comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rcmꝑe iam longo sibi me sotiac̾ poposcit
Uoꝵ nubẽdi mens m̾ nulla fuit
Assigno cam̃ nolcbã nubcre quac
Multũ longeni temꝑis ambo sumꝯ
Ambo senos fiumna me nãq uetior ille
Pauꝑ ego diues non tñ ille mant
S.i duo carbões uĩgan᷑ mortifitati
Ix ill nũꝙͣ lumc̃ habere potes
Nub̾e ꝓꝑtẽa sibi quõdã nõ cupiẽbam
Diu̾sa nimĩ si modo mente t̃hor
Dictis namq suis me tantũ follicitauit
Son aliter gutta diu̾ssima petͣ cant tꝗa
Ammouitu ꝙͣ sum mollificata suo
Inẽte ꝙ deuota te uehem̃t amet
In placet hec ꝑ te tracte᷑ . cã decentꝰ
Et scmn nupta sibi sit et uir ille michi
Ei ur̃õ studio potẽit res ista patrari
Destas scutiis suldita semꝑ cio¬
ndignata ait ꝯtepto fulco furoe
plenis fraude tuis quis possi trod̾e dc̃ĩs
Ut tua nũt etas poscat habe̾ uiꝵ
pre sonas aliud aluid q mẽte r̾roluis
Imiriõ falsa taccus uẽa fate michi

Expanded text:
Tempore iam longo sibi me sociare poposcit, Tempore iam longo sibi me sociare poposcit, Verum nubendi mens michi nulla fuit. Assigno causam nolebam nubere quare: Multum longevi temporis ambo sumus. Ambo sumus vetuli, me namque vetustior ille; Pauper ego, dives non tamen ille manet. Si duo carbones iungantur mortificati, Ex illis numquam lumen habere potes. Nubere propterea sibi quondam non cupiebam, Diversa nimium sed modo mente trahor: Dictis namque suis me tantum sollicitavit, Non aliter gutta durissima petra cavatur, Ammonitu quam sum mollificata suoMenteque devota te vehementer amet, Si placet, hec per te tractetur causa decenter, Ut sim nupta sibi, sit vir et ille michi. Si vestro studio poterit res ista patrari, Vestris servitiis subdita semper ero"Indignatus ait concepto Fulco furorePlenis fraude tuis quis posset credere dictis, Ut tua nunc etas poscat habere virum? Ore sonas aliud, aliud quoque mente revolvis; Amodo falsa tacens, vera fatere michi!"
Abbreviated transcription (Latin):
dil michi tu q̃ras quod postulo tu dac nõ
Et quia ⁊ tlem̃ sencio uade foras¬
Ponte mea dictna fui tua limm̃a qͣre
Intraui tanto nõ cohibenda metu
uis nõ ⁊ facienda michi ꝯfessio ꝑ uim
Non tenet hoc legũ linca sacra docet
Non mox ut ueni denut me cã ꝓpanti
qͥdũctꝰ cãm notificae mei
pande destimui quia festinãtia teros
Siepe ꝑit catulos sepe notiua uehit
Ante suũ tempꝰ si festirĩãtia messem
Tuuciis ĩ mensa sessura nõ ꝓperabis
Esse p̾us maniba ꝙͣ tibi detur aqua
Causidicꝰ sapiẽs quid docet togitet añ
Qͣ tractat tãs unde decenter agat
Cur uemã cũ magͣ tibi sit st̃a polũtas
pandã tũt sapũt potula qñ sitis
uirta onsiliũ nõ rescra̾e ma¬
pirtutes socias sermo fidelis habat
Ammodo nõ dubaes uanũ depõs hiorem
Secietũ fido corde tencbo cum
st tibi uicinꝰ pauliq nomñt qͥ me
Uiligit ⁊ nuptã quc̾it habcre sibi

Expanded text:
Nil michi tu queris, quod postulo non dare tu vis Nil michi tu queris, quod postulo non dare tu vis Et quia te talem sentio, vade foras!" "Sponte mea dictura fui tua limina quare Intravi, tanto non cohibenda metu. Vis non est facienda michi; confessio per vim Non tenet: hoc legum linea sacra docet. Non, mox ut veni, decuit me tam properanter Adventus causam notificare mei: Pandere distuleram quia festinantia cecos Sepe parit catulos, multa nociva vehens; Ante suum tempus si festinantia messem Divitis in mensa sessurus non properabis Esse, prius manibus quam tibi detur aqua; Causidicus sapiens quid dicere cogitat, ante Quam tractet causas, unde decenter agat. Cur veniam, cum magna tibi sit scire voluntas, Pandam: tunc sapiunt pocula, quando sitis. Virtus consilium non reserare mVirtutes socias sermo fidelis habet. Amodo ne dubites, vanum depone timorem, Secretum fido corde tenebo tuum". "Est tibi vicinus, Paulinus nomine, qui me Diligit et nuptam querit habere sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Non tamẽ iasci ꝯtͣ me iure uider
Tũ tibi nõ dederim u̾ba beĩgna insi
Uerbis ĩa̾ bomis toupesti sepiq ingens
Iurgia placu scisma ꝑiere solet
pacẽ smo bonq affert ⁊ gaudia mest
Pordibꝰ infundat tristiciã q leuat
ꝑn mala u̾ba tibi me dit̾e forte uitaisses
posses ĩasci tũ racione michi
Eermo quid puis hom̃os arcẽo᷑ ad ia̾s
leticiã turbat lurgia magna mouet
Boluit amiticias arma rruonta parat
pascordae fant tontordes scandula gigu
Sermo magꝭ puꝯ ꝙͣ mala facta noci¬
¶ Uet uetula dicente domũ ꝯpellit abie
Fulto fõas illã tli̾a uerba loquens
uade fo̾as desiste loqͥ mea tecta Almq̃
Almipõ te nr̃a nolo man̾e domo
umꝙ fõas trahẽtur anꝯ disced̾e nolc̃s̃
Al pp̃tiso banti uertice dixit ita ifare¬
Mi male quid dixit male dixi dc̃m testi
In bene quid me uis pellẽ cmc̃ hobes
sstendi bona u̾ba tilt cruciab ob hͦ me
Non peius ỹmo mune̾ digna fui
¶Ione̾ dig̃ fo̾es si muꝰ q̃rẽ uelles

Expanded text:
men irasci contra me iure videris, Cum tibi non dederim verba benigna nisi. Verbis ira bonis compesci sepius ingens, Iurgia placari, scisma perire solet; Pacem sermo bonus affert et gaudia mestis Cordibus infundit tristitiamque levat;Si mala verba tibi me dicere forte notasses, Posses irasci cum ratione michi. Sermo quidem pravus homines accendit ad iram, Letitiam turbat, iurgia magna movet; Solvit amicitias, arma cruenta parat, Discordare facit concordes, scandala gignit; Sermo magis pravus quam mala facta nocet". Hec vetula dicente, domo compellit abire Fulco foras illam, talia verba loquens: "Vade foras! Desiste loqui! Mea tecta relinque! Amodo te nostra nolo manere domo". Cumque foras traheretur anus, discedere nolens, Apprenso banci vertice, dixit ita: "Si male quid dixi, male dictum testificare; Si bene, quid me vis pellere? Crimen habes! Ostendi bona verba tibi: cruciabis ob hoc me? Non penis, immo munere digna fui". "Munere digna fores si munus querere velles:
Abbreviated transcription (Latin):
bãcta uider uisa prosꝑitate gat
Et quotiõs alios se ledit p̾mita ip̃a
mriuriiu̾a potꝰ ci suspiria st̃ tibꝰ isti
Cuzo iniugilans usque sapo̾e taret
Picitur inuidia spectatas scide petras
Het tibi si notuit hanc tu de corde ⁊̾pellal
Ist u̾tꝰ uiciũ posse fuga̾e nocc̃s
ulto miratur loqui ꝙ talia u̾ba
Paulmꝰ sompnꝯ cogitat ut sit ad
Falia dũ crodit iteratã prebuit illi
Infacie palmã qua gena tota rubet
Aopposito satagetos sterne̾ posse genu

Expanded text:
Cuncta videt; visa prosperitate, gemit; Cuncta videt; visa prosperitate, gemit; Et quotiens alios, se ledit primitus ipse Murmura potus ei, suspiria sunt cibus illi, Curis invigilans usque sopore caret. Dicitur invidia spectatas scindere petras, Hec tibi si nocuit, hanc tu de corde repellas: Est virtus vitium posse fugare nocens miratur habet quia talia verba Paulinus: sompnus cogitat ut sit adhuc. Talia dum credit, iteratam prebuit illi In facie palmam qua gena tota rubet;Opposito satagens sternere posse genu
Abbreviated transcription (Latin):
Proiidꝰ ut fierẽ uir generosos ggo
Ni sopor hic cẽt loqu̾etur tam sapienter
paulmꝰ młte simplicitatis homo
It ueniant ci scrmones tã sopientes
bite nõ posset samus. hugo loqui
Inducit leges salomonis uerba diserti
Red lcuit̾ pott̾o ꝯgnosc̃e sõp̃nꝗ an ħ sit
Paulim palina ꝑtuciente genas
Alle r ꝑcutiet si me mox cuigilabo
Bn nõ cuigilẽ nõ sopor ullꝯ cit
Het dicc̃s alapã pauliõ p̃buit unã
Ex qua paulim labra cruo̾e madent
Dans alapliam silcm̃ talia u̾ba loques
Uel rabie plenq talia fulco facis
Hoc mͥ pest cpłas donũ donãe uolebas
piscute̾t dentes ut tua paltria nicos
Nũ ꝙͥ detractor aliquis surrexit inquꝰ
Audic̾as si me de te dixisse sumstrm
Dit̾e debucas p̾mitꝰ ip̃e michi
Ae si qͣte me de liquisse uides
qie pott̾as aliis corapuisse modis¬
Quã patun᷑ iuste nõ ita pena riget
Sidet ubi dolor ⁊ n let testificatur
Que uidit affigit liũe tũcta suo
Ron anics c̃ rtã sibi cũ luĩe torno

Expanded text:
Pronubus ut fierem vir generosus ego? Ni sopor hic esset, loqueretur tam sapienter Paulinus, multe simplicitatis homo? Unde veniret ei sermones tam sapientes Dicere? Non posset sanius Hugo loqui. Inducit leges, Salomonis verba diserti Sed leviter potero cognoscere sompnus an hic sit, Paulini palma percutiendo genas: Ille repercutiet si me, mox evigilabo; Si non evigilem, non sopor ullus erit". Hec dicens alapam Paulino prebuit unam, Ex qua Paulini labra cruore madent. Dans alapam similem, talia verba loquens: Vel rabie nimia, talia, Fulco, facis. Hoc michi post epulas donum donare volebas, Discuteret dentes ut tua palma meos? Numquid detractor aliquis surrexit iniquuAudieras si me de te dixisse sinistrum, Dicere debueras primitus ipse michie contra me deliquisse videres, Me poteras aliis corripuisse modisQuam patimur iuste non ita pena riget.Ridet ubi dolor est, in letis tristificatur, Que videt affligit lumine cuncta suo. Non acies est recta sibi, cum lumine torvo
Abbreviated transcription (Latin):
Ad mensam redicus assatis oe ft̾ntẽ
guirilegũ tarnes sꝑsa ꝙ uia. uidet
ponfr̾at carnes quas fert et p̃do ⁊lra qͣt
ꝓfunt at illi uonferae ichil¬
Post istum lapidẽ iactando ꝗterit urnã
qi ua fuerãt elci qm̃q duo q cadi

Expanded text:
> Ad mensam rediens assatas ore ferentem Murilegum carnes sparsaque vina videt: Vociferat carnes quas fert ut predo relinquat, Profuit ast illi vociferare nichilPost illum lapidem iactando conterit urnam, Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Itud in arbtrio creditar cẽ dei
uita p̃nti f̾mũ nil stae uidetur
Illad quod credis firim ꝰ cẽ tadit
Piucie fuguĩt quas tu nł deseꝵ ille
Uel te destituũt ut fugitiuus homo
Est homo nũt letꝰ nũt tristis / parificata¬

Expanded text:
tud in arbitrio creditur esse Dei. Vita presenti firmum nil stare videtur; Illud, quod credis firmius esse, cadit. Divitie fugiunt, quas tu vel deseris, ille Vel te destituunt, ut fugitivus homo; Est homo nunc letus, modo tristis, pacific
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticꝰ ⁊ muiles sapiẽs. ⁊ stulta ĩiqͥuꝰ
Et probꝰ. uinii ꝯdicionis erũt
Tonsuãm clerq frustra mõchꝯ ꝙ cutulla
Arma feret miles religioq trutẽ
Uestiba ornãi p̃tiosis quilib optat
Ut benc uestitũ uolgꝰ hono̾at cũ
uir gcimnas uestes quidã gentił habebat
Iltc̾a solcmms altera uilis erat
Qui mox abietta sordenti ueste int̃ti
Be tegit ⁊ cenã ꝙͣ tit̾o uogil adit
Alssurgũt ꝑte̾s meliõi sede iccepti
Eubm̾git brodio tegimina clara dato
Inde ⁊ͥ quisan fateret cur illa uestis
hon ego manduter cui daͬ inquit honor
Pit uestis p̃tiosa deta uilis ꝓ pudo rem
ffert ꝓpt̾a munẽa dita pcto
¶Nisit ad het fulto cla̾s quo q̃re̾ uestes
Audit anũ reddens talia u̾ba sibi
posse incũ faciã qrꝙͦ petis ut tͥ detur
Uũmo paulmꝰ talia uota gerat
Pande tñ quod nomẽ ht̃s ut femĩa q̃ sis
p aulmꝰ dicto noĩe scicre queat
Lonnẽ polla deror qr polloo mõibi alt

Expanded text:
 sapiens et stultus, iniquus Et probus unius conditionis erunt; Tonsuram clericus frustra monachusque cucullam, Arma feret miles religioque crucem. Vestibus ornari pretiosis quilibet optat, Ut, bene vestitum, vulgus honoret eum. Vir geminas vestes quidam gentilis habebat: Altera sollempnis, altera vilis erat.Qui mox, abiecta sordenti veste, nitenti Se tegit et cenam quam cito regis adit. Assurgunt proceres, meliori sede receptus Submergit brodio tegmina clara dato. Inde, requisitus faceret cur talia: 'Vestis, Non ego, manducet, cui datur', inquit, 'honor'. Sic vestis pretiosa decus vilisque pudorem Affert, propterea munera dicta peto". Risit ad hec Fulco, claras quia querere vestes Audit anum, reddens talia verba sibi: "Posse meum faciam, quidquid petis ut tibi detur, Dummodo Paulinus talia vota gerat. Pande tamen quod nomen habes, ut femina que sis Paulinus, dicto nomine, scire queat". "Nomine Polla vocor, quia polleo
Abbreviated transcription (Latin):
Mandatũ finc debet habe̾ suũ
Ergo mandatũ mõ nr̃a sponte ĩ ceptũ
Si nõ coplc̾m poss ab rẽ michi
Nam de seguicie possem fortasse uocau̾
Int̾ adcẽ suũ me cohibet anꝯ
P quia de cã me tanto faste gͣnad
Que michi cõmoditas utilitas que uenit
Ecce domq adagenda mce nõ sufficiẽs sum
Insipiens alicna colit ꝓpͥũ delinquit
pla alios ꝙͣ se quis iisi stultꝰ amet
Rchꝰ in alt̾iq crebro deferta habetur
Spes ÷ in ꝓp̾tis rebꝰ habenda magꝭ

Expanded text:
Mandatum finem debet habere suum, Ergo, mandatum modo nostra sponte receptum Si non explerem, posset obesse michi; Nam de segnitie possem fortasse teneri: Inter ad esse suum me cohiberet anus. Sed qua de causa me tanto fasce gravavi? Que michi commoditas utilitasque venit? Ecce domus ad agenda mee non sufficiens sum: Insipiens aliena colit propriumque relinquit; Plus alios quam se quis, nisi stultus, amat? Rebus in alterius crebro defectus habetur, Spes est in propriis rebus habenda magis
Abbreviated transcription (Latin):
Rapedit gͦ michi mandatũ icnde ftn
uent ꝓmissũ ntt̾e nolo meũ
Ried ñ ign̾o ieumꝙ uel dape sũp̃ta
Pit̾e̾ paulmo talia u̾ba uelim
Est meliꝯ credo ieuinꝰ ut alloquor illũ
Tũt solet ingeniũ subtiliꝰ oẽ poetis
Causitici lingua gracior ẽẽ solet
Non msi icuinos testes unac uidemꝰ
pat̾ficat dño psb̾r ante cibũ

Expanded text:
e fini, Ventis promissum mittere nolo meum. Sed tamen ignoro ieiunus vel dape sumpta Dicere Paulino talia verba velim. Est melius, credo, ieiunus ut alloquar illum: Tunc solet ingenium subtilius esse poetis, ausidici lingua gratior esse solet; Non, nisi ieiunos, testes iurare videmus, Sacrificat Domino presbiter ante cibum:
Abbreviated transcription (Latin):
Pe ꝑꝑ rer iactuã nõ matorabo
Pebii hõ non ros hõi suꝑcẽ iubetur
Bũt hoñti nutu subdita cũcta dei
Non flet in aduersis nec ꝓspitate tumestit
uir sapiens cque dampna lucirz g̾it
Bic confortatꝰ cepit detergõ uestem
Qua tersa pauliꝰ adz ꝙ̃ fulto r̃cepit
Ore satis placido nũt uelut añ tñ
Intimꝰ affectꝰ sepius ore latet
Lorde licet doluit risũ sunłauit in o
cbsetro be dulci pectoe fulto refer
pc̃a tñ t̾fezas illude̾ tn nichi noli
Illudens alis sepe ⁊clusꝙ abit
fallit᷑ ittidũ qui falle̾ cogitatatq
In laqucos ꝓpͥos quos parat ip̃e cadit
Bermo tuꝯ uerax tua uͥba fidelia sunto
Tolle fidem uatui corꝑis unibͣ sumꝯ
Qluis bonꝰ absꝙ fide. sapic̃s ⁊ quis sine pp
Est homo uas uaciuẽ deficiente fide
pirtutes alias frustra conaꝵ habe
Pi u̾ta fidci deficit una tibi
Dat saluũ te pura fides uictor̾a mũdi
ierã fides aic uita salꝰ q fides
Uon uarii ẜmonis eꝵ rggnũ ua̾iatũ

Expanded text:
turam me macerabo, Rebus homo, non res homini, super esse iubetur, Sunt homini nutu subdita cuncta Dei; Non flet in adversis nec prosperitate tumescit Vir sapiens: eque dampna lucrumque gerit". Sic confortatus, cepit detergere vestem> Qua tersa, Paulinus adest, quem Fulco recepit Ore satis placido, non velut ante tamIntimus affectus sepius ore latet. Corde licet doleat, risum simulavit in ore; Obsecro te dulci pectore, Fulco, refer! Vera tamen referas, illudere tu michi noli: Illudens aliis sepe relusus abit; Fallitur interdum qui fallere cogitat, atque In laqueos proprios quos parat ipse cadit. Sermo tuus verax, tua verba fidelia sunto! Tolle fidem: vacui corporis umbra sumus. Quis bonus absque fide? Sapiens est quis sine sensu? Est homo vas vacuum, deficiente fide; Virtutes alias frustra conaris habere, Si virtus fidei deficit una tibi; Dat salvum te pura fides, victoria mundi Nostra fides, anime vita salusque fides. Non varii sermonis eris: regnum variatum
Abbreviated transcription (Latin):
põtipue bathꝰ mĩ uenis si dñatur
Legimur muite uerba scupẽda loqͥ
Hũt salta̾e facit hũc urget bachaꝰ ad iam
Hic furit ħ bacho saxa iubente iãcit᷑
Balbutie facit linguas q̃ts disertas
pbacho plenq crens regna tene̾ patat
Ergo mandati ne suns p̃tercatur
Paulinũ uocitãs alloquor añ cibũ
Quo rapior stulta nõ ꝙͥ iam pacificato
hentre uolũtat c̃ melioꝵo homo
Ieiu̾nꝰ leuit̾ subitã candesat in iram
Torna m offigie tollo quioq ferq
Iurnũ dr̃m quid ci dicturq ad ic
Tiffer in hũan temꝑe degit co
ost cpulas illũ ⁊epetas tua b̾ba libent᷑
Itior om̃is homo pa ꝙͣ manducat habe
Ienior ex leto perto̾e sermo uenit
Accipiendo cibũ se ꝯfortauit hchoas
In mense ꝑagens milia mlta uie
Sonfirmat panis hom̃is cor teste ꝓphã
pocula cor uini letificare solont
iffigies scmꝑ hylarestens u̾ba loquer
Idiuuat auditor gratiq audit ca
Ergo sanffaciã uent̾ p̾uis ut meliõi
Iũcta uolũtate dice̾ uerba queam

Expanded text:
Precipue Bachus in venis si dominetur, Cogimur inviti verba stupenda loqui. Hunc saltare facit, hunc urget Bachus ad iram, Hic furit, hic Bacho saxa iubente iacit; Balbutire facit linguas quandoque disertas, Bacho plenus egens regna tenere putat. Ergo mandati ne fines pretereantur, Paulinum vocitans alloquar ante cibum. Quo rapior stultus? Numquid non pacificato Ventre voluntatis est melioris homo? Ieiunus leviter subitam candescit in iram, Torvus in effigie colloquioque ferus. Ieiunum dominum quid ei dicturus adire Differ: inhumanus tempore degit eoost epulas illum repetas: tua verba libenter Letior omnis homo, postquam manducat, habetur, Letior ex leto pectore sermo venit. Accipiendo cibum se confortavit Helias, Immense peragens milia multa vie; Confirmat panis hominis cor, teste propheta, Pocula cor vini letificare solent; Effigies semper hilarescens verba loquentis Adiuvat: auditor gratius audit ea. Ergo satisfaciam ventri prius, ut meliori Cuncta voluntate dicere verba queam".
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficiẽs pasta iste dnobꝰ cit̾
Iocũdꝰ uolta mag̃ imntantꝭ amici
Nͣ cibꝰ appositꝰ nos retcae solet
pultiplici fit mensa licet dape splõdida toltũ
peficiente bono gratia queque ꝑit
Deddit ci grates̾ paultuꝰ u̾tice pando
Inde pedẽ retrahens retros redie ꝑar
Dimissa mensa fulto festinat ad illu
Quẽ r̾tinẽs dixit te minis oro mãc
Ut metũ comedas ꝓ magͦ mun̾e poss
fiagͣ dedisse michi p̃mia uisꝰ c̾is
dm̃e quod ÷ nimũ tedia sepe mouet
Si dape uel potu mõchꝰ qñ grauẽ¬

Expanded text:
s iste duobus erit. Iocundi vultus magis invitantis amici Quam cibus appositus nos recreare solet; Multiplici sit mensa licet dape splendida, vultu Deficiente bono gratia tota perit". Reddit ei grates Paulinus vertice pando, Inde, pedem retrahens, retro redire parat; Dimissa mensa, Fulco festinat ad illum, Quem retinens, dixit: "Te nimis oro, mane! Ut mecum comedas pro magno munere posco, Magna dedisse michi premia visus eris". Omne quod est nimium tedia sepe movet;Si dape vel potu stomachus quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
lũc pͥuatur protinꝰ illa suo
In me si qua fuit metip discreꝰ fugit
Eloquii tanto uicta intoe tui
Oredula scmꝑ eram ꝙ sit bõ cã bme
Raro scolai̾s cit absq tnõe bonꝯ
Claustro ꝯtempta religione fugit
pi uiola̾e uĩ lcm bona nupta tunc̾t᷑
Iani fie̾t m̾cto nomẽ habendo malũ
Constructa miles aciẽ insi uissa r̾gen
ꝑtimcat ꝑ di concio tota potest
Ri timor in naui fuit dux ut timnea
Attinget portꝰ uix ratis illa suos
Iussa dei nr̃ metuisset si ꝑthoplasta
tion gustass hõ potula duͬa netil
Demq si niꝰ timor orbẽ nõ cohibe̾t¬
Ieges cessaront pax probitas ⁊ simul¬

Expanded text:
privatur protinus illa suo: In me si qua fuit mentis discretio, fugit, Eloquii tanto victa nitore tui. Credula semper eram quod sit bona causa timere: Raro scolaris erit absque timore bonus; Claustrum, contempta religione, fugit; Ni violare viri lectum bona nupta timeret, Iam fieret meretrix, nomen habendo malum; Constructa miles acie nisi iussa regentis Pertimeat, perdi concito pugna potest; Ni timor in navi fuerit, dux ut timeatur, Attinget portus vix ratis ulla suos;Iussa Dei nostri metuisset si prothoplaustus, Non gustasset homo pocula dira necis. Denique si nimius timor orbem non cohiberet, Cessar
Abbreviated transcription (Latin):
Quis sitis atz samib crautiati tabe diurne
fprmidãt opibꝰ se recicare sius
Illas ꝑdessi non habuisse mag
Hñ dũ diuiciis ⁊etmendis nõ panendis
Inccndũt serui ꝯstituũtur opum
Contestarer ad de tali plura tinoe
Rz q̃ sufficiãt ista locuta fui
In tam ꝯsulta de reꝵ ꝑdicione
Ay sibi de facta frande dolõs solet
Ron dolco ꝙ tu nr̃as intraucas edes
Eiz quia me uetula ludificae studes
In calidis frig̾e̾ mimis in gelidis ⁊ tale
Ie uideo panẽ postilo uina paras
Ire uoloromã capiam me mictꝭ ad ube
Pas michi q̃ uolo q̃ peto tũcta negas
Qũ tibi sit dim̃ cur uencis ut mͦ pandas
pie temptas aliis Iudificac modis
Nam sole uetule garrulitate uigent
A si sponte tua nõ ede rccedis ab ista
ogam te diz ictibus ire foras

Expanded text:
i tabe diurna, Formidant opibus se recreare suis. Illas prodesset non habuisse magiHi, dum divitiis retinendis non potiendis Intendunt, servi constituuntur opum; Contestarer adhuc de tali plura timore, Sed que sufficiant, ista locuta fui". "Non tam consultus de rerum perditione Quam sibi de facta fraude dolere solet. Non doleo quod tu nostras intraveris edes, Sed quia me vetula ludificare studes. In calidis frigere nimis gelidisque calere Te video; panem postulo, vina paras; Ire volo Romam, Capuam me mittis ad urbem; Das michi que nolo, que peto cuncta negas. Cum tibi sit dictum cur veneris ut michi pandas, Me temptas aliis ludificare modisNam sola vetuli garrulitate vigent. Quod si sponte tua non ede recedis ab ista, Cogam te diris ictibus ire foras
Abbreviated transcription (Latin):
e mrlng ii t elõs melius supplet᷑ misto uno
Uratuus esftmont dotes exponit in isto
Igo pubescẽs tenera lanugine por
Dideribus stelata sius sucten t leortoꝵ
Murice terra nonũ ꝯtendit pingere celũ
non tibi nascentis exppirat gra floris
nascendo moriens nec eñ rosa mane puella
uespere languet anꝯ s nultu ꝑꝑ eodẽ
gaudens etm̃ iuuenestit anunere deris
hũt florem ño urit huemps nõ deroqt estas
ñ ibi bathant boree furit ira nec ulic
fulminat aura nothi nec spicli giadĩs nnstat
Diudquid deppicit oculos uel mebriat aures
Deducit gustũ nares furpendit odore
Gemulcet tactũ i etinz ioco istelocoꝵ
Iste parit muallo ueratus uomere quidid
Militas aduerrũ morbos nrcm ⁊ renodar

Expanded text:
 minus in reliquis, melius suppletur in uno, Gratius effundat dotes, exponit in isto: In quo pubescens tenera lanugine florum Sideribus stellata suis, succensa rosarum Murice, terra novum contendit pingere coelum. Non ibi nascentis exspirat gratia floris, Nascendo moriens: nec enim rosa mane puella Vespere languet anus; sed vultu semper eodem, Gaudens aeterni juvenescit munere veris. Hunc florem non urit hiems, non decoquit aestas, Non ibi bacchantis boreae furit ira, nec illic Fulminat aura noti, nec spicula grandinis instant. Quidquid depascit oculos, vel inebriat aures, Seducit gustus, nares suspendit odore, Demulcet tactum, retinet locus iste locorum: Iste parit nullo vexatus vomere, quidquid Militat adversum morbos, nostramque ren
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtis alũp̃na mou̾ pmos toncordia gresso
et pleno cũcta ꝑfinides copia cormi
et fãuor et midto pfura fauore uiuẽtꝰ¬
Et risus nostre proscribens nubila mẽtr
et pudor bato contenca modestia fne
Et r̃o mensuro bom qua semꝑadheres
felici gressi felix comitatur honestas
Et decue. s cũcta trucinans prudencia libr
Rat pietas ⁊ uera fides q̃ ficudis in onibia
nolis ⁊ pocritũ m̃etiri nefit aniorẽ

Expanded text:
is alumna movet primos Concordia gressus, Et pleno cuncta perfundens Copia cornu, Et Favor, et multo perfusa favore JuventuEt Risus nostrae proscribens nubila mentis, Et Pudor, et certo contenta Modestia fine, Et Ratio mensura boni, quam semper adhaerens Felici gressu felix comitatur Honestas, Et Decus, et cuncta trutinans Prudentia libra, Et Pietas, et vera Fides, quae fraudis in umbra 324 Nobis hypocritam mentiri nescit amorem:
Abbreviated transcription (Latin):
Optimꝯ excultor moꝵ mẽtis ꝙ colonꝰ
uu̾tis ingemi uena todomeus imi̾ndãs
deuectus suꝑas cuitu iõms in aites
¶erbi parꝑiem cedut pplendore coloꝵ
Pulliuss dictis ornatus fulgiuri donãt
Tirgilii musa mendatia multa colorat
et facie ueri contexit pala falri
Hit uigor ⁊ sensus equali mimera lance
Persantialcidem uigor armat sen sus ulix̃e
e mentem ferm̃tet opñ cõiuctꝰ hobnde
Fundit opus titus  mimera cogit abire
Militat instantis feruẽs audacia turm
ꝓ politi q pudor uenio sub ductꝰ habeme
regia picta ten tanto festiua ponatu
D urinꝰ in ioltu gesftois in signe decoris
postremos subtristis ht̃ putura penates
re uit oblitã st̃i p̃sentis i illa
naturã petosse pures de lirri indet
pirture fanes melbiem postere soiniã¬

Expanded text:
Optimus excultor morum, mentisque colonus. Optimus excultor morum, mentisque colonus. Divitis ingenii vena Ptolomaeus inundans, Devectus superas curru rationis in arces, erbi pauperiem redimit splendore colorum Tullius, et dictis ornatus fulgura donat. Virgilii musa mendacia multa colorat, Et facie veri contexit pallia falso. Hic vigor et sensus aequali munera lance Pensant. Alciden vigor armat, sensus Ulyssem. Ne mentem fermentet opum convictus, abunde Fundit opem virtus, et munera cogit abire. Militat instantis fervens audacia Turni Hippolytique pudor Veneris subductus habenis, Regia picta tenet, tanto festiva decore. Sed minus in vultu gestans insigne pudoris, Postremos subtristis habet pictura penates.Vel magis oblitam facti praesentis in illa Naturam peccasse putes, delira videtur Picturae facies meli
Abbreviated transcription (Latin):
Didera̾s penetrare domos suꝑũ ꝙ penates
net sibi demet᷑ conferre palacia regũ
Q mostris laribus excepta ln̾tior aula
Mera metit᷑. altis suppera colupis
Nlec minu̾s argenti ꝓprio donat᷑. honore
Nons ibi materies q̃ sit diissorisgb
Iura tenet propria q pot plebescere forma
Sit homi mores piture gra scribit
Sit opi prop̃o pictura fi deliter herec
Ot res picta minꝰ a uero deuiec esse
D noua picture niracula trãsit adeẽ
Iite noualudens in res ombiccta rerũ
ueitit q in uerĩ. mendacia singulci nu̾trit
Dic legite uires artis subtilicer lniꝯ
hit probat ista facit hir dipputat impettat i ta
Om̃e qd ẽẽ potest sit utra uera inderi
falca cupit s udixet pictura fidelius nistat
Alic arma parat logico logice q palestit̃
bugit aristotiles set eo dominꝰ ista
Sompanat arta berũ celiq profunda
mente p̃dõ sensũ q dei ꝑquirere temptat
More suo reneca mores tatione monetat

Expanded text:
idereas superare domos, superumque penates, Nec sibi dignetur conferre palatia regum, A nostris laribus excepta beatior aula. Aera metitur altis suspensa columnis;ro, Nec minus argenti proprio donatur honore. Non ibi materies quae sit demissior istis Jura tenet, propriaque potest plebescere forma. Hic hominum mores picturae gratia scribit, Sic operi proprio scriptura fideliter haeret, Ut res picta minus a vero deviet esse. O nova picturae miracula, transit ad esse Arte nova ludens, in res umbracula rerum Vertit, et in verum mendacia singula mutat. Sic logicae vires artis subtiliter hujus Haec probat, ista facit; haec disputat, impetrat ista Omne quod esse potest: sic utraque vera videri Falsa cupit; sed ad haec pictura fidelius instat. Illic arma parat logico, logicaeque palaestram Pingit Aristoteles; sed eo divinius ipsa Somniat arcana rerum, coelique profunda Mente Plato, sensumque Dei perquirere tentat. More suo Seneca mores ratione monetat,
Abbreviated transcription (Latin):
prouido quas toto ꝓꝑsum pronũserat ĩ orbe
Scrutator terũ cãs  sem̃a mũdi
Nuis thios antiqũ ultũ meliore redemit
dũ forme melioris opẽ uultuo q oecoie
Queret atq suũ lugeret silua tumultũ
Quis fider nexu cunliabulla restenas
et sim̃ rixtis elementis oscua paitis
Indidit ⁊ nũt nodo meliore liguit
Gerrarũ motꝰ mugitũ falm̃s uts
Octeam uentoro plia mence fideli
goupporrat ⁊ certa sollers indatme claudit

Expanded text:
Provida, quas toto sparsim promulgat in orbe; Provida, quas toto sparsim promulgat in orbe; Scrutatur rerum causas, et semina mundi: Quis chaos antiquum vultu meliore redemit, Dum formae melioris opem vultusque decorem Quaereret, atque suum lugeret silva tumultum: Quis fidei nexu civilia bella refrenans, Et fratrum rixas, elementis oscula pacis Indidit, et numeri nodo meliore ligavit. Terrarum motus, mugitum fulminis, iras Oceani, ventorum praelia mente fideli Conspicit, et certa solers
Abbreviated transcription (Latin):
pxtu sare potest puture crime adilt
Quĩi pritura suo arigũ ẽe paullestat mauio
llic pemnoso plebescit cacime mi
Gesta duris macedũ tenebrosi carm̃s umbͣ
Pingere dũ temptat in pmo liũẽ fessꝰ
heret ⁊ irͥam q̃rit᷑ torpescere mura
Iulit pcipiti nero fulm̃e ꝯtutit oĩbe
Indulgens sceleri coyͭ plus uelle furorẽ
Oem̃ furor ip̃e uelit quidad distillat ab illi
yequicie totũ sere ꝑtitur in orbem
Allic diues eget fitit ancũ cotꝰ iauro
midas nec metas animo cõcedit habendi
Militis excedit lege plus milite miles
Inax milicie q modus decurrit in dõa ira¬
iactus amore patis ueneris de cocto ĩ ine
grlitat in uenerem dũ militis exuit actus
dompnose copenrat in hac ꝗd poł ĩarmis
Ly dano propam miratur noctua foriũa
Et u̾ultus pectata sui polat᷑ in illo
ergo nature quidad minu̾scula plene
ꝑcipit aut euis meditã sbcer fugit artẽ
Inscriptũ calanis picture ferbula mõstrat
Dongula discernes sensu natura profido

Expanded text:
Excusare potest picturae crimen adultum, Quin pictura suo languens pallescat in auro. Illic pannoso plebescit carmine noGesta ducis Macedum tenebrosi carminis umbra Pingere dum tentat, in primo limine fessus Haeret, et ignavam queritur torpescere musam. Illic praecipiti Nero fulmine concutit orbem, Indulgens sceleri, cogit plus velle furorem, Quam furor ipse velit: quidquid distillat ab illo Nequitiae, totum sese partitur in orbem. Illic dives eget, sitit aurum totus in auro Midas, nec metas animo concedit habendi. Militis excedit legem, plus milite miles Ajax, militiaeque modus decurrit in iram. Fractus amore Paris, Veneris decoctus in igne, Militat in Venere, dum militis exuit actus: Damnose compensat in hac quod perdit in armis. In Davo propriam miratur noctua formam, Et vultus peccata sui solatur in illo. Ergo naturae quidquid munuscula pleni Pectoris, aut ejus modicam subterfugit artem, Inscriptum thalamis picturae gratia monstrat. 327 Singula decernens sensu Natura profundo,
Abbreviated transcription (Latin):
Rrulta senẽ cͥtũuenͥ ͭ ĩ qmoda uel quid¬
¶ ruẽit ⁊ inũctis miser abstic̃t ⁊ tic̃t uti
Uel qr ⁊es oc̃s tumde gelede ⁊ mĩstrat
dilator spe longa mers auidq ⁊ futiͣ
Pifficił q̃rulis laudator tꝑis acti
pe pu̾o castrgator. tensorq mĩor

Expanded text:
ulta senem circumveniunt incommoda, vel quod Querit et inventis miser abstinet et timet uti: Vel quia res omnes timide gelideque ministrat: Dilator, spe longus, iners, anidusque futuri. Difficilis querulus, laudator temporis acti Se puero, castigator, censorque minor
Abbreviated transcription (Latin):
P u̾c̾i᷑ ħ satis ⁊ pacificãe famem¬
ꝓ ufficit hic quicĩd̃ loqͣr tibi oĩs ut esca
Sic quatĩq fames uicta li quor̾ sitis
Pstant nulla gule natũa pauclã uite
usũ paupc̾ibꝰ pluriͣ cũcta deo

Expanded text:
tur, hic satis est pacificare famem. Sufficit hic quicunque liquor, cibus omnis, et esca, Sic quaecunque fames victa, liquore sitis. Praestant nulla gulae, naturae paucula, vitae Usum pauperibus plurima, cuncta Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Hũt assistrites doc ͥ ͤ qͣtuor har
Coniugiõ studiũ fructificae solet
pina ꝑit nã quod ingcui fanet anget
Est in cultꝰ ag̾ s fertil artis cgeniũ
Ingenũ studii fertilitate carcus

Expanded text:
unt assistrices doctrinae quatuor, harum Conjugio studium fructificare solet. Prima perit natura, quod ingenium fovet, auget. Est incultus ager, sed fertilis, artis egenum Ingenium, studii sedulitate carens.
Abbreviated transcription (Latin):
qiam uchemes fudii matie labor affiatanta
⁊ molẽ carnis ⁊ quod cibꝰ coucat ꝙõ
Intior sibi suñt hõ fomenta labo̾is
Ierms ut in duris ⁊ quid bone fortiꝯ artis
forcia tauroro torꝑa frangat opus

Expanded text:
am vehemens studii macie labor afficit artus, Et molem carnis, et quod cibus educat extra, Interior sibi sumit homo, fomenta laboris. cernis ut in duris—et quid bove firmius?—arvis fortia taurorum corpora frangat opus
Abbreviated transcription (Latin):
Nube̾ u̾tuti u̾tꝰ letatur honestas
Baud hõestatꝭ tompaĩs cẽ comes
Cros ⁊cor ancillas oꝑis ꝯgessio q̃ͣꝵ¬
E uodl in scic̃ fructifitac̾ facit
Tercia si desit aut ꝯmoditate carebit
Expediat licito consiliac̾ studens
Terna ꝓpositi ꝯsũmatiua fatultas
Supp̃mã satagit consiliae̾ maniũ
ħ raa quid quid agas cole ꝯcurictibꝰ istis
Quodlibet hñnuĩ fructificabit opus

Expanded text:
Nubere virtuti virtus laetatur, honestas Gaudet honestatis, comparat esse comes, res reor ancillas operis congressio quarum Quodlibet in fructum fructificare facit. Tertia, si desit, aut commoditate carebit,Expediat licito conciliare studet: Tertia propositi consummatura facultas Supremam satagit conciliare manum. Haec tria, quidquid agas, cole, concurrentibus istis Quodlibet humanum fructificabit opus
Abbreviated transcription (Latin):
In loca nõ nũꝙͣ sics arcatia glebis
De ꝓpe currenti fluĩe manat aqua
Manat amor tectꝰ si nõ ab am̃ate r̾cedas
Turba q in hoc om̃s ingemosa sumꝯ¬
Tu qͦ qui cãm finiti quẽis amoꝵ
De q tua dña m̃łta quenda refers
ꝑce quei meliq sit te ulasce tacendo
Dũ desideriis effluat illa tuis
¶Uͣ subito lente desine tutꝰ cis
fluĩe ꝑꝑctuo torrens sol altiq ie

Expanded text:
In loca nonnumquam siccis arentia glebis De prope currenti flumine manat aqua: Manat amor tectus, si non ab amante recedas; Turbaque in hoc omnes ingeniosa sumquoque, qui causam finiti reddis amoris, Deque tua domina multa querenda refers, Parce queri; melius sic ulciscere tacendo, Ut desideriis effluat illa tuis.Quam subito; lente desine, tutus eris. Flumine perpetuo torrens solet altior ire:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingna q ne uigeat tarcant rubigio dentes
Iec uagq in laxa pes tibi pelle nates
Net male difformet rigidos tõsua capillos
Sit coma sit docta barba ⁊r seita maũ
Ut nchil emincat ⁊ sĩt sñ sordibꝰ ungues
Inque cana ñ stet tibi nare pilq
Net male odo̾ati sit tristais ãhelita oris
Ne ledant naẽs uir ÷ pat̾ ⁊ gregis
lectr̾a lasciue ffaciant ꝯcede puelle
⁊ si quis male uir que̾it habere uiz
Est adolescent ctas suspectior ctas
lubrica delims ebria legis egens

Expanded text:
Lingula ne rigeat, careant rubigine dentes, Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet: Nec male deformet rigidos tonsura capillos: Sit coma, sit trita barba resecta manu. Et nihil emineant, et sint sine sordibus ungues: Inque cava nullus stet tibi nare pilus. Nec male odorati sit tristis anhelitus oris: Nec laedat naris virque paterque gregis. Cetera lascivae faciant, concede, puellae, Et siqEst adolescentis aetas suspectior, aetas Lubrica, deliciis ebria, legis egens
Abbreviated transcription (Latin):
Ent rm̃or ⁊ spacio carpitir ip̃a suo
Het uiole semꝑ net hyancia lilia florent
Et riget amssa spĩa ⁊eluta dosa
Et tibi iam ueient cam foronise capilli
Iam uẽient ruge q̃ tibi corpꝰ arent

Expanded text:
t minor, et spatio carpitur ipsa suo. Nec violae semper nec hiantia lilia florent, Et riget amissa spina relicta rosa. Et tibi iam venient cani, formose, capilli, Iam venient rugae, quae tibi corpus arent
Abbreviated transcription (Latin):
Bi te cã potens dñe retmebit in urbe
Nccpe ꝯsiluĩ quid sit in urbe incũ
ꝓptunꝙ ille fuit uiidex ledentia pectꝰ
Uncula qͥ ⁊upit dodoluit ⁊ scmnel
qua necat morsu spaciosũ uesꝑa tauꝵ
Qicaue nõ magno sepe tenetur aper

Expanded text:
i te causa potens domina retinebit in Urbe, Accipe, consilium quod sit in Urbe meum. Optimus ille sui vindex, laedentia pectus Vincula qui rupit, dedoluitque semela necat morsu spatiosum vipera taurum; A cane non magno saepe tenetur aper
Abbreviated transcription (Latin):
ile ꝓpositũ ⁊ senas gotĩguẽ flãas
Iec suũ uitiis p̃ta habe̾ suu
dũ licet ⁊ modici tangt p̃tordia mota
Pu piget in pmo lnmite siste pedem
ꝓpp̃me dũ noua st̾ subito mala sciã toibi¬
It ualidas segetes ꝙ fu ͭ herba facit᷑
Mue p̃bet latas arbor spatiãtiba p̃bras
Que poĩta ẽ pͥmo ip̃e uirga fuit
Tũt potãt mãibꝰ sñma tellu̾e r̾uelli
Nũt stat ĩ m̃ĩsũ u̾i̾bꝰ ancta suis

Expanded text:
ile propositum est sevas extinguere flammas: Nec servum vitiis pectus habere tuum. Dum licet et modici tangunt precordia motus: Si sapis in primo limine siste pedem. Opprime dum nova sunt subiti mala semina morbiEt validas segetes quod fuit herba facit. Que prebet latas arbor spatiantibus umbras: Quo posita est primum tempore virga fuit. Tunc poterat manibus summa tellure revelli: Nunc stat in immensum viribus aucta suis
Abbreviated transcription (Latin):
Turpe thõi ⁊ ditu tensꝰ augẽ pat̾nos
Et faciẽ luc̃ prostituisse suam
Grã ꝓ rebꝰ mito debetur in emptꝭ
M male qducto gr̃ã nulla thoro
Ni ꝯductor soluit in̾cede soluta
Het mans officio debitor ille tuo

Expanded text:
Turpe tori reditu census augere paternos, Et faciem lucro prostituisse suam. Gratia pro rebus merito debetur inemptis; Pro male conducto gratia nulla toro. Omnia conductor solvit; mercede soluta Non manet officio debitor ille tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Qris u̾gintas intacto torꝑe hebeͬ
Uirgintas aĩe ⁊ intemc̾ata fides
Eua sine corporei nil prodest cũa pudois
I mẽt pietas seruat utaũque bomii¬
Eu qua metu dempto tasta ⁊ cadẽ ⁊ tasta z
Nue quia nõ liccat nõ facit illa facit
It iam seruais bñ corq adultc̃a mens

Expanded text:
is virginitas intacto corpore habetur; Virginitas animae est intemerata fides, Qua sine corporei nil prodest cura pudoris; Sed mentis pietas auget utrumque boSi qua metu dempto casta est, ea denique casta. Que, quia non liceat, non facit, illa facit Ut iam servetur bene corpus, adultera mens
Abbreviated transcription (Latin):
Mnde suꝑciliũ tollitur bñ tmor
Esta cão uãas uas luteũ uas lañ ᷝ ͤ fenũ
Aridulũ firagił glebula saccii olcas
Carmns uita labor cartas conceptio tabes
Mcastrua putredo finis origo lutum¬

Expanded text:
nde supercilium tollitur, unde tumor? Est caro vas luteum, vas lamentabile, fenum Aridolum, fragilis glebula, saccus olens. Carnis vita labor, carnis conceptio tabes, Menstrua putredo finis, origo lutum
Abbreviated transcription (Latin):
In nesas longo quod ꝓuocat etha rãs
Alrborcũ robur firma radite suꝑbũ
Quod diũ creuit hoa gostirpaͬ in una
Situltꝰ qui fructũ dũ suscipit arboꝵ altũ
Non ut meti uideas subltme tacumen
POrend̾e̾ dũ tendis post ꝙͣ ꝯprende̾is illud
hum ramis no forte cadas auiũ fuit esta

Expanded text:
n nescis longo quod provocat aethera ramo Arboreum robur, firma radice, superbum, Quodque diu crevit, hora exstirparier una? Stultus, qui fructum dum suscipit, arboris altum Non vult metiri; videas, sublime cacumen Prendere dum tendis postquam comprenderis illud Cum ramis ne forte cadas. Avium fuit esca
Abbreviated transcription (Latin):
Iistia mc̃s hom̃ quãta taligic̃ fati
Pressa iacet q̃ me tocicas in uista la tessit
Ius reliquis ꝓp̾ũ licet go̾cere decibus
Me solam gocipiũt nãdũ bõ ꝯfẽo mag̃ĩs
Iaudibꝰ attollor si qñ r̾traxc̃o ⁊ebus

Expanded text:
Inscia mens hominum quanta caligine fati Pressa jacet! quae me toties injusta lacessit, Jus reliquis proprium licet exercere deabus, Me solam excipiunt, quae dum bona confero, magnis Laudibus extollor, si quando retraxero rebus
Abbreviated transcription (French):
Eta sapicts marcet sapiͣ morte redũdans
Iiciis lapsu mobilio̾e fllu̾int
Es probus gospiãt probitas es honestq hõ estas
Iabitur es fort fortia morte cadunt
Regreditur tans ⁊̃ tni̾em resolutis cartus¬
Nr onstrat p̾ncipti mat̾iale decus¬

Expanded text:
Es sapiens, marcet sapientia, morte redundans Divitiis lapsu mobiliore fluunt. Es probus, exspirat probitas; es honestus, honestas Labitur; es fortis, fortia morte jacent. Regreditur cinis in cinerem, resolutio carnisMonstrat principii materiale, lu
Abbreviated transcription (Latin):
ssastus uitanda lues fuda caribdis
Ianua pectati uicioꝵ mater origo
Mequitie semcti odii uenatio pugne
Nue cadit ascendens clata ꝑit ꝑitu̾a
Rrigitur ꝑmota ruit ruitã tumescit¬
E⁊ ui se ferre nequit supͣ se lata ⁊ iunam
Infira se pati: net se se sustinet ymmo
Mole sua p̃mitur prop̾o sub ponde lapsa¬
Extra se cogit hoic̃m se quere̾ dũ se
Exit homo stũs q̃ sibi q̃riq a se
Discrepat oblitꝰ q sui se nescit ⁊ ultͣ
Transgredictis cuadit ad het plꝯ cẽ laboãs
Nͣ sit net ꝓp̾a ꝯtenta origne se se
Esse cupit maior ⁊ se supcare laͬ ͣ ͭ Itans
¶ uod petit anuttẽs ꝑdcns quod postulat op-
Que sibi mẽtĩ filsũ ueniatir henorem¬

Expanded text:
astus, vitanda lues, fugienda Caribdis,Ianua peccati, viciorum mater, origo Nequitiae, semen odii, venatio pugnae! Quae cadit ascendens, elata perit, peritura Erigitur, promota ruit, ruitura tumescit. Quae se ferre nequit, supra se lata, ruinam Infra se patitur, nec sese sustinet, imo Mole sua premitur, proprio sub pondeExtra se cogit hominem se quaerere, dum se Exit homo, factusque sibi contrarius a se Discrepat, oblitusque sui se nescit, et ultra Transgrediens evadit adhuc, plus esse laborans Quam sit, nec propria contentus origine sese Esse cupit major, et se superare laborat, Quod petit amittens, perdens postulat, optans Quod sibi mentitur, falsu
Abbreviated transcription (Latin):
o rome legitino sibimet rerpondeat oido
Nũo p̃ncipiũ mẽtem mou erigit aute
exitrit auditũ cor uiditis appatat. ille
Quo ino atentꝰ docilis mer atq benigno
redditur auditor et mẽte dedicas guri
Qũo sub breuibus uerbis naratio uerũ
explicit autlatitas ueri sub ymagine falsũ
Quali᷑ in sũma ꝑticio colligit om̃e
Qriid sequit᷑ dipꝑra legens diffrira coarrãs
Quali᷑ in ptẽ facies assertio nirmi
aigarẽta notat probat exp̃mit asserit infeit
Qrualĩ oppositã ferit in firmacio pte
destruit insinuat dissoluit dissiparbiget
Ierinno daudit sistẽo sermonis habenar
Nue ielatiue ꝑtes cur astiriat illas
Critims obiectꝰ hic titis fertit illa repelat
gomparet hit equa libonĩs ĩ cõmeda lante
Qrua᷑ asssmat ꝯtentio robur unĩt
gum lex rixats sone ꝯtraua len
yel cõtra septũ dirrorsi sina puegnat
pel paꝵ in sip̃to dubiũ sina duplex

Expanded text:
Ordine legitimo sibimet respondeat ordo.Quomodo principium mentem movet, erigit aurem, Excitat auditum, cor judicis apparat illi, Quo magis attentus, docilis magis, atque benignus Redditur auditor, et mentem dedicat auri. Quomodo sub brevibus verbis narratio verum Explicat, aut latitans veri sub imagine falsum. Qualiter in summa partitio colligit omne Quod sequitur, dispersa legens, diffusa coarctans. Qualiter in partem faciens assertio nostram Argumenta notat, probat, exprimit, astruit, infert. Qualiter appositam ferit infimatio partem, 349 Destruit, infirmat, dissolvit, dissipat, urget. Legitimo claudit, sistens sermonis habenas;Quaeve relativae partes; cur astruat illa Criminis objectum, haec transferat, illa repellat, Comparet haec, aequa librans incommoda lance; Qualiter assumat contentio robur utrinque, Cum lex rixatur sociae contraria legi, Vel contra scriptum discors sententia pugnat, Vel parit in scripto dubium sententia duplex
Abbreviated transcription (Latin):
Tancꝯ nõ gigunt nor uni ẜ uͥmo rocũ
Dissimlis suñl q̃ conꝰ diuisꝯ et idem
prico et simpler dupoler diffornus et aiter
Qũo mucato se mutat nuisica catu
An lacrimis risꝯ cũ ludis seria texens
uũt emarmonice reronat nint trasi siugene
Ditonico ratu luget muĩc ci comate lugu

Expanded text:
o vocum. Dissimilis, similisque sonus, diversus et idem, Unicus et simplex, duplex, difformis et alter. Quomodo mutato se mutat musica cantu, Cum lacrymis risus, cum ludis seria texens. Nunc inharmonice resonat, nunc tristia fingens Ditonico cantu luget, nunc chromate ludit.
Abbreviated transcription (Latin):
D pnuimenũ nuõ cõcordia uertit et frde
pronenit ut iutibe meone eetrema siget:
¶ni duo quadrati medio necta in pno
pel rolidos nectat medns m̃ttura duols
ot go cultu uirgo p̃tulta laboras
Pondora no futiens ne pode̾ põdꝰ honorie
yfugiat dũ uitat hono ne uiter honorẽ

Expanded text:
e numerum numero concordia nectit, et unde Provenit, ut vicibus mediis extrema ligentur. Cur quo quadrati medio nectantur in uno, Vel solidos nectat mediis junctura duobus. Hoc igitur cultu virgo praeculta, laboris Pondera non fugiens, ne pondere pondus honoris Effugi
Abbreviated transcription (Latin):
druo proine actomo ÷ oboru arma
unt argumẽt s salto robore mictint
P̾cedens dubios abitus affectio falax
Ionsiliũ studia casꝰ or̃o sactũ
¶uẽtũ q cõtmeãt quid q̃stio facti
Contineat fr̃o q̃ sit adiũcta uel ip̃m
dires deposcit solito de more requã:
Quit modꝰ in fc̃o uel q̃ cõplectio facti
Quis loco aut ĩp̃s occasio cã fanitas
ant aitiagerit effigie ꝑs onicti uestis¬
⁊ S came artisitẽ loqui ꝑs altera formar
Ollic rethorita sibi pole martꝰ adoptat
ymo parit quare toceronis filia dice
Ors merito poterit quã gignit tulliꝯ ago
grs oitũ duces censeri culiã posẜ¬
Uilic minltipdici p̃sigut carnua flore
Dermone q notas enoduis effricat õnes
Qũitilianꝰ adẽ quadã sub onagime ueri
ꝗ arirãꝵ uelans umbint litesq non ellat
fougit et in lite cogit siue lite uenne
prodigo in sẜu uerbis augusto habudãs
Mete ẜ ore minor fructu nõ fidde beam
Sensus diuicias uerbi brenitate coartat

Expanded text:
oda roboris arma Dant argumentis, sed falso robore nutant Praetendens dubios, habitus, affectio, fallax Consilium, studia, casus, oratio, factum. Eventum quae contineant, quid gestio facti Contineat, facto quae sint adjuncta, vel ipsum Ut res deposcit solito de more sequantur. Quis modus in facto, vel quae complexio facti, Quis locus, aut tempus, occasio, causa, facultas, Hanc artis gerit effigiem pars unica vestis. Sed tamen artificum loquitur pars altera formas. Illic rhetoricam sibi soli Marcus adoptat, Imo parit, quare Ciceronis filia dici Ars merito poterit quam gignit Tullius, a quo Ars ortum ducens censeri Tullia posIllic multiplici praesignit carmina flore, Sermonisque notas enodius effricat omnes. Quintilianus adest, quadam sub imagine veri Causarum velans umbras, litesque novellas Fingit, et in litem cogit sine lite venire. Prodigus in sensu, verbis angustus; abundans Mente, sed ore minor, fructu non fronde beatus, Sensus divitias verbi brevitate coarctat.
Abbreviated transcription (Latin):
et qua iam dudũ fecit natura pororẽ
fit coror in sc̃o cumulans iꝯ oẽ ororis
grarq doc ĩo illiuis postulat exigit ordo
uit fatea᷑ opus .dad natura fatet᷑᷑
pro speculo uultũ gerit hec p̃clara tuẽti
uã q̃q iudet nultũ se uisus in illo
Derunt et in peculo uidto epoula occlus
Dollicitat dulcẽ q som parit illa raporẽ
Mhuri dans epulas oculisq prohenna ropm
Quo calu lapides mollescere currere siluas
flĩa stare feras masuestere cedere lites
prissit traicuis uates fractoq rigore
Eompluit eumendes lac̃mis dicere ꝙ coeñt
esse piũ furias q siũĩ nescire furorẽ
Quo cãtu truos mõtes in mema uertit
Simpobion sit sara domas ꝙ nulli seris
ydomuit rigidas cautes quas dla domare
yor citare merut tenunt q silenma ferrũ
In sonn uestica teza se pacis aliĩnã
Ese puella doi nec q̃rere fulmĩa belli
Illic picture ridens lasciuia ludit
disongit mẽses locat am tx cetat¬

Expanded text:
uam jamdudum fecit natura sororem, Fit soror in facto, cumulans jus omne sororis. Namque docet ratio, jus postulat, exigit ordo, Ut fateatur opus id quod natura fatetur. Pro speculo vultum gerit haec, praeclara tuenti. Nam quicunque videt vultum, se visus in illo Cernit, et in speculo vultus eSollicitat, dulcemque soni parit illa saporem, Auri dans epulas, oculisque prooemia somni. Quo cantu lapides mollescere, currere silvas, Flumina stare, feras mitescere, cedere lites, Jussit Threicius vates, fractoque rigore Compulit Eumenides lacrymis, Ditemque coegit Esse pium, Furiasque suum nescire furorem. Quo cantu Tyrios montes in moenia vertit Amphion sic saxa domans; quod nulla securis Edomuit rigidas cautes, quas sola domare Vox citharae meruit, tenuitque silentia ferrum. Insigni vestita toga se pacis alumnam Esse puella docet, nec quaerere fulgura belli. Illic picturae ridens lascivia ludit, Distinguit menses, locat anni t
Abbreviated transcription (Latin):
Fetus abortiuns subitũ decurꝵ ad ortũ
nec uita digniꝰ prop̃o moriet᷑ in ortu
uel uiuens saltim̾ lugebit c̃mmrã uite
gepe legitimo ne ꝑtꝰ m̃tis ab ortu
deous et muna ducat de matre q̃r elã
water ualle fois opus euocet go lobore
totuo et artificis anum studꝰ ꝙ fanore
egigit. uota m̃etił plus materiai
esfĩgie describis ea sit mẽte pore
Agrume ut priat actupit id secũda

Expanded text:
ecurret in ortum, Nec vita dignus proprio morietur in ortu, Vel vivens saltem lugebit crimina formae. Ergo legitimo ne partus mentis ab ortu Deviet, et nullam dicat de matre querelam, Materiale foras opus evocet, ergo labore Mentis, et artificis animi, studiique favore Erigitur rota mentalis, post materiali Effigie describit eam; sic mente priorem Concipit ut pariat, actu parit illa secunda
Abbreviated transcription (Latin):
Partib in curnũ ferro medĩate reaut
exaurit ꝑtes mito marmorq femastrit
Tistugens totũ pacis intersetrat orbem¬
E ollocat in medio cẽtiũ mediũ ꝙ coronat
multiplici radio q̃ latus curoiat orbis
hic parturri dos auctores quui murandi
ynuenire mas aitẽ docuere latẽtẽ¬

Expanded text:
ferro mediante redactis Exhaurit partes virgo, marmorque fenestris Distinguens, totum spatiis intersecat orbem, Collocat in medio centrum, mediumque coronat Multiplici radio, quem latus circinat orbis. Hic pictura docet auctores, qui numerandi Invenere vias, artem docuere jacente