comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiam & hanc patriã uid̃at cũ dicebat.
Disciplina tua correxit me in finẽ. dis¬
ciplina namq dei in finẽ corrigit. quia
plene ꝙ ꝑfecte hominẽ reformans ꝑ ur
tutẽ ad beatitudinẽ ꝑduc̃. Hanc uiã &
hãc patriã tunc ⁊ uid̾at cũ dicebat:.¬
derauit nãq qđ ꝑ bonitatẽ uenit᷑ ad
beatitudinẽ. atq ideo bonitatẽ doceri se
petiit. qi ꝑ hanc ad illã ꝑting̾e̾ ꝯcupi¬
uit. S quia rursũ uidit qd̃ ad bonita¬
cẽ obtinendã disciplina necessaria eẽt:
adiunx̃ ⁊ dix̃. Disciplinã doce me. Paratꝰ
enĩ erat discipluiã seruare: ⁊ ñ solum
ad illã seruandã spontaneũ se obtulit:
s ut illã qͦ acciꝑe mereret᷑ supplicauit.
lostremo quia uidit neminẽ posse serua
re. disciplinã boni oꝑis qui ñ ht̃ scĩam
uere discretionis: hanc qͦ sibi dari qͣsi qd̃¬
lam fundam̃tũ & pͥncipiũ scẽ conu̾sati¬
onis postulauit. Donitatẽ inqͥt & dis. ⁊.s.¬

Expanded text:
viam et hanc patriam viderat cum dicebat: « Disciplina tua correxit me in finem . » Disciplina namque Dei in finem corrigit, quia plene et perfecte hominem reformans, per virtutem ad beatitudinem perducit. Hanc viam et hanc patriam tunc etiam viderat cum dicebat:deravit namque quod per bonitatem venitur ad beatitudinem, atque ideo bonitatem doceri se petit, quia per hanc ad illam pertingere concupivit. Sed quia rursum vidit quod ad bonitatem obtinendam disciplina necessaria esset; adjunxit et dixit: « Disciplinam doce me. » Paratus enim erat disciplinam servare, et non solum ad illam servandam spontaneum se obtulit, sed ut illam quoque accipere mereretur, supplicavit. Postremo quia vidit neminem servare posse disciplinam boni operis, qui non habeat scientiam vere discretionis, hanc quoque sibi dari quasi quoddam fundamentum et principium sanctae conversationis postulavit. « Bonitatem, inq
Abbreviated transcription (Latin):
datis mandatis eiꝰ dicentis. Si uis ꝑfectus eẽ
uade ⁊ uende omnia q̃ habes. & ueni se¬
quere me. ⁊ habebis thesaurũ in celo. fecistis
qd̃ p̾cepit. sꝑatis qd̃ ꝓmisit. petite nuinc ab
ipso qd̃ ad id obtinendũ expedit. Nullus iam
carnał affectus a ꝑcipienda gr̃a eiꝰ uos in¬
pedit. reliqͥstis patrẽ & matrẽ. fr̃s ⁊ sorores.
cognatos & affines & p̃cuxistis uos ad cur¬
rendã uiã eiꝰ. Nichil iã amori illius p̃poni¬
tis illũ solũ q̃ritis. ꝓ qͦ lucͥficando omnia
huiꝰ mundi blandim̃ta qͣsi absintiũ ama¬
ra.iomnẽ głam atq decorẽ qͣsi stercora re¬
putatis. Intrate uã eiꝰ & currite ad ipsũ.
tanto cicius requiẽ habebitis qͣnto citius ꝑ
uenietis. Nia ad ipsũ st̃: scĩa. disciplina.
bonitas. ꝑ scĩam: itur ad disciplinã. ꝑ disci¬
plinã: itur ad bonitatẽ. ꝑbonitatẽ: itur
ad beatitudinẽ. Hoc ẽ ꝓpt̾ qd̃ uob̾cũ loqui
cepimꝰ. ut qͣntũ dñs dederit de hac uia qua

Expanded text:
centis: « Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . » Fecistis quod praecepit, speratis quod promisit, petite nunc ab ipso quod ad id obtinendum expedit. Nullus jam carnalis affectus a percipienda gratia ejus vos impedit, reliquistis patrem et matrem, fratres et sorores, cognatos et affines, et praecinxistis vos ad currendam viam ejus. Nihil jam amori illius praeponitis, illum solum quaeritis pro quo lucrificando omnia hujus mundi blandimenta quasi absinthium amara, et omnem gloriam atque decorem quasi stercora reputatis. Intrate viam ejus, et currite ad ipsum, tanto citius requiem habebitis, quanto citius ad eum pervenietis. Via ad ipsum sunt scientia, disciplina, bonitas; per scientiam itur ad disciplinam, per disciplinam itur ad bonitatem, per bonitatem itur ad beatitudinem. Hoc est propter quod vobiscum loqui coepimus, ut quantum Dominus dederi
Abbreviated transcription (Latin):
uersi estis. M ad ipsu¬
qui fec̃ uo
tota m̃tis intentione ac uoto redire dis¬
ponitis:oportet uos nunc ipsam iuam
discere. ꝑ qͣm possitis ad illum quẽ qͣritis
ꝑuenire. Ipse ẽ enĩ uera ac sempiterni
uita extra quẽ sic̃ nemo felicit̾ uiuere
potest. ita qͥcũq in ipso & cũ ipso uunt
beatus ẽ. Si gͥ dm̃ qͣritis ĩmo quia dm̃qu¬
ritis ueram ꝓfecto ac ꝑpetuam beatitu¬
dinẽ hr̃e desideratis. ad beatitudinẽ aũ
nemo uenire potest. nͥ ꝑ uirtutẽ. Et
uirtus ñ alio mͦ ueracit̾ app̃hendit᷑ mos
disciplina uirtutis non negligent̾ cails¬
diat᷑. Usus enĩ discipline ad uirtutem
animum dirigit. uirtus aũ ad beattal¬
dinẽ ꝑducit. Ac ꝑ hoc exerciciũ disciplius

Expanded text:
ersi estis, et ad ipsuqui fecit vos tota mentis intentione ac voto redire disponitis, oportet vos nunc ipsam viam discere per quam possitis ad illum quem quaeritis pervenire. Ipse est enim vera et sempiterna vita, extra quem sicut nemo vivere potest, ita quicunque in ipso et cum ipso vivit, beatus est. Si igitur Deum quaeritis imo quia quaeritis veram profecto ac perpetuam beatitudinem habere desideratis. Ad beatitudinem autem nemo venire potest nisi per virtutem, et virtus non alio modo veraciter apprehenditur, nisi disciplina virtutis non negligenter custodiatur. Usus enim disciplinae ad virtutem animum dirigit, virtus autem ad beatitudinem perducit. Ac per hoc exercitium disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
ad loq̃ndũ. ⁊ tardꝰ ad iram. Et uidete qͣm
conuenient̾ pꝰqm multiloqͥũ ꝓhibuit etiã
de cauenda ira p̃ceptũ subiunx̃ dicens.
Tardꝰ ad loquendũ ⁊ tardꝰ ad iram. ut patent̾
ostendet qr qui linguã suã a multiloquio
ñ uult ꝯpesc̾e ñ pot̾it diu animũ suum
a furore iracundie illesũ custodire. Multi¬
loquiũ enĩ ꝯtentiones gen̾at. ꝯtentiones
uͦ ad uirgia ⁊ maledicta linguã excitãt.
maledicta autẽ ad iracũdiã ⁊ qd̃ adhuc
Et iacobꝰ apłs om̃e genꝰ bestiarũ doma¬
ri posse asserit. linguã pestẽ eẽ indoma¬
bilẽ q̃ uniu̾sã rotã natiuitatis nr̃e in¬
flãmat. ⁊ ob hoc ꝑfectũ eẽ uirũ qͥ in

Expanded text:
ad iram . Et videte quam convenienter postquam multiloquium prohibuit, etiam de cavenda ira praeceptum subjunxit, dicens: tardus ad loquendum, et tardus ad iram, ut patenter ostenderet quod qui linguam suam a multiloquio non vult compescere, non poterit diu animum suum a furore iracundiae illaesum custodire. Multiloquium enim contentiones generat; contentiones vero ad jurgia et maledicta linguam excitant; maledicta autem ad iracundiam et quod adhEt Jacobus apostolus omne genus bestiarum domari posse asserit: Linguam, pestem esse indomabilem, quae universam rotam nativitatis nostrae inflammat, et ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ̃ oriant᷑: dubiũ ñ ẽ. Qm̃ nͥ cor pꝰ intͥn¬
secꝰ ꝑ elationẽ intumesce̾t: neqͣquam
linguaꝰ custodia humilitatis sue in ꝯtu¬
meliã u̾boꝵ se relaxaret. Sed dũ suꝑbe
p̃aliis sapientes iuderi uolumꝰeru¬
bescimꝰ. uł nr̃am ignorantiã ab aliis
argui. uł alioꝵ sap̾iam. qͣsi ad urãm
dep̃ssionẽ approbari. Sicq ñ nunꝗͣ ꝯtra ꝯ¬

Expanded text:
 intrinsecus per elationem intumesceret, nequaquam lingua foris a custodia humilitatis suae in contumeliam verborum se relaxaret. Sed dum superbe prae aliis sapientes videri volumus, erubescimus vel nostram ignorantiam ab aliis argui, vel aliorum sapientiam quasi ad nostram depressionem approbari. Sicque nonnunquam contra c
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam sotietatis irretiant. Solet giã
queri. utrũ celi luminaria ista con¬
spicua corꝑa sint. an habent rectores
quosdam sp̃s suos. Et si habent: utr̾
ab eis ⁊̃ uitaliter inspirent᷑. sic̃ ani¬
mant᷑ carnes ꝑ animas animalium
scͥpt᷑arũ oportuniora loca posse occur¬
rere. ubi nob̾ de hac re scłm sce̾ auc¬
toritatis regłas. ⁊ si ñ ostende̾ certum
aliqͥd: tñ credere licebit. Nũc autem
seruata sẽꝑ mod̾atione pie gͣuitatis
nichil credere de re obscura temẽ de
pꝰea. qͣmius libris scĩs siue testam̃ti ue¬
teris. siue noui. nullomͦ eẽ possit ad¬
uersũ. tñ ꝓpter amorẽ nr̃i erroris
oderimꝰ. Nc̃ ad librũ oꝑis nr̃i. iam ter¬
t dixit d̃. Educant aquȩ¬
reptilia animarũ uiuarũ.
firmam̃tũ celi. Et factum est sic.

Expanded text:
quodam societatis inretiant. Solet etiam quodam societatis inretiant. Solet etiam quaeri, utrum caeli luminaria ista conspicua corpora sola sint an habeant rectores quosdam spiritus suos, et, si habent, utrum ab eis etiam uitaliter inspirentur, sicut animantur carnes per animas animalium, scripturarum oportuniora loca posse occurrere, ubi nobis de hac re secundum sanctae auctoritatis regulas etsi non ostendere certum aliquid, tamen credere licebit. nunc autem seruata semper moderatione piae grauitatis nihil credere de re obscura temere de, quamuis libris sanctis sine testamenti ueteris siue noui nullo modo esse possit aduersum, tamen propter amorem nostri erroris oderimus. nunc ad librum operis nostri iam tert dixit dreptilia animarum vivarum, oeli. Et factum est sic.
Abbreviated transcription (Latin):
culas dr̃ẽt. Qd̃ si huic historie qr de no¬
stris ꝓfert᷑ nolunt credere: nũqͥd ꝙ na¬
turã rerũ delere possunt: Cũ gͦ se mini¬
me falli dicant si horã conceptionis in¬
uenerint: saltẽ sic̃ homines ñ dedio¬
uent᷑ conceptũ considerare geminoꝵ:
deoq fatendũ ẽ qñ ab istis uera dñr.
instinctu qͦdam occultissimo dici. quẽ
nescientes humane m̃tes patiuntur.
scũ ad decipiendos homines fit: sp̃u¬
um seductoꝵ oꝑatio ẽ. Quib quedam
uera de tẽꝑalib reb nosse uera ꝓmit¬
iuget᷑. partĩ exꝑientia callidiore ꝓpter
magnam longitudinẽ uite. partim
scis angłis qd̾ ipsi ab oĩpotente deo
discunt. ⁊̃ iussu eiꝰ sibi reuelantibꝰ qui
merita humana occultissime iusti
uelut diuinando p̃dicunt. Qua ꝓpter
bono xp̃iano. siue mathematici. siue
quilibet impie diuinantiũ. maxime
dicentes uera cauendi sunt: ne consor¬
tio demonioꝵ animã deceptã. pacto

Expanded text:
culas diceret. quodsi huic historiae, quia de noculas diceret. quodsi huic historiae, quia de nostris profertur, nolunt credere, numquid et naturam rerum delere possunt? cum ergo se minime falli dicant, si horam conceptionis inuenerint, saltem sicut homines non dedignentur conceptum considerare geminorum. Ideoque fatendum est, quando ab istis uera dicuntur, instinctu quodam occultissimo dici, quem nescientes humanae mentes patiuntur. quod cum ad decipiendos homines fit, spirituum seductorum operatio est: quibus quaedam uera de temporalibus rebus nosse permituigent, partim experientia callidiore propter tam magnam longitudinem uitae, partim sanctis angelis, quod ipsi ab omnipotente deo discunt, etiam iussu eius sibi reuelantibus, qui merita humana occultissimae iustiuelut diuinando praedicunt. quapropter bono christiano siue mathematici siue quilibet inpie diuinantium, maxime dicentes uera, cauendi sunt, ne consortio daemoniorum animam deceptam pacto
Abbreviated transcription (Latin):
rõnẽ: In quib tñ ⁊̃ ipsi de geminis
conuintur. quoꝵ diu̾se uiuentium.
diu̾se feliciũ. uł infeliciũ. diu̾seq
morientiũ. easdẽ plerũq constella
tiones accipiunt. Quia ⁊ si int̾fuit
aliqͥd cũ de ut̾o funderent᷑: in non¬
nullis tñ tantũ int̾est. qnͣtũ ab istiᷤᷤ
ꝯp̃hendi. computatione ñ possit.
Manus seq̃ntis iacob: dũ nascerent᷑
inuenta ẽ pedẽ fr̃is p̃cedentis tenaͣ
ss adeo sic nati sunt. qiͣ unꝰ infans in
iuplũ ꝓlixior nasci uideret᷑. Hoꝵ certe
stellationes qͣs appellant. nullomodo
iispares eẽ potuert̾. Quid gͦ uaniꝰ. qͣm
ut illas ꝯstellationes intuens mathema¬
ticus ad eundẽ horoscopũ. ad eandẽ lunã.
it̾et unũ eoꝵ a matre dilectũ. alterũ
ñ dilectũ: Si enĩ aliud dr̃et: falsũ ꝓfe¬
cto dr̃et. Si autẽ hoc dr̾et: uerũ qͥdẽ.
s ñ scđłm suoꝵ libroꝵ ineptas canciun¬

Expanded text:
rationem? in quibus tamen etiam ipsi de geminis rationem? in quibus tamen etiam ipsi de geminis conuincuntur, quorum diuerse uiuentium, diuerse felicium uel infelicium diuerseque morientium easdem plerumque coetsi interfuit aliquid cum de utero funderentur, in nonnullis tamen tantum interest, quantum ab istis comprehendi computatione non possit. Manus sequentis Jacob, dum nascerentur, inventa est pedem fratris praecedentis tenens; usque adeo sic nati sunt quasi unus infans in duplum prolixior nasci videretur . Horum certe constellationes, quas appellant, nullo modo dispares esse potuerunt. Quid ergo vanius, quam ut illas constellationes intuens mathematicus, ad eumdem horoscopum, ad eamdem lunam, diceret unum eorum a matre dilectum, alterum non dilectum? Si enim aliud diceret, falsum profecto diceret; si autem hoc diceret, uerum quidem, sed non secundum suorum librorum ineptas cantiun
Abbreviated transcription (Latin):
dum: p̃sentia illiꝰ illustratur.
De fatis  aũ qualesubet eoꝵ angu¬
stias. ⁊ qiͣ de mathesi docum̃torum
om̃ino a nr̃e fidei sanitate respuamꝰ
Talib enĩ disputationib ⁊̃ orandi cau¬
sas nob̾ auferre conant᷑: ⁊mpia ꝑu̾¬
sitate in malis factis que rectissime
rep̃hendunt᷑: ingert̃ ad causandum
potiꝰ dm̃ auctorem siderũ: qmͣ homi¬
nẽ celerũ. Sed qd̾ anime nr̃e ñ sint
nat᷑a corꝑib nec quidẽ cȩlestib sub¬
dite audiant & philosophos suos.
ad ea q̃ ipsi tractant potentiora sunt.
uł hinic aliqñ cognoscant. Cũ multa
corꝑa diu̾soꝵ generũ. uł animantiũ
uł herbarũ. ⁊ arbustoꝵ. uno simul
puncto cẽꝑis seminent᷑. unoqͦ pun¬
cto tẽꝑis innumabilit̾ młta nascant᷑
ñ tm̃ diuersis s ⁊̃ hisdẽ t̾rarũ locis tan¬
ꝑdant sidera. si ista considerẽt. Quid
aũ insulsius & hebetius. qͣm cũ isti
reb conuincunt᷑. dr̃e ad solos homines
subitiendos fatalẽ stellarũ ꝑtinere

Expanded text:
dum praesentia illius inlustratur. De fatis autem qualeslibet eorum argutias et quasi de mathesi documentorum omnino a nostrae fidei sanitate respuamus; talibus enim disputationibus etiam orandi causas nobis auferre conantur et inpia peruersitate in malis factis, quae rectissime reprehenduntur, ingerunt accusandum potius deum auctorem siderum quam hominem scelerum. sed quod animae nostrae non sint natura corporibus ne quidem caelestibus subditae, auad ea quae ipsi tractant potentiora sunt, vel hinc aliquando cognoscant, quia cum multa corpora diversorum generum, vel animantium, vel herbarum et arbus unoque puncto temporis innumerabiliter multa nascantur, non tantum diuersis, sed etiam isdem terrarum locis tancut dicitur, perdant sidera, si ista considerent. Quid autem insulsius et hebetius quam, cum istis rebus conuincuntur, dicere ad solos homines sibi subiciendos fatalem stellarum pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ex eo qd̾ ampliꝰ ht̃ accepisse uoca¬
bulũ. Ideo aũ caloris pͥuatione cum
corpus nimie frigescit obtundi sen¬
sũ. qr motus pigrescit qͥ ex calore ĩ est
corꝑi: dũ ignis aerẽ. ⁊ aer humida.
et humor terrena ꝙͦ afficit. subtilio¬
rib scilicet crassiora penetntibꝰ. Qnͣto
aũ qͥdq subtiliꝰ ẽ in nat᷑a corꝑali: tan¬
to est uiciniꝰ nat᷑e sꝑũali. qͣmiuis longe
distante genere. qͣnquidẽ iłłd̾ corpꝰ ẽ
illud nonẽ. Fc ꝑ hoc qmͣ sentire ñ ẽ
corꝑis. s anime ꝑ corpꝰ: licet acute dis¬
serat᷑ scãm diu̾sitatẽ corꝑeoꝵ elem̃toꝵ
sensus eẽ corporis distribitos anĩa
tñ cui sentiendi uis in est cũ corꝑea
ñ sit: ꝑ subtiliꝰ corpꝰ agitat iugorem
sentiendi. Inchoat itaqͥ motũ i oitꝰ
sensib a subtilitate ignis. s ñ in
om̃ib ad idẽ ꝑuenit. In uisu enim

Expanded text:
eorum ex eo, quod amplius habet, accepisse uocaeorum ex eo, quod amplius habet, accepisse uocabulum; ideo autem caloris priuatione, cum corpus nimie frigescit, obtundi sensum, quia motus pigrescit, qui ex calore inest corpori, dum ignis aerem et aer humida et humor terrena quaeque adficit, subtilioribus scilicet crassiora penetrantibus. Quanto autem quidque subtilius est in natura corporali, tanto est uicinius naturae spiritali quamuis longe distante genere, quandoquidem illud corpus est, illud non est. Ac per hoc, quoniam sentire non est corporis, sed animae per corpus, licet acute disseratur secundum diuersitatem corporeorum elementorum sensus esse corporis distributos, anima tamen, cui sentiendi uis inest, cum corporea non sit, per subtilius corpus agitat uigorem sentiendi. inchoat itaque motum in omnibus sensibus a subtilitate ignis, sed non in omnibus ad idem peruenit. in uisu enim
Abbreviated transcription (Latin):
diq sensũ: nat̾e humide attͥbuunt:
& olfactũ qͥdẽ istis exalationib humi¬
dis quib crassat᷑ hoc spatiũ inqͦ aues
uolitant. gustatũ u̾o istis fluxibꝰ ⁊ cor¬
pulentis humorib Nlam quecũq in
ore sapunt. ipsus oris humori cõmis¬
cent᷑ ut sapiant. ⁊̃ si arida cũ acciꝑent᷑.
fuisse uideant᷑. Ignis tnͣ omna pene¬
trat: ut motum in eis fiat. Nlam et
humor pͥuatione caloris ꝯgelascit. et
cũ possint frigescere cet̾a elem̃ta igniᷤ
frigesce̾ ñ potest. faciliꝰ qͥppe extingui¬
tur ut ignis non sit: qͣm frigidus
maneat. aut sit alicuiꝰ frigidi ꝯtactu
tepidior Tactus aũ qͥ ẽ qͥntꝰ in sensibꝰ:
t̾reno elem̃to magis congruit:
Proinde ꝑ totũ corpis animantis qd̾
maxime ex t̾ra ẽ. queq tacta sentiũt᷑.
Dñt ⁊̃ nec uideri sine posse aliqͥd: nec
tangi sine t̾ra. Nc ꝑ hoc elem̃ta om¬
nia in omnib inesse. s unũqd̃q

Expanded text:
dique sensum naturae humidae adtribuunt: dique sensum naturae humidae adtribuunt: et olfactum quidem istis exhalationibus humidis, quibus crassatur hoc spatium, in quo aues uolitant, gustatum uero istis fluxibilibus et corpulentis humoribus. nam quaecumque in ore sapiunt, ipsius oris humori commiscentur, ut sapiant, etiamsi arida cum acciperentur fuisse uideantur. ignis tamen omnia penetrat, ut motum in eis faciat. nam et humor priuatione caloris congelascit et, cum possint feruescere elementa cetera, ignis frigescere non potest; facilius quippe extinguitur, ut ignis non sit, quam frigidus manet aut fit alicuius frigidi contactu tepidior. tactus autem, qui est quintus in sensibus, terreno elemento magis congruit; proinde per totum corpus animantis, quod maxime ex terra est, quaeque tacta sentiuntur. dicunt etiam nec uideri sine igne posse aliquid nec tangi sine terra, ac per hoc elementa omnia in omnibus inesse, sed unumquodque
Abbreviated transcription (Latin):
dũ addere & mare. Ner itaq uł ad celũ
ꝑtin̾ẽ intelligit᷑. si q̃ sunt in eiꝰ suꝑiorib
partibꝰ tnͣqͥllissima ⁊ pacatissima spa¬
tia. uł ad t̾ram ꝓpter hunc turbulen¬
tũ ⁊ caliginosũ locũ qui humida ex¬
alatione pinguescit. qͣuis ⁊ ipse sepiꝰ
gli nomine nuncupet᷑. Ae ꝑ hoc non
siͥtũ ẽ ꝓducãt aquȩ reptilia animar̾
uiuarũ. ⁊ ꝓducat aer uolatilia uolan¬
tia suꝑ t̾ram: s utrũq hoc animan¬
tium genus ex aquis ꝓductũ eẽ narrat᷑
Quicqͥd gͦ aquarũ siue labilit̾ undosũ
it fluidũ ẽ siue uaporalit̾ cenuatum.
atq suspensũ. ut ilłd̃ reptilib animarᷤ
iliuarũ. hoc uolatilib appareat distͥ¬
butũ. utrũq tñ humide nat᷑e deputat᷑.
deoq sunt ⁊̃ qͥ subtilissima ꝯsid̾atione
qͥnq istos manifestissimos corꝑis sen¬
sus scd̃m .iiiiͬ. usitata elem̃ta ita distin¬
guant: ut ocłos ad igne̾ aures ad aerẽ.
dicant ꝑtinere. Olfaciendi aũ. gustan¬

Expanded text:
er itaque uel ad caelum pertinere intellegitur, si qua sunt in eius superioribus partibus tranquillissima et pacatissima spatia, uel ad terram propter hunc turbulentum et caliginosum locum, qui humida exhalatione pinguescit, quamuis et ipse saepius caeli nomine nuncupetur. ac per hoc non scriptum est: producant aquae reptilia animarum uiuarum, et producat aer uolatilia uolantia super terram, sed utrumque hoc animantium genus ex aquis productum esse narratur. quidquid ergo aquarum siue labiliter undosum et fluidum est siue uaporaliter tenuatum atque suspensum, ut illud reptilibus animarum uiuarum, hoc uolatilibus adpareat distributum, utrumque tamen humidae naturae deputetur. Ideoque sunt etiam, qui subtilissima consideratione quinque istos manifestissimos corporis sensus secundum quattuor usitata elementa ita distinguant, ut oculos ad ignem. aures ad aerem dicant pertinere. olfaciendi autem gustan
Abbreviated transcription (Latin):
de conu̾sione elem̃toꝵ ⁊̃ int̾ ipsos qͥb
otiosa cura subtilissime ꝑscrutati sunt
ñ parua q̃stio ẽ. Alii enĩ dñt omnia
in omnia posse mutari atq coniti.
alii u̾o eẽ aliqͥd omnino ꝓpͥum singlis
ꝑhibent elem̃tis. qd̃ in alt̾ius eleit
qͣlitatẽ nullomͦ uertat᷑. Unde fortasb
suo loco si dñs uoluerit diligentius
disputabimꝰ. nc̃ autẽ qd̃ ad p̾sentem
sermonẽ attinet ħ cõmemoranda
gistimaui. ut intelligamꝰ seruatũ
ẽ ordinẽ rerũ qͦ pͥus oportuit aqͣrum
ammalia. qm t̾rarũ nat᷑a narrare c̾ata.
ec ullomodo arbitnͣdũ ẽ p̃t̾missũ eẽ in
hac scͥpt᷑a ullũ mundi huiꝰ elem̃tũ. cũ
.iiiͦͬͦ. notissimis eum constare ꝑsuasum
sit: quia uidet᷑ hic cȩlũ ⁊ aqͣm. ⁊ t̾ram ꝯ¬
memorare: de aere aũ tacere. Consue¬
tudo qͥppe nr̃arũ scͥpt᷑arũ ẽ: aut celi ⁊

Expanded text:
de conuersione elementorum etiam inter ipsos, qui de conuersione elementorum etiam inter ipsos, qui haec otiosa cura subtilissime perscrutati sunt, non parva quaestio est. Alii enim dicunt omnia in omnia posse mutari, atque converti: alii vero esse aliquid omnino proprium singulis perhibent elementis, quod in alterius elementi qualitatem nullo modo vertatur. Unde fortassis suo loco, si Dominus voluerit, diligentius disputabimus: nunc autem quod ad praesentem sermonem attinet, haec commemoranda existimavi, ut intelligamus servatum esse ordinem rerum quo prius oportuit aquarum animalia quam terrarum narrari creata. 5. Nec ullo modo arbitrandum est praetermissum esse in hac Scriptura ullum mundi hujus elementum, cum quatuor notissimis eum constare persuasum sit, quia videtur hic coelum, et aqua, et terra commemorari, de aere autem taceri. Consuetudo q
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ibi scrib̾r repositos extenuatis uideli¬
cet ex alationib qm sic ereptos ut eis supꝑ¬
oris celi nat᷑a loco suo cederet. Oportebat
itaq ut in creandis habitatoribꝰ infe¬
rioris huiꝰ mundi partis q̃ sepe terre
nomine tota cõmemnorat᷑: pͥꝰ ꝓduce̾nt᷑
ex aqͥs animalia. p̾ea u̾o de t̾ra qd̃ ita
sit deri aqͣ simił. ut eiꝰ exalationibꝰ pi¬
uentũ ⁊ nubila ꝯtrahat: ⁊ possit uola
auiũ sustinere. Quappt̾ ⁊̃ si uerũ dix̃
quidã scłariũ poetarũ nubes excedit oli¬
q mubib obumbret᷑. nec turbet᷑ uenti
nec sustentare alites possit. nec ipsosqͥ
forte ascenderint homines crassioris
aure spͣu alere sic̃ in isto aere consue¬
uert̃. ⁊ cñ ⁊ ipse aer est unde aqͥs uicini
qͣlitate diffundit᷑. ⁊ ꝓpt̾ea ipse qͦ in hu¬
midam nat᷑am conu̾sus diliuii tẽpe
credit᷑. Neq enĩ arbitnͣdũ ẽ aliqͥd de
spaciis siderei cȩli usurpasse. cũ om̃s ÷
altissimos montes aqͣ tnͣscenderit. Qm

Expanded text:
sicut ibi scribitur, repositos , extenuatis videlicet exhalationibus, quam sic erectos, ut eis superioris coeli natura loco suo cederet. 3. Oportebat itaque ut in creandis habitatoribus inferioris hujus mundi partis, quae saepe terrae nomine tota commemoratur, prius producerentur ex aquis animalia, postea vero de terra: quod ita sit aeri aqua similis, ut ejus exuentum et nubila contrahat, et possit uolatus auium sustinere. quapropter etiamsi uerum dixit quidam saecularium poetarum: nubes excedit Olyque nebulis obumbretur nec turbetur uento nec sustentare alites possit nec ipsos, qui forte ascenderint homines, crassioris aurae spiritu alere, sicut in isto aere consuerunt, tamen et ipse aer est, unde aquis uicina qualitate diffunditur, et propterea ipse quoque in humidam naturam conuersus diluuii tempore creditur. neque enim arbitrandum est aliquid de spatiis siderei caeli usurpasse, cum omnes etiam altissimos montes aqua transcenderat. Quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
pennatũ scđm genꝰ. Et uidit ds qr
bona sunt. ⁊ bñdit̃ ea ds̃. dicens.
Crescite ⁊ multiplicamini. ⁊ reple¬
te aquas in mari. & uolatilia mul¬
tiplicent᷑ suꝑ tr̾am. ꝙ facta ẽ uesꝑa
⁊ factũ ẽ mane dies qͥntus. Nunc̃
in inferiore parte mundi ea quȩ
sp̃u uite inouent᷑ fiunt. ⁊ pͥmum
aquarũ qd aeris qualitati ꝓximum
elementum ẽ. quia hiuc cȩlo in qͦs
luminaria ita uicinus ẽ aer ut et
ipse cęli nomen acceꝑit. Sed nescio
utrum etiam firmam̃tũ possit uo¬
cari. Dnͣr autẽ cȩli pluraliter. in una
Neademq re quȩ dr unum celum:
Nam cũ in hoc libro singłari numero
dicat᷑ celum: quod diuidit int̾ aquas
que supͣ. ⁊ eas quȩ infra sunt: in illo
tam̃ psalmo. ⁊ aquȩ inquit que suꝑ
celos sunt laudent nom̃ dñi. W celoᷤᷤ
celoꝵ si bene intelligamꝰ sidereos aeri
orũ. canqͣm suꝑiores inferioꝵ & hos
in eodẽ psalmo accipimꝰ ubi dictũ ẽ
laudate eũ cȩli celoꝵ: satis apparet hẽ

Expanded text:
atum secundum genus. et uidit deus, quia bona sunt. et benedixit ea deus dicens: crescite et multiplicamini et inplete aquas in mari, et uolatilia multiplicentur superterram. et facta est uespera, et factum est mane dies quintus. nunc in inferiore parte mundi ea, quae spiritu uitae mouentur, fiunt, et primum aquarum, quod aeris qualitati proximum elementum est, quia huic caelo, in quo sunt luminaria, ita uicinus est aer, ut et ipse caeli nomen acceperit; sed nescio, utrum etiam firmamentum possit uocari. dicuntur autem caeli pluraliter in una eademque re, quae dicitur unum caelum. nam cum in hoc libro singulari numero dicatur caelum, quod diuidit inter aquas; quae supra, et eas, quae infra sunt, in illo tamen psalmo, et aquae, inquit, quae super caelos sunt, laudent nomen domini. et caelos caelorum si bene intellegimorum, tanquam superiores inferiorum, et hos in eodem psalmo accipimus, ubi dictum est, Laudate eum, coeli coelorum . Satis apparet hunc
Abbreviated transcription (Latin):
oelos qͦndam ꝑisse diluiuo in qͣdam
earũ quȩ canonice appellant᷑ epła
legimus. Neq enĩ humida illa nat᷑a
que ita concreuerat: ut cubitis qͥnde¬
cum altissimorũ montiũ tnͣscendẽt
u̾tices: potuit ad sid̾a ꝑuenire.S
quia huiꝰ aeris humidioris in quo
aues uolitant uł tota uł ꝓpe tota
spatia compleuerat: ꝑisle qͥ fuerãt
cȩlos in illa epła scribit᷑. Qd̃ nescio
quẽ admodũ possit intelligi: nͥ in
aqͣrũ nat᷑am pinguioris huiꝰ aeris
qͣlitate conu̾sa. Alioqͥn ñ ꝑiert̃ isti¬

Expanded text:
coelos quondam periisse diluvio in quadam earum quae canonicae appellantur, Epistola legimus . Neque enim humida illa natura, quae ita concreverat, ut cubitis quindecim altissimorum montium transcenderet vertices , potuit ad sidera pervenire. Sed quia hujus aeris humidioris, in quo aues uolant, uel tota uel prope tota spatia conpleuerat, perisse, qui fuerant, caelos in illa epistula scribitur. quod nescio quemadmodum possit intellegi nisi in aquarum naturam pinguioris huius aeris qualitate conuersa; alioquin non perie
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ genitrix uirgo in maculata. gau¬
de quȩ gaudium ab angelo suscepisti.
gaude quȩ geniusti ȩterni luminis
nupta te laudat omnis factura ge¬
nitricem lucis sig ꝓ nobis q̃s ꝑpetua

Expanded text:
Dei genitrix Virgo immaculata; Gaude, quae gaudium ab Angelo suscepisti, Gaude, quae genuisti aeterni luminis nupta; Te laudat omnis factura Genitricem lucis; Sis pro nobis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
fugit enim impiius. nemine ꝑsequẽ¬
te. tamen nequid apastore etiam o¬
ui morbide nł mouture medicaminis
de negatũ sit. docens illum petas ul¬
tro carcerẽ penitentie obruas. cate¬
nis iuscera anime tue gemitu ieui¬
niisq discrutiens. scõrum petas au¬
xilium iaceas sub pedib cli̾corum
ut nõ tͥ ꝑ cor impenitens thesani¬
zes itam in die ire iusti uidicii dei:
qui reddet singłis scdm̃ fc̃a sna. Nec

Expanded text:
 fugit enim impius , nemine persequen fugit enim impius , nemine persequentem; tamen ne quid a pastore ovi morbidae, vel moriturae medicaminis denegatum sit, do consilium. Petas ultro carcerem poenitentiae, obstringas catenis viscera, animam tuam gemitibus jejuniisque crucies; sanctorum petas auxilium, jaceas sub pedibus electorum; ut non tibi cor impoenitens thesaurizet iram in die irae et justi judicii Dei, qui reddet
Abbreviated transcription (Latin):
ingressa es. cognomen penitentie us¬
tit̾ here tanqͣm naufragus tabule spe¬
rans te ꝑ ipam posse de profundo cͥminũ
liberari. In here penitentie usq ad exit̃
uite nͨ tĩbi p̃sumas ab humana die ue¬
niam posse dari quia decipit te quicũq
hoc tͥ polliceri uoluit. Que enĩ propͥe
in dño peccasti ab ip̃o solo quere reme¬
dium. De te aũt quid dicam fili ser¬
pentis. minister dẏaboli. Uiolator tẽ¬
pli dei. qui in uno scelere duo cͥmia
perpetrasti. ⁊ adult̾ium utiq ⁊ sacrile¬
giũ sacrilegiũ. Plane uͥ uas xp̃o o
blatũ dũo dedicatum dementi teme¬
ritate pollusti. Balchasar ille rex¬
rłm fuerant sublata apatre eius bi
bere cũ siuis amicis ⁊ concubinis u¬
surpauit. ip̃a nocte angłi manu ꝑcus¬
sus crudeli morte punitꝰ est. quid de
de arbitraris ꝑdite pariter. ⁊ peritu¬
re quia uas rationabile consecratũ
umdicaret. licet ⁊ de te dura consci¬
entia sceleris agat ꝑ diu̾sa p̾cipitem

Expanded text:
ingressa es agonem poenitentititer inhaere tanquam in naufragiis tabulae, sperans per ipsam te de profundo criminum liberari. Inhaere poenitentiae usque ad extremum vitae, nec tibi praesumas ab humana die veniam dari; quia decipit te qui hoc tibi polliceri voluerit. Quae enim proprie in Dominum peccasti, ab ipso solo te t. De te autem quid dicam, filio serpentis, ministro diaboli, violatore templi Dei: qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium utique et sacrilegium? Sacrilegium plane, ubi vas Christo oblatum, Domino dedicatum, dementi temeritate polluisti. Balthasar rex ille Pe fuerant a patre ejus ablata, bibere cum suis amicis et concubinis usurpavit; ipsa nocte angeli manu percussus crudeli morte punitus est : quid de te arbitraris, perdite pariter et perditor, qui vas rationabile consecratum vindicaret. 40. Et licet te ipsa conscientia sceleris agat per diversa praecipitem
Abbreviated transcription (Latin):
ei condigna mors. ac pena cogitari. Dicit
aliquis. Melius est nubere quam uri.
Noc dictum. ad non pollicitam pertinz
immortali cõiũcta est uiro etiam si uo¬
luit nubere cõmuni lege comibii ad¬
ult̾ium perpetrat ancilla mortis efficit᷑
Si hoc ita ẽ. quid de ea dicendũ est que¬
⁊ occulte furtiua turpitudine constru¬
te iterũ redeo q̃ obliuionẽ tantorũ pas¬
sa es bonoꝵ ⁊ receptaculũ tantorũ fac¬
minioso nõ ueniebat in mẽtẽ habitꝰ
uilis processus adeccl̃iam inter iurgi¬
neͦs choros : Quo mͦ occło̾s tuos non
perstringebat lux iugiliarũ aures tu¬
as non penetrabant ẏmnorũ spũaliũ
cantꝰ mentẽ tuã nõ uentulabar lectõ¬
nũ celestiũ uirtus hoc ĩmaxime cla

Expanded text:
ei condigna mors aut poena cogitari. Dicet ei condigna mors aut poena cogitari. Dicet aliquis: Melius est nubere quam uri . Hoc dictum ad non pollicitam pertinetimmortali juncta est viro. Et jam si voluerit nubere communi lege conjugii, adulterium perpetrat, ancilla mortis efficitur. Si hoc ita est, quid de illa dicendum est quae occulta et furtiva turpitudine constute iterum redeo, quae oblivionem tantorum passa bonorum, receptaculum tantorum malminioso non veniebat in mentem habitus virginalis, processus in Ecclesiam inter virgineos choros? Quomodo oculos tuos non perstringebat lux vigiliarum: aures tuas non penetrabat hymnorum spiritalium cantus: mentem tuam non ventilabat lectionum coelestium virtus; hinc vel maxime a
Abbreviated transcription (Latin):
processisti. Non es memorata qualis
ad te die illo facta est allocutõ. Andi
filia in tuere uirgo. auantꝰ ad sponsi
uare te oportet fidem quã sub tantis
testib posliceris. Semꝑ cogita cui uir¬
ginitatem tuã sposponderis. Faciluis
te oportet sanguinẽ cũ spũ fũdere.
quam perdere castitatem. His tunc
in illo die consecratõnis tue dictis
⁊ multis aliis suꝑ castitate p̃coniis
Sacro uelamine tecta es. ubi om̃is
populus dotem tũa subscribens nõ
actramento s spũ pariter clamauit
amen. Unncor lacrimis eñ. hec recoi¬
dor. compungor stumulis. cũ hec hu¬
niana exempla considero. Nam si in¬
ter decem testes confectis sponsali¬
Is nuptiis consũmatis quib femia¬
nirgo uiro coniũcta mortali non sine
poriculo pepetrat adiltoerũ. ꝙr
ubi int̾ innumerabiles testes ecłie corã
angłis ⁊ ex̾citib celi facta copula spũa¬
lis peradult̾ium soluit᷑. Nescio an possit

Expanded text:
processeras. Non es memorata qualis processeras. Non es memorata qualis ad te die illo facta est allocutio: Aspice, filia, intuere, virgo, et vare te oportuit fidem, quam sub tantis testibus pollicita es, semper cogitare cui virginitatem spoponderis. Facilius te oportuit sanguinem cum spiritu fundere, quam perdere castitatem tuam. His tunc in illo die consecrationis tuae dictis, et multis super castitate tua praeconiis, sacro velamine tecta es; ubi omnis populus dotem tuam subscribens, non atramento, sed spiritu, pariter clamavit, Amen. Vincor lacrymis, cum haec recordor: compungor stimulis, cum haec humana exempla considero. Nam si inter decem testes confectis sponsaliis, nuptiis consummatis, quaevis femina viro conjuncta mortali, non sine magno periculo perpetrat adulterium; quid quod inter innumerabiles testes Ecclesiae, coram angelis et exercitibus coeli facta copula spiritalis per adulterium solvitur? Nescio an possit
Abbreviated transcription (Latin):
gladio tui sceleris grauit̾ satia¬
sti. Et si fuisses communi forte
defuncta deflessent te modicũ
propt̾ desideriũ parentes. s exul¬
tassent gnauit̾ quia inimacula¬
tam p̃miserant uirginẽ hostiã
uuam dño. propitiat̾cem iudeli¬
cet suorũ delictor̃. At nũc plan¬
gunt mortuã ⁊ non moituã. ui¬
uam ⁊ non uiuam mortuã utiq
głia uirginitatis uiuam dedeto¬
re turpitudinis. Ingratus est pa
maledicit mater suo utero ex quo
in hanc lucem felicit̾ processisti. Nec ta¬
men modum sui doloris repperiunt nͥ
solatium. qr nec te pat̾ conpulit. nͨ mat̾
coegit. ut uirginitatem piofitereris:
pondus in die iudicii crescere. quia nõ
seruasti qd ultro pepercisti. Quib spi¬
ris te serpens ille nequissimus obli¬
gauit quib te uenenis infecit ille qͥ
euã decepit. ut tanta te cecitate ꝑcute¬
ret. tantam in de animi tui feci̾t obli¬
dici dñice resurrectõnis. in quo diui¬
celestis. quasi regi regina nuptura

Expanded text:
gladio tui sceleris graviter sauciagladio tui sceleris graviter sauciasti. 16. Si fuisses communi sorte defuncta, deflessent te modicum propter desiderium parentes: sed exsultassent granditer, quia immaculatam praemisissent virginem, hostiam vivam Domino, propitiatricem videlicet delictorum. At nunc plangunt mortuam, et non mortuam: am, et non vivam: mortuam utique gloria virginitatis, vivam dedecore turpitudinis. Iratus est patmaledicit suo utero mater, in hanc lucem infeliciter processisti. Nec tamen modum sui doloris reperiunt, nisi solatium, quia te nec pater compulit, nec mater coegitpondus judicii crescere; quia non servasti quod ultro promisisti. Quibus te spiris serpens ille nequissimus obligavit? Quibus te venenis infecit ille, qui Evam decepit; ut tanta te caecitate percuteret, tantam animae tuae faceret obliDominicae resurrectionis in quo divicoelestis quasi Regi nuptura
Abbreviated transcription (Latin):
cũ adultero sepe sotiaresris: Esto
aut̃ pudor prohibuerit confiti. Qd
de scd̾a conmtione dices. Quid de
tertia quid de frequẽti conmertio
feditatis: Cessat cessat ĩa molenti¬
e figmentũ. cessat roboris argum̃¬
tum. Ubi totiens menbra illa dica
polluenda prebuisti. Horret hoirz
animꝰ. mens ebescit. cũ ad unũ sce¬
leris ꝑuenit̾. Nam ⁊ medieus ꝙͣ¬
quam fortis sit animo: tamẽ cũ al
tiuis secat uulnus puto exꝑte aliqͣ
sustinebit horror̃e. Heu ꝑdita. iã¬
ne intelligis om̃s uias excusatõis
penitus exclusas iã ne sentis qͣn¬
tum tibi mali in anuna ⁊ incar¬
ne nepharia libido cõtulerit: Nõ
istam confutõnem de te tuus ex¬
pectauerat pat̾. qͥ te sibi singulaiẽ
głiam conputabat. Non hũc luc¬
tum. ⁊ has lacrimas exte sibi nas¬
cituras crediderat mat̾. q̃ ꝑtus sui
genitus per tuã uirginitatẽ spera¬
tii. non sorores. hoc exte dedecꝰ
expectabant. qͦs om̃s quasi uno

Expanded text:
cum adultero saepius sociareris? Esto cum adultero saepius sociareris? Esto autem, pudor prohibuit confiteri; quid de secunda commixtione dicis, quid de tertia, quid de frequenti commercio foeditatis? Cesset, cesset jam violentiae figmentum, cesset ruboris argumentum; ubi toties membra illa dicatvisceribus polluenda praebuisti. Horret, horret animus, mens tabescit, cum ad aditum sceleris pervenitur. Nam et medicus quamvis fortis sit animo, cum altius tamen secat vulnus, puto ex parte aliqua sustinebit horrorem. Heu perdita, jamne intelligis omnes tibi vias excusationis omnimodis clausas? Jamne sentis quantum tibi mali et in carne, et in anima nefaria libido contulerit? Non istam de te confusionem tuus exspectaverat pater, qui te sibi singularem gloriam computabat. Non hunc luctum, et has lacrymas ex te sibi nasci tua crededirat mater, quae partus sui gemitum per tuam virginitatem consolatui, non sorores hoc ex te dedecus exspectabant, quos omnes quasi uno
Abbreviated transcription (Latin):
tas carnis potuit mutilare. aut se¬
pi: nͥ fuerit mens ante corrupta. Rc¬
manebit ergo ĩ crimĩe amma q̃
carnẽ precedit incrimĩe. S dicis
tiam. Respondebit tibi illa foitissi
ma. Susanna. cuiꝰ tu nomen fal¬
lacit᷑ bauilas. Ego int̾ duos p̃rbõs
posita. int̾ duos utiq iudites popu¬
li sola ĩt̾ filuas ꝑadysi constituta
uinci nõ potui. quia nec uolui. Tu
ab uno ĩ eptissimo adolescente ⁊ in
media ciuitate qͦmͦ uim potuisti ꝑ¬
ferre. nͥ quia ultro uiolari uolinsti:
Quis deniq tuas uoces audunt:.
Quis ob luctatõnes sensit: Ut
aut̃ hec omitam. certe post illatã
molentiam de tegere scelus. Si nõ
aliis. uł parentib uł tus sororib
debusti. Esset enĩ excusatõ in feli¬
citatis. eẽt ⁊ conscientie plena pur.¬
gatõ. si hostem pudicitie tue de¬
duxisses in publicum. Sed erubu¬
isti forsitan ne te iuolatam miulti
cognoscerent. Ut quid timnusti. ni
non erat timor. nͥ ut tacendo cͥmen

Expanded text:
tas carnis potuit mutilare, aut saetas carnis potuit mutilare, aut saenisi mens fuerit ante corrupta. Remanebit ergo in crimine anima, quae carnem praecedit in voluptate. Sed dices: sum. Respondebit tibi fortissima illa Susanna, cujus tu nomen fallaciter bajulas: Ego inter duos presbyteros posita, inter duos utique judices populi, sola inter silvas paradisi constituta vinci non potui; quia nec volui. Tu ab uno ineptissimo adolescente, et in media civitate, quomodo vim potuisti perferre, nisi quia ultro vitiari voluisti? Quis denique tuas voces audivit? Quis obluctationes sensit? Ut autem haec omittam, certe post illatam violentiam prodere scelus si non aliis, vel parentibus, vel tuis sororibus debuisti; esset enim excusatio infelicitatis, esset conscientiae plena purgatio, si hostem pudicitiae tuae deduxisses in publicum. Sed erubuisti forsitan, ne te violatam multi cognoscerent. Et quid timuisti ubi non erat timor, nisi ut tacendo crimen
Abbreviated transcription (Latin):
ti: Quis de sp̃s scũs iusitabit. cũ eum
repudiaueris: Quis te acogitatõnib
quoq sordidis longe faciet: Sed uo¬
niamus ad humana. ut illa diuina
si potes. erige frontẽ si uales. aliquẽ
scõium intuere fiducialiter. Nonne
tuam faciem conscientie conmissũ
tanquam plũbum inclinat ⁊ deprimit:
Nonne tenebre ante oclõs tuos. ⁊ ca
ligo uersabitur: Nonne timor ⁊ tre¬
mor animam tuam. menbra quassa
Quid facies coram helya ⁊damele ⁊
tantorũ excercitu ꝓpharũ: Quid fa¬
cles coĩa iohãne: Ꝙd facies coram
maria. tecla ⁊ agne. ⁊ immaculato
choro puritatis: Quid deniq coram
angłis scĩs Nonne spẽdore ⁊ clari¬
tate immacłatorũ quasi fulminib
percussa conbureris: sod dictura es
forsitan. Non potui sustinere qui a
carnem fragilem circũ ferebam. res¬
pondebit tͥ scã tecla cũ sus in mime¬
rabilib sotiis. ⁊ nos eadem carne
amicte fiumus. Non tamẽ plenũ
ꝓpõitum castitatis nr̃e. aut fragili¬

Expanded text:
 Quid te Spiritus sanctus visitabit, cum eum re pudiaveris, qui se a cogitationibus quoque sordidis longe facit? 9. Sed veniamus ad humana, ut per illa divina si potes; erige frontem, si audes: aliquem sanctorum fiducialiter intuere. Nonne tuam faciem conscientia commissi tamquam plumbum inclinat et premit? Nonne tenebrae ante oculos tuos et dira caligo versabitur? Nonne timor et tremor animam tuam et membra quassaQuid facies coram Elia, Daniele, et tantorum exercitu prophetarum? Quid facies coram Joanne? Quid facies coram Maria, Thecla et Agne, et immaculato choro puritatis? Quid denique coram angelis sanctis? Nonne splendore et claritate immaculatorum quasi fulminibus percussa combureris? Coforsitan: Non potui sustinere; quia carnem fragilem circumferebam. Respondebit tibi beata Thecla cum suis innumerabilibus sociis: Et nos eadem carne amictae fuimus, nec tamen plenum propositum castitatis nostrae, aut fragili
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quid agis anima. Quid cogita¬
rõnib estuas : quid nõ irrumpis iu
uocem. mentis tue exponens ardoĩe
ut aliquod solatiũ capias: Hoc pla¬
ne. hoc erit fiͣa remediũ quoddam¬
egritudinis tue. si aꝑto ore concep¬
tum digeras scelus. Nam nulnꝰ
apertum euaporans p̾stat refrigeri¬
um passioni. Andite nũc qui pro¬
pe estis ⁊ qui longe. qui timetis de¬
ui ⁊ eccłiam eus. Gaudeo cũ gau¬
dentis ⁊ tristis sum. cũ lugetis ãc̃¬

Expanded text:
. Quid taces, anima; quid cogitationibus aestuas; quid non erumpis in vocem, et mentis tuae exponis ardorem, ut aliquod solatium capias? Hoc plane, hoc erit quasi remedium aegritudinis tuae, si aperto ore conceptum digeras scelus. Nam et apertum, evaporans praestat refrigerium passionis. Audite me nunc qui prope estis, et qui longe, et qui timetis Dominum, et Ecclesiae ejus gaudio congaudetis, et tristitiae conlugetis
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. Uide gͦ si simplex hoc peccatũ
adultĩ est. an duplex sit. ꝑ illam ne¬
cem que facta est in occłto ⁊ scd̾m õ¬
scientie molem exhibenda est peniten
um deletum est. ⁊ si te iã positam credas pro¬
pe ipãs tenebras ext̾i̾ores ubi fletus ocłoꝵ¬

Expanded text:
cedat. Vide ergo si simplex hoc peccatum cedat. Vide ergo si simplex hoc peccatum adulterii est, an duplex sit pro illa nece quae facta dicitur in occulto: et secundum conscientiae molem exhibenda est poenitenum deletum sit; et si te jam credas prope ipsas positam tenebras exteriores, ubi erit fletus oc
Abbreviated transcription (Latin):
animas tuo hoc scelere sautiasti qũatas
quãta etiam ladia fidelium in qͣnͣtasf.
uam dñi blasphemando: Aꝑuit ĩ nos
gentilitas os suũ. adu̾sus eccli̾am sc̃am
sẏnagoga udeorũ perpetuũ dedecus ex¬
ultabit. Quod si his cun unũ scandali¬
tauit molam circũligari. ⁊ precipitari
debet in mare. quid de te pronũtias ꝑ
cuius scelus omĩs anima sautiata est
⁊ nomen dñi ingentib blasphematũ
est: Nonne quotiens dicitur. ouigi¬
strata. Cupio prodesse. sed sub uenire
non possum. quia totũ capud in doloie
sicut ait ysaias. non est malagina im¬
ponere. infirmitas tua om̃e humane
medicine exclusit auxiliũ. Iterũ ⁊ ꝑ¬
iheremiã dñs ait. Conu̾tere ad me.
Nun quid nõ est resina ingalaad aut
medicus nõ est ibi: Quare nõ ascendit.
canitas filie popłi mei:᷑ Hac utiꝙ.
dicta penitentiam sapuint he sentẽ¬
tie dĩ uocant ad penitentiam pectato
tia. ciue aut equet cͥmĩa aut certe ex¬

Expanded text:
animas tuo scelere sauciasti, quantasanimas tuo scelere sauciasti, quantasQuanta labia etiam fidelium inquinata sunt, viam Domini blasphemando! Aperuit in nos gentilitas os suum: adversus sanctam Ecclesiam Synagoga Judaeorum per tuum dedecus exsultavit. Quod si is qui unum scandalizaverit, mola circumligatus jactari debet in mare ; quid de te pronuntias, per cujus scelus omnis anima sauciata est, et nomen Domini in gentibus blasphematum est? Nonne quoties dicitur: O virgindit. Cupio prodesse, sed subvenire non possum; quia totum caput in dolore,sicut ait Esaias, non est malagma imponere . Infirmitas tua omne humanae medicinae exclusit auxilium. Et it Dominus, dixi: Convertere ad me. Numquid resina non est in Galaad, aut medicus non est ibi? Quare non ascendit sanitas filiae populi mei ? Haec utique dicta poenitentiam sapiunt, hae sententiae Dei vocatia? Quae aut aequet crimina, aut certe ex
Abbreviated transcription (Latin):
dãri nõ inuenit modum. Oblita gͦ
ꝓpoĩtum oblita parentes. oblita
protulisti fructũ confutõnis. fi¬
nem u̾o mortem seuissimam ⁊ in¬
bes qd̃ de nr̃a negligentia conque¬
ta conmuni more non defuit. O¬
blita ergo domũ patͥs tui ut scͥp¬
tum est ad mõasti̾um uirginale
transisti. Inter tot poĩta nõ dico tu¬
tanda ẽẽ debueras si uoluisses sed
etiam aliis tutelam p̾stare potu¬
isses. s frustra hec ⁊ alia sunt ꝓ
iusa. Frustra hẏmnũ uirginitatis
exposui. quo ⁊ gła̾m piopoĩti ⁊
obseruantiam pariter decantares
Seminaui secus uam. semi naui
in spinis. seminaui in petrosa. aut
nes rapuerunt aut malis cogitatõ¬
nib suffocata sunt. aut auertert̃
mino ardore libidinis. Heu me.
Ubi putabam edificare aurũ ar¬
gentum. lapides p̃tiosos inuenta
stipulam in messe. Et quidem si tibiso¬
li damnũ fecisses. erat quidem tristicia
s forsitan tollerabilis. Nũc u̾o qũatas

Expanded text:
derari, non invenit modum. Oblita es derari, non invenit modum. Oblita es propositum, oblita parentes, oblita protulisti fructum confusionis; finem vero mortem saevissimam, et inbes quod de nostra negligentia conqueta, commonitio sancta non defuit. Oblita domum patris tui, ut scriptum est , ad monasterium virginale transisti. Inter tot posita non solum dico tuta esse debueras, si voluisses; sed etiam tutelam aliis praestare potuisses. Sed frustra haec et alia provisa sunt. Frustra hymnum virginitatis exposui; quo et gloriam propositi, et observantiam pariter decantares. Seminavi secus viam, seminavi in spinis, seminavi in petrosa; aut nes rapuerunt: aut malis tuis cogitationibus suffocata sunt, aut aruerunt nimio aestu libidinis. Heu me, quia ubi putabam aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos, inventus  colligit stipulam in messe ! Et quidem si tibi soli damnum fecisses, erat quidem tristitia, sed forsitan tolerabilis. Nunc vero quantas
Abbreviated transcription (Latin):
nupta sollicita ẽ q̃ dñi sunt. Quomͦ
sit sca ⁊̃ corpore ⁊ spũ. Tu aũt incõ¬
tans ita agens ut nec corpore eẽs
scã nec spũ. corpore qͥdem fornicando
spũ aut uirginitatẽ mentiendo. ⁊¬
sub sequi factũ tu aũt ad malum
fama ꝑuenit. Nam cũ ante trien¬
niũ rumor quidam ⁊ susurratio de
te fuisset tu sinceriatem preten¬
debas. iundictam de maledicis tiuis¬
in eccłia publice postulabas. quos
estus ego sustinui. quos pat̾ tuus
pro tua protulit opinione labores
requirentes singlos singlos astrin¬
gentes ut ad auctorem in famie
turpe aliquid dici. Hec hoc uereba
uenires inimicis tius in gaudium
⁊ eos haberes infestos qui pro tua
opinione laborabãt. Multũ te¬
conscientia tua nõ terreret. ⁊ si mu¬
lata uiginitate putares te etiam
mentitur. Furtiuum scelus dedux¬
it in publicum ⁊ inconspectu soł
huius tenebrarũ ur̃arũ oꝑa denuda¬
uit. W quicquid ꝑrecedit sermo.
crudelior cuturrerit cupiens mo¬

Expanded text:
e Domini sunt, quomodo sit sancta corpore et spiritu . Tu autem in contans, ita agens ut nec corpore esses sancta, nec spiritu: corpore quidem, fornicando; spiritu autem, virginitatem mentiendo. subsequi factum, tua autem malum fama praevenit. Nam cum ante triennium rumor quidam et sussurratio de te fuisset, tu sinceritatem praetendebas, et vindictam de maledicis in Ecclesia postulabas publice. Quos aestus ego sustinui! Quos pater tuus pro tua sustinuit opinione labores, requirentes singulos, singulos astringentes; ut ad auctorem infamiae turpe aliquid dici, vel credi. 26. venires inimicis tuis in gaudium, et eos haberes infensos qui pro tua opinione laborabant. Multum conscientia tua non terreret: sed simulata virginitate, putares te etiam mentitur, furtivum scelus deduxit in publicum, et in conspectu solis hujus tenebrarum vestrarum opera denudavit. O quidquid praetendit sermo, crudeliora occurrunt: et cupiens mo
Abbreviated transcription (Latin):
incedebas cũ fidutia ut columba. nũc
lates intenebrosis ut stelio. Que ful¬
gebas ut aurũ propt̾ uirginitatis de¬
corem. nũc iulior fcã es. luto plateaꝵ
ut etiam indignorũ pedib conculceris
Que fueras stella radians in manu dñi
ueluti de alto ruens celo lumen tuũ
extinctum ẽ. conu̾sa es in caribdit᷑. Ue

Expanded text:
incedebas cum fiducia ut columba, nunc incedebas cum fiducia ut columba, nunc lates in tenebris sicut stellio. Quae fulgebas ut aurum propter virginitatis honorem, nunc vilior facta es luto platearum; ut etiam indignorum pedibus conculceris. Quae fueras stella radians in manu Domini, veluti de alto ruens coelo, lumen tuum exstinctum est, et conversa es in carbonem. Quam