comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui cibi sine admixtione grati sũt
s⁊ nociui. Idõ karitas edificat. Ipsaka¬
ritas licet uno uocabulo appelletur: mul¬
tis tam̃ consistit. Sine penitentia enim
ñ pocest. neq sine humilitate. neq sine
cordis simplicitate. Hig̃ in flatierant ꝑ
scientiam. quia nichil ẽ idolum. qui cõ
toꝵ edebant. scientes licere carnẽ edere:
⁊ quia nicħ ẽ idolũ. idõ nõ contamina
camẽ contempnere. quã frat̾ scandalũ
face̾. Scientia enĩ illoꝵ destruebat ani¬
mos imꝑitoꝵ fr̃m. putantiũ ẽẽ illic ap̃
idolũ aliquã grãm qñdo periores fr̃s int̾¬
ẽẽ illic ⁊ ñ horrere uidebant. Idõ ait.
karitas edificat: ut saluti frm studen¬
existimat se scire: ñdum cognouit quẽ¬
admodiĩ oporteat scire. Eos ipsos qui
inscientia głantur. ostendit ñ ita cog¬
nouisse sic̃ cognocendũ ẽ. Dum enim
karitatẽ que mat̾ om̃iũ bonoꝵ ẽ. non
sectantur: nõ sciunt sic̃ oportet. Ut gͦ

Expanded text:
reliqui cibi sine admixtione grati sunt, reliqui cibi sine admixtione grati sunt, sed nocivi; ideo charitas aedificat. Ipsa charitas uno licet vocabulo appelletur, multis tamen consistit; sine patientia enim non potest, neque sine humilitate, neque sine cordis simplicitate. Hi ergo inflati erant per scientiam, quia nihil est idolum, qui contsacrificatorum edebant, scientes licere carnem edere; et quia nihil est idolum, ideo non contaminarcarnem contemnere, quam fratribus scandalum facere. Scientia enim illorum destruebat animos imperitorum fratrum, putantium esse illic apud idolum aliquam gratiam; quando peritiores fratres interesse illic, et non horrere videbant. Ideo ait: Charitas aedificat; ut saluti fratrum studenexistimat se aliquid scire, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire. Eos ipsos qui in scientia gloriantur, ostendit non ita cognovisse, sicut cognoscendum est. Dum enim charitatem, quae mater omnium bonorum est, non sectantur, non sciunt sicut oportet. Ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝓpt̾ inctentiam. Et quͣia solent ui¬
duarũ iuniores incurrere: ac ꝑ hoc c̃edit
scdas. S qr meliꝯ ẽ: ut se contineat uͭ dig¬
mor sit in futuro. Consiliũ dat sp̃ali ra¬
tione p̾pcipuũ ut se contineat. Puto ãt ꝯ¬
⁊ ego sp̃m dĩ habro. Ut ratum ⁊ ꝓuidum
ꝯsiliũ suũ ostendat. humilitate uerbi
ẽ. ⁊ que sit scientia non interĩ dic̃. s subiꝰ¬
tis ostendit dicẽs. Quia nichil ẽ idolũ. Sci¬
entia inflat. Manifestum ẽ habentem
scientiam in eoipso głari. Siñ foris quia
uͦ hedificat. Itaq tũc scientia magna ẽ.
⁊ sibi utilis. Si karitate humilietur. et
ampliꝰ crescat. Temꝑatur enĩ a dilecti¬
one. ut nõ satis mera sit ⁊ inebriet scien¬
tem ut se extollat. Sic̃ enĩ uinũ ñ teni¬
ꝑatum admixtione aque mentẽ alieñt.
ita ⁊ scientia suꝑbũ fac̾ nisi fuerit tẽꝑa¬
ta. Om̃ia enĩ sola in sua uia sunt. ⁊ noci¬
ua. Quia nec panis solus bene editꝰ. nec

Expanded text:
ntinentiam: et quia solent viduarum juniores incurrere; ac per hoc concedit secundas. Sed quia melius est ut se contineat; ut dignior sit in futuro, consilium dat spiritali ratione praecipuum, ut se contineat. Puto enim et ego Spiritum Dei habeo; ut ratum et providum consilium suum ostendat, humilitate verbi est: quae sit scientia, non statim dicit, sed in subjectis ostendit dicens, quia nihil est idolum. Scientia inflat. Manifestum est habentem scientiam in eo ipso gloriari, si non foris, quia vero aedificat. Itaque tunc scientia magna est, et sibi utilis, si charitate humilietur, ut amplius crescet. Temperatur enim a dilectione, ut non satis mera sit, et inebriet scientem, ut se extollat. Sicut enim vinum non temperatum admixtione aquae mentem alienat; ita et scientia superbum facit, nisi fuerit temperata. Omnia enim sola insuavia sunt et nociva; quia nec panis solus bene editur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uelato capite. deturpat caput suũ. Ora.¬
aũt aduentũ fore dñi uoce symboli pꝰ or̃o¬
nem effari. Om̃is aũt mulier orans aut
ꝓphans ñ uelato capite. confũdit ca put su¬
ũ. Unũ est enim atq ipsũ ut decaluet᷑.
Si aũt ñ ueleͬtur mulier tondeat᷑. Si
aut turpe ẽ mulieri tonderi aut decalua

Expanded text:
pite deturpat caput suum. Oraautem adventum fore Domini voce symboli post orationem effari. Omnis autem mulier orans aut prophetans non velato capite, confundit caput suum; unum est enim atque idipsum, ut decalvetur. Si autem non velatur mulier, tondeatur: si autem turpe est mulieri tonderi aut dec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut oparetur ibi ⁊ ut custodiret accepit. ẽ
et ille celestis in quo raptꝰ apłs audiuit u̾¬
ba archana. Iudicabunt gͦ scĩ hunc mun¬
dũ qui exemplo fidei illoꝵ: ꝑfidia mũdi
dãpnabitꝰ. Et in nob̾ iudicabitur mũdꝰ
bunc iudicabitꝰ hic mundꝰ inob: si opꝰ¬

Expanded text:
t ut operaretur ibi, et ut custodiret, accepit . Est t ut operaretur ibi, et ut custodiret, accepit . Est et ille coelestis, in quo raptus Apostolus, audivit verba arcana . Judicabunt ergo sancti hunc mundum: quia exemplo fidei illorum perfidia mundi damnabitur. Et si in nobis judicabitur mundus. Tunc judicabitur hic mundus in nobis, si op
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apud dĩ ministros agere causã. Fa¬
cilius enĩ de dĩtimore sententiã legis ue¬
rã ꝓmunt. Aut ignoratis. qm̃ sci de hcc
mundo iudicabunt: Nichil ociose dicit
diligere hunc mundũ. Et dñs in eu̾głio.
Sic inquit dilex̃ ds̃ mundũ ⁊ cet̾a. Hic
ergo mundꝰ merore ẽ. nõ ille suꝑior ad
cuiꝰ similitudinẽ hic factus ẽ. Unde ho¬
mo hic positus ẽ ad imaginẽ dĩ factus:
ut sic̃ in suꝑiore mũdo ab uno dõ sũt oĩa.
Ita ⁊ in hoc ab uno homine om̃s habent
originem. Hinc ẽ unde moyses in deut̾o¬
nonno cũ diuid̾et inquit altissimꝰ gen¬
tem quẽ admodũ disꝑsit filios ade. sta¬
uit fines gentiũ scd̾m numerũ angłoꝵ
dĩ. Quid tam aꝑtum hunc mũdũ suꝑ¬
ioris ẽẽ imaginẽ certa ex causa: Est enĩ
⁊ ihrłm inferior. ⁊ illa suꝑior quã matrẽ
nrãm uocat idem apłs. Est ⁊ infẽrior
paradisus in quo homo positus mandatũ

Expanded text:
dicit apud Dei ministros agere causam: fadicit apud Dei ministros agere causam: facilius enim de Dei timore sententiam legis veram promunt. Aut ignoratis quoniam sancti hunc mundum judicabunt. Nihil otiose dicit diligere hunc mundum. Et Dominus in Evangelio: Sic, inquit, dilexit Deus mundum, etc., . Hic ergo mundus in errore est, non ille superior, ad cujus similitudinem hic factus est. Unde homo hic positus est, ad imaginem Dei factus, ut sicut in superiore mundo ab uno Deo sunt omnia, ita et in hoc ab uno homine omnes haberent originem. Hinc est unde Moyses in Deuteronomio: Cum divideret, inquit, Altissimus gentem, quemadmodum dispersit filios Adae: statuit fines gentium secundum numerum angelorum Dei. . Quid tam apertum, hunc mundum superioris esse imaginem certa ex causa; est enim et Hierusalem inferior; et illa superior, quam matrem nostram vocat idem Apostolus : est inferior paradisus, in quo homo positus, mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑfidos ep̃s non potest iudicare. Cũ
fir aũt in quo uicia hec repiuntur nõ so¬
lum sacram̃ta nõ edenda. s nec cõmunẽ
escam docet. ut erubescat cumuitatꝰ &
corrigat. Nonne de his qui intus sũt uoꝰ
iudicatis: Iudicat quis dũ discernit
cui frĩ adhereat quẽ arguat quẽ deuitet.
Nameos qui foris sunt ds̃ uidicabit. Su¬
pus nolite ait ante tempꝰ uidicare. Hic
ñ ꝓhibec. s suꝑius in cognita ꝑsuspicio¬
nem mayiie de reccore ꝓhibuit iudica¬
re: quia dĩ soliꝰ ẽ occulta uidicare. Hoc
in die iudicii dampnabunt᷑: qr dix̃ diĩs
Qui nõ credid̾it iam iudicatus ẽ. In quo
enĩ spes nõ ẽ ꝓmortuo habendꝰ ẽ. Au¬
ferte malũ ex uob ipsis. Adhuc cõmonet.
cat qr ⁊ nõ credunt: ⁊ leges ad eo mundo
creditas frequent̾ cũ adulatione inter¬
p̾tantur auctoritatẽ harũ idolis deputã¬
tes. Idõq iniqui sunt. Et quia ieccła
magis lex ẽ: ut dñs legis tuneatur: meliꝰ

Expanded text:
judicare: cum fratre autem in quo vitia haec reperiuntur, non solum sacramenta non edenda, sed sed nec communem escam docet; ut erubescat, cum vitatur et se corrigat. Nonne de iis qui intus sunt, vos judicatis? Judicat quis, dum discernit cui fratri adhaereat, quem arguat, quem devitet, Nam eos qui foris sunt, Deus dijudicabit. Superius: Nolite, ait, ante tempus judicare ; hic non prohibet. Sed superius incognita per suspicionem maxime de rectore prohibuit judicare; quia Dei solius est occulta judicare; hoc in die judicii damnabuntur; quia dixit Dominus: Qui non crediderit, jam judicatus est . In quo enim spes non est, pro mortuo habendus est. Auferte malum ex vobis ipsis. Adhuc commonet, cat, et qui non credunt, et qui leges a Deo mundo creditas frequenter cum adulatione interpretantur, auctoritatem harum idolis deputantes, ideoque iniqui sunt; et quia in Ecclesia magis lex est, ubi Dominus legis timetur, melius
Abbreviated transcription (Latin):
sum querat uxoris mu̾tere. quia infior
nõ om̃ino ac lege utitur qua potior. Si
cam̃ apostatet uir aut usũ querat uxorĩ
mu̾tere. nec. ali potest nbe mulier necre¬
u̾ti ad illu. & uirum uxorẽ ñ dimittere.
subauditur excepta forncationis causa

Expanded text:
sum quaerat uxoris; quia inferior sum quaerat uxoris; quia inferior non omnino hac lege utitur, qua potior. Si tamen apostataverit vir, aut usum quaerat uxoris invertere; nec alii potest nubere mulier, nec reverti ad illum. Et virum uxorem non dimittere. Subauditur autem, excepta fornicationis causa.
Abbreviated transcription (Latin):
tiores ineo ipso ut adiuuentur a dõ. Illũ
enĩ ds̃ iuuat. quẽ uidet tota u̾tute cõten¬
dere. Nubant itaq si uri timet̃. Forte e¬
nim poterũt post ea ħ adipisci. Digestoe¬
nim inpedim̃to: reparat se uolũtas robꝰ¬
tiore uir tute. Melius ẽ enim nube quã
uri. Non idõ dixit meliꝰ ẽ. nub̃e quã uri.
calori carnis consentit uritꝰ. Nam deside¬
ria pati.⁊ nõ uinci ullustris niri ẽ ⁊ ꝑfecti.
His aũt qui matrimonio iuncti sũt p̾ci¬
pio nõ ego s dñs. Postquã innuptis ⁊ in¬
dius locut ꝯ ẽ. hos alloquitur qui matu¬
monio iuncti sunt ore dñico. Uxorem
a uiro ñ discedere. Qd̾ si discesserit. mͣne¬
re innuptam. Hoc apli consiluĩ ẽ. ut fi
discesserit ꝓpt̾ malã conu̾sationẽ uiri
iam innupta maneat. Aut uiro consili
pugnare ñ uult ꝯtra carnẽ. iurd reconsili¬
etur. Non enĩ ꝑmittit᷑ mulieri ũ nubat
si uirũ suũ causa fornicationis dimiẜit.

Expanded text:
tiores in eo ipso, ut adjuventur a Deo; illum tiores in eo ipso, ut adjuventur a Deo; illum enim Deus juvat, quem videt tota virtute contendere: nubant utique, si uri timent. Forte enim poterunt hoc postea adipisci; digesto enim impedimento reparat se voluntas robustiore virtute. Melius est enim nubere, quam uri. Non ideo dixit: Melius est enim nubere, calori carnis consentit, uritur. Pati vero desideria et non vinci, illustris viri est et perfecti. « His autem qui matrimonio juncti sunt praecintio non ego, sed Dominus. Postquam innuptis et viduis locutus est, hos alloquitur, qui matrimonio juncti sunt, ore Dominico: Uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam. Hoc Apostoli consilium est, ut si discesserit propter malam conversationem viri, jam innupta maneat. Aut viro suo recopugnare non vult contra carnem, viro reconcilietur; non enim permittitur mulieri, ut nubat, si virum suum causa fornicationis dimiserit,
Abbreviated transcription (Latin):
domiĩ habetͣ d̾o. alius quidẽ sic. alius uͦ
sic. Hoc ẽ. unꝰ quisq uxta uotũ suum
donũ dĩ habet. ut si uelit ipsiꝰ nutu dei
possibilitatẽ ⁊ sequatur. Idõ non debec¬
quis constringi. ne alicito ꝓhibitus ĩlici¬
ta admmutat. s ipse seligat quid sequatur.
Dico aũt nõ mptis ⁊ uiduis. bonũ ẽ illissi
corpore. Nõc diceret. om̃s homines uoleb¬
am ẽẽ sic̃ me ipsũ. Siem̃ habuerit uxorẽ
⁊ hoc dix̃: uirgines eẽ noluit. S absit.
Sic enĩ apuericia sp̃u feruit. ut huiꝰ rei
studiũ nõ haberet. Quippe cũ iuuenels
anticipatꝰ sit a gr̃a dĩ. Postquã dixit u¬
nũ quẽq ꝓpriũ donũ abere adõ. ostendit
inqua re meliꝰ ẽ eẽ ꝓpensiorẽ. quia in co
adiuuatur quis: quod uidet̾ auiditate
mentis appetere. Quod si se nõ continet
nubat. Imi tari illas uult contend̾e. ut se¬
contineãt. Quod si inpulsu carnis ꝑseue¬
rare se uiderint ñ posse: quia nec sũt pr̃op¬

Expanded text:
donum habet ex Deo, alius quidem sic, alius vero sic; hoc est, unusquisque juxta votum suum donum Dei habet, ut si velit, ipsius nutu Dei, possibilitatem consequatur. Ideo non debequis constringi; ne a licito prohibitus, illicita admittat: sed ipse sibi eligat, quid sequatur. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis, si corpore; nec diceret: "Omnes homines uolebam esse sicut meipsum". Si enim habuit uxorem, et hoc dixit, uirgines esse noluit. Sed absit. Sic enim a pueritia spiritu ferbuit, ut huius rei studium non haberet; quippe cum iuuenculus anticipatus sit a gratia Dei. Postquam dixit unumquemque proprium donum habere a Deo, ostendit in qua re melius est esse propensiorem; quia in eo adjuvatur quis, quod videtur aviditate mentis appetere. Quod si se non continent, nubant. In ista re illos vult contendere, ut contineant. Quod si impulsu carnis perseverare se viderint non posse, quia nec sunt promp
Abbreviated transcription (Latin):
dõ cogitant. ⁊ iuncte uiris de mundo:
Iue spes relinquit᷑. Nubentibꝰ apud
dm̃: si enĩ ita ẽ. dubiũ ẽ de salute caꝵ
Nlam uidemus uirgines de sclo cogitare.
mortalis pͥmi m̾erentur. Illis aut nõ
solũ ñ imputabitꝰ uirginitas. s ⁊ pene
subicientur: qͥ subtegiie me lioris spe¬
i: uitã ⁊ ꝯuersationẽ suã mundialicura
⁊ sollicitudine occupantes pigros se ad
dĩ oꝑa agenda fecer̃. Sic̃ dic̃ ieremias
ꝓpħa. Maledictꝰ qui oꝑa dĩ agit negli¬
gent̾. Hi sunt de quibꝰ in alia epła dic̃.
Habentes quidem speciẽ ueritatis: uir¬
tutem aut eiꝰ ab negantes. Apłs autẽ
his loquitꝰ qui mira deuocione obscqui
desid̾ant celestibꝰ p̾ceptis: ostendens ⁊
docens quo compendio citiꝰ itꝰ ad dm̃.
Quia qui ꝓpt̾ dm̃ ꝓmerendũ ungo mͣ¬
nere uult. sciens quale p̾miũ possit ac¬
cipere. quia licito tẽpat ut melior fiat.¬
Sinul om̃ia impedim̃ta carius sꝑnit.

Expanded text:
Deo cogitant, et junctae viris de mundo, Deo cogitant, et junctae viris de mundo, quae spes relinquitur nubentibus apud Deum? Si enim ita est, dubium est de salute eorum: nam videmus virgines de saeculo cogitare, mortalis praemii mererentur. Illis autem non solum non imputabitur virginitas, sed et poenae subjicientur, qui sub tegmine melioris spei vitam et conversationem suam mundiali cura et sollicitudine occupantes, pigros se ad Dei opera agenda fecerunt; sicut dicit Hieremias propheta: Maledictus qui opera Dei facit negligenter . Hi sunt, de quibus in alia epistola dicit: Habentes quidem speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Apostolus autem his loquitur, qui mira devotione obsequi desiderant coelestibus praeceptis, ostendens et docens quo compendio citius itur ad Deum; quia qui propter Deum promerendum virgo manere vult, sciens quale praemium possit accipere, qui a licito temperat, 138 ut melior fiatsimul omnia impedimenta carnis spernit,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt nõ ẽ nupta. sollicita ẽ de his que dñi
sũt. ut sit sc̃a ⁊ corpore ⁊ sp̃u. idẽ animo.
Dum enĩ spe celestiũ. mariti ⁊ filioꝵ sol¬
licitudinẽ nõ suscipit: de dño cogitat
quomodo ꝓpositũ dõ deuotum c̾todiat.
Sitam̃ incorpore mundo animꝰ terrena
abiciens celestib studeat. Animꝰ ẽ eñi
qui aut scĩficat. aut polluit corpꝰ. Qd
enĩ ꝓdest corpꝰ mũdũ habe.& animã
licitado ẽ: quomodo impleat iusma¬
ritalis officii. subdita mundanis necessi¬
tatibꝰ. Hoc aũt ad urãm ipsoꝵ utilita¬
tem dico. nõ ut laqueũ uob̃ mitiã: s ad
id qd̾ honestum ẽ. Qm̃ quibꝯdã aspũ ⁊
graue uidetur. qd̾ utiliꝰ aut meliꝰ est.
ꝓpter ꝯsuetudinẽ temporał usꝰ: idõ pt
rationẽ redditam hortatur affẽctu ka¬
ritatis simplicit̾ hoc utiliꝰ hoc honestiꝰ
dum. Utile uͦ quia dignꝰ ẽ apd̾ dm̃ ⁊ le¬
ue in sclo. Quid gͦ dicimꝰ si uirgines de

Expanded text:
quae non est nupta, sollicita est de iis quae Domini quae non est nupta, sollicita est de iis quae Domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu: id est, animo; dum enim spe coelestium, mariti et filiorum sollicitudinem non suscipit, de Domino cogitat, quomodo propositum Deo devotum custodiat, si tamen in corpore mundo animus terrena abjiciens, coelestibus studeat. Animus est enim, qui aut sanctificat, aut polluit corpus. Quid enim prodest corpus mundum habere, et animam licita est quomodo impleat jus maritalis officii, subdita mundanis necessitatibus. Hoc autem ad vestram ipsorum utilitatem dico; non ut laqueum vobis injiciam: sed ad id quod honesgrave videtur, quod utilius aut melius est propter consuetudinem temporalis usus; ideo post rationem redditam, hortatur affectu charitatis simpliciter hoc utilius, hoc honestius dum: utile vero, quia dignius est apud Deum, et leve in saeculo. Quid ergo dicemus? Si virgines de
Abbreviated transcription (Latin):
putata enĩ sollicitudine rei uxorie: que
sla in mundo cet̾is grauior ẽ. ad dm̃ ꝓme¬
rendũ animꝰ erudit᷑. Si tam̃ hac spe ani¬
mꝰ his molestiis se exuat: ut dõmagis ẜ¬
miat. Qui aũt cum uxore ẽ: sollicitus est
que sunt huiꝰ mundi. quomodo placeat
uxori. Cura enĩ uxoris ⁊ filioꝵ: cogitatio
mundi ẽ. Nam int̾ cet̾a solent aliqñ res
pumendas admutere ne illas offẽndat.
sic̾ refeit zorobabel unꝰ de tribꝰ cubiculari¬
is artarxersis. Magna enĩ amaritudo ẽ
in domo uxor tustis. Diuisa ẽ mulier &¬
legimꝰ innumeris mmulieriͦs uirgineᷤᷤ ap¬
pellatas. Alia gͦ sollicitudo mulieris: a
tumẽ. quid significet nisi signi ficatio sb̃¬
sequatur. Cum aũt dic̃ ungo manifes¬
ta locutio ẽ. Hic apłs pꝯmulierẽ uirgi
nem posuit: ut mulierem nõ uirginem
significat ꝑhoe. ꝑ hoc enĩ uoluit osten¬
dere uirginẽ lib̾am a tedus ⁊ laboribus.
qͦs patitur mulier uiro copulata. Que

Expanded text:
putata enim sollicitudine rei uxoriae, quae putata enim sollicitudine rei uxoriae, quae sola in mundo caeteris gravior est, ad Deum promerendum animus eruditur: si tamen hac spe animus his molestiis se exuat, ut Deo magis serviat. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori. Cura enim uxoris et filiorum cogitatio mundi est: nam inter caetera solent aliquando res puniendas admittere; ne illas offendant, sicut refert Zorobabel unus de tribus cubiculariis Artaxerxis : magna enim amaritudo est in domo uxor tristis. Divisus ideo dlegimus in Numeris mulieres virgines appellatas . Alia ergo sollicitudo mulieris, altum est quid significet, nisi significatio subsequatur: cum autem dicitur virgo, manifesta locutio est. Hic Apostolus virginem post mulierem posuit, ut mulierem non virginem significaret: per hoc enim voluit ostendere virginem liberam a taediis et laboribus, quos patitur mulier viro copulata. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tis est maxime: ⁊ ꝓhibita nõ desid̾are nõ
longe ẽ. Et qui flent tanꝙͣ ñ flentes.
Scientes enĩ e ꝓximo finẽ mũdi. mox cõ¬
solationem eoꝵ futurã qui ꝓ dĩ iusticia
forte p̾muntur: hac spe int̾ eos ꝯsolant᷑
se. Et qui gaudent tanꝙͣ nõ gaudentes.
In p̾senti enĩ qui gaudet᷑: sciant mox luc¬
tum uenturũ. Eis udelicet qui mundo
gaudent: ambigentes de dĩ iudicio. Et
qui enunt tanꝙͣ nõ possidentes. Creden¬
tes enĩ qui enuunt paruũ tempꝰ suꝑ eẽ
mũdo: sic agant ut nõ omnẽ curã in rem
cito piturã impendant. Magis aũt curã
id ẽ. ut ñ p̾sumant de usu hoc. quia citoꝑ
ibit corruente mundo. Pret̾it enĩ figura
huiꝰ mundi. Quia finiri mundũ dix̃. of
om̃ia que inmũdo sũt int̾ire. I dõ prete¬
rit. quia cotidie se nescit mundꝰ. uolo
uos sine sollicitudine ẽẽ. diminuta eni
sollicitudine scłi. indi rebꝰ ꝓpensiꝰ uigi¬

Expanded text:
tis est maximae; et prohibita non desiderare non tis est maximae; et prohibita non desiderare non longe est. Et qui flent, tamquam non flentes; scientes enim in proximo finem mundi mox consolationem eorum futuram, qui pro Dei justitia forte premuntur, hac spe inter eos consolentur se. Et qui gaudent, tamquam non gaudentes; in praesenti enim qui gaudent sciant mox luctum venturum, eis videlicet qui mundo gaudent, ambigentes de Dei judicio. Et qui emunt, tamquam non possidentes; credentes enim, qui emunt, parvum tempus superesse mundo, sic agant, ut non omnem curam in rem cito perituram impendant: magis autem curam id est, ut non praesumant de usu hoc; quia cito peribit, corruente mundo. Praeterit enim figura hujus mundi. Quia finiri mundum dixit, osomnia, quae in mundo sunt, interire. Ideo praeterit, quia quotidie senescit mundus. Volo vos sine sollicitudine esse. Diminuta enim sollicitudine saeculi, in Dei rebus propensius vigi
Abbreviated transcription (Latin):
loco dic̃ seductores s ueraces. Tt & qͥ
habent uxores. Ita sint. ac si non haben¬
tes. Quia enĩ mundi finis inꝓximo ẽ.
ñ debe adgenerandũ eẽ sollicitos. neq
ad usum ipsũ deditos: ut ꝓpensiores et
iugilantes indiuinis oꝑib exercitati
circa curã legis inminenti p̾lio repugn¬
ent. Pressure enĩ erunt quales nũquã¬
ñ fuerunt: & multi casuri sũt in laque¬
um diabli. Deniq nullus nr̃m uult tẽ¬
pore suo hoc ꝓuenur. timens p̾dicataᷤ¬
a aluatire p̾ssuras. Ĩdõ sic̃ nob optamꝰ.
consulamꝰ ⁊ aliis. Ut a generatione noꝰ
filioꝵ multoꝵ abstiamus. plus orationi
⁊ dĩ seruituti subiecti: ꝓuidentes diem
iudicii ne ⁊ nos simꝰ in parati ꝑmpedim̃¬
ta necessitatis p̾sentis. ⁊ illi incurrant
qd̾ nos tumemꝰ Etiam alicitis eigo tẽꝑ
are uult fideles. utͥ solum innocentes: s
⁊ glosi uideant᷑. Concessa enĩ p̾t̾ire uirtu¬

Expanded text:
loco dicit, seductores, sed veraces . Ut et qui loco dicit, seductores, sed veraces . Ut et qui habent uxores, ita sint, ac si non habentes. Quia enim mundi finis in proximo est, non debere ad generandum esse sollicitos, neque ad usum ipsum deditos: ut propensiores et vigilantes in divinis operibus, exercitati circa curam Legis, imminente praelio repugnent. Pressurae enim erunt, quales numquam fuerunt, et multi casuri sunt in laqueum diaboli: denique nullus nostrum vult tempore suo haec provenire, timens praedictaSalvatore pressuras. . Ideo sicut nobis optamus, consulamus et aliis; ut a generatione nos filiorum multorum abstineamus, plus orationi et Dei servituti subjecti, praevidentes diem judicii; ne et nos simus imparati per impedimenta necessitatis praesentis, et illi incurrant, quod nos timemus. Etiam a licitis ergo vult temperare fideles; ut non solum innocentes, sed et gloriosi videantur: concessa enim praeterire virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. apparatus domꝰ uxoris necessitas:
mariti dñatio. Ego aũt uob̃ parco. Par¬
cit qñ ad hec magis ꝓuocat. que triblo¬
nes carnis ⁊ sollicitudines memoratas
excludant. Potest sic uideri parc̾e̾. cũ
ꝑmittit ⁊ nõ contra dic̃ uolentibꝰ qd̾ o¬
nerosũ ostendit. Hoc itaq dico fr̃s tp̃s
breuiatũ ẽ. reliquũ est. Breuiatũ tempꝰ
⁊ reliquĩ dices. finem mũdo inminere
significauit. quauis sciret adhuc tem¬
pora suꝑeẽ: s alit̾ scribe nõ debuit ꝓpt̾
hos qui lecturi hec tunc sũt. Cũ ꝑbre¬
ue suꝑent tempꝯ ne semꝑ dũ longe eẽ
pucaretur dies udicu: aut ñ timeretur.
aut falsũ eẽ estimaretꝰ. Illud aũt quod
dicitꝰ cũ adhuc longe sit inmmere. młtũ
ꝓficit. Terrorẽ enĩ incutit ad meliorem
uitam agendam hominibꝰ Deniq hic
inp̾senti quã solliciti sunt hi qui apud
uidices habent que agant. cũ actoꝵ dieᷤ
dr̃ imminere: hoc sonat hic qd̾ alio ĩ

Expanded text:
tudo, apparatus domus, uxoris necessitas, tudo, apparatus domus, uxoris necessitas, mariti dominatio. Ego autem vobis parco. Parcit quando ad haec magis provocat, quae tribulationes carnis, et sollicitudines memoratas excludunt. Potest sic videri parcere, cum permittit, et non contradicit volentibus, quod onerosum ostendit. Hoc itaque dico, fratres, tempus breviatum est, et reliquum est. Breviatum tempus et reliquum dicens, finem mundo imminere significavit: quamvis sciret adhuc tempora superesse. Sed aliter scribere non debuit propter hos, qui lecturi haec tunc sunt, cum perbreve supererit tempus; ne semper dum longe esse putaretur dies judicii, aut non timeretur, aut falsum esse aestimaretur. Illud autem quod dicitur, cum adhuc longe sit, imminere multum proficit; terrorem enim incutit ad meliorem vitam agendam hominibus. Denique hic in praesenti quam solliciti sunt ii, qui apud judices habent quae agant, cum actorum dies dicitur imminere? Hoc sonat hic, quod alio in
Abbreviated transcription (Latin):
suas dimutentes sub tegiine ꝯtinen¬
tie: alias decipiunt refngescẽte ꝓpoĩto.
S meliꝰ uult uiu̾e cum uxore sua posi¬
tus. exortetur illã. ut sine scandalo pu¬
riꝯ uiuant. Solutꝯ es abuxore: ne q̃si¬
eris uxorẽ. Ue sciens hoc magis dõ ac¬
ceptum ⁊ a necessitate liberũ ñ querat u¬
xorẽ. Ita tam̃ ut ⁊ aceteris tẽpet. Si
quominꝰ qͥd ꝓdest desid̾iũ carnis p̾me¬
re. hoc ẽ rem licitam sꝑnere. ⁊ inlicitis
subiacere. Si aũt acceꝑis uxorẽ ñ pec¬
casti. Non utiq peccat qͣd̾ concessũ est
fac̃. Siuͦ contẽpserit. meritũ sͥ collocat
⁊ coronã. Magne enĩ pacientie ẽ. hoc ñ
ꝯtingere qd̾ ꝓhibitum ñ est. Et si nup
ex haccausa liba ẽ. õnbulationes tamiẽ
carns habebit huiꝯ modi. hoc ẽ ac si a p᷑¬
cato libi sunt. in hac tam̃ uita tribulatio¬
nes habebunt. gemitus uentis. nutrimẽ¬
ta filioꝵ uictus. tegumenta. dotes. agri¬

Expanded text:
suas dimittentes, sub tegmine continensuas dimittentes, sub tegmine continentiae alias decipiunt, refrigescente proposito. Sed si melius vult vivere cum uxore sua positus, exhortetur illam, ut sine scandalo purius vivant. Solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. Ut sciens hoc magis Deo acceptum, et a necessitate liberum, non quaerat uxorem; ita tamen ut a caeteris temperet. Si quominus, quid prodest desiderium carnis premere, hoc est, rem licitam spernere, et illicitis subjacere? Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Non utique peccat, quia quod concessum est, facit. Si vero contempserit, meritum sibi collocat et coronam. Magnae enim patientiae est, hoc non contingere, quod prohibitum non est. Et si nupsa apud Deum ex hac causa libera est. Tribulationes tamen carnis habebunt hujusmodi. Hoc est, etsi a peccato liberi sint; in hac tamen vita tribulationes habebunt, gemitus ventris, nutrimenta filiorum, victus, tegumenta, dotes, aegri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc bonũ eẽ ꝓpt̾ p̾sentẽ necessitatẽ quia
optimũ ẽ homini sic ẽẽ. bonũ dic̃ esse
mum ẽ. Ut int̾ bonũ ⁊ optimũ nicħ tã
p̾clarum atq utile eẽ cognosceretꝰ quam
ẽ uirginitas. Quia ñ solũ apud dm̃ uir¬
ginitatẽ ꝯm̃datiorẽ docet. s ⁊ ap̃ uitam
p̾sentẽ. diĩ necessitate ᷤᷤ tẽporis nescit quaᷤ
patitur diugatio ⁊ mer ores partꝰ simł¬
q orbitates filioꝵ ignorat. Ut gͦ ad hanc
ẽffẽctandã hortaretur. p̾sentis necessita¬
tis exitia lucrari docet has que illã dile¬
enĩ est qd̾ laborat. ut affẽctũ carnis uĩcat.
in ceteris om̃ibꝰ libera. Quia enĩ caro ĩ
origine sua ẽ ⁊ natura: uss eiꝰ suains ui¬
detur ⁊ dulcis affẽctꝰ. Idõ hec suꝑare nõ
breuis gła ẽ. In ctus es uxori. ne quesi¬
ers solutionẽ. Hec remedioꝵ consilia
sũt. Dic̃ enĩ ñ debere quẽqmͣ absolui ab
uxore causa fornicationis. Frequent̾ eĩ

Expanded text:
hoc bonum esse propter praesentem necessitatem; quia hoc bonum esse propter praesentem necessitatem; quia optimum est homini sic esse. Bonum dicit esse mum est, ut inter bonum et optimum nihil tam praeclarum atque utile esse cognosceretur, quam est virginitas; quia non solum apud Deum virginitatem commendatiorem docet, sed et apud vitam praesentem, dum necessitates temporis nescit quas patitur conjugatio; et moerores partus, simulque orbitates filiorum ignorat. Ut ergo ad hanc affectandam hortaretur, 136 praesentis necessitatis exitia lucrari docet has, quae illam dileenim est, quod laborat; ut affectum carnis vincat, in caeteris omnibus libera. Quia enim caro in origine sua est et natura, usus ejus suavis videtur et dulcis affectus; ideo haec superare non brevis gloria est. Vinctus es uxori? Ne quaesieris solutionem. Haec remediorum consilia sunt; dicit enim non debere quemquam absolvi ab uxore, nisi causa fornicationis. Frequenter enim
Abbreviated transcription (Latin):
neq liber elatione m̃tis inflatꝰ ẜuo se
supponat. Precio emptiestis. nolite fieri
serui hominũ. Uerum ẽ. qr tam caro:
emitur magis ẜuire debet. ut aliquate¬
nꝰ uicẽ reddat emptori. Adõ gͦ empti
idẽ axp̃o: serui hominii eẽ nõ debent.
Seri aũt hominũ hi sũt qui humamiꝰ
se subiciunt suꝑsticionibꝰ. Apls tamẽ
illudmemorat qd in capite epłe rep̾hen¬
dit eo qd̾ dicerẽt. ego sũ pauli. alius aũt
q sr̃s in quo uocatꝰ ẽ. in eo maneat ap̃
dm̃. Hoc ẽ qd̾ supͣ dix̃. qd̾ utͭ lene comen¬
det reiterat. De uirginibꝰ aũt p̾ceptum
dñi nõ habeo. Hoc adscripta illoꝵ respõ¬
ꝯsecutus a domino ut sim fidelis. Pre¬
ceptum se de uirginibꝰ negat accepisse.
quia ñ pot̾at auctor coniugii rẽ adu̾sam
nuptiis imꝑare: ne factũ suũ p̾stinũ ac¬
at neq qd̃ adulatione fucatum sit. Ia
ad hoc grãm ꝯsecutus ẽ: ut idone ꝯ sit ĩdan¬
dis consiliis salutaribꝰ. Existimo ergo

Expanded text:
elatione mentis inflatus, servo se superponat. Pretio empti estis, nolite fieri servi hominum. Verum est, quia tam caro emitur, magis servire debet; ut aliquatenus vicem reddat emptori. A Deo ergo empti, id est a Christo, servi hominum esse non debent. Servi autem hominum hi sunt, qui humanis se subjiciunt superstitionibus. Apostolus tamen illud memorat, quod in capite epistolae reprehendit, eo quod dicerent: Ego sum Pauli: alius autem: que frater, in quo vocatus est, in eo maneat apud Deum. Hoc est, quod supra dixit, quod ut plene commendet, reiterat. De virginibus autem praeceptum Domini non habeo. Hoc ad scripta illorum responsecutus a Domino, ut sim fidelis. Praeceptum de virginibus negat se accepisse; quia non poterat auctor conjugii rem adversam nuptiis imperare, ne factum suum pristinum acat, neque quod adulatione fucatum sit; quia ad hoc gratiam consecutus est, ut idoneus sit in dandis consiliis salutaribus. Existimo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
licitudine illã lib̾at. Uxor uincta ẽ lege
quãdui uiuit uireiꝰ. Hec idcuto prose¬
quit᷑. ut doceat qr mulier & iam si uiro fu¬
ent eiecta nubendi licentiã ñ habet. Si
aũt mortuꝰ fuerit uir eiꝰ lib̾ata ẽ. Etiã
hec ad supͣdictas ꝑtinent causas: ut os¬
tendat quã beata sic uirgo. cũ nulli nͥ soli
dõ subiecta sit. Uincere eni iudet᷑ natalẽ
subiectionẽ qñdo qd̾ ꝑnaturã humiliatũ
ẽ. erigit. Cui uult mibat tantũ in dño
Id est quẽ sͥ aptũ putau̾it. illi mibat. Qͥa
inuite nuptie solent malos ꝓuentꝰ habe
bantum aũt in dño. Hoc ẽ ut sine suspi¬
cione turpitudinis nubat᷑: ⁊ religioĩs sue
uiro nubat. Hoc ẽ. indño nbere. Heatior
aũt erit: si sic ꝑmanserit scđm meũ consi¬
liũ. Cum dic̃ nubat: lege loquit᷑ natura¬

Expanded text:
ta est lege, quamdiu vivit vir ejus. Haec idcirco prosequitur, ut doceat quia mulier, etiamsi a viro fuerit ejecta, nubendi licentiam non habet. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est. Etiam haec ad supradictas pertinent causas; ut ostendat quam beata sit virgo, cum nulli nisi soli Deo subjecta sit. Vincere enim videtur naturalem subjectionem, quando quod per naturam humiliatum est, erigit. Cui vult nubat, tantum in Domino: id est, quem sibi aptum putaverit, illi nubat; quia invitae nuptiae solent malos proventus habere. Tantum in Domino, hoc est, ut sine suspicione turpitudinis nubat, et religionis suae viro nubat: hoc est in Domino nubere. Beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. Cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo pocest crede̾. ⁊ sustinet illũ. Et sic¬
⁊ hic docet expectandos eos nec scandalũ
de his pati dele quia custodienda est speᷤ
illoꝵ. Si eiũ ipsi recesserint dissimulã¬
dum abhis. Nnũquẽq sic̃ uocauit ds̃
ita ambulet. Hoc ẽ ut si matrimomio
uinctꝰ ẽ qui credit nõ de sedat neq uir
neqi mulier. s sic maneat siue uideus
siue grec⁊ Sic̃ inom̃ibꝰ eccliis doceo
Ut suadeat. ñ se alit̾ his trad̾̃e dic̃ qmͣ
cet̾is. Te cum cet̾os huiꝰ fidĩ hoc doceri
audiunt ꝓmptiꝰ ad sequantꝰ. Facile e¬
nim quis inclinatur siuiderit socium
consensisse. Circumcisꝰ aliquis uocatꝰ
ẽ nõ adducat p̾pucuĩ. Hoc ẽ qd̾ dixit
ut ita ambulet sic̃ uocatꝰ ẽ: ut uideus
factus xp̃ianꝰ. nõ pucet se forte indig¬
nũ. quia pͥpuciũ nõ ht̃ dans głam p̾ͥpu¬
cio. In ppucio quis uocatus ẽ. ñ circũ¬
cidatur. Ut gentilis uocatꝰ nõ estunz
debe se circũcidi. ꝑid qd̾ filios abrahe

Expanded text:
quando potest credere, et sustinet illum. Et hic docet exspectandos eos, nec scandalum de his pati debere, quia custodienda est spes illorum; si enim ipsi discesserint, dissimulandum ab his. Unumquemque sicut vocavit Deus, ita ambulet. Hoc est, ut si matrimonio junctus est, qui credit, non deserat, neque vir, neque mulier: sed sic maneat, sive Judaeus, sive Graecus. Sicut in omnibus Ecclesiis doceo. Ut suadeat, non se aliter his tradere, quam caeteris; ut cum caeteros hujus fidei hoc doceri audiunt, promptius assequantur. Facile enim quis inclinatur, si viderit socium consensisse. Circumcisus aliquis vocatus est? Non adducat praeputium. Hoc est, quod dixit, ut ita ambulet, sicut vocatus est; ut 135 Judaeus factus christianus non putet se forte indignum, quia praeputium non habet, dans gloriam praeputio. In praeputio quis vocatus est? Non circumcidatur. Ut gentilis vocatus non aestimet se debere circumcidi, per id quos filios Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tꝰ fit. hic enĩ om̃ino seruus est.
qui in prudent̾ agit. Sic̃ ⁊ ueteribꝰ
placuit. qui õs sapientes lib̾os appel¬
Sa lomori. Seruo inquit sapienti libi
seruient. Hic gͦ qui credit ac si seruus sit
ad tempꝰ: quia rem fac̃ prudentẽ. ut
credat in xp̃m lib̾tus fit dñi. Si ergo
peccata seruos faciunt. sic̃ quã filiꝰ noe cu¬
qͥpeccati ⁊ inprudentie causẽ factꝰ ẽ ẜiiiꝰ.
cũ accipit remissionẽ peccatoꝵ lib̾tꝰ ef
ficitur. Similit̾ qui lib̾ uocatus ẽ. ser¬
nus ẽ xp̃i. ꝓfectus ẽ. ex libero. seruum
ficri xp̃i. Liber enĩ erat a dõ. qd̾ maxim̃
crimen ẽ. Ido amissa amara ⁊ ỹña
lib̾tate ꝯditionẽ sortitus ẽ que ꝓdeẽt sic̃

Expanded text:
isti . Hic enim omnino servus est, qui imprudenter agit: sicut et veteribus placuit, qui omnes sapientes liberos appelSalomon: Servi, inquit, sapienti liberi servient . Hic ergo qui credit, ac si servus sit ad tempus, quia rem facit prudenter, ut credat in Christum, libertus fit Domini. Si ergo peccata servos faciunt, sicut Cham filius Noe peccati et imprudentiae causa factus est servus, cum acceperit reficitur. Similiter qui liber vocatus est, servus est Christi. Profectus est ex libero servum fieri Christi: liber enim erat a Deo, quod maximum crimen est: et ideo amissa amara et contraria libertate, conditionem sortitus est, quae prodesset, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ dĩ. Idẽ fides ꝓpiciũ facit dm̃. si bo¬
nis oꝑibꝰ ad ꝓbentur. Unusquisq inea
uocatione in qua uocatus ẽ. in ea ꝑma¬
neat. Hoc firmat qd̾ sup̃ dix̃. Seriius
uocatꝯ es nõ sit tͥ cure. s ⁊ si potes liber
fieri magis utere. hortatur ut bene ẜ¬
uiens de dĩ timore carnali dño. dignũ
se faciat lib̾tate. ne audiens forte ser¬
uus uocatꝰ es. ñ sit t̾ cure. neglegenti
orsis circa bonos actꝰ carnalis din
⁊ doctrina xp̃i blasphemaret᷑: et nec
ille dm̃ ꝓmerereͬtꝰ. qui in his terrenis be¬
ne ẜuiens meritũ sͥ collocat apud de¬
ũ. quia dix̃ dñs. Quimminimo fidel
ẽ.⁊ in magno. Iu enĩ in dño uocatꝰ

Expanded text:
pitium facit Deum, si bonis operibus approbetur. Unusquisque in ea vocatione, in qua vocatus est, in ipsa permaneat. Hoc firmat, quod supra dixit. Servus vocatus es? Non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere. Hortatur ut bene serviens de Dei timore carnali domino, dignum se faciat libertate, ne audiens forte: Servus vocatus es? Non tibi sit curae; negligentior esset circa bonos actus carnalis Domini, et doctrina Christi blasphemaretur, et nec ille Deum promereretur, qui in his terrenis bene serviens, meritum sibi collocat apud Deum: quia dixit Dominus: Qui in minimo fidelis est, et in magno . Qui enim in
Abbreviated transcription (Latin):
bens necessitarẽ potestatẽ habet de suauo¬
lũtate: ⁊ hoc decreuit incorde suo ẜuare
uirginẽ suã. benefac̾. Hoc dic̃ ut qui uir¬
ginẽ habet cui animꝰ adnuptias nonẽ.
ẜuet illam. nec illi ingerat fomitatẽ nup¬
tiarũ. quã uidet nubendi uolũptatẽ nõ
habere. Beneficia enĩ si p̾standa sunt:
qnͣtomagis minime auferenda: Itaq ⁊
qui nuptu dat uirgnie suã. bene fac̃. Et

Expanded text:
sua voluntate, et hoc decrevit in suo corde, servare virginem suam, bene facit. Hoc dicit, ut qui virginem habet, cui animus ad nuptias non est, servet illam: nec illi ingerat fomitem nuptiarum, quam videt nubendi voluntatem non habere. Beneficia si praestanda sunt, quanto magis minime auferenda? Ita et qui nuptum dat virginem suam, bene facit
Abbreviated transcription (Latin):
tur innob. Portare tam̃ dm̃ hoc est:
imaginẽ di in reb bene gestis ostende¬
De his aũt que scripsistis mͥ. bonũ ẽ ho¬
mini mulierẽ nõ continge. Prauis
sensibꝰ pseudo apłoꝵ exagitati. qui
nuptias ꝑ ypocrisi ut puriores cete¬
ris uiderentur sꝑnendas docebant:
hec ꝑ eplam ab apło requirebãt. Qui
enĩ non oblectabantur hac sententia:
p̾t̾ missis ceteris hoc solũ requirunt. Q¬
bus tam̃ respondit. bonũ eẽ quidẽ mu¬
lierẽ nõ conting̾e̾. quãquã non illi istud
simplicit̾ asserant tam̃ ꝓpt̾ fõrnicatio¬
nẽ hoc ẽ nequid contra legẽ ãmutatur
cum qñ qd̾ lex nõ ꝓhibet uitatur. unus¬
quisq suã uxorẽ habeat: ⁊ unaqueq su¬
um uirũ habeat. Solent enĩ qui compẽ¬
dium querunt errare. Qum enĩ fieri poᷤ¬
sit. ut hi ab uxoribꝰ suis se abstinerent.
quos intantis uicuis repperit. Ideo ergo
ñ ꝑmutit. ne ablicitis se abstinentes

Expanded text:
tur in nobis; portate, inquit, Deum, hoc est, tur in nobis; portate, inquit, Deum, hoc est, imaginem Dei in rebus bene gestis ostendDe iis autem quae scripsistis mihi bonum est homini mulierem non tangere. Pravis sensibus pseudo-apostolorum exagitati, qui nuptias per hypocrisin, ut puriores caeteris viderentur, spernendas docebant, haec per epistolam ab Apostolo requirebant; quia enim non oblectabantur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornicationem, hoc est, ne quid contra legem admittatur, cum quando quod lex non prohibet, vitatur; unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Solent enim qui compendium quaerunt, errare. Qui enim fieri posset, ut hi ab uxoribus suis se abstinerent, quos in tantis vitiis reperit? Ideo ergo non permittit, ne ab licitis se abstinentes,
Abbreviated transcription (Latin):
aut duo xp̃iani. s om̃s. Singuli autẽ
membra sũt. Quomodo gͦ qui fornca
tur in xp̃i corpꝰ peccat. cũ nõ om̃s
taminet: qd̾ sita eẽt ut nouatia no
uidetur. cet̾a om̃ia pecc̃a extra dm̃ es¬
sent. ⁊ sola fornicatio peccatũ eẽt ĩ dm̃.
Etiam qui uadit ad idola. ñ peccat in
dicere quia om̃is quicũq qd̃ cũq pecca¬
tum fecerit in dñi peccat ⁊ in scm̃ sp̃m.¬

Expanded text:
aut duo Christiani, sed omnes, singuli autem aut duo Christiani, sed omnes, singuli autem membra sunt. Quccat, cum non omnes contaminet? Quod si ita esset, ut Novatiano videtur, caetera omnia peccata extra Deum essent, et sola fornicatio peccatum esset in Deum. Etiam qui vadit ad idola non peccat in dicere quia omnis quicunque quodcumque peccatum fecerit, in Deum peccat, et in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ti neq molles. neq mascłoꝵ concubitor¬
es neq fures neq auari neq ebriosi. ne¬
q male dici. neq rapaces. regnum dĩ poᷤ¬
sidebunt. Non hec id cirro conauit qͣsi
nescirent: apud quos annũ ⁊ sex menseᷤ
sedic. doces eu̾glium dĩ. s cõmonut ut
restauret millis reuerentiã legis ⁊ me¬
ritũ ad regna celoꝵ. Et hec quid ã fiustis.
ne om̃ibꝰ hoc ad scribere uideret᷑. aut c̾te
om̃s ab his cuminibꝰ iinunes faceret
si taceret. ꝓhibuisse enĩ iudebat᷑ nõ re¬
uelasse crimina illoꝵ id circo sic ait. Et
hec quidam fiustis. ⁊ ne ad irã illos ꝓuo¬
caret adiecit. S abluti estis. Ht agnoscen¬
tes crimina rei facti statim respirarẽt au¬
dientes. s abluti estis: solent enĩ aliqui
pudorẽ pati ⁊ corrig̾e cum dese auduĩt
mate ꝯsequuti noscuntur. qd̾ ẽ funda¬
intum euugłice ueritatis. Illic enim
⁊ qualis Sit gr̃a quã ꝑuerã traditionẽ

Expanded text:
ri, neque molles, neque masculorum concubitorri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt. Non haec idcirco memoravit quasi nescirent, apud quos annum et sex menses sedit, docens Evangelium Dei: sed commonuit, ut restauraret in illis reverentiam Legis, et merNe omnibus hoc ascribere videretur, aut certe omnes ab his criminibus immunes faceret, si taceret prohibuisse enim videbatur, non revelasse crimina illorum idcirco sic ait: Et hoc quidem fuistis. Et ne ad iram illos provocaret, adjecit: Sed abluti estis; ut agnoscentes crimina rei facti, statim respirarent audientes: Sed abluti estis. Solent enim aliqui pudorem pati, et corrigere, cum de se audiuntmate consecuti noscuntur, quod est fundamentum evangelicae veritatis. Illic enim et qualis sit gratia, quam per veram traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
cum in uob ẽ quod udicia habetis inter
uos. Peccatũ eẽ significat quia fr̃ cũ fr̃e
litigat cũ danda oꝑa sit. ut concordes sĩt
quasi germani. Maxime cũ fides nr̃a pa¬
⁊ dampnũ ad p̾sens ⁊ offensionẽ forte
um generatur. quia nõ solũ ꝑ fraudem
admissam rei sunt. s ⁊ partẽ habent de¬
licti illoꝵ qui coacti inuria aut fraude
eoꝵ infĩdeles rogant adiudicandũ. Et
cũ fraudẽ aut iniurias ullatas ꝑsequi ñ
deberent ñ solũ iuindicant s ⁊ ipsi fraudẽ
⁊ iniurias faciunt. ut punienda exem¬
pla frĩbus tribuant. Ut quid aliis facere
credatur qui non parcet sius: An nesci¬
tis quia uuiqui regnũ dĩ nõ possidebũt.
Hoc uel dicto ostendit illos nõ nescios pͤ¬
care ac ꝑ hoc grauiꝰ uindicandũ. Si eĩ
in misericordes rei sunt apd̃ dm̃. qnͣto
magis unqui: Nolite errare neq form¬
cani. neq idolis seruientes. neq Multe¬

Expanded text:
tum in vobis est, quod judicia habetis inter tum in vobis est, quod judicia habetis inter vos. Peccatum esse significat, quia frater cum fratre litigat, cum danda opera sit, ut concordes sint, quasi germani; maxime cum fides nostra paet damnum ad praesens, et offensionem forte um generatur; quia non solum per fraudem admissam rei sunt, sed et partem habent delicti illorum, qui coacti injuria aut fraude eorum, infideles rogant ad judicandum: et cum fraudem aut injurias illatas persequi non deberent, non solum vindicant, sed et ipsi fraudem et injurias faciunt; ut punienda exempla fratribus tribuant. Et quid aliis facere credatur, qui non parcit suis? An nescitis, quia iniqui regnum Dei non possidebunt? Hoc dicto ostendit illos non nescios peccare, ac per hoc gravius vindicandum. Si enim immisericordes rei sunt apud Deum, quanto magis iniqui? Nolite errare; nam neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulte
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia quia ꝓhibuerat apd̾ ꝑfidos agẽ¬
da quãuis ineccła sic̃ audierant aquali¬
bet cũq tam̃ putarent audienda aut ter¬
minanda: au̾t iuborẽ eoꝵ ait contẽpti¬
enĩ intractabiles ⁊ inconfid̾atos eossig¬
nificauit: ut ipitos forte exfr̃ibꝰ uidi¬
ces eligerẽt. Hoc de exꝑto apłs. Sciebat
enĩ quã tepidi ⁊ inꝓuidi in reliqͥs causis
fuerant dep̾hensi. Sic nõ ẽ int̾ uos quiᷤ¬
qmsapiens qui possit iudicare int̾ frẽm
suũ: Quia ergo sunt inquit sapientes
fres. aliqui horũ eligantur. ad iudicãdũ
quorũ iudiciũ meretur mundꝰ. Magno
enĩ pudorẽ siint̾ eos qui dicunt᷑ din cog¬
nouisse ñ inueniatur quia examinare
possit negotiũ uixta eiꝰ euãgłicum. Idõ
aũt fr̃ẽm iudicẽ eligendũ dic̃: quia adhuc
rector eccłe illoꝵ nõ erat ordinatus. Sed
postulatos significat: aut udicẽ publi¬
cum cui dici solet. hodie dies sacioꝵ esti
uus dici ñ pot. Iam quidẽ om̃ino delic¬

Expanded text:
udicia, quia prohibuerat apud perfidos agenda, quamvis in Ecclesia, sicut audierant, a qualibuscumque tamen putarent audienda aut terminanda; ad ruborem eorum ait: Contemptienim intractabiles et inconsideratos eos significavit, ut imperitos forte ex fratribus judices eligerent. Hoc de experto Apostolus; sciebat enim quam tepidi et improvidi in reliquis causis fuerant deprehensi. Sic non est inter vos quisquam sapiens, qui possit judicare inter fratrem suum? Quia ergo sunt, inquit, sapientes fratres, aliqui horum eligantur ad judicandum quorum judicium miretur mundus. Magnus enim pudor est, si inter eos qui dicuntur Deum cognovisse, non inveniatur, qui examinare possit negotium juxta jus evangelicum. Ideo autem fratrem judicem eligendum dicit, quia adhuc rector Ecclesiae illorum non erat ordinatus. Sed postulatos significat, aut judicem publicum, cui dici solet: Hodie dies sacrorum est, jus dici non potest. 130 Jam quidem omnino delic
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i faciã membra meretricis: Absit.
Ait quia meretrici ad herentia membr̃
desinunt ẽẽ membra xp̃i. Annescitis
quia qui adheret meretrici unũ corpuꝰ
fit: Hoc dixit quia qui cõtaminationi
se admiscet unũ fic cum eo cui se admiꝰ¬
cet. Fornicatio enĩ ambos unũ facie:
ut quomͦ in nat᷑aͣ. sic ⁊ in macła unum
sit. Erũt inquit duo incarne una. Ma¬
nfestum ẽ. ut quia mulier de uiro est.

Expanded text:
 faciam membra meretricis? Absit . Ait, Absit, quia meretrici adhaerentia membra desinunt esse membra Christi. An nescitis, quia qui adhaeret meretrici, unum corpus fit? Hoc dicit, quia qui contaminationi se admiscet, unum fit cum eo, cui se admiscet. Fornicatio enim ambos unum facit; ut quomodo in natura, sic et in macula unum sint. Erunt, inquit, duo in carne una . Manifestum est, ut quia mulier de viro est,
Abbreviated transcription (Latin):
o uentris ẽ cum edendi cessat offĩcium.
Escilu̾o destructio tũc erit. qñdo steterit
natiuitas. ꝑseudo apli aũ qui ñ utiq re¬
ligionis causa s questꝯ circũ ibant: poc¬
cantibꝰ amari ẽẽ nolebant. Corpꝰ aũt
nõ fornicatiomi s dño. Nunc redit ad
suꝑiorẽ sensum. Tdñs corpori. Quid dñꝰ
corpori: sub audiatur in mortalitatem
resuscitato p̾stabit. Corpꝰenĩ dõ dicatũ
dono sp̃ali remunerabit menito ducis.
id ẽ animi. Deus uͦ ⁊ dnm suscitauit. &
nos suscitabit puntutẽ suã. Idem senf¬

Expanded text:
o ventris est, cum edendi cessat officium: o ventris est, cum edendi cessat officium: escae vero destructio tunc erit, quando steterit nativitas. Pseudoapostoli autem, qui non utique religionis causa, sed quaestus circumibant, peccantibus amari esse nolebant. Corpus autem non fornicationi, sed Domino. Nunc redit ad superiorem sensum: Et Dominus corpori. Quid Dominus corpori? Subauditur immortalitatem resuscitato praestabit; corpus enim Deo dicatum, dono spiritali remunerabitur merito ducis, id est, animi. Deus vero et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam. Idem sen
Abbreviated transcription (Latin):
tinet naturalis ñ moisi quia multa ꝓ¬
hihuit mayses ꝓpt̾ dirriciam cordis pp̃
incieduli ceruicosi. cam si causam res¬
picias. aliud fuit in sensu apłi ut eloque¬
retur. Hecenĩ p̾misit pꝰea acturꝰ hac
causam. sic̃ fecit ⁊ de illo qui in cestũ ad¬
miserat. Proponit en ĩ designans qui
acturus ẽ pꝯea. Deniq statim ad supio¬
rem sensum breuit̾ interimm recõm̃data
redit. Hoc enĩ dõ dixit. quia licebat illi
abhis sũpcus accipere. S qm̃ sciebat
pseudo apłos occasionẽ querere accipiẽ¬
di. noluit abhis acciꝑe. ne causa uentris
iugor enu̾głice ueritatis torpesceret. Si
enĩ abhis accipet quosintantis uicus
arguebat. auctoritatẽ magistem conces¬
sam  a dño inclinabat. Non enĩ potest
stant̾ argui. a quo accipitur. Maxime c̃
idõ ꝓmptꝰ ad dandum sit. ut s̾ ppositũ.¬
Unde ⁊ dic̃. S ⁊ ego sub nulliꝰ redigar
potestate. Esca uenti ⁊ uent̾ escis: d̾s
aũt ⁊ hunc &. hasic destruet. Destructi¬

Expanded text:
aturalis, non Moysis; quia multa prohibuit Moyses propter duritiam cordis populi increduli et cervicosi . Tamen si ad causam respicias, aliud fuit in sensu Apostoli, ut haec loqueretur; haec enim praemisit postea acturus hanc causam, sicut fecit et de illo 131 qui incestum admiserat; proponit enim designans quid acturus esset postea. Denique statim ad superiorem sensum, breviter interim re commendata, redit; hoc enim ideo dixit, quia licebat illi ab his sumptus accipere. Sed quoniam sciebat pseudoapostolos occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor evangelicae veritatis torpesceret. Si enim ab iis acciperet, quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii concessam sibi a Domino inclinabat; non enim potest constanter argui a quo accipitur: maxime cum ideo promptus ad dandum sit, ut sidicit: Sed ego sub nullius redigar potestate. Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet. Destructi