comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torem enim uniuersarumgentium eiusq sacramenta ampliusquam ceteri prȩdicat:
sententiam diuinae examinationis iudicio ex hibuit. dum reperta eorum falsi tate
susannam ab interitu liberauit siue quoduisiones & somnia quibus persingula quȩdam
&enigmata futura monstrabantur. sagacimente discernens a peruit : hicͥ desideriorũ
uirappellatus est quia panem desiderii non comedit & uinũ concupiscentia e non bibit:
Ose. saluator aut saluans interp̃tatur. dumenim iram di. inpopulum is raheloberim̃.
ido latria e profetass&. domui iudae salutem pronuntiauit. pp̃t quod et echias rex.
uida sublatis idolis. quos p̃cedentes reges. consecrauerant templum dñĩ purgasse. acpuri¬
ficasse monstratur: Iohel dñs ds̃ siue incipiensdõ uel fu it đi. hocenim eiusuocabulum
resonat & himologia in certa : Amos. populus a uulsus proph&ia enim eius ad po¬

Expanded text:
torem enim universarum gentium eiusque sacramenta amplius quam ceteri praedicat. torem enim universarum gentium eiusque sacramenta amplius quam ceteri praedicat. sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad po
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem supertbronum excelsum & eleuatum & ez echiel aperti sunt
caeli cdiiasi onesdĩ : Quorumdam autem proph&trum & himologiae
nominum adnatandae sunt uocabula enim eorum satis ostendunt.
quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent.
lia s interp̃tatur dñids̃ ex futuri igitur p̃fagio sic uocatus namdum a ł caretur : in
sacrificio cum qua dringentis sacerdo tibus baal. in uocito nomin edñidescendit.
ignis decaelo superholo caustum quod cumuidiss&. omnis populus cecidit infaciem
postea cognouerit populus dñm dm̃. Idem & fortis dñ s interpraetatur uel pp̃t quod.
interfecit cosdem sa cerdotes uel pp̃t quod achab aduersitatem tolerauit :¬
liseus dñisalus. interp̃tatur. uocabulum autem &idem ex futuri p̃sagiosuscepit.
Deniq & multas uirtutes fecit & famem pellens populum amorte salua uit.
Nathan dedii siuedantis : Esaias interp̃tatur saluatord̃ i & merito saluator salua¬

Expanded text:
sedentem super solium excelsum, et elevatum. Et Ezechiel: Apsedentem super solium excelsum, et elevatum. Et Ezechiel: Apcaeli et vidi visiones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus, cecidit in faciempostea cognoverit populus Dominum Deum. Idem et fortis Dominus interpretatur, vel propter quod interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. Hlisaeus Domini salus interpretatur; vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denique et multas virtutes fecit et famem pellens populum a morte salvavit. Nathan dedit, sive dantis. Esaias interpretatur salvator Domini. Et merito; Salva
Abbreviated transcription (Latin):
saluatormundi eo quod orbem terra e abinminente famis excidio liberar&.
Beniamin. interp̃tatur filius dexterȩ quod estuirtutis. dextera enim appellat᷑.
umin mater quippe eius moriens uocauerat nomen eius bennonu dest filius doloris
mei pater hoc mutauit filium dexterae nominans: Gannas sesdictus.
ab eoquod sii pater eius oblitus laborumsuorumita enim hebreicȩ uoeat̾obliuio
Effraim eoquod auxerit eumds̃ & ex hocuocabulo in linguam nram trans¬
fertur augmentum: vui DRphentits  uugo¬
uosgentilitasuates appellauit. hos nm proph&a suocant qua si p̃fitores
quia porro fantur & defuturis uerce praedieunt quiautem a nobis proph&ae
inueteri testamento. uidentes appellabantur quia uidebant ea qua e ceteri
nonuidebant. &ꝓpspicielunt quaeintimistȩrio absconditaerant hincest:
quod scriptum estinsamuhele eamus iduidentem. hinc es aia suidi in quithnm

Expanded text:
salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. § 8 De prophetis. Quos gentilitas vates appellant,a hos nostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant. Hinc est quod scriptum est in Samuele: Eamus ad videntem. Hinc Isaias: Vidi, inquit, Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
si ue comparatione causa nominis eius est unde& dixit rachelcum &iam cumpeperiss&
incilla eius bala habitare mefecit ds̃ habitationecum sorore mea u e¬
Pan interp̃titur iudicium bala enim dum eum peperiss& dixitrachel domina eius.
iudicassed dñs filio ancilla e iudiciinomen iñ poner& : Egad ab euentusiue procinctu.
uocatus est quando enim ⁊ elfapeperit eum dixit domina eiuslia. infortuna idest
quod dicitur in procinstu uel euentu. Asser. beatusdicitur dum enim peperisset.
ex & him̃ologia nominis beatum uociuit : Iosephabeo quod sibimateralium ad di
optauerat: uocauit augmentum huncfarao safanethappellauit quod hebneice.
absconditorum iepertorẽ sonai. pro eoquod obscura somnia reuelauit &sterilitatem
praedixit. tamen quia
hoc nomen abaegyptio ponitur ipsius linguae
deb& habere rationeminterp̃tatur ergo safaneth: egiptiõ sermonen

Expanded text:
sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla eius BalaGenes. 30, 8: 'Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel domina eiusGeiudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. Dum enim peperisset eex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone
Abbreviated transcription (Latin):
legescripturas: Ia cobsupplantator interpretatur siue quod in
ortõ suo plantamnascentis fratris ad p̃henderit siue quod postea fratrem
hoc nomen accepit quando totanostelustatus uicit in certamine
Ruben interp̃tatur uisi onis filius sicenim quando eum peperit. lia
Simeon interp̃tatur auditio sicenim dixitlia quandopeperit eum
non ambigensdeamore uiri nunc mecum eritiuir meus quia peperier tres filios.
Iuda confessio dicitur quando enim peperite umlia laudem do retulit
fessione itaque nomen eius est diccum quod gratiarum actio est :¬
INchar interpraetatur est merces is quippedicitur est sachar
merces hoc autem ideo quia mandragoris filii ruben in trotum
uiri quitunc racheli debebatur adicemerat launde &dumnatus est dixitlia
uirmeus unde & filius eius uocatus est habitaculum Neptalim de conuer sione

Expanded text:
Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, sive quod postea fratrem hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine Ruben interpretatur visionis filius. Sic enim, quando eum peperit Lia, Simeon interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia, quando peperit enon ambigens de amore viriGenes. 29, 34: 'Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios.' Iudas confessio dicitur. Quando enim peperit eum Lia, laudem Domino retfessione itaque nomen eius est dictum, quod est gratiarum actio. Issachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur est, sachar merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit Libit mecum vir meus.' Unde et filius eius vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione,
Abbreviated transcription (Latin):
uorin dam pitriarcharum himologiae natandae suntut sciarus
quid in suouo cabulore snant nam pleriq eorum ea causis propriis.
nomina acceperunt. Putriarcha interp̃tatur patrum princeps.
Archoret enim greceprincepsest : A bram primum uocatis estrater uideos
populum p̃piisrahelitas scilic& tantam. Postea appellatur e bide ma suciano đ
prani su tor pste remultanumgentium quoderat ad hucperfidem fiturũ
gantium autem non babetum in nomine sed sub auditur iuxta illuderit
nomentuum abraham quiapatiem multarum gentium posuite :
IsAc exrisunoenaccepit riserat enimpater quoendo ei promissus est.
admirans ingiudiorisit. & materquando perillostres uiros promissus est dubitans.
ingaudio ex hacergo causa nomen accepitisa ac interp̃tatur enimrisus:
Sc̃i endum autem quod quattuor inueteri testamento absq ullo uelamine nomi¬
nibussuis. antequã nascerentur uoeati sunt . Ismahel Iraac. silomon. &iosias.

Expanded text:
uorundam patriarcharum etymologiae notandae sunt, ut sciamus quid in suo vocabulo resonant. Nam plerique eorum ex causis propriis nomina acceperunt. Patriarchae interpretantur patrum principes. Ἀρχός enim Graece princeps est. Abram primum vocatus est pater videns populum, propter Israel scilicet tantum. Postea appellatus est Abraham, quod transfertur pater multarum gentium, quod erat adhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, iuxta illudGenes. 17, 5: 'Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te.' Isaac ex risu nomen accepit. Riserat enim pater, quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac; interpretatur enim risus. Sciendum autem quod quattuor in Veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias.
Abbreviated transcription (Latin):
posthumationem patris nascitur id est obitum iste & defuneti nomen accepit
sic enĩlex uoluit ut quide functo patre nascitur defuncti nomine appellatur
Nothus dicitur quide patre nobili &natreignobili gignitur sicut ea concubina
estautẽ nomen grecũ & in latinitate defecit. Huic contrarius est spurius
quidematre nobili & patre ignobilidicitur : Itemspurius patre incerto

Expanded text:
post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defunNothus dicitur, qui de patre nobili et matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum, et in latinitate defecit. Huic contrarius est spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur utisto uocibulo secernantur aseruis. qua sicut seruus in potesta¬
te est domini sic filius in potestate est patris : Inde &iam filiofit emancipatio ut sit
liberapatre sicut fit seruo manu missio ut sit liberatus adomino . Item liberidicq
quia exlibero sunt matrimonio orti. Nam filii. exlibero & incilla seruilis condi¬
tionis sunt semper enim quinascitur deterioris parentis statum sumit Naturales
autẽ dicuntur ingenuarũ concubinarũ filii quos solanatura genuit nonhonestas
coniugiidem &pueri apube: Adoptiuus filiusẽ. quia ut apatre iusto autauo
cuius potestate permancipationem est traditus in alienam potestatem transit
qui utriusq fertnom̃ ut fabius emilius uelscipio paulinus. Cemini sunt non duo
tantũ natisimuls& &iamplures. Degeminis autẽuno abortiuo alter quilegi¬
timenatus fuerit nofiscus nominatur . Posthumus uero uocatur eoquod.

Expanded text:
appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestaappellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tutio sit generis. Qua dripertitus autem ordo filiorũ ita. Tinigenitus primo
genitus medius nouissimus unigenitus postquem nullus. Primogenitus¬
autem antequem nullus in edius interomnes. Nouissimus postomnes :
Vnde &minius amonade no uissimus autem propterquod nouus quia
ceteri praecedendo antiquiores existunt: Quattuor &iam modis filii
appellantur natura ⁊mitationem adoptione doctrina : Natura ue¬
luti. cum dicuntur filii abrahaeiuda ei Emitatione ut ipsius abra hae
fidem emitantes ex gentibus dicente euangelio potens estd̃s de lapidibus
a quo nominati non nati sedquem fuerunt emitati. Adoptione quoque
quod humana consuetudie Nulli licet nescire ueluti sicut noso ionnatur¬
sedadoptione dicimus pater nr̃ quies incielis. Doctrina sicut apostolus filios suos
appellateos quibus euangelium p̃dicauit. Filii autem ideo in legibus liberi

Expanded text:
tutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primotutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Unigenitus post quem nullus. Primogenitus ante quem nullus. Medius, inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, adoptione, doctrina 441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus  dicit diaboli, a quo non nati, sed quem fuerant imitati. 16. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natursed adoptione dicimus; Pater noster, qui es in Coelis. Doctrappellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi
Abbreviated transcription (Latin):
mai trimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicutmatrona est
mater primipueri. id est quasimater nati. Itamater familias illa est quae
plures. en ixa est. Nam familia ex duohus ẽẽ incipit. Auus patris pater est.
ab euodictus. id est ab antiquitate: Proauus auipater ẽ. quasi prope . ẽ. auum
Ab auus proauipater iam longe ab auo. At tauus ab auipater. Tritauus.
attaui pater quasi tretrauus. id estquartus. super auum sed tritauu sultimũ.
cognationis ẽ . nomen. familiam enim oritur a patre terminatur intritauo.
Filiur & filia a familia dicti sunt ipsi enim primi in ordine nascentium existuñ
unde & cornelia familia ipsa stirpis. omnis a cornelio orta : Familia autẽ
a femore. femur enĩgenus & stirpis ostenditur. Nã fimilia proseruis.
abusiue non proprue dicitur stirpis ex longa generis significatione uocatur
Enatus dictus quasi generatus unde &per .g. scribitur soboles eo quod substi¬

Expanded text:
matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati; ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est, ab antiqAbavus proavi pater jam longe ab avo. Atavus abavi pater. Tritavus atavi pater, quasi tetravus, id est, quartus supra avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus quia generatus. Unde et per G scribitur. Suboles eo quod substi
Abbreviated transcription (Latin):
ne potes. Proheres est quilo coheredis fungitur qua si proherede. estenim
autinstitutus aut substitutus. Paterẽ a quo in itium nascitur generis. ita que
hispaterfamilias uocitatur pater autem dictus eoquod patratione
peracta filiumꝰ creat. Patratio enim estrei ueneriae consummatio.
parentes quasi parientes. idem & creatores. crementum enĩ est semenma sculi
unde animalium &hominũ corpora concipiuntur. hinc creatores payentes
dicuntur : Mi terdicitur quod ex inde efficitur aliquid materenim quasi
materiaentam causi paterest. Piter autẽ fimilias dictus quod omnib: infamilia sua
positis seruis tamquã pater filiis patria dilectione cosulit seruorũ que con¬
ditionem a filiorum a fectu non discernit. sequasi unum membrum amplectitur.
hinc enim ex ortũ est. nom̃. patris familias. quiautem iniq dominantur inseruis
hoc senomine nequaquam reputent appellari. Ma ter familus inde uocari.
quu perquandam iuris. sollemnitatẽ infamiliã transit mariti. Tabulae enĩ

Expanded text:
nepotes. Proheres est, qui loco heredis fungitur, quasi pro herede. Est enim aut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. parentes qunde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. 6. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid; mater enim quasi materia, nam causa pater est. 7. Paterfamilias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis, tanquam pater filiis, patria dilectione consulit, servorumque conditionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectitur; hinc enim exortum est nomen Patrisfamilias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. 8. Materfamilias inde vocatur, quia per quamdam juris solemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim
Abbreviated transcription (Latin):
h̃ĩ declaratus est & exillohabere coepit festiuitatẽ suã. illisenim solũ celebrandũ.
sabbatũ traditũ ẽ quiantea erat requies mortuorũ. Resurrectio autem nullius
erat quiresurgens a mortus non moreretur . Postquam autem facta ẽ talis
resurrectio incorpored̃i ut p̃iret incapite ecclesiae quod corpus ecclesiae
speraret infinẽiam diesdominicus id estoctauus qui & primus coelebrari coepit :¬

Expanded text:
Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem die simbolum confitentibus traditur pp̃t confiniũ dominicipascae
sollemnitatem ut quiiam ad dĩ gratiam percipien dam festinant fidem quam
confiteantur cognoscant : Cenadominica dicta ẽ eo quod in eo die saluator
pasca cũ discipulissuis fecerit quod &hodie sicut est rraditum celebratur
sem̃que in eo crisma conficitur: Sabbatum ab hebreis ex interp̃tatione
uocabulisuire quies nominatur quod dr̃ i ipso perfectomundo requieuis set :
siquidem & in eodie requieu itd̃s insepulchro. ut quieti sillius misterium
confirmaret quodiuda eis obseruandum inumbra futuri p̃ceptum est:
Sed postquam xp̃s insepultura sua eius figuram adimpleuit obseruatio eius.
quieuit: Pies dominicus pro indeuocatur quia in eore surrectionis.
dñi nr̃i gaudium caelebratur. quidies non iudeis. sed xp̃ianis inresurrectione

Expanded text:
Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficitur, vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
quia secundum lunarem cursum menses supputantur. & grecemene luna
appellatur. inden eomeniae id estnoualuna. Erant enim apudhebreos
ipsidies kłdarum exlegali institutione sollemnes dequibus inpsalterio
dicitur . cantate in initi o mensis tuba indiesigni sollemnitates uestrae :
nce nia est nouatempli aedificatio greceenim cenodicitur nouum
quando enim aliquidnouum dedicatur encenia dicitur hanc dedica¬
tionis templi sollemnitatem iudaei octobrimense celebrabant
ies palmarum ideo dicitur quia in eodñs & saluatornr̃ sicut proph&a
cecinit. hierusalem tendens a sellum sedisseperhibetur. tuncgradiens.
cum ramis palmarũ multitudo plebium obuiam ei clama uerunt :
diem capiti lauium uocit. quia tuncmoris estla uandicapita infantũ qui unguendi.
sunt ne obseruatione quadra gesimae sordidata adunctionẽ accederent.

Expanded text:
quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia est nova templi dedicatio. Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut Propheta cecinit, Hierusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt Iodiem Capitilavium vocant, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent.
Abbreviated transcription (Latin):
intestamento ueterigessit . qui nunc iterum . p̃futuram repromissionisa eternã
requiem p̃figurat: Epifania grece latine apparatio siue manifestatio
uocatur eo enimdie Xp̃s sideris inditio magis apparuit adorandus quod
fuit figura primitiae credentium gentium quodie &dominicibaptismatis
factorũ perd̃m signorum.
principiaꝰ stq̃terunt. Nuae sunt autẽ epiphaniae . prima inquanatu sẽ xp̃s
pastoribus hebreorum angelonuntiante . apparuit . Secunda in qua ex
gentium populis stella indice p̃sa epis conabula magos adoraturos ex hibuit.
cenofegia sollemnitas hebreorum degreco inlatinum tabernaculorum.
dedicatio interp̃tatur qua ecelebritur. aiudeis in memoriã expeditionis.
cum ab aegẏpto permoti intabernaculis agebantur. & ex eosceno fegia. Scena
enim grece tabernaculum dicitur quaesollemnitas apud hebreos septembri.
men secel brbtur. Neomenia apud latinos. Kł dies. Apudhebreos autem

Expanded text:
in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis factorum per Dominum signorum principia extiterunt. Duae sunt autem epiphaniae: prima, in qua natus Christus et pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernadedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem
Abbreviated transcription (Latin):
absq his. non in uenies lunam quota sit in quolib& anno. & mense &die istae
Aepactae s ẽ perundecimꝰ Nł ap̃lis reperiuntur in eadem luna qua fuerit
eodie continentur autem circulo decen nouennali sed cum ad xUIII.
epactas perueniunt qui ẽ circulus nonusdecimus iam sequenti anno non addes:
utundecm ꝓnuncies . DeReliquis fegtiurtxtibus.
estiuitas dicta. a festis diebus quasi festiditas eoquod in eissola diuina res.¬
fit . quibus contrarii sunt fasti inquibus ius fatur id estdicitur sollemnitas
autem asa crisdicitur. ita suscepta ut mutari obreligionem non debeat
quod nonibi terrena sed caelestia tantum agantur. Pasca festiuitatum
omnium prima est. decuius uocabulo iam superius dictum est.
Nentecosten sicut & pasca apud hebreos caelebris dieserat quod post
quinquedecadas pasca eca elebratur unde &uocabulum sumpsit
Penta enim̃grece quinque. inquodie secundum legem panes.
p̃positionis deuis frugibus offerebantur. Euius figuram annus iubeleus

Expanded text:
Absque his non invenies lunam, quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper undecimo Kal. Aprilis reperiuntur in eadem luna, quae fuerit eo die. Continenepactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes sut undecim pronunties. De reliquis festivitatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae colebatur; unde et vocabulum sumpsit. Πέντε enim Graece quinque, in quo die secundum legem panes ropositionis de novis frugibus offerebantur. Cuius figuram annus iubileus
Abbreviated transcription (Latin):
candore & sardo: Constat autem. IN colorib: subterius nigro medio candi¬
do superius mineo haec sola insignando nihil cerea uellit. reperitur autem apud
indos & arabes detecta torrentibus genera eius quinq Ematites rubo resan¬
guineus. Haec propterea ematites uocatus. Emath quippe sanguis est gig¬
nitur in ao hio pia quidem sed principalis inarabia & ina frica inuenitur dequa
promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Suc inꝰ
quemappellant grecielectronfului certiq coloris fertur arboris sucus eẽ &
obid sucinum appellari. Electrum autem appellari fabul osargumentatio dedu
Namq phoetonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu motatas in ar¬
bores populos lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta heridanũ
amnem & electrum appellatum qm̃ soluocitatus sit elector plurimi pod ȩ¬

Expanded text:
candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candicandore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poe
Abbreviated transcription (Latin):
rallius gignitur inmariformaramosus colore uiridis & maximȩ
rubens uenȩ eius candide subaqua & molles detractȩ confestim du¬
rantur & rubescunt tactuq protinus lapidescunt. Itaq occupari euel¬
lique retibus sol& aut acri ferramento praecidi quad ecausa corallius uocita¬
tur quantum autem apud nos margaritarum indicum prȩtiosum est tantũ
apud indos corallium hunc magi fulminibus resistere ad firmant sicredit᷑.
ardus dicta est eo quod reperta sit primum a sardis haec rubrum hab& colorem
marmoribus praestans. sed intergemmas uilissima est genera eius quinque.
Onix appellata quod habeat inse permixtum candorem insimilitudinem
unguis humanȩ grecienim unguem onixendicunt hanc india uelarabia
gignit. Distant autem inuicem. Nam indica ignis colorem hab& albiscin¬
gentib: ronis. Arabica autem nigra est cum candidis zonis genera eius quin¬
que. Sardonix exduorum nominum socidate uocata. est enimex onicis

Expanded text:
rallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter gemmas vilissima. Genera eius quinque. Onyx appellata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis
Abbreviated transcription (Latin):
gesima secunda in suo orbe me
nterlunium luna e est tempus illud interdeficientem & nascentem lunam est
autem trigesima diesqua lunanon luc& quaeideo tunc uideri non potes quia
soli coniuncta ohscuratur sed eodem momentorenascens paulatim ab eore¬
Icedendo uidetur.XIIII Decur suol.uue

Expanded text:
esima secunda semis in suo orbe medt. § 55 De interlunio lunae. Interlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. § 56 De cursu lunae.
Abbreviated transcription (Latin):
inalum antemna constringitur: de quacinna atque anquina regat stabilem fortis¬
sima cursum : Remulcum funis quodeligata nauistrahitur uiceremi dequaual¬
gius. hicq: meam a longo succedens prora remulco : La& antemgratis sistit in hos¬
picuis : Struppauincula loro uellino facta quibus remia dscalmos alligantur de
quibus libius tumque remosius sit religare struppis catapio rates linea cum massa
plum bea quamaris altitudo temptatur: Tucilius ait hanccata pioratem puer eodem deforo
unceum plumbi paucillum rudus linaeque mataexam : V¬
UDERE NIBUS

Expanded text:
malum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortismalum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius 10: Tumque remos iussit religare struppis. Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris altitudo temtatur. Lucilius 1191: Hunc catapiratem puer eodem devoret unctum plumbi paucillum rudus lineique mataxam. De retibus
Abbreviated transcription (Latin):
unes dicti quod antea inusum luminis fuerunt circum daticera unde & funalia: Res¬
tes siue quod rates contineant seu quod his retestendantur : Rudentes sunt funes nauiũ
exnimio stridore itadicti: Spirae funes quas intempestatibus utuntur quas nautici suo
more cocurbas uocant: Spire autem absparto uocatae : propes. funis quopẽs ueli al¬
ligatur quasi prope pedes: De quo turpilius quasicumuentis fert nauem in mare secundis
siquis propedonmisit uelis sinistrum : tormentum funis in nauibus longus quia
prora ad pumpem extenditur quo magis constringantur: tormenta autem ator¬
to dicta : Restes funesque sa fon funis in prora positus. de quocecilius. uenerio cursu
ueni pro lato pede usque ad safonem : Opisfera. funis quae cornibus antemnae
dextera sinistra quaetenduntur r&ro uerso: pronesium funis quonauis inlitore re¬
ligatur ad palum: Mitra funis quanauis media uincitur : Anquina funis quo ad

Expanded text:
unes dicti quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera; unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod his retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. Spirae funes quae in tempestatibus utuntur; quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem ab sparto vocatae. Propes funis quo pes veli alligatur, quasi pro pedes. De quo Turpilius 215: Quasi quum ventus fert navem in mare secundus, si quis propedon misit †si veli sinistrum†. Tormentum funis in navibus longus, qui a prora ad puppim extenditur quo magis constringantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon funis in prora positus. De quo Caecilius 256: Venerio cursu veni, prolato pede usque ad scaphonem. Opisphora funes quae cornibus antemnae dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosnesium funis quo navis in litore ligatur ad palum. Mitra funis qua navis media vincitur. Anquina quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
corde sapimus iecore amamus quib quattuor elementis constintibus integrum ẽ
animal. Felappellatũ quod sit folliculus gestans humorem quiuo ca turbilis:
atq intestina trans mittat . In testinidicuntur eo quod corporis interiore parte
cohibentur quae id circo longis nexibus incirculorum modum ordinata sunt
utsus ceptas escas paulatm degerant & superad ditis cibis non inpediantur.

Expanded text:
corde sapimus, jecore amamus, quibus quatuor elementis constantibus, integrum est corde sapimus, jecore amamus, quibus quatuor elementis constantibus, integrum est animal. Fel est appellatum, quod sit folliculus gestans humorem, qui vocatur bilis. ibum accipiat, atque ad intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiori parte cohibentur, quae idcircut susceptas escas paulatim egerant et superadditis cibis non impediantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pulmones & palpitant & aperiendo se ut flatum capiant seringendo ut eiciant
est enimorganum corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeatsedem
qui incerobro subuolat in deadoculos ceterosq sensus & membradifunditur
& calore suo ad sesucum excibotractum uertit in sanguinem quem adusum
pascendi nutriendiq singulis membris p̃b&. Iniecore autem persistit.
uoluptas & concupiscentia iuxta eos qui dephisicis disputant:
Fibrae iecoris sunt ex tremitates sicut & extremȩ partes foliorum in intibis.
siue quasi linguae eminentes. Dicta sautem fibras. quodapud gentiles in sacris.
ad foebiaras ferebantur ab ariolis quibus oblatis atq: succensis responsa acciperent :
Splenem dictum asuplemento ex contraria parte iecoris neuacua existeret quem
quidam &iamrisus causa factum existimant. Nams plene ridemus felle irascimur:

Expanded text:
pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis respSplen dictus a supplemento, ex contraria parte jecoris, ne vacua existeret, quem quidam risus causa factum existimant; nam splene ridemus, felle irascimur,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis atqueriui percorpus omnediuisi quibus uniuersa membra inrigantur :
Sanguis ex greca & himologia nomenduxit. quod uegitet. & sustentec &uiuat.
Sanguis autem est dum in corporẽ. effusus. uero cruordicitur. Nam &cruor
uocatus ab eo quod effusus decurrit uel ab eo quod currendo copruat.
Alii cruorem interp̃tantur sanguinem corruptum quiemitatur alii aiunt.
uocatum sanguinem quod suauissit. Sanguis autem nom̃ integernisi in iu¬
uenibus. Nam dicunt phisiciminui sangiunem pera &atem. Vnde in senib:
tromor est. Propriae autem sanguis anima e possessio est . Indegenas lace¬
rare mulieres inluctu solentu nde &purporea euestes. & flores purpores.
mortuis prebentur. Pulmo ex greco trahit uocabulum. grecienim palmonẽ
sp̃r dicitur quiflando & ex agitando a erem admnittt & recipit aquomouentur.

Expanded text:
sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanguis ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur et sustentetur et vivat. Sanguis autem est dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur
Abbreviated transcription (Latin):
corporis membris. Loco sunt ut corinmedia totius corporis parte appellantur .q.
xnomine similium animalium subterra dilitescentium. Nam indemusculi amuriũ
ut cũ ira accenditur pulmonis homore temperetur. huiusduae urtheriae sunt
brachio pulsum inspicimus. Prȩcordia sunt loca cordis uicina quib: sensus
percipitur. & dicta p̃cordia eõ quo dibi sit principium cordis & cogitationis.
Pulsus uocatur. quod palpitet cuius inditio aut infirmitatem intellegimus.
aut salutem huius duplex estmotus aut simplea aut compositum. simplex est.
qui exun o saltu constat. Conpositus est qui ex pluribus motibus. in ordinatus
& in equalis existit qui motus certrhab & spatia. Dactilicum percussum.
quam diu sineuitio sunt si quando uero citatiores. ut dorcatantes autleniores
ut mirmitantes mortis signa sunt. Venaedictae eo quod uia esint natant is.

Expanded text:
membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quoaut sanitatem. Hujus duplex est motus, aut simplex, aut compositus. Simplex est, qui ex uno saltu constat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatis et inaequalibus existit. Qui motus certa quamdiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sunt, ut δορκαδάζοντες, aut leniores, ut μυρμίζοντες, mortis signa sunt. Venae dictae, eo quod viae sint natantis
Abbreviated transcription (Latin):
plantie aplanitia e nuncupatȩ qui a non rotundae ut inquadrupedibus
nestare nom possit bipes homo sed planae atque longiores formatae sunt.
utstabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes
quae &lam demults ossibus constant . Calcis prima parsplantie acallo
illin omen in positum quod terram calcamus. Hinc & calcaneus :¬
olum inferior pars pedis dictum quia eoterrae uestigia in primimus.
sed a olumdicitur omne quod aliquid sustinet quasi solidum undo & solum terrã
quod cunsta sustineat & solum pedis quod totam corporis molem portat :¬
iscera non tantum intestina dicimus sed quicquid sub coreo est auisco quod est
intercutem & carnem. Item uiscera uitalia id est circumfus a cordis loca quasi
uiscora eo quo dibiuita idestanima continetur: Item iuscera capita neruorũ
ex sangune &nerius copulata. Idem lacerti siue mures quia sic in singulis.

Expanded text:
Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
coherentenim sibi & cognata suntoculis. lacrimarum indicibus & miseri¬
cordiae. Nam agenis genuadicuntur. Deniq complicatum gigni formariq
hominem . Ita ut genua sursum sint quibus oculi formantur it cauia crecondiq
fiant. Ennius atquegenua conprimit arta gena inde est quod homines.
dum ad genua seprosternunt. Statim lacrimantur uoluitenim eos natura.
uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris. consedebant ante¬
quam uenirent adlacem. Crura dicta qui a in his currimus & gressum
facimus sunt autem sub genibus usq: adsuras. Tibiae autem uocate quasi
tubre sunt & longitudine & speciesimiles. Talus dictus atalo nam tolus est
em̃inens rotunditas. unde cesastigium templi rotundi tolus uocatur. talus
autem subcrure est subtalo calcanei. Pedes ex greca & himologia n omen
sortiti sunt os enim greci podas dicunt qui al ternis motibus solo fixi incedunt:

Expanded text:
Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et miseriCohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fluens anatura uiri: Testiculi perdeminutionem atestibus dicti quoꝵ
numerus incipit aduobus. hisemen cala moministrant quod abspinae
medulla &renes & lumbi suscipiunt ad gratiam procreandi:
Viscus est pellis in quatesticuli sunt. Posteriora uero uocata quodyetrosunt
& auubtu auersa nedum aluum purgamus in quinaremus aspectum:
Meitusi inde ippellatus quod pereum meant id estegeruntur stercora.
emora dicta quod ea parte. a femina sexus uri dis crepet. Sunt autem¬
ab ingiunibus. asque adgenua. Nemina autem perdiriuationẽ semorum
partes sunt quibus in equitandum tergis equorum in haeremus unde & proelia¬
ttores olim sub feminibus equos amississe dicebantur. Coxaequasi conunstae
axes ipsi senum femoramouentur quorum concauauertebra uocantar.
quod in cis capita femorum uentuntur. Suffragines. quia subtus franguntur
io est flectuntur non supra sicut in brachus. Eenla sunt commissiones
femorum & crurum &dicta genua. eo quod inutero sint genis. Opposita

Expanded text:
fluens a natura viri. 104. Testiculi, per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant quod a spinae medulla et renibus et lumbis suscipiunt ad gratiam procreandi. Viscus et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egeruntur stercora. Femora dictaab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita.
Abbreviated transcription (Latin):
cupant planopedeita. QQua drilatera figura est in plano quadrataque
subiuii rectis lineis iacoita Poit .I Danatoton grã monsigura planaitan
þte tongrimon Ortogonium id est rectiangulum sigura plana est enimtrian.¬
gulum & hib& angulum rectum ita Hissopleros figura planareo¬
ta & subter constituta in solidũita iudiam Sperafiguta inrotundum sor¬
mata partibus cunctis aequalis insolidum ita o uias Esbus est figua¬
rapro pria solida quae longitudine & latitudine & altitudine continetur.¬
insolidumita. ssi I Cilindrus est figura quatdrãta habens superius semic

Expanded text:
cupant.o Quadrilatera figura est in plano quadrata; quae cupant.o Quadrilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita.o Dianatheton grammon figura plana, Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum.o Isopleuros figura plana, recta et subter constituta.o Sphaera est figura in rotundum formata, partibus cunctis aequalis.o Cubus est figura propria solida, quae longitudine, latitudine et altitudine continetur.o Cylindrus est figura quadrata, habens superius semic