comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis non uideat quid responsurus
sit quinonest paenitus oblitus sui.
P ec ccbam ergopuer cumilla in cenia
istis atilioribus comore prȩponebam
uel potius ista oderam illa amabam
iam uero unum & unum duo duo & duo
quacttuor odiosa cantiomihierat. &
dulcissimum spectalum uanitatis
equus ligneus plenus armatis & troiȩ
incendium atq ipsius umbra creusue
Curergo grȩccm &ium grãmaticã ode¬
ram tedica cintacntem : nam & ome¬
rus peritus texenttales fabellas
& dulcissime uanus est. mihi tamen
amacrus erat puero. Credo &iã gre¬
cis pueris uirgilius ita sit. cumeum
sicdiscere coguntur ut ego illum uide¬
lic& difficulter difficultas omnino
ediscendȩ linguȩ peregrinȩ
felleces ꝑ gebaet om̃s succuita¬
tes greccs fabulosccrum narrationũ.
Nulla enim uerba illa noueram &
sȩus terrorib: ac poenis ut nossem
instabactur mihi uehementer. Ncc̃
& lactina aliquando in sans utiq nullac
noueram & tam cduertendo didici

Expanded text:
quis non uideat, quid responsurus quis non uideat, quid responsurus sit, qui non est paenitus oblitus sui? peccabam ergo puer, cum illa inania istis utilioribus amore praeponebam uel potius ista oderam, illa amabam. iam uero unum et unum duo, duo et duo quattuor odiosa cantio mihi erat et dulcissimum spectaculum uanitatis equus ligneus plenus armatis et Troiae incendium atque ipsius umbra Creusae. Cur ergo graecam etiam grammaticam oderam talia cantantem? nam rus peritus texuerat tales fabellas et dulcissime uanus est amarus erat puero. credo etiam graecis pueris Vergilius ita sit, cum eum sic discere coguntur ut ego illum. uidelicet difficultas, difficultas omnino ediscendae linguae peregrinae quasi felle aspergebat omnes suauitates graecas fabulosarum narrationum. nulla enim uerba illa noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam et latina aliquando infans utique nulla noueram et tamen aduertendo didici
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina illa prior nameccepara¬
tior sum obliuiscierrores aeneao¬
atq: omnia eius modi quam scribere
&legere atenim uel apendent limi¬
nibus grammaticarum scolcrum
Sed non illa magis honorem secr&i
quacm tegimentum erroris significant
Non clament aduersumme quosiamnon
timeo dum confittor tibi quȩ uult ani¬
ma meads̃m̃s & ad quiesco in repre¬
hensione malarum mearum. ut dili¬
gam boncs uiastuus non clament ad¬
uersum me uenditores grammaticue
uelemptores qui ccsi pronaeis inter¬
rogcns utrum uerum sit qđ aenean
aliquando chartuginem uenisse
po&a dicit indoctior es nescirese res¬
pondebunt. doctiores aut &iam nega¬
bunt uerum ẽẽ. At siquȩram quibus
litteris scribatur ae noae nom̃ : om̃s
mihi qui hȩc didicerunt uerum
respondent. secdm iđ pactũ
& placitum quo interse homines isto
signa firmarun. Item siquȩram
quid horum maiore uitȩ huius in co¬
modo quisq: obliuis catur legere &
scribereianpoetica illa figmente

Expanded text:
doctrina illa prior. nam ecce paratior sum obliuisci errores Aeneaatque omnia eius modi quam scribere et legere. at enim uela pendent liminibus grammaticarum scholarum, sed non illa magis honorem secreti quam tegimentum erroris significant. non clament aduersus me quos iam non timeo, dum confiteor tibi quae uult anima mea, deus meus, et adquiesco in reprehensione malarum uiarum mearum, ut diligam bonas uias tuas. non clament aduersus me uenditores grammaticae uel emptores, quia, si proponam eis interrogans, utrum uerum sit quod Aenean aliquando Karthaginem uenisse poeta dicit, indoctiores nescire se respondebunt, doctiores autem etiam negabunt uerum esse. at si quaeram, quibus litteris scribatur Aeneae nomen, omnes mihi, qui haec didicerunt, uerum respondent et secundum id pactum et placitum, quo inter se i homines ista signa firmarunt. item si quaeram, quid horum maiore uitae huius incommodo quisque obliuiscatur, legere et, scribere an poetica illa figmenta,
Abbreviated transcription (Latin):
insinucesti. Iubesme lacudacrete in istis
& confiteritibi &pscllere nominituo al¬
tissime quiads̃ es om̃ps & bonus. &iã¬
si solcista fecisses quȩ nemoalius potest
facere nisi tu une a quo est omnis modus
Formosissime qui formas om̃a. & lege tua
ordinas omnia hanc ergo &cctem¬
dñe qua me uixisse non memini de qua

Expanded text:
insinuasti, iubes me laudare te in istis et confiteri tibi et psallere nomini tuo, altissime, quia deus es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere nisi tu, une, a quo est omnis modus, formosissime, qui formas omnia et lege tua ordinas omnia. hanc ergo aeine, qua me uixisse non memini, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
a premeridicnis horis iustior quis¬
quam sthoma c&ur ñ sibi concedi
quiduencle p̃poner& quiam ane
concessum est : aut inuna domo uideat ex.¬
aliquid tractacrimanib: a quo quam
seruo quod facere nonsinatur. qui
poculaministrat. Aut aliquid post
p̃sepia fieri quod aentemens c̃ pro¬
hibeatur & in dign&ur cum sit unum
hcbitaculum & una familia Non
ubiq atq: omnibus idem tribui. Sic at

Expanded text:
a pomeridianis horis justitio, quisa pomeridianis horis justitio, quisquam stomachetur non sibi concedi quid venale proponere, quia mane concessum est: aut in una domo videat aliquid tractari manibus a quoquam servo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat: aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur; et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non ubique atque omnibus idem tribui. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
quam in totosuo. & sun finita sit mi¬
nor est incliqua parte certo spa¬
tio definita. quam per infinitum:
Etnonest tota ubiq sicut sp̃s sicut ds̃
& quid in nobis ess& secundum quod
essemus similesdõ & recte inscrip¬
tura diceremur. adimaginem di
A prorsus ignortebam & non nouerã
iustiticm ueram interiorem. non ex
consu& udine iudicantem sed exlege
rectissima dĩ omni potentis. Quafor¬
mccrentur mores regionum &dierũ
proregionib: & diebus cum ipsaubi¬
que ac̃ semꝑ ess&. nonclibiclia
nec clics aliter scđm quam iusti
essent abrahcem &isaac. & iacob
& moyses & decuid &illiom̃s laudati
ore dei: Sed eos abim peritis iudica¬
ri iniquos iudicantib ex humee nodie
& uniuersos mores humanigeneris
ex parte moris sui metientib: Taquã gͦ i.¬
si quis nescius incormementis quid
cui membro ac comodctum sit
ocrecc uelit caput contegi. & geclecc
colcicri & murmur & quodnon apte
conuenict. aut in uno die indicto

Expanded text:
quam in toto suo; et si infinita sit, miquam in toto suo; et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita, quam per infinitum; et non est tota ubique, sicut spiritus, sicut Deus. Et quid in nobis esset, secundum quod essemus similes Deo et recte in Scriptura diceremur ad imaginem Dei , prorsus ignorabam. 13. Et non noveram justitiam veram interiorem, non ex consuetudine judicantem, sed ex lege rectissima Dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus; cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia, nec alias aliter; secundum quam justi essent Abraham, et Isaac, et Jacob, et Moyses, et David, et illi omnes laudati ore Dei: sed eos ab imperitis judicari iniquos, judicantibus ex humano die, et universos mores humani generis ex parte moris sui metientibus, tanquam si quis nescius in armamentis quid cui membro accommodatum sit, ocrea velit caput contegi, et galea calceari; et murmuret quod non apte conveniat: aut in uno die indicto
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. enigma scclomonis seden¬
tem suꝑ sellam in forib: & dicentem
Pccnes occultos. libenter edite : & aquã
dulcem furtiuam bibite Quȩ me se¬
duxit quia inuenit foris habitantẽ
in oculo carnis meȩ & teclicrumin an¬
tem apud me qualicꝑ illum uorassẽ:
Nesciebam enim cliud uere qđ est &
quasi accutule mouebar ut suffra¬
garer stultis deceptorib cum ame
quȩrerent undemalum & utrum
forma corporea ds̃ finir&ur & hac¬
ber& capillos &ungues. & utrum
iusti existimandi essent qui habereT
uxores multas. Simul & occidereñ
homines & sccrificarent deanima¬
libus : quibus rerum ignarus ꝑturba¬
bccr & recedens aueritate ire in ec̃
mihi uidebar quia non nouerãmalũ
nonesse nisi priuationem boni Vsq
cd quod omnino non est qđ unde
uiderem. Cuius uidere usq: ad cor¬
pus ercet oculis. & animo usq ced
phantasmac: non nouertm dm̃ esse
longum & latum nec cui essemoles
ess& quia moles in partem in orest

Expanded text:
prudentiae, aenigma Salomonis, sedenprudentiae, aenigma Salomonis, sedentem super sellam in foribus, et dicentem: Panes occultos libenter edite, et aquam dulcem furtiuam bibite. quae me seduxit, quia inuenit foris habitantem in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem. Nesciebam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea deus finiretur et haberet capillos et ungues et utrum iusti existimandi essent qui haberent uxores multas simul et occiderent homines et sacrificarent de animalibus. quibus rerum ignarus perturbabar et recedens a ueritate ire in eam mihi uidebar, quia non noueram malum non esse nisi priuationem boni usque ad quod omnino non est. quod unde uiderem, cuius uidere usque ad corpus erat oculis et animo usque ad phantasma? non noueram deum esse longum et latum, nec cui esse moles esset: quia moles in parte minor est
Abbreviated transcription (Latin):
uitac uitarum. uiuens te ipsa & non mu¬
tcris uita animȩ meȩ Vbier gomihi
tuncercs & quam longe & longepere¬
grinabar cbste exclusus & ccsiliquis¬
meliores grãmaticorum & po&arũ
fabellȩ qua milla decipula ncc uer¬
siis & carmen & medea uolans. utilior¬
es uerte quacm quinq: elementa uariȩ
fucata propt̃ quinq: antra tenebrarũ
Quȩ omnino nulla sunt & occĩdunt
credentem : Nam uersũ &crm̃ &iã
cduera pulmenta trans fero uolan¬
tem aũt medec̃ & sicantabc̃ non cesse¬
rebam & sicantari audiebam non
credebam. Illaccũt credidi: uȩ uȩ
quib: gradibus deductus in profun¬
dec inferni quippelaborans & ȩstu¬
cons in opia ueri cumte ds̃ m̃s. Tibi
enim confiteor qui me miseratus es
& nondum consitentem cumte non scdum
intellectum mentis quome prȩstare
uoliustibelius Sed scđm sensũ carnis
quȩrerem. Fuacut eras interior intimo
meo & superior summomeo. offendi¬
in illam mulierem audacem. in opem

Expanded text:
uita uitarum, uiuens te ipsa et non muuita uitarum, uiuens te ipsa et non mutaris, uita animae meae. Vbi ergo mihi tunc eras et quam longe? et longe peregrinabar meliores grammaticorum et poetarum fabellae, quam illa decipula? Nam versus et carmen et Medea volans utiliores certe, quam quinque elementa varie fucata, propter quinque antra tenebrarum, quae omnino nulla sunt, et occidunt credentem. Nam versum et carmen etiam ad vera pulmenta transfero. Volantem autem Medeam etsi cantabam, non asserebam; etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi. Vae, vae! quibus gradibus deductus sum in profunda inferi? Quippe laborans et aestuans inopia veri, cum te, Deus meus tibi enim confiteor, qui me miseratus es t nondum confitentem, cum te non secundum intellectum mentis, quo me praestare voluisti belluis, sed secundum sensum carnis quaererem. Tu autem eras interior intimo meo, et superior summo meo. Offendi illam mulierem audacem, inopem
Abbreviated transcription (Latin):
mihi locutaes. quiac illccerant corpo¬
relia fantas macta. Fclsac corpora
quibus cerciora sunt uera corpora
ista quȩ uidemus uisu carneo siue cae¬
lestia siue terrestria: Cum pecudibus
& uolatilibus uidemus hȩc & cerciora
sunt quaẽ cum imagincemur ece:
Etrursus certius imaginamur ea.
quũ ex eis suspicamur alia grandio¬
ra &infinita quȩ omnino nulla sunt
qualibus egotunc pascebar in cnibus
& non pacscebar:: At tucmorm̃s in
quem deficio ut fortissim nec isto
corporec species es quȩ uidemus.
quaem quam incȩlo mec eaquȩ ñ uide¬
mus ibi quiccista condidisti. Nec insum¬
mistius conditionibus habes : quanto
ergo longe es aftentas matis illis me¬
is phantas matis corporum quace
omnino non sunt quib: cerciores suNt
phantasiae corporum eorum quȩ sunt.
& eis cerctora corpora quȩ tam̃nones.
sed nec cnima es. quȩ uitaest corporum
Ideo melior uita corporum certiorque
quam corpora : sed tuuitaes anim arum

Expanded text:
mihi locuta es, quia illa erant corpomihi locuta es, quia illa erant corporalia phantasmata, falsa corpora, quibus certiora sunt uera corpora ista, quae uidemus uisu carneo, siue caelestia siue terrestria: cum pecudibus et uolatilibus uidemus, et certiora sunt, quam cum imaginamur ea. et rursus certius imaginamur ea quam ex eis suspicamur alia grandiora et infinita, quae omnino nulla sunt. qualibus ego tunc pascebar inanibus et non pascebar. at tu, amor meus, in quem deficio, ut fortis sim, nec ista corpora es, quae uidemus quamquam in caelo, nec ea, quae non uidemus ibi, quia tu ista condidisti nec in summis tuis conditionibus habes. quanto ergo longe es a phantasmatis illis meis, phantasmatis corporum, quae omnino non sunt! quibus certiores sunt phantasiae corporum eorum, quae sunt, et eis certiora corpora, quae tamen non es. sed nec anima es, quae uita est corporum — ideo melior uita corporum certiorque quam i corpora — sed tu uita es animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sonarent mihi frequenter & multi¬
pliciter uocesola & libris multis & in¬
gentib & illa erant fercula in quib:
mihi esurienti te inferebatur ꝓte
sol & luna pulchra operatua. Sed
tacm̃ operatua nontu. nec ipsa prima
priora enim spiritalia operatua quã
ista corporea quacmius lucida & cue¬
lestico. At ego nec priora illa sed te¬
ipscm teueritas. in qua non est cõmu¬
tatio nec momenti obumbratio.
Esuriebam &sitrebũ &cpponebant᷑
ced huc mili in illis ferculis fantas¬
macta splendida quib: iã melius
erct anarer istum solem. scltem
istis oculis uerum quacmilla feelsa
animo decepto ꝑoculos. & tacm̃ quicc
te putabam manducabam. non
auide quidem : quia nec scpiebces
in oremeo sicuties neq: enim tueras
illa sigmenta in ania nec nutriebas
eis. Sed execu riebarmagis : Cybus
in somnis simillimus est cibis uigi¬
lantium quotam̃ dormientes non
cluntur . dormiunt enim at illa nec
similia erint ullo modotibi sic̃ nunc

Expanded text:
sonarent mihi frequenter et multisonarent mihi frequenter et multipliciter voce sola, et libris multis et ingentibus! Et illa erant fercula in quibus mihi esurienti te, inferebantur pro te sol et luna, pulchra opera tua; sed tamen opera tua, non tu, nec ipsa prima. Priora enim spiritualia opera tua, quam ista corporea, quamvis lucida et coelestia. At ego nec priora illa, sed teipsam, te, Veritas, in qua non est commutatio nec momenti obumbratio , esuriebam et sitiebam. et apponebantur adhuc mihi in illis ferculis phantasmata splendida, quibus iam melius erat amare istum solem saltem istis oculis uerum quam illa falsa animo decepto per oculos. et tamen, quia te putabam, manducabam, non auide quidem, quia nec sapiebus in ore meo sicuti es — neque enim tu eras illa figmenta inania — nec nutriebar eis, sed exhauriebar magis. cibus in somnis simillimus est cibis uigilantium, quo tamen dormientes non aluntur; dormiunt enim. at illa nec similia erant ullo modo tibi, sicut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
loquor it a sensi cum adtendi codillã
scripturam Sed uisa est mihi indig¬
na quaem tullicenȩ dignitacti conpara¬
rem tumor enimm̃s refugiebat mo¬
dum eius & acies me non penetrabat
interioraeius. uerum aũt illa erat
quȩ crescer& cum paruulis. Sed ego
dedignabar esseparuulus sed turgi¬
dus facstumihi grandis uidebar:¬
rantes carnalesnimis & loquaces
inquorum ore laquer diceboli &uis¬
cum confectum cõmixtione syllcba
mina non recedebant de ore eorũ
sed tenus sono &strepitu linguae
c&erum corinane uerr& dicebant
ueritas & ueritas & multum eã di¬
cebant mihi. & nusquã erat in eis
Sed scelsa loquebantur ponde te
tantum quiuere ueritases sed & ic̃
de istis elementis huius mundicrea¬
turatua Dequib &iã uera dicentes
philophos trans gredidebi p̃amore
tuo mipater sum mebone pulchri¬
Atudo pulchorum omniũ. Ouerits
ueritas quam intime &iã tu medullȩ
animi mei sus pirabant tibi cumte illi

Expanded text:
loquor, ita sensi, cum adtendi ad illam loquor, ita sensi, cum adtendi ad illam scripturam, sed uisa est mihi indigna, quam Tullianae dignitati eonpararem. tumor enim meus refugiebat modum eius et acies mea non penetrabat interiora eius. uerum tamen illa erat, quae cresceret cum paruulis, sed ego dedignabar esse paruulus et turgidus farantes, et carnales nimis et loquaces, in quorum ore laquei diaboli, et viscum confectum commixtione syllabarmina non recedebant de ore eorum, sed tenus sono et strepitu linguae; et caeterum, cor inane veri. Et dicebant, Veritas, et veritas: et multum eam dicebant mihi, et nusquam erat in eis; sed falsa loquebantur, non de te tantum, qui vere Veritas es, sed etiam de istis elementis hujus mundi creatura tua, de quibus etiam vera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi Pater summe bone, pulchritudo pulchrorum omnium. O Veritas, Veritas, quam intime etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi, cum te illi
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi & non secundum xp̃m
quiec in ipso in habitatomnis pleni¬
tudo diuinitatis corporceliter & ego
illo tempore : Scistulum̃ cordis mei
qm̃ nondum mihi hȩc ccpostolica nota
erant: hoc tam̃ solo del ectecbar in
illa exortatione. quodnon illã autillã
sectam sed ipsccm quȩ cumq ess& scepi¬
enticm ut diligerem & quȩrerem
& cssequerer & tenerem catq: ample¬
xccrerfortiter. Excitabar sermone
illo & accendebar & crdebam: &
hoc solumme intanta flagrantia re¬
ccdhuc laccte matris tenerũ cormeum
piebiberat & caltere tinebat. & quic¬
quid sine hoc nomine fuiss& quã uis
litteratum & expolitum & ueridicũ
non me totũ rapiebat:. Itaq institui C¬
animum intendere inscripturas scãs
& uiderequales essent. & ecce uideo
rem non conꝑteem suꝑbis neq nudatã
pueris sed incessu humilem suc cessu
excelscem & uelatam mysteriis. &
non ertm ego taclis. ut intrare in ec̃
possem: aut inclinare ceruicem ud
eius gressus. Nonenim sicut modo

Expanded text:
uius mundi et non secundum Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Et ego illo tempore, scis Tu, lumen cordis mei, quoniam nondum mihi haec apostolica nota erant, hoc tamen solo delectabar in illa exhortatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem et quaererem et adsequerer et tenerem atque amplexarer fortiter, excitabar sermone illo et accendebar et ardebam, et hoc solum me in tanta flagrantia readhuc lacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamvis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaque institui animum intendere in scripturas sanctasI et uidere, quales essent. et ecce uideo rem non conpertam superbis neque nudatam pueris, sed incessu humilem, successa excelsam et uelatam mysteriis, et non eram ego talis, ut intrare in eam possem aut inclinare ceruicem ad eius gressus. non enim sicut modo
Abbreviated transcription (Latin):
prius ipsi atq ꝑuarsi deridentibus
eos & seducentibus fallecibus occulte
sp̃itibus in eo ipso quod clios iñ ridere
Cocmaent & fellere Interhos ego in¬
becillactunc a& ite discebã libros
eloquentiȩ in qua eminere cupiebam
fine dacmnabili &uentoso ꝑgaudia
Guacnitatis humanȩ & usitacto rm a
discendi ordine ꝑueneram in librũ¬
quendam cuius dam ciceronis. cuius
linguum fercoms mirantur pectus
nonita sed liber ille ipsius exortu¬
tionem contin& adphilosophiam
N & uocatur ortensius: Ille uero liber¬
mutauit affectumm̃m. & adte ipsũ
dñe mutauit p̃cesmeas. & uota ac de¬
si deriamea fecit alia : Auluit mihi
repente omnis uanaspes: & inmor¬
taclitatem sccpientiȩ concupis cebã
estu cordis incredibilu &surgere
coeperam ut adte redirẽ non enĩ
cedacuendam linguã qđ uidebur
emere maternis mercedib: cum
agerem annũ &cctis. Vnde uicesi¬
mum icm de functo patre antebien

Expanded text:
prius ipsi atque peruersi deridentibus eos et seducentibus fallacibus occulte spiritibus in eo ipso, quo alios inridere amant et fallere? Inter hos ego inbecilla tunc aetate discebam libros eloquentifine damnabili et ventoso per gaudia vanitatis humanae. Et usitato iam discendi ordine perveneram in librum cuiusdam Ciceronis, cuius linguam fere omnes mirantur, pectus non ita. Sed liber ille ipsius exhortationem continet ad philosophiam et vocatur Hortensius. Ille vero libert affectum meum et ad te ipsum, Domine, mutavit preces meas, et vota ac desideria mea fecit alia. Viluit mihi repente omnis vana spes, et immortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili et surgere coeperam, ut ad te redirem: non enim ad acuendam linguam, quod videbar emere maternis mercedibus, cum agerem annum aetatis undevicesimum iam defuncto patre ante bien
Abbreviated transcription (Latin):
nium : Nonergo adacuendam linguã
referebam illum librum neq mihi
locutionem.: Sed quod lo quebatur
ꝑ succ sercot. quomodo cordeboem ds
m̃s quomodo ardebam reuolare
aterrenis adte & nesciebam quid
ageres mecum. Apud te est enim sccpi¬
entia. Amoraũt sccpientiȩ nomen
grecum hab& philosophiã quome
accendebant ille litterȩ: sunt qui se¬
ducant ꝑ philo sophicem magno &
blaendo & honestonomine colorantes
& fucantes errores suos & propeom̃s
quiex illis & supratem poribus tales
erant notantur in eolibro & de¬
monstrantur. & manifestantur abi
sccluti fera illac ammonitio sp̃s tui ꝑ
seruum tuũ bonum &pium. Uid &e

Expanded text:
nium, non ergo ad acuendam linguam referebam illum librum neque mihi locutionem, sed quod loquebatur persuaserat. Quomodo ardebam, deus meus, quomodo ardebam reuolare a terrenis ad te, et nesciebam quid ageres mecum! apud te est enim sapientia. amor autem sapientiae nomen graecum habet philosophiam, quo me accendebant illae litterae. sunt qui seducant per philosophiam magno et blando et honesto nomine colorantes et fucantes errores suos, et prope omnes, qui ex illis et supra temporibus tales erant, notantur in eo libro et demonstrantur, et manifestatur ibi salutifera illa admonitio spiritus tui per seruum tuum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
S ed absit ut tu conditor uniuersitatis
conditor conimcrum &corporum
absit ut itanoueris om̃a futura & p̃teri¬
ta. longe & lon ge mirabilaius lon¬
geq: secr&ius. Neq: enim sicut nota can¬
tantis notum ue canticum cuidientis
ex pectatione uocum futurarum. &me¬
ritarum. Variatur affectus sensusq
distenditur : Itactibi cliquid accidit
Incommutabiliter caerno hoc est
uere no creatorimentium. Si cut¬
ergo nosti in principio cȩlum & terrã
sine uari&ate notiti&iue : ita fecisti
in principio celum & terrã sine disten¬
tione actionistuace . qui intelligit con¬
fite a turtibi & qui non intelligit con¬
fiteatur tibi. Oquam excelsus es &
humiles corde sunt domustua. tuenim
erigis elisos & non cadunt. quorum
celsitudo tues

Expanded text:
sed absit ut tu, conditor uniuersitatis, sed absit ut tu, conditor uniuersitatis, conditor animarum et corporum, absit ut ita noueris omnia futura et praeterita: longe tu, longe mirabilius longeque secretius. neque enim sicut nota cantantis notumue canticum audientis exspectatione uocum futurarum et meritarum variatur affectus, sensusque distenditur; ita tibi aliquid accidit incommutabiliter aeterno, hoc est, vere aeterno creatori mentium. Siergo nosti in principio caelum et terram sine uarietate notitiae tuae, ita fecisti in principio caelum et terram sine distentione actionis tuae. qui intellegit confiteatur tibi, et qui non intellegit confiteatur tibi.s o quam excelsus es! et humiles corde sunt domus tua. tu enim erigis elisos, et non cadunt quorum celsitudo tu es
Abbreviated transcription (Latin):
num quam fecisse. quid aliud dicitur
nisi nullo tem pore fecisse: Sideant
ituq: nullum tempus esse posse sine crea¬
tura. & desinant istam uanitatem loqui
extenduntur &iam in ea quȩ ante sunt.
& intelligant te ante
omnia tẽpo¬
ra &ernum. Creatorẽ
omnium
temporum Neq ulla
tempora
tibi esse co&erna. Nec ullam creaturã &iã si¬
Si. est aliqua supra tem pora dñe ds̃ meus.
quis ille sinus est clti secr&itui : & quam
longe indeme proiecerunt consequen¬
tia delitorum meorum: Sana oculos
meos & congaudeam lucituȩ. certe si est
tam grandis scientia & prȩscientia
pollens animus. cuicuncta prȩterita
& futura it anotasint. sicut mihi unum
canticum notissimum. Nimium mira¬
bilis est animus iste atq adhorrorem
stupendus. quippe quem ita non lateat.
quicquid ꝑ actum & quic quid reliquum
scđorum est quem cad modum menon lat&
Cantantem illud canticum. quid
& quantum eius abierit abexordio
quid & quantum rest& ad finem.

Expanded text:
numquam fecisse quid aliud dicitur numquam fecisse quid aliud dicitur nisi nullo tempore fecisse? uideant itaque nullum tempus esse posse sine creatura et desinant istam uanitatem loqui. extendantur etiam in ea quae ante sunt et intellegant te ante omnia tempora aeternum creatorem omnium temporum neque ulla tempora tibi esse coaeterna nec ullam creaturam, etsi est aliqua supra tempora. Domine deus meus, quis ille sinus est alti secreti tui et quam longe inde me proiecerunt consequentia delictorum meorum! sana oculos meos et congaudeam luci tuae. certe si est tam grandi scientia et praescientia pollens animus, cui cuncta praeterita et futura ita nota sint sicut mihi unum canticum notissimum, nimium mirabilis est animus iste atque ad horrorem stupendus, quippe quem ita non lateat quidquid peractum et quidquid reliquum saeculorum est, quemadmodum me non latet cantantem illud canticum quid et quantum eius abierit ab exordio, quid et quantum restet ad finem.
Abbreviated transcription (Latin):
inquo & app̃hensus sum & cue teribus
diebus colligus sequens unum.
Praderitte oblitus non in ea quae futura
& transitura sunt sed inea quue
ante sunt. non distentus sed extentus.
Non secundum distentionem sed scđm
intentionem sequor adpalmam supernȩ
uocationis.
Vbi cudiũ uocem licudis
pler delectionẽ tuã
nec ueni¬
Sentem nec p̃tereuntem
nunc uero annimei ingemitib: &tus olatium
meum dñe pater meus a&ernus es
Atego intem pora dissolui quorum ordinẽ
nescio & tumultuosis uari &atibus
inte confluam purgatus &li quidus igne
amoristui :Et stabo atq: solidabor¬
inte informa mea uerita t&ua nec
patiar quȩstiones hominum qui poenali
morbo plus sitiunt quam capiunt
& dicunt. Quid faciebat ds̃ ante quam
facer& caelum & terram: Aut quid
eiuenit in mentẽ ut adiquid facer&
Cum anteanumquam aliquid fecerit
Da illis dñe bene cogitare quid dicant.
& in uonire quia non dicitur num quam
ubi non est tempus. quiergo dicitur

Expanded text:
in quo et apprehensus sum et a ueteribus in quo et apprehensus sum et a ueteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus; non in ea quae futura et traante sunt, non distentus, sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis, ubi audiam uocem laudis pler delectationem tuam nec uenientem nec praetereuntem. nunc uero anni mei in gemitibus et tu solacium meum, domine, pater meus aeternus es. at ego in tempora dissilui, quorum ordinem nescio, et tumultuosis uarietatibus in te confluam purgatus et liquidus igne amoris tui. et stabo atque solidaborin te, in forma mea, ueritate tua, nec patiar quaestiones hominum, qui poenali morbo plus sitiunt quam capiunt, et dicunt: quid faciebat deus antequam faceret caelum et terram? aut quid ei uenit in mentem ut aliquid faceret, cum antea numquam aliquid fecerit? da illis, domine, bene cogitare quid dicant et inuenire quia non dicitur: numquam, ubi non est tempus. qui enim dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem coepero quantum ex illa
in p̃teritum decerpsero. tenditur
& memoria mea. atq distenditur
uita huius actionis meae in memoriam
ropter quod dixi. & in expectationem
propter quod dicturus sum:
presens tamen ad est adtentiomea per
quam traiciatur quoderat futurum
ut fiat p̃teritum. quod quanto magis
agiur & agitur. tanto breuiata ex pec¬
tatione prolongatur memoria donec
tota expectatio consumatur. cam tota
illa actio finita transierit in memoriam.
& quod intoto cantico hoc in singulis
particulis eius fit atq in singulis sylla¬
bis eius hoc in actione longiore cuiuis
ferte particula est illud canticum.
hoc in tota uita hominis cuius partes
sunt omnes actiones hominis. hoc
intoto scło filiorum hominum: cuius
panges sunt om̃s uttȩ hominum . I29¬
ed qm̃ melior ost miscđatua superuitã
eccedistentio est uitiomea & mesus cepit
dexteratua indñodo mediatore filio
hominis interte unum & nos multos
in multis permulta. ut pereum a dp̃hendam

Expanded text:
cum autem coepero, quantum ex illa in praeteritum decerpsero, tenditur et memoria mea, atque distenditur uita huius actionis meae in memoriam propter quod dixi et in expectationem propter quod dicturus sum: praesens tamen adest attentio mea, per quam traicitur quod erat futurum, ut fiat praeteritum. quod quanto magis agitur et agitur, tanto breuiata expectatione prolongatur memoria, donec tota expectatio consumatur, quum tota illa actio finita transierit in memoriam. et quod in toto cantico, hoc in singulis particulis eius fit atque in singulis syllabis eius, hoc in actione longiore, cuius forte particula est illud canticum, hoc in tota uita homsunt omnes actiones hominis; hoc in toto saeculo filiorum hominum, cuius partes sunt omnes uitae hominum sed quoniam melior est misericordia tua super uitas, ecce distentio est uita mea et me suscepit dextera tua in domino meo mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum apprehendam
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ueniam quodbis tantum habeat:
Ouando quidem longa soncere non inci¬
pit nisi breuis soncere destiterit.
ioscmq: longam num p̃sentem rogat
quando nisi finitam non m&ior eius
aũt finitio p̃teritio est. quidergo est
quod m&ior : ubi est quã metior breuis
ubiẽ longa quam metior: ambȩ
sonuerunt . auo lauerunt p̃terierunt
iam non sunt. &ego metior fident̃q:
respondeo quantũ exercitato sensu
fiditur illam simplam esse illacm
duplã inspatio scilic& temporis. neq
hoc possum nisi quia p̃teriemnor e
finitȩ sunt Non erao pscs quece iam¬
non sunt sed aliquid in memoria
mec metior quod infixum man&
Inte anime meus tempora metior.
tionum tuccrum. inte inquam tem¬
pora metior affectionem quam res
pra&ereuntes inte faciunt. &cum
metior. ergo aut ipsa sumt tempora aut
non tempora m&ior quid cum m&imur
silentia & dicimus illud silentium
tantum tenuisse temporis quantum

Expanded text:
ut inueniam, quod bis tantum habeat, ut inueniam, quod bis tantum habeat, quandoquidem longa sonare non incipit, nisi breuis sonare destiterit? ipsamque longam num praesentem metior, quando nisi finitam non metior? eius enim finitio praeteritio est. quid ergo est, quod metior? ubi est qua metior breuis? ubi est longa quam metior? ambae sonuerunt, auolauerunt, praeterierunt, iam non sunt: et ego metior fidenterque respondeo, quantum exercitato sensu fiditur, illam simplam esse, illam duplam, in spatio scilicet temporis. neque hoc possum, nisi quia praeterierunt et finitae sunt. non ergo ipsas, quae ianon sunt, sed aliquid in memoria mea metior, quod infixum manet. In te, anime meus, tempora mea metior. tionum tuarum. in te, inquam, tempora metior. affectionem, quam res praetereuntes in te faciunt et, cum metior. ergo aut ipsa sunt tempora, aut non tempora metior. quid cum metimur silentia et dicimus illud silentium tantum tenuisse temporis, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nec dici ccut uequalis cilicui aut adedi¬
quam simpla uel dupla uł quid aliud
Cum cait finĩta fuerit iam nonerit
Quopeceto igitur m&iri poterit : & m&i¬
murtam̃ tempora nec ea quȩ nondũ
sunt nec ecquȩ iccm non sunt nec ea
quȩ nulla mora extenduntur necea
quȩ terminos non habent nec futura
ergo nec p̃teritu nec p̃sentia nec p̃¬
tereuntia tempora m&itur & m&i¬
mur tamen tempora Dscrecctor. P¬
omnium uersus iste octo syllabarum
breuib: & longis calternat syllabis
Quactiuor itaq: breues prima testia
quinta septima simplȩsunt ad quat¬
tuor longas. Secundem quastã sex¬
tam octicuam haȩ singulȩ cedillus
singulas duplum habent temporis
pronuntio & renuntio & it a est quan¬
tum sentitur sensu manifesto. quantũ
sensus manifestus est : breiu syllaba
longa m&ior eamque sentio hcebere
bis taentum Sedcum altera postalte¬
ram sonat Si prior breuis longa poste¬
rior quomodo tenebo breuem : & quo¬
modo eam longe m&iens cepplicabo

Expanded text:
nec dici aut aequalis alicui aut ad aliquam simpla uel dupla uel quid aliud. cum autem finita fuerit, iam non erit. quo pacto igitur metiri poterit? et metimur tamen tempora, nec ea, quae nondum sunt, nec ea, quae iam non sunt, nec ea, quae nulla mora extenduntur, nec ea, quae terminos non habent. nec futura ergo nec praeterita nec praesentia nec praetereuntia tempora metimur et metimur tamen tempora. Deus creator omnium: uersus iste octo syllabarum breuibus et longis alternat syllabis: quattuor itaque breues, prjma, tertia, quinta, septima, simplae sunt ad quattuor longas, secundam, quartam, sextam, octauam. hae singulae ad illas singulas duplum habent temporis; pronuntio et renuntio, et ita est, quantum sentitur sensu manifesto. quantum sensus manifestus est, breui syllaba longam metior eamque sentio habere bis tantum. sed cum altera post alteram sonat, si prior breuis, longa posterior, quomodo tenebo breuem et quomodo eam longae metiens applicabo,
Abbreviated transcription (Latin):
dimus admensuram uocis quẽ c̃si soni¬
r& ut aliquid deinter uallis silentiorũ
inspatio temporis renuntiare possimꝰ:
Nam &uoce atq: orecessante ꝑ aegimus.
cogitando carmina &uersus &quemq
sermonem motionumq: dimensiones
quas lib& & despatiis temporum quan¬
tum illud ad illud sit renuntiamus
non alit̃ acsiec sonando diceremus.
uoluerit aliquis edere longius culã
uocem & constituerit p̃meditando
quam longa futura sit egit utique
iste spatium temporis insilentio
Memoriaeq: commendans coepit
edere illam uocem quȩ sonat donec
cd p̃positum terminum ꝑducat.
icem ꝑ actum est utiq sonuit. quod aut
restat. sonabit. atque itaper agitur

Expanded text:
dimus ad mensuram uocis, quasi sonaret, ut aliquid de interuallis silentiorum in spatio temporis renuntiare possimus? nam et uoce atque ore cessante peragimus cogitando carmina et uersus et quemque sermonem motionumque dimensiones quaslibet et de spatiis temporum, quantum illud ad illud sit, renuntiamus non aliter, ac si ea sonando diceremus. si uoluerit aliquis edere longiusculam uocem et constituerit praemeditando, quam longa futura sit, egit utique iste spatium temporis in silentio memoriaeque conmendans coedere illam vocem que sonat, donec ad propositum terminum perducatiam preteritum est, utique sonuit, quod autem restat, sonabit. Atque ita peragitur
Abbreviated transcription (Latin):
quo sonare cepit usq: ad finem quo
desinit Ipsum quippe inter uallum
m&imur cebaliquo initio usque
ad aliquem finem : qua propter uore
quȩ nondum finita ẽ m&iri ñ potest
ut dicatur quam longa uel breuis sit¬

Expanded text:
quo sonare coepit, usque ad finem, quo desinit. ipsum quippe interuallum metimur ab aliquo initio usque ad aliquem finem. quapropter uox, quae numquam finita est, metiri non potest, ut dicatur, quam longa uel breuis si
Abbreviated transcription (Latin):
dum psens intentio futurum in p̃teritũ¬
tra icit deminutione futuri crescente
p̃terito donec consumptione futuri¬
Ił sit totum p̃teritums Sed quomodo mi¬
nuitur aut consumitur futurum qđ
nondum est : Aut quomodo crescit p̃¬
teritum quod iam non est. nisi quia in
animo quuillud agit tria sunt nam
expectat & adtendit & meminit : utid
quod expectat ꝑ id quod acdtendit
transeat in id quod meminerit : quis
igitur negat futura nondumẽẽ : Sed
tacm̃ iamest in animo ex pectactio futu¬
rorum & quis negat p̃terita iam non
esse : Sed tacm̃ adhuc est in animo me¬
moria p̃teritorum & quis negat prȩ¬
sens tempus carerespectio quic in pune¬
to p̃terit: sed tam̃ ꝑdurat adtentio
ꝑ quam ꝑgat abesse qđ cderit pon
igitur longum tempus futurum qđ ñ
est sed longum futurum longa expec¬
tatio futuri est. neq longum p̃teritũ
tempus quod non est. sed longũ p̃teritũ
longa memoria p̃teriti est. Dicturus
sum canticum qđ noui ante qua incipiã¬

Expanded text:
dum praesens intentio futurum in praeteritutraicit deminutione futuri crescente praeterito, donec consumptione futuri sit totum praeteritum. Sed quomodo minuitur aut consumitur futurum, quod nondum est, aut quomodo crescit praeteritum, quod iam non est, nisi quia in animo, qui illud agit, tria sunt? nam et expectat et adtendit et meminit, ut id quod expectat per id quod adtendit transeat in id quod meminerit. quis igitur negat futura nondum esse? sed tamen iam est in animo expectatio futurorum. et quis negat praeterita iam non esse? sed tamen est adhuc in animo memoria praeteritorum. et quis negat praesens tempus carere spatio, quia in puncto praeterit? sed tamen perdurat attentio, per quam pergat abesse quod aderit. non igitur longum tempus futurum, quod non est, sed longum futurum longa expectatio futuri est, neque longum praeteritum tempus, quod non est, sed longum praeteritum longa memoria praeteriti est. Dicturus sum canticum, quod noni: antequam incipia
Abbreviated transcription (Latin):
non mihi ego dedi hȩc & bona sunt
& hec om̃a ego. Bonus ergo e qui fecit
me &ipseest bonũmm & illi ex ultobo¬
nis omnib quib: &iam puereram :
hoc enim peccabam quod non in ipso
sed in creccturis eius mecsq: c&ercis
uoluptates sublimitates ueritates

Expanded text:
non mihi ego dedi haec: et bona sunt non mihi ego dedi haec: et bona sunt et haec omnia ego. bonus ergo est qui fecit me, et ipse est bonum meum et illi exulto bonis omnibus, quibus etiam puer eram. hoc enim peccabam, quod non in ipso, sed in creaturis eius me atque ceteras uoluptates, sublimitates, ueritates
Abbreviated transcription (Latin):
gogis & magistris anucibus & pilulis
& passeribus. Ad p̃fatos & reges
ccurum p̃dia mancipia. hȩc ipsa
omnino succedentibus macioribus
&cctib traenseunt. Sicuti ferubs
macior supplicia succedunt humili¬
tatis ergo signum insttura pueri
tiae rexnr̃ probcesticum aisti. taliũ
est regnum cȩlorum :S ed tam̃ dñe Cro
tibi excellentissimo atq optimo
conditori & rectori uniuersi tactis
dõnr̃o gractias &iam sime puerũ
tantum esse uolusses eramenim
&im tunc uidebam ctquesentiebã
mecmq in colomitatem uestigium
secr&issimȩ unitatis ex quac eram
curȩ habebam. custo diebcm interi¬
oresensu integritatem sensuũ meoꝵ
inque ipsis pacruis paruarum que
rerum cogitationib: ueritate delec¬
tabar : Fallinolebam memoria iu¬
gebam locutione instruebar. amici¬
tia mulcebar fugiebam dolorem
ab iectionem ignorantiam quid
intidi cnim ante non mirabileatq
lccudabile : At istccom̃a dĩ meidon as

Expanded text:
gogis et magistris, a nucibus, et pilulis, gogis et magistris, a nucibus, et pilulis, et passeribus, ad praefectos et reges, aurum, praedia, mancipia; haec ipsa omnino quae succedentibus majoribus aetatibus transeunt, sicuti ferulis majora supplicia succedunt. Humilitatis ergo signum in sttiae, rex noster, probasti, cum aisti: talium est regnum caelorum. Sed tamen, domine, tibi excellentissimo, optimo conditori et rectori uniuersitatis, deo nostro gratias, etiamsi me puerum tantum esse noluisses. eram enim etiam tunc, uiuebam atque sentiebam meamque incolumitatem, uestigium secretissimae unitatis, ex qua eram, curae habebam, custodiebam interiore sensu integritatem sensuum meorum inque ipsis paruis paruarumque rerum cogitationibus ueritate delectabar. falli nolebam, memoria uigebam, locutione instruebar, amicitia mulcebar, fugiebam dolorem, abiectionem, ignorantiam. quid in tali animante non mirabile atque laudabile? at ista omnia dei mei dona sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rismum facere quam cauebam si fac¬
cerem non facientibus inuidere. Dico
haec & confiteor tibi ds̃m̃s in quibus
lccudabar abeis quib: placere tunc
mihi erat honeste uiuere. Non enim
uidebum uor aginem turpitudinis
inquam proiectus eram ab oculistuis
Nam in illisiam quid me f edius fuit
decgogum & magistros & parentes
amore ludendi studio spect andi
nugctoria & imitandi ludicra
in qui&udine Furta &iam faciebã
decellario parenum & demensa
uł gyla imperitante uł ut hacberẽ
quod dacrempueris. ludum suum
mihi quo pariter utique delectaban¬
tur tam̃ uendentib:. In quo &icm
ludo fraudulentas uictorias ipse
uana excellentiȩ cupiditate uictus
sȩpe aucupabar. Quid ccũ tam
nolebam patiatq atrociter si dep̃¬
hendercm cerguebam qua mid
qđ celis fecciebacm: & sid ep̃hensus
arguerer : sȩuire magis quet udoue¬
IA libebat Elsta neest in nocentia pueri¬
lis: non est dñe. dñenonest: Oroteds
m̃s nam haec ipsa sunt: quȩ apeda¬

Expanded text:
rismum facere, quam cavebam si farismum facere, quam cavebam si facerem, non facientibus invidere. Dico haec et confiteor tibi, Deus meus, in quibus laudabar ab eis, quibus placere tunc mihi erat honeste vivere. Non enim videbam voraginem turpitudinis in quam projectus eram ab oculis tuis. Nam in illis jam quid me foedius fuit,dagogum, et magistros, et parentes amore ludendi, studio spectandi nugatoria, et imitandi ludicra inquietudine? Furta etiam faciebam de cellario parentum et de mensa, vel gula imperitante, vel ut haberem quod darem pueris, ludum suum mihi, quo pariter utique delectabantur, tamen vendentibus. In quo etiam ludo fraudulentas victorias, ipse vana excellentiae cupiditate victus, saepe aucupabar. Quid autem tam nolebam pati, atque atrociter, si deprehenderem, arguebam, quam id quod aliis faciebam, et si deprehensus arguerer, saevire magis quam cedere libebat? Istane est innocentia puerilis? Non est, Domine, non est: oro te, Deus meus. Nam haec ipsa sunt quae a paeda
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam grammaticam sine aspi¬
ratione primȩ sillabȩ hominem di¬
xerit magis dis pliceat hominib: quã
si contratua p̃cepta hominem oderit
cum sit homo. Duc si uero quem lib&
inimicum hominem ꝑniciosius sen¬
tiat quamipsum odium quo in eum
irritatur. aut uast& quis quee m per¬
sequendo alium grauius quac̃ corsuũ
uastat inimicando & certe non est in¬
terior litterarum scientia quã scrip¬
ta conscientia id seclteri facere quod
nolit pati. Quamtu se cr&uses hacbi¬
tans in excelsis insilentio ds̃ solus mag¬
nus lege in fatigabili spargens poena¬
les cȩcitates supra in licitas cupidita
tes. Cum homo eloquentiȩ ftcmcm quȩ¬
rit stans ante hominem iudicem circũ¬
Nante hominum multitudine. ini¬
micum suum odio in manissimo in¬
sectans uigilantis sime cau& neper
linguȩ errorem dicat interhominib:
& nepermentis furorem hominem
iacebam miser & huius arenȩ palestra
ercet illa ubi magis timebam bcrba¬

Expanded text:
disciplinam grammaticam sine adspidisciplinam grammaticam sine adspiratione primae syllabae hominem dixerit, magis displiceat hominibus, quam si contra tua praecepta hominem oderit, cum sit homo. quasi uero quemlibet inimicum hominem perniciosius sentiat quam ipsum odium, quo in eum irritatur, aut uastet quisquam persequendo alium grauius, quam cor suum uastat inimicando. et certe non est interior litterarum scientia quam scripta conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. quam tu secretus es, habitans in excelsis in silentio, deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates supra inlicitas cupidtes! Cum homo eloquentiae famam quaerit, astans ante hominem judicem, circumstante hominum multitudine, inimicum suum odio immanissimo insectans, vigilantissime cavet ne per linguae errorem dicat, Inter hominibus; et ne per mentis furorem hominem jacebam miser, et hujus arenae palaestra erat illa, ubi magis timebam barba
Abbreviated transcription (Latin):
haec dñe & tacces. longanimis & mul¬
tum misericors & uercex. nũ quid
semꝑ taccebis: Etnunceruis dehoc
in munissimo profundo quȩrentemte
cnimam & sitientem delectationes
tuccs & cuius cor dicittibi quȩ si uiuul¬
tumtuum uultum tuum dñerequiram.
Nam longe cuultutuo inceffectutene¬
broso non eniim pedibus aut spatus
locorum itur cebste autre:ditur adce
aut uero filius illetuus minor equos
uel currus uel naues quȩ siuit aut
auolauit penna uisibili dutmoto
poplite iter egit ut in longinqua re¬
gione uiuens prodige dissipar&¬
quod dederas proficiscenti. dulcis
pacter . quia dederas: &egeno rede¬
unti dulcior in affectu : Ergo libidi¬
noso idenim est tenebroso atq id est
diligenter obseruent filii hominum
paccta litterarum & sillabarũ accep¬
ta cepriorib locutorib a&icte accep¬
ta &erna pecctu ꝑ p&uȩ scclutis ne¬
glegant ut qui illa sonorum u&era
placcita tenect aut doceat. Si contra

Expanded text:
haec, domine, et taces longanimis et mulhaec, domine, et taces longanimis et multum misericors et uerax. numquid semper tacebis? et nunc erues de hoc inmanissimo profundo quaerentem te animam et sitientem delectationes tuas, et cuius cor dicit tibi: quaesiui uultum tuum; uultum tuum, domine, requiram: nam longe a uultu tuo in affectu tenebroso. non enim pedibus aut spatiis locorum itur abs te aut reditur ad te, aut uero filius ille tuus equos aut currus uel naues quaesiuit aut auolauit pinna uisibili aut moto poplite iter egit, ut in longinqua regione uiuens prodige dissiparequod dederas proficiscenti dulcis pater, quia dederas, et egeno redeunti dulcior: in affectu ergo libidinoso, id enim est tenebroso atque id est diligenter obseruent filii hominum pacta litterarum et syllabarum accepta a prioribus locutoribus et a te accepta aeterna pacta perpetuae salutis neglegant, ut qui illa sonorum uetera placita teneat aut doceat, si contra
Abbreviated transcription (Latin):
uersibus &ille dicebat laudabilius
in quo prodignitate codumbratȩ e¬
sone irae acdoloris similior ceffectꝰ
eminebat uerbis santentias congru¬
enter uestientibus : ut quidmihullud
ouera uita ds̃m̃s quod mihi recitan¬
ti caclamabatur p̃mults co& ane¬
is & conlectoribus meis. non ne ec ce
illac om̃a fumus &uentus : itane aliud
non erat ubi exercer&ur ingenium
& lingua meti : laudestuȩ dñe laudes
tuae ꝑscripturastuas sus penderẽ
padmitem cordis mei & non ripere¬
tur perin ania nugarum turpis
p̃dec uolactilibus non enim unomo¬
do sacrificatur trans gressoribus
angolisquidecũt mirum quod inua Ei¬
nitates itaferebar tate ds̃ meus
ibcm forces quaen domihi imitaendi
proponebantos homines qui aliqua
ficcta sua non mala sicumbarbaris¬
mo aut solo ismo enuntiarent rep̃¬
hensi cnfundebantur. Si aut̃ libidi¬
nes succs in tegris & rite consequenti¬
bus uerbis copiose ornateque narra¬
rent . Iccudati gloriabantur uides

Expanded text:
uersibus: et ille dicebat laudabilius, uersibus: et ille dicebat laudabilius, in quo pro dignitate adumbratae personae irae ac doloris similior affectus eminebat, uerbis sententias congruenter uestientibus. ut quid mihi illud, 0 uera uita, deus meus? quid mihi recitanti adclamabatur prae multis coaetaneis et conlectoribus meis? nonne ecce illa omnia fumus et uentus? itane aliud non erat, ubi exerceretur ingenium et lingua mea? laudes tuae, domine, laudes tuae per scripturas tuas suspenderent palmitem cordis mei et non raperetur per inania nugarum turpis praeda uolatilibus. non enim uno modo sacrificatur transgressoribus angelis. Quid autem mirum, quod in uanitates ita ferebar et a te, deus meus, ibam foras, quando mihi imitandi proponebantur homines, qui aliqua facta sua non mala, si cum barbarismo aut soloecismo enuntiarent, reprehensi confundebantur, si autem libidines suas integris et rite consequentibus uerbis copiose ordinateque narrarent, laudati gloriabantur? uides