comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illas piscatores. Ab engaddi usq ad en¬
gallim: siccatio sagenarũ erunt. Plu¬
rimȩ species erunt pisciũ eiꝰ: sic̃ pisces
maris magni multitudinis nimiȩ. In
his aut̃ quȩ egrediunt᷑ ripas &. st̃ pa
lustria. ñ sanabunt᷑. sed in salinas da¬
orietur in ripis eius ex utraq parte
om̃e lignũ pomiferũ: Siue frugiferũ:
Non defluet foliũ ex eo. Siue ñ in uete¬
rascet exeo. et non deficiet fructꝰ eiꝰ.
Per singulos menses afferet pͥmitua.
eius de sc̃uario egredientur. Et ert̃
fructus eius in cibũ. &. folia eius ad
quãquã prolixũ sit simul ponere
uolui: ne sensum legentis irrũperẽ.
&. lectionis ordo diuisus in partes
audientis intelligentiam contur¬
baret. Primũq dicendũ: qđ pro
torrente qui in hebraico dr̃ nehel.¬
& greco sermone cheimarros appel¬
latur : lxx flumen transtulerunt.
Dein ꝓ galilea. quȩ hebraice dr̃ ga¬
lila. aquila tĩnas interp̃tatus sit. qđ

Expanded text:
illas piscatores ab Engaddi usque ad Enillas piscatores ab Engaddi usque ad Engallim, siccatio sagenarum erit. Plurimae species erunt piscium ejus: sicut pisces maris magni, multitudinis nimiae. In his autem quae egrediuntur ripas et slustria, non sanabuntur, sed in salinas daorietur in ripis ejus ex utraque parte omne lignum pomiferum sive frugiferum, non defluet folium ex eo sive non inveterascet ex eo: et non deficiet fructus ejus. per singulos menses adferet primitiva eius de sanctuario egredientur et erunt fructus eius in cibum et folia eius ad quamquam prolixum sit, simul ponere volui, ne sensum legentis interrumperem, et lectionis ordo divisus in partes, audientis intelligentiam conturbaret. Primumque dicendum, quod pro torrente in Hebraico dicitur NEHEL Graeco sermone χειμάῤῥους appellatur, LXX flumen transtulerunt. Deinde pro Galilaea, quae Hebraice dicitur GALILA  , Aquila θίνας interpretatus sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta regulam grãmaticoꝵ: &. in supe¬
riorib docui non nos ignorantia hoc
facere. sed consuetudine ꝓpter simpli¬
ces quosq &. in doctos. quoꝵ in congre¬
gatione ȩcclesiȩ maior numerus est.
Tdixit adme. Certe uidisti fili homi¬
nis. Et duxit me .&. conuertit ad ri¬
pam torrentis. Siue fluminis. Cumq
me conuertissemꝰ. Siue conuertisset᷑:
ecce ĩ ripa torrentis: Siue fluminis.
ligna multa nimis. Siue arbores mul¬
tȩ nimis. ex utraq partȩ. Et ait ad
me. Aquę istȩ quȩ egrediuntur ad
egreditur in galileam. quȩ uergit ad
orientem.&. descendit ad arabiam: in¬
trabunt mare. & exibunt. &. sanabun¬
tur aquȩ. Et om̃is anima uiuens. uel
animaliũ: quȩ serpit. Suie serpentiũ.
quocũq uenerit torrens. Siue fluuius :
uiuet. Et erunt pisces multi satis. post¬
quã uenerint illuc aquȩ istȩ. Et sana¬
bunt᷑. &. uiuent omĩa. adquȩ uene¬
rit torrens. siue fluuius. Et stabt̃ suꝑ

Expanded text:
juxta regulam grammaticorum, et in supejuxta regulam grammaticorum, et in superioribus docui, non nos ignorantia hoc facere, sed consuetudine propter simplices quosque et indoctos, quorum in congregatione Ecclesiae major est numerus. Et dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis; et eduxit me, et convertit ad ripam torrentis sive fluminis. Cumque me convertissem sive convertisset, ecce in ripa torrentis sive fluminis ligna multa nimis sive arbores multae nimis ex utraque parte. Et ait ad me: Aquae istae quae egrediuntur ad egreditur in Galilaeam, quae vergit ad Orientem, et descendit ad Arabiam, intrabunt mare, et exibunt, et sanabuntur aquae. Et omnis anima vivens vel animalium quae serpit sive serpentium, quocumque venerit torrens sive fluvius, vivet: et erunt pisces multi satis postquam venerint illuc aquae istae: et sanabuntur, et vivent omnia ad quae venerit torrens sive fluvius. Et stabunt super
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt : in ebriabunt᷑ abubertate do¬
mus tuȩ. &. torrente deliciarũ tuarũ
potabis eos: qm̃ apud te ẽ fons uitȩ.
Et incentesimo uicesimo qͥnto psalmo.
Conuerte dñe captiuitate nr̃am sicut
torrens in austro. Et suꝑ saluatore.
Detorrente bibet in uia. Quis enĩ homi¬
num głari potest castũ se habere cor:
Uel ad cuius mentẽ ꝑ oculoꝵ fenestras
Nmors concupiscentiȩ non in troibit:
Mundus enĩ in maligno positus ẽ . &. a
pueritia appositũ ẽ cor hominis ad
malũ: et ne unius qͥdẽ diei a natiui¬
tatis exordio. sine peccato sit humana
conditio. Unde &. dauid confitetur
in psalmo. Ecce enĩ in iniquitatibus
conceptus sũ : &. in peccatis concepit me
mater mea. Non in iquitatib ma¬
tris meȩ. uł certe meis : sed iniqui¬
tatib humanȩ conditionis. Unde
usq ad moysen: etiã in eos qui ñ pec¬
cauerunt in similitudinẽ p̃uaricatio¬
nis adam. Quod cubitos genere mas¬
culino .&. ñ neutrali cubita dicimus

Expanded text:
briabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum 590 potabis eos; quoniam apud te est fons vitae . Et in centesimo vicesimoquinto: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Et super Salvatore: De torrente bibet in via . Quis enim hominum gloriari potest castum se habere cor ? vel ad cujus mentem per oculorum fenestras, mors concupiscentiae non introibit  Mundus enim in maligno positus est ; et a pueritia appositum est cor hominis ad malum, ut ne unius quidem diei a nativitatis suae exordio, sine peccato sit humana conditio . Unde et David confitetur in psalmo: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Non iniquitatibus matris meae, vel certe meis, sed in iniquitatibus humanae conditionis. Unde usque ad Moysen, etiam super eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae . Quod cubitos genere masculino, et non neutrali, cubita dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mereamur audire. euge serue bone.
quia in paucis fidelis fuisti suꝑ multa
te constituã intra in requiem dñitui:
x non solum ad portã interioris atrii
ꝑuenire. sed etiam penetralia eiꝰ intra¬
re possimus . &. illud opere possidere.
Plantati in domo dñi: in atriis dĩ nr̃i¬

Expanded text:
mereamur audire: « Euge, serve bone, mereamur audire: « Euge, serve bone, quia in paucis fidelte constituam, intra in requiem Domini tui ; et non solum ad portam interioris atrii pervenire, sed etiam penetralia ejus intrare possimus, et illud opere possidere: Plantati in domo Domini: in atriis Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
ro terminatur. ꝓ sex uidelicet diebus
in quib oꝑamur in mundo. &. arietẽ
immaculatũ qui princeps gregis est:
ita ut ꝑ singulos arietes offeratur in
sacrificio oefi id est decima pars chori.
In agnoꝵ aute sex sacrificio. certa m̃¬
sura non ponitur: sed quantũ cumq
dederit manus eiꝰ qui offert. hoc ẽ
pro oꝑũ qualitate atq mensura.
Olei autẽ hin offeret ꝑ singula oefi.
hoc est oleum qđ sibi quinq uirgi i¬
nes preparart̃: ut ungat similam
siue cõmisceat. &. om̃is oblatio dei
plena sit lumine ueritatis. & exhila¬
retur facies offerentis in oleo. Die aut̃
kalendarũ. hoc est die tricesimo. quan¬
do primogenita &. leuitȩ numeran¬
tur in lege. pret̾ omnẽ isrł. de quib
supra diximꝰ: offertur uitulus de ar¬
mento immaculatus. suꝑ quo plenius
inpriori capitulo disseruimus : &
agni sex & arietes immaculati . &. cȩ¬
tera quȩ offeruntur in sabbatis. ut
ȩternam requiem consequamur. &

Expanded text:
ro terminatur: pro sex videlicet diebus, ro terminatur: pro sex videlicet diebus, in quibus operamur in mundo: et arietem immaculatum, qui princeps gregis est, ita ut per singulos arietes offeratur in sacrificio ephi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio certa mensura non ponitur, « sed quantumcumque dederit manus ejus, » qui offert, hoc est, pro operum qualitate atque mensura: olei autem hin offeret per singula ephi, hoc est oleum quod sibi quinque virgines praeparaverunt, ut ungat similam sive commisceat, et omnis oblatio Dei plena sit lumine veritatis, et exhilaretur facies offerentis oleum. Die autem Kalendarum, hoc est, die tricesimo, quando primogenita et Levitae numerantur in lege, praeter omnem Israel, de quibus supra diximus, offertur vitulus de armento immaculatus, super quo plenius in priori capitulo disseruimus: et agni sex et arietes immaculati, et caetera quae offeruntur in sabbatis ut aeternam requiem consequamur, et
Abbreviated transcription (Latin):
in limine portȩ atrii interioris: ꝙe¬
teri sacerdotes quib hoc officiũ de¬
legatum ẽ. quos possumus intellige¬
Ire uirtutes angelicas. facient ꝓ tpso
holocaustum &. pacifica. Indigemus
enĩ miscđia dĩ: & omis creatura ad
cõparationẽ creatoris immunda est.
&. diuino igne purganda. quo &
isaię ꝓphetę purgata sunt labia. Ut
postquã ꝑ sacrificiũ pacẽ receperit.
tunc in limine constitutꝰ ad oret om̃i¬
potentiã dĩ .&. se atrii interioris in¬
gressu fateatur indignũ.&. statĩ egre¬
diatur. Post quã autẽ qui primꝰ est
fuerit egressus: non claudetur usq
Iaduesperã huiꝰ scłi ipsa porta interi¬
oris atrii sed aꝑta erit. ut popłs qͦq
terrȩ sit ad ostium. &. ad oret ad eũ.
nequaquã om̃i tempore sed quando
Irequieuerit a peccatis . &. fugatis
tenebris fidei & scientiȩ lumen acce¬
perit. Hoc autẽ ipsũ holocaustũ qđ
offert princeps ꝑ sacerdotes indie sab¬
bati. sex agnoꝵ immaculatoꝵ nume¬

Expanded text:
terioris, caeteri sacerdotes, quibus hoc officium delegatum est, quos possumus intelligere virtutes angelicas, facient pro ipso holocaustum et pacifica. Indigemus enim misericordia Dei, et omnis creatura ad comparationem creatoris immunda est et divino igne purganda, quo et Isaiae prophetae purgata sunt labia, ut postquam per sacrificium pacem receperit, tunc in limine constitutus, adoret omnipotentiam Dei, et se atrii interioris ingressu fateatur indignum et statim ingrediatur. Postquam autem, qui primus est fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus saeculi ipsa porta interioris atrii, sed aperta erit, ut populus quoque terrae sit ad ostium, et adoret ad eum: nequaquam omni tempore, sed quando requieverit a peccatis, et, fugatis tenebris, fidei et scientiae lumen acceperit. Hoc autem ipsum holocaustum, quod offert princeps per sacerdotes in die sabbati, sex agnorum immaculatorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus quasi par uulus loquebar.
quasi pariuilus sapiebam. Siue ꝓ
eo qui errore deceptus est: ⁊ ñ tãm
uoluntate quã boni opinione pec¬
cauit. Completis autẽ duab sollẽ¬
nitatibus primi mensis. hoc ẽ pͥmȩ
diei & septimȩ eius : uenit ad quar¬
tũ decimũ diem mensis. in quo paschȩ
sollemnitas est. De qua scriptum ẽ
Et enĩ pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃c.
Tunc comedimus septẽ dieb azima.
in requie & securitate rerũ om̃iũ.
quando fermentũ maliciȩ et nequi¬
tiȩ destruentes. manducamus azi¬
ma sinceritatis &. ueritatis. prin-¬
cipe nr̃o cuncta hȩc ꝓ nobis offeren-¬
te .&. primũ ꝓseipso: suscepit enĩ
corpus humanũ. Et ꝓ peccato. de¬
struxit enĩ peccatũ : qui ꝓ nobis
scriptum ẽ. sed in hebraico non ha-
pulo terrę : uniuerso uidelicet hui¬
mano genere. Saluator ẽ om̃iũ¬

Expanded text:
parvulus, quasi parvulus loquebar, parvulus, quasi parvulus loquebar, quasi parvulus sapiebam . Sive pro eo qui errore deceptus est, et non tam voluntate, quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae diei, et septimae ejus, venit ad quartumdecimum diem mensis, in quo Paschae solemnitas est: de qua scriptum est: Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus . Tunc comedimus septem diebus azyma in requie et securitate rerum omnium, quando fermentum malitiae, et nequitiae destruentes, manducamus azyma sinceritatis et veritatis, principe nostro cuncta haec pro nobis offerente, et primum pro seipso. Suscepit enim corpus humanum, et per peccatum destruxit peccatum, qui pro nobis scriptum est; sed in Hebraico non habepulo terrae, 572 universo videlicet humano genere. Salvator est eni
Abbreviated transcription (Latin):
& in ȩuangłio. baptista ioħe dicente.
Ecce agnus di. qui tollit peccata mun¬
di. Sanguis autẽ ipse est p̃ciosus. in
quo redimimur in passione dñi sal¬
uatoris: cuiꝰ carnibus alimur .&. cru¬
ore potamur. Quo tangunt᷑ qua¬
tuor anguli crepidinis altariꝰ. qđ
theo dotio ipsũ uerbũ hebraicũ posuit
atara. siue templi ut lxx transtule¬
runt ut scĩficetur domus & altare.
Uniuersa enĩ mundi elementa. hoc
sanguine scificantur. Ut cũ quis
ex piatus fuerit atq mundatus.
ingrediatur portam atrii interio¬
ris. & possit dñi archana cognosce¬
re: &. consequenter uenire ad sep¬
timam diem mensis pͥmi . &. conse-¬
qui requiem.&. dño offerre sacri¬
ficium. tam ꝓ ignorantia de qua
dauid loquitur. delicta iuuen¬
tutis meȩ et ignorantiȩ meȩ ne
memineris: quã ꝓ paruulo. qui
cũ ad ꝑfecti uiri mensuram ꝑ ue¬
nerit. destruet ea quȩ paruuili st̃.¬
& loquetur confidenter. Dũ essem

Expanded text:
et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Sanguis autem ipse est pretiosus in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis primi, et consequi requiem, et Domino offerre sacrificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris , quam pro parvulo, qui cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea quae parvuli sunt, et loquetur confidenter: Dum essem
Abbreviated transcription (Latin):
& sol septies tantum lumen accipri.
& luna soli cõparabitur. Accessimus
enĩ ad montẽ syon. quod interp̃tat᷑
specula .&. ad ciuitatẽ d̃i uiuentis
ierłm cȩlestem. & ad milia angłorũ
sollempnitatis. De qua sollemnitate.
loquitur & alius ꝓpheta. Quid fa¬
cietis in dieb congregationis. & in
dieb sollemnitatis dñi  Hoc ẽ illud
qđ alibi dr̃. Celebra uida festiuitates
tuas: redde uota tua. Si gͦ didicimꝰ
sollemnitates spiritales: consequenter
docebimur. &. uictimas spiritales.
Assumitur uitulus de armento. siue
taurus ut interp̃tatus ẽ symachus.
liber & nullo pressus iugo hoc est
onere peccatorũ. &. immaculatꝰ qͥ
peccatum non fecit nec dolus inuentꝰ
est in ore eius. uitulus nouellus. cor¬
nua efferens &. ungulas : ut in ipso
mundetur et expietur scũariũ. Et
tollet inquit sacerdos de sanguine
eius. qđ erit ꝓpeccato om̃iũ. qui
aliis uerbis agnus appellatur in exodo.

Expanded text:
et sol septies tantum lumen accipiet et sol septies tantum lumen accipiet et luna soli comparabitur. Accessimus enim ad montem Sion, quod interpretatur specula, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem , et ad millia angelorum solemnitates. De qua solemnitate loquitur et alius propheta: « Quid facietis in diebus congregationis, et in diebus solemnitatis Domini . » Hoc est illudet alibi dicitur, Celebra, Juda, festivitates tuas: redde vota tua . Si ergo didicimus solemnitates spirituales, consequenter docebimur et victimas spirituales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est 571 Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, vitulus novellus, cornua efferens, et ungulas: ut in ipso mundetur, et expietur sanctuarium. Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus quod erit pro peccato omnium: qui aliis verbis agnus appellatur in Exodo,
Abbreviated transcription (Latin):
indoctis humanȩ sapientiȩ uerbis
sed in doctrina sp̃s. spiritalib spiri¬
talia cõparantes. In presenti enĩ scło
qđ in maligno positum ẽ. dies bonos
uidere non possumus: sed in nouo.
Ne quib dieb in carmine moysaico
sp̃s sc̃s canit. Memento dierũ antiqͥ¬
tatis: in tellige annos generationis
generationũ. De quib & sc̃s loqueba¬
tur inpsalmo. Nocte in corde meo¬
meditabar. Et iterũ. Et annos ȩt̾nos
in mente habui. &. meditatus sum.
Qui istum non suscipit intellectũ: res¬
pondeat quomͦ illud possit exponere.
quod isaias de futuro &. nouo scło
uaticinatur. Erit mensis ex mense.
& sabbatum ex sabbato. &. ueni&
om̃ĩs caro ad orare dñm. quando
ueri ad oratores nequaquã ad orabt̃
in monte garizin. nec in iherłm.
sed in sp̃u &. in ueritate. quando
erit cęlum nouũ &. terra noua. &
liberabitur om̃is creatura a seruitute
corruptionis. in libertat̾e filioꝵ di.

Expanded text:
in doctis humanae sapientiae verbisin doctis humanae sapientiae verbissed in doctrina spiritus, spiritalibus spiritalia comparantes. In praesenti enim saeculo, quod in maligno positum est, dies bonos videre non possumus, sed in novo. De quibus diebus in carmine Mosaico Spiritus sanctus canit: « Memento dierum antiquitatis, intellige annos generationis generationum . » De quibus et sanctus loquebatur in psalmo: « Nocte in corde meditabar . » Et iterum: « Et annos aeternos in mente habui et meditatus sum. » Qui istum non suscipit intellectum, respondeat quomodo illud possit exponere, quod Isaias de futuro et novo saeculo vaticinatur. « Erit mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato, et veniet omnis caro adorare Dominum , » quando veri adoratores nequaquam adorabunt in monte Garizin, nec in Jerusalem, sed in spiritu et veritate, quando erit coelum novum et terra nova, et liberabitur omnis creatura a servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
in lege moysaica non habent᷑. Quar¬
tũdecimũ autẽ diem mensis quo
pascha cȩlebratur .&. moyses p̃cepit
obseruandum: quando septẽ dieb
azima comedimus. Quartã uero
sollemnitatẽ de qua dicit. Septimo
mense. quinta decima die mensis.
insollemnitate. &. cȩtera: uidetur
michi significare scenophegiam: quã
hic sine nomine posuit.
ecurramus gͦ ad singula.&. qͥd
nobis uideatur. breuiter disseramꝰ.
Esse sollemnitates spiritales: &. apłs
docet. Ne ergo quis uos iudicet in
cibo.&. potu. aut in parte sollemni¬
tatis. aut neomeniȩ. aut sabbatoꝵ:
quȩ sunt umbra futuroꝵ. Et si ꝑ
isaiam loquit᷑ ds̃. neomenias ur̃as
& sabbata ur̃a &. diem magnũ non
suscipio. ieiunium &. ferias & neome¬
nias &. sollemnitates ur̃as odit anima
mea: manifestum est. quod qͥ sollẽp¬
nitates oderit iudȩoꝵ suas diligat.
sabbatũ uidelicet quod relictum est
popło dei: ut uideamus quȩ adeo
donata sunt nobis .&. loquamur ñ

Expanded text:
in lege Mosaica non habentur. Quarin lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et Moyses praecepit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam vero solemnitatem, de qua dicit: septimo mense quintadecima die mensis in solemnitate , et caetera, videtur mihi 570 significare scenopegiam, quam hic sine nomine posuit. Curramus ergo ad singula, et quid nobis videatur, breviter disseramus. Esse solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Et sic per Isaiam loquitur Deus: Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio: jejunium, et ferias, et neomenias, et solemnitates vestras odit anima mea . Manifestum est quod qui solemnitates oderit Judaeorum, suas diligat, sabbatum videlicet quod relictum est populo Dei: ut videamus quae a Deo donata sunt nobis, et loquamur, non
Abbreviated transcription (Latin):
baret. Et primũ de interp̃tatio¬
nis uarietate dicendum ẽ. Ubi nõ
interp̃tati sumus. in .iiiͦiͬ. angulis
crepidinis altaris: lxx transtule¬
runt. &. suꝑ quatuor angulos tẽ¬
pli .&. suꝑ altare. Et ubi nos dixi¬
mus. ꝓ uno quoq qui ignorauit.
& errore deceptiis est: illi posuert̃.
ꝓ ignorante . &. ꝓ paruulo. In eo qͦq
ubi nos diximus. & sacrificium
&. olei hin ꝑ singula efi: illoꝵ ȩdi¬
tio tenet.&. sacrificium & coctio¬
nem uitulo. & coctionẽ arieti da¬
bis .&. olei hin coctionis. In extre¬
mo quoq uersiculo. ubi nos dixi¬
mus. in sacrificio & in oleo: illi
dixerunt. sicut in manaa. sicut in
oleo. In primo inquit mense. &
prima die mensis. haud dubium
quin nisan significet: sumes uitulũ
de armento. non qui domi nutritꝰ
sit. sed qui in armento. hoc ẽ de gre¬
ge &. numero plurimoꝵ. In septi¬
ma quoq eiusdẽ mensis die. Quȩ
duȩ sollemnitates. hoc ẽ primi m̃¬
sis prima dies. &. eiusdẽ septima:

Expanded text:
 de interpretationis varietate dicendum est. Ubi nos interpretati sumus, in quatuor angulis crepidinis altaris. LXX transtulerunt, et super quatuor angulos templi, et super altare. Et ubi nos diximus, pro unoquoque qui ignoravit, et errore deceptus est: illi posuerunt, pro ignorante, et pro parvulo. In eo quoque ubi nos diximus, et sacrificium et olei hin per singula ephi: illorum editio tenet: et sacrificium, et coctionem vitulo, et coctionem arieti dabis, et olei hin coctionis. In extremo quoque versiculo, ubi nos diximus: in sacrificio et in oleo: illi dixerunt, sicut in manaa, sicut in oleo: In primo, inquit, mense et prima die mensis haud dubium, quin Nisan significet sumes vitulum de armento: non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc est, de grege et numero plurimorum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima,
Abbreviated transcription (Latin):
ec ꝑspicuitatis causa sint posita. Nc̃
spiritalem sensum dño donante rese¬
remus. Sex dieb quib oꝑamur ĩmun¬
do. porta orientalis atrii interioris:
clausa nobis est. Post quã aut̃ uene¬
rimus ad diem septimũ id est addiẽ
sabbati. in quo ȩterna requies ẽ. siue
addiem Kalendarũ. quando post
cȩcam noctẽ .&. horribiles tenebras
lucis ex ordium ẽ: aꝑietur nobis
porta orientalis. Et siquis nr̃m ꝑ
merita uirtutum. ducis nom̃ &.
dignitatẽ fuerit consecutus: ꝑ uiã
uestibuli portȩ deforis. hoc est ꝑi
mundi huius labores. &. portam
ecclesie quȩ adhuc in terrenis fini¬
bus posita est. ingredietur. non in¬
terius atriũ. hoc enĩ inpresenti lo¬
co scribitur: sed ad limen portȩ in¬
terioris .&. stabit in ea. Sin aut̃ pͥn¬
ceps in p̃senti scriptura non ingredi¬
tur atriũ interius. sed stat in limi¬
ne eius: nulli dubiũ ẽ. nunc ex par¬
te nos uidere. &. exparte cognosce¬

Expanded text:
Haec perspicuitatis causa sint posita: nunc Haec perspicuitatis causa sint posita: nunc spiritualem sensum, Domino donante, reseremus. Sex diebus quibus operamur in mundo, porta Orientalis atrii interioris clausa nobis est. Postquam autem venerimus ad diem septimum, id est, ad diem sabbati, in quo aeterna requies est, sive ad diem kalendarum, quando post caecam noctem et horribiles tenebras, lucis exordium est, aperitur nobis porta Orientalis: et si quis nostrum per merita virtutum, ducis nomen et dignitatem fuerit consecutus per viam vestibuli portae deforis, hoc est, per mundi hujus labores: et portam Ecclesiae, quae adhuc in terrenis finibus posita est, ingredietur: non interius atrium, hoc enim in praesenti loco scribitur; sed ad limen portae interioris, et stabit in ea. Sin autem princeps in praesenti Scriptura non ingreditur atrium interius, sed stat in limine ejus, nulli dubium est, nunc ex parte nos videre, et ex parte cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
supra dixerat. facient sacerdotes
holo caustum eiꝰ .&. pacifica eius.
nec significauerat holo caustorũ eiꝰ¬
numerũ: nc̃ infert. Holocaustũ aut̃ hoc
offera. pͥnceps dño in die sabb̃i. Offer&. aut̃.
ñ ꝑse. s ꝑ sacerdotes. de qͥb scͥptũ ẽ: ⁊ faci¬
ent sacerdotes holocaustum eius.⁊
pacifica eius. Sex inquit agnos im¬
maculatos.&. arietem immaculatũ :
ita ut sacrificium arietis mensura
oefi sit. quȩ hebraice appellatur ȩfa.
Sex autẽ agnis. sit sacrificium: quod
offerre potuerit manus eius qͥ offert.
Et ꝑ singula ȩfi: erit olei mensura. quȩ
appellatur. hin. Kalendarũ autẽ hoc
est neomeniarũ dies. hoc habebit pri¬
uilegium. amplius adie sabbati : ut
uitulus immoletur de armento. siue
taurus immaculatus. Cętera autẽ
hoc est sex agni immaculati .&. aries
immaculatus .&. sacrificia eoꝵ: ritũ
sabbati possidebunt. ita dũ taxat. ut
sicut in ariete oefi offertur sacrificii.
& in uitulo.

Expanded text:
supra dixerat: Facient sacerdotes supra dixerat: Facient sacerdotes holocaustum ejus et pacifica ejus, nec significaverat holocaustorum numerum, nunc infert « holocaustum hoc offeret princeps Domino in die sabbati. » Offeret autem  sed per sacerdotes, de quibus scriptum est: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: sex, inquit, agnos immaculatos, et arietem immaculatum: ita ut sacrificium arietis mensura ephi sit, quae Hebraice appellatur EPHA  . Sex autem agnis sit sacrificium quod offerre potuerit manus ejus qui offert; et per singula ephi, erit olei mensura quae appellatur hin. Kalendarum autem, hoc est, neomeniarum dies, hoc habebit privilegium amplius a die sabbati, ut vitulus immoletur de armento, sive taurus immaculatus. Caetera autem, hoc est, sex agni immaculati, et aries immaculatus, et sacrificia eorum, ritum sabbati possidebunt: ita duntaxat, ut sicut in ariete ephi offertur sacrificii et in vitulo.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiatur die septimo & die kalenda¬
rum. porta interioris atrii. quȩ res¬
picit ad orientem : sequens sermo
monstrabit. Et intrabit inquit
princeps ꝑ uiam portȩ deforis. atrii
uidelicet ex terioris : & stabit in
limine portȩ interioris atrii. quȩ
respicit orientem. Nec ingredietur
atriũ interius: sed illo stante alii
sacerdotes facient ꝓ ipso holocaustũ:
quã oblationem interp̃tatus ẽ Sy-¬
machus. Et pacifica: siue quȩ ad sa¬
lutem ꝑtinent. Ut postquã hostia
principis sacro igne fuerit concre¬
mata. &. dux reconciliatus deo: tc̃
ad orare possit suꝑ limen portȩ in¬
terioris atrii. in quo steterit. ⁊ egre¬
diatur. Quid igitur: Post egres¬
sionem principis statim porta clau¬
detur: Nequaꝗͣ. sed aꝑta erit
usq ad uesperam : ut post princi¬
pem om̃is popłs terrȩ adoret con¬
tra ostium portȩ illius. Ad oret
autẽ in sabbatis & in kalendis:
quando aperitur porta. Et quia

Expanded text:
aperiatur die septimo, et die Kalendaaperiatur die septimo, et die Kalendarum porta interioris atrii, quae respicit ad orientem, sequens sermo monstrabit. « Et intrabit, inquit, princeps per viam portae deforis, atrii videlicet exterioris, et stabit in limine portae, » interioris atrii, quae respicit ad orientem. Nec ingredietur atrium interius, sed illo stante alii sacerdotes facient pro ipso holocaustum, quam oblationem interpretatus est Symmachus, et pacifica, sive quae ad salutem pertinent, ut postquam hostia principis sacro igne fuerit concremata, et dux reconciliatus Deo, tunc adorare possit super limen portae interioris atrii, in quo steterit et egrediatur. Quid igitur? post egressionem principis statim porta claudetur! Nequaquam, sed aperta erit usque ad vesperam, ut post principem omnis populus terrae adoret contra ostium portae illius: adoret autem in sabbatis et in Kalendis, quando aperitur porta. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
olei hin: ꝑ singula oefi.
bi noᷤ int̾p̃tati sumꝰ oefi. quȩ ẽ deci¬
ma pars chori: hex transtulerunt.
pemma. qđ in nr̃a lingua coctionẽ
sonat. Et ubi nos diximus sacrifi¬
cium: illi ipsum hebraicũ posuert̃
uerbũ man̾aa. Qđ aquila. donũ
uł sacrificium: theodotio sacrifici¬
um transtulit. Et interim priusꝗͣ
quid isti significent disseramus: ip¬
denda sunt. Porta inquit atrui
in terioris sex dieb de quib scri¬
ptũ est. sex dieb oꝑaberis. & facieᷤ
om̃ia oꝑa tua. erit clausa: nec quȩ¬
libet porta. sed quȩ respicit adori¬
entem. unde oritur sol iusticiȩ. Por¬
ro die sabbati. id est septimo in qͦ
requies est: aꝑietur ꝑsingulas ebdo¬
madas. Et rursũ completis diebus
triginta. quando alterius mensis finiꝰ.
& alterius exordiũ est. idest neome¬
nia. die uidelicet kalendarũ. aꝑiet᷑:
ut quod priuilegium hab& septimꝰ
dies in ebdomade. hoc habeat priui¬
legium mensis exordium. Cur aut̃

Expanded text:
ula ephi. Ubi nos interpretati sumus ephi, quae est decima pars cori, LXX transtulerunt πέμμα, quod in nostra lingua coctionem sonat. Et ubi nos diximus, sacrificium, illi ipsum Hebraicum posuere verbum MANAA , quod Aquila, donum, vel sacrificium, Theodotio, sacrificium transtulit. Et interim priusquam quid ista significent, disseramus, ipdenda sunt. Porta, inquit, atrii interioris sex diebus, de quibus scriptum est: Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua , erit clausa; nec quaelibet porta, sed quae respicit ad Orientem, unde oritur sol justitiae. Porro die sabrequies est, aperietur per singulas hebdomadas, et rursum completis diebus triginta, quando alterius mensis finis et alterius exordium est, id est, neomenia, die videlicet Kalendarum, aperietur: ut quod privilegium habet septimus dies in hebdomade, hoc habeat privilegium mensis exordium. Cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
& intrabit princeps ꝑ uiã uestibuli
portȩ deforis: ꝑ eandem portã ingre¬
diatur. &. ꝑ eandẽ egrediatur. Liberi
enĩ arbitrii ẽ.&. potestatẽ habet po¬
nendi animã suã . &. rursũ sumendi
eam : tamq ad nos ueniens quã ad cele¬
stia conscendens eadẽ maiestatis suȩ
utitur libertate. Deniq ñ quęrit nun¬
dinas nec sollemnitates. nec differentiã ullã
obseruat dierũ : quia om̃e tempꝰ ei
festiuitas est. Popłs autẽ in nundinis
tantũ &. in sollemnitatibus ingreditur
bit popłs terrȩ in conspectu dñi in
sollemnitatib. qui ingreditur ꝑ por

Expanded text:
 intrabit princeps per viam vestibuli portae deforis, et per eamdem portam ingrediatur, et per eamdem egrediatur , liberi enim arbitrii est, et potestatem habet ponendi animam suam, et rursum resumendi eam: tamque ad nos veniens, quam ad coelestia conscendens, eadem majestatis suae utitur libertate. Denique non quaerit nundinas, nec solemnitates, nec differentiam ullam observat dierum: quia omne tempus ei festivitas est. Populus autem in nundinis tantum, et in solemnitatibus ingreditur bit populus terrae in conspectu Domini in solemnitatibus: qui ingreditur p
Abbreviated transcription (Latin):
secus de albatis: sed &. intus &. foris
om̃ia lauet parapsidis. Cumq reces¬
serimus ab aquilone uento frigidissi¬
mo. transimus ad meridiem : et post
ortum in nobis lumen scientiȩ occasũ
fortitudinis formidamus. nequaquã
preterita sed futura considerantes:
nec habentes certam uirtutis possessi¬
onem. sed cotidie in oratione dicentes
ne inducas nos in tẽptationẽ. quã ferres
non possumus.
runt autẽ sub urbana ciuitatis ad
aqui lonem: ducenti quinquaginta.
Et in meridiem: ducenti quinqͣginta.
Et ad orientẽ : ducenti qͥnquaginta. Et
ad mare: ducenti quinquaginta.
Ro sub urbanis quȩ hebraice dicunt᷑
tur calami: qui sena cubita habent
&. unũ palmũ. et ꝑ singula latera
faciunt passus sexcentos decem ⁊ septẽ
paulominus.&. in cõmune mille ca¬
lamos. habentes passus duo milia qͥ¬
dringentos sexaginta octo. Quȩ spa
urbem et ea quȩ reliqua sunt diui¬
dant. Ex quo ostenditur nullũ de

Expanded text:
secus dealbatis, sed et intus et foris secus dealbatis, sed et intus et foris omnia lavet paropsidis. Cumque recesserimus ab aquilone vento frigidissimo, transimus ad meridiem, et post ortum in nobis lumen scientiae occasum fortitudinum formidamus, nequaquam praeterita, sed futura considerantes, nec habentes certam virtutis possessionem, sed quotidie in oratione dicentes: « Ne inducas nos in tentationem, » quam ferre non possimus. « Erunt autem suburbana civitatis ad aquilonem ducenti quinquaginta, et ad meridiem ducenti quinquaginta, et ad orientem ducenti quinquaginta et ad mare ducenti quinquaginta. » Pro suburbanis, quae Hebraice dicuntur tur calami, qui sena cubita habent et unum palmum: et per singula latera faciunt passus sexcentos decem et septem paulominus, et in commune mille calamos habentes passus duo millia quadringentos sexaginta octo, quae spattis, ut inter urbem et ea quae reliqua sunt dividant. Ex quo ostenditur nullum de
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicit .&. hȩ mensurȩ
eius: sub audiendum ẽ ciuitatis. In
fine enĩ preteriti capituli positum ẽ.
Et erit ciuitas in medio eius. id ẽ t̾rȩ.
Primũq a plaga septemtrionali inci¬
pit : et eregione ponit plagam meri¬
dianam. Rursũq par reddit pari:
ut orientali plagȩ̨ econtrario ponat
occidentalem. id ẽ mare. Singulaq
latera ciuitatis habent quatuor milia
&. quingentos calamos. qui faciunt
supputati undecim milia passuum
& octoginta quinq : ut situl om̃is
urbs sicut in fine huius uoluminis
scribitur. ꝑ circuitũ habeat decẽ &
octo milia calamoꝵ : qui faciunt
quadraginta quatuor milia passuũ.
&. trecentos quadraginta. Unde &
quadragesimus quartꝰ psalmus. qͥ¬
inscribitur. infinem ꝓ his qui cõ¬
mutabuntur . &. ꝑtinet ad idida
scribitur in eodem psalmo. Astitit
regina Ca dextris tuis in uestitu
de aurato: circũdata uarietate. Et
iterũ. Om̃is gła filiȩ regis intrinsecꝰ.
Ut non sit similis sepulchris form¬

Expanded text:
Quod dicit: « Et hae mensurae ejus, » subaudiendum est civitatis. In fine enim praeteriti capituli positum est, « et erit civitas in medio ejus, id est, terrae. Primumque a plaga septentrionali incipit, et e regione ponit plagam meridianam. Rursumque par reddit pari ut orientali plagae e contrario ponat occidentalem, id est mare. Singulaque latera civitatis habent quatuor millia et quingentos calamos, qui faciunt supputati undecim millia passuum et octoginta quinque, ut simul omnis urbs, sicut in fine hujus voluminis scribitur, per circuitum habeat decem et octo millia calamorum, qui faciunt quadraginta quatuor millia passuum et trecentos quadraginta. Unde et quadragesimus quartus psalmus, qinscribitur: « In finem, pro his qui commutabuntur: » et pertinet ad Idida, scribitur in eodem psalmo: « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata varietate. » Et iterum: « Omnis gloria filiae regis intrinsecus, » ut non sit similis sepulchris forin
Abbreviated transcription (Latin):
mo. In primo mense. quartadecima
die mensis. erit uobis paschȩ sollem
Et faciet princeps in die illa ꝓse &.
peccato. Et inseptem dierũ sollem¬
nitate. faciet holocaustum dño: sep¬
tem uitulos. &. septem arietes im¬
maculatos cotidie septẽ dieb ẜt
ꝓpeccato: hircum caprarũ cotidie
Et sacrificium oefi: ꝑ uitulum. &
efi ꝑ arietem faciet ÷ &. olei hin.
ꝑ singula oefi. Septimo mense. qͥn¬

Expanded text:
mo. In primo mense, quarta decima die mensis, erit vobis Paschae solemnEt faciet princeps in die illa pro se,ulum pro peccato. Et in septem dierum solemnitate faciet holocaustum Domino septem vitulos, et septem arietes immaculatos quotidie septem diebus: et pro peccato hircum caprarum quotidie. Et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi. Septimo mense, q
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus ẽ in ore eius. Causasq red¬
dit. cur ꝓpheta mille quartos cubitoᷤᷤ
non potuerit ꝑ transire. Qm̃ inquit
intumuerant aquȩ ꝓfundȩ torrentis:
qui non potest transuadari. Et qͦmͦ
scriptũ est gloriante ꝓpheta. torren¬
tẽ ꝑ transiit anima nr̃a: Sed facile
soluitur: si sciamꝰ ꝑ hoc scriptũ in he¬
breo. torrens ꝑ transiit animã meã.
De hoc torrentẽ &. isaias loquit᷑. Eoce
ego in clino suꝑ eos sicut fluuiũ pa¬
cis: &. sicut torrentẽ in undantem
głam. Et intricesimo qͥnto psalmo de

Expanded text:
inventus est in ore ejus . » Causasque redinventus est in ore ejus . » Causasque reddit cur propheta mille quartos cubitos non potuerit pertransire: « Quoniam, inquit, intumuerant aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. » Et quomodo scriptum est gloriante propheta: « Torrentem pertransiit anima nostra? » Sed facile solvitur si sciamus pro hoc scriptum in Hebraeo: « Torrens pertransiit animam meam. » De hoc torrente et Isaias loquitur: « Ecce ego inclino super eos sicuti fluvium pacis, et sicut torrentem inundantem gloriam. » Et in tricesimo quinto psalmo de
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio mensus est mille alios cubitos:
&. transduxit inquit me ꝑ aquam
usq ad renes. His enĩ gradib ad subli¬
mia ꝑuenimus. Quȩ tam̃ ipsa subli¬
mia usq ad lumbos & renes ꝑueni
cetur .&. possideamꝰ scĩficationẽ cor¬
poris. sine qua nemo uid&. dm̃. Uñ
&. in hoc eodem ꝓpheta a pedib usq
ad lumbos ds̃ igneus cernitur. In di¬
gent enĩ ðe purgatione oꝑa lumboꝵ:
dicente iusto. Qm̃ lumbi mei reple¬
ti sunt illusionib ꝑ quos nobis &
in die &. in noctiũ fantasmate illi¬
dit inimicus. Alumbis uͦ usq ad ca¬
put &. uerticẽ. p̃ciosissimo metallo
e lec t̾ri fulgore resplendet: ut nichil
in se sordium. nichil habeat uilitatis.
Unde nunc quarto dr̃. Et mensus est
mille. sub auditur cubitos: torrentẽ.
post lumbos. torrentẽ cogitationũ
incentiua in corde uicioꝵ. ñ potest
ꝑ transire. Uir autẽ ille qui indutꝰ
erat baddi. &. ductor ꝓphetȩ. liqͥdo
ꝑ transit : qui peccatũ ñ fecit. nec dolꝰ

Expanded text:
» Tertio mensus est mille alios cubitos « et transduxit, inquit, me per aquam usque ad renes. » His enim gradibus ad sublimia pervenimus, quae tamen ipsa sublimia usque ad lumbos et renes perveniucetur, et possideamus sanctificationem corporis sine qua nemo videt Deum. Unde et in hoc eodem propheta a pedibus usque ad lumbos Deus igneus cernitur. Indigent enim igne et purgatione opera lumborum, dicente justo: « Quoniam lumbi mei repleti sunt illusionibus , » per quos nobis et in die et in noctium phantasmate illudit inimicus. A lumbis vero usque ad caput et verticem pretiosissimo metallo electri fulgore resplendet, ut nihil in se sordidum, nihil habeat utilitatis. Unde nunc quarto dicitur: « Et mensus est mille, » subauditur cubitos torrentem, qpost lumbos torrentem cogitationum et incentiva in corde vitiorum non potest pertransire. Vir autem ille, qui indutus erat pertransiit, « qui peccatum non fecit, nec dolus
Abbreviated transcription (Latin):
dentem suꝑ thronũ excelsum et eleua¬
tum. et plena domus gła eius: quando
reuelata facie głam dñi contemplan¬
tes reformamur in imaginẽ creatoris.
ox quoq erat dĩ quasi uox aquarũ
multarum. om̃iũ scilicet in toto orbe
popłoꝵ. ut iohannes euangłista inter¬
pretatur. Siue quasi uox castroꝵ. &.
sicut uox geminantiũ multoꝵ: ut
exercitus dei sacramenta cognosceret.
Quod intelligens et iacob: uocauit nom̃
unius loci. castra: de quib &. alibi scri-¬
ptũ est. Currus dĩ decem miliũ multi¬
plex milia lȩtantiũ. Una autẽ uox
Idicit᷑ castroꝵ. et multitudinis : ꝓpt̃
unũ in dei laude consensum. Gemina¬
turq uox canentium patri ⁊ filio
plena est terra gła eius. Sequitur.
Tterra splendebat a maiestate eius.
Quod ꝓpriȩ in aduentum xp̃i factũ
est: quando in omnẽ terrã exiit apłoꝵ
ꝑfectũ cõplebit᷑. quando corruptiuũ
hoc induerit in corruptionẽ. &. mor¬

Expanded text:
dentem super thronum excelsum et elevadentem super thronum excelsum et elevatum . » Et plena domus gloria ejus, quando revelata facie gloriam Domini contemplantes reformamur in imaginem creatoris . Vox quoque erat Dei quasi vox aquarum multarum: omnium scilicet in toto orbe populorum, ut Joannes evangelista interpretatur, sive quasi vox castrorum et sicut vox geminantium multorum, ut exercitus Dei sacramenta cognosceret. Quod intelligens et Jacob vocavit nomen illius loci castra , de quibus et alibi scriptum est: « Currus Dei decem millium multiplex millia laetantium . » Una autem vox dicitur castrorum et multitudinis, propter unum in Dei laude consensum, geminaturque vox canentium Patri et Filioplena est terra gloria ejus . » Sequitur: « Et terra splendebat a majestate ejus . Quod proprie in adventu Christi factum est; quando in omnem terram exiit sonus perfectum complebitur, quando corruptivum hoc induerit incorruptionem, et mor
Abbreviated transcription (Latin):
bos cum aliis sex ut disꝑderet cruita ii¬
tem non ut ungeret. quod lxx. tran¬
stulerunt. Qui quarto dixere .&. ui¬
sio currus quã uideram. Quod in he¬
braico non habetur. Dicamus strictim
de singulis. quantũ ex planationis pa¬
titur difficultas: ne dũ studemus
breuitati uelamentũ non solũ mo¬
ysi sed & ꝓphetȩ iezechielis remaneat
in nobis. qui cupimus reuelata facie
ueritatem dñi contemplari.
loria gͦ dĩ isrł ingreditur ꝑ uiam
orientalem: ꝑ quã et egressa fuerat
quando ciuitas dñi furore ꝑ cussa
est. Ingreditur autẽ immo regre¬
ditur ad eam: quia templũ dñi
ȩdificatũ in monte monstrauerat.
Et tamen multo plus est: qđ in con¬
sequentib dicitur. Leuauit me
sp̃s .& introduxit me in atrium
intȩrius : et ecce repleta erat gła
dñi domus. Hic enim gła tantũ
di isrł ingreditur. Ibi aut̃ dr̃. quod
plenitudo głȩ dñi fuerit in templo.
de qua & isaias scribit. uidi dñm se¬

Expanded text:
bos, cum aliis sex, ut disperderet civitabos, cum aliis sex, ut disperderet civitatem, non ut ungeret, quod Septuaginta transtulerunt, qui quarto dixere: Et visio currus quam videram, quod in Hebraico non habetur. Dicamus strictim de singulis, quantum explanationis patitur difficultas: ne dum studemus brevitati, velamentum non solum Moysi, sed et prophetae Ezechielis remaneat in nobis, qui cupimus revelata facie veritatem Domini contemplari . Gloria ergo Dei Israel ingreditur per viam Orientalem, quando civitas Domini furore percussa est. Ingreditur autem, imo regreditur ad eam, quia templum Domini aedificatum in monte monstraverat. Et tamen multo plus est, quod in consequentibus dicitur: « Levavit me Spiritus, et introduxit me in atrium exterius. Et ecce repleta erat gloria Domini domus. » Hic enim gloria tantum Dei Israel ingreditur, ibi autem dicitur, quod plenitudo gloriae Domini fuerit in templo. De qua et Isaias scribit: « Vidi Dominum se
Abbreviated transcription (Latin):
ponerent limen meũ in liminibus
suis . &. postes meos iuxta postes suoᷤᷤ.
Et dederunt parietẽ meũ quasi cone¬
xum inter me &. se. ⁊ contamina¬
uerunt nomen scm meũ in iniqͥta¬
tib suis quas faciebant. Et contri¬
ui eos infurore meo. et in occisione.
Et nunc abiciant fornicationẽ suã.
et homicidia ducũ suoꝵ ame: &
habitabo in medio eoꝵ in sempit̾nũ:
rimũ de translationis uarietate
dicendũ est. Hoc qđ ponunt lxx.⁊
eduxit me: in hebraico non habetur.
Si enim adductus fuerat ad portam q̃
respiciebat orientem: quid necesse
fuit ut educeretur. cũ ideo inductꝰ
sit ut uideret quid in porta fieret
orientali : Deinde ubi dr̃. Uox erat
ei haud dubium quin di. quasi uox
aquarũ multarũ quod & iohannes
ico habet: uidi uisionem scđ̾m speciem
quã uideram. quando uenit ut disꝑde¬
ret ciuitatem. enit autẽ ille qͥ in
principio huiꝰ ꝓphetȩ uestitus erat li¬
neis. &. atramentarrũ habebat ad lũ¬

Expanded text:
ponerent limen meum in liminibus ponerent limen meum in liminibus suis, et postes meos juxta postes suos. Et dederunt parietem meum 520 quasi connexum inter me et se: et contaminaverunt nomen sanctum meum in iniquitatibus suis quas faciebant. Et contrivi eos in furore meo et in occisione. Et nunc abjiciant fornicationem suam, et homicidia ducum suorum a me: et habitabo in medio eorum in sempiternum. » Primum de translationis varietate dicendum est. Heduxit me, in Hebraico non habetur. Si enim adductus fuerat ad portam, quae respiciebat Orientem, quid necesse fuit ut educeretur, cum ideo inductus sit, ut videret quid in porta fieret Orientali? Deinde ubi dicitur: Vox erat ei, haud dubium quin Dei, quasi vox aquarum multarum, quod et Joannes ico habetur: Vidi visionem secundum speciem quam videram, quando venit, ut disperderet civitatem. Venit autem ille qui in principio hujus prophetae vestitus erat lineis, et atramentarium habebat ad lum
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat contra orientem. et eduxit me
&. ecce gła di isrł ueniebat ꝑ uiam
orientis. Et uox castroꝵ: quasi uox
geminantiũ multoꝵ. Et terra res¬
plendebat quasi fulgur agła ꝑ cir¬
cuitũ. Et uisio quã uidi. scđm uisi¬
onem quã uideram quando ingredi¬
ebar ut unguerem ciuitat̾ẽ. Et uisio
currus quẽ uidi: scđm uisionẽ quã
uideram suꝑ fluuiũ chobar. Cecidiq
in faciem meam: &. gła dñi in gres¬
sa est domum ꝑ uiam portȩ quȩ
respiciebat ad orientem. Et assũpsit
me sp̃s : &. introduxit me in atriũ
interius . &. ecce plena gła dñi domꝰ.
Et steti: et ecce uox dedomo loquen¬
tis ad me. Et uir stabat iuxta me:
&. dixit ad me. Uidisti fili hominis
locum solii mei . &. locum uestigii pe¬
dum meoꝵ. in quib habitabit nom̃
meum iti medio domus isrł in sempi¬
ternũ. Et non contaminabunt ultͣ
domus isrł nomen sc̃m meũ. ipsi ⁊
duces eoꝵ infornicatione sua. & in
Nhomicidiis ducũ in medio sui. cum

Expanded text:
uxit me  et ecce gloria Dei Israel veniebat per viam Orientis: et vox castrorum quasi vox geminantium multorum: et terra resplendebat quasi fulgur a gloria per circuitum. Et visio quam vidi secundum visionem quam videram quando ingrediebar ut ungerem civitatem ÷ Et visio currus quam vidi  secundum visionem quam videram super fluvium Chobar: cecidique in faciem meam. Et gloria Domini ingressa est domum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem. Et assumpsit me spiritus, et introduxit me in atrium interius: et ecce plena gloria Domini domus. Et steti, et ecce vox de domo loquentis ad me: et vir stabat juxta me, et dixit ad me: vidisti, fili hominis, locum solii mei, et locum vestigii pedum meorum, in quibus habitabit nomen meum in medio domus Israel in sempiternum. Et non contaminabunt ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et duces eorum in fornicatione sua et in homicidiis ducum in medio sui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotalis gradus & arrianȩ ꝑsecu &¬
tionis errore superatus. ac uerȩ pꝰea
fidei. ne opib careat. &. potentiȩ
colla sũmittens: sufficere sibi si non
expellatur etemplo. si pristini nominiᷤ
umbram quandã & imaginẽ teneat.
Et non resupinus et ructans delicias.
quasi immaculatus &. purus de ex¬
celsissimo throno nobis imperitiȩ suȩ.
et bar barȩ garrulitatis ructet nau-¬
siam. Erunt inquit eis primitiȩ
de primitiis terrȩ. hoc est sacerdotib.
et qui non errauerunt cũ errarent
filii ifrł et leuitȩ. primitiȩ aut̃ de
primitiuiᷤ sicut decimarũ decimȩ.
sc̃mq scõꝵ : iuxta terminũ leuitarũ:
ut habeant quidẽ leuitȩ confinia sa¬
cerdotum. sed umbilicum id ẽ mediũ
eius et ipsam possessionẽ tenere non
ualeant.
ed et leuitis similiter iuxta fines
sacerdotum. uiginti &. quinq milia
longitudinis. et latitudinis decem
milia. Om̃ĩs longitudo uiginti &
quinq miliũ: &. latitudo decem

Expanded text:
cerdotalis gradus et Arianae persecucerdotalis gradus et Arianae persecutionis ardore superatus, ac verae postea fidei ne opibus careat, potentia colla submittens, sufficere sibi si non expellatur e templo, si pristini nominis umbram quamdam et imaginem teneat, et non resupinus eructans delicias, quasi immaculatus et purus de excelsissimo throno nobis imperitiae suae et barbarae garrulitatis ructet nauseam. « Erunt, inquit, eis primitiae de primitiis terrae, » hoc est sacerdotibus, et qui non erraverunt cum errarent filii Israel et Levitae. Primitiae autem de primitiis, sicut decimarum decimae, sanctumque sanctorum juxta terminum Levitarum, ut habeant quidem Levitae confinia sacerdotum, sed umbilicum, id est medium ejus, et ipsam possessionem tenere non valeant. « ed et Levitis similiter iuxta fines sacerdotum viginti quinque milia longitudinis et latitudinis decem milia omnis longitudo viginti et quinque milium et latitudo decem
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia dixerat. hae autẽ erunt pͥmi
tiȩ sacerdotum: ne cõmuni uocabulo
om̃s sacerdotes uendicarent sibi huiꝰ
loci possessionem et cerimonias obser¬
uandas: ponit specialiter inferens.
Sacerdotib sanctuariũ erit de filiis
Sadoch. qui interp̾tatur iustus : de
sadoch: septuaginta scribunt saduch.
Iste sadoch loquitur in ȩuangłio. Non
enĩ pater iudicat quẽ quã: sed om̃e
iudicium dedit filio. Et de hoc sub
nomine salomonis mystice propheta
decantat. Ds̃. iudiciũ tuũ regida:¬
& iusticiam tuã filio regis. Illi aut̃
sacerdotes dni scũariũ possidebunt.
et custodient cerimonias eius: qui
non errauerunt cũ errarent filii isrł
atq leuitȩ. De quib insuꝑiorib dis¬
putatũ est. quod non offerunt uicti¬
mas: sed priuilegio nominis et erro¬
ris sui humilitate contenti. semꝑ
loquuntur in corde. Inquitatem
meam ego agnosco: &. peccatũ meũ
contra me est semꝑ. Audiat hoc sa¬

Expanded text:
Et quia dixerat, hae autem erunt primiEt quia dixerat, hae autem erunt primitiae sanctuarii sacerdotum, ne communi vocabulo omnes sacerdotes vindicarent sibi hujus loci possessionem et caeremonias observandas, ponit specialiter inferens, « sacerdotibus sanctuarium erit de filiis Sadoch, » qui interpretatur justus, de qSadoch Septuaginta scribunt Saduc. Ipse Sadoch loquitur in Evangelio: « Non enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . » Et de hoc sub nomine Salomonis mystice Propheta decantat: « Deus, judicium tuum da regi, et justitiam tuam filio regis. » Illi autem sacerdotes domini sanctuarium possidebunt et custodient caeremonias ejus, qui non erraverunt cum errarent filii Israel atque Levitae, de quibus in superioribus disputatum est, qui non offerunt victimas, sed privilegio nominis et erroris sui humilitate contenti, semper loquuntur in corde: « Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . » Audiat hoc sa