comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Non enĩ ẽ. locus gratula¬
tionis quando se in uicem uident
qui habitant in xpo Et tam̃ uor
dõ gratias nrm̃ridctir: dõ lauder
urm̃plorant hominer. Sedcerte
red disrationẽ de nomine : quaro
appelles agonisacos. Itafat ut apuellas¬
apeller: Itafiat. Omninofauem
Prestet dñs ut illi contradiabolũ
certant dicis agonisticor
Et inuenistiunde appolletis.
qr dixit apostolus bonũcer tam̃
certaui. Quare ergo et nor ñ
appellemur monachos: cum
dicit psalmus : Eccequã bonũ
et quã iocundũ habitare frr̃
dicitur : et nonunur quomodo¬
cũque : Nam et inturba ẽ unꝰ
seduna cum multir. unur
uiuunt inunum : ut unum ho¬
minẽ faciant : ut sit illis uere
quomodo seriptue una anima
et unũ cor: multa corpora sed
non multȩ animae multacor¬
pora sed non multa cor da. Rec¬
tedicitur monor. iđ unus solus.
Vndeille unur sanabatur in
piscina. Rerpondeant nobis
et exponant qui in sultant no¬

Expanded text:
suum. Num enim non est locus gratulasuum. Num enim non est locus gratulationis, quando se invicem vident qui habitant in Christo? Et tamen vos Deo gratias nostrum ridetis: Deo laudes vestrum plorant homines. Sed certe reddidistis rationem de nomine, quare appelletis agonisticos. Ita fiat, ut appellatis; ita fiat, omnino favemus. Praestet Dominus ut illi contra diabolum certant, dicitis agonisticos: et invenistis unde appelletis, quia dixit Apostolus, «Bonum agonem certavi.» Quare ergo et nos non appellemus monachos, cum dicat Psalmus, «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres dicitur: et non unus quomodocumque; nam et in turba est unus, sed una cum multis unus dvivunt in unum, ut unum hominem faciant, ut sit illis vere quod scriptum est, «una anima et unum cor;» multa corpora, sed non multae animae; multa corpora, sed non multa corda; recte dicitur μόνος, id est unus solus. Unde et ille unus sanabatur in piscina. Respondeant nobis et exponant, qui insultant no
Abbreviated transcription (Latin):
illos ita apellatis contumelior o
nomine: nãnos cor itanonuo¬
camur. Dicant quideor uocent:
ot audictir. A gonirticor eosuocant
fatem et nor honerto nomino
sirer conuerent. Sed interim
illud uideat sc̃i tar urã: qui nob
dicunt: ostendite ubiscriptũ sit
nommona choꝵ. Ostendani
ubiscriptũ sit nom̃ agnis cuoꝵ
sic eos inquiunt appellamur
ꝓpt̃ agonem. Certant enim:
et dicit a postolus. Cartamen
bonum certaui. Quia s̃ quicer¬
tant aduersurdiabolũ & prae¬
ualent muliter xpiagonistici ap¬
pellant᷑. Vtinã er gomilites xp̃i
essent : et ñmilites diaboli. Aquib:
plustimet᷑ dõ lauder : quam fremũ
leonir hictiam in sultare nobis
audent : qr frr̃cũ uident homi¬
ner dogratiar dicunt. Quid osu
in quiunt dõ gratiar it anesur¬
duser̃. ut nesciar quid sit dogratian
Quidicit dõ gratias. gratiaragit
dõ Vide sinon debet fr̃ dõgra¬
tias agore : quando uid& fratrẽ

Expanded text:
illos ita appellatis contumelioso illos ita appellatis contumelioso nomine; nam nos eos ita non vocamus. Dicant quid eos vocent, et audietis. Agonisticos eos vocant. Fatemur et nos honesto nomine, si et res conveniret. Sed interim illud videat Sanctitas vestra: qui nobis dicunt, Ostendite ubi scriptum sit nomen monachorum, ostendant ubi scriptum sit nomen agonisticorum. Sic eos, inquiunt, appellamus propter agonem. Certant enim; et dicit Apostolus, «Certamen bonum certavi» . Quia sunt qui certant adversus diabolum, et praevalent, milites Christi agonistici appellantur. Utinam ergo milites Christi essent, et non milites diaboli, a quibus plus timetur, Deo laudes, quam fremitus leonis. Hi etiam insultare nobis audent, quia fratres, cum vident homines, Deo gratias dicunt. Quid est, inquiunt, Deo gratias? Itane surdus es, ut nescias quid sit, Deo gratias? Qui dicit, Deo gratias, gratias agit Deo. Vide si non debet frater Deo gratias agere, quando videt fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
uitiar. Et tam multa habe¬
bat inistoscło ut diabolur
hocei obicer& qr non gratir
sed ꝓpterea quae acceperat
colebat dm̃. Hoc obiecit ad¬
uer sariur scõuiro : et intẽp¬
tationib: suis ꝓbat̃ ẽ : quam
gratis iob coler& dm̃ : ot ñ
ꝓpt̃ illa quae acceperat sed
ꝓpt̃ eum quidederat. Amir¬
sir itaq: omnib repentina
adflictione et tẽ ptatione
amirsa hȩreditate amissis
hȩcodib: sola coniuge sibi
relicta: non ad consolationem
sedad temptationẽ: Ait inquit¬
sicut dnõplacuit lta factũ ẽ. sit no¬
men dnĩbenedictum. Impletũ õ
in eo qđco tidie cantamꝰ : si et morib:
consonomꝰ. Benedica d nõin omni
tempore : sẽ ꝑ laus eiꝰ inoremeo
Ergo inistis trib nominib signifi¬
catas tria genera hominũ: Etin
illis trib: rursus in cuuangelio
quae cõmemorat quidergo dicunt
illi qui nobis de nomine monachoꝵ
insultant: fortarsedicturist
nri ñ uocant᷑ circũ cilliones : uor

Expanded text:
vitias; et tam multa habevitias; et tam multa habebat in isto saeculo, ut diabolus hoc ei objiceret, quia non gratis, sed propter ea quae acceperat, colebat Deum. Hoc objecit adversarius sancto viro: et in tentationibus suis probatus est quam gratis Job coleret Deum, et non propter illa quae acceperat, sed propter eum qui dederat. Amissis itaque omnibus repentina afflictione et tentatione, amissa haereditate, amissis haeredibus, sola conjuge sibi relicta, non ad consolationem, sed ad tentationem, ait qusicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Impletum est in eo quod quotidie cantamus, si et moribus consonemus: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Ergo in istis tribus nominibus significata sunt tria genera hominum, et in illis tribus rursus in Evangelio, quae commemoravi. 6. Quid ergo dicunt illi qui nobis de nomine monachorum insultant? Fortasse dicturi sunt: Nostri non vocantur circumcelliones: vos
Abbreviated transcription (Latin):
quibur. non absurde triahȩc
gonera intellegimur. Cum
miser it dnr̃ gladium int̃ra
et si fuerit in medio eorum
noe. danihel: et iob: non li¬
berabunt filior neque filiar
sed ipsi soli salui erunt. lam
illi olim liber atisunt. sed in
ist q̃tribur nominib: triagenera
quaodam significauit. Noe
significauit restoror ealesiȩ
qr ipsearcha in diluuio guber¬
nauit. Danihel aut̃ uitam
quietem elegit : incaeliba tu
seruiredõ : iđuxorem non
querens Erat uirscr inde¬
sideriis caelestibur uitam
gerons : temptatus in multir
et inuentur aurum auriza
quã quieturerat qui&int
leones sccurur erat. Igo in
nomine datuhelis. qui et pm
uir desider iorum ẽ apellatꝰ
sedutiq castorum atq sc̃oꝵ
significant᷑ ser uidĩ deqruib:
dicitur. Eccequã bonum
et quã iocundum. habitare
frs̃ inunum. In nomine
iobsignificat᷑ unce illa demo¬
lendino quae ad sumitur.
Habebat onĩ uxorẽ: habebat
filior habebat multar di¬

Expanded text:
quibus non absurde tria haec quibus non absurde tria haec genera intelligimus: «Cum miserit Dominus gladium in terram, etsi fuerint in medio eorum Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias; sed ipsi soli salvi erunt» . Jam illi olim liberati sunt, sed in istis tribus nominibus tria genera quaedam significavit. Noe significat rectores Ecclesiae, quia ipse arcam in diluvio gubernavit . Daniel autem vitam quietam elegit, in caelibatu servire Deo, id est, uxorem non quaerens. Erat vir sanctus, in desideriis coelestibus vitam gerens; tentatus in multis, et inventus aurum obrizum. Quam quietus erat, qui et inter leones securus erat ! Ergo in nomine Danielis, qui etiam «vir desideriorum» est appellatus ; sed utique castorum atque sanctorum, significantur servi Dei, de quibus dicitur, «Ecce quam» «bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» In nomine Job significatur una illa de molendino quae assumetur. Habebat enim uxorem, habebat filios, habebat multas di
Abbreviated transcription (Latin):
diuite humilem christia nũ bene
consideratum quia illa omĩa p̃¬
tereunt : praetor fluunt qr nihil
adtulit in huncmundum. Nihil
potest demundo auferre cogi¬
tantẽ quẽ ad modu diuer ille
qui ardebat inflamma apud
inferos: Gut tam sibi distil¬
lari dedigito desiderauit eiur
quimicas demenra eius concu¬
pierat. Cogitantor ista. faci¬
unt qđ ait apostoł. Neque spe¬
rare in incerto diuitiarum
sed indnõ uiuo qui prestat nob
omĩa abundantor ad fruon¬
dum. Diuiter sint inquit
ino peribus bonis : faciletri¬
buant: communicent ther¬
aurisent. Et quid in de illir
lucri: Thes auritent sibi
fundam̃tũ bonũ infuturum
ut ad prehendant ueram uitã
Icce quae ad sumet᷑ demolen¬
dino. Qualis aut̃ diuesillo
erat qui induebat᷑ porpura et
brsso et epulabatur cotidie
splendide : et iacontem ad
ianuã suã pauperom contẽp¬
nebat : Relinquet᷑ qr de molen¬
dinouna ad sumot᷑ et unaro¬
linquetur sic dicit et ezo¬
chihel detribur ꝑsonis : in

Expanded text:
ivitem humilem; christianum bene considerantem quia illa omnia praetereunt et praeterfluunt, quia nihil attulit in hunc mundum, nihil potest de mundo auferre; cogitantem quemadmodum dives ille qui ardebat in flamma apud inferos, guttam sibi destillari de digito desideravit ejus qui micas de mensa ejus concupierat. Cogitantes ista, faciunt quod ait Apostolus: «Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint,» inquit, «in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent.» Et quid inde illis lucri? «Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Ecce quae assumetur de molendibatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et jacentem ad januam suam pauperem contemnebat , relinquetur. Quia de molendino una assumetur, et una relinquetur. 5. Sic dicit et Ezechiel de tribus personis, in
Abbreviated transcription (Latin):
Quordam enĩ actioner mundi.
faciunt dilectores saeculi frau¬
datorer: simulatores. Aliiaut̃
sic ibi sunt: quomodo ait apostoł.
Et quiutunt᷑ hoc mundo tãquã
nonutenter sint. Praeter it onĩ
figurahuiur mundi: uolo uor
sine sollicitudine eẽ: Audir
qr ad sumet᷑ demolendino : certe
enim multa peccata uidentur
ad diui ter ꝑtinere. Cum enim
plus agunt eiplus administrani
et plus ad eos pend& resfamilia¬
ris ampla Difficile est ut ñ
plur a peccata contrahant. Et
de illis dictumẽ : qr facilius est
camelum intrare ꝑfora men
ac : quam diuitẽ in regnũ cloꝵ¬

Expanded text:
Quasdam enim actiones mundi Quasdam enim actiones mundi faciunt dilectores saeculi, fraudatores, simulatores. Alii autem sic ibi sunt, quomodo ait Apostolus, «Et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utentes sint; praeterit enim figura hujus mundi: volo vos sine sollicitudine esse» . Audis quae assumetur de molendino? Certe enim multa peccata videntur ad divites pertinere. Cum enim plus agunt, et plus administrant, et plus ad eos pendet res familiaris ampla, difficile est ut non plura peccata contrahant; et de illis dictum est quia «facilius est intrare camelum per foramen acus, quam divitem in regnum co
Abbreviated transcription (Latin):
lecto unus ad sumot᷑ ot uñ relinquet
Et du& inmolendino: una ad¬
sumet᷑ et una relinquet᷑. In agro
sunt : qui gubernant ecclesiam
Vndedicit apo s̃tolus. Videte si
non in agro erat. Ego planta¬
ui: apollor igauit : sed ds̃ incre¬
mentum dedit. In lecto autõ
cos intellegi uoluit qui a mauer̃
qui& em Porlortum enim qui¬
etem uoluit intellegi: non se
miscenter turbir. non tumultui
gener ir humani : initio seruien¬
tesdõ: et inde tamen unus ad¬
sumetur : et unur rel inquet᷑
Sunt ibi ꝓbi : sunt ibi reprobi
ne ex pauescatis. quando ibi in¬
ueniunt᷑ reꝓbi. Namlatent
quidam qui ñ inueniant᷑ nisi
finom. Ouȩ in molondino ex
nomine genorir fȩmini apella¬
uit. Plobes enim in tellegiuoluit
quaro in molendino: quid isto
mundo uersant᷑ ubi molendinũ
intellegitur : qr sic uertitur
mundus iste : quomodo mola
uac enim quos conterit : sic ibi
uer sant̃ fid elerboni : ut una
ex eis consumatur: altera ad sumat᷑

Expanded text:
lecto; unus assumetur, et unus relinquetur: lecto; unus assumetur, et unus relinquetur: et duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur» . In agro sunt qui gubernant Ecclesiam. Unde dicit Apostolus videte si non in agro erat: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit» . In lecto autem eos intelligi voluit, qui amaverunt quietem; per lectum enim quietem voluit intelligi; non se miscentes turbis, non tumultui generis humani, in otio servientes Deo: et inde tamen unus assumetur, et unus relinquetur. Sunt ibi probi, et sunt ibi reprobi. Ne expavescatis quando ibi inveniuntur reprobi; nam et latent quidam, qui non inveniuntur nisi in fine. Duae item in molendino ex nomine generis feminini appellavit; plebes enim intelligi voluit. Quare in molendino? Quia in isto mundo versantur, ubi molendinum intelligitur; quia sic vertitur mundus iste, quomodo mola: vae enim quos conterit. Sic ibi versantur fideles boni, ut una ex eis consumatur, altera assumatur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiter cũ consideratis : furen¬
tes cũsimplicibus: Vaganter cũ
congregatir. Sed tam en dicere
consuorune quid sibiuult nom̃
mon achorum: quanto melius
dicimus nor. quid sibi uult cer
cillionum : sed non in quit uocant᷑
corcillioner. Forte corrupto
sono: minir eos apellamus. Dic¬
turisumur nobis integrum nom̃
ipsorum. fortec ir cum cillioner
uocantur : non circillioner
Plane si hoc uocantur: exponant
quid sint. Nam circum cilliones
dictir̃ qđ circum cillas uagantur
Solent enĩ ire hac illac : nusquã
habenter seder : et facere quacnos¬
monachifalsisunt. Nos nouimꝑ
talor : sed non poterit fraterniras
Tams̃ enim monachifalsi: quã
et dericifalsi : et fid er falsi
Omia gonera fratrermeitria
quae aliquando nobis cõm̃dauim
Et ut puto ñ semel. habont bonos
suor: habent malos suos. De
trib: enĩ ipsis generib: dictum c̃
Duo inagro unus adsumetur
et unur relinquotur. Et duo in

Expanded text:
praecipites cum consideratis, furenpraecipites cum consideratis, furentes cum simplicibus, vagantes cum congregatis. Sed tamen dicere consueverunt: Quid sibi vult nomen monachorum? Quanto melius dicimus nos: Quid sibi vult nomen circellionum? Sed non, inquiunt, vocantur circelliones. Forte corrupto sono nominis eos appellamus. Dicturi sumus vobis integrum nomen ipsorum? Forte circumcelliones vocantur, non circelliones. Plane si hoc vocantur, exponant quid sint. Nam circumcelliones dicti sunt, quia circum cellas vagantur: solent enim ire hac, illac, nusquam habentes sedes; et facere quae nosmonachi falsi sunt; et nos novimus tales: sed non periit fraternitas Tam sunt enim monachi falsi, quam et clerici falsi, et fideles falsi. Omnia genera, fratres mei, tria quae aliquando vobis commendavimus, et ut puto, non semel, habent bonos suos, habent malos suos. De tribus enim ipsis generibus dictum est: «Duo in agro; unus assumetur, et unus relinquetur: et duo in
Abbreviated transcription (Latin):
ad peder apostolor umposuert̃¬
aliquidꝓprium sed erant illis
omĩ a communia. Et quidẽ in u¬
num : et erat illis inquit anima
una et cor unum indm̃. Er goips
prius audierunt: eccequam
bonum & quam iocundum habita
refrsinunum. Primiaudiore
sed non soli audier unt. Nonenim
us que adillor ista dilectio et unitas
fratrum. Venit onim otadpos¬
teros is tacaritatis exultatio dt
iuotum dõ uoueretur: enim aliquid
reddere : sed deb& eẽ. inpiger ani¬
mur: ut et uoueat et reddat
Necum se minus idoneum putat
adreddendum: piger sit aduo¬
uendum. Plane num quam re¬
d& side suo seputauerit redditu¬
rum. Ex uoce huius psalmi: apel¬
latir̃ et monachi. Nequis uobir
dcisconomine in sult& catholicis:
quandouor roctehereticis decer¬
cillionibur insultar e coeperit:
ut erubescendo saluentur. Illi
uobir insultant demonachis : pri
moneat unũ quẽq ut adtendat.
solum adtendat. & compar&.
quid opus est: Ec uerbir nrir
conparentur ebriosicũ sobriis:

Expanded text:
ad pedes Apostolorum posuerunaliquid proprium, sed erant illis omnia communia.» Et quid est, «in unum? Et erat illis,» inquit, «anima una et cor unum in Deum» . Ergo ipsi prius audierunt, «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Primi audierunt, sed non soli audierunt. Non enim usque ad illos ista dilectio et unitas fratrum venit. Venit enim et ad posteros ista charitatis exsultatio, et votum Deo. Vovetur enim aliquid reddere . Sed debet esse impiger animus, ut et voveat, et reddat; ne cum se minus idoneum putat ad reddendum, piger sit ad vovendum. Plane nunquam reddet, si de suo se putaverit redditurum. 3. Ex voce hujus psalmi appellati sunt et Monachi, ne quis vobis de isto nomine insultet Catholicis. Quando vos recte haereticis de Circellionibus insultare coeperitis, ut erubescendo salventur; illi vobis insultant de monachis. Primomoneatis unumquemque ut attendat; solum attendat, et comparet. Quid opus est verbis vestris? Comparentur ebriosi cum sobriis,
Abbreviated transcription (Latin):
Isalmus breuis ẽ. et ualde notꝰ¬
sedualde nominatur. Ecce
QUAM BONŨ ET QUAMIOCUN¬
DUM HABITARE ERS INUNŨ
tasonus iste dulcir ẽ. ut & qui
psalteriũ nesciunt ipsu uersũ
cantent. Tam dulcire: quã dul¬
cisẽ caritas : quae facit frr̃ha¬
bitare inunum. Et hoc quidẽ
frs nindiget int̃ p̃tatione aut
expositione. quã bonũ et iocun¬
dũsit habitare inunũ: sod eaquȩ
sequit᷑ habent aliquid quodpul¬
santibus aperiatur. Verum¬
tamen : ut ad istũ uersũdescen¬
dat nobir intellactur uniuer¬
sȩ testaturae psalmi. hic
primũ &iã atq etiam conside¬
romur utrum deomnibur xp̃ianis
dictũ sit. quãbonũ & quã iocundũ¬
sit habitare frr̃ inunũ: an
aliqui sint certiatq ꝑfectis: qui
habitant inunũ . Nec adomĩ per¬
tineat is tabenedictio : sed adquor¬
dam. A quibur tamen: dercendat
adc&eror. Ista enim uerba psal¬
cerii: istedulcirsonur: Ista sua¬
uis melodia : tam incantico quã
intellectu. & iãmonas terucpe¬

Expanded text:
s brevis est; sed valde notus et nominatus. «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Ita sonus iste dulcis est, ut et qui Psalterium nesciunt, ipsum versum cantent. Tam dulcis est, quam dulcis est charitas quae facit fratres habitare in unum. Et hoc quidem, fratres, non indiget interpretatione, aut expositione, quam bonum et quam jucundum sit habitare in unum; sed ea quae sequuntur, habent aliquid quod pulsantibus aperiatur. Verumtamen ut ab isto versu descendat nobis intellectus universae texturae Psalmi, hoc primum etiam atque etiam consideremus: utrum de omnibus Christianis dictum sit, «Quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria pe
Abbreviated transcription (Latin):
& qui ñ audier̃ intellegent. Ve¬
rum tam̃ dilestissimi si consede¬
remur de illo pariete circũci¬
sionir: prius nata est istabene¬
dictio: Nonenimomr̃ iudȩi pe¬
rierunt : et unde a postolifilui
pphetarum : filii excursorũ:
sicut iamscientibur loquimur.
undoilliquingenti quidmñ post
resurrectionẽ uiderunt : qđ cã¬
memorat apostolus paulus : un¬
deillicentum uiginti qui simul
erant inuno loco post resurrec¬
tionẽ dnĩ &ascensionẽ incaclũ
quibur inuno loco constitutir
suꝑuenit sp̃s scr̃ diepente cor

Expanded text:
et qui non audierunt, intelligent» . Verumtamen, dilectissimi, si consideremus, de illo pariete circumcisionis prius nata est ista benedictio. Num enim omnes Judaei perierunt? Et unde Apostoli, filii Prophetarum, «filii excussorum» ? Sicut jam scientibus loquimur. Unde illi quingenti qui Dominum post resurrectionem viderunt, quos commemorat apostolus Paulus ? Unde illi centum viginti qui simul erant in uno loco post resurrectionem Domini et ascensionem in coelum, quibus in uno loco constitutis supervenit Spiritus sanctus die Pentec
Abbreviated transcription (Latin):
ras labus iniquis et linguae
tes: accipiat carbones uasta¬
torer Ianrepellit lingua
subdolam etlabia iniqua.
Iam ascendit gradum ip¬
cipit ꝓricere: sed huc auit
intermalas ini iniquos.
N ondũest areauentilata
Putaqr triticum fastũ est.
Rum quidia inhorreo esta
adhuc nocesse ẽ. multa pa¬
ea prematur: &quann¬
tũ pficit tantũ uid& ma¬
iora scandala inpopulo

Expanded text:
ras labiis iniquis et linguae ras labiis iniquis et linguae entes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo
Abbreviated transcription (Latin):
dunt carbones desolator ii.
et deiciunt quod malefuerat
aedificatum. It de solatoloco.
accedit structura felicitatis
ꝑpetua. Videte ergoquare
dictsunt carbones. quia
qui s econuertunt ad dnm:
demortuis reuiues cunt:
arbones aut̃ quando accen¬
dunt᷑. antequã atcenderent᷑
ex tinctierant: Nam ex¬
tincti carboner: mor tui
dicunt᷑. Ardenter: uiui
apellantur. Exemplaergo
multorũ iniquorum qui
conuersi sunt addnm. carbo¬
nes dicti sunt. Audis homines
mirari et dicere. Ego
illũ noui quã ebriosus fuit
quã sceleratus : qualis ama¬
tor circi aut amphiteari.
qualifraudator modo
quomodo dõ seruit: quã
in nocens factus ẽ. nolimi¬
rari. carbo est. Viuum
gaude  : qr extinctũ plan¬
gebas: Sed quando laudas
uiuum si nosti ludare
adhibe illum mortuo ut ac¬
cendit᷑. Idẽ quicũq ad huc piger
ẽ sequidm̃ ad moue illi carbo C¬
ne quier at exunctus. et ha¬
b& osagittã uerbidĩ et car¬
bonẽ uastatorem . ut occur¬

Expanded text:
dunt carbones desolatorii, dunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occur
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid tu delicatior er
illo senator ł: Num quid
tu infirmiorer illo aut
illo inualitudine. Nuni¬
quid tu infirmiorer femi¬
nisa feminę potuerunt
uirinon possunta delicati
non possunt sedego
inquit multũ peccaui. &
multũ peccator sum: Nu¬
mer antur ctiam qui multũ
mir sa sunt: quomodo dictũ
peciuangelio: Cui modicũ
dimittitur: modicũ diligit
Cumergo fuerint ista enume¬
rata: et nominatim dicti
fuerint hominer qui potuer̃
ille accepta sagitta in corde.
accedentibur etiã carbonib
desolatoriis : desolatur inillo
enĩ desolatur: ad desolatio¬
nẽ ꝑducitur. Erant aut̃ in illo
multa queae male frondue¬
rant: multecar nales cogita¬
tiones sȩculares multi aniores
Ipsiurunt᷑ carbonibur deso¬
latoris ut fiat purus locur
desolatur. Incuus locipuri¬
tate: faciat dr̃ aedificiũ suum:
qui a factaerat ibi ruina dia¬
boli: et aedisicatur ibi xpr̃
Nam quã diuman& ibi diabo lus
ñ potest ȩdificar i xp̃s: Acce¬

Expanded text:
Numquid tu delicatior es Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum missa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Acce
Abbreviated transcription (Latin):
badi sunt Ecce iaciunt᷑¬
et transfigunt corda
amor exercitatur: non
interitus conparatur
ouit dñs sagittare ada¬
morem. Et nemopulchri¬
us sagit tat ad amorem
qua qui uerbo sagit tat
mmosagit tat cor amaniis
ut adiuu& Amantem.
Sagit tat. ut faciat amanto.
Sagit te aũ sunt: cũ aginꝵ
uerbir: Carbones autẽ
uastatores qui sunt.
parũ ẽ uerbis agere.
Contralinguã sub dolam
& labia iniqua parum
ẽ. uerbis agero & łemplis
agendũe. Exempla sunt
carbones uastatorer. Et
quare uastatorer dicuntur.
breuit̃ accipiat caritas urã:
primo. quomodo exemplir
a gendums̃it. Vide te lingua
subdola. nihilsic nouit di¬
cere. quo magis subdola est.
nis iuide ne non possis
implere. Multũ est a te.
hoc ad gredi accepisti
tupreceptum euuangelium
haber sagittã. sed car boner
nondum haber Ti mendũ
ne sagit ta sola non ualeat
aduersus linguã dolosam:
sunt & carbones: Vt puta
incipit tibi enim dicere dr̃
tu non potes: quare illepo¬
test.i quare alter potuit.

Expanded text:
ba Dei sunt. Ecce jaciunet transfigunt corda:amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit?
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ illor uiuunt qui ꝑ tinent
adismahel: Istisur sumuo¬
lunt ascendere: illideor sũ
uolunt premere: Istiuola¬
pennas euellere Namque
apud apostolũ ita dicitur:
sedsicut tunc quisccundum
carnẽ naturerat ꝑsebatur
eum quis etundum spm̃: Ita
et nunc: Spiritaler ergo
ꝑsecutionẽ patiunt᷑ acar

Expanded text:
inter illos vivunt, qui pertinent inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volupennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicitur: «Sed sicut tunc, qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum; ita et nunc.» Spirituales ergo persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
frugum: omiã istaꝓmissioner
sunt terrenao. Infigura
spiritale t̃ intelleguntur:
quo modo iherus alem terrena
umbraerat cȩlestis sic regnum terrenun
uimbra erat ragnicȩlorũ
smahel inum bra isa ac in
luce. Siergo is mahel inte.¬
non mirum quia ibi tenebr&
pinguior es. Et enim um¬
brae tenebrae sunt: Irgo is¬
mahel intenebris: isa ac inluce
Quicũq. hic & iam ineclesia
terrenã feluitatẽ quaer̃
adõ ad huc adis mahel per¬
tinen: Ipsi sunt qui con¬
tradiuint spiritalibur
ꝓficientibus: et de trahunt
illis et habent labia iniqua
et linguas subdolar. Con¬
traquos rogauit iste ascen¬
dens: et appositi sunt ei car¬
bones desolatoru & sagittȩ
potentir acut&. Int̃ illor
enim adhuc uiuit. donec
tota arca uentiletur
deodixit inhabitaui cum
taber naculis cȩdar : Nam
et ipsa tabernacula ismahel
cȩdar dicta sunt: Sichab&
liber gene seor sic hab& quod
cedar adis mahel ꝑtin&
tgo isa ac cũ ismahel idẽ
quiꝑtinent adira ac

Expanded text:
frugum. Omnia ista promissiones frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umbra erat regni coelestis, et regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si ergo Ismael inon mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet . Ergo Isaac cum Ismael; id est, qui pertinent ad Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
cilla erat. alt̃ delibera. Ex
ancilla is mahel erat.: deli¬
bera sarra quẽ sus cepit exde¬
speratione ꝑfidem isa acerat
terque oxsemine abra ho
sed non uterque hȩres abrahȩ
eabraham natus unursed
tamen non he reditat: Alter
etiam hȩres non solumfiliur
sed ethȩrer : Inis mahel sunt
om̃s quicarnalit̃ colunt dm̃:
Adipsos enim et uetus testa¬
mentum pertina : qr sic dix̃
apostolui: sublege uolenter
ẽẽ. legõ Non audistir.
scriptũ ẽ enĩ qđ ab raham
duos filior habuit. unum
deancilla et unũ delibera.
que sunt in allegor ia hec
sunt duo testamenta
Que sunt duo testamonta.
unum u& us et alterũ nouũ:
Vetus testam̃tumadõ et no¬
uum testamentũ adõ:
Quomodo abraham et isma¬
hel et ira ac. Sedismahel
adterrenum. isa ac adcȩ¬
leste regnum. Ideo uetui
nas terronã iheriis alem
terronã palestinam regnũ
terrenum: salutõ terrae nã:
hostium subiugauonem : ab in¬
dantia filiorũ : foet dnditatẽ

Expanded text:
cilla erat, et alter de libera. Ex cilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter etiam haeres; non solum filius, sed et haeres. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamentum pertinet: quia sic dixit Apostolus, «Sub Lege volentes esse, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo testamenta.» Quae sunt duo testamenta? Unum vetus, et alterum novum. Vetus testamentum a Deo, et novum testamentum a Deo; quomodo de Abraham et Ismael et Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste regnum. Ideo vetus nas, terrenam Jerusalem, terrenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
homodict: A finibus terrae
ad teclamaui cũ anger&
cormeũ. Huiur ergo ho¬
minis longinqua peregri¬
natio facta est intermalos
Et tam quã sidiceretur illi:
cũ quibus ergo habiutar
Sedquid sicumbonis ess&¬
dicer& heume: heu:
uox est miserlae uoxẽ
calamitatir et infelici¬
tatis. Sed tamen in spe
quia iam uel gemere di¬
dicit. Multienim &mi
nolunt: Iste iam uolenr
redire: cognorcit in fe¬
licitatẽ peregrinationis
suae: qr agnouit illam
redit: arcendere incipit
qr canticũ graduũ coepit
cantare. Ubiergomit
et inter quos habitat: In¬
HARITAUI CŨTADERNACULIS
CE DAR.
erbum hoc qr ebreumest
ꝓcul dubio ñ intellex istis
Quid ẽ. in habitaui cũ taberna¬
culis cedar ÷ quantũ meminim
exinter p̃tatione hebrcorum
tenebrar significat: Interp̃¬
tatum cedar. latine tenebre
dicunt᷑: Nostis aut duor filior
habuissa abraham quos quidẽ
commemorat a postolr et
adimaginẽ duorũ testamon¬
torum eẽ dicit: unus dean¬

Expanded text:
homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur illi, Cum quibus ergo habitas, Sed quid, si cum bonis essdiceret, «Heu me!» Heu, vox est miseriae, vox est calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim et nolunt. Iste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coepit cantare. Ubi ergo gemit, et inter quos habitat? «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Verbum hoc quia hebraeum est, procul dubio non intellexistis. Quid est, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar?» Cedar, quantum meminimus ex interpretatione nominum hebraeorum, Tenebras significat. Interpretatum Cedar latine, Tenebrae dicuntur. Nostis autem duos filios habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de an
Abbreviated transcription (Latin):
MULIṼPERE CRINATA ESI
ANI MEAMEA
eperegrinationẽ corporalẽ
intellegerer: animã dixit
peregrinari: Corpus pere¬
grinatur locir: anima pere¬
grinatus affectur: Si a maue¬
ris terram. per egr inaris a dõ:
Siamaueris dm̃: ascendir adeũ:
ncaritatedĩ et ꝓximi exerce¬
mur ut redeamur ad caritatẽ:
Si cadamur in t̾rãmarcersim
et putrescimur: Iste aut̃ quice¬
ciderat descensũ ẽ. ad cũ ut ar¬
cendera: Intendenr tempus
poregrinationis suae. dixit se
perae grinari intaber naculir
cedar: quare : qui amultũ
peregrinataẽ. anima mea:
bi peregrinatur. ubi ascendit:
Non corpere peregrinatur
non cor poreascendit. Sed
ubi ascendit.: ascensioner In¬
quid incorde. Sier go ascendit
incorde: Non
ascendit ꝑ ascensioner cordir:
nisi anima quae peregrinat᷑:
ed donec ꝑueniat: multum pe¬
regrinata est anima mea

Expanded text:
Multum peregrinata est anima mea.» Ne peregrinationem corporalem intelligeres, animam dixit peregrinari. Corpus peregrinatur locis, anima peregrinatur affectibus. Si amaveris terram, peregrinaris a Deo: si amaveris Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatur, non corpore ascendit. Sed ubi ascendit? «Ascensiones,» inquit, «in corde.» Si ergo ascendit in corde, non ascendit per ascensiones cordis nisi anima quae peregrinatur. Sed donec perveniat, «multum peregrinata est
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinando. quos inpatria
inuenire non potuit. Ini¬
micor habuit ut depatria
peller&ur. et peregrina¬
retur. Inuenit qđ non ha¬
bebat in patria: Non sicẽ
patria illa iherus alẽ ubi
om̃s boni Quicũq inde
peregrinatur: int̃malosẽ
nec recedere amalir potest:
nisicũ redierit ad sotietatẽ
angelorum. Ut ibi sit unde
peregrinatur : ubi om̃s iusti
& scĩ qui fruunt᷑ uerbodĩ
sinelectione sinelit teris
Q uodenim nobis ꝑ pagina
scriptum ẽ ꝑ faciemdĩ illicer
Qualis patria. magna patria
Et miscrisunt peregrini
ab illa patria: Sedquid
ait iste. longmiqua factaẽ
peregrinatiomea Maxi¬
me corum uox est id est
ipsius. eclesiae quae labo¬
rat in hac terra Illiur
uox est quiclamat afini¬
burterrȩ in alioloco
psalmidicens a finib
terrae adteclamaui
uis nrm̃clam& afinibur
terrao Mec ego : nectu:
nec ille. Sed afinibur
terrae ipsa sola ec clesia
tota hereditas xpĩclamt

Expanded text:
peregrinando, quos in patria peregrinando, quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Jerusalem, ubi omnes boni: quicumque inde peregrinatur, inter malos est; nec recedere a malis potest, nisi cum redierit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat;
Abbreviated transcription (Latin):
dni defrum̃tir &ziraniis
uauĩ creuiss& orba et fruc¬
tũ fecissa. tunc apparuerun
et titania: Ide qr nulli ho¬
mini apparene mali nisifac¬
tus fuerit ipsebonus: Quia
cũ creuiss& herba & fructum
scis s& tunc apparuerunt
tizinia. la mergo istecȩpit
ꝓficore et cepit uideremalos
et muliamala quae anten¬
natio mea facta ẽ. longinqua:
Ioncumueni in patriã illam
ubicũ nullo malo uisturus fã.
ondũ ueni ad illã socitato.
angelorum ubisundala s
timebo: Quare aut̃ ñdũsũ
ibi: qr incolatus m̃s lon¬
ginquur factus est. In cola¬
tus: peregrinatio ẽ. Incola
dicitur: qui habitat intra ali¬
xna ninciuitate sua. Lon¬
inquus inquit factus est¬
ms Et ubi longinquur.
aliquando ff mei cũpe¬
regrinatur homo : in t̃me¬
liores uiuit quã in patria
sua forteuiuer &: Sed non
sic ost quando deillahieru¬
salem cȩlesti pere grimur:
Mutat enim homo patriam.
et aliquando in peregrina¬
tione illibene est.
Inuenit amicor fideler

Expanded text:
de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae antenatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus esmeus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles
Abbreviated transcription (Latin):
infanssum lactandussum
ut idoneus ficripossim
admanducandum cibũ:
rgo quia tulacte nutri¬
endus es ille aut̃ cibur ẽ :¬
iectus ẽ. ad faucer: quomo do
ergo cibum mater comedit
ut ꝑcarnem tra iciat ad in¬
fantem lactantem sic cibur
angelorum dns : Verbum
caro factum est. & factus ẽ.
lac & dicit apostolus. Lac
uobis potum dedi nonescam:
oñ enimpoteratir sed nec
ad huc quidem potestis Ergo
dandolac descendit ad par¬
uulos Et qr descendit. des¬
cendentem dedit: Ait enim:
Numquid dixi aliquid scir e mebit̃us

Expanded text:
infans sum, lactandus sum, infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus esest ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum est,» et factus est lac: et dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uͥbi ait. Siue enim
mente excersimur dõ
siue temperanter sumus:
uobis. Quid ẽ. temperanter
sumus: sic loquimur
ut capere possitis: Quia
& xp̃r talem se fecit nar¬
cendo & patiendo. ut pos¬
sent de illo homines loqui:
Quia de homine homofa¬
cile loquitur: Dedõ
homo quando loquitur
sic quomodo dĩ est:
Homo aũt de homine fa¬
cile loquitur: Vt ergo
magni descenderent
adparuor. & non illis
tamen loquerentur nisi
magnum: ipse quim agnus
erat factus ẽ. paruur.
ut de illo magnopar us
a postolus legeretur
Siaurer auertitir dixit
hoc: Non potuiloqui
uobir quasis piritalib:
sed quasi carnalibur +
descendit: de illo qui der¬
cendit loquitur : Ecce
iohanner manente minse
loquitur: In prin upio
erat uerbum & uerbum
erat apud dm̃ & dĩ erat
uerbum. Hoc erat inprin¬
cipio apuddm̃: Omĩa
ꝑipsum facta sunt & sine
ipsofactum ẽ nihil: Cape
si potes arripe Cibus ẽ:
Sed dicturus es mihi Ille
quidem cibus ẽ: sedego

Expanded text:
Nam ibi ait: «Sive enim Nam ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis Apostolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
liur intelleguntur om̃s boni
in illis scalir: et ascendentes
& descendenter: Non eñi
frustra non dictum est
cadenter: s ed dercendentes:
ultum aut̃ inter est ixetor
descendere & cadere
Namquia cecidit adam.
ideo descendit xp̃r. Ille
cecidit: illedescendit. Ille
cecidit suꝑbia ille descen¬
dit misericordia. Non
aũt ipsesolus descendit
et quidem ipse decaelo so
lus descendit Sed multi
imitantos eum sci: descen¬
dunt ad nos: et descender
adnos. Nam inquadã
abatu dine cordis habita¬
bat apostolus cum dicer&
Siue enim mente excessimdõ
Iam qđ mente excesserat.
do excesserat. Exce¬
dens enim mente omne
humanã fragilitatem
omnem scđi temporalitatẽ
omĩa quecũ que nascendo
et occidendo uanescunt
Transeuntia: hic habita¬
bat corde in quadam in¬
effabili contemplacione
quantã poterat. De qua
dicit. Qui a audiui in effa¬
bilia uerba quae ñ lic &¬
hominiloqui. sedtibi illa
lo qui non porso. Itaq:
Quid aut̃ fecit. ÷ descendit:

Expanded text:
lius intelliguntur omnes boni lius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendentes et descendentes. Non enim frustra non dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae nhomini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse t.
Abbreviated transcription (Latin):
altos cogitabant: uiam hu¬
militatir non cogitabant
ntellegat caritar ura qđ di¬
coduos discipulos uolius se
adlateradnii: unũ addex¬
teram alterum ads nistrã
sedere Uidit eos dñrp̃
propere et preposte re
dehonorebur cogitare:
cumpriur dircere deberent
humiliari ut ex altentur.
et ait eir dñr: Potestirbi¬
bere calicom quẽ egobibitu¬
rus sum: Ipse enim in con¬
ualle plorationir. bibitu¬
rur crat calicem passionir.
Illi aut non adtendenter hu¬
milit aẽ xp̃i conphendere
uolebant altitudinẽ xp̃i
Reuocauit illor aduia tãquã
aberranter non ut negara
illis qđ uellent: sed ut osten¬
der& quauenirent. Itaq
fratres mei liunc psalmum
ascensionis cantemur: as¬
censuri incorde. Quia
ut asceridamur. descensũ
uare arcendenter uisos ꝓ¬
ficienter: Descendentes
deficienter quia & reuera
inuenimur hac inpopulodĩ:
Alii ꝓficiunt: Aludeficiunt:
Poierant istos signifucar e
illae scalȩ : Sed forteme¬

Expanded text:
altos cogitabant, viam hualtos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum tare ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant istos significare illae scalae, sed forte me
Abbreviated transcription (Latin):
cendendumoSed quo
ascendendum ẽ  lpprin¬
cipio erat uerbiun & uer¬
bumerat a puddm̃: & dr̃
erat uerbum. Ipsumeni
uerbum caro faliumest.
& habitaun ini nobrs:
Sic descendit adte: ut ma¬
ner& inse. Descendit
adie. ut fier&̃ tibi insuallis
plorationir Mansit inse
ut esset tibimons ascensio¬
nir. Trit inquit esaiar
in nouir simis diebus ma¬
nifestus mons dñĩ paratis
incacumine montium.
Ecce quo arcendendum est
Sed noli aliquid terrenũ
cogitare Nec quia inontẽ
audisti: alaquȩdam
cogiterterrȩ: Necum
saxum audis aut petra.
duricia ate ixtellegatis
Secum audis lionẽ cogues
feritatem Necum audis¬
Sagnum cogies pecus:
Sulorum e inse. et omia fac¬
ius ẽ ꝓte. Hincergo ascen¬
dendum: illuc arcondendũ:
bexemplo ipsius: ad diui¬
nitatem ipsius. Exemplu
enĩ tibi fecit. humiliando se
amqui nolebant a conualle
plorationis ascendere
conpressisunt ab ipso
rae propere enimuolebant
habere ascensum. honores

Expanded text:
cendendum est. Sed in quo ascendendum est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores