comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõne futu pͣpe celebriore tractatu licet consencire
possent in alios mxuoꝵ meritoꝵ clantate ꝯspicuoa
et plurium uirtucum citus insignitos tandem tñ
ad ꝑ ͣ nr̃ãm dirigentꝭ unauinit᷑ uota sua. Nos ad
uis grauicatẽ in tanta osideratõne pensantes intra
uiti precord̾ia quid int̾ tot et uanas et diu̾sas scli
fluctuatõnes et pugnas agendũ. qd ue pensandũ
in sentitis suis gressus hõis perficit int̾ hiꝰ cogitatõ¬
num fremitꝰ anchotam spei ur̃e firimus ad ferẽd
sub eius fiducia uigo seiuitutis apłice in beceles
humeros humiłr subinitentes ac subseq̃nter
bñccõnis et coronacõins solsẽpmna et cet̾a Rece¬
piuiꝰ ẜui morem eiusdem Roͣne eccłie in ꝑsonis
anxiato et hũiliato spũ dño supplitando ut ipẽ
qui nos Iugum hiꝰ subit concessit sic ad ip̃m
portandũ debilitatem nr̃am sue uirtutis robore

Expanded text:
ionis futuri papae celebratione tractatu, licet consentire ionis futuri papae celebratione tractatu, licet consentire potuissent in alios maiorum meritorum claritate conspicuos et plurium virtutum titulis insignitos, tandem ad personam nostram dirigentes unanimiter vota sua nos ad ris gravitatem intenta consideratione pensantes intra nostra praecordia, quid inter tot diversas et varias saeculi fluctuationes et pugnas agendum quidque tenendum ter in semitis suis gressus hominis perficit, inter huiusmodi cogitationum fremitus anchoram spei nostrae fiximus ad ferendum sub eius fiducia iugum servitutis apostolicae, imbecilles humeros humiliter submittentes, ac subsequenter benedictionis et coronationis solemnia et cetera recepimus, secundum morem eiusdem Romanae ecclesiae in personis us observatum, anxiato et humiliato spiritu Domino supplicando, ut ipse, qui nos iugum huiusmodi subire concessit, sic ad ipsum portandum debilitatem nostram suae virtutis robore
Abbreviated transcription (Latin):
bñdc̃om. Altitudo celestis consilii supͣ cũcta tenẽs
in excelsis imꝑiũ sic dat eẽ rebus et dispensat in¬
effabili prouidencia munera grãꝵ. Sic creaturaꝵ⁊
Conditõnes et status ordinat ac ꝓut uult ordinat
et disponit ꝙ sonsus hũanus eiꝰ secreta cõfilia
ꝑscrutarꝰ nõ ualens / In hoꝵ consideratõne pocius
ebetatur Cum sint ĩ uestigabłea ue dñi. et sapiẽ
sue magnitudinẽ hũaui nõ capiant iucellectus
facit enĩ fortem ex debili. Ralbucientilꝰ eloquium
tribuit et pouit nõ nũꝙͣ ħũiłem in subliuii. plenã
et perscãm hẽns ad singula canꝙͣ palmo cõcludens
onuã potestatem/. Sane felicis Recordatõnis Ihoue
ppͣ xxiiͦ. predecessor̾ nr̃o ⁊ super sicut dnõ platuit
ab hac luce substracto. et ad celestem patͥam ab huis
mũdi miẜia sicut pie crediniꝰ euocato eiusq corꝑe
tõne ꝯuenientes ur unũ dub deliberatõne cõsi lii
quã tanti negocii qualitas exigebat hĩto suꝑ eset¬

Expanded text:
nem. a Altitudo caelestis consilii, supra cuncta tenens in excelsis imperium, sic dat esse rebus et dispensat ineffabili providentia munera gratiarum, sic creaturarum conditiones et status ordinat ac prout vult variat et disponit, quod sensus humanus eius secreta consilia perscrutari non valens, in horum consideratione potius habetatur, cum sint investigabiles vie domini et sapientie sue magnitudinem humani non capiunt intellectus. Facit enim fortem ex debili, balbutientibus eloquium tribuit et ponit nonnunquam humiles in sublimi, plenam et perfectam habens ad singula, tanquam palmo concludens omnia potestatem. Sane felicis recordationis Ioanne papa XXII predecessore nostro nuper, sicut domino placuit, ab hac luce subtracto et ad celestem patriam ab huius mundi miseria, sicut pie credimus, evocato eiusque corpoconvenientes in unum, sub deliberatione consilii, quam tanti negotii qualitas exigebat, habito super elect
Abbreviated transcription (Latin):
iurate uoluimꝰ ꝙ ad exigendũ uł opp optiõndum
aliꝙͥ p̾ter ea que ad uictũ et obinfuͥtatis et aliis caĩs
coĩatõnibꝰ nõ u̾tantur nec Reciꝑe oblata p̾sumat̃
Ideoq ut nr̃is in hac parte ĩtentõni et bñplacitis ꝯcur¬
ratis p̾saitis eoꝵ abusibus cet̾isq siłibus di forsan¬

Expanded text:
exigendum vel obtinendum aliquid praeter ea, quae ad victum vel ob infirmitatis ac alios casus comminationibus non utantur nec recipere oblata praesumant. Ideoque, ut nostris in hoc intentioni et beneplacitis concurratis, praefatis eo
Abbreviated transcription (Latin):
catõnib iluud consultilie pcipirus ob¬
uari: ut ita ualeant. si ad uiris dictioe
ꝑunẽant delegantis ¶ꝑ siquis aliene
uris dignonis tam erediderit teleganda.
nec pͥcepto cogratoremdatum parienti
ama coninodare censeruis ⁊ sicẽleges.
obte ꝑam̃it delegantisomiaque ab ea.
cipimus ac sripi quidele guant aliene.
uiris dictionis uidices recedissent. ue
nec asppitandi quit neccitas uictĩ adil sꝰ
a nob spałr delegantib dati aliis cãs de¬
legauint iudicandas: nambis delegan¬
tib nulioꝑsonarum cãrumue hite
trattatu appłłonum ad e̾os uire uidicia
reincabunt. nequis insuacã uidi¬

Expanded text:
gationibus illud consultissime praecipimus observari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pertineant delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitoam accommodare censemus et, contra leges obtemperaverit deleganti, omnia, quae ab ea cipimus, ac si ipsi qui delegaverant alienae iurisdictionis iudices resedissent, ut nec appellandi quidem necessitas victis adversus a nobis specialiter delegantibus dati aliis causas delegaverint iudicandas: nam his delegantibus nullo personarum causarumve habito tractatu appellationum ad eos iure iudicia remeabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iuo trstebatur ¶Sitñ mat̾ inhonestis
fc̃is ati ind tenti inachinatio nib
fil ui terte obsedit:⁊ insidus euił cla̾¬
destipis il manifeit apetiit. ł uuni¬
ciseuis suas arnicitias copsaiut: atꝙ
uialiis sit uersataesti ut inimita ciu

Expanded text:
ssio deferatur. Si tamen mater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atque in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ nomtĩtiosi testĩ quere la uocabãtm
inlegautia portio nem ⁊ illani uolurꝰ
qr occ̃one militie expecͥciis mortui
eisd̾ ꝑsoras acquisite posselucrari cas
manife itameit eo ꝙ tał sit militia
ut nemundatur.⁊ mortuo nulitantẽ
terta pec̾cia adeius hr̃ des ꝑueruatt¬
ti ur illegcadus eiusdimilitie inspici¬
ata: que morretestatoris mmilitans
optiner. ut tanta ei pec̾tia inlegittia.
portione opurctur. quantamdari stu¬
tirtũ est. Si in eogradu mortuns eẽt
is qui iralitiam expecuiuis testatoris
b suentiarus sacriuri palati quib
licia aparentid coruindatis ne in legiti
uationeñ teuere uolumua.

Expanded text:
i testamenti querellam vocabantur, in legitimam portionem et illa volumus, quae occasione militiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militante certa pecunia ad eius heredes per ut ille gradus eiusdem militiae inspiciatur, quem morte testatoris militans obtinet, ut tanta ei pecunia in legitimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris bus silentiarlitia a parentibus eorum datis, ne in legitimrvationem tenere volumus.
Abbreviated transcription (Latin):
nem fixit in uentrẽ eius. quẽ scũs
iacobus sic hebetauit: ꝙ nec ictũ eiꝰ
sensit. Tũc comes iussit eũ: in castro
suo recludi Ci btm iacobũ inuo¬
canti: mane apłs stans appuit dicẽs:
Ecce assum quẽ uocasti Tũc imple¬
ta ẽ domꝰ tanta suauitate odoris: ꝙ¬
om̃s qui ibi erant putarẽt se ẽẽ in
padiso pp̃r odorẽ. et pp̃r lucẽ que ibi
ĩmensa appuit: Tũc in ip̃o fulgore
btus iacobus eduxit eũ corã om̃ibꝰ
manu tenens. et ꝑduxit usz ad pos¬
tremã portã castri: custodib qiͣ ex¬
cecatis: Et aꝑtis ianuis us ad u¬
nũ miliariũ extͣ muros prexerunt:
Tũc miles amore apłi accensus: P¬
rexit in galiciam. ad insitand̾ corpꝰ¬

Expanded text:
nem fixit in ventrem ejus, quem beatus nem fixit in ventrem ejus, quem beatus Jacobus sic hebetavit, quod nec ictum ejus sensit. Tunc comes jussit eum in castro suo recludi. Cui beatum Jacobum invocanti, mane apostolus stans apparuit dicens: Ecce adsum quem invocasti. Tunc impleta est domus tanta suavitate odoris, t se esse in paradiso propter odorem et lucem quae immensa ibi apparuit. Tunc in ipso fulgore beatus Jacobus eduxit eum coram omnibus manu tenens, et perduxit eum usque ad extremam portam castri, custodibus quasi excaecatis, et apertis januis iter usque ad unum milliarium extra muros perrexerunt. Tunc miles amore apostoli accensus perrexit in Galiciam ad visitandum corp
Abbreviated transcription (Latin):
dem nocte bt̃s iacobus appint ei in
ueste candidissima: duas claues in
mam tenẽs: Arma ferẽs fulgentissi¬
ma ut radii solis: quẽ t̾cio uocãs ait
Stephe ẜue dĩ qͥ me nõ militẽ. s pisca¬
tore uocari iussisti: iõ talit̾ appareo¬
tͥ. ut scias me dõ militare Ei ut fir¬
mius hec credas. cũ hiis clauib q̃s¬
ĩ manu teneo. portis colimbrie urbi ᷤ
aptis. que septẽ annis a fernãdore¬
ge xp̃ianoꝵ obsidione oppͥmit᷑: cra¬
stmo die hora t̾cia. intromissis xp̃ia¬
nis. eoꝵ reddam põtati Et ita fcm ẽ.
Ertũ ẽ aliqñ bellũ fortissimũ int̾
comitẽ fontis calquerii: et militẽ su¬
um. noĩe guilłm: Qui captus ẽ a
comite. et añ eũ adductus: Quem
cũ comes decollari iississet: et mileᷤᷤ
clamaret. Sc̃e iacobe apłe dei. quem
toris: ter ictũ ĩmensũ mido collo e¬
rectis ad celũ manib sustinuit. et
nicħ lesus ẽ Tũc spiculator mucͦ¬

Expanded text:
dem nocte beatus Jacobus apparuit ei in dem nocte beatus Jacobus apparuit ei in veste candidissima duas claves in manu tenens, arma ferens fulgentissima ut radii solis, quem tertio vocans ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Christianorum obsidione opprimitur, crastino die hora tertia intromissis Christianis eorum reddam potestati; » et ita factum est. Ortum est aliquando bellum fortissimum inter comitem Fontis Calcariae et militem suum, nomine Guillelmum, qui captus est a comite, et ante eum adductus; quem cum comes decollari jussisset et miles clamaret: « Jacobe apostole Dei, quem » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum manibus sustinuit, et nil laesus est. Tunc spiculator mucro
Abbreviated transcription (Latin):
usz ad mane: Qui noluit: At illi tri¬
stes recesserũt: ad hospicia sua Et ꝯ¬
g̾gantes om̃s pegͥnos sue societatis.
paunt sͥ luinaria que ten̾ent ĩ ma¬
nibus: et confortati in fide uenerũt
ad iauuas clausas fere ducenti pe¬
gͥni. et orantes dix̾unt alta uoce:
u̾ba finierant. et ecce iamie cũ tãto
strepitu apte sunt. ut putarẽt eas
ĩ minutias ẽẽ fractas : Rupta sunt
aũt repagula. et sere: et cathene qͥ¬
bus obserabant᷑ Guidam ep̃s
de grecia. stephs nõie: relicto ep̾atu
uenit ad scm̃ iacobũ in paupe hĩtu:
Et ibi fc̃a ẽ ei cellula de iũcis. in qua
die. noctuq ienimis. uigiliis: ⁊ or̃o¬
mbus intendebat Cũq oraret q̃dã
die turba rusticoꝵ iux̃ cellulam eiꝰ.
aplin sic rogare cepit: Beate ia cobe bo¬
ne miles: ab instantibꝰ malis nos li¬
beres: Qd̾ ille audiens: increpãs eos
dixit: Qstulti rustici beatũ iacobũ
nõ militẽ: s piscatorẽ appellate: Ea¬

Expanded text:
usque mane. Qui noluit. At illi triusque mane. Qui noluit. At illi tristes recesserunt ad hospitia sua: et congregantes omnes peregrinos suae societatis, paruerunt sibi luminaria quae tenerent in manibus: et confortati in fide, venerunt ad januas clausas fere ducenti peregrini; et orantes dixerunt alta voce: verba finierant, et ecce januae cum tanto strepitu apertae sunt, ut putarent eas in minutias fractas. Rupta sunt autem repagula et serae et catenae quibus obserabantur. Quidam episcopus de Graecia, Stephanus nomine, relicto episcopatu venit ad Sanctum Jacobum in paupere habitu, et ibi facta est ei cellula de juncis in qua die noctuque jejuniis, vigiliis et orationibus intendebat. Cumque oraret quadam die, turba rusticorum juxta cellulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans eos dixit: « O stulti rustici, beatum Jacobum non militem, sed piscatorem appellate. » Ea
Abbreviated transcription (Latin):
uisa cathena t̾ritus fugiebat: Młti
et ursi. et leones. leopardi. et draco
nes ꝑ deserta gradientẽ deuorare
hominẽ cathenã in manib ferentez.
et hoc narrantẽ: uidi ego ip̃e.:
mine brumus de sizeliaco a sc̃õ iaco¬
bo rediens: nũmis deficientibꝰ. ege̾
cepit Et nõ hñs unde saltem mima i¬
tam panis emẽt. die quadã usq ad
nouã ieiunãs. et mñdicare erubescẽs.
tristis et anxius ualde fuit: Uñ scm̃
iacobũ implorans: sb̾ quadã arbore
solus quieuit: Ibiq paululũ dormi¬
ens sõpniabat: ꝙ sc̃s iacobꝰ eũ pasci bit
Eiigilans aũt statim panẽ sb̾cine¬
riciũ ad caput reꝑit: de quo qͥndecĩ
dieb bis in die sufficientꝰ edebat.⁊
alt̾a die eund̾ panẽ integrũ ĩ saccu¬
Duper comes scĩ egidii pontiꝰ no¬
mine: cũ frẽ suo iuit ad scm̃ iacobũ.
Qui pueniẽtes rogaunt edilẽ. ut
suetudo enĩ erat post solis occasum¬
ut ianue eiusd̾ oratorii clauderent᷑:

Expanded text:
uisa cathena teruisa cathena teretiam ursi et leones, leopardi et dracones per deserta gradientem devorare hominem catenam in manibus ferentem, et hoc narrantem vidi ego ipse. mine Brunus de Mimeliaco, a Sancto Jacobo rediens, nummis deficientibus egere cepit; et non habens unde saltem nummata panis emeret, die quadam usque ad nonam ieiunans et mendicare erubescens tristis et anxius uJacobum implorans sub quadam arbore solus quievit. Ibi paululum dormiens somniabat quod sanctus Jacobus eum pascebat. Evigilans statim panem subcinericium ad caput reperit, de quo XV diebus, bis in die, sufficienter edebat, et altera die eumdem panem in saccuNuper comes Sancti Aegidii, Pontius nomine, cum fratre suo ivit ad Sanctum Jacobum; quo pervenientes rogaverunt aedilem ut suetudo enim erat, ut post solis occasum januae ejusdem oratorii clauderentur
Abbreviated transcription (Latin):
Ano dm̃.Mͦ. cͦ. quidã ciuis bar¬
chinone urbis. cũ ad scm̃ iacobũ ꝑ¬
uenisset: hoc solũ ab eo petiit. ut dem¬
ceps a ullis hostib captus detim̾ pos¬
set Rediens ergo ad ꝓpͥa ꝑ siciliã a
sarracenis ĩ mari capit᷑. et ꝑ fora. et
nũdinas in tresdecĩ urbib paganis
uendit᷑. et emit᷑: et semꝑ thene qui¬
bus ligatus fu̾at. soluebant: Terciade¬
cima uenditõne circa crura duplicib
cathenis astrictus. cũ scm̃ iacobũ ĩcla¬
maret: appuit ei idẽ apl̾s dicens ⁊¬
Quia cũ eẽs in ecc̃a mea. tm̃ a me
petisti lib̾atõnẽ corpis tui: et nõ aĩe
salutẽz Icom hiis picłis lapsus es
te: ut et nũc eruam te Et statim a¬
uir ille solutus ꝑ urbes et castella
sarracenoꝵ qͣndã ꝑtem cathene ferẽs
ĩmanib. ĩ testimoniũ tãti miracłi
ad prĩam suã uidentib sarracenis
palam rediit: Cũq aliqͥs paganꝰ
ei obuians eñ cape temptabat: mor

Expanded text:
Anno Domini 1100, quidam civis BarAnno Domini 1100, quidam civis Barcinonae urbis cum ad Sanctum Jacobum pervenisset, hoc solum ab ipso petiit, ut deinceps a nullis hostibus detineri posset. Rediens ergo ad propria per Siciliam a Saracenis in mari capitur, et per fora et nundinas in XII urbibus paganismi uenditur et emitur et semper cathene quibus ligatus fuerat soluebantur. Tertia decima uenditione circa crura duplicibus cathenis astrictus cum sanctum Iacobum acclamaret apparuit ei idem apostolus dicens: «Quia cum esses in ecclesia mea tamen a me petisti liberationem corporis tui et non anime salutem, ideo in his periculis lapsus es.te ut etiam nunc eruam te». Et statim duir ille solutus per urbes et castella saracenorum, quandam partem cathene ferens in manibus in testimonium tanti miraculi, ad terram suam uidentibus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat, mox
Abbreviated transcription (Latin):
occidissem. demones me cepunt. et
cũ me u̾sus romã ducent: scũs ia¬
ninꝰ ad qd̾dam pͣtũ: ubi bt̃a ma¬
ria cũ inumis scis ad colloquiũ
residebat: Beatus ergo iacobus an̾
eam ꝓ me contͣ demones conq̃rit᷑
et cũ illa demones increpasset. iuis¬
sit ut rennierẽ: Sic q scũs iacobuᷤᷤ¬
me suscipiens. hic confesti restituit.
Qd̾ cũ audissent astantes. eum ĩ do¬
mo cũ gaudio detulerũt. et statĩ sa¬
nato sole cicatͥces loco. uuleꝵ remã¬
serũt: post triduũ ꝑgens ip̃e cũ asi¬
no et nendico. redeuntibꝰ sociis ob¬
uiauit: et uix tandẽ recognitꝰ stupes¬
centibꝰ qd̃ gestũ fu̾at ennarrauit: Et
post om̃s ad pr̃iam ꝑfc̃a pegͥnatõne
rediens. hoc qd̃ socii pͥus narraua̾nt.
re ip̃a confirmauit: Hũe hominẽ. et¬
oñna signa mortis scũs hugo clun¬
acensis albas cũ mltis aliis uidit ⁊¬
pro admiratõne hoc ut reuelatũ ẽ: Se¬
pius solitũ se uidisse asseruit.

Expanded text:
occidissem, demones me ceperunt; et occidissem, demones me ceperunt; et cum me uersus Romam ducerent, sanctus Ianimus ad quoddam pratum ubi beata Maria cum uniuersis sanctis ad colloquium residebat. Beatus ergo Iacobus ante eam pro me contra demones conqueritur. Et cum illa demones increpasset iussit ut reuiuerem, sicque sanctus Iacobume suscepit et hic confestim restituit». Quod cum audissent astantes eum in domo cum gaudio detulerunt. Et statim sanato sole cicatrices loco uulnerum remanserunt. Et post triduum pergens ipse cum asino et mendico redeuntibus sociis obuiauit; et uix tandem recognitus, stupentibus quod gestum fuerat enarrauit. Et post omnes ad patriam perfecta peregrinatione rediens, hoc quod socii prius narrauerant res ipsa confirmauit. Et postea omnia signa mortis sanctus Hugo Cluniacensis abbas cum multis aliis vidit, et pro admiratione hoc, ut revelatum est saepius solitum se vidisse asseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
re. et pcc̃a sua confiti: et sic it̾ rem¬
cipe disposuit S statĩ ei demon pͥ
us appens. cogitatõnẽ talem redar¬
guit dicens: ꝙ pctm̃ illd̾ nlło modo
deleri posset. nͥ sͥ genitalia mẽbra
secaret. et mlłto beatiorẽ et martirẽ
fore.si se audet occid̾e: Quib dcis:
iuuenis simplex nocte. sociis suis dor¬
mientibꝰ. cultellũ extraxit. et sͥ ge¬
intalia abrũpens eod̾ cultello se ꝑ
uentrẽ tnͣsfixit: Cũ ergo sangnis ef¬
flue̾t. et ille moriens palpitaret.
expgeftĩ socii accenso igne moriẽtẽ
inuenerũt: et timẽtes imponi sͥ cri¬
men homicidii mane fugientes. ip̃m
cũ egeno reliq̃runt: Post paululũ
cũ eius fonea paret᷑. ecce defũctꝰ pp̃
fluxũ sangĩns exͣ eccam positꝰ re¬
uixit: et in feretro resedit: Et statĩ
circũstantes diffugerũt: et ad cla¬
morẽ eoꝵ alii conuenerũt: Et sic
ille loqui cepit: et cũcta que illiꝰ
tig̾ant ennarrauit: Et cũ predc̃a
dixisset: adiuxit: Cũ me inquit

Expanded text:
et peccata sua confiteri, et sic iter reincipere disposuit. Sed statim daemon ut prius ei apparens, cogitationem talem redarguit dicens, quia peccatum istud nullo modo delere posset nisi sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet occidere. Quibus dictis, juvenis simplex nocte sociis suis dormientibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum ejus foveam praepararent, ecce defunctus propter fluxum sanguinis, extra ecclesiam positus, revixit et in feretro resedit, et statim circumstantes diffugiunt, et ad clamorem eorum omnes alii convenerunt, et sic ille loqui coepit, et cuncta quae illi contigerant, enarravit. Et cum praedicta dixisset adjunxit: « Cum me inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerã deo pm̃am obtuleris: uerãeiꝰ
indulgentiã conseq̃ris Dicit ei her¬
offero. ut om̃s codices meos ĩ quibꝰ
erat illicita p̃sumptõ abiecerĩ. et oĩ¬
bus simł renũciauerĩ artibꝰ mimici¬

Expanded text:
ueram Deo penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maoffero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui actibus inimici
Abbreviated transcription (Latin):
et mlres quedã que cũ illo erant. ab
aliis supuẽientibꝰ in fonte ꝓximo de¬
portate sũt: ut ignis calorẽ euad̾ent.
et uix enaẜunt. Atẽm arduinus
eiusd uille miles eod̾ die plaustrũ su¬
um. cũ mampłis tritici tota die duxͣ.
s ultio diuina boñ ocłos sero extecan:
¶ Nt̾ gothos ꝓuincia montis pes¬
sullam. iussu cuiusdã militis murto¬
riensis. rustica quedã ap̃ uillam scĩ
damiam. die festo scĩ iacobi: panẽ sb̾¬
cinericiũ fecit et coxit: Quo allato
ad nensã atq confracto. corã cũctis
discũbentib: sanguinolentꝰ appuit:

Expanded text:
et mulieres quaedam quae cum illo erant, ab et mulieres quaedam quae cum illo erant, ab aliis supervenientibus in fonte proximo deportatae sunt, ut ignis calorem evaderent, et vix evaserunt. Item Harduinus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio divina boum oculos excaecavit. Inter Gothos provinciae Montispessulani jussu cujusdariensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coram cunctis discumbentibus sanguinolentus apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
olim sc̃i iacobi festa nõ colentibꝰ. ul¬
tione diuina opante euenerunt z¬
Nt̾ hyspanos ap̃ tudeloneñ. die
in area excussit: qui aduesperascẽte
die balneũ. qd̾ iuxͣ idẽ castrũ miro o¬
pere sarracenico antiquo fc̃m̃ ẽ. int̾¬
uit: Cũq in eo sede̾t: stati pellis dor¬
si ens ab humis us ad crura. baluei
pietib adhesit: Cunctisq uidẽtib
oh tnͣsgressionẽ tanti festi: sp̃m exa¬
laint. ¶ Tem uascones ap̃ albine¬
tũ. sc̃i iacobi diem plebs cołe renuẽs:
tota die opabat᷑: S diuina ultõne
totũ castrũ. eius nocte seq̃nti: cõsũp¬
tũ est igne: Nec fuit qui sciret ex qͣ
ꝑte ꝓgred̾et᷑ ĩgnis: s e celo dicit᷑ ad¬
uenisse: IN ep̃atu bisuntinensi.
Bernardus de maiora ĩ die scĩ iacobi
tritici mamplos cũ carro tota die. ui¬
cins ꝯͣdicentib duxit: Et añ uespe¬
ram eo sic opante tẽpestiuus igiriᷤ ac
ualidus de celo uemiens: carrũ. mani¬
pulos. et boues in cinere redegit: S

Expanded text:
sta non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud Tudelionum, die in area excussit; qui advesperascente die balneum quod juxta idem castrum miro opere Saraceno antiquo factum est intravit. Cumque in eo sederet, statim pellis dorsi ejus ab humeris usque ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalavit. Inter Vascones apud Albinetum sancti Jacobi diem plebs colere renuens, tota die operabatur: sed divina ultione totum castrum ejus nocte sequenti consumptum est igne, nec fuit qui sciret ex qua parte progrederetur ignis; sed e coelo dicitur evenisse. In episcopatu Bisuntiensi, Bernardus de Majora, hac die sancti Jacobi tritici manipulos cum carro tota die, vicinis contradicentibus, duxit, et ad vesperam, eo sic operante, tempestivus ignis ac validus e coelo veniens carrum, manipulos et boves in cinerem redegit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ciam: et disruptis cathenis eiꝰ dis¬
paruit: Itaq pegͥnus. su spẽsis ad
collũ loris. us ad turris simitatẽ
sine hũano iuuamĩe. bti iacobi au¬
xilio suffultus ascendit: et de subli¬
mitate turris. que qͣdragĩta cubito¬
rũ erat. us ad solũ terre forinsecus
unũ saltũ faciens: incolumis penitꝰ

Expanded text:
ciam » : et diruptis catenis ejus, disciam » : et diruptis catenis ejus, disparuit. Statim peregrinus ille suspensis ad collum boiis, usque ad turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris quae XI cubitorum erat usque ad solum terrae forinsecus saltum unum faciens incolumis penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ a naui fere sexagĩta cubitiᷤ
suꝑ undã fluctuantes iam distarẽt:
et bt̃m iacobũ in i arent. ꝓtinus¬
affint. et stans suꝑ undas sicci ᷤᷤ plã¬
tis ꝑiclitantib ait : folite timere
antistes anime infecto. sanos resti¬
tuit: et apłs ilico dispuit: Ille uo
antistes n honore eius Responso¬
rium cũ uersu suo edidit.:
nus a iosolimis rediens. suꝑ oram
nauis sedens cecidit: C in bfm ia¬
cobr̃ altis uocib imploranti. qͥdã
socius ip̃ius clipeũ suũ ei in mari
iecit dicens Glosissimꝰ iacobꝰ cinꝰ
auxiliũ inuocas: auxiliet᷑ tibi At il¬
le chipeo accepto. bt̃o iacobo ducẽte
trib dieb et noctib natans. nauiᷤᷤ
uestigia secutꝰ. ad optatũ portũ cũ
aliis incolumis uenit: et ꝙ̃ admod̾
bt̃s iacob ab hora qua eũ inuocau
añ illũ ꝑ capitis u̾ticẽ iugit̾ manu
tenens prexat: cunctis ẽnarrait:
in ytalia captus.cathenis obligatꝰ
ẽ: et in ꝓfundo cuiꝰdam trͣis ab im

Expanded text:
ubitis super undam fluctuantes jam distarent et beatum Jacobum invocarent, protinus, et stans super undas siccis plantis periclitantibus ait: « Nolite timere, antistes, minime infecto, sane restituit, et apostolus illico disparuit. Ille autem antistes in honorem ejus responsorium quoddam cum versu suo edidit. inus a Jerosolymis rediens supra oram navis sedens cecidit. Cui beatum Jacobum altis vocibus imploranti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo ducente tribus diebus et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter manu tenens praecesserat, cunctis enarravit. in Italiam captus catenis obligatus est, et in profundo cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ille se nõ emendans. u̾ba eoꝵ ꝓ sõp¬
no duxit: S paulopost in bello lan¬
cea cimsdã militis tñsfossus. inte¬
riit. P Rope ciuitatẽ lugclumĩ
iuenis quidã pelliparius pr̃e de¬
functo. mr̃em suã ꝓprio labore sustẽ¬
tans: singłis ãnis scm̃ iacobũ adi¬
re solebat: Cũ ergo diu caste uixiss.
tandẽ quadã nocte cũ quadã młre
fornicatꝰ est: Mane aũt fcõ. qr priꝰ
ad scm̃ iacobũ ire ꝓposuat: cũ duobꝰ
uicinis secũ ducens asmũ. ad sanc¬
tũ iacobũ ire cepit Qui sͥ quendã
mendicũ in uia reꝑientes. gr̃a socie¬
tatis. et amore apłi secũ tułunt: ei
ncͣcaria largientes: Tũc illi iuuem
dẏabolus in sp̃e scĩ iacobi: nocte ap¬
parint dicens: Nosti quis sum: Ci
neganti Ego sũ inquit iacobꝰ apłs:
quẽ singłis annis uisitare consueui¬
sti: Scias qr multũ gandebam dete:
młre formcatus es. nec confessus. nec
peitens huc uẽire ausus es: et cuz

Expanded text:
ille se non emendans uerba eorum pro sompille se non emendans uerba eorum pro sompnio duxit; sed paulo post in bello lancea cuiusdam militis transfossus interiit. Prope ciuitatem Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat. Cum ergo diu caste uixisset, tandem quadam nocte cum quadam muliere fornicatus est. Mane autem facto quia prius ad Sanctum Iacobum ire proposuerat cum duobus uicinis ducens secum asinum ad Sanctum Iacobum ire cepit. Qui simul quendam mendicum in uia reperientes, gratia societatis et amore apostoli secum tulerunt ei necessaria largientes. Tunc illi iuueni dyabolus in specie sancti Iacobi nocte apparuit dicens: «Nosti quis sum?». Cui neganti: «Ego sum», inquit, «Iacobus apostolus quem singulis annis uisitare consueuisti. Scias quia multum gaudebam de te,muliere fornicatus es nec confessus nec penitens huc uenire ausus es; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pectantibꝰ. gͣuitꝰ suspirans dixͣ ẜra¬
tias ago deo. et bt̃o iacobo: qr lib̾atꝰ
sum Et q̃rentibꝰ quid dixisset. ex qͦ
inquit decubui uolebam qd̾ mone¬
batis: s cũ hoc cogitare̾. subito de¬
nerũt adme demones. ita me con¬
stͥngentes. ut nicħ loqui possem.
qd̾ ꝑtin̾et ad salutẽ Et nos quidẽ
audiebam: s rende nõ pot̾am S
mͦ huc int̾int scũs iacobꝰ. ferens ĩ si¬
innstra manu sacculĩ mlris: et ĩ dext̃
baculũ paupis. quos ĩ itme sic adiu¬
niens. eleuato baculo: fugientes de¬
mones exire coegit: Et ecce beati
iacobi gr̃a me lib̾auit. et loq̃lamin
reddidit: Facito ergo uenire pb̾rm.
qr diutiꝰ in hac uita remane nõ pos¬
sum Qui cũ morã face̾t: unus de
sociis admonuit dicens: Amice. no¬
li amodo dño tuo militare: Scias
enĩ ꝙ ueracit̾ ẽ dãpnatus: ⁊ mala
compbauit euẽtus: Sepulto socio
cũ redissent. et illi dño hoc dixissent.

Expanded text:
pectantibus, grauiter suspirans dixit: «Grapectantibus, grauiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Iacobo, quia liberatus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uolebam batis, sed cum hoc cogitarem venerunt ad me subito daemones ita me constringentes, ut nihil loqui possem quod pertineat ad salutem. Et vos quidem audiebam, sed respondere non poteram. Sed modo huc intrauit sanctus Iacobus ferens in sinistra manu sacculum mulieris et in dextera baculum pauperis, quos in itinere sic adiuniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Jacobi gratia me liberavit, et loquelam mihi reddidit. Facite ergo venire presbyterum, quia diutius in hac vita permanere non possum. » Qui cum moram faceret, unum de sociis admonuit dicens: « Amice, noli domino tuo amodo militare, scias enim quod veraciter est damnatus et mala probavit rei eventus. Sepulto socio cum rediissent, et illi domino hoc dixis
Abbreviated transcription (Latin):
milites dyocesis lugdimensis. ad
scm̃ iacobũ ꝑgehant: quos ĩueni¬
ens quedã młi̾tula. rogauit. ut sui
miẜti duplariũ siĩ amore scĩ iaco¬
bi deportarẽt: Q d̾ cu onus coꝵ fe¬
cisset. et us ad ducdec ĩ dietas aga¬
licia młris sacculũ deportass. q̃ndã
infirmũ in itine repit a quo rogatꝰ
eqũ suñ ei accomodauit: et accipiẽs
baculii infirmi. et sacculũ młris: e¬
quin suũ ferentẽ infirmũ sequebat᷑:
S feruore solis. et labore itim̾s ĩ fir¬
matus. ⁊er̃ scens ꝙ ĩ młiis offende¬
rat: amore bt̃i iacobi apłi infirmata¬
tem suã us ad galiciã e quanimiter
tolerabat Ibiq cecubeus a sociis finᷤᷤ¬
mouit ⁊ ẽ. ut more boni xp̃iam con¬
fessus: cõmunicari se facẽt: At ille
bñ audiens. s ixnd̾e nõ ualens: ꝑ
triduũ mutus fint Unte socios su¬
os de salute corpis et aĩe sue: uehe¬
mentꝰ turbaint. Quarta aũt die
ingilantibꝰ cnca eũ. ei mortẽ eiusex¬

Expanded text:
milites dyocesis Lugdunensis ad Sanctum Iacobum pergebant. Quos inueniens quedam muliercula rogauit ut sui miserti dublarium suum amore sancti Iacobi deportarent. Quod cum unus eorum fecisset et usque ad duodecim dietas a Galitia mulieris sacculum deportasset, quendam infirmum in itinere inuenit. A quo rogatus equum suum ei commodauit et accipiens burdonem infirmi et sacculum mulieris, equum suum ferentem infirmum sequebatur. Sed feruore solis et labore itineris infirmatus reminescens quod in multis offenderat, amore beati apostoli infirmitatem suam usque ad Galitiam equanimiter tolerabat. Ibique decumbens a sociis suis commonitus est ut more boni christiani confessus communicari se faceret. At ille bene audiens sed respondere non ualens per triduum mutus fuit. Vnde socios suos de salute corporis et anime sue uehementer turbauit. Quarta autem die uigilantibus circa eum et mortem eius ex
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ negociator uolens cũ merci¬
bus ad midinas ꝓficisci ad dñm
terre illius. ad qͣm ꝓfecturꝰ erat.
qui forte tũc in illa erat. accessit:
rogms ut eũ secũ ad nũdinaᷤ illaᷤᷤ
saluũ duce̾t Ro ille fcũrũ se ꝓmi
gociatorẽ. et res eius accipiens in
adhuc custodibꝰ ei in carce apꝑuit:
et imꝑans ut surget us ad sũmi¬
tatẽ turris en ꝑduxit: Que se in
tantũ inclinanit: ꝙ insa est cacu¬
men suũ in t̾ram depone: A q̃ sine
saltu. et sine lesione descendens: so¬
lutus a uincłis abiit: Custodes uo̾
illũ seq̃ntes. iuxͣ eũ uenerũt: et nõ
inueniẽtes excecati retro abierũt

Expanded text:
quidam negotiator volens cum mercibus ad nundinas proficisci ad dominum terrae illius ad quam profecturus erat, qui forte tunc in villa illa erat, accessit, rogans ut eum secum ad nundinas illas salvum duceret. Quod ille facturum se promisgociatorem et ejus res accipiens in adhuc custodibus ei in carcere apparuit, et imperans ut surgeret, usque ad summitatem turris eum perduxit. Quae se in tantum inclinavit quod visa est cacumen suum in terram deponere: a qua sine saltu et laesione descendens, solutus a vinculis abiit. Custodes vero illum insequentes juxta eum venerunt. Et non invenientes excaecati retro abierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s regͥnos in t̾ra moabitaꝵ capti¬
uos duce̾: Cũq due rates sarrace¬
tit̾q se debellarent: cecidit frisonꝰ
int̾ duas naues lorica ferrea ⁊galea
chipeoq indutꝰ. in ꝓfundũ maris:
s cũ dei clem̃tia roboratꝰ. bt̃m iaco¬
bũ inuocaret: ilico bt̃s iacob apłs ĩ
ꝓfundo maris ei appuit. eũq per
manũ arripiens incolumẽ naui re¬
stituit: et ꝓtinus cũctis audientibꝰ
ait sarraceno: Nisi hñͣc xp̃ianoꝵ
nauiculã dimiseris eoꝵ potati. ⁊ ga
leam tuã tradam: Cui ille: S heros
inclite: cur p̃dam meã auferre moli¬
ris: Aũquid tues d̾s maris: qui gẽ
mantib tam ĩ mari. ꝙͣ in t̾ra: Sta¬
timq dei uͥtute.sarracenoꝵ nauis
ualida tempestate.ꝑiclitari cepit.

Expanded text:
oabitarum captivos ducere. Cumque duae rates Saracetiterque debellarent, cecidit Frisonus inter duas naves, lorica ferrea et galea clypeoque indutus, in profundum maris. Sed cum Dei clementia roboratus sanctum Jacobum invocaret, illico sanctus Jacobus in profundum maris ei apparuit, eumque per manum arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audientibus, ait Saraceno: « Nisi hanc Christianorum naviculam dimiseris, eorum potestati te et tuam galeam tradam. » Cui ille: « O heros incltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus maris, qui nostrae mantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute Saracenorum navis valida tempestate periclitari coepi
Abbreviated transcription (Latin):
die mͥ rimimãti. et scͥpturã enis int̾
manꝰ tenẽti: una cũ bt̃o iacobo ĩ ex¬
thasi ip̃e appuit dicens: Exibe que
cepisti. corrige scela p̃noꝵ hospitũ:
manentiũ in itin̾e aplimei: Nemo
igit᷑ hũc libellũ despiciat: Nuicqͥd
hec codice continent᷑: dieb festis eiꝰ
in refectoriis legant᷑: Itẽ de hystoria¬
fonsi regis in hyspaine ꝑtib uigĩti
uiri xp̃iam. quoꝵ unus erat sac̾dos
a sarracems capti sũt: et in urbe ce¬
saraugusta carce tenebroso diu̾soꝵ
generũ nexib obligati: Qui cũ dõ
inspirante. admonẽte pb̾ro beatũ
iacobũ inuocarẽt: in obscuro carte¬
ris sic eos alloq̾ns refulsit: Ecte as¬
sum: quẽ uocastis Tunc ora que
p̃dolore fixa in genib tenebant᷑ e¬
rigẽtes: ad pedes eius ꝓciderunt ⁊
Qui suffuso enis uͥtutis unguẽto.
eoꝵ uintula confregit: suaq poten¬
tia captiuoꝵ manib conserta de car¬
cere diuinitus erepti: ad portas ci¬

Expanded text:
die mihi ruminanti et scripturam ejus inter die mihi ruminanti et scripturam ejus inter manus tenenti, una cum beato Jacobo in exstasi ipse apparuit dicens: « Scribe quae coepisti, corrige scelera pravorum hospitum manentium in itinere apostoli mei. » Nemo igitur hunc librum despiciat; quidquid  quae in hoc codice continentur diebus festis ejus in refectoriis legantur. Temporitonsi regis in Hispaniae partibus XX viri Christiani, quorum unus erat sacerdos a Saracems capti sunt, et in urbem Caesaraugustam carcere tenebroso diversorum generum nexibus obligati. Qui cum Deo inspirante, admonente presbytero, beatum Jacobum invocarent, in obscuro carceris sic eos alloquens refulsit: « Ecce adsum quem vocastis. » Tunc ora quae pro dolore infixa in genibus tenebantur erigentes ad pedes ejus ceciderunt; qui suffuso ejus virtutis unguento eorum vincula confregit suaque potentia captivorum manibus consumpta de carcere divinitus erepti, ad portas ci
Abbreviated transcription (Latin):
Um eẽm scolaris. et ab infantia
cum annoꝵ spacio ꝑambulans tras.
et ꝓuincias barbaras: que de eo scpͥ¬
ta mueniebã. paucis et uilib cedu¬
lis diligent̾ inscribebã: ut in uno
uoluine comphende possem: S mi¬
ra fortuna Int̾ p̃dones cecidi. ⁊ rap¬
tis om̃ib spoliis meis: codex mͥ tm̃
remansit: Ergastulis trusus fu.
et ꝑdito toto censu meo. mͥ codex
dex mnime infectus euasit: Domꝰ ĩ
qua eram cremabat᷑. et consuptis
rebus meis. codex ins̃ euasit ĩustꝰ
Cño stu diose cogitarẽ ut codex iste
ꝑ ꝯqͦ ĩnimas passus sũ anxietates.
quẽ et manib meis studebã ꝑf.ce̾ uͦ
deo foret acceptabilis. nocte raptꝰ
i exthasi. in quadã regia splẽdida
uidi iuuenẽ pulcrimũ et splendidũ
laureatũ legalit̾: qui insedens mͥ se
sũmi. qui sicut cỹrothecas de mambꝰ
tins accepit. sic codicẽ apłi placide
suscipiet: postꝙ̃ impleueris: Rur¬
sũ tñslatõnis apłi ẜmonẽ uenanda

Expanded text:
um essem scholaris et ab infantia XIV annorum spatio perambulans terras et provincias barbaras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno volumen comprehendere possem. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantnime codex infectus evasit. Domus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus. Cumque studiose cogitarem ut codex ille pro quo innumeras passus sum anxietates, quem et manibus meis studebam perficere, Deo foret acceptabilis, nocte raptus in exstasi in quadam regia splendida vidi juvenem pulcherrimum et splendidum laureatum regaliterqsummi qui, sicut cirothecas de manibus tuis accepit, sic codicem apostolicum placide suscipiet, postquam impleveris. » Rursus translationis apostoli sermonem veneranda
Abbreviated transcription (Latin):
comodo reu̾tenti. et p̾mĩcio tͥ hospi¬
tẽ tuũ. qui tua retinunt inuste ru¬
entẽ de domꝰ sue solario moriturũ:
et om̃s hospites ei similes hospitũ bo¬
na detinentes: que debẽt dari pro re¬
mediis defũctoꝵ Et hiis dcis: dispa¬
ruit : Pegͥnus rediens cũ asmo ⁊ pue¬
ris. hospitẽ suũ sic mortuũ: sicut apłs
p̾nũciauit inuenit: Et cũ letus ad
pr̃iam puenisset. depõitis de asmo pu

Expanded text:
io tibi hospitem tuum quae tua injuste retinuit ruentem de domus suae solio moriturum, et hospites omnes ei similes bona hospitum detinentes, quae debent dari pro remediis defunctorum; » et his dictis disparuit. Peregrinus rediens cum asino et pueris hospitem suum sic mortuum, sicut apostolus pernuntiavit, invenit. Et cum laetus ad patriam pervenisset, depositis de asino pu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentabo Tũc apłs int̾ eũ et hoste ᷤ.
qui eñ acrius inseqͥndo caꝑe sitie¬
bant. appuit. et hostib eũ sex leu¬
cis inseqntibꝰ. clipei sui ꝓteccõne
lib̾auit: Qui ne uoti rens exist̾et:
lie uir quidã.uxore sterili. filiũ nõ
hĩs. scmn iacobũ pp̃r hoc adiit: et
rediens filiũhũt: Cui iacobino¬
cũ ip̃o. et mr̃e adire scm̃ iacobũ: ꝙ¬
eũ sͥ offerre ꝓposuit. S ĩ medioiti¬
nere puer egrotans: expirauit ÷
De cuius morte. pentes ualde dolẽ¬
tes. qiͣ amẽtes: totu nemꝰ clamori¬
cobũ int̾pellauit. ꝙ si filiũ ei ñ red¬
deret: se uiuã cũ filio fac̾e̾t sepeliri
Int̾ea dũ puer ad timlũ deferret᷑.
qĩ de sõpno excitatus reuixit: ⁊ q̃lit̾
eũ scũs iacob in simi suo retinuerit.¬

Expanded text:
praesentabo. » Tunc apostolus inter eum et hostes, qui eum acrius insequendo capere sitiebant, apparuit, et hostibus VI leucis insequentibus clypei sui protectione liberavit; qui ne voti reus existeret, liae, vir quidam uxore sterili filium non habens, sanctum Jacobum propter hoc adiit, et rediens filium habuit cui Jacob nocum ipso et matre adire sanctum Jacobum, et ei offerre proposuit. Sed in medio itinere puer aegrotans exspiravit: de cujus morte parentes valde dolentes quasi amentes totum nemus clamoricobum interpellavit: quod si filium ei non redderet, se vivam cum eo faceret sepeliri. Interea dum puer ad tumulum deferretur, quasi de somno excitatus revixit. Et qualiter cum sanctus Jacobus in si
Abbreviated transcription (Latin):
ecte filius suspensus eũ blande cepit¬
consolari dicens: Noli pat̾ dulcissi
sustentat: et celesti dulcedine refo
cillat: Qrd̾ pat̾ audiens. cucurrit ad
nni uiuentẽ et samĩ depoñt. ⁊ hospitẽ
erat in francia uitare desiderãs. cũ
uxore et filiis scm̃ iacobũ adire dis¬
posut: Qui cũ uenisset ad urbẽ pã¬
piloniã. defũcta ibi uxore sua. hos¬
pes eius totã illius peciñam cum in¬
mento quo uectabant᷑ retinuit. Ille
tñ sic penitus desolatꝰ. puos suoshu
dimisit: Cui de urbe exeunti. et do¬
lores tanti infortumi recitãti: uir
quidã cũ asmno in uia occurrit ⁊ au¬
ditis casib eius asimũ suũ ad uehẽ¬
dos puos cõmodauit: Itaq cũ sic
Aduitus ad scm̃ iacobũ ꝑueniss: ui¬
gilanti in ecc̃a et oranti. scũs iacobꝰ
apparuit: et si se cognosce̾t inquisi¬
unt: Cui neganti. Ego sũ inquit

Expanded text:
ecce filius suspensus eum blande ecce filius suspensus eum blande consolari cepit dicens: «Noli pater dulcissimIacobus me sustentat et celesti dulcillat. » Quod pater audiens cucurrit ad viventem et sanum deponunt, et hospitem hominum quae erat in Francia vitare desiderans, cum uxore et filiis Sanctum Jacobum adire disposuit. Qui cum venisset ad urbem Pampiloniam defuncta ibi uxore sua, hospes ejus totam illius pecuniam cum jumento quo pueri vectabantur, retinuit. Ille n sic penitus desolatus pueros suos hu ceptum non dimisit. Cui de urbe exeunte et dolores tanti infortunii recitanti, uir quidam cum asino in uia occurrit; et auditis casibus eius ei asinum suum ad uehendos pueros commodauit. Itaque cum sic adiutus ad Sanctum Iacobum peruenisset, uigilanti in ecclesia et oranti sanctus Iacobus apparuit et si se cognosceret inquisiuit. Cui neganti: «Ego sum», inquit
Abbreviated transcription (Latin):
cos scĩ iacobi ad sepeliendũ ꝑegrinũ
mortuũ inuitaret: Et ꝑacta pegͥna¬
tõne cũ inueniret socios ĩ urbe. que
dicitꝰ legio. eos de fracto pacto corripe¬
ret: et dicẽt eis ex ꝑte scĩ iacobi. ꝙ¬
dcĩs: disparuit: Ille aũt rediens cũ
hec inuentis sociis nuĩciasset. Ualde mi¬
rati sũt: Et ab ep̃o legionis ciuita¬
tis. ubi ille consequtꝰ fu̾at: suꝑ hoc
dam thentonici scm̃ iacobũ adiert̃.
et in urbe tholosa a quodã burgẽse
hospicõ suscepti sũt Quos nocte ĩ¬
hebrians. ciphũ argenteũ in mãti¬
ca eoꝵ posuit: et mane exeũtes qiͣ
latrones inclamitans reuocauit:
tiens. ĩ mantica pris et filii ciphũ
suũ reꝑit: et sic eoꝵ bona rapiens
dem filiꝰ suspendit᷑. et pr̃ tristis ⁊ an¬
xius: ad scm̃ iacobũ ꝓgredit᷑: post
tͥginta sex dies rediens: ad corpo fi¬
lii adhuc pendentis lam̃tãdo diu̾tit.
Cũq lacͥmosis gemitib inclamaret:

Expanded text:
cos Sancti Jacobi ad sepeliendum peregrinum cos Sancti Jacobi ad sepeliendum peregrinum mortuum invitaret, et peracta peregrinatione cum inveniret socios in urbe quae dicitur Legio, eos de fracto pacto corriperet et diceret eis ex parte sancti Jacobi dictis disparuit. Ille autem rediens cum hoc inuentis sociis nuntiasset, ualde mirati sunt et ab episcopo Legionis ciuitatis ubi ille eos consecutus fuerat super hoc dam Tet in urbe Tolosa a quodam burgense hospitio suscepti sunt, quos nocte inebrians scyphum argenteum in mantica eorum posuit, et mane exeuntes. quasi latrones inclamitans revocavit. tiens in mantica patris et filii scyphum suum reperit, et sic eorum bona rapiens dem filius suspenditur; et pater tristis et anxius ad sanctum Iacobum progreditur; post triginta sex dies reuertens ad corpus filii adhuc pendentis lamentando diuertit. Cumque eum lacrimosis gemitibus inclamaret,
Abbreviated transcription (Latin):
agi possent: tũc tandẽ gͣuati infim¬
mũ reliq̾rũt. Ille tñ solus qui fidem
nõ ꝓmiẜat cũ eo remansit: ad pedẽ
montis scĩ michaelis: Tũc dixit in¬
firinꝰ. at eñ si posset suꝑ illũ montẽ
ferret Quẽ ille libenter detulit: et
die declinante ad uesꝑam infirmꝰ
muit pp̃r ĩminentẽ noctis caliginẽ.
et defũcti p̃sentia: et gentis barbare
feritatẽ Sic ergo oĩmodis destitutꝰ.
ad or̃onẽ se contulit: S statĩ scũs ia¬
cobus ei in specie equitis appens: cau¬
sam fletus ĩquirit: Dñe inquit. quia
nox ẽ: et mortuus iste sepeliri ñ pt̃:
Tũc ille Trade mͥ hũc mortuũ: et tu
ascende post me suꝑ eqũ: Quo facco:
nocte illa añ solis ortũ duodecĩ dietaᷤᷤ
ꝑagendas. ad montẽ gaudii. qui ẽ
dimidia leuca citra scm̃ ia cobũ ꝑue¬
nerũt: Ibi q scũs unuiũ et mortuũ de
equo deposuit. iubens uiuo. ut canõi¬

Expanded text:
agi possent. Tunc tandem grauati infiragi possent. Tunc tandem grauati infirmum reliquerunt. Ille tamen solus qui fidem non promiserat cum eo remansit ad pedem montis sancti Michaelis. Tufirmus ut eum, si posset, supra illum montem ferret. Quem ille libenter detulit, et die declinante ad vesperam infirmus muit propter imminentem noctis caliginem, et defuncti poenitentiam, et gentis barbarae feritatem. Sic ergo omnino destitutus ad orationem se contulit, et statim sanctus Jacobus ei in specie equitis apparens, causam fletus inquisivit. « Domine, inquit, quia nox est, et mortuus iste sepeliri non potest. » Tunc ille: « Trade mihi hunc mortuum, et tu ascende post me super equum. » Quo facto nocte illa ante solis ortum, XII dietas peragentes ad montem Gaudii qui est dimidia leuca citra Sanctum Jacobum pervenerunt. Ibique sanctus vivum et mortuum de equo deposuit, jubens vivo ut canoni
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. qd̾ xp̃i anoꝵ tutamẽ tenebat᷑ ꝑ¬
durit: ubi et̾ se ab eis uocari ꝑcipiẽs.
celos uisibilit̾ conscendit: T ũc et cũ
magno clamore aduocãtes: aꝑtis fo¬
rib int̾ius suscepti sũt Geda pbr̾¬
empibꝰ bt̃i theodimiri cõpostella¬
nensis ep̃i. qui dã gͣue pct̾m cõmisit:
qd uix sac̾doti suo et ep̃o ausus ẽ ꝯfi¬
teri. Quo audito: ep̃s stupeftũs pe¬
nntentiã ei dare nõ audens. hominẽ
uenisset die festi huiꝰ. cedulã suꝑ
altare posint. flens et rogans scm̃ ia¬
Intea ep̃s ad missam celebñdã acces¬
sit. et cedulã illam indẽs. cũ queret
currit: et rei seriem cũctis audiẽtibꝰ
flens narrauit. et litt̾as illas aꝑiẽs.
et ul ibi scpͥtũ inueniẽs. pct̾m illud¬
eẽ dimissũ. cuctis narrantibꝰ intel¬
trignita de lotͥhoringia ad scm̃ iaco¬
Cũ igit᷑ ad urbem. q̃ portac lausa dr᷑.
incolumes puenissent: unũ e socus¬
decim diete ab expeditis ĩ qͥnq diebꝰ

Expanded text:
 tenebatur perduxit, ubi se ab eis vocari praecipiens, coelos visibiliter ascendit. Tunc cum magno clamore advocantes, apertis foribus intus suscepti sunt. Temporibus beati Theodori Compostellanensis episcopi, quidam grave peccatum commisit, quod vix sacerdoti suo et episcopo ausus eteri. Quo audito episcopus stupefactus, penitentiam ei dare non audens, hominem uenisset die festi eius schedulam super altare posuit, flens et rogans sanctum IaInterea episcopus ad missam celebrandam accessit, et cedulam illam videns, cum quaerercurrit, et rei seriem cunctis audientibus flens narravit. Litteras illas aperiens et nil ibi scriptum inveniens, peccatum illud dimissum cunctis narrantibus intelri de Lotharingia, Sanctum JacoCum itaque ad urbem quae Porta Clusa dicitur incolumes pervenissent, unum e socXV diete ab expeditis V diebus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ꝙ magr᷑ in hẏstoria scolastica di¬
cit. ubi loquit᷑ de fuga adolescentis
cũ psalimm. uimi faciebant qui q̃rebãt
ammã meã. ait: Iudei uim faciebãt.
uł petro cũ dice̾nt. et tu ex illis es. uł
iacobo. qui cũ traheret᷑. midus relicta¬

Expanded text:
tor in hystoria scolastica dicit, ubi loquitur de fuga adolescentis ud Ps. ‘Et uim faciebant qualm. XXXVI: Iudaei uim faciebant uel Petro cum dicerent: "Nam et tu ex illis es"; uel Iacobo, qui cum traderetur, sindone relicta
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Sic nãq credere. honorare est
mr̃em dñi: que et deũ nob̾ genuit.
post xp̃i ad celos ascensũ: expletis
om̃ibꝰ que de ip̃o erant ab angłis p̃¬
dicata. et a ꝓpħis młtipharie młtis¬
q modis p̃signata: ac diuinis decla¬

Expanded text:
io. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit post Christi ad coelos ascensum, expletis omnibus quae de ipso erant ab angelis praedicata, et a prophetis multifarie multisque modis praesignata, divinis decla