comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erans ueniã petere. dicens. Ignoscite patre.
ignoscite. Parcite nr̃e ueretun die. par¬
cite nr̃e etati : maximecũrecolam uobsiuis¬
sep̃ceptũ. Ioquimini seniores. Decaleñt
uosipsi scã cantate qua p̃ualent. responde

Expanded text:
rans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondeb
Abbreviated transcription (Latin):
apłs petrus. ꝓnobis passus x relinquen uobis
exẽplũ. ut sequamini uestigiaeius. Et su l
leꝓpt̃te decelestise de adter ram descen¬
dit. Tuꝓpt̃ te suge terrena appeteceles¬
la. Habe quo dnoli pigre scere. Sed forte
q ri quomodo. Uides eniilia &querꝰ quo
ducas. hec ipsauia aduertatẽ. & adutã
uenire. Siamas uertatẽ. Si ama uitã.

Expanded text:
s Petrus, pro vobis passus est, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Et si ille propter te de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelesla; habes quo, noli pigrescere. Sed forte quaeris, Quo? Vides enim viam, et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam ducit. Si amas ver
Abbreviated transcription (Latin):
uob pociũ & nesciftis. Audite ipsũ drm̃
Ceterarũ qualismors posuit et̃ tradita
cit. Num quid ꝗ dormit non adici& utre¬
testatẽ habeo ponen di animã mea. Ego
dormiui. Nonꝗa seiustis. sed quia insanistis.
Egoimpleui quoduolui. Uosinscelere reman
q: tantũ potest in hac pugramortalitatis.
Adhuc soluta quantũ poteris in illa pace ꝑfecta

Expanded text:
obis, et nescistis. Audite ipsum DominCaeterum qualis mors potuit esse triduana, cit, Numquid qui dormit, non adjiciet ut repotestatem habeo ponendi animam meam. Ego dormivi; non quia saevistis, non quia insanistis: ego implevi quod volui: vos in scelere remansQuae tantum potes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita, quantum poteris in illa pace perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
terrenũ & caducũre gnũ tinuerunt ꝑ de¬
re. Regẽ celiater re non dubitaue¬
runt occidere. Sed nec sicut puta uert̃
uictores ex titerunt. Si eni uicert̾re¬
gnũ. quomo dopdi derunt. Quomo¬
donuncusq seriuremanserunt. Istana
uirenolui t̾i. idõ dominioeiũ caruis t̾i.
Dũille seruiuntregi quib uoseruiti Facti
estiꝰ maliser ui bonoꝵ seruoꝵ xp̃i. Per ipso di
sipat consilia ur̃a. ꝑipsosretribu& scelera
in capita urã. Ipse aũt dñsq̃ uos int̾ emiti
nonuoseruo. sedlibero eẽ cupiebat quan do
dicebat. Siuofiliũ liberauerint. tunc ue¬

Expanded text:
terrenum et caducum regnum timuerunt perdere, Regem coeli et terrae non dubitaverunt occidere? Sed nec sicut putaverunt, victores exstiterunt. Si enim vicerunt, regnum quomodo perdiderunt? quomodo nunc usque servi remanserunt? Ista navire noluistis, ideo ejus dominio caruistis? Dum illi serviunt reges, quibus vos servitis, facti estis malssipat consilia vestra, per ipsos retribuit scelera vestra in capita vestra. Ipse autem Dominus quem vos interemistis, non vos servos, sed liberos esse cupiebat, quando dicebat: Si vos Filius liberaverit, tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
tenores: ubixfletus &istri dor denciũ.
Pios suscipit terra uiuentiũ. Nam & ipse sc̃s
noe postfinẽ diluuii. obtulit sacrficiũdõ.
in arcanatare potuerunt. sed mali ad sacrꝰ¬
ficiũ dĩ non ꝑuenerunt: Sediã hinc ali¬
quando transeamus. ut ceteri ꝑscrutari
uleamus. ꝓcedat in me dio sc̃s ille habraã
& suono doceat exemplo. possidere uirtu¬
tatus adunauocatione relinq repatriã.
sed & domũ familia. Omĩ areliquid hacdñi

Expanded text:
teriores, ubi est fletus et striteriores, ubi est fletus et stripios suscipiet terra viventium. Nam et ipse sanctus Noe post finem diluvii obtulit sacrificium Deo, in arcam intrare potuerunt; sed mala ad sacrificium Dei non pervenerunt. Sed jam hinc aliquanvaleamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
re uir tutẽ kar tatisq omĩa tollerat. Re¬
linq mun dũ confuge ad crucis lignũ. N
metua ꝓcellã. & turbines huuis diluuu:
non mergeris in lignopõtaberis. Nouit gu¬
bernare: dignatus a creare. Tantũ adsit
uirtus kartatis: q omĩttollerat. Nullare¬
te ab arce soliditate euellit. & ꝑman&bo¬
nus. & tollerat malo. Melus xeni ut intũ
positus ꝓpt̃ bono. tollerasmalos quãfo¬
ras exiens & periens a bonore linquas &
malos. Siergo st̃ tecũ fere. id sist̃ tecũ in
eccła praua docentes. falsasentientes. He¬
reticiuł sismatici. autetiã ipsim alicatholici.
more ferarũ anima deuorareq rentiũ.
Tollerent̾ usq ad finẽ scłi tĩquã finẽ dilu¬
uii. Rugent lic&s fremant dentib atq
ipsa archã c̃fringere conent᷑ non expa¬
uescat. finito diluuio illorapi& inanis
ac spinosasilua. testerelis suscipit t̾ra.
postsinẽ scłi impur ipiet᷑ ad tenebrã: ex¬

Expanded text:
re virtutem charitatis quae omnia tolerat, rere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum; non metuas procellas et turbines hujus diluvii, non mergeris si ligno portaberis. Novit gubernare qui dignatus est creare: tantum absit virtus charitatis quae omnia tolerat, nulla res ab arce solida te divellat, permane bonus et toleres malos; melius est enim ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, sunt tecum in Ecclesia prava docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis ac spinosa silva, te fertilis suscipit terra: post finem saeculi, impii rapientur ad tenebras ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sediã uideamus quẽ admo dũ sc̃snoe posse¬
oũ. Statĩ ad monitus confugit adlignũ.
& post cãpoꝵ amoenoꝵ faciem angustus
serecludit arce. Iollerat celifremitũ. so¬
nitũ aquarũ. fragorẽ nimboꝵ. & post ista¬
ta omĩaq sol& gaudere. consortio homi¬
nũ socius quondã modoefficitur serpenciũ. ac
ferarũ. Nec expaue cat uir iste ꝗcũ eosint
fere in archa. immo ibi agnoscit ordinẽ suũ.
ferita: ꝗase cognouit humanita. & iubenti
homini obediunt. ꝗahominẽ superior dño
obedisse cognocunt. Ostensũ x innoe ꝗdada
p̃ceptũ contẽpnen doꝑ diderit: & demon¬
tratũ x posse homines bestiis etiã dominar
sisubdant obedientiã conditor. Expectat
& tollerat sc̃s iste finẽ diliuuii. Nec ante quã
finiat᷑. causa ferarũ archarelinquit᷑. Iolle¬
rat bonusmala. & donec infine etiã corpo
re separent᷑. in tus manens corde non corpo¬
reseparet᷑. Siqua es animaq cupis possi de¬

Expanded text:
Sed jam videamus quemadmodum sanctus Noe possedum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdant se obedientia Conditori. Exspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii: nec antequam finiatur, causa ferarum arca relinquitur . Tolerat bonus mala: et donec in fine etiam corpre separentur, intus manens corde non corpore separatur. Si qua es anima quae cupis posside
Abbreviated transcription (Latin):
conuersa illis ent in ꝑniciẽ tibi ꝓficit ad
salutẽ. illos obru&i. te ablu&. Illos dãp¬
naibit. te illuminabit. Posthec suscipi¬
& in hacuita pere grnũ tenouers eẽ. sit̾rãpnuis¬
sionis cupis habere. Hec terrax dequaꝓpha¬

Expanded text:
conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damnabit, te liberabit. Post haec suscipiut in hac via peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare. Haec terra est de qua p
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: offer facri ficiũ conticionẽ cordis dño
cor contritũ & humiliatũ ds̃ non despici&.
Nichilmetues talissacr ficiu oblato. & illic
acceptũ erit. &l quod obtuleris integrũ.
sperat. plac&s inspicere. Hanc superius ple¬
bi isrł. & patrib nris. adsigna re cogno¬
su illo ꝓphetico. Intesperaue runt. pa¬
tresnm sperauerunt. & libenasttos. & ipsi
exegipto fugere iubentur. ter raeislac &
mel fluens ꝓmietitur. ꝑmarerubrũ transeu¬
unt. adheremũ ueniunt. Ducebat eos spes
li antati ut discerent dm̃ amare. grati reddi¬
ꝗse dignatur facere debitorẽ. Postheremũ
mel dẽpetra suxerunt . panẽ celiman duca¬
uerunt. non sunt pruati. ad esi denosuo
rubrũ. scilic& adxp̃ibaptismum. Id õru
tur oftespeccatã cum suo diabulo aucto¬
rẽ tanquã egyptii cũ suoregepharaonẽ
seui ant ꝑsequant᷑. fugiente̾. Quidine :¬
tius usq: ad aquã scuiunt. Ingredieris
to. Ingredient̃ & illi postte sed aquã

Expanded text:
tuum? Offer sacrificium, contritionem cordis Domino tuum? Offer sacrificium, contritionem cordis Domino ritum et humiliatum Deus non despiciet . Nihil metuas tali sacrificio oblato: et Deo acceptum erit, et quod obtuleris, integrum sperat, placet inspicere? Hanc superius plebi Israel et patribus nostris assignasse cognosu illo prophetico, In te speraverunt patres nostri; speraverunt, et liberasti eos . Et ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur . Per mare Rubrum transeunt, ad eremum veniunt: ducebat eos spes charitatis, ut discerent prius Deum amare gratis. Reddire, qui se donando dignatur facere debitorem. Post eremum mella de petra suxerunt, panem coeli manducaverunt ; non sunt privati a desiderio suo,Rubrum, scilicet Christi Baptismum; ideo rubtur hostes: peccata cum suo auctore diabolo, tanquam Aegyptii cum suo rege Pharaone, saeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua
Abbreviated transcription (Latin):
canobis silencu huiu. tãgan desecretuã
Paulo ante intefieri sentiebas. & apatrũ
arietẽ reꝗrebas. Nc̃ aut̃ manib: ligaris
in ara imponeris. ligno quo dãmodo
suspen deris. &modotaces Tacco mqd
Dicquare obsetronouermũ. Uultis nõ¬
se ait quare modotaceo. Quia sigura
illius gesto ꝗuolũptate ponit animum
suã. nonneces sitate. In hoc tãgran de
mis tico fidĩ sacram̃to & abraã sc̃s appa¬
ruit ꝓbagatus. & filius in p̃sentiẽ libe¬
ra tt tui In quoxp̃s xp̃nuntiitus.
diaboli põpis & angłieius. & seq reuiã rec¬
tã. q teꝑ ducat adterrã inqua dite cas. &
emineas & efficiaris sotios habrae. Setleuista
omĩa feceris. siuirtus karitatis q: omĩa cre¬
dit ẽ inte adhuc temptabitte. & ꝓbatũ
coronabitte. Expetit ate sacrficium. di¬
lectitui. uate expetit. quodhabraã dic
tũa dami hi unicum dilec tum tuũ. Libi
dicit sapientia. Damihi fili cortuũ ipse
⁊ dilectus unicu. E dmetuis offerrecor

Expanded text:
ca nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante nihil in te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas: nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodam modo suspenderis; et modo taces. Taceo, inquit. Dic quare: obsecro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo taceo? Quia figuram illius gesto, qui voluntate ponit animam suam, non necessitate . In hoc tam grandi mystico fidei sacramento, et Abraham sanctus apparuit probatus, et filius in praesenti est liberdiabolo, pompis et angelis ejus; et sequere viam rectam, quae te perducat ad terram in qua ditescas et emineas, et efficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te; et probatum coronabit te. Expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod Abraham illi dictum est, Da mihi unicum dilectum tuum; tibi dicit Sapientia, Da mihi, fili, cor tuum . Ipse est dilectus unicus. Quid metuis offerre cor
Abbreviated transcription (Latin):
gne dicamus. Priũ ille quod ds homo. ꝗd
uerbũcarofactũ v. qd multabona fecit.
& malaꝑpes sus&. quodmortuos suscita uit
& mortuũ a qđ singularis illa pacientia
ꝑtulit. diabolũ tẽptatorẽ discipłmtra¬
ditorẽ. Qd ipsũ iudã prius quã oftende¬
r& tra ditorẽ. ꝑtulit surẽ. & ante expes¬
m̃touinculoꝵ crucis. acmortꝰ labus eiu
dolosis. ñ ne gauit osculupacis. In ipsa
aut̃ morte quantasus tinuit ꝑtultt odi¬
orũ flãmas minis tropessimo cordis lingua
clamautrunt iudĩ erucifigo crucisige
Et ut regutmanerent. In nocen ab eicruci¬
sixu xsiliũ dĩ. Ad crucẽ ducitur expal¬
matur ꝗxuerapalma uictoriȩ. Spinis
cordnatur qui spina peccatoꝵ uenit con¬
frngere. Ligatur ꝗsoluit cõpedito. li¬
gnosus pen ditur ꝗengit elisos. Aceto
potitur fonsuite. disciplina ceditur sa¬
lu uulneratur. Utta mort̃. occidit an

Expanded text:
gne dicam. Prius illud, quod Deus homo, quod Verbum caro factum est ; quod multa bona fecit, et mala perpessus est; quod mortuos suscitavit, et mortuus est; quod singularis illa patientia pertulit diabolum tentatorem, discipulum traditorem; quod ipsum Judam priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem, et ante experimentum vinculorum, crucis ac mortis, labiis ejus dolosis non negavit osculum pacis. In ipsa autem morte quanta sustinuit? Pertulit odiorum flammas, ministras pessimi cordis linguas. Clamaverunt Judaei, Crucifige, crucifige : ut rei remanerent Judaei, innocens ab eis crucifixus est Filius Dei. Ad crucem ducitur, expalmatur, qui est vera palma victoriae. Spinis coronatur, qui spinas peccatorum venit confringere. Ligatur, qui solvit compeditos. Ligno suspenditur, qui erigit elisos . Aceto potatur fons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur: occidit ad
Abbreviated transcription (Latin):
eros suos ibi ȩisq taliauerba ꝓfert dic̃s. Se¬
dete hic cũ asina. Ego aut̃ &lpuer ibimus
tibi depuero agendũsit. nũquid aut te. aut
omĩa credit. & fac̃. & dicit. Audio enĩ
eã sine strupi tuuocis intus ad corloquen¬
tẽ &l dicentẽ mihi. Iuꝗdẽ lic& resurrectu¬
rũ credens pleno & ꝑfecto uotopuerũ duc̾a¬
adimmolandũ. filius tuus inisto sacn ficioñ
cremat᷑ quiaresur rectio filio dĩ seruat᷑. Me¬
rito huius uiri fidẽ cõmemorans iacob apłs
ait. Crecli dit habraã dõ. & deputatũ

Expanded text:
eros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Seeros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asina; ego autem et puer ibimus tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, aut omnia credit, et facit et dicit. Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi, Tu quidem licet resurrecturum credens, pleno et perfecto voto puerum ducas immolandum filius tuus in isto sacrificio non crematur, quia resurrectio Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputa
Abbreviated transcription (Latin):
nichil dõp̃ferat. posteris monstrat.
Uocat eũ dñs decelo dicens. Abraa. Abraã.
At ille tãquã seruus obediens. Ecce adsũ. Ait
dñs. Accipesiliũ tuũ illũ quẽ diligis is aac
& uade int̃rã excęlsã: & offers eũ olo caus¬
tũ inunũ montiũ quẽ tibi dixero. Nec
hac ꝗ dẽ iussione tur bat᷑ : aut frangitur
seruus si delis. Ad est enĩ ei iuirtus canta¬
tisq omĩa credit. Surgit domũꝑgit. Asi¬
nũsternit. Ligna concidit. Gla diũ &
igne sumit. Puer ũ simul adducit. & ꝑgit
ad locũ. Tunc intentus factus ysaac. patrẽ
inter rogat dicens. Pat̃ ait & ille. Otd xfi¬
respondit. Dsꝓui debit sibi ouẽ ad sacri si¬
ciũ fili: Magnũ hic &i grande uidõsacram̃¬
tũ. Aliud abraã cordegestabat. Aliudfi¬
liꝯꝓmit tebat. Sedneq: que ꝓmitte bat
filio fallebant. neq aliqua in firmitas cor
eius ꝓꝓpositoim mutauerat. Ꝙdplurb ꝑ
git uiã uid& locũ delonge. Et statuenspu¬

Expanded text:
nihil Deo praeferat posterius monstrat. nihil Deo praeferat posterius monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham, Abraham, et ille tanquam servus obediens, Ecce adsum, ait illum quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi dixero. Nec hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis: adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit, domum pergit, asinam sternit, ligna concidit, gladium et ignem sumit, puerum simul adducit, et pergit ad locum. Tunc intentus factus Isaac, patrem interrogat dicens: Pater. Et ille: Quid est, firespondit: Deus providebit sibi ovem ad sacrificium, fili mi. Magnum hic et grande video sacramentum. Aliud Abraham corde gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium fallebant; neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid pluribus? Pergit viam, videt locum de longe, et statuens pu
Abbreviated transcription (Latin):
istesc̃s cogitauit aut dix̃ quo eã cuime
cõmittã in qua t̾rã uadã. Sedstati au¬
dit surgit. Currit festinat. accelerat
Trãpmissãñ uid&. sedcredendotã firmi¬
t̃ ten&i. Ambulatrectoitinere. nec ob¬
errantib uestigiis alibi quã debuit de¬
clinauit. ꝗa ꝗeũ ad ignotã terrã mitte¬
bat. Ipse ꝗmit tebat. non dimittebat.
Nec eiupse fefellit. Red dit᷑ mercescre den¬
ti. Ad terraꝑuenit. dilatatur. Multi pli¬
catur. Expaupere efficit᷑ diues. Ex ignobi¬
lipotest dilatatur oĩb bonis. Et in illo im¬
pletur qđ dñs in euan głio. ss̃ discipulis ꝓmi¬
sit dic̃s. Siquis dimiserit domũ. Aut agrũ
Autparentes. caus a nominis mei in hac uita
fideimer ees. & seni ꝓmit titur filius Ad¬
x uirtus baritatis.q: omĩa credit. Audit
exultat. ampliũ diligit. Suscep̃filiũ
ex coniunge stereli. quãspes parien di de¬
stitutã sterelitas ȩtasq iãfecerat. Atq in
illo benedictionẽ om̃iũ gentiũ ꝓmissã

Expanded text:
iste sanctus cogitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita fidei merces, et seni promittitur filius. Adest virtus charitatis quae omnia credit. Audit, exsultat, amplius diligit, suscipit filium ex conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam
Abbreviated transcription (Latin):
x̃ animũ dõ uteius amicus appellaret᷑. uul¬
tisnosse. Sicut enĩ osunaspat̾ unico filio
suo ñpeꝑcit: sed ꝑnobiꝰ om̃ib tradidit illũ.
Ita & iste unico filio ñ peꝑcit. secdiubente ut
immolaret᷑ ei ꝗ dederat eũ deuotocor de
lectat enĩuo adiuuante dnõ dõnrõ huiu
historie plenã uobis. red dererationẽ.
Post quã relictis pueris ad locũ sacrificii
pat̃ cũ filiouenit. Arã construit. ligna
cõponit. Manu filio ligauit. Inponit
eũ in arã. supͣligna. deponit humanapa¬
t̃napietatis. in dicia. In duit sac̃ dot̾i dira
constintia. educit glidiũ utpemat filiũ
Quiduideti frs nichil hic sentimũ humanũ
quiatotũ cognouimũ diuinũ. Secdille
filius qui paulo ante ouẽreꝗrebat. ign

Expanded text:
xerit Deo, ut ejus amicus appellaretur, vultis nosse? Sicut enim Deus Pater unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico filio non pepercit, sed jubente ut immolaretur, ei qui dederat eum devoto corde lectat enim nos adjuvante Domino hujus historiae plenam vobis reddere notionem. Postquam relictis pueris ad locum sapater cum filio venit, aram construit, ligna componit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus humanum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, qui paulo ante ovem requirebat, sub
Abbreviated transcription (Latin):
rec tecredit. & om̃ss ꝗrectecredit. aliꝗd
sperat. & ꝗ sperat sus tin& ne aspecadat.
Sediã quidnã isti sunt uideam. Quoꝵ fidẽ in
quantũ desuꝑ adiuuam̃ adseq ualeam̃
Uirtus kartatisq omĩa tollerat. emicuit¬
inscõnoe. Q omĩacredit in scõhabrãa.

Expanded text:
recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatisin sancto Noe: quae omnia credit in sancto Abraham:
Abbreviated transcription (Latin):
esiderium baritatis ur̃e a nob ex igit.
Sebitum sermonis officiũ. Sed quanta
sunt que t̾reant. & reuo cent animumi nr̃m
Ut siuelim parar desideriumur̃m ñsit sine
periculo nr̃o. Primũ qd̾ iuuenis loꝗ cogar
p̃sentib senib deinde temerariũ eẽ ar bitror¬
ẽẽ loqui uelle inpericia int̾eos quos robo¬
ra uit antiqua doctrina. O cta bam
ergo
silentio p̃terut. & illũ locũ tutissimũ eligere
audire pociũ quã aliquid dicere. Sel quid

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
timoquattuor eiu uir tute breuit̃ c̃p̃re hen¬
dit dic̃s. Omĩa tollerat. O mĩa credit: Om̃ia
sperat. Omĩa suftin&. Karitas nũquã exce¬
dit. Ex his igit᷑ quatuor uirtutib scẽkartatis
loꝗ conuenit scĩtati urẽ. Delectatq primi¬
tus intuer. q admodũ uelud quatuor car¬
dinẽ orbis c̃tinen: totũ po sedert mun dum.
Reꝗram igit᷑ siplac& aliquoꝵ exemplascõꝵ¬

Expanded text:
rehendit, dicens, Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit Sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum velut quatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requiramus igitur, si plac
Abbreviated transcription (Latin):
reliquo uͦ corpore inmune ab hac lesione ma¬
nente. Stupore igitur uehem̃ti. adtonitus. ad
inur: tanta desor mitate potuis sed. Cui ab
angło ductorȩ suoꝓtinus responsuẽ. Quid q̃¬
uis multamiranda. & lau dabilia &l dõ accep¬
tabilia feciss&. quoꝵ mercede pruandusni.
tam̃ stupr in lecebris resolutu: cũceteris i sula
oblatis longe uitatẽ uitesue in hoc t̃mina

Expanded text:
reliquo corpori immuni ab hac laesione manente. Stupore igitur vehementi attonitus admipuniri tanta deformitate poenae potuisset. Cui ab angelo ductore suo protinus responsum est, quod quamvis multa miranda et laudabilia et Deo accepta fecisset, quorum mercede privandus non est, tamen stupri illecebris resolutus, cum caeteris bonis Deo oblatis longaevitatem vitae suae in hoc termina
Abbreviated transcription (Latin):
posset corum numero sociari. dequibus
ait psalmus. Beatiquorum remisse
sunt iniquitates : & quorum tec ta sunt
Duos altaria c̃stituta. corporis uide¬
lic& & cordisnt̃. deniq duplex anob
sa crificiũ quer& ds̃. Unũ ut sim̾ casti
corpore: aliud ut mundo corde eẽdebe¬
renrõ ot ferant᷑ oꝑabona. Incordeaut̃
hodorẽsu auitatis reddat cõ: gita cioscã
Inaltari cordisnñ. cogitemꝰ sẽꝑ bonũ.x¬

Expanded text:
posset eorum numero sociari de quibus posset eorum numero sociari de quibus ait Psalmus: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt s altaria constituta, corporis videlicet et cordis nostri. Denique duplex a nobis sacrificium quaerit Deus: unum, ut simus casti corpore, alterum, ut mundi cordere nostro, offerantur opera bona; in corde, odores suavitatis reddat cogitatio sancta. In altari cordis nostri cogitemus semper qu
Abbreviated transcription (Latin):
iste : Quiresponder̃. Uerumdicitis. dcca¬
pite eum & incumulũ dam nacionis ur¬
deducite. Quodicto statim dis paruerunt
de. Qui uidelic&. modo cummagnotor
bat᷑ miser disperans: Et multos post defunc¬
ouenie fructu: in et̃num sinefructu pe¬
nis subditus facit. Dequo constat. quia
sicut beatus papaq̃gorius dequib dam
scribit : non ꝓse ista cui non ꝓ fuere. sed
ꝓnobis uiderit  ꝗ eius interitũ cognoscei¬
tes: differri tẽpus peniten ciȩtimeremuis.
ne inpe nitentes periremus. Quid aut̃
codices diuersos perbonos siue malos
sp̃s sibi uidit deferri ob id suꝑna dispeti¬
sa cione factum est: ut memĩ nerimus.
facta & cogitacio nes nr̃as. non inuen¬
tum defluere: sed ad examen distrio¬
ti iudicis cuncta seruari . & siue ꝑ
ne dȩmones : illi perpar uum. istiuero
enormen : anim aduertendum est quod
lauit. Quisi econtrario : errores puericie
corrigere in adolesencia acbene faciendo

Expanded text:
iste? Responderunt: Verum dicitis. Acciiste? Responderunt: Verum dicitis. Accipite et in cumulum damnationis vestrae ducite. Quo facto, statim disparuerunt. de: qui videlicet modo cum magno torebatur miser desperans, et non multo post defuncpersedit, in eternum sine fructu penis subditus facit. De quo constat, quia sicut sanctus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista, cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoscentes differre tempus penitentie, du impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod lavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ħ est: Paulo in ꝗt añ. intraue runt
domũ hanc pub cherrimi iuuenes. & resi¬
der̃ circame: unus ad caput & unus ad pe¬
des. ꝓ tulitq unus: libellũ ꝑ pulchrum.
s& uehem̃ter modicũ hunc qq̃ michi ad
legendum dedit. In quo om̃ia que um¬
quã bonafeceram: intuens scripta repperi.
& hec erant nimiũ pauca. & modica. Re¬
ceperunt itaque codicem. neq aliquit mͦ
xima exparte residens impleuit. Tunc ille
qui & obscuritate tenebrosȩ faciei & prim¬
tu sedis maior eoꝵꝵ uidebat᷑ ẽẽ ꝓferens co¬
dicem horride uisionis. & magnitudiniss
ȩnormis. & ponderis pęne in portabilis
iussitꝙ uni ex satellitib suis. illum ad legen¬
dum deferri. Quem cumlegissem: inue¬
ni omĩa sceleramea. non solum quȩ opere.
uł uerbo: s& eciam intenuissima cogitacio¬
ne peccaui. manifestissime ineo teat¬
cis obscuris descripta litteris. Dicebatti
hic sedetis. scientes certissime quia nr̃ ast

Expanded text:
inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt domum hanc duo pulcherrimi iuvenes et sederunt circa me, unus ad caput et unus ad pedes. Et protulit unus libellum pulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit. In quo omnia, quę umquam bona feceram, intuens scripta repperi, et hęc erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, nec aliquid mihi xima ex parte residens implevit. Tunc ille, qui et obscuritate tenebrosę faciei et primatu sedis maior videbatur eorum, proferens codicem horrendę visionis et magnitudinis enormis et ponderis pene inportabilis, iussit unum ex satellitibus suis mihi ad legendum deferre. Quem cum legissem, inveni omnia scelera, non solum quę opere vel verbo, sed etiam quę tenuissima cogitatione peccavi, manifestissime in eo tetris esse descripta literis. Dicebatque hic sedetis, scientes certi
Abbreviated transcription (Latin):
constitutus att inofficio militari positus
Sed quantũ ꝓ industria ex teriori regintus¬
cens: rantũ ꝓ interniiũ .: & negle gentia
displicens. Ammonebat gillum sedulo
suꝑuentu. tempus om̃e penitentiȩ &m̃¬
datio nĩꝑder&. ueram ille srequenter
salutis. seꝙ tempore sequenti: penitenuã
ac turum et̃ ꝓmutebit. li eo inter tactus
msrmitate. decidit ullectum antp
ad quem in gressus rex : diligebat eñi eum
multum. Orabatq ut uł añ quã mariretur.
pexitenciã ager& Commissorum. Atillẽ¬
ex dit. non setont᷑ uelle consiteri peccata sua
s& cũ ab infirmitate sua resurger&. nec
re mortis facer& ex. que sospes facere no¬
luerat. Fornt̃ quidem ut sibi uidebat᷑ lo¬
catus : s& ꝓdolor miserabiliter. ut postea
patuit. de moniea fraude seductus.
Cumꝙ morbo in grauescente. denuo ad eũ
uisitandũ. ac docendũ intͣr& rex. clama¬
litalis acsalutis potes ultra conferre.
Atille. Noliinquit italoꝗ uide ut sanum
sapias. Noninquit insanio. sed pessimam

Expanded text:
itu atque officio militari positus; sed quantum pro industria exteriori regi placens, tantum pro interna suimet negligentia displicens. Admonebat ergo illum sedulo superventu tempus omne poenitendi et emendandi perderet. Verum ille, frequenter salutis, seseque tempore sequente poenitentiam acturum esse promittebat. Haec inter tactus infirmitate, decidit in lectum, atque Ad quem ingressus rex, diligebat enim eum multum, hortabatur ut vel tunc antequam moreretur, poenitentiam ageret commissorum. At illeeccata sua, sed cum ab infirmitate resurgeret, ne re mortis faceret ea, quę sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur, locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, demonica fraude seductus. Cumque morbo ingravescente denuo ad eum visitandum ac docendum rex intraret, clamalitatis aut salutis potes ultra conferre.' At ille: 'Noli' inquit 'ita loqui; vide, ut sanum sapias.' 'Non' inquit 'insanio, sed pessimam
Abbreviated transcription (Latin):
co effundebatur ut isquẽ ante degustanꝰ
quasi maximum senserã. ꝑ modicus mͥo
dor uideret᷑. Sicut etiã luxilla cãpiflo¬
rentis erhimia in cõꝑa cione eius que
nunt apparuit lucis. tenuissima prorsũ
uidebat᷑ & parua. In cuius amoenitatẽ
loci: cũ nos intraturos sꝑarem: repente
Suctor nĩs ꝑstitit. Neç mora. gressũ
rȩtor quens: ipsame quauenimus ui are¬
Durit. Cumq reuersi uenissemus ad man¬
siones illas lȩtas sp̃uũ candidatorum dix̃
michi. Scis quȩ sunt ista om̃ia quȩ uidisti:
Respondiego Non. Et ait michi. Uallisilla
rib horren damrigidis: ipse est locus in quo
tenciã confugeunt: & sic decorpore exeunt¬
E uita m̃ confessionem & penitenciã ut in mor¬
te habuer̃. om̃s indie iudĩcu adregnũ ꝑueni¬

Expanded text:
co effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia in compa/ratione eius, quę nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit. Nec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumque reversi pervenissemus ad mansimihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego. Non. Et ait: Vallis illa ribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo tentiam confugiunt, et sic de corpore exeunt: qui tamen quia confessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, omnes in die judicii ad regnum coel
Abbreviated transcription (Latin):
dentis. Fictũq est. ut longius sub euntib
eis: fletũ hõium. &risũ demonioꝵ. clare
discerene ꝗbẽ. Sonũ tam̃ ad huc ꝓmiscuũ
in aurib haberẽ. Inerea ascender. ꝗdã
& ad currentẽ circũ deder̃ me. & oculisflã¬
mantib atq deore & narib ignẽ putridũ
tam̃. & resistere p̃sumebam. Ꝙ eũ undiꝙ¬

Expanded text:
dentis. Factumque est, ut cum longius subeuntibus dentis. Factumque est, ut cum longius subeuntibus eis fletum hominum et risum demoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc permixtum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam et accurrentes circumdederunt me atque oculis flammantibus et de ore ac naribus ignem putidum tametsi terrere presumebant. Quo cum undi
Abbreviated transcription (Latin):
dentes : quasi depiteo magno: rursũq deci¬
denteꝰ in eundem. Cũꝙ ibi ꝑ ductus eẽm.
repente ddctormĩs disparuit. Acmẽ solũ in
medio tenebraꝵ. & horridȩ uisionis dereli¬
quid. At cũidem globiigniũ. sine int̃mis si¬
ẽẽ spiritib hoĩum. Qinstar fauillaꝵ cũ
fumo ascendentiũ nc̃ ad sublimiora ꝓice¬
rent᷑. nc̃ retractis igniũ uaporib reliberent᷑
in ꝓfundũ. Sed & fetor in tolerabilis atꝙ ĩ com¬
nebraꝵ locareplebat. Et cũ diucius ibi pauidu̾.
consisterẽ. ut pote intertus ꝗd agerẽ: quoue¬
ac miseriȩ simul. ut canũ crepitũ: quasi uul¬
gi indocti. captis quasi hostib insultantes.
U̾taũt idẽsonitus clarioꝵ redẽt᷑. ad meusꝙ
ꝑ uenit. Consideroq t̃bã malignoꝵ spirituũ.
& inimas hoĩum merentẽ atq ei ulantes. ipsasq
iAltũ exultans. atq cachinnans: medi as illã
ligni sp̃s : descender᷑ in mediũ baratri illiu̾ ar¬

Expanded text:
dentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eundem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendę visionis reliquit. At cum ibi globi ignium sine intermissiesse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora proicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda. Sed et fetor incomparabilis cumus ibi pavidus consisterem utpote incertus, quid agerem, quo vac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, conside animas hominum merentes eiulantesque ipsa multum exultans et cachinnans / medias illas ligni spiritus descenderunt in medium baratri illius ar
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis: infinitȩ aut̃ longitudinis. Quiȩ adle¬
uã nob̵ sita unũ latus flãmiꝰ feruentib ni¬
miũ tribile. alterũ furenti grandine: acfiꝰ
n̾minu̾ intollerabile ꝑferebat. Utrũq aut̃.
erat animab honiũ plenũ: que hinc indeiu
ñ possent. ꝓsiliebant miserȩ. in mediofri¬
goris infertȩ. Etcũ neq ibi ꝗcquã reꝗei inue¬
nire ualerent : resiliebant rursus urendȩ.
inmediũ flãmar in ex tingiubiliũ. Cũ hac in¬
felici uicissitudine. longe lateq ut aspicere
poterã sineulla ꝗenꝰ intercapedine. ĩnume
cogitare cȩpi. ꝙ hic fortise eẽt infernꝰ : decuius
tor mñtis intollerabilib mirari sepiũ audiui.
infernus est ille : quemputas. At cũ mehocer
ra paulatim ꝓicer&: uidi subito añnos obscu¬
rari inciꝑe locaꝙ tenebris omia repleri. Quas
cũ intraremus: ita paulisꝑ condensatȩ st̃
ut nichil p̃ter ipsas aspicerẽ: excepra dũta¬
xat specie & ueste e ꝗ meducebat. Etcũ ꝓ

Expanded text:
tatis, infinitae autem longitudinis; quae ad laevam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frignon minus intolerabile praeferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quae vicissim possent, prosiliebant misere in medium frigoris infesti, et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendę in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumeracogitare cepi, quod hic fortasse esset infernus, de cuius tormentis intolerabilibus narrari sepius audivi. infernus est ille, quem putas.' At cum me hoc ra perduceret, vidi subito ante nos / obscurari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatę sunt, ut nihil preter ipsas aspicerem excepta dumtaxat specie et veste eius, qui me ducebat. Et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
de debeant se ꝑ eã uenalẽ sic̃ & animã suã
portant. Quodã enĩ uidicato nominatĩ
deordinemonachi. quo diu̾soꝵ cenobioꝵ:
& regionũ aliquo ingła. quos lãeoꝵ inpoena
dep̃ssos. His ergo & ceteris innumerib conspec¬
tib q causa cõpedi stillocur rente exclusim.
dux̃eũ ad locapul cherrma : naturali construc
ne & altitudine etiã pulchi tudine incre¬
dibilicdaruerant. ut nec m̃te concipi. nec ore
hum ano ꝓferri tantuin m̃sita openꝰ possit. Tẽꝓ
Tuncipse angłs ꝗeiu ductor & ostensor fue¬

Expanded text:
er eam venalem, sicut et animam suam, er eam venalem, sicut et animam suam, portant. Quosdam enim jam judicatos nominatim de ordine monachico diversorum coenobiorum et regionum, aliquos in gloria, quosdam eorum in poena depressos. 10. His ergo et caeteris innumerabilibus conspectis, quae causa compendii stylo currente exclusimus, duxit eum ad loca pulcherrima naturali constructne et altitudine et tam pulchritudine incredibili claruerant, ut nec a mente concipi, nec ore humano proferri tanti immensitas operis posset. Tunc Tunc ipse angelus, qui ejus ductor et ostensor fue
Abbreviated transcription (Latin):
adsũmi potuis sed. quatam̃ inꝗd in sorteelec
sp̃ib. Ad ꝓferen dũ orclinata uiderat. in palle¬
is uasis argentei equis aslinteaminũ. subtili¬
inquid angłs. diuersarum ꝓuntiarum. uira
regentium sunt hec. uthunc uenientes ea inue¬
niant. &sciant ꝗmunerib rapini. & auan¬
tia conges tasunt. quoꝵ aliquõ nominatim
ex pͥms dix̃ canũ quã defec tura. autleden¬
da prũ quã ipse uenirent. Eteã insinũ suũ reciperent
Quã terribilt̃ uͦ sententia dec̃u̾satione. Cõmitũ
uttullerunt : quis enarrare sufficiat. Cũ quos¬
dãeoꝵ ñ uindices cyminũ essedi xerit. sedui
nican domunerũ enĩ in quid p̃uentione cȩ¬
cati ꝓmercede futuroꝵ. nichil agunt: sed
cũ mun danas lege ꝓcoercenta mali autia¬
cia minis trant dapnalegalia q debuorib
ta sue auaricie ponunt. hinc iterũ in uenien¬
dauisticia spẽ futuroꝵ nũquã agunt. Sed
cũ eagratis offerre om̃ib pet̾nitate merce

Expanded text:
absumi potuisset. Qui tamen, inquit, in sorte elecspiritibus ad proferendum ordinata viderat in palliis aureis et argenteis, equis, et linteaminum subtiliinquit angelus, diversarum provinciarum jura regentium sunt haec: ut huc venientes ea inveniant, et sciant quia muneribus, rapinis, et avaritia congesta sunt. Quorum aliquos nominatim exprimens, dixit ea nunquam defectura aut delenda prius quam ipsi venirent, et ea in sinum suum reciperent. Quam terribilem vero sententiam de conversatione comitum intulerit, quis enarrare sufficiat? cum quosdam eorum non vindices criminum esse dixerit, sed vicnicando. Munerum, inquit, praeventione caecati, pro mercede futurorum nihil agunt. Sed cum mundanas leges pro coercenda mali audacia administrant, damna legalia, quae debitoribus ta, suae avaritiae reponunt, hic iterum invenienda. Justitiam vero spe futurorum nunquam agunt: sed cum eam gratis
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ altaria cortuis uł corporis nñ. munda
maiestates offerrimus. Nã nescio qua
fionte aut qua consciencia : optat in
altariꝰ consecra cione gaudẽ. ꝗ in corelis
re stucleam̾ ut sẽꝑ ilestiuitatẽ duplicẽ
celebrare meream᷑. Etqͦmͦ usibilit᷑
detẽpli uł altaris consegracione gau¬
demꝰ. Sic inuisibilit̃ decorpori castirate.

Expanded text:
 corporis nostri munda majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscientia, optat in altaris consecratione gaudere, qui re studeamus, ut semper festivitatem duplicem celebrare mereamur. Et quomodo visibiliter de templi altaris consecratione gaudemus, sic invisibiliter de corporis castita
Abbreviated transcription (Latin):
surgniꝰ. ab iit inuillulȩ oritoriũ sq
quã possederit substan ciã: ĩ tresdiuisit por
it .Eͭ non multo post. seclilicuris ab soluã . nio¬
nasteriũ nõe mailros: ꝙ itu diflumm uircũle¬
Au. marima exparte claudũ. ꝑuenit. Accep¬
ciabbas intrauit. Et ubiusq ad diem moris
corꝑisduraun: ut multa illa ꝙ alios late¬
bant. uł horrenda ueldesideranda ꝙ uide¬
erat iur aspectu: xclarus indum̃to ꝗ medu¬
cebat. Incedebamꝰ aut̃ tacentẽ: ut uidebat᷑¬

Expanded text:
e oratorium, et quam possederat substantiam in tres divisit portit. Nec multo post saeculi curis absolutus ad monasterium Mailros, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit; accepm praeviderat abbas, intravit: et ibi usque ad diem mortis duravit, ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisens, aspectu, et clarus erat indumento qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, ut videbat
Abbreviated transcription (Latin):
ne. repenteme int̃ hoẽs uiuere cerno. hȩc
& aliaq uiderat idemiur dtũ : non om̃ib pas¬
sim desidiosis. & uitȩ suȩ incuriosis reserre
uolebat: sx illĩ solũmͦ qui uel tor m̃toꝵone¬
tu ꝑ territi uł spegaudior ꝑhenniũ delec¬
tati ꝓfectum pietatis et huius uerb aubire

Expanded text:
ne, repente me inter homines vivere cerno. Haec ne, repente me inter homines vivere cerno. Haec et alia, quae viderat idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti vel spe gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ in euũ. Locusuͦ iste florifer in quo pulcher¬
rimã hanc iuuentutẽ iocuncdantẽ acfulgentẽ
nis quid ẽ oꝑib decorpore exeunt ñ tam̃ sunt
ttuto ꝑfectonis: ut inregnũ celoꝵ mere ant᷑¬
Nãquicũq in om̃iũbo. & oꝑe & cogitacione
ssi ad regnũ celort ꝑueniunt. Ad cuius iucinia
ꝑtinebat locus ille : ubisonũ cantilenȩ dulcis.
cumpdore suauitatis: ac splendore lucis au¬
destis. Tuaut̃ ꝗ nc̃ ad corpus remitteris. & qui¬
nẽ int̾ homines uiuere debes: siactu tuos
curiasius discutere . & mores. sermonesq
tuoꝰ in recti tueline ac simplieitate seruare
studueris accipies postmortẽ. locũ mansio¬
nis: int̃bȩcque cernis agmina lȩ tabunda
spirituũ beatoꝵꝵ. Rãq ega cũ ad tempiis abs¬
tussũ reuerti ad corpus delectatussũni¬
mirũ suauitatẽ acdecorẽ om &ulliusquẽ
intuebar. simul & cansor tes eor quos in illo¬
loca uidebã nec timen abꝗd ductorẽmerĩ
rogare audebã. Sed int̾ hec: nescio quo ordi¬

Expanded text:
bitur. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam iuventutem iocundari ac fulgere nis quidem operibus de corpore exeunt; non tamen sunt tantę perfectionis, ut in regnum celorum Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione ssi ad regnum celeste perveniunt. Ad cuius vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenę dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abstus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius quem intuebar, simul et consortio eorum quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
cornere potius sent audõ taliremunere fuo
castelli ligno & lapide ualde inordinite con¬
ret tũ afuliginẽ deforimne uidisser ateben¬
tir sumo exeo in altouaporante. Cisurtter¬
rogant sꝗdieẽt responsum x ab angło habi¬
ticionẽ suisse quoꝵ dãmonachoꝵ dediuer¬
purgationem suã qui deeoꝵ numero unũ
spetialit̃ nominauit. Q dix̃ibidẽ marchã
plũber inclusum prestolam debero. tole
magni uidicu ꝓpt̃ opus peculi are. quodin
an aniã a saphirã ad corrũpendã & cõmune uita
integirtate p̃cesserat. De quo srt̃ dãpnabilites
piduso cuidã peregrino. In extremitate uite :¬
ꝑ excepsum rapto. ante decenni tempus. ostensũ
suerat sicut tuncfama uulgauerat. Iãq diu
oblitterarũ obliuionẽ fuerat. Istofre hecmi
similis uisione. reuocante. unde appar& inunasi
rebira iteratione repetita hoc quod male pu¬
filat: crebrius succidi debere. nehisꝗordine
tat᷑ inplũbi graue dinẽ. Ibietiã ostensax cui
us damontis altitudo. & dictũ xabangelo

Expanded text:
conferre voluissent. Et ideo tali remunerationddam opus, in modum castelli ligno et lapide valde inordinate conjectum, et fuligine deforme vidisse fatebatur, fumo ex eo in altum vaporante. Cui interroganti quid esset, responsum est ab angelo, habitationem fuisse quorumdam monachopurgationem suam. Qui de eodem numero unum specialiter nominavit, quem dixit ibidem in arca plumbea inclusum praestolare debere diem magni judicii propter opus peculiare, quod in Anania et Saphira ad corrumpendam communis vitae integritatem praecesserat. De quo fratre damnabiliter incluso, cuidam peregrino in extremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus ostensum fuerat, sicut tunc fama vulgaverat, jamque diu obliteratum oblivione fuerat, isto fratre hasimili visione revocante. Unde apparet in una re bina iteratione repetita hoc quod male pullulat, crebrius succidi debere; ne his qui motatur in plumbi gravedinem. 6. Ibi etiam ostensa est ei cujusdam montis altitudo. Et dictum est ab angelo
Abbreviated transcription (Latin):
tans captatiꝰ ardore ñ condoluit. ut certa¬
mus : ab ipso qui hec ante tenniũ somnia uetat.
audiumus. uenit inꝗd inquod damhabita¬
culũ ambitũ parietũ. destitutũ in quoidẽ
abbatib residens cruentat̾i. uocauit me.
Uade inꝗdait ad epm̃ & dicei quod p̃sensmain¬
si omihi. & alio data contuber nalimeo. ꝓpt̃
hocsor duit. Quia hic duo cõmitib itther¬
mis selauantib in tolle rabilis fetor inde
consurgen poena ea hoc nobis in habuabilẽ
red dit. Etidõ certa quomo doelectis. un¬
diq sũptib patientia clau dat. Qđ sise sũp¬
tus ad conclu dendũ eañ habuerit legationẽ
dingat. Admonasteria denomina indesola¬
ciis gratant. quod minis tranti supplebun¬
tur omĩa clausure huic nece saria. qd audien

Expanded text:
tans, charitatis ardore non condoluit, ut ei certais praelibavimus, ab ipso qui haec ante triennium somniaverat audivimus. Veni, inquit, in quoddam habitaculum ambitu parietum destitutum, in quo idem abbas tibiis residens cruentatis vocavit me. Vade, inquit, ad episcopum, et dic ei quod praesens mansio mihi et alio data contubernali meo propter hoc sorduit, quia duobus hic comitibus in thermis se lavantibus intolerabilis fetor inde consurgens, pene eam nobis inhabitabilem reddidit. Et ideo quoquo modo collectis undique sumptibus patentia claudat. Quod si per se sumptus ad concludendum ea non habuerit, legationem dirigat ad monasteria denominata. Inde solatiis gratanter administratis, supplebunt omnia clausurae huic necessaria. Quod audien
Abbreviated transcription (Latin):
Qd metius ꝓferre u̾bũ sieta reuocat. Saułu̾ti¬
motheo iuueni p̃cipiebat dic̃s. Nemoado¬
lescentiã tua contẽpnat: p̃dica u̾bũ. Siser
sed qđ donatur uob ħminis trat̃ nob̃.
His coartat᷑ angustus. quome c̃ferã. Nisi
ad scãuetigia be aritatĩ eaq dep̃cor. ut do

Expanded text:
d metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sersed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia chari
Abbreviated transcription (Latin):
nicionis noto dicebat. Sacerdorũ inqđ angti
maxima pars multitu dolucri iniando &pa¬
latius cures inseruien dis cultuuestiũ &s po¬
paferculoꝵ se extollendo. Questũ pitant
nit. utnec sibi nec alus int̃cessores eẽpossunt

Expanded text:
agnitioni notos dicebat. Sacerdotum, inquit angelus, maxima pars mundanis lucris inhiando, et palatinis curis inserviendo, cultu vestium et pompa ferculorum se extollendo, quaestum putant nit, ut nec sibi, nec aliis intercessores esse possint
Abbreviated transcription (Latin):
slosculoꝵ pleñ: ut om̃em morsttorẽ renebro¬
se tlenacis ꝗ me inuaserit effugarer ãmi¬
rande hunus suauitatis odor ł anti aut̃iux
cuncta ealoca ꝑfuderat: ut om̃ĩ splendo¬
re diei. siuesolis meridiani radiis: uiđe¬
tur eẽ prȩclarior. Erantq in ħ campo. in¬
numera hominũ albatoꝵ conuenticu¬
la. sedesq plurime : agminũ letantiũ.
Cũq int̃ medios choros felicium in colaꝵ

Expanded text:
oetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum