comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cernis ex quo tp̃r .i. paruo int̾uallo post reges exactoᷤᷤ
quales romani fuerint de quibꝰ ait. Ius bonumq ap̃
eos legibꝰ magis qͣm natura ualebat. Porro siilla tp̃ra
talia repꝑiunt᷑. quibꝰ pulcherrima atq optima fuiꝰ¬
se p̃dicatur romana res publica quid iam de conse¬
quenti ȩtate dicendum aut cogitandum arbitra¬
mur. cum paulatim mutata ut eiusdẽ istorici u̾b̾
utar. ex pulcherrima atq optima. pessima ac fla¬
giciosissima facta ẽ. post cartaginis uidelic ut cõ¬
memorauit exciduĩ : Quȩ tp̃ra ipse salustuis quẽ ad
modũ breuit̾ recolat ⁊ descͥbat. in eius istoria legi
pot̾ qͣntis mał moꝵ quȩ scdis rebꝰ exortans. usq ad
bella cuilia demonstret eẽ ꝑuentũ. Ex quo tp̃r ut
ait maioꝵ mores nõ paulatim ut antea. s torren¬
tis mͦ p̾cipitati. adeo iuuentus luxui atq auaritia
corrupta. ut merito dicat᷑ genitos ẽẽ qui neq ip̃i
hr̃e possent. res familiares. neq alios pati. Dic̃ dem̃

Expanded text:
Cernis ex quo tempore, id est paruo interuallo post reges exactos, quales Romani fuerint, de quibus ait: Ius bonumque aput eos non legibus magis quam natura ualebat.\' Porro si illa tempora talia reperiuntur, quibus pulcherrima adque optima fuisse praedicatur Romana res publica, quid iam de consequenti aetate dicendum aut cogitandum arbitramur, cum paulatim mutata, ut eiusdem historici uerbis utar, ex pulcherrima adque optima pessima ac flagitiosissima facta est,\' post Carthaginis uidelicet, ut commemorauit, excidium? Quae tempora ipse Sallustius quem ad modum breuiter recolat et describat, in eius historia legi potest; quantis malis morum, quae secundis rebus exorta sunt, usque ad bella ciuilia demonstret esse peruentum. Ex quo tempore, ut ait, maiorum mores non paulatim ut antea, sed torrentis modo praecipitati, adeo iuuentus luxu adque auaritia corrupta, ut merito dicatur genitos esse, qui neque ipsi habere possent res familiares neque alios pati.\' Dicit deinde
Abbreviated transcription (Latin):
uifirmus humane con¬
suetudinis sensus non
auderet obsiste. s doc¬
trine salubri langorẽ
suum tanqͣm medicinȩ
subderet donec diuino adiutorio fid̾e pietatis impe¬
trante sanaret᷑ non multo sermonȩ opus eẽt ad con¬
uincendum quemlibet uanȩ opinionis errorẽ his
qui rectȩ sentiunt. ⁊ sensa uerba sufficientibꝰ ex pli¬
cant. Nunc uero qm ille ẽ maior ⁊ tetrior insipien¬
tium morbꝰ am̃oꝵ. quo irrationabiles motus suos
ȩtiam pꝰ rationem plene redditam quanta homi¬
n ab hominȩ debetur. siue numia cecitate qua aec
aꝑta cernuntur siue obstinatissima ꝑuicacia qua
⁊ea que cernunt᷑ nonferintur tãqui ipsamt rio¬
mon em iutatemq defendunt. fic ueceslia Norio¬
Son aicendi plerumq res claras. alit eas on spe¬
tnt dus intuend̾as .s. quodamꝰ tangenda palpans.¬
tibuis ⁊ic onuuientibꝰ offeramus &̃ tamen quos die¬
abten as finis erit:⁊ lo quendi nedus su ie sponden

Expanded text:
firmus humanae consuetudinis sensus non auderet obsistere, sed doctrinae salubri languorem suum tamquam medicinae subderet, donec diuino adiutorio fide pietatis inpetrante sanaretur, non multo sermone opus esset ad conuincendum quemlibet uanae opinationis errorem his, qui recte sentiunt et sensa uerbis sufficientibus explicant. Nunc uero quoniam ille est maior et taetrior insipientium morbus animorum, quo inrationabiles motus suos, etiam post rationem plene redditam, quanta homini ab homine debetur, siue nimia caecitate, qua nec aperta cernuntur, siue obstinatissima peruicacia, qua et ea quae cernuntur non feruntur, tamquam ipsam rationem ueritatemque defendunt, fit necessitas copiosius dicendi plerumque res claras, uelut eas non spectantibus intuendas, sed quodam modo tangendas palpantibus et coniuentibus offeramus. Et tamen quis disceptandi finis eri
Abbreviated transcription (Latin):
religioni. tͥbueret. si temporibꝰ xxp̃ianis uideret: et
tañ diis suis ea nõ tͥbuunt. quoꝵ cultum ideo re¬
quirunt. ne ista uł minora paciant᷑. cum ea maio¬
ra ꝑtulerint a quibꝰ antea colebantur.¬

Expanded text:
religioni tribueret, si temporibus Christianis uideret? Et tamen dis suis ista non tribuunt, quorum cultum ideo requirunt, ne ista uel minora patiantur, cum ea maiora pertulerint a quibus antea colebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s euis participatione cognosc̾e̾. quod scĩs angłi
ta discretione donatum ẽ. Itaq non solum ȩta
ẽ a quo ereati sunt. Illius quippe indeclinabilit̾ pa¬
ticipatione ⁊ contemplatione ꝑfruunt᷑. Hos si pla
cum eis de u̾boꝵ controu̾sia laborandũ ẽ. Si enim
sic imortales ut tam̃ a sũmo dõ factos. ⁊ si nõ ꝑse
ipsos s ei a quo facti sunt adherendo bõs eẽ dicun.
hoc dicunt. quod dicimus. quolibet eos nomine

Expanded text:
itus eius participatione cognoscere; quod sanctis angelis recta discretione donatum est. Itaque non solum aeterni, eus illis est, a quo creati sunt. Illius quippe indeclinabiliter participatione et contemplatione perfruuntur. CAPUT cum eis de verborum controversia laborandum est. Si enim sic immortales, ut tamen a summo Deo factos, etsi non per se ipsos, sed ei, a quo facti sunt, adhaerendo, beatos esse dicunt; hoc dicu
Abbreviated transcription (Latin):
tantum ppłi usq q̃q secuti sunt. ut eoꝵ ⁊ĩ qui pagani
appellant᷑ ⁊ dõs multos ⁊ demones colendos ẽẽ conten¬
dunt. nullꝰ fere sit tam litt̾atus ⁊ tam doctꝰ qui audeat
in laudȩ uł seruo suo dic̃e demonẽ habes. s cuilib hoc
dic̃ẽ uoluerit. non se alit̾ accipi qͣm maledice uoluisse
dubitare non possit. Quȩ gͥ noꝰ causa compellit ut pꝰ
effensionem auriũ tam multaꝵ ut iã pene sint omiũ
que ħ u̾bum non nisi in malã partem audire consuer.
q̃ diximꝰ cogitam᷑ ex pon̾e cũ possimꝰ angłoꝵ noĩe ad¬
hibito eandem offensionem quȩ noiẽ demomĩ fieri
si diuinos intueamur libros. aliquid affert cognitione

Expanded text:
tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut post offensionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum fieri si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
ri potiꝰ ab hominibꝰ. qͣm homines mundari a dę¬
monibꝰ credunt.⁊ dõs ipsos contaminari potuisse nͥ
loci altitudine munirent᷑. Quis tam infelix ẽ. ut ista
uia mundari se excistimet. uͥ homines contaminateᷤᷤ
mag̃. dęmones contaminati. dii contaminabiles p̾¬
dicantur.⁊ non potius eligat uiam uͥ contaminantes
mag̃ demones ęiutent᷑. ⁊ ab incontaminabili dõ ad
in eundã societatẽ incontaminatoꝵ angłoꝵ homines
certare uideamur. qm̃ ñ nulli istoꝵ ut ita dix̾im de¬
monicolarum in quibꝰ ⁊ labeo ẽ eosdem ꝑhibent ab
aliis angłos dici. quos ipsi demones nuncupant. iã
mͥ de bonis angłis aliquid uideo disserendũ. quos isti
ẽẽ ñ negant. s eos bonos demones uocare qͣm angłos
u̾o bonos demones legimus. s uͥcq̃ illaꝵ litt̾arũ ħ nom̃
positum reꝑit᷑. siue demones siue demonia dicant᷑. ñ nͥ
maligni sig̾̃cant᷑ sp̃s. & hanc loquendi consuetudinẽ in

Expanded text:
ri potius ab hominibus, quam homines mundari a daemonibus credunt, et deos ipsos contaminari potuisse, nisi loci altitudine munirentur. Quis tam infelix est, ut ista uia mundari se existimet, ubi homines contaminantes, daemones contaminati, di contaminabiles praedicantur, et non potius eligat uiam, ubi contaminantes magis daemones euitentur et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum angelorum homines certare uideamur, quoniam nonnulli istorum, ut ita dixerim, daemonicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent ab aliis angelos dici, quos ipsi daemones nuncupant, iam mihi de bonis angelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos uero bonos daemones legimus; sed ubicumque illarum litterarum hoc nomen positum reperitur, siue daemones, siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in
Abbreviated transcription (Latin):
omni sue melioꝵ littis inueniri pot̾: Nam ⁊ dex
suꝑ om̃s dõs. Illud aut̃ uͥ scͥptum ẽt̾ribilis ẽ suꝑ onł
aos. eur dictum sit deinceps ostendit᷑. Sequit᷑ en. Ai
omnes dii gentium demonia. dñs aut̃ celes fec̃. Si
om̃s gͦ dõs dix̃ s gentium idest quos gñs ꝓ dusles¬

Expanded text:
m, in eorum litteris inueniri potest. Nam et de ipso super omnes deos. Illud autem ubi scriptum est: Terribilis est super omnes deos, quur dictum sit, deinceps ostenditur. Sequitur enim: Quoniam omnes di gentium daemonia, Dominus autem caelos fecit. Super omnes ergo deos di
Abbreviated transcription (Latin):
cati sint igi ari. i qd̃ ilł di qua scificant̃ caritas cara ẽ.
p̾euiꝰ ũ tãtũ incorꝑali uer̃ x̃ incõmutabili ⁊i efabili pul¬
ẽtudine cuiꝰ scõ amore in ardescunt. omnia que in¬
fra sunt. ⁊ quod illud ẽ ñ sunt. seq ipses int̾ illa
contempnunt. ut ex toto quod boni sunt. es bono
ex quo bom sunt ꝑfruant᷑. & ideo certiꝰ tam t̾p̃ralia
⁊ mtabilia ista nouer. quia eoꝵ pͥncipales causas
in u̾bo di conspicuĩt. ꝑ quod factus ẽ mundus. quibꝰ
eausis quedam ꝓbant᷑ quedã reꝓbant᷑. cuncta ordi¬
nant᷑. Demonesꝰ uit nõ ȩt̃nas tempoꝵ causas. ⁊ qd̾ã¬

Expanded text:
 caritas cara est, prae cuius non tantum incorporali, uerum etiam incommutabili et ineffabili pulchritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quia eorum principales causas in Verbo Dei conspiciunt, per quod factus est mundus; quibus causis quaedam probantur, quaedam reprobantur, cuncta ordinantur. Daemones autem non aeternas temporum causas
Abbreviated transcription (Latin):
di u̾bum ẽ. participata ęt̾nitate ꝑfruunt᷑. s sic̃ eis
t̾rendis in notescendum fuit. ex quoꝵ thirannica qͥã
mͦ potestatȩ fuerat lib̾aturꝰ p̾̃destinatos in suuĩ regnũ.
⁊ gł̃am semꝑ ueracem ⁊ ueracit̾ sempit̾nã. Innotuit
gꝰ demonibꝰ ñ ꝑ id quod ẽ uita ęt̾na ⁊ lum̃ incõmuta¬

Expanded text:
Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat liberaturus praedestinatos in suum regnum et gloriam semper ueracem et ueraciter sempiternam. Innotuit ergo daemonibus non per id. quod est uita
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam tunc ꝓdẽȩ cum caritas inest. sine hac aut̃
inflare id ẽ in supbiã inanisse qͣsi uentositatis extollere.
Est gͦ in demonibꝰ scientia sine hearitate. ⁊ ideo tam in¬
flati hoc ẽ tam suꝑbi sunt. ut honores diuinos ⁊ re¬
ligionis seruitutem qͣm uero dõ deb̾i sciunt. sibi satis
eg̾int exhib̾i. ⁊ qͣntum possunt apud quos possunt ad¬
huc agunt. Contra suꝑbiã porio demonum qua ꝓm̾iti
possidebat᷑ genis humanum. dĩ humilitas quȩ ĩforma
seru apparuit qͣm urtute habeat. am̃e hominum
nesciunt imiminditia elationis inflate. demonibꝰ si¬
ita sciunt. ut eidem dño infirmitate carnis induto
dix̾int. Quid nob̃ ⁊ tibi iħu nararene : Uenisti ꝑde
nos: clarum ẽ in his u̾b quod in eis ⁊ tanta scientia
erat. ⁊ caritas non erat. Penam suam quippe formida¬
bant ab illo. nõ in illo iusticiam diligebant. T̃ antũ
uͦ eis innotuit. qͣntum uoluit. tantum aut̃ uoluit.

Expanded text:
scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agant. Contra superbiam porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dservi apparuit, quantam virtutem habeat, animae hominum nesciunt immunditia elationis inflatae, daemonibus siita sciunt, ut eidem Domino infirmitate carnis induto dixerint: Quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum autem uoluit,
Abbreviated transcription (Latin):
illo e corda munddant᷑. s ꝑ quedã tp̃ralia suȩ uirtutiꝰ
effecta ⁊ occultissima signa sapientiȩ. quȩ angłicis
sensibꝰ etiam malignoꝵ spĩñ potuis qͣm infirmitati
hominum possent ẽẽ conspicua. Deniq qño ⁊ pau¬
lulum suppm̃do indicaũ ⁊ aliqͣnto altius latuit. du¬
bitauit de illo demonum princeps eumq tempta¬
uit an ap̃s eẽt. explorans quantum se temptari ipse
ꝑmisit utrum hominem quem gerebat ad nr̃ȩ ni¬
tacionis temꝑaret exemplum. Post illam uͦ tempta¬
tionem cum angli sic̃ scptum ẽ. ministrarent eibomi
magis magisq in notescebat demonibꝰ quantꝰ eẽt. ⁊ei
nbenti qͥmunis in illo contemptibił uid̾etur carnis
infirmitas resistẽ nullus aud̾et. his gͥ angłis bonis¬

Expanded text:
 quaedam temporalia suae virtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae angelicis sensibus etiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possent esse conspicua. Denique quando ea paululum supprimenda judicavit, et aliquanto altius latuit, dubitavit de illo daemonum princeps, eumque tentavit, an Christus esset explorans, quantum se tentari ipse permisit, ut hominem quem gerebat, ad nostrae imitationis temperaret exemplum. Post illam vero tentationem, cum Angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei , bomagis magisque innotescebat daemonibus quantus esset, ut ei jubenti, quamvis in illo contemptibilis videretur carnis infirmitas, resistere nullus auderet. CAPUT XXII
Abbreviated transcription (Latin):
cimus locum mediũ nec sũmũ ẽẽ nec infimũ. ita
demones cum sint animalia rõnalia nec bõs ẽȩ nec
miseros. sicuti sunt arbusta uł peccora quȩ sunt sen¬
Item ñ possimꝰ rectȩ dic̾e̾. nec mortales ẽẽ demones.
nec ȩt̾nos. Omĩa namq uiuentia aut inet̾nũ ui¬
uunt. aut finiunt morte quod uiuunt. Ilam uͦ istȩ
tp̃r et̾nos dęmones dixẽ. Quid gͥ restat nͥ ut hi me¬
dii de duobꝰ sũmis unum habeant.⁊ de duobꝰ in¬
finis alt̃m: Nam si utes de imnis habebunt. aut
utͣq d suminis. medii non er. s in alt̾am parte
uł resiliunt uł recumbunt. Quia gͦ his binis sie
demonstratũ ẽ carere ut̾sq non possunt. acceptis
ex utͣq parte singłis mediabunt᷑. ac ꝑ ħ quiꝰ de ifsm
hre non possunt ęt̾nitatẽ quȩ ibi nõ ẽ. unũ hdo¬

Expanded text:
cimus locum medium nec esse summum, nec infimum, ita cimus locum medium nec esse summum, nec infimum, ita daemones cum sint animalia rationalia, nec beatos esse, nec miseros, sicuti sunt arbusta vel pecora, quae sunt senItem non possumus recte dicere, nec mortales esse daemones, nec aeternos. Omnia namque uiuentia aut in aeternum uiuunt, aut finiunt morte quod uiuunt. Iam uero iste tempore aeternos daemones dixit. Quid igitur restat, nisi ut hi medii de duobus summis unum habeant et de duobus infimis alterum? Nam si utraque de imis habebunt aut utraque de summis, medii non erunt, sed in alterutram partem uel resiliunt uel recumbunt. Quia ergo his binis, sicut demonstratum est, carere utrisque non possunt, acceptis ex utraque parte singulis mediabuntur. Ac per hoc quia de infimis habere non possunt aeternitatem, quae ibi non est, unum ho
Abbreviated transcription (Latin):
tas. uitȩ ꝑpetuitas. ꝑfectio naturȩ. Hȩc aliis u̾b̾ ita
repetiuit. ut eis tͥa contͣria humane conditionis oppo¬
n̾et. cum ⁊ habitacła inquit sũma ab infimis tanta
int̾rapedo fastigii dispescat. quia dix̾at loci sublimita¬
tem. ⁊ inuacitas inquit illic ęt̾na ⁊ indefecta sit. hic
caduca ⁊ subsicuia. qr dix̾at uite ꝑpetuitatẽ ⁊ inge¬
nia illa inquit ad bĩtudinẽ sublimata ħ ad miseriaᷤᷤ
infimata. quia dix̾at naturę ꝑfectionẽ. t̾ria gͥ ab
eo posita sunt dorum. id est locꝰ sublimis. ęt̾nitas. bĩ¬
tudo.⁊ his contraria hominum. id est locꝰ infimꝰ. mor¬
Int̾ sublimẽ quippe ⁊ infimum. mediꝰ locꝰ aptissimȩ
ad hibenda est quẽ ad modũ uł aliena eẽ a demonibꝰ
ostñdant᷑. uł sic eis distribuant᷑ ut medietas uidet᷑
exposce. S ab eis aliena ẽẽ ñ possunt. Nõ enĩ sic̃ di¬

Expanded text:
tas, uitae perpetuitas. perfectio naturae. Haec aliis uerbis ita tas, uitae perpetuitas. perfectio naturae. Haec aliis uerbis ita repetiuit, ut eis tria contraria hnmanae condicionis obponeret. \'Cum et habitacula, inquit, summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat\', quia dixerat loci sublimitatem; et uiuacitas, inquit, illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, quia dixerat uitae perpetuitatem; et ingenia illa, inquit, ad beatitudinem sublimata, haec ad miserias infimata\', quia dixerat naturae perfectionem. Tria igitur ab eo posita sunt deorum, id est locus sublimis, aeternitas, beatitudo; et his contraria tria hominum, id est locus infimus, morinter sublimem quippe et infimum, medius locus aptissime hadhibenda est, quemadmodum vel aliena esse a daemonibus ostendantur, vel sic eis distribuantur, ut medietas videtur exposcere. Sed ab eis aliena esse non possunt. Non enim, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
quos in natura ꝓpͥa desc̾ͥpsit int̾ dõs ⁊ homines
gen̾e animalia mente rationalia. am̃o passiua. cor¬
porȩ aeria. tempr̃e etña. Nempe cum pͥꝰ dõs ĩ sublimi
celo. homines aut̃ in t̾ra infima disiunctos locis ⁊ na¬
turȩ dignitate secern̾et. ita consulit. Habetis inquit
int̾im bina animalia. dõs ab hominibꝰ płimum diffe¬
rentes loci sublimitate. uite ꝑpetuitatȩ nature ꝑfec¬
tione. nullo int̾ se ꝓpinquo cõmunicatu. cũ ⁊ habita¬
cła summa ab infimis tanta int̾capedo fastigii dis¬
pescat.⁊ inuacitas illic ȩt̾na ⁊ indefecta sit. hic cadu¬
ca ⁊ subsicuia. ⁊ ingenia illa inbĩtudinẽ sublunata.
hȩc ad miserias infimata. hȩc t̾na uideo cõmemorata
contͣria de duabꝰ nature partibꝰ ultimis id est sũmis
atq infimis. Nam t̾a quȩ ꝓposuit de diis laudabilia.
eadem repetiuit aliis quidẽ u̾bis. ut eis adu̾sa alia tͥa
ex hominibꝰ redd̾et. Tria dõꝵ hec sunt. loci sublimi¬

Expanded text:
quos in natura propria descripsit inter deos et homines genere animalia, mente rationalia, animo passiua, corpore aeria, tempore aeterna. Nempe cum prius deos in sublimi caelo, homines autem in terra infima disiunctos locis et naturae dignitate secerneret, ita conclusit: \'Habetis. inquit, intrentis loci sublimitate, uitae perpetuitate, naturae perfectione, nullo inter se propinquo communicatu, cum et habitacula summa ab infimis tanta intercapedo fastigii dispescat et uiuacitas illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et subsiciua, et ingenia illa ad beatitudinem sublimata, haec ad miserias infimata..\' Hic terna uideo commemorata contraria de duabus naturae partibus ultimis, id est summis adque infimis. Nam tria quae proposuit de dis laudabilia, eadem repetiuit, aliis quidem uerbis, ut eis aduersa alia tria ex hominibus redderet. Tria deorum haec sunt: loci sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uł ꝑpetͣndum quod exorbitet ab itin̾e sapientię
uł lege iusticiȩ: S stultis mortalibꝰ ⁊ iniustis nõ¬
non corporibꝰ s moribꝰ similes. ut ñ dicã det̾iores eo
quod uetustiores ⁊ debita pena insanabiles. ipsius
quoq mentis ut istȩ appellauit salo fluctuant. nec
inueritatȩ atq uirtute qua t᷑bulentis ⁊ pranis af¬
ffectionibꝰ repugnatur. ex ulla amĩ partȩ consistut̃.

Expanded text:
ndum uel perpetrandum, quod exorbitet ab itinere sapientiae ndum uel perpetrandum, quod exorbitet ab itinere sapientiae et lege iustitiae; sed stultis mortalibus et iniustis non corporibus, sed moribus similes ut non dicam deteriores, eo quo uetustiores et debita poena insanabiles ipsius quoque mentis, ut iste appellauit, salo fluctuant, nec in ueritate adque uirtute, qua turbulentis et prauis affectionibus repugnatur, ex ulla animi parte consistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾e. s ipsam quoq sic̃ stultaꝵ m̃tium mos ẽ ꝓcellosis
quodam ꝑt̾bationibꝰ agitari. Uerba namq eiꝰ de hac
re ista sunt. Ex hoc fermȩ demonum num̃o inquit
poete solent. non quidẽ ꝓcul a u̾itate osores ⁊ ama¬
tores quoꝵdã hominu dẽs finge hos ꝓspare ⁊ euehere
illos contra adu̾sari ⁊ afflige̾. gͥ i misereri ⁊ indig¬
nari.⁊ angi ⁊ letari. om̃emq humani amĩ faciem
pati similẽ. motu cordis ⁊ salo m̃tis ꝑ om̃s cogita¬
cionum estus fluctuare. quȩ omnes turbele tempeᷤᷤ¬
tatesq ꝓcul a dõꝵ celestium tranqͥllitatȩ exulant.
Nũ ẽ inhis uerbis ulla dubitatio. qd̾ ñ amoꝵ aliqͣs
inferiores partes s ipsas demonum m̃tes quibꝰ raci¬
onalia sunt animalia. ꝓcellosoꝵ salũ dix̾̃ passionũ
tempestate t᷑bari. ut ne hominibꝰ quidẽ sapientibꝰ
resistunt. non eis cendentes ad aut aliquid approba¬

Expanded text:
cedere, sed ipsam quoque, sicut stultarum mentium mos est, procellosis cedere, sed ipsam quoque, sicut stultarum mentium mos est, procellosis quodam modo perturbationibus agitari. Verba namque eius de hac re ista sunt: Ex hoc ferme daemonum numero, inquit, poetae solent haudquaquam procul a ueritate osores et amatores quorundam hominum deos fingere; hos prosperare et euehere, illos contra aduersari et adfligere; igitur et misereri et indignari, et angi et laetari omnemque humani animi faciem pati, simili motu cordis et salo mentis per omnes cogitationum aestus fluctuare. Quae omnes turbelae tempestatesque procul a deorum caelestium tranquillitate exulant.\' Num est in his uerbis ulla dubitatio, quod non animorum aliquas inferiores partes, sed ipsas daemonum mentes, quibus rationalia sunt animalia, uelut procellosum salum dixit passionum tempestate turbari? ut ne hominibus quidem sapientibus  inperturbata, resistunt, non eis cedentes ad aliquid adproba
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃d plerosq enĩ usitatum ẽ dici alios bonos. alios maloᷤᷤ
demones. quȩ sit etiam platonicoꝵ. siuȩ quoꝵ lib sen¬
tentiam. nequaqͣm eiꝰ ẽ negligenda discussio. nequis qͣm
ułut demones bonos sequendos sibi eẽ arbitret᷑. ꝑ quos
tanqͣm medios diis quos om̃s bonos credit dum conci¬
liari affectat ⁊ studet. uͥ quasi cum eis possit ẽe pꝰmortẽ.
uretitus malignoꝵ sp̃uum decept̾q fallatia. longe ab¬
erret a uero dõ. cum quo solo ⁊ in quo solo ⁊ de quo solo.
am̃a humana idest rationał ⁊ intellectuał bã ẽ. Quȩ gͥ¬
loquens de acreis eoꝵ corporibꝰ. de uirtutibꝰ tacuit amĩoꝵ
quibꝰ eẽnt p̾diti sieẽnt boni : Tacuit gͦ bĩtudinis cau¬
sam. inditium u̾o miseriȩ tac̾ę non potuit. Confitens
eoꝵ mentes questionales eẽ. ꝑhibuit nõ saltem unbu¬
tam munitãq uͥtutẽ passiombꝰ ami urationalibꝰ neq̃ꝙͣ

Expanded text:
Aput plerosque enim usitatum est dici, alios bonos alios malos Aput plerosque enim usitatum est dici, alios bonos alios malos daemones; quae siue sit etiam Platonicorum, siue quorumlibet sententia, nequaquam eius est neglegenda discussio, ne quisquam uelut daemones bonos sequendos sibi esse arbitretur, per quos tamquam medios dis, quos omnes bonos credit, dum conciliari adfectat et studet, ut quasi cum eis possit esse post mortem, inretitus malignorum spirituum deceptusque fallacia longe aberret a uero Deo, cum quo solo et in quo solo et de quo solo anima humana, id est rationalis et intellectualoquens de aeriis eorum corporibus de uirtutibus tacuit animorum, quibus essent praediti, si essent boni. Tacuit ergo beatitudinis causam, indicium uero miseriae tacere non potuit, confitens eorum mentem, qua rationales esse perhibuit, non saltem inbutam munitamque uirtute passionibus animi inrationabilibus nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ platonici philosophoꝵ sumini ac nobilissimi sentuit̃.
dam tutam bõꝵ quȩ pꝰ mortem futura ẽ libro suꝑiore
quesiuimis quo pacto demones qui talibꝰ gaudent
qualia boni et prudentes homines adu̾sant᷑ ⁊ damp¬
nant ide saclega facinonasa fagitiosa nõ de quibꝰ¬
libet hoibꝰ s de ipsis diis fignita poetarum. ⁊ magica
rum artium scȩłatam puniendamq uiolentiã. possit
qͣsi ꝓpinquiores ⁊ amicitiores. dis bonis conciliare
homines bonos. ⁊ hoc nulla rone posse comꝑtii ẽ. ꝓin¬
hic lib̾ sic̃ in illiꝰ finę ꝓmisimus. disputationẽ contin̾e
debebit de differentia quam uolunt eẽ nõ dõꝵ int̾ se
quos om̃s bonos dicunt. nec de differentia dõꝵ ⁊ de¬
monum quoꝵ illos ab hominibꝰ longe alteq se uin¬
gunt. istos int̾ dõs ⁊ homines collocant. s de differen¬
tia ipsorum demonum. q̃ ad p̾sente ꝑtinet quęstionẽ.

Expanded text:
 praecipui philosophorum ac nobilissimi, sentiunt,  praecipui philosophorum ac nobilissimi, sentiunt, dam uitam beatam quae post mortem futura est: libro superiore quaesiuimus, quo pacto daemones, qui talibus gaudent, qualia boni et prudentes homines auersantur et damnant, id est sacrilega flagitiosa facinerosa non de quolibet homine, sed derum artium sceleratam puniendamque violentiam, possint quasi propinquiores et amiciores diis bonis conciliare homines bonos; et hoc nulla ratione posse, compertum est. hic liber, sicut in illius fine promisimus, disputationem continere debebit de differentia si quam uolunt esse non deorum inter se, quos omnes bonos dicunt, nec de differentia deorum et daemonum, quorum illos ab hominibus longe alteque seiungunt, istos inter deos et homines conlocant; sed de differentia ipsorum daemonum, quod ad praesentem pertinet quaestionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dõs ee quidam opinati
sunt. quidam uero de diis meliora sentientes. tantũ
eis honoris laudisq tͥbuerunt. ut ullum dõꝵ ma¬
lum cred̾e aud̾ent. S illi qui dõs quosdam bonos.
malos eẽ quosdam dixerunt. demones quoq appel¬
lauerunt nomine doꝵ. qͣmqͣm ⁊ dõs s rarius noiȩ
demonum. ita ut ipsum iouem quẽ uolunt eẽ te¬
ge ac pͥnciplem cȩt̾oꝵ ab homero fateant᷑ demonẽ
nuncupatum. hi aut̃ qui om̃s dõs ñ nisi bonos eẽ
aserunr. ilonge p̾stantiores eis hominibꝰ qui ꝓhi
bentur boni. m̾ito mouent᷑ demonum factis quȩ
hegai non possunt. eaq nullomꝰ adiis quas om̃s
bono uolunt cõmitti possȩ eristimantes. differen¬
tiam int̃ dos ⁊ demones aohibe cogunt᷑. ut quicqͥd
eis m̾̃ito displic: in oꝑibꝰ uel affectibꝰ pͣius quibꝰ ui suã
manifestant occulti sp̃e. id credant eẽ demones ñ doꝵ
constitutos putant. tanqͣm nullus d̾s homini misceat᷑
ut hinc ꝑferant desid̾ata iñ referant impetrata atq

Expanded text:
os esse quidam opinati sunt: quidam vero de diis meliora sentientes, tantum eis honoris laudisque tribuerunt, ut nullum deorum malum credere auderent. Sed illi qui deos quosdam bonos, quosdam malos esse dixerunt, daemones quoque appellaverunt nomine deorum: quanquam et deos, sed rarius, nomine daemonum; ita ut ipsum Jovem, quem volunt esse regem ac principem caeterorum, ab Homero fateantur daemonem nuncupatum. Hi autem, qui omnes deos nonnisi bonos esse asserunt, et longe praestantiores eis hominibus qui boni perhibentur merito, moventur daemonum factis, quae negare non possunt, eaque nullo modo a diis, quos omnes bonos volunt, committi posse existimantes, differentiam inter deos et daemones adhibere coguntur; ut quidquid eis merito displicet in operibus vel affectibus pravis, quibus vim suam manifestant occulti spiritus, id credant esse daemonum, non constitutos putant, tanquam nullus deus homini misceatur ut hinc perferant desiderata, inde referant impetrata; atque
Abbreviated transcription (Latin):
capacẽ ẽẽ posse bĩtudinis. qͣmdu mortalit̾ uiuit.
medii constituunt᷑ int̾ mortales miseros ⁊ ĩmortales
beatos. bĩtudinem hñtes cum ĩ mortalibꝰ bĩs. mor¬
talitatem cum mortalibꝰ quid̾ miseris :.ꝓ fecto enĩ si
bĩ sunt. inuident nemini. Nam quid miseriꝰ inuidẽ¬
cia.S ineo mortalibꝰ miseris qͣntum possunt ad con¬
sequendam bĩtudinem consulunt. ut etiam ĩ mortaleᷤ
ualeant eẽ post mortem.⁊ angłis ĩ mortalibꝰ beatisq
coniungi.Si aut̃ qd̃ multo credibiliꝰ disputat᷑ om̃s¬
neccẽ ẽ. querendus ẽ mediꝰ qui nõ solum homo. ueꝵ
ꝙ as̃ sit. ut homines ex mortali miseria ad bam
imortalitatẽ hꝰ medii bã mortalitas int̾ueniendo
pancat. quẽ neq ñ fieri mortalẽ opotebat. neq ꝑma¬
ne mortalem. Mlortalis quippe factus c̃. n infirmata
uibi Aninstate. ẜ carnis infirmitate fuscepta: plo
at pmansit in ipia curne mortas. qͣm resuseitauat

Expanded text:
capacem esse posse beatitudinis, quamdiu mortaliter uiuit. capacem esse posse beatitudinis, quamdiu mortaliter uiuit. medii constituuntur inter mortales miseros et inmortales beatos, beatitudinem habentes cum inmortalibus beatis; mortalitatem cum mortalibus miseris? Profecto enim, si beati sunt, inuident nemini nam quid miserius inuidentia? et ideo mortalibus miseris, quantum possunt, ad consequendam beatitudinem consulunt, ut etiam inmortales ualeant esse post mortem et angelis inmortalibus beatisque coniungi. CAPUT necesse est, quaerendus est medius, qui non solum homo. uerum etiam deus sit, ut homines ex mortali miseria ad beatam inmortalitatem huius medii beata mortalitas interueniendo perducat; quem neque non fieri mortalem oportebat. neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi diuinitate, sed carnis infirmitate suscepta; non autem permansit in ipsa carne mortalis, quam resuscitauit
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibꝰ separat. Uñ frustͣ isti conabun o
habeant cum dĩis ⁊ bĩtudinem scilie. ⁊ ĩmortalita¬
tem. nchil aut̃ horum cum hominbꝰ ⁊ miseris ⁊
mortalibꝰ quomꝰ ñ potus remoti sunt ab hominibꝰ
Ansq coniuncti. qͣm int̾ utrosq medii constituti:
T ane enim medii eẽnt. si hrent ⁊ ipsi duo quedam
sia nõ cum binis alt̾utroꝵ. s cum singłis utroꝵꝙ
communia. sic homo mediũ quiddã ẽ. s int̾ peccora
& angłos. ⁊ qr peccus ẽ ammal urationale atq mor¬
tale. angłs aut̃ am̃al rationale ⁊ u̾nortale. medius
homo ȩẽt inferior angłis. suꝑior peccoribꝰ hñs cum
panribꝰ mortalitatem. rationem cum angłis. am̃al
rationale ⁊ mortale. Ita gͦ cum querimꝰ mediũ ĩt̾
bõs ĩmortales. miserosq mortales. ħ inuenire debe¬
mus. qd̾ aut mortale sit beatum. aut ĩmortale sit
sit. magna ẽ int̾ homines quęstio. Quidã enim con¬
ditionẽ suam humilius inspexcer̃. negauer̃q hoĩem

Expanded text:
ab hominibus separat. Unde frustra isti conabuntur habeant cum diis, et beatitudinem scilicet et immortalitatem, nihil autem horum cum hominibus et miseris et mortalibus; quomodo non potius remoti sunt ab hominibus, diisque conjuncti, quam inter utrosque medii constituti? Tunc enim medii essent, si haberent et ipsi duo quaedam sua, non cum binis alterutrorum, sed cum singulis utrorumque communia: sicut homo medium quiddam est, sed inter pecora et Angelos; ut, quia pecus est animal irrationale atque mortale, angelus autem rationale et immortale, medius homo esset, inferior Angelis, superior pecoribus, habens cum pecoribus mortalitatem, rationem cum Angelis, animal rationale mortale. Ita ergo cum quaerimus medium inter beatos immortales miserosque mortales, hoc invenire debemus, quod aut mortale sit beatum, aut immortale sit sit, magna est inter homines quaestio. Quidam enim condicionem suam humilius inspexerunt negaueruntque hominem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tͥa dixẽ eos hre nob̾cum. qd gen̾e aĩalia. qd mñte
rõnalia. q̃ amõ passiua sunt. cum diis aut̃ unũ
Quis non uideat relicta mediȩtate qͣntum inclinentit
⁊ depͥmant᷑ ininfima : S plane ⁊̃ ibi medii post̾
animalia. ⁊ ñ solent isti dõs nͥ rõnalem m̃tẽ phibi
in summa. neqin infima depͥmat᷑. Ipsa ẽ aut illa
demoniĩ misera ęt̾nitas. uł et̾na miseria. Iui en
ait amõ passiua. ętiã misera dixiss. nͥ eoꝵ cultual¬

Expanded text:
m tria dixit eos habere nobiscum, quod genere animalia, quod mente rationalia, quod animo passiua sunt; cum dis autem unum,Quis non uideat relicta medietate quantum inclinentur et deprimantur ad infima? Sed plane etiam ibi medii possunt ita animalia\', et non solent isti deos nisi rationales mente perhibere. in summa, neque in infima deprimatur. Ipsa est autem illa daemonum misera aeternitas uel aeterna miseria. Qui enim ait animo passiua\', etiam \'misera\' dixisset, nisi eorum cult
Abbreviated transcription (Latin):
lentia mansit in sũmis. mundandis lib̾andisq nob̾.
uere diuinum p̃beat adutorium. Qui ꝓfecto incõ¬
taminabił ds̃. absit ut contaminatione timeret ex
homine quo indutus ẽ. aut ex hominibꝰ int̾ quos hõ
conu̾satus ẽ. Non enim parua sunt hȩc int̾im duo
que salubrit̾ sua incarnatione monstraũ. nec carne
posse contaminari ueram diuinitate. nec ido putan¬
dos demones nob̾ cẽ meliores. quia nõ hñt carnem.
Hic ẽ sic̃ eũ scã scͥptura p̃dicat. mediator di ⁊ hominũ
homo xp̃s iħs. De cuiꝰ ⁊ diuinitate qua patri ẽ eq̃l
aut ili fallacesq mediatores demones. qui eum ꝑ
sps inmundiciam miseri ac maligni muiltis effactibꝰ
cdareant. ꝑ coporalium tam̃ locoꝵ int̾ualla ⁊ ꝑ aerioꝵ
coerp et leuitatẽ. a ꝓuectu animoꝵ nos auocare atq aũ¬
tete anoliuntur. nꝰ uiã p̃bent ad dm̃ s ne uia tencit᷑

Expanded text:
lentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis lentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis uere diuinum praebeat adiutorium. Qui profecto incontaminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conuersatus est. Non enim parua sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstrauit, nec carne posse contaminari ueram diuinitatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum sancta scriptura praedicat, mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus. de cuius et diuinitate, qua patri est autem illi fallacesque mediatores daemones, qui cum per spiritus immunditiam miseri ac maligni multis effectibus clareant, per corporalium tamen locorum intervalla et per aeriorum corporum levitatem a provectu animorum nos avocare atque avertere moliunt
Abbreviated transcription (Latin):
contaminat lucem. Miror aut̃ płimum. tan e
bͣ uita corporalium contractationũ fac̃ẽ m̃tionem.
Se isło plotini ubi ait fugendum ẽ gͥ ad carissimã
Aut fuga simile dõ fieri: Si gͦ quanto similior. tãto
fit quisꝙ ꝓpinquior. nulla ẽ ab illo alia longinquitaᷤᷤ
qͣm eiꝰ dissumlitudo. In corporali u̾o illo ȩt̾no. ⁊ incõ¬
mutabili. tanto ẽ amã hominis dissimilior. qͣnto reꝵ
aorporalium mutabiliumq cupidior hoc ut sanet᷑.
qm̃ inmetali puritati quȩ in summno ẽ ea quȩ ĩ himo
sunt mortalia ⁊ inmunda conuenire ñ possunt. opꝰ
e quidẽ mediatore. ñ tm̃ tali qui corpꝰ quidẽ hãt ĩ¬
mortale ꝓpinquũ suminis animũ aut̃ morbidum
similes infimis. quo morbo nob̾ iniideat potiꝰ ne sa¬
namur. qͣm adiuuet ut sanemur. s tali qui nob̾ in¬
fiis ex corꝑis mortalitate coaptatus. ĩ mortał sp̃s
iusticia ꝑ qͣm ñ locoꝵ distantia s similitudinis excel¬

Expanded text:
Christus. Miror autem plurimum tam doctos beata uita, corporalium contrectationum facere mentionem. Ubi est illud Plotini, ubi ait: Fugiendum est igitur ad carissimam aut fuga? Similem Deo fieri.\' Si ergo deo quanto similior, tanto fit quisque propinquior, nulla est ab illo alia longinquitas quam eius dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium mutabiliumque cupidior. Hoc ut sanetur, quoniam inmortali puritati, quae in summo est, ea quae in imo sunt mortalia et inmunda conuenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali, qui corpus quidem habeat inmortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis quo morbo nobis inuideat potius ne sanemur, quam adiuuet ut sanemur; sed tali, qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus inmortali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excel
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pares hominibꝰ. sicum amõ misero corpꝰ saltẽ
mortale cum eis hr̃e meruissent. si tam̃ ad qͥrerent
aliquid pietatis. ut ab exumnis uł in morte reqͥesc̾e̾nt.
Uc̃ uͦ ñ solum feliciores hominibꝰ ñ sunt am̃o misero.
s etiam miseriores sunt ꝑpetuo corporis uinculo.
Non enĩ aliqua pietatis ⁊ sapientiȩ disciplina ꝓfi¬
cientes. intelligi uoluit e&x demonibꝰ fieri dõs. cum
hominum demones ẽẽ.⁊ ex hominibꝰ fieri lares si
meritiboni sunt. lemures si mali. seu laruas. ina¬
nes aut̃ dõs dici. si incertum ẽ bonoꝵ eos seu maloꝵ
ẽȩ meritoꝵ. In qua opinione quantã uoraginem
aꝑiant sectandis ꝑditis moribꝰ quis nõ uideat. si uł
paululum attendat. qnõ quide qͣmlibet neqͣm ho¬
mines fuerint. uł laruas se fieri dum opinantur
uł inanes dõs. tanto peiores fiunt. qͣnto sunt ino¬
cendi cupidiores. ut ȩtiã quibdam sacͥficiis tãqͣm

Expanded text:
autem pares hominibus, si cum animo misero corpus saltem autem pares hominibus, si cum animo misero corpus saltem mortale cum eis habere meruissent; si tamen adquirerent aliquid pietatis, ut ab aerumnis uel in morte requiescerent. Nunc uero non solum feliciores hominibus non sunt animo misero, sed etiam miseriores sunt perpetuo corporis uinculo. Non enim aliqua pietatis et sapientiae disciplina proficientes intellegi uoluit ex daemonibus fieri deos, hominum daemones esse, et ex hominibus fieri Lares, si boni meriti sunt; Lemures, si mali, seu Larvas: Manes autem deos dici, si incertum est bonorum eos, seu malorum esse meritorum. In qua opinione, quantam voraginem aperiant sectandis perditis moribus, quis non videat, si vel paululum attendat? Quandoquidem quamlibet nequam fuerint homines, vel Larvas se fieri dum opinantur, vel dum Manes deos; tanto pejores fiunt, quanto sunt nocendi cupidiores: ut etiam quibusdam sacrificiis tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
did̾unt. possunt quidem dice̾ de am̃o ⁊ corpore. alt̾m
nob̾ cum diis alt̾um cum hominibꝰ cõmune ẽ. sic̃ sed
dixi tanqͣm inꝑu̾sũ ligati atq suspensi. seruiĩ corpꝰ
parte inferiore exaltati. suꝑiore deiecti. Uñ ⁊̃ si quiᷤᷤ
morte sic amaliũ t̾restriũ anũ eoꝵ soluunt᷑ a corpr̃e.
nec sic existimandum ẽ eoꝵ corpus tãqͣm honoratoꝵ
ęt̾num ueiculũ. s et̾num uinculũ dampnatoꝵ. Plo¬
timis certȩ memoriȩ nr̃e uicinis temporibꝰ. platonẽ
cȩt̾is excellentius intellexisse laudatur. his cum de
talia illis uincla faciebat. Ita ħ ipsum qd̾ mortales
sunt homines corpore. ad miscđiam dĩ patͥs ꝑtin̾e ar¬
bitratꝰ ẽ. ne semꝑ huius uitȩ miseria ten̾ent᷑. Hac
miscdia indigna uidicata ẽ iniquitas demonũ. quȩ
in amĩ passiui miseria. ñ mortale sic̃ homines. s et̾nũ
corpꝰ accep̃. Essent quippe fleliciores hoĩbꝰ. si mortale
cum eis hab̾ent corpꝰ. ⁊ cum diis animũ beatũ. Essent

Expanded text:
ore: alterum nobis cum dis, alterum cum hominibus commune est; sed, sicut dixi, tamquam in peruersum ligati adque suspensi, seruum corpus parte inferiore exaltati, superiore deiecti. Unde etiamsi quimorte, sicut animalium terrestrium, animi eorum soluuntur a corpore: nec sic existimandum est eorum corpus tamquam honoratorum aeternum uehiculum, sed aeternum uinculum damnatotinus certe nostrae memoriae uicinis temporibus Platonem ceteris excellentius intellexisse laudatur. Is cum de htalia illis uincla faciebat.\' Ita hoc ipsum, quod mortales sunt homines corpore, ad misericordiam Dei patris pertinere arbitratus est, ne semper huius uitae miseria tenerentur. Hac misericordia indigna iudicata est iniquitas daemonum, quae in animi passiui miseria non mortale sicut homines, sed aeternum corpus accepit. Essent quippe feliciores hominibus, si mortale cum eis haberent corpus et cum dis animum beatum. Essent
Abbreviated transcription (Latin):
rentia separent᷑. Qui aut̃ medii sunt cõmunẽ hñdo
inmortalitatẽ cum suꝑioribꝰ. miseriam cum inferi¬
oub̾. qm̃ merito malitiȩ miseri sunt. bĩtudinẽ qͣm
non hñt inuidẽ nob̃ possunt. potius qͣm p̾b̾e. Uñ
nieħꝰ hñt amici demonum quod nob̾ dignũ afferãt.
eiur cos tanq̃m aduttores cołe debeamꝰ. quos potuis
N ꝰ eceptores uitare debemus. Quos aut bonos ⁊
ido non solum inmortales uer ⁊ bos doꝵ nomine
sass. in aeficiĩs ppt̾ uitam bãm post morte adipis¬
cinaan colendos putant. qͣlescumq illi sunit ⁊ quo¬
bibest Ascabol digni sint. non eas uielle ꝑtale religi¬
participatione bi suit adiuuante ipso ii sognti libio

Expanded text:
rentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo rentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo inmortalitatem cum superioribus, miseriam cum inferioribus, quoniam merito malitiae miseri sunt, beatitudinem, quam non habent, inuidere nobis possunt potius quam praebere. Unde nihil habent amici daemonum quod nobis dignum adferant, quur eos tamquam adiutores colere debeamus, quos potius ut deceptores uitare debemus. Quos autem bonos et ideo non solum inmortales, uerum etiam bepter uitam beatam post mortem adipiscendam colendos putant, qualescumque illi sint et quolibet uocabulo digni sint, non eos uelle per tale religiparticipatione beati sunt, adiuuante ipso in sequenti libro
Abbreviated transcription (Latin):
dominus iħs xp̃s ꝑ quem omĩa ⁊ nos ꝑ ipsum. Non
multum gͦ de nomine disceptandum ẽ. cũ res ip̃a ita
clareat. ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud
uͦ quod nos ex eoꝵ inmortalium bõꝵ numero missos
eẽ angłos dicimus qui dĩ uoluntatẽ hominibꝰ annũ¬
ciarent. illis aut̃ non placet quia ħ minist̾ium nõ
ꝑ illos quas dõs appellant id ẽ inmortales ⁊ bõs. s ꝑ
demones fieri credunt quos inmortales tantũ nõ etiã
bõs aioent dicere. aut c̾te ita inmortales ⁊ bõs ut
tam̃ demones bonos nõdũ sublimit̾ collocatos. ⁊ ab
humana contrectatione se motos. qͣmuis nominis
contiou̾sia uideat᷑. tam̃ ita detestabile ẽ nom̃ demo¬
num. ut hoc modis om̃ibꝰ a scĩs angłis nos remou̾e
debeamus. Hẽ gͦ ita lib̃ iste claudatur. ut sciamus
umortales ⁊ bõs quodlibet uocent᷑. qui tam̃ facti et
ereati sunt. medios non eẽ ad inmortalem bĩtudinẽ
ꝑ ducendis mortalibꝰ miseris. a quibꝰ utraq diffe¬

Expanded text:
Christus, per quem omnia et nos per ipsum. Non multum ergo de nomine disceptandum est, cum res ipsa ita clareat, ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud uero, quod nos ex eorum inmortalium beatorum numero missos esse angelos dicimus, qui Dei uoluntatem hominibus adnuntiarent, illis autem non placet, quia hoc ministerium non per illos, quos deos appellant, id est inmortales et beatos, sed per daemones fieri credunt, quos inmortales tantum, non etiam beatos audent dicere, aut certe ita inmortales et beatos, ut tamen daemones bonos, non deos sublimiter conlocatos et ab humana contrectatione semotos, quamuis nominis controuersia uideatur, tamen ita detestabile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus a sanctis angelis nos remouere debeamus. Nunc ergo ita liber iste claudatur, ut sciamus inmortales et beatos, quodlibet uocentur, qui tamen facti et creati sunt, medios non esse ad inmortalem beatitudinem perducendis mortalibus miseris, a quibus utraque diffe
Abbreviated transcription (Latin):
riorem animał partẽ idest corpꝰ cum suꝑioribꝰ. suꝑiorẽ
uers id est animum cum inferioribꝰ habeant. ⁊ cum
aiis cel estibꝰ in parte seriuiente conuncti. cum hõibꝰ
seriune̾ sic ȩtiam salustiꝰ ait. am̃i imꝑio. corpris
fermitis magis utimur. Ad uinax̃ aut illȩ alt̾m nob̾

Expanded text:
riorem animalis partem, id est corpus, cum superioribus, superiorem riorem animalis partem, id est corpus, cum superioribus, superiorem uero, id est animum, cum inferioribus habeant, et cum dis caelestibus in parte seruiente coniuncti, cum hominibseruum est, sicut etiam Sallustius ait: \'Animi imperio, corporis seruitio magis utimur.\' Adiun
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ homõnes ⁊ dõs. ꝑ quos ad dõꝵ amicitias homineᷤᷤ
ambulant. qui ħ cum hominibꝰ hñt det̾iꝰ qd̾ ẽ in am̃ã¬
animante det̾iꝰ id ẽ corpus : cum enĩ am̃ans idest
animal ex aĩa constet ⁊ corpore. quoꝵ duoꝵ am̃a
ẽ utiq corpore melior.⁊ si uiciosa ⁊ infirma melior c̾tȩ
corpre etiam sanissimo atq firmissimo. qm̃ natura
eius excellentior nec labe uitiorum post ponit᷑ corpori.
sicut aurum etiã sordidum argento seu plumbo licet
purissimo cariꝰ estimatur. isti mediatores dõꝵ ⁊ hoĩuĩ
ꝑ quos int̾positos diuinis humana iuingunt᷑. cum
diis hñt corpus ȩt̾num. uiciosum aut̃ cum hominibꝰ
animũ. quasi religio qua uolunt diis homines ꝑ
demones uingi incorporȩ sit ñ in am̃o constituta.
Que nã tandem istos mediatores falsos atq fallaces qͣsi
capite deorsum nequitia uł pena suspendit. ut infe¬

Expanded text:
inter homines et deos, per quos ad deorum amicitias homines inter homines et deos, per quos ad deorum amicitias homines ambiant, qui hoc cum hominibus habent deterius, quod est in animananimante deterius, id est corpus? Cum enim animans, id est animal, ex anima constet et corpore, quorum duorum anima est utique corpore melior, etsi uitiosa et infirma, melior certe corpore etiam sanissimo adque firmissimo, quoniam natura eius excellentior nec labe uitiorum postponitur corpori, sicut aurum etiam sordidum argento seu plumbo, licet purissimo, carius aestimatur: ista mediatores deorum et hominum, per quos interpositos diuinis humana iunguntur, cum dis habent corpus aeternum, uitiosum autem cum hominibus animum: quasi religio, qua uolunt dis homines per daemones iungi, in corpore sit, non in animo constituta. Quaenam tandem istos mediatores falsos adque fallaces quasi capite deorsum nequitia uel poena suspendit, ut infe
Abbreviated transcription (Latin):
oñs bonos bosq credi uoluit ab eorum passionibꝰ. atq
ut ipsȩ ait turbelis omĩmͦ separauit. sola illos corpoꝵ
et̾nitate conungens. am̃o aut̃ non diis s hominibꝰ
similes. demones aꝑtissime inculcans. ⁊ ħ ñ sapientiȩ
bono. cuiꝰ i homines possunt ẽẽ participes. s ꝑturba¬
tione passionum quȩ stultis małq dñat᷑. a sapien¬
tibꝰ uero ⁊ bonis ita regitur. ut malinit eam nõ hre
qͣm uincere. Nam si non corpoꝵ s am̃oꝵ et̾nitate¬
c̃diis ħre demoneᷤᷤ uellet ĩtelligi ñ utiq hoĩes ab hꝰ rei ꝯsortio
seꝑaret. qͥa ⁊ horñbꝰ et̾nos ẽẽ animos ꝓculdubio sic̃ pla¬
tonicus sentit. Idõ cum ħ genus animantiũ descb̾et.
ĩ mortalibꝰ am̃is. moribundis membris dix̃ eẽ hoĩes.
Ac ꝑhoc si ꝓpte̾a cõmunẽ cum diis ęt̾nitatẽ ñ hñt hoĩe ᷤᷤ.
quia corpore sunt mortales. ꝓpt̾ea gͦ demones hñt.

Expanded text:
omnes bonos beatosque credi uoluit, ab eonim passionibus adque, omnes bonos beatosque credi uoluit, ab eonim passionibus adque, ut ait ipse, turbelis omni modo separauit, sola illos corporum aeternitate coniungens. animo autem non dis, sed hominibus similes daemones apertissime inculcans; et hoc non sapientiae bono, cuius et homines possunt esse participes, sed perturbatione passionum, quae stultis malisque dominatur, a sapientibus uero et bonis ita regitur, ut malint eam non habere quam uincere. Nam si non corporum, sed anii, non utique homines ab hujus rei consortio separaret: quia et hominibus aeternos esse animos, procul dubio, sicut Platonicus, sentit. Ideo cum hoc genus animantium describeret, immortalibus animis, moribundis membris dixit esse homines. Ac per hoc si propterea communem cum diis aeternitatem non habent homines, quia corpore sunt mortales: propterea ergo daemones habent,
Abbreviated transcription (Latin):
morte. querula uita.t̾ras incolunt. Cum hinc tam
multa dic̾e̾t quȩ płimos homines ꝑtinent. nũquo
ȩtiam illud tacuit quod nouerat ȩẽ paucoꝵ. uͥ as
tarda sapientia: Quod si p̾t̾ misisset. nullomͦ raħ
genis humanum descͥptionis hiuus tam intens
ligentia t̾minass. Cum uͦ dõꝵ excellentiã cõmas
ipsam bĩtudinem quo uolunt homines ꝑ sapiensa
ꝑuenire. in eis affirmauit excellere. Pro iñ si asꝰ
demones bonos uellet intelligi. aliquid ȩciams
ipsoꝵ descͥptione pon̾et. uñ uł cum diis alial
bĩtudinis partẽ. uł cum hominibꝰ qualẽcũꝙ sal¬
entiam putarentur hr̃e cõmunẽ. Nunc uͦ nuillall
bonum eorum cõmemorauit. quo boni disceritł
amalis. quamitis ⁊ eorum malitiȩ lib̃̾ius exp̃s
peꝑcerit non tam ne ipsos.qͣm ne cultores eoꝵ apud
quas loquebatur offend̾et. Significauit tam̃ pruden¬
tibus quid de illis sentire deb̾ent. qnõquide dos quos

Expanded text:
morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic tam morte, querula uita terras incolunt.\' Cum hic tam multa diceret, quae ad plurimos homines pertinent, numquid etiam illud tacuit, quod nouerat esse paucorum, ubi ait \'tarda sapientia\'? Quod si praetermisisset, nullo modo recte genus humanum descriptionis huius tam intenta diligentia terminasset. Cum uero deorum excellentiam commendaret, ipsam beatitudinem, quo uolunt homines per sapientiam peruenire, in eis adfirmauit excellere. Proinde si aliquos daemones bonos uellet intellegi, aliquid etiam in ipsorum descriptione poneret, unde uel cum dis aliquam beatitudinis partem, uel cum hominibus qualemcumque sapientiam putarentur habere communem. Nunc uero nullum bonum eorum commemorauit, quo boni discernuntur a malis. Quamuis et eorum malitiae liberius exprimendae pepercerit, non tam ne ipsos, quam ne cultores eorum, aput quos loquebatur, offenderet: significauit tamen prudentibus, quid de illis sentire deberent, quando quidem deos, quos