comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ust iiani quoq
Lagusti temporib:
dum contra catho¬
licorũ uita Exor¬
ta auuandalis
arriana persecu¬
tio in africa uehe¬
menter insanir:
Qul dam in defensio¬
ne ueritatis ep̃i
fostiterper sisten¬
tes : ad medium suN
deducti:
Quos uuandalorum
rex uerbis aͦmune¬
ribus electere ad
perfidiã ñ ualens:
tormentis fraengere
possesecredidit:
Nam cum eis in ipsa
defensione ueritatis
silentium indicer&.
nec tamen ipsi contie
perfidiam tactrent.¬
ne tacendo forsitan
consensisseuideren¬
tur: rteptus infuro¬
re corum linguas
fecit
Res mirac & multis no¬
ta senioribus : quia
it alpro defensione
ueritatis: &iam sine
lingua loquebantur.
sicut prius loquiꝑ
linguam consueue¬
&uchement er
stupendum.
Deriprumẽ petre¬
de unigenico sum mi
patris In principio
eraet uerbum & uer¬
bum erat apuddm.
& ds̃ erat uerbum:
De cuius &iã uistute
subiungitur.
Omnia per ipsum
facta sunt.
Quidigatur miraemur.
si uerba edere sine
lingua potuit uerbũ.
PETRUS
Placet quod dicis

Expanded text:
ustiniani quoque augusti temporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furorem, eorum linguas fecit. Res mira et multis nota senioribus, quia post pro defensione veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut prius loqui per linguam consuevevehementer stupendum. Scriptum, Petrede Unigenito summi Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . De cujus etiam virtute subjungitur: Omnia per ipsum facta sunt . Quid igitur miramur, si verba edere sine lingua potuit Verbum PETR. Placet quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
abiectis longius se¬
ris aꝑtae sunt.: atq:
cummagno sonitu
omnia ecclesiae
claustrac patueruNT:
Effus ode superlumi¬
ne : omnes quae ex¬
tinctae fuerant lam¬
pades accens aesunt :
Arrianus uero ep̃s qui
uim facturus adue¬
nerat: subltacae¬
citate ꝑcussus ẽ
atq: alienis lam mani¬
bus ad suũ habitacu¬
lum reductus:
Quod dumlangobar di
in eadẽ segione positi
omnes agnoscerent:
Ne quaquã ulterius
proce sumpserunt
catholica loca
temerare:
Miro & enim modo
sesgesta ẽ : ut quia
eiusdem arrianicau¬
sa lampades in ec¬
clesiabeati pauli
fuerant extinctae.
Vno eodemq: tempo¬
re & ipse lumen per¬
& in ecclesialumen
redir&:¬

Expanded text:
abiectis longius seabiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est atque alienis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen peret in ecclesia lumen redir
Abbreviated transcription (Latin):
IOC PETREFACERE
plerumq: conatisunt
sedeorumsaeuitiae
miseccula superna
restiterent.
quod ꝑbondfatium
monasteriimei mo¬
nachum: quiusque
ante quadrienniũ
cumlangobardis fuit.
adhuc ante triduũ
agnoui:
Cum adspolitanam
urbem langobardo¬
rum ep̃s scilic&
arrianus ueniss&
& locum illic ubi sol¬
lemnia sua ager&
Nonhaber& : Coepit
ab eius ciuitatis ep̃o
ecclesiam p&ere : quã
suo errorł dedicar&:
Quoddum ualde ep̃s
negar& sisdem qui ue¬
neract arrianus.
beatipauli a postoli
illic ecdesiam com¬
minus sitam. sedie
altero uiolenter
intracturum eẽ pro¬
fessus ẽ.
Quod eius demecclesia
custos audiens. fes¬
tinus cucurrit : eccle¬
siam clausit seris
muniuit.
facto autemues pese.
lampades omnes ex¬
tincxit: seq: in inte¬
rioribus abs condit:
Nipso autem subse¬
quentis lucis crepus¬
culo: arrianus
ep̃s collecta multi¬
tudine aduenit.
clausas ecclesiae sanu¬
aseffringere paroctus:
sed sepente cuncta᷑
simul. regiae diui¬
nitus concussae:

Expanded text:
Hoc, Petre, facere Hoc, Petre, facere plerumque conati sunt, sed eorum saevitiae miracula superna restiterunt. per Bonefatium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae,
Abbreviated transcription (Latin):
qui inpace ecclesiae
latas huius saeculi
uias sȩqui uideban¬
tur
Nec tamen hoc quod
de eisdem electis
uiris dicimus. decunc¬
tis iam quasi in regu¬
lamtenemus
Nam cum persecutio¬
nis a peste tempus
inruit: sicut pleriq:¬
subire mastyrium
possunt : qui ẽẽ iN
pace ecclesiae dispi¬
cabiles uidentur:
Ita nonnum quam
ix debilitatis formi.¬
dine corruunt: qui
inpaceprius ecclesiae
fostiterstare crede¬
bantur:
Sed eos dequib proce¬
diximus fierimast r¬
res potuisse fideli¬
ter fatemur: quia
hoc iam exeorum fine
collegimus.
Cadere enim nec in aꝑta
per secutione pote¬
raent hide quib cons¬
tat: quia &usq: ad
finem uitae in occul¬
ta animi uistute
per steerant.
LTASSERIS ITA EST
sed super in dignos nos
diuinae mis ericor diae
dispensatione miror.
quia langobardorũ
saeuitia Ita mode¬
rectur: ut eorum
sacerdotes sacrile.¬
gos qui esse se fideliũ
quasi uictores uident
hosto doxorum fidẽ
per sequi minime¬
permittat.
GREGORIUS

Expanded text:
qui in pace Ecclesiae qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae tempus irruit, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse fidelium quasi victores videntur, orthodoxorum fidem persequi minimepermittat.GREGORIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem quoq tẽpore :
dumfere quadra¬
ginta captiuos alios
lango barditenuis sent.
more suoimmolaue¬
runt caput caprice
diabolo :
ne nefando dedican¬
tes: Cumq: illu dipsi
prius summissis
ceruicibus adoro¬
rent. eos quoque
quos coepenant. hoc
adoncre pariter con¬
pellebant:
s ed ex cisdẽ captiuis
mnaxima multitudo
magiseligens mori¬
endo aduitam in¬
mostalem tendere:
quã adorendo uit a
mostalem tenere :
Obtempenre iurs is
sacrilegis noluerunt :
&ceruicem quã semꝑ
creatori flexerant :¬
Creaturace inclinare
contempserunt:
Vnde factum ẽ : ut hos¬
tes qui eos coeperaent.
gracui iraccundia ac¬
censi: cunctos gla¬
diis interficerent:
quos inerrore suo
pasticipes non habe¬
rent:
Quidergo mirum : si
erumpente persecu¬
tionis tempore
illimastrres eẽ po¬
tuis sent : qui in ipsa
quoque pace eccleside
sem& ipsos semꝑ
adfligendo angus¬
tã martrritenue¬
runt uiã:
Quando inruente
persecut ionis asti¬
culo hi&iã meru¬
erunt mastrrii
palmas accipere:

Expanded text:
Eodem quoque tempore, dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo immolaverunt caput caprae diabolo, hne nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius submissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare jussis sacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
bant: ingrediminime
potenent: & suauitatẽ
mirificđ odoris trache¬
bant .:
Die uero alio cũ in ea
lam pades sinelumine
dependerent: emisso
diuinitus lumine sunt
accensae :¬
Atq post paucos iterũ
dies: cum expl&is
miss arum solemnis.
extinctis lampadib:
custas ex eade m eccde¬
sia egressus fuiss&:
postpaululũ intracuit.
& lam pades quas ex¬
tinexena tlucentes
repperit: quas negle¬
genter extincxisse
secredidit: atq: eas
lamsollicitius extinexit:
Quiexiens. ecclesiam
clausit: sed posthonc¬
rum triumspatium
regressus. lucentes
lam pades quas extinc¬
xerat inuenit :
Vt uidelic& exipsolu¬
mine a peste clares¬
cer&: quia locus ille
de tenebris adlucẽ
ueniss&.
PETRUS
Etsi in magnis sumus
tribulationibus
positi: quia tamen
a conditor enostro
Non sumus omnino
des pecti : Testantur
ea quae audio eius
istupenda miree cula:
UAMUISSOLA
quae in it alia ges¬
tasunt Narrecre
dec reuera : uis ne tam̃
ut pro ostenden¬
da ciusdem arria
here seos¬

Expanded text:
bant, ingredi minime bant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret quia locus ille a tenebris ad lucem venisset. Petr. Etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda miracula. uamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen ut, pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos
Abbreviated transcription (Latin):
&omnes per quos.
traensiit inammisoc¬
tione commouit:
sed uideri nihil potuit
quamuis sentisi
potuis s&:
quod idcirco diuina
pi&as ostendit :
ut cunctis patescer&.
quia deloco eodem¬
inmundus habitator
Per actaigitur missa
nocte eadem magnus
in eiusdem ecclesiae
tectis strepitus factus
e acsi inhac aliquis
errando discurrer&:
Sequenti autem nocte.
gracuior sonitus ex¬
creuit :
Cums ubito tanto ter¬
rose in sonuit: ac si
omnis illa ecclesia a
fundamentis fuiss&
euersa : & protinus
recessit : Acnulla
illic ulterius inqui&udo
antiquihostis apparuit:
sed perterroris sonitũ.
quem fecit in notuit :¬
aloco quem diutenue
Post paucos uero dies:
aeris suꝑ altare eius¬
dẽ ecclesiae Nubes
caelitus decendit:
suoq: illud uel amine
operuit: omnem que
ecclesiam tanto terro¬
re acsuauitate odoris
sepleuit : ut patentib
lanuis. Nullus illic prire¬
sumer& intrarre :¬
& sacerdo  atq custode
uelhi qui adcelebran¬
da missarum solemp¬
nia uenerant: semuide¬

Expanded text:
omnes, per quos omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia immundus habitator Peracta igitur missarnocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuePost paucos vero dies aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem vide
Abbreviated transcription (Latin):
Dedneque hocsil eã
quod ad eiusdem ar¬
rianae hereseos dam¬
nationem. In hac
quoque urbe
ante biennium pie¬
tas suꝑna monstroc¬
uit.
Exhis quippe quae
Marro alia popu¬
lus agnouit: Alia
autem sacerdotes
& custodes eccle¬
siae seaudisse se
uidisse testantur:
arrianorum eccle
siã inregione urbis
illius quae suboria
dicitur: Cumclau¬
sausq: antebienniũ
remansiss& : placu¬
it ut infide catholi
ca introductis illic
beatis ebastiani &
scãe agathae mar¬
trrum reliqui isde¬
dicanł debuisset :
quod factum ẽ.
Namcum magnapo¬
pulimultitudiner
uenientes: atq: omni¬
potenti dño laudes
canentes: eandema
ecclesiam ingressi
sumus .
Cumq: in ea lammissa¬
rum solemnia celebra¬
rentur : & proce eius¬
demloci angustiapo¬
puli seturba conpri¬
mer&: quidamex
his qui extra sacrec¬
rium stabant : por¬
cum subito introc
suos pedes huc illuc¬
q: discurrere sense
runt :
Quem dum unusquisq
sentir&. & iuxta se
stantibus indicar&
isdemporcus ecle¬
siae lanuas p&iit:

Expanded text:
d neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecsia in regione urbis illa, quae Suburra dicitur, quum clausa usque ante biennium permansisset, placuit, ut in fide catca, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam apte hos pere
annos quindecim
sicut hites tantur
qui inter eẽ potue¬
runt: quad rrginta
rustici. alan gobar¬
dis capti : carnes
immolaticias come¬
dere conpellebantur:
Quicumualdere siste¬
rent : & contingere
cibum sacrilegum
nollent: coeperelan¬
gobardi qui eos tenu¬
erant Nisiimmolata
comederent: eis mor¬
temminari
At illi acernã potius
quã proces entem uitã
actraens it oriã dili¬
gentes. fideliterꝑ
stperunt : atq: insua
constantia simul.
omnes occisisunti
quiditaq isti Nisi ueri¬
tatis mastrres fuerunt:
qui neu&itum come¬
dendo conditore
uuum offenderent
elegerunt gladus
uitã finire

Expanded text:
Nam ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire
Abbreviated transcription (Latin):
ditus interdiciuide¬
Pas chalis superue¬
nitdies: & cum sa¬
cratissimos abbato
IN quo omnes & par¬
uulipueri ieiunaN
Ego ieiunase non po¬
tuis sem: coepiplus
maerore quã infir¬
mitate deficere:
Sedtristis animus
consiliũ citius inuenit:
ut eundẽ uirum dĩ
sec mo inbratoriũ
ducerem : eumque
p&resem quatinus
mihi ut die illo
darxur : suis apud
omnipotentẽ dñm
pracecib: obti ner&:
quod factum ẽ:
Nammox ut orat oriũ
ingressisumus: ame
humiliter postulatꝰ
sese cum lacrimis
in orationẽ dedit :
Et postpaululum con¬
pl&a oratione exiit:
s ed aduocem benedictio¬
nis illius: uistutem
tantam meus stho¬
macus accepit: ut
mihi funditus a me¬
moria toller&ur
cibus & aegritudo
Coepimintri quis esse :
quis fuerim: quia&
cum adanimum se¬
dibat infirmitas.
Nihilime ex his quae¬
meminertm recog¬
noscebam.
Cumq: indispensatio¬
ne monasterii occu¬
patamens ess&: obl¬
uiscebar funditus
aegritudinis meae.
Si uero ut prxedixi
redir& aegritudo

Expanded text:
ditus intercidi videditus intercidi videpaschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die illo daretur, suis apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, ihil in me ex his quamemineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo uiso senex. sepro¬
tnur in lamentũ
dedit
Quendum lugentẽ
diuftres consola¬
riuoluis sent : ses¬
pondit dicens:
Credite mihi: quia
innullius uestrum
orehodiepanis In¬
greditur : Nis ipuer
iste adaemonio
fuerit ereptus:
Tuncseinorationẽ
cum cunctis fratrib
oratum ẽ. quousq
puer auexatione
sanarocur
sanatus ẽ: ut ad
hunc malignus
sp̃s accedendiausũ
ulterius ñ haber&.
PETRUS
Redoquod ei ela¬
tio parua subrep¬
serat : eius discipu¬
ltis omnipotens ds̃
facti illius eẽ uolu¬
it adiutores:
TA EST.NAM PONDIS
mire culi. solus por¬
tare non potuit: diui¬
dit hoc cum fratrib
& postauit:
Huius uir iortio quan¬
tae uistutis ess &:
in me m&ipso exꝑtus
sum¬
Nane quoda tempore
inmonasteriopositus.
Incision ẽ uit aliũ pate¬
rer : Crebrisq: angus¬
tus perhortrum
momenta ad exitũ
propinquarem: quã
medici molestiam
greco eloquio sinco¬
penuocant: & nisi
me frequenter fra¬
tres cibo re ficerent:
uitalis mibi sp̃s fun¬

Expanded text:
quo viso senex, se proquo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, et ideo ejus discipulos omnipotens Deus facti illius esse voluit adjutores. ta est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sumcum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus fun
Abbreviated transcription (Latin):
coeperunt s cał mo¬
niales feminae eun¬
dempatrem uigilan¬
ter inquirere : siquid
puer quẽ dederot
nocte eadẽ feciss&
Quiminactus : Curita
requiserent: ses pon¬
dit: Nihil:
Tunc illȩ eius dẽpueri
innotuerunt causa.
& quod malignus ip̃s
Nulla ab eo nocte
receder& : Indicaue¬
runt: sumo pereq:
postulantes ut hunc
sccum ad monaste¬
rium toller& : quia
lam uexationẽ illius
uidere ipse non possent:
Consens it senex : pue¬
rum ad monas teriũ
duxit.
Quicum multo tempo¬
re inmonasterio fu¬
iss& atq: adhunc
anti quur hostis ac¬
cedere minimeprice¬
sumpsirs & : Eiuidẽ
senis animus: desa¬
lute pueri in mode¬
ratius ꝑlaccitiam
tactus ẽ .: Nam co
positis ram fratrib dixit:
Fratres : diabolus
sibi cum illis soro¬
rib: locabatur:
At uero ubi ad seruos
dĩ uentum ẽ: ad
hunc puerum acce¬
dere non precesũpasit:
Post quã uocẽ hora
eadem ac momen¬
To: is dempuercoram
cunctis fratrib
diabolose inuaden¬
te uexatus ẽ ii

Expanded text:
coeperunt sanctimocoeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
SAUTEMCUIUS
Asuperius memoriã
feci: el eutherius pa¬
termonasterii
beati euangelistae
marci quod inspoli¬
tanae urbis pome¬
riis situm ẽ: diume¬
cumẽ in hacurbe
Inmonasteriomeo
conuersatus: Ibq
defunctus ẽ: quem
sui discipulirefere¬
bant: orendomor¬
tuum suscitasse:
Vir autem tantae
simplicitatis enrt
& conpunctionis: ut
dubium non eẽt
quod illelacrimae
extam humili simpli¬
ciqmente editae.
apud omni potentẽ
dm̃ multa obtinere
potuis sent:
Huius ergo aliquod
mircculum narro.
quod inquis itus mihi
s impliciter & ipse
fatebatur:
quadamnam̃q: die
dum iter carper&.
facto uespere : Cum
ad succedendum locus
de eẽt. in monasterio
uirginum ips edeuenit.
in quo quidam paruu¬
lus puerenat : quem
malignus sp̃s omni
nocte uexare consue¬
uerat.¬
Sed scãł moniales fe¬
minae ut uirum dĩ
susceperunt: Eũ
roga uerunt dicentes:
Tecum pater hac noc¬
te pueristemaneat:
Quod ipse benigne sus¬
cepit: secumq eũ
nocte eadẽ lacerep¬
misit
Facto autẽ mane .¬

Expanded text:
autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat.Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Cunctis carna¬
lib desideriis
resistentes: per
hoc quod se omnipo¬
tentidõ incor de
mactauerunt:. &iã
pacis tempose mar¬
trres fuerunt:
Dum nostris modo
temporib: uiles
quoq: &s aecularłs uitȩ
personas de quib:
nihil caelestis gloriae
proce sumiposse
uidebatur: obor¬
ta occasione conti¬

Expanded text:
tes, cunctis carnates, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae personas, de quibus nil coelestis gloriae praesumi posse videbatur, oborta occasione, conti
Abbreviated transcription (Latin):
Inanimo.
quia enim ẽẽ possit
& s ine apesta passio¬
ne mastrrium :
Testatur in euangelio
dñs : qui zebedaei
filiis adhuc proce in¬
firmitate mentis
maiora sessionislo¬
ca quaerentib dicit:
Potestisbibere calicẽ
que mego bibiturus
sum Cui uidelic&
cum res ponderent
possumus: utrisq¬
ait: Calicẽ quidẽ
meum bil &is : sede¬
re autem addexteroẽ
meã uelad sinistrõ
non ẽ meum dareuo¬
bis.
Quid autem calicis
nomen: pisi passto¬
nis poculũ signat :¬
& cum nimirum cons¬
t& : quia lacobus in
passione occubuit :
ohannes uero in pace
ecclesiae qui euit :¬
Ncunctanter. colli¬
gitur eẽ & sine aꝑta
passione mastrriũ.
quando & ille calicẽ
dñibibere dictus ẽ
qui exper secutio¬
ne mostuus nonẽ:
Dehis autemtalibus
tantisq: uiris quo¬
rum superius memo¬
riã feci: quurdica¬
mus : quiasi ꝑsecutio¬
nis tempus exsiste¬
r&. mastrres esse
potuissent :
Qui occulti hostis in¬
sidias tolenentes :
suosq: in hoc mundo
aduersarios diligen¬

Expanded text:
in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumus; licem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligen
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ : Ita ad ueroe
per duxit fidem:
ut nullum suoregno
militare permitter&
qui segnodĩ hostis
exsistere perher&hi¬
cã perfidiã nontime¬
M& Nec mirum quod
uere fidei pracedica¬
tor factus ẽ: qui froc¬
ter est mastrris.
Cuius hunc quoque
merita adiuuant:
ut adomni potentis
dĩ gremium tam
multos reducat.:
Qua in re consideran¬
dum nobis ẽ: quia
totum hocagi ne qua¬
quã porset: sihermi¬
nigildisrex proue¬
ritate mostuus non
fuiss&r:
interra mostuum
fuerit: ipsum solũ
man& :: si autem
mostuumfuerit
multum fructum
affest: Hoc fieri
uidemus in membris:
quod factum scimus
incapite
enimgente unus ẽ¬
mostuus: ut multi
& dum unum granũ
fideliter cecidit :¬
adobtinendam fi¬
dem animarum
seges multa sur¬
rexit .:
esmira. et
nostris stupenda
temporibus:¬

Expanded text:
gentem ita ad veram gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei praedicator factus est qui frater est martyris, cuius hunc quoque merita adiuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam possit, si Hermenigeldus rex pro veritate mor. tuus non fuisset terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. enim gente unus mortuus est, ut multi  dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. Res mira, et nostris stupenda temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
icut mul.torum
qui ab his paniarũ
pastib ueniunt
selationecog nouimꝰ
Nuper hermigildus
rex leuuigildi regir
uuis igotharum filio
ab arriana heresi
ad catholicã fidem
uiro reuerentissimo
leandro spolitano
ep̃o dudum mihi in
amicitiis familiari¬
ter iuncto procedi¬
cante conuersus ẽ.
Quempater arrianus
ut ad eandem heresł
redir&. & precemus
suadere & minis.
terrere conatus e
Nam qui a uerac es set
catholica fides agno¬
uit : sedigentis suae
timore ꝑterritus:
adhancper uenire non
meruit..
qui ob osta aegritudi¬
ne adextrema per¬
ductus: le andro ep̃o
quemprius uehe men¬
teradflixerart :
recharedum regem¬
filium queminsua
heres melĩquebat:
commendase custeuit.
ut in ipsoquoq: talia
facer&: qualia infro¬
tre illius suis exosta¬
tionib: feciss & : qua
iiidelic& conmenda¬
tione expleca: defunc¬
tus est .i p¬
Post cuius mostem
re hare lus rex: non
patrem ꝑfidum sed
sequens: ab arrianae
here seos pruitate
conuersus ẽ. totã¬
q: uuisi gotharum

Expanded text:
icut multorum, qui ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus eNam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regemfilium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum
Abbreviated transcription (Latin):
deret ei ꝑsomniũ longaspa¬
cia hitiꝰ uite ꝓmissa sunt.
Cũq multas pecunias ꝓlõ¬
gioris uite stipendiis collegis-¬
set. ita repente defunctus.ẽ.
rit incactas om̃s relinqueret.¬
& ipse secum nil ex bono
opere portaret.
uis ille sit memini. s queso
te ea que cepimus exeqͣ¬
mup. putamus ne ani¬
mã luss aliquid prodes¬
ssi. Si morduorum corpo
ra in ecclesiis fuerint se¬
pultaꝰ¬

Expanded text:
deret, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum corpora fuerint in Ecclesiis sepulta
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat, quod dum
saepius cerner&.
quia aduocemdia coni
clamantis exibant
foras : atq intret et¬
clesiã permanere nõ
poteront : ad memo¬
niã rediit : quae uir
dĩ illis adhuc uiuenti¬
b: mandauit : Eas quip¬
pese. communione pri¬
uare dixereet : Nisi mo¬
res suos et uerba cor¬
regerent : Tunc seruo
dĩ cumgrecui maerore
indicatum ẽ : Qui manu
sua protenus oblationẽ
deditdicens: Ite & hanc
oblationem proeis
offerre dño facite :¬
& ulterius ex commu¬
nicatȩ non erunt.
quaedum oblatio pro
eis fuiss&im molata.
& adiacono iuxta morẽ
clamatum ẽ :ut non
communicantes ab
ecclesia exirent: illȩ
exire abecclesia ulte¬
rius uise non sunt.
qua exre indubitanter
patuit quia dum inter
eos qui communione
priuati sunt minime
recederent: Commu¬
nionẽ ad ño perseruũ
dñir ec epissent.

Expanded text:
videbat. Quod dum videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent
Abbreviated transcription (Latin):
ris aliquid fuis sememi¬
nerũnł
Necdum predictae
scãe moniales femi¬
nae perfectae lin
guã subhabitus sui
frenorestrincxerant :
et eundem relegiosũ
uirum . qui ad exteri¬
ora necessaria eis
obsequium pracebe¬
bat. in cautis saepe
sermonib: ad irccun¬
diã prouocabat.
Quicum ista diut olero¬
ree : perrexit ad dĩ
hominem : quantas¬
q: pater&ur uerbo¬
rum contumelias :
enaneeuit: VUir au¬
tem dĩ haec deillis
audiens. eis prote¬
nus mandauit dicens.:
Corregite linguam
uestram: quia si non
emendaueritis . ex¬
communico uos:
Quam uidelic& ex-¬
communicationis
sententiam: non pro¬
ferendo intulit:
Illȩ autem a pristinis
morib: nihil mutatae :
intr& paucos dies de¬
functae sunt: atque
in aecclesia sepultae:
Cumq: in eadem eccle¬
sia missarum solemp¬
nia caelebrarentur:
atq exmore diaconus
clamar&: siquis non
communicat detlo¬
cum: Nutrix earum
quae proeis oblatio¬
nẽ dño defere consue¬
ueroit eas desepul¬
chrissuis progredi.
& exire ecclesiam

Expanded text:
ris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, llae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
uir anastasius. Ca&reri
autem in eo ordine
excarne educti sunt
quo de rupis uestice
fuerant uocati:
frocter autẽ ille ad
quem uocandũ uox
parum siluit. atq:
eum ita nominauit.
morientib: aliis pau¬
cis dieb: uixit & tunc
uitamfiniuit : Vt

Expanded text:
ir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut uos eta uideatis.
quemistemonachus
sequitur Cumque
perbiduũ ess& oratũ
maurus monachus
uidit: pompeius autẽ
eiusdem monasterii
pater uidere non po¬
tuit, Dieigitur alia.
expl&ca oratione.
Vir dĩ ora turium
egressus : statenforis
monachũ repperit.
quem procaecitate
cordissui uirgaper¬
cursit: qui ex illo die
nilpersuasionis ulte¬
rius anigro iam pue¬
rblo pertulit: sed ad
orationis studium
In mobilis ꝑmansit.
sicq antiquus hostis
dominari non ausus. ẽ
in eius cogitatione.
acsi ipse percussus
fuiss& ex uerbere:¬
PRONUCTA
XHISAUTEM MONAS¬
teriis quae in eodem
loco construxerat.
Fria sursum in rupib:
montis enant : Et ual¬
de erat fraetrib: labo¬
rio sum semper ad la¬
cum descendere : ut
aquã  aurire debuis¬
sent: Maxime quia
ex deuexo montisla¬
cendentib intimore
periculum: Tune col¬
lecti fratres ex eis¬
demtrib: monasteriis:
ad dĩ famulum bene¬
dictum uenerunt di¬
centes : Laboriosũ
ter aquã cotidiae usq
ad lacum descendere

Expanded text:
ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbereproducta. Ex his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis lacendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum ter aquam quotidie usque ad lacum descendere,
Abbreviated transcription (Latin):
atq: in hospitalitate
susceptos. Anmo¬
nuit. ut surgerent.
&cumeo psalmos
proexpectatione
exitus decantarent:
Cumq: cumeis & ipse
moriens psaller&.:
uocespsallentium
sepente conpescuit.
Cum terrore magni
clamoris dicens:
Num quid non auditis
quantae sesonent:
laudes incaelo:
Et dum ad easdem
Laudes quas intus
audierat. ausem
cordis intender&:
sca illa anima car¬
ne solut a. est :
qua scilic& exeunte :
tanta illic flagraen
tia odoris adspersa
t̃: ut omnes illi qui
aderant : in aestima¬
bili suauitateseple¬
sentur. It aut per
hoc patenter agnos¬
cerent: quod eã
lades incaelo sus¬
cepissent
Cui rei monachus
noster inter fuit :
qui nunc usq uiuit.¬
& cum magno fl&u
testari sol&: quia
quousq: corpus eius
sepulturoce trocde¬
r&ur: ab eorum
narib: odoris flagran

Expanded text:
atque in hospitalitatem atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odor
Abbreviated transcription (Latin):
racsseme memini:
quod in ea postico
quae euntib adetele¬
siã beatidementis
est peruia:
Fuit quidam seruulus
nomine: Cuius te quo¬
que non ambigo me¬
minisse. pauper
quidem sebus sed
meritis diues eraet :
quaemlonga aegri¬
tudo dissoluenat
Namex quo illum scire
potuimus .usq: ad fi¬
nemuitae parocliti¬
cus lacebat:
Quid dica qui a stare
non poteret: qui
num qua in lecto
surgese uel ad se¬
dendum ualebat:
Num quã manũ suã
ad os ducere. Num¬
quã sepotuit in latus
aliud declinare
Huic ad seruiendum
mater cum faxtre
gabat:
Nequaquã lit tenrs
noueraet: sed scrip¬
turire sacrire sibi¬
me codices emerat.
& seligiosas quosq:
in hospitalitate sus¬
cipiens hos conam
turam discer&:
Cum sicut dixi litte¬
racs sunditus igno¬
semꝑ gractias agere :
hrmnis & laudibus
dieb acnoctib uacare:
Sed cumiam tempus
ess&. ut tanta eius
patientia semune¬
sarł debuiss& mem¬
brorum dolor ad
uitalia rediit:
proximum agnouit :
peregrinos uiros.

Expanded text:
rasse me memini rasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre gabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignodolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. proximum agnovisset, peregrinos viros,
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo ut sor or bene¬
dicta mecũ ueniat.
Cui illeres pondit non
sedillatalis ueniat
tecum:
Haec uero qua p&is:
dieteerit tricensimo
sequuturx:
Hisigitur expl&is :
uisio a postoli adsis¬
tentis & conlo quen¬
tis ablata est:
At illa protinus cunc¬
tae congregationis
ad sciuit matrem.
eiq: quiduiderit.
quidue audierit iN¬
dicauit:
Testio autemdie cũ
ea quae ius sa fuerot
sorore defuncta ẽ
Illa uero quam ipsa
poposceraet: die est
trice simos ubsequuta
Quod factum Nuncusq
Ineo dem monasterio
sicq hoc aparecedenib¬
matribus traditum
narrare illicsubtili¬
quae nunc sunt scae¬
moniales uirgines.
acsi illo intempore
huictam grande
mirocculo & ipsȩ
ad fuissent
XU. DETRANSITU
SERUOLOPARALITICO
SEDINTERHAΕCSCI¬
endumẽ. quia saepe
animabus exeuntib
electorum: dulcedo
sol&x laudis caelestis
crumpere : ut dum
illamlibenter auduN:
dissolutionẽ carnis
abanima. sentire
minime permittan¬
tur.,
Vnde in omeliis quoq
euangelii iam nar¬

Expanded text:
Rogo ut soror BeneRogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio sicque hoc a praecedentibMatribus traditum narrare illic solent subtiliquae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissentXIV. De transitu Servuli paralytici. Sed inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam nar
Abbreviated transcription (Latin):
sese ap̃beati p&ri
ecclesiã monaste¬
rio tracdidit.
ibiq: multis annis in¬
simplicitate cordis
atq: oretionidedita:
Larga indigentib
inpendit:
Cumq omnipotens
ds̃ perennem iam
mercedẽ seddere
eius laborib decit¬
uiss& : Cancri ulcere
in mammilla ꝑcussa
est
Nocturno autem
tempore antelectũ
illius duo candela¬
brac lucere consue¬
uerant: quia uide¬
lic& amicalucis.
Nonsolum spirita¬
les sed &iã corpo¬
socles tenebraes
odio habebat
Quae dum nocte qua¬
dam ex hac eadem
lacer& infirmitatr¬
fatigata : uiditbea¬
tum p&rum a posto¬
lum inter ut nrq:
candelabra ante
suum lectum consisten
Neq perterritatimu¬
it: sed ex amore
sumens audatiam
exultauit: eique
dixit:
Quid est domine meus:
dqͥ missa sunt pecca¬
Ta mea
Cui ille benignis sime
ut ẽ uultus. incli¬
nato capite annuit
dicens: Dimis sa lieni:
Sedquia quandam
scae monialẽ fȩmi¬
nã in eodẽ monas¬
terio prae ca&eris
diligebat. ilico.
galla sub iunexit:

Expanded text:
sese apud beati Petrisese apud beati Petriecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus impendit. Cumque omnipotens Deus perennem jam mercedem reddere ejus laboribus decrevisset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitatfatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
est relatione conpestũ.:
Cothorumnam que
temporibus: galla
huius urbis nobilis¬
sima puella
simachi consulis
acpatricii filia
intrac adaliscentiae
Tempora mexito
trecdita. in unius
annispatio eius. e
moste uiduata:
quadum feruente
mundi copia: ad
itenandum thala¬
mum & opes &a&as
uOCAr&: elegit ma¬
gis spiritalib: nupti is
copularidõ : inquib:
aluctu incipitur.
sed ad gaudia aema
peruenitur.
Quam carnalibus
Nuptus subici:
quae a la&itia
semper incipiunt.¬
& adfinem cumluctu
tendunt:
Huic autem cum ual¬
de ignea consparsio
corpori iners&
Coeperunt medici
dicert :
quia nisi ad amplexus
uiriles redira calore
Nimio contracnatu¬
rcm barbas ers&
habitura:
quodita quoque post
faccum ẽ : sed sca
muliernihil exterio¬
ris deformitatis
timuit: quae inte¬
rioris sponsis peciẽ
Amauit.
Nec uer&a ẽ si hoc IN
illa faedar&ur:
quod a caelesti sponso
Moxergo ut eius con¬
iux de functus . ẽ.
abiecto saeculari
habitu. ad omnipo¬
tentis dĩseruitiũ.

Expanded text:
est relatione compertum. est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium
Abbreviated transcription (Latin):
VNus eitantũ modo
paruulus relictus. ẽ
puer: quemnunc quo¬
que pracedictus prob
asserit suꝑ ee:
Quidum lecto lacentis
adsister&: subito
aspexit intrentes
aduirumdi quosdã
uiros stolis candidis
ammictos. qui eun¬
dẽ quoque candorẽ
uestium: uultuum
suorum luce uince¬
bant : qui exsplen¬
doris eorum clari¬
tate percus sus: qui¬
nam illi essent emis¬
sa. coepit uoceclamarb:
Commotus: intricn¬
tes eos aspexit & ag¬
nouit : atq: eundem
stridentẽ uagietẽ¬
q: puerum consolari
el eutherius mastr¬
ses uenerunt:
Ille autemtantae
uisionis nouit atem
nonferens. cursu
concito extra fores
fugit: Atq: eos quos
uiderat. patriac
medicis Nuntiauit:
qui concite dercende¬
runt: sed aegrum
que mreliquerant
lam defunctum in¬
uenerunt.
Quia illi eum secum tu¬
lenrnt. quorũ uisio¬
nempuerferrenon
potuit. qui hic se¬
mansit :¬
XIIII. DETRANSITU
NTEREANEQue
hoc silendum arbi¬
tror: quod mihi
personarum grac¬
uium atq: fideliũ

Expanded text:
unus ei tantummodo unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari  Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansitXIII. De transitu nterea neque hoc silendum arbitror quod mihi personarum gravium atque fidelium