comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt audiendi qui suspicant᷑ huiu̾scłi statũ sex
miliũ annoꝵ ab initiosuisse disfinitũ. Et ne con¬
trasententiã dñi uenire uideant᷑. Addunt in¬
certũ mortalib qđ tot anno sex temile narȩ par¬
tis uenturũ sit dies iudicii. Euius tam̃ aduentus
inaxime circa t̃minũ sexti millenami. debeat
dalegerint: moxstomachante. ꝗa aliud qđ re¬
pondere non habent. Annon legistis in quint
ingenesi ꝗa sex dieb mundũ fecit dr̃. Unde me¬
rito credi deb& cumplus minus sexmilib an¬
noꝵ eẽstaturũ. Et qđ x grauius fuere ꝗ ꝓpt̃
septimũ diem inquorequieuit ds̃ ab oꝑib ss
sperarent post .xi. annoꝵ milia scõꝵ labori in
hacutra mortali septinomille annoꝵ curiz¬
culo eospostresurrec tionẽ in hac ipsa uitammor¬
tales indeliciis & multabea titudine. regnaturo ẽẽ
cũ xp̃o. Uerum his qui ereticast̃ & si uola sunditus
ammisis. intellegamus sincere & catholice sex illo

Expanded text:
sunt audiendi qui suspicantur hujus saeculi statum sex sunt audiendi qui suspicantur hujus saeculi statum sex millibus annorum ab initio fuisse definitum, et, ne contra sententiam Domini venire videantur, addunt incertum mortalibus quoto anno sextae millenariae partis venturus sit dies judicii, cujus tamen adventus maxime circa terminum sexti millenarii debeat da legerint, mox stomachantes, quia aliud quid respondere non habent: Annon legisti, inquiunt, in Genesi quia sex diebus mundum fecerit Deus? unde merito credi debet eum plus minus sex millibus annorum esse staturum. Et quod est gravius, fuere qui propter septimum diem in quo requievit Deus ab operibus suis, sperarent post sex annorum millia sanctorum laboris in hac vita mortali, septimo mille annorum curriculo eos post resurrectionem in hac ipsa vita immortales in deliciis et multa beatitudine regnaturos esse cum Christo. Verum his quia haeretica sunt et frivola, funditus omissis, intelligamus sincere et catholice sex illos
Abbreviated transcription (Latin):
ne utentẽ deea sibi ssq tẽporũ librũ c̃didicere.
Ita& nos ꝗperbeati int̃p̃tis hieronimi in dustria
puro hebraice uertatis fonte potam̃. Tẽporũ
quoq ratione iuxtahanc scireq ramũ. Qđ
siquis laborẽ hunc nr̃m culpauerit eẽ suꝑfluũ
accipiant hiquicũq sunt ustus alua cabirpa¬
te responsũ. Qđ p̃fatus ieronimus prisce homo¬
grafie calũ pniatoyb reddit. ut sidisplicent
ñlegant. Ceterũ cunctis in cõmune suadem
ut sile quis exebraica uertate .q ad noꝑme
moratũ int̃p̃tẽ pura ꝑuenise etiã hostib: uideĩ
inꝓfesso .i Siue exlxx. int̃p̃tes translatione
q: ut minũ sollicite pͥmo edita .x. ut multias¬
truunt : uł postagentib: corrupta. Vtbeato
augustino uidet̃ Seucerte ex utrãq: cõmisto
opere codicib: ut sibiuisũ fuerit. tẽpoꝵcursũ nota¬
uerit. & siue ꝓlixiora seubreuiora. transacti
scłi tempora signauerit. aut signata repererit.
angliceloꝵ nisipat̃ solus. Neque eñiullatenus

Expanded text:
ne utentes, de ea sibi suisque temporum libros condidere, ita et nos, qui per beati interpretis Hieronymi industriam puro Hebraicae veritatis fonte potamur, temporum quoque rationem juxta hanc scire queamus. Quod si qui laborem hunc nostrum culpaverint esse superfluum, accipiant hi quicunque sunt justum, salva charitate, responsum, quod praefatus Hieronymus priscae cosmographiae calumniatoribus reddit, ut si displicet non legant. Caeterum cunctis in commune suademus, ut sive quis ex Hebraica veritate quae ad nos per memoratum interpretem pura pervenisse etiam hostibus Judaeis inquae vel minus sollicite primo edita est, ut multi adstruunt, vel post a gentilibus corrupta, ut beato Augustino videtur, seu certe ex utrisque commixto opere Codicibus ut sibi visum fuerit, temporum cursum notaverit, et sive prolixiora seu breviora, transacti saeculi tempora signaverit, aut signata repererit, angeli coelorum nisi Pater solus. Neque enim ullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃mcũ exercitũ celesti aduenienti ad
regandũ ostendit: Amarienĩ aquilo¬
nis usq adm aresenicis aiusq adsines terrenuio¬
ris partes hasin iduentũ dĩ mundis t omis anie¬
me gentium congregabunt ad udiciũ ulami¬
leumoꝵ regrum non arbitror eẽ trenũ. aesu
itasentien dũa : cõpleti annis mille regnare de¬
sinunt. Sedut ineis sensus capacita sentit ꝓfe¬
rã denarius umeru. decalogus significat. pon¬
tũ decalogisi delit̃ p̃cepta impleuerit imi uros
morẽ : uł impuras cogitationẽ. in tra cordiscu¬
gre credit̃ regnare cũ xp̃o. & rectt apudeũ liga¬
iritatus ⁊ uneo solutus .÷ diabolus. Sed ꝗa cõple¬
te sunt muille annis dic̃ eũ solui cõplito ꝑtector

Expanded text:
cum exercitu caelesti aduenientem ad regnandum ostendit. \'a mari enim aquilonis usque ad mare Phoenices et usque ad fines terrae\' maiores partes has in aduentu domini mundari. omnes animae gentium congregabuntur ad iudiciumum regnum non arbitror esse terrenum: aut si ita sentiendum est, completis annis mille regnare desinunt. sed ut mei sensus capacitas sentit. proferam. denarius numerus decalogum significat. et centum et decalogi fideliter praecepta impleuerit et impuros mores uel impuras cogitationes intra cordis cugre creditur \'regnare cum Christo\' et recte apud eum \'ligairretitus est, in eo solutus est diabolus. Sed quia completis mille annis dicit eum solvi, et completo perfector
Abbreviated transcription (Latin):
ne asꝑsus : simox suerit lotũ candorẽ suũ recepit:
iaut̃ in sederit : & in coxeritmacula : uix lauat᷑. Sic
&mens humana sisurgentẽ cogitationẽ. moxdele¬
itrit. potest suũ retoiere candorẽ. Slaũt diu¬
dusresidere ꝑmiserit. uixcũ magnolabore pur¬
gat᷑. Hecẽ aut̃ prmauactoria secreticertami
ninm̃. quod dñs expectat & angłi. Cũ cogita¬
tionib: malignis mens humana sidelit̃ occur¬
rit. abonis opib in alos superat cogitatũ. hunic

Expanded text:
ne adspersum, si mox fuerit lotum, candorem suum recipit; si autem insederit et incoxerit macula, vix lavatur: sic et mens humana, si surgentem cogitationem mox deleverit, potest suum retinere candorem; si autem diutius residere permiserit, vix cum magno labore purgatur. Haec est autem prima victoria secreti certaminis nostri, quod Dominus exspectat et Angeli, cum cogitationibus malis mens humana fideliter occurrit, et bon
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nec inuitatũ salutẽ suã nisidõ auxilian¬
te operaꝵ. Nullũ nisi orantẽ auxiliũ ꝓmererꝰ.
Nullũ uolũptatẽ dĩperire sed ꝑmissũ ꝑ lectio¬
nẽ liber arbitrii. ne in genuitatẽ potestas
semel hominib: attrbuta ad seriulẽ cogat᷑¬

Expanded text:
salutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; nullum, nisi orantem, auxilium promereri, nullum voluntate Dei perire: sed permissu, pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogat
Abbreviated transcription (Latin):
cludimus. aut aliquo corpore separamus.
sed alta hoc: inenirrabili extim ationepen¬
santes: diuine nature intelligimus Archa¬
num deniq: ita sapientia exorealti simi ꝓdi¬
se sedicit utñ extrapatre misit. sed apud pa¬
trẽ ꝗau̾bũ erat apuddm̃. Nec solũ apudpa¬
trẽ. sed etiampatrẽ. Dic̃ enĩe goinpatre
& pat̃ inme sa neq cũ de patre exit delo
corecedit. & quasi corpus acorpore separa¬
rat̃ i filio. Quẽ ad modũ separari potest.¬
illurecipinis : ut halit& innobis. nenosimus agr̃a
tat sed quo aclillũ animunr ascendat. Qre

Expanded text:
cludimus, aut ab aliquo corpore separamus: sed alta hoc et inenarrabili aestimatione pensantes, divinae naturae intelligimus arcanum. 120. Denique ita sapientia ex ore altissimi prodiisse se dicit , non ut extra Patrem sit; sed apud Patrem; quia Verbum erat apud Deum : nec solum apud Patrem, sed etiam in Patre. Dicit enim: Ego in Patre, et Pater in me co recedit, et quasi corpus a corpore separaratur a Filio. Quemadmodum enim separari potestillum recipimus ut habitet in nobis, ne nos simus a gratia dat, sed quod ad illum animus noster ascendat. De
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ cuu angłui quat tuor libros. sic quatuor
c̃cilia suscipere.⁊ uenerar mefateor. Nice¬
nũ silic & in quoꝑ uerbũ arrii doc ma gestriui¬
ti & stantinopolitanũ quoq in quonopolita
dreuotione cõplector integerrima appbatio¬
taconcilia ꝑsonã respuunt : respuo. quasue¬
nerat᷑ implector: quia tũ unuier salist ẽ¬
sensũ. c̃stiticta. sed ñilla destruit: quis quis p̃¬
sumit uit soluere : quos religantinaut ligare
q uossolunust i quus ergo aliudsaprt. anathe¬

Expanded text:
sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor. Nicaenum scilicet, in quo perversum Arrii dogma destruitur, Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii devotione amplector, integerrima approbatioda concilia respuunt respuo, quas venerantur amplector; quia dum universali consensu sunt constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝗ bene incipiunt. sed malefiniunt. conu¬
sationẽ suã sicut & uidã primo apło. & posteatra¬
citor dñi. & factissuis conscius laqueo se suspen
ꝑsecutor. postea p̃dicator. Uirtu̾boni oꝑis .x
ꝑseuerantia. Ipsod nõdicente. Q ꝑ seuerauerit
sed ꝗ perseuerauert inbonũ. hic saluus erit.
Punc enĩ plac& dõ nr̃a conu̾satio quan dobonu
quod inchoamꝰ ꝑseuerantia finẽ cõplebim̃. Bo¬
nũg non sepisse. set ꝓfecis se uirtux. Nam inchoanti¬
reui tesue quia desine suo unusquisq aut iustisi¬

Expanded text:
enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo apostolus, et postea proditor Domini, et facti sui conscius laqueo se suspendpersecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est perseverantia, ipso Domino dicente: Qui perseveraverit sed qui perseveraverit in bono, hic salvus erit. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum quod inchoamus, perseveranti fine complemus. Bonum ergo non coepisse, sed perfecisse virtus est. Nam inchoantire vitae suae: quia de fine suo unusquisque aut justifi
Abbreviated transcription (Latin):
mo optulit: magis obtulitis misit. qui reliqui di
uiteserant ex eo qđ habundabat deder̃ aliꝗđ . Illa
uͦtotũ quod habuit obtulit &lidõ meruit. ut illã
simplici & ꝗr qđ illi suꝑfuerit letus & illarus paupe¬
rb tribuat. Quareletus & illarũ: Qadat par¬
uũ. accipit multũ. porrigit nũmũ & cõparat
illares & bono animo. dare debes. Sitibi hõ sidelis
dat miłi unũ aureũ nũmũ. & reddotibi solidocentũ
Q pauperibus tybuit dñofenerat. & quan diu fe¬

Expanded text:
 haec magis omnibus misit: quia reliqui qui divites erant, ex eo quod illis abundabat dederunt aliquid; illa vero totum quod habuit obtulit : et ideo meruit ut illam Dsimplici, quidquid illi superfuerit, laetus et hilaris pauperibus tribuat. Quare laetus et hilaris? Quia dat parum, et accipit multum; porrigit nummum, et comparat hilari et bono animo dare debemus. Si tibi homo fidelis diceret, Da mihi unum aureum nummum, et reddo tibi solidos uareoQui pauperi t
Abbreviated transcription (Latin):
nt. ꝓauent ad intrortum medicitremu¬
tibi qlabus. Ancõmodius habant scisci¬
tantur i& sipaululum senex ulegetiostus¬
rit perilitantur. hac simulata ietiti am̃s
uit nsetus auara torq tur. Tun& eñinꝑ¬

Expanded text:
nt. pauent ad introitum medici trement. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent eni
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ mimi aurige & scorte᷑. Hereditatẽca¬
piunt solisclericis & monachis. hoc legere¬
pibetur. & pibeatur ñ aꝑsecutorib sed
aprincib xpĩanis. neclege conqror sed
deleo curmeruimus hanclege: cauter ui
Bonũ .x.seqͣo miħ uulnus ut digeãcauterio:
ꝓuidas al seuera xlegis cauterio. & tam̃ nec
sic frenat̃ auantia. ꝑfidĩ cõmis salegibim
ludioꝰ & quasimaiora sint imperatoꝵ ã qua
perum opib p̃uidere. Ignominia sacerdo
tis ⁊ ꝓ priis studere diuiciis. Natus in pau¬
peredomo. & intuguriorus ticano. qui
uxmilio a cibariõ pane rugentẽ. Satia¬
reuentrẽ poteram: nunc similia &i mella
qͣ auiũ. discerno ꝓiuncias. & cihonr. ins
rartas hacnouissime da p̃na ipsa delectant
Audiarp̃terea iistnes & anus absq libensiqro¬
rudam tur pe seruiciũ ipsi apponant ntuti¬
lrĩ obsident lectum : &purudentiã stomachui
ufleo matapul monis manus ꝓpria susciptu¬

Expanded text:
lorum, mimi, et aurigae, et scorta, haereditates 261 calorum, mimi, et aurigae, et scorta, haereditates 261 capiunt: solis Clericis et Monachis hoc Lege prohibetur: et prohibetur non a persecutoribus, sed a Principibus Christianis. Nec de lege conqueror; sed doleo cur meruerimus hanc legem. Cauterium bonum est, sed quo mihi vulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scitaperum opibus prouidere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella us auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiu
Abbreviated transcription (Latin):
comas: sed pudiciciã habitu polliceat᷑.
Solus cũ sola secreto: & absq: arbitre uł tẽ¬
tes nonsedeat. Sifamiliarius x aliquid
loquendũ hab& nutricem maiorem do¬
mus. Uirginem uiduã maritatã ñ x tam
inhumana. & nullũ prept̃te habeat:
cuius sedebeat credere. Caueteꝰ om̃s sus¬
pitiones. & quic ꝗd ꝓbabilit̃ singipotest
nefingant᷑ ante debita. Crebamunus¬
cula. & sudariola. & fasciola. &i uestes
Oriapplicitas. &i oblatas. hac degustato cibo
Blandasq adulces litteras. Sc̃samor ñ ha¬
riu. Om̃s delitias. & lepores. & risudi¬
gna urbanitates. & ceteras in eptias amatoꝵ
in cõmediis amatoꝵ erubescimũ. Inscłis
hominib detestam̃. Quantomagis in mo¬
naclus : & iiclericis quoꝵ & sacer dotiũ ꝓpõito
ꝓpositum ortatur sacerdotio. Ne hoc di¬
co quod untte aut in sc̃is iuris ista formidẽ¬
ne: sed quodin õi ꝓpositũ: moĩgradu. & sȩxu
boni & mali reperiant᷑. maloꝵ q: condẽpna¬

Expanded text:
comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. SOLUS CUM SOLA, secreto, et absque arbitro, vel teste, non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, vel maritam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat, cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones, et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas sanctus amor non harium: omnes delicias, et lepores, » et risu dignas urbanitates, et caeteras ineptias amatorum, in Comoediis erubescimus, in saeculi hominibus detestamur: quanto magis in Monachis et in Clericis, quorum et Sacerdotium proposito, et propositum ornatur Sacerdotio? Nec hoc dico, quod aut inte aut in sanctis viris ista formidem; sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu, et et boni et mali reperiantur: MALORUMQUE condemna
Abbreviated transcription (Latin):
ant. aut non in dignẽtur audire: & sialiui
quid paulus apłs suerit reueltus sedenti pror
ustuet. Potestis enĩ ꝑsingulo ꝓphetare
e deus sedpacis. Gł apatris a filus sapieis
giudeat sp̃s iuditiosuo cũtale xp̃oelege¬
ronsacerdotes. Docente in eccła ñclamor
populi. sed gemitus suscitet᷑. Lacime au¬
titoꝵ lau destue sint : sermo pb̃ri scriptũ¬
rarũ scar ũ lectione conditũ sit. Nolote
terioꝵ peritũs. & sacram entorum dĩ eru¬
ditissimũ. uerba uoluere. & celeritate di¬
cendi apud inperitũ uulgus. ammiratio¬
nẽ siufacere in doctoꝵ hominũ .x. Atri¬
ta srons int̃p̃tatur sepe quod nescit. Et cũ
aliis suaserit tibi quoq: usurpat scientiã
Preceptor quod dã m̃s gregorus anazange¬
suꝑ hacre in eccla inqua mihi om̃i populo ad¬
clamanti cogeris inuicus scire quod nesqͥus
autcer tesi solus tacueris: solus ab om̃ib stul¬
tf condepnaberis. Nichil tã facile quã uilẽ
plebiculã: & in doctã contẽꝑtionẽ lingue

Expanded text:
tur audire. et si alii, inquit Paulus apostolus, fuerit reuelatum sedenti, prior taceat. potestis enim per singulos prophetare,s deus, sed pacis. gloria patris est filius sapiens: gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes.. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te terii peritum et sacramentorum dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanze\'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem l
Abbreviated transcription (Latin):
morm̃s plura tibuncodẽ iura obseruon¬
dasunt nomina. Monachus. Pontifex. auun
nos honorent clericos quasi elerieus. ut &
ãpssꝰ acdericis quasi epĩ duftrant̃ Selitũ
illud a oratoris donacii. Eurergote inꝗd
hab eaut pontficẽ tuum  tumen habeas
tempolĩt unũ sit etiã misteriũ. Recor dem̃¬

Expanded text:
timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monachus, pontifex, auuncnos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas templum, unum sit etiam ministerium. recor. dem
Abbreviated transcription (Latin):
eesr in psenti p̃sentia ñ sperare  ui tisu
uonib hereditas cassȩͥ expetit minon ꝑ mi¬
sa labore mar garita xp̃i emipomnor ꝑ
uinã scripturas sepius lege immonũ quã
demanib: tuis sacrelectio deponat᷑: Discȩ
qđ doceas obtine eũ quis cđm doctrin e
sidelẽ ser monẽ ut possit exortart in docm¬
na sana. & contra dicentes reuincere per¬
mane unuisq didicisti. & credita sunt᷑ sciens
aquo didiceris. paratus semꝑ ad satis factio¬
nẽ om̃ĩposcenti it rationẽ detaq intec¬
spe. ñ consundant oꝑ asermonẽtuũ necũ
in eccłaloqris: tacitus ꝗ lib& respondeit. cũ
erigo hrerq ticis ipse ñ facit: Delicatus ma¬
gist̃ a qui pleno uenite deieiuniis disputat
acusareauaritiã. M latropotest sacer dos¬

Expanded text:
si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! minori labore margaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ermonem tuum, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de ieiuniis disputat; accusare avaritiam et latro potest; sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
Srima hõis etas infancia ÷ scða puencia ꝓtatib
tercia ad olescentia. Quarta iuuent᷑. Quinta
senectus. Sexta seniũ. Due pͥme aetate singulis an¬
noꝵ terminant᷑ ebdomadis ꝑꝑ simplicẽ uitã. Nã
infancia septimo annofinit᷑. Quarto decimo
puercia. Inde inc̃sequens ad olescencia duob
cedens iuuentus tybus eb̾dis ꝑman& ꝑꝑtailla¬
intellectũ & accionẽ corponsq uirtutẽ. Istanãq¬
&ã. Auicesimo octauo anno exontur. & quadra

Expanded text:
rima hominis aetas infantia est, secunda pueritia, tertia adulescentia, quarta iuuentus, quinta senectus, sexta senium. Duae primae aetates singulis annorum terminantur ebdomadibus, propter simplicem uitam. Nam infantia septimo anno finitur, quartodecimo pueritia; dehinc sequens adulescentia duabus cedens iuuentus tribus ebdomadiintellectum et actionem corporisque uirtutem. Ista aetas a uicesimo octauo anno exoritur et quadra
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃sic̃ dicit᷑ beate uirginis. E Nonitaq sic
Nã ignis una est substancia sed aliud inignem
facit calor aliud lux. Lux inluminat calorcale
lucẽ. iñt utrũ diuinitas eũ carnẽ concepta sit nata
pasa & cetera quȩ humanitã ꝓͥa eẽ noscunt᷑. R
Utiq diuinitas suȩc arnis conceptione c̃cepta ÷ & na¬
tuutate nata sensitq participatione humani
affectꝰ mortequam sponte susceperat ñ naturȩ
suȩ potenciã ꝑdens. ꝑquã cuncta uiuificat
ipse auctor & opꝰ auctorꝰ .i. auctor ꝗasisponte natꝰ:
est. Tam̃ carni conuenit dicerepotestatẽ
habeo ponendi animãmeã ñ diuinitati.
Diuinttas ñ dimi sit animã pquã ad sũpsiteã
inutero uirginis. Carodimisit dũ emisit in

Expanded text:
 sicut dicitur beatae Virginis? RESP. Non utique sic Nam ignis una est substantia, sed aliud in igne facit calor, aliud lux: lux illuminat, calor callucem. Inter. 27. Utrum divinitas cum carne concepta sit, nata, passa, et caetera quae humanitatis propria esse noscunturUtique divinitas suae carnis conceptione concepta est, et nativitate nata, sensitque participatione humani affectus mortem, quam sponte susceperat; non naturae suae potentiam perdens, per quam cuncta vivificat. Ipse auctor, et opus auctoris. Idem auctor, quia si sponte natus est: tamen carni convenit dicere: Potestatem habeo ponendi animam meam , non divinitati. Divinitas non dimisit animam, postquam assumpsit eam in utero virginis. Caro dimisit, dum emisit in
Abbreviated transcription (Latin):
R Plunmi ita ananã destruũnt in pi& atẽdicentes
impiumẽẽ credere umquã dm̃patrẽ eẽ sinesua sapi¬
entia autsinesua uirtute. Sed meluis ÷ intellegere
patrẽ eẽ sapienuiã & uirtutẽ. Sicut filiũ sapientiã
ñ tam̃ tresuirtutes nectres sapientia quia sapientia
substanciale nom̃ ÷ sic̃ uirt᷑. Net aliud÷ in dõeẽ aliud
sapere aliud posse. sed unũ ÷ dõ ẽẽ sapere po̾se. iÑt

Expanded text:
 Plurimi ita Arianam destruunt impietatem, dicentes impium esse credere unquam Deum Patrem esse sine sua sapientia, aut sine sua virtute. Sed melius est intelligere Patrem esse sapientiam et virtutem, sicut Filium sapientiam on tamen tres virtutes, nec tres sapientias; quia sapientia substantiale nomen est, sicut virtus. Nec aliud est in Deo esse, aliud sapere, aliud posse: sed unum est Deo esse, sapere, posse. XXI. INT.
Abbreviated transcription (Latin):
go ga sic̃ iusticia sic peccatũ conuertent ut in illi
fiat uoluntã tua. Panẽ nr̃m cotidianũ .i. om̃i
sic ageredebemus ut eũ cottidie possimꝰ acciꝑe
nẽ cũ dõ accipimꝰ. siddimit temini dimittit᷑ nob
&nenos inducas intẽptatione. Sic̃ dedu xisti hõe
indiluuuo uł illos insidonia ł faraonẽ in mare
si ueintemptationediaboli authõiẽ insidias.

Expanded text:
peccatum. Convertant, ut illis fiat voluntas tua. Panem nostrum quotidianum: id est, omni Sic agere debemus, ut eum quotidie possimus accipenem cum Deo facimus: si dimittemini, dimittetur vobis. Et ne nos inducas in tentationem. Sicut seduxisti homines in diluvio, vel illos in Sodoma, vel Pharaonem in mare, sive in tentatione diaboli, aut hominum insidias.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcondicione: sed ꝓ etite puerili uocamus. Pupilli
quã ab hs nom̃ aceperint. Ceteriorbiuocant᷑¬
nuncupant̃ qui exabitatu corporis puberta¬
uł uiragines dicunt᷑. Dicta aũt uirgo:
quod auiro sũptasit. uł quod sit masculini
dicta sicut & iurga. sic̃ & uitula. Alias ab
increpacione: qͣsi iuirago quodignor& semi¬
ta. ubi sexus species auiro distingunt᷑. Se¬

Expanded text:
pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantesse qui et ex habitu corporis pubertauel uiragines dicuntur. Dicta autem uirago uel quod a uiro sumpta sit uel quod sit masculini dicta est, sicut et virga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femita, ubi sexus species a viro distinguit
Abbreviated transcription (Latin):
magi dolendu .i qu ifecisse. Cũ uͦ ultramodũ. to¬
petitagule in sum̃ dis alim̃tis rapit̾. atq idcir¬
cohumoꝵ receptacula grauant᷑ hab& ex inde
animũ aliquẽ rectũ. ñ tam̃ usq ad ꝓhibitionẽ
ꝑcipien disc̃imisterii. uł missarũ sollẽ pniace¬
lẽpproa. Cũfortise ut fetusdies exigit
ut exiberi minis teriũ. ꝓ eo quod sac̃do alius inlo¬
code x ipsaneres sita cõpellit. Nãsiad sunt
pula facta. aꝑceptione sacr mis teriũ absti
nen ut arbitror humilit̃ deb&. Sitam̃ dor¬
ginationib: ñ stature. Quare unũ mibi os¬
libera. Eũse & sidormienti corpore niclul
meminit. uidisse tam̃ inuigiliis corpor
meminit. in ingluuiẽ cecidisse. sinuero:
turpi cogitatione uigilanti orit᷑ in lusio
dormienti patit̾ animus reatu sui. Uid:
enĩ ex qͣra dice inꝗnatio illa ꝓcesserit :
quia cogitauit scien li qđ ꝑtulit nescien. Sed pen

Expanded text:
Al., dolendus est, quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sancti mysterii, vel missarum sollemnia celebrandi: cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt apula facta, a perceptione sacri mysterii prohinere, ut arbitror, humiliter debet, si tamen dorginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi oslibera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sci
Abbreviated transcription (Latin):
exsufflato etiã eit fugato diabolo repõdõ nrõ
catiminus salẽ ut putrida & fluxa eiũ peccata.
sapientiȩ salediuino munere mundent᷑: De¬
inde symbulo apostolici tradit᷑ ei fides. ut ua¬
cuadomu. & a priscohabitatore derelicta fi
tiationẽ sathane. Sacrau̾ba date fidĩradi¬
citꝰ corde defixer̃. Ianguntur & nare ut
quã diũ spm̃narib traat. infide acepta ꝑdu¬
crucis diabulo claudat̃ in gressus. Signat᷑
& scapule: & undiq: muniat᷑. Itẽ in peceitor

Expanded text:
exsufflatur etiam, ut fugato diabolo, Christo Domincipit, ut putrida et fluxa ejus peccata sapientiae sale divino munere mundentur. Deinde Symboli apostolici traditur ei fides, ut vacua domus, et a prisco habitatore derelicta fidtiationem Satanae, sacra verba datae fidei radicitus corde defixerint. Tanguntur et nares, ut quandiu spiritum naribus trahat, in fide accepta perducrucis diabolo claudatur ingressus. Signantur et scapulae, ut undique muniatur. Item in pector
Abbreviated transcription (Latin):
postulans ipse insepeccantib nondimitit
Non retinens dictũ diuinũ. Nõ hõi reseruasirã
& adõ querꝰ ꝓpiciationẽ & ipse in hõe̾ suilẽ
tͥ ñ habes mĩa. & dm̃ ꝓpeccatis exoras. hoc aũt
aliomloco ipsedns aꝑtisime manifestat. ꝓfe¬
rens serui illius debiton exẽplũ cuiplummũ
debenti rogatus dñs debitũ om̃iũ c̃ cesserat

Expanded text:
postulans, ipse in se peccantibus non dimittit, non retinens dictum divinum: Homo homini reservas iram, et a Deo quaeris propitiationem? et ipse in hominem similem tibi non habes alio in loco ipse Dominus apertissime manifestat, proferens servi illius debitoris exemplum, cui plurimum debenti rogatus dominus debitum omne concesserat;
Abbreviated transcription (Latin):
gradu pec¬
cati idi c̃sensũ cecroit in mor¬
te. Tertio eleuatus defonte. ꝑ grãresurgit adiu¬
tã . Tc̃ albis in duit᷑ uestim̃tis : ꝓpt̃ gau diũ regene
rationꝰ. Accastitatẽ uite & angelicis spłen dori
decorẽ. Tunc sacrocrimate cap̾unguit᷑. & misti¬
rentes uometipsos õouiuo. hostiãscãm. dõpla¬
centẽ sic corpore & sanguine dñico c̃firmat᷑.

Expanded text:
gradu peccat, id est consensu cecidit in mortem, tertio elevatus de fonte per gratiam resurgat ad vitam. Trationis, castitatem vitae et angelici splendoris decorem. Tunc sacro chrismate caput perungitur, et mystirentes vosmetipsos Deo vivo, hostiam sanctam et Deo placentem . Sic corpore et sanguine Dominico confirmatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo cantas singulare : insc̃ĩs donũ inqua filiidĩ
Sic̃ enim in hoc mortali corpore ꝗdã enĩ magiꝰ
intellegunt diunã substancia ꝗdã min̾ita & celo¬
maqis dr̃ dm̃eẽ quã interra ꝗaplenꝰ eiꝰdẽ substã¬
sola siquidẽ ꝑsona filii in cardiata operante
tam̃ ean dẽ in carnationẽ tota scãq nitate
cuius operast᷑ inseparabilia it̃t. Dũ insim¬
bulo catholico cantan sol& dĩ filiũ despũscõ¬

Expanded text:
Ideo charitas singulare est in sanctis donum, in qua filii Dei sicut enim in hoc mortali corpore quidam magis intelligunt divinam substantiam, quidam minus; ita eplenius ejusdem substansancti. Et sola siquidem persona Filii incarnata est: operante tamen eamdem incarnationem tota sancta Trinitate, cujus opera sunt inseparabilia. Inter. 25. Dum in Symbolo catholico cantari solet, Dei Filium de S
Abbreviated transcription (Latin):
Dñsnr̃ ꝗorãtes se ex audire consueuit
ꝗb uerbis orare debeam̾ ostendit. Oquã
fideli h& beata nobis oratio ÷ cuius ordinẽ
nob̵ doctor uite ac magister celestis insti¬
tuit. Quãbeati& iãnos eẽ po̾sumꝰ sihec

Expanded text:
 orantes se exaudire consuevit, quibus verbis orare debeamus ostendit. O quam fidelis haec et beata nobis oratio est, cujus ordinem nobis doctor vitae, ac magister coelestis 75 instituit! Quam beati etiam nos esse possum
Abbreviated transcription (Latin):
Iccipit &iã caticuminꝰ benedictũ sal ĩ qͦ signatꝰ
Qꝗasic̃ oĩs caro salec̃dita saluatur ita sale
sapientiȩ & p̃dicationis uerbidĩ mens fluc¬
tib scłi madida & fluxa c̃dit᷑ utad soliditatẽ
stabiliditatiꝰ atq ꝑmansioniꝰ diesto penitꝰ
corruptionis humore diuini saliꝰ suauitatẽ

Expanded text:
ccipiet jam catechumenus benedictum sal, in quo signatur, quia sicut omnis caro sale condita servatur, ita sale sapientiae et praedicationis verbi Dei mens fluctibus saeculi madida et fluxa conditur, ut ad soliditatem stabilitatis atque permansionis digesto penitus corruptionis humore divini salis suavitate
Abbreviated transcription (Latin):
ueiuero differentiȩ. ł sigfcionẽ nõim eo
queindi filio distingunt᷑ plur mȩsunt. Eus
ꝓbi queda st̃ naturalia ad diunitatis eius
ercellenti a ꝑtinentia q̃dã uͦ accidentiao
lco ustlus qulla ahissimilia d sds  sccr¬

Expanded text:
uero differentiae uel significationes nominum eorum quae in Dei Filio distinguntur plurimae sunt, sed ex his quaedam sunt naturalia ad diuinitatis eius excellentiam pertinentia, quaedam uero accidentia. Leo, Vitulus, Aquila et his similia. Deus dic
Abbreviated transcription (Latin):
Beatũqq̃ apłm adꝑfectũ fidei sue traditũ tẽp¬
tationib legenm᷑. Quicũpelli a setẽptatio¬
nis auctorẽ adño postular&. Responsũ estilli
Sufficitibi gramea. Nauirtus in infirmitate
sub quã uirt᷑ fideipatit̾ tẽptationitradam̃. qd¬
idipsũ in alio libro euangłui euident̃ ostensũ :
sicen scriptũ ÷ Et nenos inferas intẽptationẽ
quã sufferreñ possumꝰ. Apł̃sq̃ꝗ uth ipsũ osten¬

Expanded text:
um ad profectum fidei suae traditum tentationibus legerimus. Qui cum repelli a se tentationis auctorem a Domino postularet, responsum est illi: Sufficit gratia mea, nam virtus in infirmitate supra quam virtus fidei patitur, tentationi tradamur: quod ipsum in alio libro Evangelii evidenter ostensum est: sic enim scriptum est: Et ne nos inferas in tentationem , quam sufferre non possumus. Apostolus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ht̃ ꝙ ignis ibihabeat sed meꝗincerebro subuo¬
lat. inde ad oculos ceterosq sensus & m̃bra diffun¬
ditur & caloresuo ad sesucũ excibotractũ uertit
parte iecorꝰ. neuacu a exister& quẽ ꝗdã &iã nsus
causa factũ eftimant. Nã splenendemꝰ. felleira¬
scim̃. corde sapimꝰ iecore amamꝰ. felq sit folli¬
culũ gestans humorẽ quocat᷑bilis. Stomachus
gc̃e osuocat᷑ eoq ostium uentnꝰ sit & ipsecibũ exci¬
piat que intestina trans mittat. Irestina dñr¬

Expanded text:
o quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Qculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina d
Abbreviated transcription (Latin):
uncio capitiꝰ alii regnandi inppłm dĩ. ali i
sacrificia offerendi dõ. accipiebant ad ño
potestatẽ. sicut sc̃m dd̃. & ceteroꝰ reges unctõ
cione mutatoꝰ. sic̃ sc̃m aaron a moyse unctũ
legimꝰ exlaico in saẽdotedñi scõ oleo c̃sec̾tũ.
un & inpsalmo canitur. Sic̃unguentũ incapite
ꝙ descendit inbarbã barba aaron. Sedillud
inueteri testam̃to oleotp̃rale regnũ t̃pale sac̃¬
dotium c̃ferebat. In hac eñiuenerat admi¬
nistrandũ que paucoꝵ annoꝵ curricula
ter minat᷑. Hoc aut̃ crisma .i. unctio que uob̃¬

Expanded text:
unctione capitis alii regnandi in populo Dei, alii sacrificia offerendi accipiebant a Domino potestatem. Sicut sanctum David, et caeteros reges unctos tione mutatos: sic et sanctum Aaron a Moyse unctum legimus, ex laico in sacerdotem Domini sancto oleo consecratum. Unde et in Psalmo canitur, Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron . Sed illud in Veteri Testamento oleum, temporale regnum, temporale sacerdotium conferebat; in hac enim vita erat administrandum, quae paucorum annorum curriculo terminatur: hoc autem chrisma, id est, hae
Abbreviated transcription (Latin):
duc& etdecalicẽbibat. & iteꝵ. Q manducat
panẽdñi indigne & calicẽbibit reuserit cor¬
poris & sanguinis dñi. un nomine merito
sẽꝑ oraredebem uthc̃ panẽ celestẽ cottidie
meream̃ acciꝑe neali qͦ inter uenienie pet¬
cato a corpore dñi separam̃. Et bi ait tenobis
DEBITANRA SIEUT ET NOS DIAITIDAUS DEBI¬
toRibus Nris. Iusta plane acnecessaria h¬
õib uox est. Primo ut peccatores noseẽ c̃fiteam̃
Dehinc utsic adõ nob orem̃ dimiti peccata
quẽ ad modũ peccantib in nob ipsidimittimꝰ
Qdsiminime facimꝰ ipsinos apud dm̃ reosnor
uerb̾nr̃is efficim̃. Dicente scriptura. Laq̃us

Expanded text:
ducet, et de calice bibat . Et iterum: Qui manducat panem Domini indigne, et calicem bibit, reus erit corporis et sanguinis Domini . Unde non immerito semper orare debemus, ut hunc panem coelestem quotidie mereamur accipere: ne, aliquo interveniente peccato, a corpore Domini separemur. VI. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justa plane ac necessaria omnibus haec vox est. Primum, ut peccatores nos esse confiteamur: dehinc, ut sic a Deo nobis oremus dimitti peccata, quemadmodum 80 peccantibus in nos ipsi dimittimus. Quod si minime faciamus, ipsi nos apud Deum reos verbis nostris efficimus, dicente Scriptura: Laqueus
Abbreviated transcription (Latin):
eñiꝗsq ꝗ obsistere aut contradicere possit
nequo uelit faciat cũ uoluntate eius incelo
& interra cuncta c̃sistant. sed ut in nobis uo¬
luntas illiũfiat oramꝰ. uoluntas aũt dĩ ÷ ut
totocorde ei credentes hȩcquesieri p̃cepit
impleamꝰ. Dequauoluntatedi sc̃s apłs testa¬
turdic̃s. uoluntas in ꝗddĩ est scĩficatio ur̃a
ut abstineatis uos acarnalib desiderus.

Expanded text:
est, qui obsistere et contradicere Deo possit, ne, quod velit, faciat; cum voluntate ejus, et in coelo et in terra, cuncta consistant: sed, ut in nobis voluntas ejus fiat, oramus. Voluntas autem Dei est, ut toto corde ei credentes, haec, quae fieri praecipit, impleamus. De qua voluntate Dei Apostolus testatur, dicens: Voluntas Dei est sanctificatio vestra, ut abstineatis
Abbreviated transcription (Latin):
sem patrꝰ & filii sp̃m. sed con uerso ordine ñ
pos sum dicere patrẽ sp̃sscĩ. sicutdicimus
& filii sine repca ratione conuersionis nomi¬
trũ scatrinitas inseparabilit. Hec eadẽ ope¬
ratur oꝑat᷑ ꝗa una ÷ sc̃ẽ trinitatis operatio
cenda est. Dũ alius : pat̃ alius filius alius

Expanded text:
tum Patris et Filii spiritum: sed converso ordine non possumus dicere, Patrem Spiritus sancti, sicut dicimus m Patris et Filii sine reciprocatione conversionis nomiTrinitas sancta, inseparabiliter haec eadem operatur; quia una est Trinitatis operatio, e inseparabilis dicenda est, dum alius est Pater, alius Filius, alius
Abbreviated transcription (Latin):
linea corponꝰ ad stricta & usq ad pedẽ descendeñ. unͣ
appellato ꝗa ĩmodũ incedentiꝰ sonũ facit. Ton̾ eñi
Talari tunicadicta eoq ad talos usq descendat¬
& ad pedes defluat sicut pectoralis ꝗ apud anti¬
qͦs breuiserat ut tantũ pectus operire lic& nc̃
anaboladiũ amictonũ lineũ feminaꝵ qͦ¬

Expanded text:
linea, corpori adstricta et usque ad pedes descendens; unde appellata, quae in motu incedentis sonum facit. Tonus enim Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quiuos brevis erat, ut tantum pectus operiret, licet inde et cuculla, quasi minor cella. Sic e
Abbreviated transcription (Latin):
duit facieꝰ eiꝰ sic̃ sol uestim̃ta eiꝰ fac ta st̃ candi¬
da sic̃nix. Quo facto splendore utdictũ ÷ re¬
surgentiꝰ in futurũ figurauit eccłe. Itẽ. Utun¬
tur igit᷑ albuestib utquoꝵ pͥmanatiuita in
fancia uetustierroꝵ pignꝰ fũ cauerat habitꝰ
scde regenerationĩ głe ꝓferat ĩ dum̃tũ. NuG¬

Expanded text:
duit facies ejus sicut sol, vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix. Quo facto splendorem, ut dictum est, resurgentis in futurum figuravit Ecclesia. Utuntur igitur albis vestibus, ut quorum primae nativitatis infantiam vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae generatio
Abbreviated transcription (Latin):
habeat & om̃em cęli t̃rȩq creaturã gubn&
c̃tineat atq regat. Sapientia : ꝓeoq ipse
imago est ꝓpt̃ similitudinẽ uentatẽ. Spe¬
sep arabilit̃ quesi splendor ex luceꝓcedit.¬
figuraest quia suscipiens formã serui opeu
uir tutũq similitudinẽ patrꝰ in se imaginẽ
ad que inm̃sa magnitudinẽ designauit.
& humanȩ humilitatis formã & diuinitati
excellenciã. Porro agnꝰꝑꝑ in nocenciã &
passionẽ carnis appellat. Sac̃dos ꝗa seme¬
tipsum ꝓ nob̾ patriostiã obtulit. Petra ꝓeoq
sirinitas sitcredentiũ. Offensio &ruma incre¬
duloꝵ Lapꝰ angulanꝰ ꝗ an ouũ & uetus testam̃¬
patna unuenerat rediit. Intũo et pẽeyescate

Expanded text:
habeat, et omnem coeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia est pro eo quImago est propter similitudinis veritatem. 20. Speseparabiliter quasi splendor ex luceFigura est quia, suscipiens formam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. et humanae humilitatis formam et diuinitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri hostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamepaternam unde uenerat rediit. Inter natiuitate
Abbreviated transcription (Latin):
nis dñicȩ continent᷑. Dũ ꝓfessionẽ nõis pat̃ni
c̃fitem̃. dũ sc̃ĩ ficationẽ in ẽẽnob ipsius nõis postu¬
lamꝰ dũ aduenire regnũ dĩp&im̃ dũuolun¬
tatẽeiꝰ in nobis fier dep̃cam̃ dũpanẽ uł t̾renũ
ł celestẽ. ad spẽ salutis nr̃ȩ cottidieexoramus.
dũ peccatoꝵ ueniã imploramꝰ. dũ graue intẽp¬
tationẽ aufer anob oramꝰ. Etremo dũ ama¬
lo nos lib̾ar. ꝗẽ auctor nõis peccatũ desinent̃

Expanded text:
fessionem nominis paterni confitemur, dum significationem inesse in nobis ipsius nominis postulamus, dum advenire regnum Dei petimus, dum voluntatem ejus in nobis fieri deprecamur; dum panem vel terrenum vel coelestem ad spem salutis nostrae quotidie exoramus, dum peccatorum veniam imploramus, dum gravem tentationem auferri a nobis oramus; postremo dum nos li
Abbreviated transcription (Latin):
necessariũ ÷ dicente apło. Habentes uictũ
& tegum̃tũ. hi sc̃tenti sumꝰ. idipsũq̃q & salo¬
mon euident̃ ostendit. Usus in ꝗd hõis pa¬
nis aqua & uestim̃tũ. sed cũ dicimꝰ hodie.
docem dep̃senti tantũ die. Nondeõidie:
illũ celestẽ & sp̃alẽ quẽ cotidie admedelã
anime & speȩt̃ne salutis accipiam̃. Sequo

Expanded text:
rium est, dicente Apostolo: Habentes victum et tegumentum, his contenti sumus . Id ipsum quoque et Salomon evidenter ostendit: Usus, inquit, hominis, panis, aqua, 79 et vestimentum . Sed cum dicimus hodie, docemur, de praesenti tantum die, non de omni illum coelestem et spiritalem, quem quotidie ad medelam animae et spem aeternae salutis accipimus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
tentes aut st̃ ꝗiã pdoetrinã fidei pec̃tinentiã
uite ad grãm xp̃i ꝑcipiendã festinant. Ideoq
caticumini tãtũ audiunt necdũpetunt. St̃
eñi quasi ospites & unici fideliũ deforꝰ audiunt
misteria audiunt gr̃a. Sed adhuc ñ apellant᷑
fideles. Competentes aũt i ãpetentesiã accipi¬
unt iã catetiant᷑ .i. inbuunt̾ infructiones acͣm̃to¬

Expanded text:
nt qui jam post doctrinam fidei, post continentiam vitae ad gratiam Christi percipiendam festinant: ideoquecatechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites et vicini fidelium, deforis audiunt mysteria, audiunt gratiam, sed adhuc non appellantur fideles. Competentes autem petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est imbuuntur inctructione f
Abbreviated transcription (Latin):
Neq̃qͣm hoc potest ẽẽ. Quod enĩ ait. cũ compleueris dies tuos:
ut uadas ad pr̃es tuos qđ ẽ. cum mortuꝰ fueris. suscitabo sem̃ cuũ
mon. uiuente ahuc pr̃e. Quod si de Salomone uellet dic̃e. utiq
eiꝰ firmisłimꝰ ĩ ꝑpetuñ: patũt᷑ cognoscit᷑ ñ de Salomone esse dictũ
Salomon namq nec in domo cͣi siuie regno ẽ. statutꝰ: nec fuit
inꝑpecuum firmissimꝰ chronꝰ eiꝰ. Et cum hoc queniat deo soli. cẽ

Expanded text:
hoc esse. Quod enim ait, cum compleveris dies tuos, ut vadas ad patres tuos, quod est, cum mortuus fueris, suscitabo semen tuum mon vivente adhuc patre suo. Quod si de Salomone vellet dicere, utique ejus firmissimus in perpetuum, patenter agnoscitur non de Salomone esse dictum. Salomon namque nec in domo Dei sive regno est statutus, nec fuit in perpetuum firmissimus thronus ejus. Et cum hoc conveniat Deo soli, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
maca. D̾ Consũmata fuerunt temꝑe templi sccłi quod fabricauit
ez ras ex p̾cepto ciri. teste aggeo propħa qui ait:Hec dic̃ dñs
d̾s̃ exercituum: Adhuc modicũ ẽ. ⁊ ego cõmouebo çȩlum et t̾rã et
mare. & aridam. Et mouebo om̃s gentes. & uenient de sicdata cuncta¬
rum gentium. ⁊ implebo domumistã gła dic̃ dñs deus exercituum:
na erit gła domꝰ istiꝰ nouissime: plꝰ qͣm pͥme aͥ.dd .e. Et in loco i ft̃o

Expanded text:
mata sane fuerunt tempore templi secundi, quod fabricavit Ezra ex praecepto Cyri, teste Aggaeo propheta, qui ait: Haec dicit Dominus Deus exercituum: Adhuc modicum est, et ego commovebo coelum et terram, mare et aridam et movebo omnes gentes et veniet desideratus cunctis gentibus et implebo domum istam gloria dicit Dominus exercituum na erit gloria domus istius novissimae p
Abbreviated transcription (Latin):
credo & eos sc̃os fuisse. & uerum ꝑ om̃ia preticasie. & quod p̃dicar̃t oꝑor
pro meo posse. MIam in laqueũ incidisti: de quo non pot̾is expediri.
Cum enĩ in pͥncipio de lege quȩsiui moifi.si eam ut ab ip̃o data ẽ. obser¬
uares quã tͣnsgressus ẽẽ mͥ uidebare : tu quidẽ eam te complere & ue¬
racit̾ obseruare & ꝑ rectissimas eiꝰ semitas recto gressu incȩdẽ. respon¬
disti. Ille etiam quem xp̃m dicitis eam ꝑ omĩa ꝯseruauit. sic̃ ip̃e testa¬

Expanded text:
et eos sanctos fuisse, et verum per omnia praedicasse, et quod praedicarunt, operor pro meo posse. MOYSES. Jam in laqueum decidisti, de quo non poteris expediri. Cum enim in principio de lege quaesissem Moysi, si eam ut ab ipso data est observares, quam transgressus esse videbaris mihi, tu quidem eam te complere, veraciter observare, et per rectissimas ejus semitas recto gressu incedere respondisti. Ille etiam quem Christum dicitis, eam per omnia conservavit, sicut testa
Abbreviated transcription (Latin):
secȩdit : ueluti c̃ de pr̃e & matre hereditarie ꝓuenit ut in porco uide¬
mus ⁊ aliis carnib prohibitis. Scd̃o cum ei c̃ quo ante ñ fuerat adiun¬
git᷑. s pꝰ ea non separat᷑ : ut in mortuis & leprosis uidemꝰ. Tercio eũ aliq̃
de causa suꝑueniente corꝑi adhibet᷑. ⁊ p ostea proalia cã seiuingit᷑: sic̃
illi qui mortuum tangunt inmundi sunt. donec cin̾is consꝑsione mun¬
dĩ fiant. Quarto autẽ: cum aliqͣ de causa corꝑi adiungit. & sine oꝑe
ullo recȩdit: ut illi qui morticinum aliquod ꝯtingunt. tota die sordi¬
de sole l occidente absq purgatiõe aliqua munca sunt. Quiag car¬
facerent e ui eacomederent S & ideo ut doctores nr̃i aerunt
probibite fuerunt: ne duriciam aut hebitudinẽ cordib inferrent.¬

Expanded text:
secedit, veluti cum de patre et matre haereditarie provenit, ut in porco videsecedit, veluti cum de patre et matre haereditarie provenit, ut in porco videmus et aliis carnibus prohibitis. Secundo, cum ei cum quo non fuerat adjungitur, sed postea non separatur, ut in mortuis ac leprosis videtur. Tertio, cum aliqua de causa superveniente corpori adhibetur, et postea alia operis causa sejungitur, sicut illi qui mortuum tangunt immundi sunt, donec cineris conspersione mundi fiant . Quarto autem, cum aliqua de causa corpori se adjungit, ac sine opere ullo recedit, ut illi qui morticinium aliquod contrectarint tota die sordidi, sole vero occidente absque purgatione aliqua mundi sunt , quia autem carfacerent, qui ea comederent. Sed et ideo ut doctores vestri asserunt, prohibitae fuerunt ne duritiam cordibus inferrent
Abbreviated transcription (Latin):
e ub. & Roe
& filiis eiꝰ dicat ds̃. omne qͦd mouet᷑ & uiuit erit
uob̾ in cibum
qͣsi olera uirentia tͣditi uobis omnia. & cum abra
exordio qͣsi sil uestres erant adhuc homines & bestiales: nullatenꝰ tã
cito possent admou̾i adobȩdiendũ p̃ceptis dñi. Quod dei comꝑiens
enim deditadȩ. ne de fructu quẽ prohibebat. p̃sumeret comedde
ꝑpetͣre. Dacficia autẽ & circumcisionẽ p̃cȩpit abrahe. Cum autẽ moi¬
ses uenit. & ds̃ filios is rł. sibi adiung̾e & ab aliis gentib disc̃n̾e uoluit:
p̃cepta eis sua p̃cȩpit ut placuit. & carnes inmundas ne inquinarent᷑¬
coipi :̃. mͣ. Neutrum immo ẽ res quȩdam spualis que ineorpꝰ deicendia
nec ei tñ erementũ uł det̾mentum attribuit. s cale quid prohibet qđ
ei nunquã antea prohibitum fuit. & hoc modis. iiͦͫI. corꝑi se adiungit.
Uno quidem qͣndo corꝑori adheret. ab ip̃iꝰ creatione. nec ab eo inȩt̾nũ

Expanded text:
Noe ac filiis ejus dicat Deus: Omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia , cum et Abrexordio quasi silvestres erant adhuc homines et bestiales, nullatenus tam cito possent admoneri ab obediendum praeceptis Dei. Quod Dei comperienedit Adae, videlicet ne de fructu quem prohibuerat praesumeret comedere , . Cum autem Moyses venit, et Deus filios Israel secum adjungere, et ab aliis gentibus discernere voluit, praecepta eis sua praecepit, ut placuit, et carnes immundas ne inquinarentui? MOYSES. Neutrum, imo est res quaedam spiritualis, qua in corpus descendit, nec ei tamen incrementum, vel detrimentum attribuit, sed tale quid prohibet, quod ei nunquam antea prohibitum fuit, et hoc modis quatuor corpori se adjungit, uno quidem, quando corpori adhaeret, ab ipsius creatione, nec ab eo in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
desion exibit lex : & uerbum domini de ierusalẽ. Quis ẽ enim o moy¬
ses iste mons domꝰ domim: Si enim de monte sion dic̾e uolueris i nq̃
sitꝰ ẽ cũ d circa eũ sint alii colles ip̃o celsiores: nec qd̾ suꝑ colles eleuet᷑
aliqͣndo esse potest. Quid ẽ eciam qͣ dic̃. ibunt popłi młti & dicent
uenite afcendamꝰ & cȩt̾a : & d ocebit nos uias suas et ambulauimꝰ in semi
tis eiꝰ : Quȩ entim sunt uiȩ illȩ domini. & semite eiꝰ. uł lex quȩ ex syon
nota ẽ. dic̃ẽt docebit nos uias suas: nec lex illa uetꝰ de sion immo de mon¬
te oreb exiuit. nec de ierusalem s de sina ũbum adm̃ exiuit. qđ moises¬
ẽ mons domꝰ domini. Montib uͦ & reges collib propħs solent compa¬
et suꝑ ot̃s proph̃as sułlimatꝰ ẽ. & henoratꝰ. Et m̃ito de sc̃a eccł̃ia & xp̃o
crediderunt in eum complures dicentes. Uenite ascendamꝰ admontẽ

Expanded text:
de Sion exibit lex, et verbum Domini de Hierusalem . Quis est enim, o Moyses, mons iste Domini? Si enim de monte Sion dicere volueris, in qusitus est, cum etiam circa eum sint alii colles ipso celsiores, nec quod super colles aliquando elevetur, esse potest. Quid est etiam quod dicit: Ibunt populi multi et dicent: Veni etc. Quae enim sunt viae illae Domini, et semitae ejus vel lex, quae de Sion nota est, diceret, hoc docebit nos vias suas, nec lex illa vetus de Sion, imo de monte domus est Domini, montibus vero reges et collibus prophetae solent compaet super omnes prophetas sublimatus est et honoratus. Et merito de sancta Ecclesia et Christo us gentibus crediderunt in eum complures, dicentes: Venite, ascendamus ad montem