, Subjecto populo fit vivendi bene forma,
Abbreviated transcription (Latin):
Collectiones canonũ quas sane postulastis:⁊ opꝰ¬
cula mea que his addi uoluistis. in monim̃tũ
dilectionis ꝑ dominũ ernaldũ modo mona¬
chum ur̃m olim cdericum nr̃m transmisi uo¬
bisi uał. INcipit p̃fatio in libro de

Expanded text:
Collectiones canonum quos a me postulatis, et opuCollectiones canonum quos a me postulatis, et opuscula mea quae his addi voluistis, in monumentum dilectionis per domnum Ernaldum modo monachum vestrum olim clericum nostrum, transmisi vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ attendamꝰ. nust̾ium fidei qd̾ in conse¬
cratione calicis diũ positum est eandem senten¬
tiam continere uidebimꝰ. nec aluuude canoni
memoratũ int̾ sacra myft̾ia. ñ aliũ intelligo
qͣm ipsũ regem salem. cuiꝰ sacerdotium ꝯmen¬
dat apłs. qͥa anteqͣm instititũ fuiss leuiticũ
sacerdotium in oblatione panis ⁊ iuni p̃mon¬
strauit nobis noui sacerdotii formam. sicut
in abel sacrificio p̃figuratã uidemus innocẽ¬
tiam. ⁊ in oblatione abrahe cõmendatã iude¬
mꝰ obedientiã quorũ omniũ ꝯmemoratio ad
hoc ualere ꝓbat᷑. ut ficut p̾taxati patres deo
placuert̃ ꝑfidem fut᷑orum. ita nos placere
studeamꝰ ꝑfidem exhibitorum. ⁊ ita una esse
ꝓbetur fides legis ⁊ euangłii. ũbre ⁊ u̾tatis
licet aliis ⁊ aliis p̾signata sint figuris. cum
essent fitt᷑a. manifestis cu̾mꝓbata docum̃tis
cũ essent p̃terita. Possent hec latiorib u̾bis ex¬
plicari. s hec pauca sufficere uident᷑ sapienti.

Expanded text:
diligenter attendamus, mysterium fidei quod in consecratione calicis Domini positum est, eamdem sententiam continere videbimus, nec aliunde canoni memoratum inter sacra mysteria non alium intelligo quam ipsum regem Salem, cujus sacerdotium commendat Apostolus , quia antequam institutum fuisset Leviticum sacerdotium, in oblatione panis et vini praemonstravit nobis novi sacerdotii formam, sicut in Abel sacrificio praefiguratam videmus innocentiam, et in oblatione Abrahae commendatam videmus obedientiam, quorum omnium commemoratio ad hoc valere probatur, ut sicut praetaxati Patres Deo placuerunt per fidem futurorum, ita nos placere studeamus per fidem exhibitorum, et ita probetur una esse fides legis et Evangelii, umbrae et veritatis, licet aliis et aliis praesignata sint figuris, cum essent futura; manifestis comprobata documentis, cum essent praeterita. Possent haec latioribus verbis explicari, sed haec pauca sufficere videntur sapienti.
Abbreviated transcription (Latin):
o uenãbili cliuuacensis monasterii abbati.
sał. ⁊ dilectionẽ in dño. Quesiuit a me
tanqͣm diuinorũ secretorũ diligenti scru¬
tatore diligens diligens dilectio ur̃a. cur
int̾ u̾ba sacram̃torũ in consecratione dñi¬
ci calicis positũ si myst̾rum fidei. cũ dñs int̾
gl̃istarũ euãgłicis u̾bis a se dictatis hec in¬
tseruerit. Nunc uͦ cur in canone hec u̾ba
posita sit uideamꝰ. deinde utrũ ab euã¬
głistis t̾missa sint. uł alicubi eqͥpollenter
ad misa manifeste conficdare potĩmus. Scan¬
dalitati sunt enĩ ⁊ adhuc scandalizant᷑ multi
infirmi qͦmͦ sub specie elem̃torum suat᷑ corpꝰ
et sanguis xͥ. cũ senfus humani nichil aliud
renuntient. nisi colorem et saporem panis et
uini. ꝓpt̾ quorũ dubietatẽ positũ esse credo
in canone mystrum ficłi. cauqͣm dicat᷑. Sacra¬
m̃ta que uides in altari estimanda sunt ñ spe¬
cie s fide. Aliud tͥ renuntiant oculi ext̾ioris ho¬

Expanded text:
acensis monaterii abbati, salutem et dilectionem in Domino. Quaesivit a me tanquam divinorum secretorum diligenti scrutatore diligens dilectio vestra, cur inter verba sacramentorum in consecratione Dominici calicis positum sit mysterium fidei, cum Dominus inter gelistarum evangelicis verbis a se dictatis haec interseruerit. Nunc ergo cur in canone haec verba posita sint videamus; deinde utrum ab evangelistis praetermissa sint, vel alicubi aequipollenter admissa, manifeste considerare poterimus. Scandalizati sunt enim, et adhuc scandalizantur multi infirmi, quomodo sub specie elementorum sumatur corpus et sanguis Christi, cum sensus humani nihil aliud renuntient nisi colorem et saporem panis et vini, propter quorum dubietatem positum esse credo in canone mysterium fidei, tanquam dicatur: Sacramenta quae vides in altari, aestimanda sunt non specie, sed fide. Aliud enim renuntiant oculi exterioris ho
Abbreviated transcription (Latin):
tem in amore sp̃uali minime incendunt. Qͥ
enĩ sic oꝑant᷑ eaque dĩ sunt. ut tam̃ ⁊ ca que st̃
scli ñ relinqͥnt: nimirũ sacͥficium ⁊ ũ holocau
stũ offerunt. Qui autẽ cunct̾a que mundi ft̃
deserunt. & totam m̃tem igne diuini amo¬
ris accendunt: hii nimirũ om̃ĩpotentis dĩ sa¬
cͥficium et holocaustũ fiunt. Simila itaq in
sartagine est. munda mens iusti in zeli sp̃uał
afflictione. Que ꝑ sollicitudinem animarũ
frigit᷑. ⁊ non solum sacͥficium. s etiã holocau

Expanded text:
ntem in amore spirituali minime incendunt. Qui ntem in amore spirituali minime incendunt. Qui enim sic operantur ea quae Dei sunt, ut tamen ea quae sunt saeculi non relinquant, nimirum sacrificium, stum, offerunt. Qui autem cuncta quae mundi sunt deserunt, et totam mentem igne divini amoris accendunt, hi nimirum omnipotenti Domino sacrificium et holocaustum faciunt. Simila itaque in sartagine est munda mens justi in zeli spirituali afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur; et non solum sacrificium, sed etiam holocau
Abbreviated transcription (Latin):
ardet ⁊ lucet. Conspgat᷑ gͦ oleo niens que in
sartagine frigit᷑. quia scĩ zeli district̾io necesse
est ut ex miscđie uitate et ardeat & darescat.
Amat enĩ eundem ipsum quẽ insequi uidetur. un¬
de et calida in odorem suauissimũ offerri dño¬
p̾cipitur. quia si amorem zelus non habet. ea
que in sargͣmne offertur calorem sinula ami¬
sit. Et notandum quis eam offerri p̾cipit᷑. ui¬
delicet sacerdos qui patri uire successerit.
Ille enĩ sacerdos patri uire succelit. qui esse se
omĩpotentis diũ filiũ morib deinonstrat. atq
a nobilitate intuna oꝑũ suor ignobilitate ũ
discrepat. Que in altari tota cremari p̾cipit᷑.
ut uidelicet holocaustum fiat. Holocanstum
enĩ totum incensũ dicimꝰ. Hoc autem int̾ bolo¬
caustum et sacrificium distat. quia omẽ qͥdem
hole caustum sacͥficiũ est. ñ uͦ om̃e sacͥficium
holocaustum. Sunt multa bona que agunt᷑
sacrificia. s holocausta non sunt. qͥa totam m̃¬

Expanded text:
et lucet. Conspergatur ergo oleo mens quae in sartagine frigitur, quia in sancti zeli districtione necesse est ut ex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae in sartagine offertur calorem simila amisit. Et notandum quis eam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit, qui esse se omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Holocaustum enim totum incensum dicimus. Unde et in caustum et sacrificium distat, quia omne quidem holocaustum sacrificium est, non omne sacrificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrificia, sed holocausta non sunt, quia totam me
Abbreviated transcription (Latin):
cauda. nisi finis ẽ corporis: Et ille bñ ĩmolat
qui sacͥficium boni oꝑis usq ad finẽ debite ꝑ¬
ducit actionis. Cauda gͦ hostie in altari offer
rip̃cipit᷑. ut uidelicet om̃e bonũ cũ incipimꝰ.
inꝑseueranti fine compleamꝰ. Quod pisces qͥ¬
tus etiã suꝑ aquas solent. Qͥd gͦ pennatis pis¬
sole in celestis eccł̃ie corpus tͣnseunt. que mͦ uir¬
tutũ pennulis fulte saltus dare ꝑ celeste desi¬
derium sciunt. ut suꝑnã ꝯtemplationẽ appetãt
qͣmius in scipsis it̾m ex mortali carne relabant᷑.¬

Expanded text:
cauda, nisi finis est corporis? et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Cauda ergo hostiae in alri praecipitur, ut videlicet omne bonum, quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Pedes tus etiam super aquas solent . Dum de desisolae in celestis aecclesiae corpus transeunt, quae modo virtutum pennulis fulte, saltus dare per caeleste desisiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in se ipsis iterum ex mortali carne relabant
Abbreviated transcription (Latin):
ia at quibs agitꝰ cognatis: opꝰ cxplicart ꝯgruentiꝰ
dir M scematũ uarietatib in uoluere. ⁊ res psos
aiguas decolorando. uba colorare. Sic enĩ muli¬
ir pulderrima. inde pulctudłis sue amittit yciũ
un tͥuis sͥ umbratilẽ qͣncla pulctudinẽ in oculis
hominiu ad quirit: sic coloꝵ rethoricoꝵ. cherusa

Expanded text:
is de quibus agitur cognatis opus explicare congruentius duxi, quam schismatum varietatibus involvere, et res per se fulgidas decolorando verba colorare. Sicut enim mulier pulcherrima inde pulchritudinis suae amittit pretium, unde turpis sibi umbratilem quamdam pulchritudinem in oculis hominum acquirit, s