comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud nõ sit ultimũ nrtͥmentũ membͦꝵ.
Digerit᷑ .n. sanguis in extremitatibis
uenaꝵ et in quolibet membro ulteriori
digestione. ad ħ quod sit cõueniens nu¬
tͥmento illius membri. Ad hoc quod
cõtra hoc obicitur dicentlũ quod licet
sangius sit humidus et calidus. st̃
tñ in ip̃o potentia omĩa quatuor ele¬
menta licet terrestre et aqueum domi
nentͦ ẜ materiam. Et sic patet quałr
mixta ex quatuor elementis nutͥunt᷑
ex eisdem ex quib sunt. Ad aliud dicẽ¬
dum ꝙ arist̾ in pͥmo de generatione
et corruptione loquit᷑ de ultimo nutͥ
mento membroꝵ et exemplificat de nu¬
trimento carnis. Hec enim est poten¬
tia: caro qnͣta. S nõ est sic de nutͥmẽ¬
to: quod facit sompnũ. Hec enĩ est¬
ad huc intra uenas: et est sanguis cũ
calida euaporatio que a loco digestiõis

Expanded text:
hoc non sit ultimum nutrimentum membrorum, hoc non sit ultimum nutrimentum membrorum, digeritur enim sanguis in extremitatibus venarum in quolibet membro ulteriori digestione ad hoc quod sit conveniens nutrimento illius membri. 2 Ad hoc quod contra obicitur, dicendum quod licet sanguis sit calidus et humidus, sunt tamen in ipso potentia omnia quattuor elementa, licet terrestre et aqueum dominetur secundum materiam, et sic patet, qualiter mixta ex quattuor animalia nutriuntur ex eisdem, ex quibd Aristoteles in primo De generatione et corruptione loquitur de nutrimento ultimo membrorum et exemplificat de nutrimento carnis; hoc enim est potentia caro quanta, sed non est sic de nutrimento quod facit somnum; hoc enim adhuc est intra venas, et est sanguis cum calida evaporatione, quae a loco digestionis
Abbreviated transcription (Latin):
tum ultimũ qd̾ est sanguis. S cõ¬
tra hoc obicitur qd̃ omnia nutͥun¬
tur ex eisdem ex quibz sunt. Sz a¬
nimalia sunt ex quãtuor humori¬
bus qui ꝓporcionant᷑ quatuor ele¬
mentis ergo ultimũ nutͥmentum
sunt quatuor humores. Item quecũ¬
q equalit̾ appetunt᷑ ut nut̾ant. ab
hiis equalit̾ nutritur animal. Cali¬
dum humidũ. frigidũ. sicc̃ equałr
appetuntꝰ ut nut̾ant. gͦ ab eis equa¬
lit̾ debet nut̾ri animal. Prima ꝓbat᷑
ex hoc ꝙ appetitus nalis est nutrimẽ¬
ti. Scd̾a u̾o ꝓbatur ex diffinitione fa¬
mis et sicis: que ponunt᷑ in scdo̾ de aĩa
ubi dicit᷑ ꝙ fames est appetitus calidi
et sicci. et sitis est appetitus frigidi et
humidi. Item in pͥmo de generatione ⁊
corruptione dicitur ꝙ caro nutrit ẜ sb̾
stantiam. Caro aũt nõ est sangnis:
gͦ sanguis non est ultimũ nutrimen¬
ẽẽ causa sompni. Quod uo querit᷑ qͥd
est ultimũ nutrimentũ quod est cau¬
sa sompni. dicendũ ꝙ sanguis licet il¬

Expanded text:
mum quod est sanguis. 2 Sed contra hoc obicitur sic: | Omnia nutriuntur ex eisdem ex quibus sunt; sed animalia sunt ex quattuor humoribus, qui proportionantur elementis; ergo ultimum nutrimentum sunt quattuor humores. 3 Item, quaecumque aequaliter appetuntur ut nutriant , ab his aequaliter nutritur animal; calidum, humidum , frigidum, siccum aequaliter appetuntur ut nutriant ; ergo ab his aequaliter debet nutriri animal. Prima probatur ex hoc quod appetitus naturalis est nutrimenti . Secunda vero probatur ex diffinitione famis et sitis, quae ponuntur in secundo de anima, ubi dicitur quod fames est appetitus calidi et sicci, et sitis appetitus frigidi et humidi. 4 Item, in primo de generatione et corruptione dicitur quod caro nutrit secundum substantiam; caro autem non est sanguis; ergo sanguis non est ultimum nutrimenesse causa somni. 1 Quod vero quaeritur, quid sit ultimum nutrimentum quod est causa somni, dicendum quod sanguis, licet
Abbreviated transcription (Latin):
Torpent ingenia desidiose iuuen-
scena studia effeminatos tenent.
Capillũ frang̾e̾ ⁊ ad muliebres
blandicias uoces extenuare. cor¬
ĩmundissimis se mundiciis ex¬
tollere. nr̃oꝵ adolescentiũ specim̃
est. Molles enerues q nati ĩui¬
cio manent expugnatores alie¬
ne pudicitie negligentes sue.

Expanded text:
Torpent ingenia desidiose iuventuscena studia effeminatos tenent capillum frangere et ad muliebres blanditias voces extenuare, molimmundissimis se munditiis extollere, nostrorum adolescentium specimen est: molles enervesque nati in vitio manent, expugnatores aliene pudicitie, negligentes sue.
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝙ ita mulier fcã est de lat̾e iu¬
ri ⁊̾ h̾ dormientis q̃ ꝑ ip̃m firma fc̃ã
est tanqͣm eiꝰ osse firmata. ille autẽ
pp̃ ip̃am infirmꝰ. qr in locũ coste nõ
costa s caro supposita est. Non habu¬
it hoc pͥma reꝵ cõditio qñ sexta die
dc̃m est. masculũ ⁊ feminã fecit eos
ut femina omĩno sic fieret. S h tm̃¬

Expanded text:
erat, quod ita mulier facta est de latere viri, et hoc dormientis, quae per ipsum firma facta est, tanquam ejus osse firmata, ille autem propter ipsam infirmus, quia in locum costae non costa sed caro suppleta est; non habuit hoc prima rerum conditio, quando sexto die dictum est, Masculum et feminam fecit eos, ut femina omnino sic fieret; sed t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbahilit̾ credit ᷑ sicut illud semen. cui
aduentũ p̾mintiandũ uel annun¬
tiandũ in reꝵ na p̾ter usitatũ ne
solus increm̃tũ dat d̾s. Ac ꝑ ħ eti¬
am illa extasis ad hoc in adam re

Expanded text:
babiliter creditur, sicut illud semen, cui aduentum uel praenuntiandum uel adnuntiandum in rerum natura praeter usitatum naturae olibet solus incrementum dat deus. Ac per hoc etiam illa extasis, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
gelos fieri potuisse. Formare autẽ e
dificare costã ut mulier eẽt nõ nͥ¬
le itaq ministium exhibu̾int ange¬
li deo in illa mulieris formatione
qͥs audeat affirmare: Certissime tñ
dixim supplem̃tũ illud carnis ĩ co¬
ste locũ. ip̃iusq femine corpus et

Expanded text:
gelos fieri. Formare autem vel aedificare costam in mulierem nulle itaque ministerium Deo exhibuerint Angeli in illa mulieris formatione, quis audeat affirmare? Certissime tamen dixerim, supplementum illud carnis in costae locum, ipsiusque feminae corpus et
Abbreviated transcription (Latin):
et tũc ad sp̃ei. fiduciã redi dũ bona
tante benignitatis erubescis: qͣti¬
nus int̾ adu̾sa fident᷑ expectes. ꝙ̃
et post delicta ꝓpitiũ recolis. Sperã¬
da .n. fuerantꝰ suꝑna adiutoria ⁊̃
si nulla bñficia precessissent. Sci¬
endũq qr d̾s hõiem quẽ benig¬
ne cõdidit: miq nõ sꝑnit. Pen¬
sandũ est gͥ quanti est ꝑiculi-
tnͣsacta numera c̾ñe et futura
cella tribulatõnũ desperatõnis
naufragio frangim᷑ q̃ ad portũ
sper uelud ĩmensis funib p̾teritiᷤᷤ
tonis ligamur. Dicat᷑ itaꝙ. Iu¬
dicare corã eo: et expecta eũ. Nã
qͥ semetip̃m coram deo nõ iudicat:
eũ clũ affligit᷑ nõ expectat. Cuiꝰ.ni.
bona p̾cessisse dissimulat adiuto¬
ria subseq̃ posse desꝑat. ⁊ cũ p̾terito¬
rũ obliuiscit᷑. ⁊ subseq̃ntiũ largita¬
te fraudat᷑.

Expanded text:
et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. sandum est igitur quanti est periculi transacta munera cernere, et futura i in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque reJudicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oris ire ꝑieulis subiacet: eũ ꝓspere-
ꝑagit qͦd neqͥter cõcupiscit. Quia
uidel iũdcã suꝑni iudicii ad futu¬
ra eũ supplicia seruando deseruit: cui
hic in malo obuiare cõtempsit. Ne¬
mo gͦ qͥtardius aucdit: credat ꝙ
a suꝑna cura negligit᷑. Sepe etenĩ
nrã desideria qr celeriter nõ funt
exaudiunt᷑: ⁊ ꝙ ĩpleri cõcite peti¬
mus. ex ip̃a melius tarditate ꝓ¬
sperat᷑. Sicut ⁊ semina messiũ
gelu p̾ssa solidãt᷑ ⁊ qͦ ad suꝑficiẽ
tardius exeñt. eo ad frugẽ multi¬
pliciora cõsurgunt. Desideria ita¬
q nr̃a dilatõne extendũt᷑ ut ꝓfi¬
tura sunt cõualescant. Exercitan¬
tur in cercamine ut maiorib cu¬
mulent p̾miis: in tribulatione
labor ꝓtrahitꝰ pugne: ut crescat
nõ cõsiderat: iudicare coram eo ⁊
expecta eũ. Ac si dicẽt. Cũ idcirco
d̾s cõsiderare nõ credit᷑ qr tarde mi¬
seret᷑: intima cogitatõis egredere.
atq illic corã eiꝰ oculis cause tue

Expanded text:
oris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. mo cum tardius exauditur, credat, quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur, et quod impleri concite petimus, ex ipsius melius tarditate prosperagelu pressa solidantur, et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multiplicatiora consurgunt. Desideria itaque justa dilatione extenduntur, ut profituri sunt, convalescant, exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in tribulatione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat siderat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
spreuisse hostem ꝓuocantẽ ut ĩermi
eũ dextra. et suꝑaret et captum di¬
gito uno in castra ĩꝑatoris sui repor¬
taret. Milonem qͦ tͣconiensem egiᷤ¬
se oĩa supͣ qm hõ ualet. Etiam hoc
ꝓdit᷑ ꝙ ictu mide manꝰ taurũ fecit

Expanded text:
spreuisse hostem prouocantem, ut inermi spreuisse hostem prouocantem, ut inermi eum dextera et superaret et captum digito uno in castra imperatoris sui reportaret. Milonem quoque Crotoniensem egisse omnia supra quam homo ualet; etiam hoc proditur quod ictu nudae manus taurum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
iastus cognominabat᷑. Int̾ alias so¬
cratis magna p̾clarum illud est. cꝑ¬
in eodem uultus tenore ⁊ adu̾sis int̾¬
pellantib ꝑstitit. Heraclitus ⁊ dyo¬
genes ciuicus nichꝰ iunqͣm de rigore
animi remiserunt: calcatis q turbi¬
nib fortuitoꝵ adu̾sus omnẽ dolorẽ
et miseriam uniformi durauere ꝓpo¬
sito. Pomponiũ poetã cõsularem in¬
rũ numquã ructasse: habet᷑ int̾ exẽ¬
pla. Antoniã drusi nõ spuisse ꝓ ce¬
lebre. Nõnullos nasci accepimus cõ¬
cretis ossib. eosq neq sudare cõsue¬
pancratii coronam reportauit. cuiꝰ¬
q ossa deprehensa sunt medullam ũ¬
ñe in relatione. Uarro in relatione
pdigiose fortitudinis ãnotauit: t¬
tannũ gladiatorẽ natura sannitẽ
fuisse: qui ex rectis ⁊ tnsuersis ner¬
uis nõ mͣ crate pectoris s ⁊ manibꝰ
cancellatis et brachiis. Oñs ad u̾¬
sarios leni tactu ac pene securis cõ¬
gressionib iucerit. Eius filiũ mi¬
litẽ gnei pompei pari mͦ natũ ita

Expanded text:
lastus cognominabatur. Inter alia Socratis magna praeclarum illud est, in eodem uultus tenore etiam aduersis interpellantibus perstitit. Heraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum aduersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consularem uirum numquam ructuasse habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelebre est. Nonnullos nasci accepimus concretis ossibus, eosque neque sudare consuepancratii coronam reportauit, cuiusque ossa deprehensa sunt medullam ione prodigiosae fortitudinis adnotauit Tritannum gladiatorem natura Samnitem fuisse, qui et rectis et transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus cancellatis et brachiis omnes aduersarios leui tactu ac paene securis congressionibus uicerit. Eius filium, militem Cn. Pompeii, pari modo natum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ieut aũt quatuor sunt ele
guis aerem colera ignẽ. melanco¬
poia nr̃a cõseruant. Sanguis ex e-
thimologia greca uocabulũ sũpsit.
eo ꝙ negetet᷑ ac sustentet᷑ et uiuat.
Coleram greci uocauerũt: eo ꝙ u¬
niꝰ diei spacio t̾minet᷑. Uñ ⁊ colera.
idest fellicula noĩata est. H̾ est fel¬
lis effusio. Greci .n. fel colen dicĩtt.
Melancolia dicta est eo ꝙ sit ex
nigmͣ sangu̾is fece. adiixta ha¬
bundantia fellis. Greci enĩ melã
nigri uocant. fel aũt colen appel-¬
lant. Sanguis latine uocatꝰ ꝙ
sanguis: dulces ⁊ blandi st̾. Nleg¬
ma aũt dixu̾nt: qiͣ fit frigida.
minant. Ex hiis quatuor humo¬
et ex ip̃is ledunt᷑ infirmi. Sum

Expanded text:
icut autem quatuor sunt elemmitatur: sanguis aerem: cholera ignem: melanchoostra. Sanguis ex greca etymologia vocabulum sumpsit, quod vegetetur, et sustentetur, et iuvetur. Choleram greci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur; unde et cholera, id est fellicula nominata est, hlis effusio. Graeci enim fel χολὴν dicunt. Melancholia dicta ec quod sit ex nigri sanguinis faece admixta abundantia fellis. Graeci enim μέλαν nigrum vocant, fel autem χολὴν appellant. Sanguis Latine vocatus quod sanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma autem dixerunt quod sit frigida. ellant. Ex his quattuor humoe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsui cõcauitate celi similitudiem
habeat. fauces a fundendis uocib
nomĩate st̾: uel ꝙ ꝑ eas fam᷑ uoces.
pulmone aer hoc est sp̃c fertur: seu
ꝙ arctis ⁊ angustis meatib sp̃m
uitalem retineant. unde uocis so¬
nos emittant. Qͥ soni uno mͦ so¬
narent: nͥ lingue motꝰ distantias

Expanded text:
sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. pulmone aer, hoc est spiritus fertur, seu quod artis et angustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt: qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias
Abbreviated transcription (Latin):
tes uͥ nec mors metuebat᷑ n ulla
corpis mala ualitudo nͨ aberat qͥc¬
qͣm ꝙ bona uoluntas adipisc̾etur.
nec ĩerat ꝙ carnẽ animũ ne hõis
felicit̾ uiuentis offende̾tur. Amor
erat inꝑturbatus in dm̃: atq int̾
se cõiugum fide et sincera societate
uiuentiũ. Et ex ħ̾ amore grande
gaudiũ: nõ desistente ꝙ amabat᷑
ad fruendũ. Erat deuitatõ tnͣqͥlla
bant cõting̾e: s mori metuebant.

Expanded text:
 ubi nec mors metuebatur nec ulla corporis mala ualetudo, nec aberat quicquam, quod bona uoluntas adipisceretur, nec inerat quod carnem animumue hominis feliciter uiuentis offenderet? Amor erat inperturbatus in Deum adque inter se coniugum fida et sincera societate uiuentium, et ex hoc amore grande gaudium, non desistente quod amabatur ad fruendum. Erat deuitatio tranquilla ndum contingere, sed mori metuebant,
Abbreviated transcription (Latin):
naliũ passionũ ipsas mat̾ias sibi pͥ¬
mitꝰ subtͣhant. quib potest uł occa¬
sio uł recordatõ eaꝵdẽ passionũ egro¬
tanti adhuc aĩe gn̾ari. Ncc̃e est eñi
ut morbo duplici duplex adhibeat᷑ cu
illiciens subtͣhenda est. Et aĩe nichilo-¬
minus ne eã uł cogitatõe cõcipiat
aicentior meditatõ scripturaꝵ ⁊ solli¬
citudo ꝑuigil ac remotõ sollicitudĩs
utilit̾ apponenda est.

Expanded text:
onum ipsas materias sibi primitus subtrahant, quibus potest vel occasio vel recordatio earumdem passionum aegrotanti adhuc animae generari. Necesse est enim ut morbo duplici duplex adhibeatur coilliciens subtrahenda est, et animae nihilominus ne eam vel cogitationem concipiat attentior meditatio scripturarum et sollicitudo pervigil ac remotio solitudinis utiliter apponenda.
Abbreviated transcription (Latin):
autumant. dcãs ꝙ licet spaciis lõ¬
giorib a delo ꝓiecte in orbem tñ cyr¬
ca delũ site sunt. Nam orbem cictõ
greci loquunt᷑. Qͥdam uͥ nõ ꝙ in
trione in meridiem ꝑ milia qͥngẽ¬
ta. ab oriente ĩ occasũ ꝑ milia du¬
centa. Metropolis eaꝵ rodus De¬
los est insula in medio cieladũ
sita. Et dc̃a delos fert᷑: qr pͥus di¬
luuiũ ꝙ ogigi temꝑib nocatur.
cũ orbem multis mensib cõtinua
nox in umbrasset ante om̃s t̾rasiu¬
diis solis illuminata est: sortitaꝙ
festũ dicunt. Ip̃ã est et orrigia: eo ꝙꝑ¬
ibi pͥmum uise sunt cõturnices a¬
nes quas greci ortigias uocant.
In hac insula latona enixa est apol¬
linem ⁊ dyanam. Delos autẽ ⁊ cuu-¬
lum dicitur ẽẽ ĩuentũ. dũ ibi ciui¬
tas cõderet᷑. ex qͦ et urbs et insula ro¬
dus est appellata. In hac urbe solis
colossus fuit ereus: septuaguita cu¬
bitoꝵ altitudine fuerunt ⁊ alii cen¬
tũ nuͣo in eadem insula minores.:¬

Expanded text:
autumant dictas quod, licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in trione in meridiem milia quingenta, ab oriente in occasum milia ducenta. Metropolis earum Rhodos. Delos insula in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras rdiis solis inluminata est; sortitaquefestum dicunt. Ipsa est et Ortygia, eo quod primum ibi visae sunt coturnices aves, quas Graeci ὄρτυγας vocant. In hac insula Latona enixa est Apollinem et Dianam. Delos autem et civilum dicitur esse inventum dum ibi civitas conderetur, ex quo et urbs et insula Rodos est apcolossus fuit aereus septuaginta cubitorum altitudine; fuerunt et alii centum numero in eadem insula colos
Abbreviated transcription (Latin):
na ex cicladib a m̾idie posita. cõ¬
tra egyptũ aqua carpatiũ mare
appellatũ est nocata. ꝓpter celerẽ
fructuũ maturitatẽ. Est .n. inter
egyptũ et rodũ. Ex hac insula di¬
cunt᷑ et capasie naues magne et spa¬
ciose. ¶yth̾ea una est ex cycladi¬
b a ꝑte occidua: nocata ꝙ ibi sit ue
nus orta. Scaria est una de cycla¬
dib q̃ icacio mari nom̃ dedit. Hec ĩ¬
ter sanũ et mychonũ ꝓcurrentibus
saxis inhospitalis est. et nullis sini¬
bus portuosa. Dicit᷑ aũt icaꝵ creten¬
sem ibi naufragio interisse: ⁊ de exi¬
tu hoĩs impositũ nom̃ loco.

Expanded text:
na ex Cycladibus a meridie posita contra Aegyptum; a qua Carpathium mare appellatum est, vocata propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et carpasiae naves, magnae et spatiosae. Cytherea insula una ex Cycladibus a parte occidua sitasit orta. Icaria insula una de Cycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum et Myconum procurrentibus saxis inhospitalis est, et nullis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarum Cretensem ibi naufragio interisse, et de exitu hominis inpositum nomen loco.
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ est aũt ⁊ ad modũ rax¬
turã corpeam et in corꝑeam m̃te cõ¬
sideratã cõꝑtamq mutabilem ĩten¬
tione m̃tis excede̾: atq ĩ cõmutabi¬
lem dei subam ꝑuenire. et illic ex ip̃o¬

Expanded text:
agnum est et admodum raturam corpoream et incorpoream consideratam compertamque mutabilem intentione mentis excedere, atque ad incommutabilem Dei substantiam pervenire, et illic di
Abbreviated transcription (Latin):
tum et uite torm̃ta miseri fluctu¬
ant et uiuere nolunt ⁊ mori ne¬
tam. omẽm ꝓ illa sollicitudinẽ
disponendo. Nullũ bonũ adiuuat
hñtem nͥ ad cuiꝰ amissionem pre¬
ꝑatus est aĩmus.¬

Expanded text:
tum et vitae tormenta miseri fluctuantur et vivere nolunt, mori netam omnem pro illa sollicitudinem deponendo. Nullum bonum adiuvat habentem, nisi ad cuius amissionem praeparatus est animus
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolus hoĩem nõ cepisset nisi
iam ille sibi place̾ incepisset. Hinc
n. et delectauit qͦd dictũ est eis eri-¬
tis sicut dii. Qͦd utiq melius eẽ
possent sũmo uͦꝙ pͥncipio coherẽ¬
do ꝑ obedientiã: nõ suũ sibi pͥnci¬
aũt appetendo minus est qͥdum se
sibi suffic̾e̾ diligit: ab illo qui ei ue
sufficere potest deficit. Illd̃ itaq ma

Expanded text:
diabolus hominem non cepisset, nisi jam ille sibi ipsi placere coepisset. Hinc enim et delectavit quod dictum est, Eritis sicut dii . Quod melius esse possent summo veroque principio cohaerendo per obedientiam, non suum sibautem adpetendo minus est, qui, dum sibi sufficere deligit, ab illo, qui ei uere sufficit, deficit. Illud itaque ma
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Est .n. dubitat̃o int̾minatꝰ motus
rõnis: suꝑ utrãq ꝑtem cõtradictõis.
Ambiguitas uͦ est motus rõnis. am
bilitatẽ rõnis alt̾ius ꝑtis. Fides autẽ
est ꝑfecta ꝑsuasio unius ꝑtis: ꝑ mul¬
ta ꝓbabilia. Porro scĩa est eoꝵ qͣ cog¬

Expanded text:
st enim dubitatio interminatus motus rationis super utramque partem contradictionis. Ambiguitas autem est motus rationis ambibilitatem rationis alterius partis. Fides autem est perfecta persuasio unius partis per multa probabilia. Sed scientia est eorum quae cog
Abbreviated transcription (Latin):
bat phantasiam nõ ẽẽ opinionẽ
dicens. Opinio sit uera. uel falsa.
S opinioni qͥdem adh̾et fides. Nõ.
ñ. cõtingit opinantẽ de qͥb ño uide¬
tur credere. Sestiaꝵ uͦ nulli est fides:¬
s phantasia multis. Ex ħ accipitur:¬

Expanded text:
bat phantasiam non esse opinionem sic dicens: ‘ Opinio fit vera et falsa. Sed opinioni quidem inhaeret fides; non enim contingit opinantem de quibus videtur non credere; bestiarum autem nullarum est fides, phantasia autem multis’. Ex hoc accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
illo nõ temꝑaliter moto. Nec ita¬
mouent᷑ ut ab eius cõtemplatõe
sileant aut defluant: s ut siml
⁊ illũ sine loco ⁊ temꝑe cõtemplẽtꝰ
⁊ eiꝰ in infi̾orib iussa ꝑficiant. mõ¬
uentes se ꝑ tempꝰ tm̃: corpꝰ aũ per
tẽpus ⁊ locũ qͣntum actioni cõgru
tur incorꝑaliter. deo id agente ut
unt ut neͤ existant: et ext̾nsecus cor¬
poraliter quo se meliꝰ habeant siut
alim̃tis et agricultã et medicinis
et quecũq ⁊̃ adornatũ fiunt: ut ñ
solũ salice ac fecundiores s ⁊ deten
angłoꝵ scõꝵ qͣntũ attinet ad se ip
tͥnsecus adiuuat᷑ et̾nitate .s. ac ue¬
ritate et caritate creatoris. Extrin¬
secus uͦ si adiuuari dicenda est eo
fortasse solo adiuuatur qͦd ĩuicem
uident: ac de sua societate in deo ga
dent ⁊ qd̃ ꝑspectis etiã in eis ip̃is
omĩb creaturis undiq grãs agit:
tionem. ꝑ qmͣ uniu̾saꝵ rex generi¬
bus ⁊ maxime. humana ꝓuidentia
dei ꝓspicitur ipa extͥnsecus ꝑ ea que¬

Expanded text:
illo non temporaliter moto; nec ita ut ab eius contemplatione resiliant aut defluant, sed simul et illum sine loco ac tempore contemplantur et eius in inferioribus iussa perficiunt, mouentes se per tempus, corpus autem per tempus et locum, quantum eorum congrutur incorporaliter deo id agente, utunt, ut naturae sint, et extrinsecus corporaliter, quo se melius habeant, sicut alimentis, agricultura, medicina et quaecumque etiam ad ornatum fiunt, ut non solum saluae ac fecundiores, uerum etiait trinsecus adiuuatur aeternitate, ueritate, caritate creatoris; extrinsecus uero si adiuuari dicenda est, eo fortasse solo adiuuatur, quod inuicem uident et de sua societate gaudent in deo et quod perspectis etiam eis ipsis omnibus creaturis undique gratias agit tionem, per quam uniuersarum rerum generibus maximeque humano prouidentia dei prospicitur, ipsa extrinsecus adiu
Abbreviated transcription (Latin):
egastones ꝑ diu̾sos yndie
montes ẽẽ scribit natões ca¬
pitib caninis armatas unguibꝰ
amictas uestitu tͥgoꝵ ad sermo¬
nem humanũ nulla uoce s latra¬
tib tm̃ sonantes. rictib ꝙ apud
thesiam legit᷑ qs̃dam feminas se-¬
mel parere: natosq canos ilico fier
Esse rursũ gentẽ alteram q̃ in iuuẽ¬
ta cana sit. ingrescat in senectute
głis crurib ⁊ singulari ꝑnicitate q̃
ubi defendi se uelint a calore resupi¬
nati plantaꝵ suaꝵ magnitudine
ĩumbrent᷑. Gangis fontẽ q̃ accolunt:
nullius ad estam opis iudice odore
pomoꝵ siluestum uinunt. longius¬
q ꝑgentes eadẽ illa in p̾sidiũ ger̃t
ut olofactu alant᷑. Ꝙ si tetͥorem

Expanded text:
egasthenes per diuersos Indiae montes esse scribit nationes capitibus caninis, armatas unguibus, amictas uestitu tergorum, ad sermonem humanum nulla uoce, sed latratibus tantum sonantes rictibusque. Apud Ctesiam legitur quasdam feminas ibi semel parere natosque canos ilico fieri; esse rursum gentem alteram, quae in iuuenta cana sit, nigrescat in senectute,gulis cruribus et singulari pernicitate, qui ubi defendi se uelint a calore, resupinati plantarum suarum magnitudine inumbrentur. Gangis fontem qui accolunt, nullius ad escam opis indigi odore uiuunt pomorum siluestrium longiusque pergentes eadem illa in praesidio gerunt, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
opposita est: a septentrione uͦ hystri
obͣtendit᷑ a nũdie uͦ egeo mari adhe-¬
ret ab occasu macedonia illi subiacet.
ppłi mesi. gethe. sarmathe. scithe
⁊ alie plime natõnes incoluerũt.
Ampla est .n. ideoq plimas cõti¬
nuit gentes. Ebrum fluiiumnt᷑

Expanded text:
opposita est, a septentrione vero Ister opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. lus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium T
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ gignendoꝵ ppłoꝵ g̾mania di-¬
cta est. Gignit aues hyrcanias: ꝙͣꝵ
pẽne nocte plucent. Uisontes qͦs feraͭ.
et uros atq altes ꝑturit. Mitat et
gemas cristallũ ⁊ sucinũ. callaiũ ꝙͦ
uride ⁊ cerãnũ candidũ. Que sũt
aũt g̾manie. suꝑior iuxta septent̾o¬
nalem occeanũ: inferior cura rheñ
Prouincie aũt st̾ qͣs danubius abar¬
barico ad medit̾raneũ mare seclusit.
prima est mesia a messium ꝓuentu
uocata: unde et eam uet̾es cet̾is hor¬
reum nocabant. H aũt ab oriente o¬
stus danubii iungitur. ab euro uͭ tra-¬
cie a meridie machedonie ab occasu
hystrie copulatur. H ost mesiam aũ
pannonia est. Inde norisus ager fri¬
gidus: et ꝑcius fructuosus. Post ꝙ̃
liam et belgicam. Tracie tyras iaphet
filius ueniens nomen dedisse ꝑhibe¬
tur. Alii a seuicia incolaꝵ traciam ap¬
pellatam dixerunt. Hinc ab orien¬
te ꝓpontis et urbs cõstantinopolis

Expanded text:
ditatem gignendorum populorum Germania diditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystalluridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem Germaniae: superior iuxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus et parcius fructuosus. Post quem liam Belgicam. Thraciae Thiras Iaphet filius veniens nomen dedisse perhibetur: alii a saevitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis
Abbreviated transcription (Latin):
Ost a syam ad europam stilũ
u̾tendum est. Europa qͥppe a ge¬
noris libie regis filia fuit: qmͣ ioniᷤ
ab affrica raptã cretam aduexit ⁊
ꝑtem t̾ciam orbis ex eiꝰ noĩe appella¬
uit. Incipit a flumine thaney des
ponto cõsurgẽs tota mari magno
cõungit᷑. et in insulas gades finitͣ
Prima euroꝑe regio est scrthia in¬
ferior. q̃ ad meotidis paludib inci¬
piens. int̾ danubium et occeanũ
septentonalem usq ad g̾mania
porrigit᷑. Que t̾ra gen̾aliter ꝓpter
barbaras gentes ciuib in habitat.
barbarica dicit᷑. Huiꝰ ꝑs pͥma ala¬
nia est. q̃ ad meotidas paludes ꝑtinz
Post hanc dacia: ubi ⁊ gotia. Dein¬
de g̾mania: nͥ płimam ꝑtem sueui
incoluerunt. Germania post scichi¬
am inferiorẽ a danubio inter rhenũ
fuuium occeanũq cõclusa: cingit᷑
a septentͥone ⁊ occasu occeano. ab or¬
tu uͦ damibio a nũdie rheno flumĩe
dirimit᷑. t̾ra diues uiciũ. ac ppłis nu¬
merosis et ĩ manib. Uñ ⁊ ꝓpͥter fecũ¬

Expanded text:
ost Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. IPonto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecun
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suũ ac ꝑ corpus ꝓpriũ gerit qd̃
ꝑtiłr pͥssidet atq ita formis ⁊ mo¬
tib corꝑalib delectata qr intus ea
secum nõ ht cum eoꝵ ymaginib
qͥs memorie fixit ĩuoluitur. ⁊ in-
phantastica fornicatione turpit̾
inquinatur. Omĩaq officia sua
ad illos fines referens. qͥb curio¬
se corꝑalia et temꝑalia querit ꝑ¬
corꝑis sensus. autͥ tunido fastu ce¬

Expanded text:
ur, per corpus proprium gerit, quod partiliter possidet; atque ita formis et motibus corporalibus delectata, quia intus ea secum non habet, cum eorum imaginibus, quas memoriae fixit, involvitur, et phantastica fornicatione turpiter inquinatur, omnia officia sua ad eos fines referens, quibus curiose corporalia ac temporalia per corporis sensus quaerit, aut tumido fastu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfiat nõ edificat. Ita pregrauatus
aĩmus qͣi pondere suo a bĩtudine ex¬
pellit᷑. ac ꝑ illud sue medietatis expe¬
rimentũ ex pena sua discit quid in¬
tersit inter bonũ desertũ et malũ cõ¬
missũ. Nec redire potest effusis uirib¬
ad penitentiã uocantis. ac pcc̃a con
donantis.

Expanded text:
infiat, non aedificat : ita praegravatus animus quasi pondere suo a beatitudine expellitur, et per illud suae medietatis experimentum poena sua discit, quid intersit inter bonum desertum malumque commissum, nec redire potest effusis ac perad poenitentiam vocantis et peccata don
Abbreviated transcription (Latin):
rectorem secuta legib eiꝰ optime
gub̾nari potuisset plus aliqͥd uni¬
nare molita: qr nichil est ampliuꝰ
uniu̾sitate ĩcurã ꝑtilem tradit᷑. et
sic aliquid amplius cõ cupiscendo

Expanded text:
rectorem secuta, legibus ejus optime gubernari potuisset, plus aliquid uninare molita, quia nihil est amplius universitate, in curam partilem truditur, et sic aliquid amplius concupiscendo
Abbreviated transcription (Latin):
illa iisio ab iplo ⁊̃ capite cũ cou¬
ge uetitũ manducante subtrahit᷑.
aduidendũ qͣm inrhonesti et indeco¬
ri remanserũt: tanqmͣ folia dulciũ
boni oꝑis bona uerba cõtexu̾nt. ut
male uiuentes qiͣ bene loquendo tͣ¬

Expanded text:
illa uisio ab ipso capite cum coniuge uetitum manducante subtrahitur,ad uidendum, quam inhonesti atque indecori remanserint, tamquam folia dulcium boni operis uana uerba contexunt, ut male uiuentes quasi bene loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
nitati tue et offendentes in recti-¬
tudĩem tuam: atq cadentes in as-
⁊̾ his q̃ longe fuint a ce:oniteis¬
plorantiũ in sini tuo post uias suas
difficiles et tu facilis lacͥmas eoꝵ ap
sangus: s tu dñe qͥ fecisti reficis eos¬
et cõsolaris. Et ubi eram olun ego do
mine qũ te q̃rebam et tu eras aute
me. Ego qͥdem et a me ip̃o distessem̃:
nͨ me iueniebã qnͣto minus te. Idẽ¬
es in excelsis: et qmͣ ꝓfundus ĩ ꝓfun¬
dis et nusqmͣ recedis: et uix redimus
ad te:Age dñe fac: excita et reuoca
nos. Accende et rape. flagra dulcesce
amemꝰ curramꝰ.¬

Expanded text:
nitati tuae et offendentes in rectitudinem tuam et cadentes in aspeetiam his, qui longe fiunt a teplorantium in sinu tuo post uias suas difficiles: et tu facilis tergens lacrimasanguis, sed tu, domine, qui fecisti, reficis et consolaris eos. et ubi ego eram, quando te quaerebam? et tu eras ante me, ego autem et a me discesseram nec me inueniebam: quanto minus te! es in excelsis et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et uix redimus ad te. Age, domine, fac excita et reuoca nos, accende et rape, fragra, dulcesce: amemus, curram
Abbreviated transcription (Latin):
reddit bñ utendo qͦd accepit: aut reo¬
dit amittendo qͦd bñ uti noluit.I¬
taq si nõ redoit faciendo iusticiam¬
at ꝙ debet et alio pariat᷑ ꝙ debet.
ne uel puncto tẽporis unu̾isa uel-
pulchritudo turpet᷑ ut sit in ea se¬
decus poc̃i sine decore uindicte. Sĩ
futuro iũdiciũ ẜuatur ad manifes¬
ratõẽm atq ad ac̾rimũ sensũ mil¬
rie qͥctid nc occultissime uindici¬
penalia: ignorantia ⁊ difficultas
Ex ignorantia de honestat errmr ex
difficultate. cruciatus affligit. S
appeobare falsa ꝓ ueris ut errepĩ¬

Expanded text:
reddit bene utendo quod accepit, aut reddit amittendo quo bene uti noluit. Itaque si non reddit faciendo justitiat quod debet, et alio patiatur quod debet, ne vel puncto temporis universalis pulchritudo turpetur, ut sit in ea peccati dedecus sine decore vindictae. Sed in futurum judicium servatur ad manifestationem atque ad acerrimum sensum miseriae, quidquid nunc occultissime vindicpoenalia, ignorantia et difficultas. Ex ignorantia dehonestat error, ex difficultate cruciatus affligit. Sed approbare falsa pro veris, ut erret in
Abbreviated transcription (Latin):
dei nͦ in multitudo magnitudĩem
nec magnitudo młtitudĩem strin¬
git: neq simul uel multitudo uel
magnitudo pulchritudini offuit:
neq pulchritudo utilitatẽ tollit.
S sic fcã st̃ omĩa qiͣ fcã sint sin¬
gula: ut cũ uniu̾sa aspex̾is singla
mureris.

Expanded text:
Dei nec multitudo magnitudinem minuit, nec magnitudo multitudinem stringit, neque simul vel multitudo vel magnitudo pulchritudini officit, neque pulchritudo utilitatem tollit, sed sic facta sunt omnia, quasi facta sint singula, ut cum universa aspexeris, singula mireris.
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse aũt fuit ut iisibiliũ con¬
ditio ita ordinaretͤ qͣtinus in eis hõ
foris agnosce̾t qͣle eẽt iniusibile bo¬
nũ quos intꝰ unus q̃rere deberet. Hoc
est ut subtꝰ se uide̾t qͥd supͣ se appeteret.
Non gͥ decebat ut rerũ insibiliũ copi
a aliqua in ꝑte defectũ sentiret. q̃ ob
cũ multa fac̾e̾ desidãt: magna fac̾e
nõ potest qr tanto minꝰ p̾ualet in sin¬
gulis. qnͣto plura st̃ ꝑ q̃ intẽtõis sue
conatꝰ liuidit. Rursus cũ ad mag̾¬
tudĩem nitit᷑ a multitudi̾e retardat᷑.
q multis p̾stare ñ sufficit uires qͣs
ad uniꝰ rei effc̃m specialit̾ effundit.

Expanded text:
ecesse autem fuit ut visibilium conditio ita ordinaretur, quatenus homo in eis foris agnosceret, quale esset invisibile bonum quod intus quaerere deberet: hoc est, ut sub se videret, quid supra se appeteret. Non igitur decebat ut rerum visibilium copia in parte aliqua defectum sentiret, quae ob cum multa facere desiderat; magna facere non potest, quia tanto minus praevalet in singulis, quanto plura sunt per quae intentionis suae conatus dividit. Rursus cum ad magnitudinem innititur, a multitudine retardatur, quia multis praestare non sufficit vires quas ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
tione indigentia positurus. At ĩfe¬
rior est qͣm s̾ cõgruentib aĩalib
ornaturus erat: nccͣuis eoꝵ ĩdigen¬
tie cibis aꝑte ditauit. Reliqͥs gͦ tͥbꝰ
dieb ea creata st̃: q̃ intra mũdum
nisibilia suis et cõgruis motib a¬
g̾ent᷑. Primo .s. in firmam̃to lũia¬
Deinde in ĩfi̾ore aĩantia sicut et or¬
do ip̃e possebat una .s. die aquaꝵ.
alia uͦ t̾rax. Nec qͥsqm ita demens
est ut audeat dicere nõ potuisse de¬
um una die face̾ euncta si uellet.¬

Expanded text:
tione indigentia. at inferiorem, quam sibi congruentibus animalibus ornaturus erat, necessariis eorum indigentiae cibis ante ditauit. reliquis ergo tribus diebus ea creata sunt, quae intra mundumisibilia suis et congruis motibus agerentur . primo in firmamento luminadeinde in inferiore animantia, sicut ordo ipse poscebat, uno die aquarum. alio terrarum. nec quisquam ita demens est, ut audeat dicere non potuisse deum facere uno die cuncta, si uellet
Abbreviated transcription (Latin):
it: s naͣli ordĩe filios uolens seq
stilem sciens. ancillaris uteri fecũ¬
ditatẽ in usum iuris sui potestate li
cita uendicauit nõ cedens uiro con¬
cupiscĩe: s iubens obedienti. Nam¬
cũ in ceteris actib ad humanã pacẽ
ꝑtinentib mulier uiro debeat serui¬
rei qͥ sexus utriusqz carnali sorte di¬
stinguit᷑ et carnali cõmixtione conc¬
sara nõ poterat: de ancilla qͥdem hr̃e
uoluit ex eo tñ semine ex qͦ et de se
si possit hr̃e debeat. Nec umiqmͣ h̾
hoc utiq face̾t sara: si in corꝑe uiri

Expanded text:
turali ordine filios uolens seque sterilem sciens ancillaris uteri fecunditatem in usum iuris sui potcita vindicavit; non cedens viro concupiscentis, sed jubens obedienti . Necum in ceteris actibus ad humanam pacem pertinentibus mulier uiro debeat seruirei, qua sexus utriusque carnali sorte discernitur et carnali conmixtione concSara non poterat, de ancilla habere uoluit, ex eo tamen semine, ex quo et de se, si posset, habere debebat. numquam hoc faceret mulier, si in corpore uiri
Abbreviated transcription (Latin):
ceptois geminoꝵ est młti¬
tudo sꝑmatis: eiꝰq diuisio ĩ duo
uel plura. eiꝰ qͦz casus ĩ duos uen¬
tres. In columitas aũt geminoꝵ
nõ est plurima. uaroq sunt int̾
geminos dies płimi. Suint .n.ẜ¬

Expanded text:
ceptionis geminorum est multitudo spermatis, eiusque divisio in duo vel plura. Eius quoque casus in duos ventres. Incolumitas autem geminorum non est plurima, raroque sunt inter geminos dies plurimi; fiunt en
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sũt multoꝵ piloꝵ. młtiq san¬
gũis. pp̃ fortitudĩem caliditatis
eoꝵ. De signis aũt geminoꝵ aũ
płimoꝵ est ut cõside̾t ũbilicus na
tũ pͥmũ filius. Et si fu̾int in ip̃o

Expanded text:
que sunt multorum pilorum, multique sanguinis, propter fortitudinem caliditatis earum. De signis autem geminorum, ut plurimum est ut consideretur umbilicus nattum primum filius, et si fuerint in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rõem diuine iusticie nõ exponsr
qr sicut ad diuinam bonitatẽ ñoy
tinuit ut eas malas faceret. sic iꝰ
cõseruare uidebat᷑ ut apponẽt illio
collocare ubi malas fieri ncc̃e eet.¬

Expanded text:
rationem divinae justitiae non exponunt; quia, sicut ad divinam bonitatem non pertinuit ut eas malas faceret, sic nec convenire videbatur ut proponeret illic collocare ubi malas fieri necesse
Abbreviated transcription (Latin):
xit. In ilło qͥppe sp̃e cõtra creatorẽ
nuit: ⁊ ido creator ad ulciscendã ĩ¬
iuriã suã sp̃m qͥdem ignorantia
carnẽ uͦ cõcupi̾a dãpnauit. ut in
se bonũ agendo ñ uideat: ⁊ in car¬
ne aũ sua malũ age cõcupiscat.
Nec duo uicia ad puniendũ suꝑ¬

Expanded text:
em nuit; et idcirco creato ad ulciscendam injuriam suam spiritum quidem ignorantia, carnem vero concupiscentia damnavit, ut in se bonum agendum non videat; in carne autem sua malum agere concupiscat. Haec duo vitia ad puniendam sup
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si q̃rit ᷑ cõtra iusticia aĩe ĩpute¬
tur ꝙ nͨ ex creatõe accepit. neq ex
uoluntate ꝑpetrauit: s ex sola
carnis societate cõtraxit. Qmͣ tñ
societatẽ nõ ip̃a suo arbitrio uen¬
dicauit. s p̾cepto et dispositione¬
sui creatoris suscepit: nos tm̃ id
qd uerũ est ꝓfiteri oportet diuinã¬
iusticiã in hͣ irep̾hensibilem qͥdẽ
eẽ: s cõprehensibilẽ nõ eẽ. Nã hii¬

Expanded text:
i quaeritur qua justitia animae imputentur quae neque ex creatione accepit, neque ex voluntate perpetravit; sed ex sola carnis societate contraxit, quam tamen societatem non ipsa suo arbitrio vindicavit, sed in praecepto et dispositione creatoris sui suscepit. Nos tandem id quod verum est profiteri oportet, justitiam divinam in hoc irreprehensibilem quidem esse, sed comprehensibilem non esse. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa incedit. ꝑ hoc cõuersa reuo¬
cat᷑. Ubi .n. lapsi sumꝰ: ibi incũbimꝰ
ut surgamꝰ. ⁊ qiͣ ibi surgendo ma¬
nũ cõsideratõnis figimus: nͥ pede
amoris lubrici corruentes negligẽ¬
ꝑ ĩuisibilia cecidimus: dignũ est
ut ad ĩuisibilia iꝑ̃is rursũ insibilibꝰ
ĩnitamur. ut quo casu aĩa uenit
ad infima. eo gradu reu̾tami᷑ ad sũ¬

Expanded text:
ersa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus, et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligenper visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum invisibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima eo gradu revertatur ad su
Abbreviated transcription (Latin):
mani uxorib iungi et liberos cole
imitent᷑ salrẽ pecudes. ⁊ ptqm uxoꝵ
uent̾ intumuerit ne ꝑdant filios:
nͨ amatores se uxorib exibeant s
maritos. Refert seneca cognouisse
quẽdam ornatũ hoĩem qͥ exiturus
ĩ publicũ fascia uxoris pectus col¬
ligebat ⁊ ne puncto qͥdem hore p̾¬
sentia eiꝰ car̾e poterat. Potionem¬
ꝙ nullã nͥ alt̾ius tactis libris uir
⁊ uxor hauriebant. Alia deinceps
ñ minus inepta faciebant. ĩ que
et ꝓuida. uis ardentis affc̃s erũ¬
pebant. Origo qͥdem amoris ho¬
nesta erat: s magnitudo de formiᷤ.
Nicħ̾ aũt int̾est: qmͣ ex honesta cã

Expanded text:
mani uxoribus jungi, et liberos colere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed aeterea Seneca, cognovisse se quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxoris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemque nullam, nisi alternis tactam labris vir et uxor hauriebant: alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa
Abbreviated transcription (Latin):
et ficã stͥ. Non itaq tarde ĩstura
est ut eent tarda q̃ tarda sunt: nͨ ea mo
ra cõdita st̃ sydera q̃ transcurrũt. Hos
n. nuͣos tẽꝑa ꝑagunt: qͦs cũ erearen¬
tur nõ tẽporalit̾ acceperũt. Ip̃e namep¬
in cõmutabili et̾nitate uiuens crea
ĩplerentur loca sicq temꝑalib are

Expanded text:
et creata sunt. Non itaque tarde institutum est, ut essent tarda, quae tarda sunt, nec ea mora sunt condita saecula, qua transcurrunt. hos enim numeros tempora peragunt, quos cum crearentur non temporaliter acceperunt. aincommutabili aeternitate uiuens creauimplerentur loca temporalibusque et
Abbreviated transcription (Latin):
to siuis c̾tificari fecũ mascłinũ ẽẽ uide
qr color mulieris pulchrior est. motꝰ
leuior. uent̾ rotundus. color corꝑis
rubicundꝰ. Si uͦ color fedus. motusq
tardꝰ et uent̾ longͦ. in facie quoz lẽ¬
tigo fu̾it. ⁊ aliq̃ndo ⁊̾ in crurib pu¬
stule uuln̾aq. sexͦ femineus erit.

Expanded text:
o si vis certificari fetum masculinum esse, vide quia color mulieris pulchrior est, motus levior, venter rotundus, color corporis rubicundus. Si vero color fedus, motusque tardus, et venter longus, in facie quoque lentigo fuerit, et aliquando etiam in cruribus pustule, vulneraque, sexus femineus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
upͣ. Denitalia corꝑis ꝑtes ut
nom̃ ip̃m docet: gignende sobolis
accepert̃ uocabulũ qͦd hiis ꝓcreatꝰ
⁊ gignit᷑. Hec ⁊ pudenda pro uere¬
cundia. siue a pube. Uñ ⁊ indum̃e¬

Expanded text:
. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsum docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube. Unde et indumen
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ ħ eũdem motũ qͦ fit in pecori¬
b concũbendi appetitus ut succe¬
dant nascentia morientib. Rer̃p
dam̃ etiã ĩ ip̃ãm penã sue gene¬
rositatis index aĩa rõnalis. mo¬
tũ bestialẽ ĩ m̃bris sue carnis e
antea tale aliqͥd senserat: s etiã¬

Expanded text:
am eundem motum, quo fit in pecoribus concumbendi adpetitus, ut succedant nascentia morientibus, sed tamen etiam in ipsa iam poena suae generositatis index anima rationalis bestialem motum in membris suae carnis erantea tale aliquid senserat, uerum etia
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitas dei est qua diu maloᷤ¬
sustinet ut si uelinit corrigant᷑: uel
ĩcepta malicia ꝑdurantes ordinate
disꝑdant᷑. Diu si qͥdem expectati in¬
excusabiles sũt : ob hoc expectat illoꝰ¬

Expanded text:
longanimitas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad maliciã creauit. s ꝑfert eos
pacient̾ qͦusq oportẽ nouit nõ ina¬
niter: s utens illis ad admonitõem
uel ex̾citatõem bonoꝵ. Nullũ .n. d̾s
uł angłoꝵ uel hõim creapet: quem
set qͥb eos bonoꝵ usib cõmodaret.
Ob hoc itaq tot bona dat malis ⁊

Expanded text:
non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bonorum. Nullum enim Deus vel angelorum vel hominum crearet, quem set quibus eos bonorum usibus commendaret.ob hoc tot bona dat malis,
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria collocauit ut omĩa
subiecta illustrent. In aere uen-¬
tis et nubib uiam fecit: ut agi¬
tatõib suis disꝑse pluuiã deorsũ
funderent. In gremio telluris mo¬
les aqͣx recipit iussit: ut ꝑ gurgi¬
tes suos hinc et illinc qͦ nutꝰ fer¬
ret iubentis discurrent. Qi regiões

Expanded text:
luminaria collocavit, ut subjecta omnia illustrarent. In aere ventis et nubibus viam fecit, ut cogitationibus suis dispersae pluviam deorsum funderent. In gremium telluris moles aquarum recipi jussit, ut per gurgites suos huc illucque quo nutus ferret jubentis discurrerent. Volucres
Abbreviated transcription (Latin):
mõstruosis. alias colorib uariis. ali¬
as diu̾saꝵ arciũ studiis. alias mecal¬
sis ut nulla prorsus sit regio q̃ non
aliqͥd p̾ ceti̾s nouũ ac speciale posside¬
at: nulla iterũ q̃ nõ aliqͥd nouũ ac
speciale a cet̾is acciꝑe queat. Cetã qͦ¬

Expanded text:
monstruosis, alias coloribus variis, alias diversarum artium studiis, alias metalribus, ut nulla prorsus regio sit, quae non aliquid prae caeteris novum et speciale possideat; nulla item quae non aliquid novum et speciale ab aliis accipere queat. Quid q
Abbreviated transcription (Latin):
nia qũo in humido ꝑturbato nlła
apparet umbra. uł etiam uidetur
ꝑturbata. Silente uͦ humido: pura
apparent in dormiendo phantasina¬
ta et reliqui motus: qr sensibłib
accidũt. Itaq et melancolicis ⁊ febͥ¬
citantib et inebriatis: uisiones ap¬
parent turbate. Inflatione uͦ sedẽ¬
te et sanguine discreto: sensoꝵ motꝰ
ex uno quo sensibiliũ cõsequẽtia ⁊
phantasmatũ resurgentes recorda-
nis memoriã nõ habemꝰ. Huiꝰ causa
est qr memorie fiunt eoꝵ q̃ sentiunt᷑
sompnis accidit. Dormientes .n. nõ
neq sompniũ.

Expanded text:
nia quoniam in humido perturbato, nulla nia quoniam in humido perturbato, nulla apparet umbra, vel etiam videtur perturbata. Silente vero humido pura apparent in dormiendo phantasmata et reliqui motus qui a sensibilibus accidunt. Itaque melancholicis, et febricitantibus, et inebriatis, visiones apparent turbate. Inflatione vero sedente et sanguine discreto, sensuum motus ex unoquoque sensibilium, consequentia et phantasmata, resurgentes recordamunis memoriam non habemus. Huius causa est, quia memorie fiunt eorum que sentiuntur, somnis accidit; dormientes enim nonneque somnium.
Abbreviated transcription (Latin):
N sompno uͦ phantasma: sõ¬
pniũ dicimꝰ. Uñ claret quia sensiti¬
ue partis est sompniũ sicut et sõꝑnꝰ.
Sensibilia namq per unũqd̃q sensũ
inficiũt et ab eis fc̃a passio nõ solũ o¬
ꝑantib sensib inest archet̾iis sed eci-¬
am transeuntib iam et cessantibz ue¬
lut si quid motũ fu̾it ab altero: cessã¬
te motore manet ipsum motũ ita ut
mouebat᷑ ab illo. Sic itaq nõ solũ
uigilantiũ motus a sensibilib facti¬
remanent etiam sensib transeun¬
tib: s et cũ dormimꝰ. Magis enĩ
nõ apparent. eo ꝙ inter diu quidẽ
expellant᷑ et euanescant intelligẽ¬
tia et sensib oꝑantib sicut minor
ignis a maiore. et parue passioneᷤ
a magnis. Noctu uero pp̃ silenti¬
um sensum et ĩfirmitate oꝑandi
suꝑcrescũt et cõtinue fiunt et sepe
siquidẽ sile̾s: seꝑe uͦ in alias figuraᷤ
tlissoluti ꝑ subiecte materie resolu-¬
tionẽ. Ac ꝑ ħ̾ nec post escã cõtinuo

Expanded text:
n somno vero phantasma somnium dicimus, unde claret quod sensitive partis est somnium, sicut et somnus. Sensibilia namque per unumquodque sensum inficiunt et ab eis facta passio, non solum operantibus sensibus inest arteriis, sed etiam transeuntibus iam et cessantibus. Velut si quid motum fuerit ab altero, cessante motore manet ipsum motum, ita ut movebatur ab illo. Sic itaque non solum in vigilantia, motus a sensibus factiremanent, etiam sensibus transeuntibus, sed etiam cum dormimus; magis enim tunc apparent, eo quod interdiu quidem expellantur et evannescant, intelligentia et sensibus operantibus; sicut minor ignis a maiore et parve passiones a magnis: noctu vero propter silentium sensuum et infirmitatem operandi, supercrescunt et continue fiunt; sepe quidem similes, sepe vero in alias figuras dissoluti, per subiecte materie resolutionem. Ac per hoc post escam continuo,