comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spilan dicere : quo uerbo usus est apłs unait deet clesiã nun hab entẽ maculã autru¬
gam nec momom aut nec spilondixit sed afen id est tactũ quod & in igreca lingua iusitate
dicitur in coloribus : & tamen hoc septu aginta inter praetes nompiguit graeredicere :
Curergo latinas piguerit ᷑ qđ autẽ dicitur cicatrix signi: uel ideo dicitur qđ signific& ali¬
quid. uelideo potius qđ ipsum hominẽ signo quodam discernit acȩteris. hoc est notabi¬
ut mundetur : sed in quinabit distũ est in quinatũ ꝓnuntiabiit. si haec ineo uiderit quȩ
scriptura dicit demaculaleprae. xLiii. Si autẽ lucidus albus erit incute coluris eis

Expanded text:
σπίλον dicere: quo uerbo usus est apostolus, ubi ait de ecclesia: non habentem maculam aut ruσπίλον dicere: quo uerbo usus est apostolus, ubi ait de ecclesia: non habentem maculam aut rugam. nec σπίλον autem nec dixit, sed άφήν, id est tactum, quod et in graeca lingua inusitate dicitur in coloribus et tamen hoc septuaginta interpretes non piguit graece dicere. cur ergo latinquid; vel ideo potius, quod ipsum hominem signo quodam discernit a caeteris, hoc est, notabieum? ad quem veniet ut mundetur. Sed inquinabit dictum est, inquinatum pronuntiabit, si haec in eo viderit, quae Scriptura dicit de macula leprae. XLIII. Ib. XIII, 4, 7, 2. Si autem lucidus
Abbreviated transcription (Latin):
incute coloris eius tactus leprae : quic quid ergo illud est. coloris uitium est : qđ nomi ne
cicatricis appellect : qđ uero ait tactus leprae non quod tastu color sentiatur: sed ita
dicit tastum leprae tamquam ipse homo uel corpus eius leprasit tactũ hoc est ma¬
culatĩt atqueuitiatum si cit dicisol& tetigit eum uel non tetigit eũ febiris: deniq: ipsã
maculã tantum uocat : & eam semꝑ isto nomine appellat: unde non nulli nr̃i nontac¬
tũ sed maculã interpre tati sunt : quo nomine quidem planius uideretur sumaro ql
legitur sed potuit & graerus nondicere afen idest tastũ sed momon id est maculã: unde
amomondicit in maculactũ quanquã non ab illo solo quod incolore contingit sed ab
omniuitio sol& purã scriptura amorion dicere : unde non maculã colori fesed omnis ui¬
minotam uult intellegi quod momon appellat: poss& ergo qđ ad solũ colorẽ attinet

Expanded text:
in cute coloris ejus tactus leprae. Quidquid ergo illud est, coloris vitium est, quod nomine in cute coloris ejus tactus leprae. Quidquid ergo illud est, coloris vitium est, quod nomine cicatricis appellat. Quod vero ait, tactus leprae, non quod tactu color sentiatur; sed ita dicit tactum leprae, tanquam ipse homo vel corpus ejus lepra sit tactum, hoc est maculatum atque vitiatum: sicut dici solet, Tetigit eum, vel non tetigit febris. Denique ipsam maculam, tactum vocat, et eam semper isto nomine appellat. Unde nonnulli nostri non tactum, sed maculam interpretati sunt: quo nomine quidem planius videretur sonare quod legitur; sed potuit et graecus non dicere ἁφὴν, id est tactum, sed μῶμον, id est maculam, unde ἄμωμον dicit immaculatum. quamquam non ab illo solo quod in colore contingit, sed ab omni uitio purum solet scriptura ἄμωμον dicere. unde non maculam coloris, sed omnis uitii notam uult intellegi, quod appellat. posset ergo quod ad solum colorem adtinet
Abbreviated transcription (Latin):
r& illepectatũ : merito ergo quidam nr̃i ita interp̃tati sunt &iam istum in leuitico lo
cũ utnondicerent suꝑfilio autsuꝑ filia sed ꝓfilio aut ꝑsfilia: hancenĩ uim hrius praepositio¬
dũest q̃uã pauꝑ dñs nasciuoluit. ut non ꝓ illo offerretur agnus & pullus columbinus
aut turtur sed parturturũ autduo pulli columbini sicuit in euangelio legitur:
qđ scriptura leuitici tunc iussit offerri sinon hcebuerit manus offerentis qđ satis
est in agnum . XIi. Hombnsicui facta fuerit incuite corporis enuseica trix
si gnilucida & fuerit incute coloris eius tactus leprae : uelut exponendo dixerit pos
terius uindequod primũ dixerat intelle geretur. qm̃ dixirat homini si cui facta fuerit
incute corporis eiusci catrix signilucida : necicatricẽ sic intelltgeremus quomodo so¬
l& eẽ uestigium sanati uulneris a peruit hoc se decolore dicere cũ ad iunxit & fuerit

Expanded text:
ret ille peccatum. Merito ergo quidam nret ille peccatum. Merito ergo quidam ncum, ut non dicerent: super filio aut super filia, sed: pro filio aut pro filia. hanc enim uim huius praepositiodum est quam pauper dominus nasci uoluerit, ut non pro illo offerretur agnus et pullus columbinus aut turtur sed par turturum aut duo pulli columbini, sicut in euangelio legitur: quod scriptura Leuitici tunc iussit offerri, si non habuerit manus offerentis quod satis est in agnum. Homini si cui facta fuerit in cute corporis eius cicatrix signi luciterius, unde quod primum dixerat intelligeretur, quoniam dixerat, Homini si cui facta fuerit in cute corporis ejus cicatrix signi lucida, ne cicatricem sic intelligeremus, quomodo solet esse vestigium sanati vulneris, aperuit hoc se de colore dicere, cum adjunxit, Et fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quatur offer& agnũ anniculũ sine macula in holo caustũ & pullũ colũbinũ ꝓpec¬
cato id est ꝓpeccato suotcã conpleti suerint dies purgationis eius suꝑ filio aut super
filia quis quis ergo itadis tinguendũ putauerit. ex euangelio conuincetur. ubicũ
tale aliquit nato exuirgine dño facerent magis ꝓpter consuetudinẽ legis quã ꝓpter
necessititẽ alicuius in eo expiandi purgandiq peccͥati. siclegitur: &cũ inducerent
puerũ ih̃m parentes eius ut facerent secundũ consuetudinẽ legis proeo: nundictũ est
ꝓmatrecius. sedpeo : quã uis eafierent quae hocloco praecepta sunt deduob: turturi¬
bus aut duobus pullis colũbninis : sic enĩ baptizari ipse &iã dignatus est baptis moiohan¬
nis. quierat baptis mus paeni tentiae in remissionẽ peccatorũ : quãuis nullũ habe¬

Expanded text:
quatur, Offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum pro pecquatur, Offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum pro peccato, id est, pro peccato suo, cum completi fuerint dies purgationis ejus super filio aut super filia: quisquis ergo ita distinguendum putaverit, ex Evangelio convincetur, ubi cum tale aliquid nato ex virgine Domino facerent, magis propter consuetudinem Legis, quam propter necessitatem alicujus in eo expiandi purgandique peccati, sic legitur, Et cum inducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem Legis pro eo : nondictum est, pro matre ejus, sed, pro eo; quamvis ea fierent quae hoc loco praecepta sunt de duobus turturibus aut duobus pullis columbinis. Sic enim baptizari ipse etiam dignatus est baptismo Joannis, qui erat baptismus poenitentiae in remissionem peccatorum , quamvis nullum habe
Abbreviated transcription (Latin):
purgari dicit seriptura ꝑ hoc sacrificiũ. sed ipsã quae peperit : anad ipsam
quidem unde illa origo trabebatur relata purgatio est ꝓpt sanguinis fontẽ :
non poterat. tamen si nempsius sy̧tus purgatione fieri quix ipso sanguine exortus
e : ncc quo ꝑtin& tđ superius ait suꝑfilio aut suꝑfilia offer& agnũ annicula sine ma¬
cula in holo caustum & pullũ celumbinum autturturẽ ꝓpeccato. sinihil ꝑ hoc sacri¬
ficium fiebat ꝓeis quin ascebantur ÷ qđ siuis quã itadis tinguere conabitur ut
dicat non cẽ iungendum suꝑ filio aut suꝑ silia offerre aggũ anniculũ sine macula
in holo caustum & pullũ columbinũ ꝓpeccato . sed it a potius legendumest: cũ ad imple¬
ti fucrint dies purgationis eius suꝑfilio aut suꝑ filia id est dies purgationis im¬
pletifuerint suꝑ ipso aut suꝑ illa filio scili c& uel filia. ꝓut de inde ab alio sensu se¬

Expanded text:
purgari dicit Scriptura per hoc sacrificium, sed ipsam quae peperit? An ad ipsam purgari dicit Scriptura per hoc sacrificium, sed ipsam quae peperit? An ad ipsam quidem, unde illa origo trahebatur, relata purgatio est propter sanguinis fontem; non poterat tamen sine ipsius fetus purgatione fieri, qui ex ipso sanguine exortus est? Nam quo pertinet quod superius ait, Super filio aut super filia offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum aut turturem pro peccato, si nihil per hoc sacrificium fiebat pro eis qui nascebantur? Quod si quisquam ita distinguere conabitur, ut dicat non esse jungendum, Super filio aut super filia offerre agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum pro peccato; sed ita potius legendum, Et cum adimpleti fuerint dies purgationis ejus super filio aut super filia, id est dies purgationis impleti fuerint super illo aut super illa, filio scilicet vel filia; ut deinde ab alio sensu se
Abbreviated transcription (Latin):
reste ergo superius non legendũ est offer& agnũ anniculũ sine macula in hola caustũ:
aut pullũ colubinũ aut turturẽ ꝓpeccato sicut non nulli codices habent sed sicut
dictũest & pullũ colũbinũ & turturẽ ꝓpeccato quando quidẽ postea dicit:
sinon in uenerit manus eius qđ satis est adagnũ : & accipi& duos turture: ubi &płus
uidetur habere : namea coniunctione de tracta. integre sequitur: accipi& duos
turtures autduos pullos colũbinos : unũ autẽ scilic& in holo caustũ alterũ ꝓpecca
to: sed quo peccato : niumquid peperisse peccatũ est : anhic ostenditur illa ꝓpago
exadam unde apł̃s dicit . ex uno incondem nationẽ & qui aꝑ unũ hominom
peccatũ intrauit in mundũ & ꝑ peccatũ mors. &ita in om̃s hominẽs ꝑ transit.¬
& hic satis appar& quẽ ad modũ dictũ sit. Ego enim in iniqui tatib: conceptus
sum & in peccatis matermea in utero ingaluit: curergo non illud qđ natũ ẽ

Expanded text:
endum est: offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum et pullum columbinum aut turturem pro peccato, sicut nonnulli codices habent. sed sicut dictum est: et pullum columbinum aut turturem pro peccato, quandoquidem postea dicit: si non inuenerit manus eius quod satis est ad agnum, et accipiet duos turtures. ubi plus uidetur habere "et"; nam ea coniunctione detracta integre sequitur: accipiet duos turtures aut duos pulloscolumbinos, unam auem scilicet in holocaustum, alteram pto. Sed quo peccato? Numquid peperisse peccatum est? An hic ostenditur illa propago ex Adam, unde Apostolus dicit, Ex uno in condemnationem; et quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit ? Et hic satis apparet quemadmodum dictum sit, Ego enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Cur ergo non illud quod natum est
Abbreviated transcription (Latin):
primum pariebantur . non quae prima giunebantur auiris siforte exuiduis quaeiam pepere¬
rant gignerentur: nonenim aliter essent quae apperirent uuluam qđ ꝓpriũ uoluit ẽẽ lex
eorum quae primunata dño debebantur : siergo est in his uerbis cesta distinctio non frustra
dñs nondicitur a patre monotocos sed monogenes id est uni genitus qđ est unicus : a mortu¬
is autẽ primo genitus quidem latine dicitur. qui a non potuit latinum uerbũ ita componi secun

Expanded text:
prima pariebantur, non quae prima gignebantur a uiris, si forte ex uiduis quae iam pepereprima pariebantur, non quae prima gignebantur a uiris, si forte ex uiduis quae iam pepererant gignerentur. non enim aliter essent quae aperirent uuluam, quod proprium uoluit esse lex eorum quae primo nata domino debebantur. si ergo est in his uerbis certa distinctio, non frustra dominus non dicitur a patre μονότοκος, sed μονογενής — id est unigenitus, quod est unicus - a mortuis autem primogenitus quidem latine dicitur, quia non potuit latinum uerbum ita componi secun
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem uenundatus fuerit tibi fratertuus hebreus aut hebrea serui& tibi sex annis:
& septimo dimittes eum liberũ ate : hos emptos non anno remissionis remitti uoluit quẽ
septimum quẽq: obseruari opostebat ab omnibus : sed an noseptimo emptionis eius quoto¬
cumq: anno illorũ septimus iste annus occurr& .xiii. Onne primogenitũ qđ natũ fue¬
rit in babustuis & in ouibustuis masculina sc̃i ficabis dño dõtuo : quaerendũ utrumq gȩce
dicuntur protot. coca neclatinedici nisi primogenita potuerunt in his tantũ intellegen¬
da sunt quaen ascuntur exmatribus: ipscc enĩ proprie pariuntur potius quã gignuntur:
parere quippe tictin quod est exfemina unde ꝓtoto condicitur. gignere autem est gennan :
undȩꝓprie latine primogeniths dicitur : exfeminis autẽ dabantur primitiua id est quȩ

Expanded text:
Si autem uenumdatus fuerit tibi frater tuus Hebraeus aut Hebraea, seruiet tibi sex annis Si autem uenumdatus fuerit tibi frater tuus Hebraeus aut Hebraea, seruiet tibi sex annis et septimo dimittes eum liberum a te. hos emptos non anno remissionis remitti uoluit, quem septimum quemque obseruari oportebat ab omnibus; sed anno septimo emtionis eius, quotocumque anno illorum septimus iste annus occurreret. Omne primogenitum quod natum fuerit in bubus tuis et in ouibus tuis masculina sanctificabis domino deo tuo. quaerendum utrum quae graece dicuntur rcpwtotoxa nec latine dici nisi primogenita potuerunt, in his tantum intellegenda sunt, quae nascuntur ex matribus; ipsa enim proprie pariuntur potius quam gignuntur. parere quippe est uxtetv, quod est ex femina — unde πρωτότοκον dicitur — gignere autem est τίκτειν, unde proprie latine primogenitus dicitur. ex feminis autem dabantur primitiua, id est quae
Abbreviated transcription (Latin):
festitur quomodo & superius dixerit postores annos: non enĩ & hos septẽ annos medios
ẽt̃ uoluit. uno quoq anno eamfieri praecepit tã quã sabbatismĩ annorũ AI
A ttendetib ipsine fiat uerbum occultũ in cordetuo in iquitas diceñs. ad ꝓpiat annus
septimus annus remissionis & malignetur oculustuus in sratrẽtuũ eigenum & non
tribuacsei & exclumabit aduersumte ad dñm. & eritinte percatũ magnũ : magni¬
fice occultum ueribum hoc dixit. qm̃ nemo aud& hoc dicere qui potuerit cogitare
ideo non ẽẽ mutuum dandum indigenti. qm̃ adꝓpinquat annus remissionis:
cumds̃ ꝓpter miseri cordiã utrũq praeceperit : & commodari cumquisq indig& & remit¬
ti annoremissionis : quo modo ergo misericorditer remis surus est illo anno quo remit ten¬
dum est si crudeliter cogitat illo tempore dondũ non eẽ quodandũ est¬

Expanded text:
festatur, quomodo et superius dixerit: post tres annos. non enim et hos septem annos medios festatur, quomodo et superius dixerit: post tres annos. non enim et hos septem annos medios esse uoluit: unoquoque anno eam fieri praecepit tamquam sabbatismum annorum. Adtende tibi ipsi, ne fiat uerbum occultum in corde tuo, iniquitas, dicens: adpropiat annus septimus, annus remissionis; et malignetur oculus tuus in fratrem tuum egenum et non tribuas ei; et exclamabit aduersum te ad dominum, et erit in te peccatum magnum. magnifice occultum uerbum hoc dixit, quoniam nemo audet hoc dicere qui potuerit cogitare, ideo non esse mutuum dandum indigenti, quoniam adpropinquat annus remissionis, cum deus propter misericordiam utrumque praeceperit, et commodari cum quisque indiget et remitti anno remissionis. quomodo ergo misericorditer remissurus est illo anno quo remittendum est, si crudeliter cogitat illo tempore dandum non esse quo dandum est
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait annotertio: intellegitur enim uno anno interposito: in septuaginta autẽ qm̃
posi tres annos dixit. In certum est utrum eos medios eẽ uoluerit : ut quinto quoque an no
fier&̃ : deindecumait & sepdrabis aliam decimã satis ostendit extra eẽ illã quã uoluit eũ
ipsumꝰ quioffert manducare cumsuis & leuitis in eoloco quendñs eleggiss& : Ethanc enĩ
aliam decima intraianucssuas eum ponere praecepit. non cleum locũ deferre ubidnis
seuo luit inuocari : & ueni & in quit leuites qui non hab& partem nec possessionẽ tecũ.
& peregrinus &pupillus & uidua quiintra positestuces sunt : & comedent : hinc certe
mani festeuerumest non istam demam dm̃ fieri uoluisse communẽ ei quioffert &
his quibus impendenda est : sed illis solis erogreri eamiussit qui aliud non haberent.
in quibus praecipue leuitem posuit : post septem annos facies remissionẽ : hicceste mani¬

Expanded text:
quod ait: anno tertio; intellegitur enim "uno anno interposito"; in Septuaginta autem, quoniam "post tres annos" dixit, incertum est utrum eos medios esse uoluerit, ut quinto quoque anno fieret. deinde cum ait: et separabis aliam decimam, satis ostendit extra esse illam quam uoluit eum ipsum qui offert manducare cum suis et Leuitis in eo loco quem dominus elegisset; et hanc enim aliam decimam intra ianuas suas eum ponere praecepit, non ad eum locum deferre, ubi dominus se uoluit inuocari. et ueniet, inquit, Leuites, qui non habet partem nec possessionem tecum, et peregrinus et pupillus et uidua, qui intra portas tuas sunt, et comedent. hinc certe manifeste uerum est non istam decimam deum fieri uoluisse communem ei qui offert et his quibus inpendenda est; sed illis solis erogari eam iussit, qui aliud non haberent, in quibus praecipue Leuiten posuit. post septem annos facies remissionem. hic certe mani
Abbreviated transcription (Latin):
molationem pas cbae deoue tantum modo commendauerit quamiussit accipi ex ouibus &
hedis uel ex capris quod mistice accipitur propter xp̃m. cuius exiustis & peccatoribus
est origo carnalis : non enim ait ex ouibus aut capris. lic& ꝓ prie non possit intellegi
oues excapris sed neforte iudȩi dicerent sub audiendum caprum si dictum ess& aut
ex capris dictum est autem ex ouibus & capris: quidergohic sibi uolunt boues: an
ꝓpter alia sacrificia quaeipsis diebus azimorum sunt immolanda XXX
dinumeribis tibi ipsi inchoarete falcem in icere imessem: incipies numerare septẽ
septimanas & facies diem festum septi manarũ dño dõ tuo. ꝓ ut ual& manustua quȩ¬

Expanded text:
molationem paschae de oue tantummodo commendauerit, quam iussit accipi ex ouibus et molationem paschae de oue tantummodo commendauerit, quam iussit accipi ex ouibus et haedis uel ex capris? quod mystice accipitur propter Christum, cuius ex iustis et peccatoribus est origo carnalis. non enim ait: ex ouibus aut capris, licet proprie non possit intellegi ouis ex capris; sed ne forte Iudaei dicerent subaudiendum caprum, si dictum esset. "aut ex capris", dictum est: ex ouibus et capris. quid ergo hic sibi uolunt boues? an propter alia sacrifdinumerabis tibi ipsi, inchoare te falcem injicere in messem: incipies numerare septem septimanas, et facies diem festum septimanarum Domino Deo tuo, prout valet manus tua, quae
Abbreviated transcription (Latin):
creaturae quae tibi ꝓtoto cos grȩelegitur : potest itte intellegi secundũ nouã creaturam
dequadicit apl̃s si qua igitur in xp̃o noua creatura ex qua ille primitiuus est : quia primi¬
tus iacresurrexit ut iam nonmoriatur nec ei mors ultra dominetur : qd nouae creaturȩ
quae in illo est futurum in fine ꝓmittitur: sedista distinctio non temere ad firmanda. sed
inscripturis diligentius ꝑscruttenda est: Mou& enĩ quem ad modũ dicipotuit in ꝓuerbis
primogenite tibidico fili. idest excuius ꝑ sone dictũ intelltgictur : sienim exdi patris ꝑsona
ad xp̃mdicitur . cuiius sententiae utrum sequentia consonent uix est as serere. eundem dicit
desubstaentic patris & patri aequadis atq coxernus est : mirũ est autẽ utrũ interparere &gig¬
nere euidentis simis documentis sacrascriptura dis tinguat¬
Et immolabis pcescha dño dõ tuo oues & boues : quod sibi hoc uult quod ad didit boues cũ im¬

Expanded text:
creaturae, quae et ibi πρωτότοκος graece legitur, potest ita intellegi secundum nouam creaturam, de qua dicit apostolus: si qua igitur in Christo noua creatura: ex qua ille primitiuus est, quia primitus ita resurrexit, ut iam non moriatur nec ei mors ultra dominetur, quod nouae creaturae, quae in illo est, futurum in fine promittitur. sed ista distinctio non temere adfirmanda sed in scripturis diligentius perscrutanda est. mouet enim quemadmodum dici potuit in Prouerbiis: primogenite, tibi dico, fili; id est ex cuius persona dictum intellegatur. si enim ex dei patris persona ad Christum dicitur — cui sententiae utrum sequentia consonent uix est adserere — eundem dicit de substantia patris et patri aequalis atque coaeternus est. mirum est autem utrum inter parere et gignere euidentissimis documentis sacra scriptura distinguatEt immolabis pascha domino deo tuo oues et boues. quid sibi hoc uult, quod addidit: boues, cum im
Abbreviated transcription (Latin):
posteros huius sacerdotii passionen dñi peruenturam : & eicient eam extra castra : sic &
eiestus est dñs passurus extraciuitatẽ : qđ autẽ ait in locum mundũ. ia significatũ est q̃uia
non habuit causam malam : & occident eam in conspettueius. sicut occisa est caro xp̃i in cons¬
pestueorum quiiamfuturi erant in nouo testamento dñi sacer dotes : & accipi& elea¬
tar sanguinen eius & as perg& contra faciem tabernaculi testimonii asuꝰ guine eius sep¬
ties: haec testi ficatio estexp̃m secundũ seripturaes fudisse sanguinem : petuattorum: ideo con

Expanded text:
posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et eiectus est dominus passurus extra ciuitatem. quod autem ait: in locum mundum, ita significatum est, quia non habuit causam malam. et occident eam in conspectu eius: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes. Et accipiet Eleazar sanguinem eius et asperget contra faciem tabernaculi testimonii a sanguine eius septies. haec testificatio est Christum secundum scripturas fudisse sanguinem in remissionem peccatorum. ideo "con
Abbreviated transcription (Latin):
qđ eamrem ipsarepetitio firmius cõmendauit : quanquã & illud non aborr& auero ut
ideo additũ intelligatur quae non hab& inseuitiũ cũiamdictũ e&̃ iuuencã sine uitio
quia in senon hab& uitiũ caro xp̃i. In aliis autẽ habuit qui membra sunt eius : qua e
enim caro in hacuita sinepeccato. nisi illa sola quae non hab& in seuitiũ : & non est
suꝑ positum suꝑ eam iugum: non enim subiugata est Iniquitati. cui subiugatos iueniens
liberauit & eorũ uincula disrupit . ut eiditatur: disrupisti uinculamea tibi sacrifica¬
bo hostiam laudis : suꝑ illius qui ppe carnẽ non est positũ iugũ quipo testictem habuit
ponendi animam suam & iterum sumendieam :& dabis eam inquit adeleatar sacerdo¬
tem: curnon ad a aronenisi forte ita praefiguratũ est non ad tẽpus qđ tunc erat sed ad

Expanded text:
quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut ideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habet in se uitium? et non est superpositum super eam iugum. non enim subiugata est iniquitati, cui subiugatos inueniens liberauit et eorum uincnla disrupit, ut ei dicatur: disrupisti uincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. super illius quippe carnem non est positum iugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Et dabis eam, inquit, ad Eleazar sacerdotem. cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est non ad tempus quod tunc erat, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
induobus uidelic& testamentis : ut deinde sequatur. loquere filiis isrł & accipiant acte
iuuencam rufam sineuitio: iuuencarufa. carnẽ xp̃i significat: sexus femineus est. ꝓpt̃
in firmitretẽ carnalẽ : rufaest: ꝓpter ipsam cruentam passionẽ : qđ autẽ ait. accipiant
adte in ipsomosse sigurã legis ostendit qm̃ secundũ legẽ sibiuisi sunt occidere xp̃m quia
soluebat secundũ ipsos sabbatũ & sicut putabant obseruationes legitimas ꝓfanabat :
qđ ergo sineuitio dicitur haec iuuenca mirum non est : hanc enĩ carnẽ &iam ceterae
hostiȩ figurabant : ubi similiter sineuitio pecora immolari iubentur : erat quippe illa
caro insimilitudine carnis peccati : sed non caro petcatis uerũ tamen hic ubi euiden¬
tius legis distinctionẽ ds̃ uoluit commendare. parũ fuit dicere sineuitio nisi dicere¬
tur quaenon inse hab& uitiũ ⁊ qđ si repetendi causa dictũ est : fortasse non frustra est:

Expanded text:
in duobus videlicet Testamentis; ut deinde sequatur, Loquere filiis Israel, et accipiant ad te juvencam rufam sine vitio. Juvenca rufa carnem Christi significat. Sexus femineus est, propter infirmitatem carnalem; rufa est, propter ipsam cruentam passionem. Quod autem ait, Accipiant ad te, in ipso Moyse figuram Legis ostendit: quoniam secundum Legem sibi visi sunt occidere Christum, quia solvebat secundum ipsos sabbatum, et sicut putabant, observationes legitimas profanabat. Quod ergo sine vitio dicitur haec juvenca, mirum non est: hanc enim carnem etiam caeterae hostiae figurabant, ubi simicaro in similitudine carnis peccati, sed non caro peccati. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est,
Abbreviated transcription (Latin):
satis congrue praefigurat : Locutus est dñs ad moxsen& a a rondicens : ista distinctio
legis quaecũq constituit cbĩs: accedeinde mandare incipit hae aduogens dicens :loque

Expanded text:
satis congrue praefigurat. Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens, Ista distinctio satis congrue praefigurat. Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens, Ista distinctio Legis quaecumque constituit Dominus: ac deind
Abbreviated transcription (Latin):
est ista distinstio: & reste intelligitur duotestamenta distinguere: eadem quippesunt
inuetere & nouo ibi obumbrata: hic reuelata: ibi praefigurata hic manifestata: nã
non solum sacramenta diuersa sunt: ueru &iã ꝓmissa: ibiuidentur temporalia ꝓponi
quibus spiritale praemium occulte significetur. hic autẽ manifestissime spiri¬
talia ꝓmntuntur a&erna : temporaliũ autẽ bonorũ atq: carnaliũ & spiritaliũ
atq axernorũ quaeclarior certiorq: distinctio est . quam passio dñĩ nr̃i ihũ xp̃i.
incuius morte satis constitb nqnis tam terrenã transitoriã que felicitatẽ adnõ dõ
ꝓmagnomunere sperandam &optandam. quando quidem in unigenito filiosuo
quẽ tanta illa ꝑ p&i uoluit longe aliudase p&i ex spectarĩ que oportere a per
distinctionem duorũ testamentorũ hoc quod deiuuencae rufae mastatione narratur:

Expanded text:
est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etiam promissa. ibi uidentur temporalia proponi, quibus spiritale praemium occulte significetur ; hic autem manifestissime spiritalia promittuntur et aeterna. temporalium autem honorum atque carnalium et spiritalium atque aeternorum isti? in cujus morte satis constitit, non istam terrenam transitoriamque felicitatem a Domino Deo pro magno munere sperandam et optandam: quandoquidem in unigenito Filio suo, quem tanta illa perpeti voluit, longe aliud a se peti exspectarique oportere apertidistinctionem duorum Testamentorum, hoc quod de juvencae rufae mactatione narratur,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ non moueat & intentissimum faciat in altitudine sacramenti . & locuł est in¬
quit dñs admorsen & a arondicens ista distinctio legis quaecumque constituit
dñs : procul dubio non est distinctio nisi inter aliqua. duo uel plura : nam distinc
tionem singularitas non requirit : nec distinctionem cuius lib& rei commemor auit.
sed addiditlegis. nec cuius cumquelegis: assidue quippe inscriptura dicitur deuna¬
quaquȩre de qualegitime praecipitur. haec est lex illius uti non uniuersalis lex¬
quae contin& omniaquae legitime praecipiuntur : hic uero cum dixiss&. haec ẽ
distinctio legis. secutus ad iunxit: quaecumque constituit dñs. praet ipiendo utique
non creando: nam &iã non nulli interpretes quaecũque praecepit dñs transtule¬
runt: siergo haec est distinctio legis quaecumq: praecepit dñs ꝓcul dubio magna

Expanded text:
quem non moveat, et intentissimum faciat in altitudine sacramenti? Et locutus est, inquem non moveat, et intentissimum faciat in altitudine sacramenti? Et locutus est, inquit, dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distinctio legis, quaecumque constituit dominus. procul dubio non est distinctio nisi inter aliqua duo uel plura; nam singularitas distinctionem non requirit. nec distinctionem cuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: legis, nec cuiuscumque legis. assidue quippe in scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur: haec est lex illius uel illius rei, non uniuersalis lexquae continet omnia quae legitime praecipiuntur. hic uero cum dixisset: haec est distinctio legis, secutus adiunxit: quaecumque constituit dominus, praecipiendo utique non creando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna
Abbreviated transcription (Latin):
primitiuos pecorũ dicit : nam ipsa grece prototoca nominantur : haec autẽ ꝓto¬
genemata quidam primitias interp̃tati sunt : sed primitiae a parte dicuntur. & aliud
sunt: haec igitur tria ita discernuntur: quia ꝓtotoca sunt primitiui animalium
foetus &iam hominum : ꝓto genemata uero primi frustus deterra sũpti uel de arbore
ueldeuite . primitiae autem defructibus quidim sediam redactis ab agra sicut de
mas sadelacu. dedolio decupa. quae primitus sumebantur : xX
Denuienca rufacuius cinerem ad aquam as persionil eorumque mundationẽ quimor¬
tuum tetigerint ꝓficere lex mandauit. nec tacere permittimur : euidentissimum
enim signum in ea noui testamenti praefiguratur. nec satis digne festinantes dicere
detanto sacramento ucclemus: primo enim quod ita coepit dehacre loqui scriptura

Expanded text:
primitivos pecorum dicit: nam ipsa graece πρωτότοκα nominatur, haec autem πρωprimitivos pecorum dicit: nam ipsa graece πρωτότοκα nominatur, haec autem πρωo ista πρωτογενήματα quidam primitias interpretati sunt: sed primitiae ἀπαρχαὶ dicuntur, et aliud sunt. Haec igitur tria ita discernuntur, quia πρωτότοκα sunt primitivi animalium fetus, etiam hominum: πρωτογεν ήματα vero, primi fructus de terra sumpti, vel de arbore, vel de vite: primitiae autem de fructibus quidem, sed jam redactis ab agro; sicut de massa, de lacu, de dolio, de cupa, quae primitus sumebantur. XXXI XIX. De juvenca rufa, cujus cinerem ad aquam aspersionis, eorumque mundationem qui mortuum tetigerint, proficere Lex mandavit, nec tacere permittimur; evidentissimum enim signum in ea Novi Testamenti praefiguratur; nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento valemus. Primo enim quod ita coepit de hac re loqui Scriptura,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ recapitulationem idest p̃teritorum recordationem commemorari. quaeputant qui mi¬
nus diligenter intendunt eodem facta ordine quo narrantur: XXXI Et ait dñs ad aa¬
XXXI Et ait dñs ad aa¬
rondicens : tu& filii tui & domus patris tui terum accipietis peccata sc̃õrum. & tu &
silii tui accipietis percata sacerdotii ur̃:: haec sunt peccata quae appellantur sacrifi¬
cia propercatis: pro inde peccata scõrum dictum est: non quaescĩ committunt.
sed ab eo quod sunt scã dictum est scõrum. quia in scĩs offeruntus: & peccata dicuntur
sacrificia ꝓpeccatis: ideo appellata sunt peccata scõrũ. & percata sacerdotiiur̃i.
id est ẽadem ipsa quae offeruntur propercatis. sicut &iã in leuitico declarat. & ꝑtine¬
Primogenita omnia quaetũq fuerint
interraeorũ quantacũq: at tulerint dño. tibierunt : hic primo genita non faetus

Expanded text:
per recapitulationem, id est praeteritorum recordationem commemorari, quae putant, qui miper recapitulationem, id est praeteritorum recordationem commemorari, quae putant, qui minus diligenter intendunt, eodem facta ordine quo narrantur. XXXI. Ib. XVIII, 1. Et ait Dominus ad Aaron, dicens: Tu et filii tui, et domus patris tui tecum, accipietis peccata sanctorum; et tu et filii tui accipietis peccata sacerdotii vestri. Haec sunt peccata quae appellantur sacrificia pro peccatis. Proinde peccata sanctorum dictum est, non quae sancti committant; sed ab eo quod sunt sancta, dictum est sanctorum, quia in sanctis offeruntur: et peccata dicuntur sacrificia pro peccatis; ideo appellata sunt peccata sanctorum. Et peccata sacerdotii vestri, id est, eadem ipsa quae offeruntur pro peccatis: sicut etiam in Levitico declarat, et pePrimogenita omnia, quaecumque fuerint in terra eorum, quantacumque attulerint Domino, tibi erunt. Hic primogenita, non fetus
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. quã pessimũ meritũ eorũ a quibus oblata sunt : hoc autẽ iã & in exodo
cõmemorauerat scriptura : quando altare fabricatũ dicit : unde intelłegitur
generarerũ gesticrũ distributa eẽ ꝑ libros. non tẽporđm ordo contextus:
nam & deuirga a aron quomodo resgesta sio ut & florens & gorminans electionem
sacerdotii eius diuinitus indicar&: in boc libro scriptura narrauit: & tamen deipsa
uirga in ex odo dicitur. ut in scĩs scõrũ cummanna in arca poneretur : quando pre¬
cipitur detabernaculo fabricando. quod utique longeante praeteptum est quã ipsũ
tabernaculũ fabricatũ ꝑfectumque consister& : stetit autẽ primomense secundi an¬
ni ex quode acgypto egressi sunt : & liber iste incipit a secundo mense eius demanni se¬
cundi primodie mensis: undexlarum estusta si librorum ordinem consideremus

Expanded text:
ta sunt, quam pessimum meritum eorum a quibus oblata sunt. Hoc autem jam et in Exodo ta sunt, quam pessimum meritum eorum a quibus oblata sunt. Hoc autem jam et in Exodo commemoraverat Scriptura, quando altare fabricatum dicit : unde intelligitur genera rerum gestarum distributa esse per libros, non temporum ordo contextus. Nam et de virga Aaron, quomodo res gesta sit, ut et florens et germinans electionem sacerdotii ejus divinitus indicaret, in hoc libro Scriptura narravit ; et tamen de ipsa virga in Exodo dicitur, ut in sanctis sanctorum cum manna in arca poneretur, quando praecipitur de tabernaculo fabricando ; quod utique longe ante praeceptum est, quam ipsum tabernaculum fabricatum perfectumque consisteret: stetit autem primo mense secundi anni, ex quo de Aegypto egressi sunt , et liber iste incipit a secundo mense ejusdem anni secundi, primo die mensis: unde clarum est ista, si librorum ordinem consideremus,
Abbreviated transcription (Latin):
accedat quis quam alienigena qui non est deseminedaron inponere in censũ antedñm.
& nonerit sicut chore & sicut conspiratio eius sicut locutus est dñs in manu morsis hoc mo¬
do it o luit ꝑ eleatar ds̃ non sacerdutium qđ iamerat in a aron. sed successionis sacerdottdis
ꝓgeniem cõmendare : quod uero ait & ignẽ alienum hunc semina ibi. sparge intellegendũ
est: & qđ ad diditi quia scĩ ficauerunt turibula peccatorũ horum in animabus suis. locutio¬
ne quidem inusitata ex pressa sententia est: sed notandũ nouo modo dicta scĩ ficata
poena eorum a quibus hoc peccatũ suerat ꝑ petratũ.: quia ꝑeos exemplũ datũ est caeris
quotimerent : circum positionem autem altari curexeis fieri uoluit: addidit dicens.
reꝓbari uoluit qđ aticlibus oblatasunt sed hoc potius cogitteri & attendi ante
quẽ oblata sint id est quia ante dñm ut plus in eis ualer& nomendñi antequẽ obla¬

Expanded text:
accedat quisquam alienigena, qui non est de semine Aaron, inponere incensum ante dominum; accedat quisquam alienigena, qui non est de semine Aaron, inponere incensum ante dominum; et non erit sicut Core et sicut conspiratio eius, sicut locutus est dominus in manu Moysi. hoc modo ergo uoluit per Eleazar deus non sacerdotium, quod iam erat in Aaron, sed successionis sacerdotalis progeniem commendare. quod uero ait: et ignem alienum hunc semina ibi, "sparge" intellegendum est. et quod addidit: quia sanctificauerunt turibula peccatorum horum in animabus suis, locutione quidem inusitata expressa sentenpoena eorum, a quibus hoc peccatum fuerat perpetratum; quia per eos exemplum datum est caeteris, quo timerent. Circumpositionem autem altari cur ex eis fieri voluit, addidit dicens, reprobari voluit, quod a talibus oblata sunt; sed hoc potius cogitari et attendi, ante quem oblata sint, id est quia ante Dominum, ut plus in eis valeret nomen Domini ante quem obla
Abbreviated transcription (Latin):
altari qm̃ oblata sunt ante dñm & sc̃i ficata sunt & facta sunt insignum filiis isrł:
hoc loco curnon admossen & a aron sicut insuperioribus dñs locutussit. sed ad mossen
& adeleazarum filium a aron. haec mibi causa interim occurrit: qm̃ quaestio erat
deprogenie sacerdotum id est dequo genere eẽ deberent: unde illi ex alio genere quia
sibi usurpare sacer dotium ausi sunt tamhorrendo & mirabili supplicio perierunt.
non ad a aron quiiam summus saterdos erat. sed ad eleazar uoluit loqui ds̃ qui ei
succedere debebat. & secundo iam sacerdotio fungebatur : ut eomodo seriem gene¬
ris commendar& quae in succossionibus sacerdotũ eẽ deberet : unde &iã in consequentib:
dicit: & accepit eleatar filius aron sacerdotis turibula aerea quanta obtulerunt qui
exusti sunt & ad didit eam circum positionem altaris memoriale filiis isrł. ut non

Expanded text:
altari, quoniam oblata sunt ante dominum et sanctificata sunt et facta sunt in signum in filiis Israhel. altari, quoniam oblata sunt ante dominum et sanctificata sunt et facta sunt in signum in filiis Israhel. hoc loco cur non ad Moysen et Aaron sicut in superioribus dominus locutus sit, sed ad Moysen et ad Eleazar filium Aaron, haec mihi causa interim occurrit: quoniam quaestio erat de progenie sacerdotum, id est de quo genere esse deberent — unde illi ex alio genere, quia sibi usurpare sacerdotium ausi sunt, tam horrendo et mirabili supplicio perierunt — non ad Aaron, qui iam summus sacerdos erat, sed ad Eleazar uoluit loqui deus, qui ei succedere debebat et secundo iam sacerdotio fungebatur, ut eo modo seriem generis commendarit, quae in successionibus sacerdotum esse deberet. unde etiam in consequentibus dicit: et accepit Eleazar filius Aaron sacerdotis turibula aerea quanta obtulerunt qui exusti sunt et addidit ea circumpositionem altari, memoriale filiis Israhel, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sub intellectu multi plici sicut rerum dequibus agitur sensus exigit. nome ponitur
inferorum: & maxime in mortuis hoc accipi sol&: sed qm̃ istos uiuentes dictum est ad in¬
feros descendisse & ipsa narratione quid factũ fuerit satis appar& : manifestum est ut
dixi inferiores partes terrae inferorũ uocabulo nuncupatas. incomparatione hu¬
scriptura dicit tam quam carceribus inferipuniendos reseruari. sienim ds̃ in¬
quit angelis peccantibus non pepercit sed car ceribus caliginis inferi recrudins
tra didit in iudicio puniendos reseruar cum a postolus paulus principem potesta¬
tis aeris diabolum dicat. quio peratur infiliis diffidentiae: XXX¬
Et dixit dñs ad mossen & ad elea zarum filium a aron sacerdotem : tollite turibula
aerea emedio exustorum & ignem alienum hunc semina ibi: quia sc̃i sic auerunt turi¬
bula peccatorum horum in ani mabus suis & faceas lamminas duc̃tiles circum posiuionẽ

Expanded text:
sub intellectu multiplici, sicut rerum de quibus agitur sensus exigit, nomen ponitur sub intellectu multiplici, sicut rerum de quibus agitur sensus exigit, nomen ponitur inferorum et maxime in mortuis hoc accipi solet. sed quoniam istos uiuentes dictum est ad inferos descendisse et ipsa narratione quid factum fuerit satis adparet, manifestum est, ut dixi, inferiores terrae partes inferorum uocabulo nuncupatas in comparatione huscriptura dicit tamquam carceribus inferi puniendos reseruari. si enim deus, inquit, angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio puniendos reseruari, cum apostolus Paulus principem potestatis aeris diabolum dicat, qui operatur in filiis diffidentiae. Et dixit dominus ad Moysen et ad Eleazar filium Aaron sacerdotem: tollite turibula aerea e medio exustorum et ignem alienum hunc semina ibi, quia sanctificauerunt turibula peccatorum horum in animabus suis; et fac ea laminas ductiles circumpositionem
Abbreviated transcription (Latin):
than inuisione ostendet̃ ds̃ & aperiens terra ossuum ab sorbebit uos quidam interpretati sunt
in hiatu ostendit dñs credoputantes dictum chas mati quod graete positum est phasmati:
quod proeo dictum est: ac sidiceretur in manifestatione. quod aꝑte oculis apparebit : ñ
enim sic dictum est inuisione quem ad modũ solent dici uisiones siue somniorũ siue qua¬
rumq: in ex tasi figurarum : sed ut dixi inmani festatione : non nulli autem aliud opi¬
nantes in phantas mate inter pretariuolunt: quod omnino sic ab horr& a consuetu¬
dine locutionis nrãe ut nus quam fere dicatur faitas macnisi ubi falsitate uisorum
sensus noster illuditur : quamuis & hoc auidendo sit dictum: sed ut dixi abud
loquendi consuetudo praeiudi cauit: XXUIIII. E.tdescenderunt ipsi & om̃a
quaecum quesint eis uiuentes ad inferos : notandum secundum locum terrenum dic¬
tos ee inferos. hocest in inferioribus terrae partibus : uarie quippe inscripturis &

Expanded text:
than: in uisione ostendet dominus et aperiens terra os suum absorbebit eos, quidam interpretati sunt: in hiatu ostendet dominus. credo putantes dictum yaoaatt, quod graece positum est priajtaTi, quod pro eo dictum est, ac si diceretur: in manifestatione, quod aperte oculis adparebit. non enim sic dictum est" i n uisione", quemadmodum solent dici uisiones siue somniorum siue quarumque in extasi figurarum, sed, ut dixi, in manifestatione. nonnulli autem aliud opinantes "in phantasmate" interpretare uoluerunt: quod omnino sic abhorret a consuetudine locutionis nostrae, ut nusquam fere dicatur phantasma, nisi ubi falsitate uisorum sensus noster inluditur. quamuis et hoc a uidendo sit dictum; sed, ut dixi, aliud loquendi consuetudo praeiudicauit. Et descenderunt ipsi et omnia quaecumque sunt eis uiuentes ad inferos. notandum secundum locum terrenum dictos esse inferos, hoc est in inferioribus terrae partibus. uarie quippe in scripturis et
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis qm̃ affuit ꝓfuit. &icm uisibilia sacramenta ꝑceperant similiter baptizatiinec
tamen moses quiuisibiliter sacerdotes sc̃i ficabat ubi fuerit ipse ipsis sacrificus uel oleo
sci ficatus ostenditur : inuis ibi liter uero sci ficatũ negacre quis audeat. cuius tanta gratia
praeminebat : hoc & de iohanne baptista dicipotest: prunus enim baptizator quam
baptizatus apparuit: unde eum sc̃i ficatum nequaquã negrcre possumus : idlttc̃men in eo
factũ uisibilit̃ non inuenimus antequam ad ministeriũ baptizandi hoc & delatrone

Expanded text:
sibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizati. nec sibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizati. nec tamen Moyses, qui uisibiliter sacerdotes sanctificabat, ubi fuerit ipse ipsis sacrificiis uel oleo sanctificatus ostenditur; inuisibiliter uero sanctificatum negare quis audeat, cuius tanta gratia praeeminebat? hoc et de Iohanne Baptista dici potest; prius enim baptizator quam baptizatus adparuit. unde eum sanctificatum nequaquam negare possumus. id tamen in eo factum uisibiliter non inuenimus, antequam ad ministerium baptizandi uenire
Abbreviated transcription (Latin):
&ic̃ demossi dixerat & sũificabis eũ quomoduergo & mosses sc̃ĩ ficat & dñs : non enim
moses ꝓdño : sed moses uisibili s sacramentis ꝑministeriũ suũ : dñs autẽ in uisibili
gratia ꝑsp̃m suũ ubiest totus fructus &icc̃ uisibiliũ sacramenturũ: nam sine ista sc̃ifi¬
catione inuisibilis gatiae tusibilia sacramenta quid prosunt: merito autẽ quaeri¬
turunum &icm ifitc in uisibilis sc̃i ficatio sine uisibilibus sacramentis quibus uisibiliter
homo sc̃i ficatur pariter nibilꝓsit : qđ utiq absurdumest : tolerabilius enĩ quisq dxerit
sineillis istam non esse quã si fuerit non ꝓdesse : cuminis tasit omnis utilitas illorũ sed&iã
hoc qđ sine illis eẽ nom possit quomoreste dicatur intuendũ est: nihil quippe ꝓfuit
simonimago uisibilis bi ptismus cui scĩficatio inuisibilis defuit: sed quibus ista inui¬

Expanded text:
etiam Moysi dixerit: et sanctificabis eum. quomodo ergo et Moyses sanctificat et dominus? non enim etiam Moysi dixerit: et sanctificabis eum. quomodo ergo et Moyses sanctificat et dominus? non enim Moyses pro domino, sed Moyses uisibilibus sacramentis per ministerium suum, dominus autem inuisibili gratia per spiritum sanctum, ubi est totus fructus etiam uisibilium sacramentorum. nam sine ista sanctificatione inuisibilis gratiae uisibilia sacramenta quid prosunt? merito autem quaeritur, utrum etiam ista inuisibilis sanctificatio sine uisibilibus sacramentis, quibus uisibiliter homo sanctificatur, pariter nihil prosit: quod utique absurdum est. tolerabilius enim quisque dixerit sine illis istam non esse quam si fuerit non prodesse, cum in ista sit omnis utilitas illorum. sed etiam hoc, quod sine illis ista esse non possit, quomodo recte dicatur intuendum est. nihil quippe profuit Symoni mago uisibilis baptismus, cui sanctificatio inuisibilis defuit; sed quibus ista inui
Abbreviated transcription (Latin):
accedat ad sca sicui aliquid acciderit inmunditiae. illud ꝓpetcato restit accipere qđ non¬
nullis diebus nonimponebatur incensum. Lxxxiii. Quod autem suꝑ funus patris
sui summus sacerdos ꝓhibetur intrare quaeri potest quomodo iam eẽ poterat sum mus
sacerdos nondummortuo patresuo. cum eos patribus succedere iubeat᷑ ideo netesse erat
nondũ sepulto summo sacerdote continuo substitui sacerdotẽ ꝓpt̃ continuationis incen
sũ qđ ꝑ summũ saceridotẽ cotidie oportebat imponiquanquã & illa quaestio de aegri¬
tudine summi sacerdotis man&. siuem priturum necesseerat dieb: aliquib: aegrotare :
nisi forte & hoc ita soluatur utdicatur non solere summossacerdotes nisi subito mori non
praeredente aegritudine. sicut deipso a aron scriptura testatur. Lxxxiiii¬
Aduertendum est quotiens dicit. ego dñs qui sci fico eũ loquens desacerdote: cu hoc

Expanded text:
accedat ad sancta, si cui aliquid acciderit immunditiae; illud profecto restat accipere, quod nonaccedat ad sancta, si cui aliquid acciderit immunditiae; illud profecto restat accipere, quod nonnullis diebus non imponebatur incensum. LXXXIII. In XXI, 11. Quod autem super funus patris sui summus sacerdos prohibetur intrare, quaeri potest quomodo jam esse poterat summus sacerdos, nondum mortuo patre suo, cum eos patribus succedere jubeat. Ideo necesse erat nondum sepulto summo sacesum, quod per summum sacerdotem quotidie oportebat imponi. Quanquam illa quaestio de aegritudine summi sacerdotis manet, sive moriturum necesse erat diebus aliquibus aegrotare, nisi forte et hoc ita solvatur ut dicatur non solere summos sacerdotes nisi subito mori, non procedente aegritudine, sicut de ipso Aaron Scriptura testatur. Advertendum est quoties dicit: Ego Dominus, qui sanctifico eum, loquens de sacerdote, cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
adues perã &iam cũ abluerit corpussuũ aqua & iubeatur summus sacerdos ꝓp̃t intes¬
sum continuatinis bis inde cotidie intrare ultra uelũ ubierat altare incensi nec
quen quã in mundũ ad scã fas ess& accedere : quo modo id cotidie summus sacerdos
implebat si filios procreabat : namsi ȩgritudo illi accidiss& quis loco eius fungeret᷑ :
siquis in quirat : res ponderi potest qđ gratiadĩ non egratiebat: nũ quid sic &iã defiliorũ
ꝓcreatione responderi potest : undefit consequens ũ aut continens ess& aint diebus aliqui¬
bus intermitteretur incensum aut siillud in termitti non poss& qđ non nisi ꝑsũmũ sacer do¬
tẽ necesse e& imponinon fier& in mundus coitu coniugidi merito p̃cipue sci ficationis suae :
aut si &iã ad ipsum ꝑtin& qđ deomnibus filus aaron in consequentibus dicit. ut nullus eorũ

Expanded text:
ad vesperam, etiam cum abluerit corpus suum aqua, et jubeatur summus sacerdos propter incenad vesperam, etiam cum abluerit corpus suum aqua, et jubeatur summus sacerdos propter incensum continuationis bis in die quotidie intrare ultra velum ubi erat altare incensi, nec quemquam immundum ad sancta fas esset accedere, quomodo id quotidie summus saimplebat, si filios procreabat? Nam si aegritudo illi accidisset, quis loco ejus fungeretur, si quis inquirat; responderi potest quod gratia Dei non aegrotabat: numquid sic etiam de filiorum procreatione responderi potest? Unde fit consequens ut aut continens esset, aut diebus aliquibus intermitteretur incensum; aut si illud intermitti non posset, quod nonnisi per summum sacerdotem necesse esset imponi, non fieret immundus coitu conjugali, merito praecipuae sanctificationis suae. Aut si etiam ad ipsum pertinet, quod de omnibus filiis Aaron in consequentibus dicit, ut nullus eorum