comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ nillum̃ uisot uidetair simul selundu toti et ho i intelligen¬
dum̃ in fine certitudinio. sed una pars tantil euꝑ qua cadit axio
dictus nihilomins famen eodem aspeche uidetur tota tes que
est basio prramidis uirualio. et slus ut tanti est et ideo sinal
plura uidentur. sed prȩfer complem̃entim certitidinis. et partis ex
utrago parte propinquiotes tirmino axio certiuo uidentur et re¬
motionis minus certe. Quando uero oculus mouetur ut certificet
singulas partis nisno. tunc axio secumt suꝑces. et certifisat succes¬
siue unan post aliam. Et quando naharaliter dio oculi siti habent
consimilen respechi nenui connunis tune se habebunt axes ocu
oculos uop ad ren uidan con carreno in eandem partim tei uuce
ium axibus oculor. et hȩc linea estaxio communio et isti par¬
ctio. suꝑ quen cadunt ioh hes ages nidetur insinist certitudi¬
no. ut potest᷑ in ꝑqura pater. et alię partes seiundum migis et
ninuo secandeꝙ habeat sit diuerzum repelti huuao axis.

Expanded text:
quod nullum visorum videtur simul secundum totum, et hoc est intelligendum in fine certitudinis, sed una pars tantum super quam cadit axis dictus: nihilominus tamen eodem aspectu videtur tota res quae est basis pyramidis visualis, et plus ut tactum est, et ideo simul plura videntur. Sed {praeter} complementum certitudinis et partes ex utroque latere propinquiores termino axis certius videntur, et remotiores minus certe. Quando vero oculus movetur ut certificet singulas partes visas, tunc axis decurrit super eas, et certificat successive unam post aliam. Et quoniam naturaliter duo oculi situm habent consimilem respectu nervi communis, tunc se habebunt axes oculoculos, usque ad rem visam, concurrens in eandem partem rei visae cum axibus oculorum, et haec linea est axis communis, et ille punctus super quem cadunt isti tres axes, videtur in fine certitudinis, ut pateminus, secundum quod habent situm diversum respectu hujus axis.
Abbreviated transcription (Latin):
maait in smismi si procedatit ulta. et similitors seuues oiulisi¬
nohi trndit ad dexhr. Nan hȩ sfecies intergeiant se i n pulto
et separantir ita ut degetra hranseat ad smnisha. et sinigtra ad
tet dus neresce est utͫ quę rispondet dexho ouilo sit ultra
m. in partem sinistram. quia species oiuli dexhi fengit in par.¬
tim illam et ideo quardo oculus dexetir ulanditur oportet quod
euanescat ing einisha. et consimilis tatio esᵈͭ d ouulo sinisto
et inggme dexhra. Et ia paset in fiquras non solu ꝙ diuerta sit¬

Expanded text:
atur ultra, et similiter species oculi sinistri tendit ad dextrum, nam hae species fig. intersecant se in m puncto, et separantur ita, ut dextra transeat ad sinistram partem, et sinret duo, necesse est ut imago quae respondet dextro oculo sit ultra m in partem sinistram, quia species oculi dextri tendit in partem illam. Et ideo quando oculus dexter clauditur, oportet quod evanescat imago sinistra; et consimilis ratio est de oculo sinistro et i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ orelis habet malt E lue Riopua Mar oculesl limi¬
nbuo et equo et gatto. et nalis animalibas lucet de se. sicit cat¬
et illi. qui malti habens đ luce posunt uidet in Iario lumine
et tinebno. Ses alię cauge a parte hunor. et tilę. et comeȩ aduit
quę dixi. sed qui par. habent đ lute non si prgupue. si cętrrę
lauoę adoint a parti hunor g fele et comce ẜ Pietaa exho

Expanded text:
 oculus habet multum de luce propria: nam oculus in hominibus, et equo, et cato, et multis animalibus lucet de se, sicut set illi qui multum habent possunt videre in parvo lumine et tenebris, si aliae causae a parte humorum, et telae et corneae adsint, quae dixi. Sed qui parum habent de luce, non sic: praecipue si caeterae causae assint a parte humorum et telae et cornea
Abbreviated transcription (Latin):
ues eiuo lenis. et accipiat tria indiuidua uisibilia. uel de
cera. udđ ligno famata ad quantitatem supreni artiuuli
digiti minono in siguta prramidalis. et sint diuertimode colo¬
rati prostir euidentiam maiorem. et ordines ea secundu ordine
obor. itaꝗo sit sengibilis digtantia intrrea. ut mediu eos sit in
modio tabulę et unum alioz sit in exprenitate tabulȩ renohior
et tertiu sit in medio intrrmediu indiuidud. et oiulum et ta.¬
bula in egtremitate sua nspectu oculi habeait quendan con.¬
lam si latitudiaem habeat suffiuentem potist fien expenmen.¬
tum đ pnon enore. sufficiat ergo una pro ubagqi. et huiuo
dicto modo giuli aptentur recte. ut exhrenitatis ꝑpranida calat
natur loco m. et b. in loca n. uidebuntur i. et n. esset. et snut
e uidebitur esse unu i diametro minon. et hran suertabili sie
quod paruin ab eo distat. et ab axibus suliset f. quod multi
obliquãtir uidetur duo. sed quod in pnori estor fuit annotati.

Expanded text:
ies ejus laevis, et accipiat tria individua visibilia, vel de cera vel de ligno formata ad quantitatem supremi articuli digiti minoris in figura pyramidali, et sint diversimode colorati propter evidentiam majorem, et ordinet ea secundum ordinem h o k, ita quod sit sensibilis distantia inter ea, ut medium eorum sit in medio tabulae, et unum aliorum sit in extremitate tabulae remotiore, et tertium sit in medio inter medium videndum et oculum, et tabula in extremitate sua respectu oculi habeat quandam conlam, si latitudinem habeat sufficientem, potest fieri experimentum de priori errore. Sufficiat ergo una pro utroque et sit hudummodo oculi aptentur recte, ut extremitates pyramidis visuanatur in loco m, et b in loco n, videbuntur m et n esse quatuor; et sicut c videbitur esse unum, quando est in diametro minori et transversali, sic l, quod parum ab eo distat et ab axibus; sed f quod multum obliquatur videbitur duo, secundum quod in priore errore fuit annotatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cãpło menoratas uidetur unun duo. sed multas alias. et peque¬
tius. et euidentus acuidit hȩe passio exhoe ꝙ oculus alter uel
uhiqo moueatur de situ suo. sicut quanto homo grasio reuolut
altor oculor a situ debito. aũt quado supponit digitum oculo. et pes¬
lit eun eun a situ suo. nan tunc duę speues ueniunt ad lola li¬
uersa in neno communi. et apparet res unra duę. et conuenit ꝙ ime
uideatut duo sccundi magnem elongantia ab axibus propter sensi¬
bilem diuersititi anguli. quem fauit speues in oculis. ut patit in
figura. Nam sit me. res uisa. et. ab̃. oculus. et ac. et be sinta¬
xes fixi suꝑ funchum e quod ab eis uidetar in fine cerntudi¬
nio tunc potest alił pars tantum remouen ab axibus. ut uni quoqs
iuidebuntur dus propter sensibilen diuersitaten anguli. quen
consti fuit in oulio. quonian in ac. est longe naior in oulo
a. q in .be. in oculo b. et ides non potest speties utrago propter
hañe diuercitatim uenir ad canden partem neni comnunis sca

Expanded text:
ctione memoratas videtur unum duo, sed propter multas alias. Et frequentius et evidentius accidit haec passio ex hoc quod oculus alter vel uterque moveatur a situ suo, sicut quando homo gratis revolvit alterum oculorum a situ debito, aut quando supponit digitum oculo, et pellit eum a situ suo. Nam tunc duae species veniunt ad loca diversa in nervo communi, et apparet una res duae. Et contingit quod unum videatur duo secundum magnam elongationem ab axibus propter sensibilem diversitatem anguli, quam faciat species in oculis, ut patet in figura. Nam sit m c res visa, et a et b oculi, et a c et b c sint axes fixi super punctum c, quod ab eis videtur in fine certitudinis: tunc potest aliqua pars in tantum removeri ab axibus, ut m, quod videbitur duo propter sensibilem diversitatem anguli quem constituit in oculis, quoniam m a c est longe major in oculo a quam m b c in fig. oculo b; et ideo non potest species utraque propter hanc diversitatem venire ad eandem partem nervi communis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ce meliuo qͥg in pleno iumine. et alii e contraño. Et procul lubio illi
qui habent᷑ multu đ humore albugineo indigent multa luie an¬
trio clanficetur. preuipue si est spissus. et maxime inmundus. et
ideo tales oculi non uident bene de nocte ad nodiuo lumen et ad
hor facit si humor glatialio sit spidsuo multus. et immundud
et si tila. et comeę sunt spisse. et ingose. necessana eni est
multa operatio luuio et forhio. ut omnia ista clarefiant in die
es pleño lumine bene uident. et non aliter. Sed illi qui habent
gna lure. quia lux magna confunlit oculam talen exnimia cda¬
ntate. et in tantum occupatur lucis fulgor ꝙ sit respelte teꝑ uisi¬
bilid extenoꝵ in habilio ad discemendam đ ipsio sicut quiste¬

Expanded text:
ce melius quam in pleno lumine, et alii e contra. Et proculdubio illi ce melius quam in pleno lumine, et alii e contra. Et proculdubio illi qui habent multum de humore albugineo indigent multa luce, antequam clarificetur; praecipue si est spissus, et maxime immundus; et ideo tales oculi non vident bene de nocte ad modicum lumen. Et ad hoc facit si humor glacialis sit multus et spissus et immundus, et si tela aranea et cornea sunt spissae et rugosae: necessaria enim est multa operatio lucis et fortis, ut omnia ista clarificentur, et in die et in pleno lumine bene vident, et non aliter. Sed illi qui habent gna luce: quia lux multa confundit oculum talem ex nimia claritate, et in tantum occupat visum lucis fulgore ut fiat respectu rerum visibilium exteriorum inhabilis ad discernendum i
Abbreviated transcription (Latin):
in it munda. ut yatet inͣ maculio in pauno mundo. et ideo spes
rer impreose otulo m̃agio et cerliuo apparibunt si humores
sint mundi. et defidati. Cętrnm oportit ꝙ humor albugineus
sit timperate qualitatio. nam alitir ent respectua glacialis si¬
cut aqua pro funda. ut dichum est. et obscurabitur uisua. hostra
oportes q tela aranca. et comea sint tenues. et fubtiles et be¬
ne parĩẽ ne ambra fauant in glatialem: Iacuꝑ oportet ꝙ nõ sint
mgose sed lcaen et exeiasan habcant cuperfiuem quonian
si rugas habeant fauient unbra. Et hȩi est iausa quat se¬
nes impeliuntur a uisione distincta. et disereta quonid aranea et
comta habent igas in renibus. sicut et cutis totius corpons. Nõ
sold eligendu est đ auunine nisuo ad uidende longuio et de
disirctione uidendi ꝑ naturam composihionis oculi. sed de hot ion
syderandi quare quidam in tenebns. et irepustulis. et parua lu¬

Expanded text:
in re munda, ut patet de maculis in panno mundo, et ideo species in re munda, ut patet de maculis in panno mundo, et ideo species rerum impressae oculo melius et certius apparebunt, si humores sunt mundi et defaecati. Caeterum oportet quod humor albugineus sit temperatae quantitatis: nam aliter erit respectu glacialis sicut aqua profunda, ut dictum est, et obscurabitur visus. Praeterea oportet quod tela aranea et cornea sint tenues et subtiles et bene perviae, nerugosae, sed lenem et expansam habeant superficiem. Quoniam si rugas habeant faciunt umbram: et haec est causa quare senes impediantur a visione distincta et discreta, quoniam aranea et cornea habent rugas in senibus, sicut et cutis totius corporis. Non solum considerandum est de acumine visus ad videndum longius, et de discretione videndi per naturst, quare quidam vident in tenebris et crepusculo et parva lu
Abbreviated transcription (Latin):
ouili ociupat. sed aesen humestat prope ouilu. et ideo đ ꝓpe
non postunt tales ouili iuder sed oportit uis expeliri ab eaei
lon gues fransir. prima ratio tangeuat çausan uidendi d remotis
pnptir humidifatra nafuralem oculi huius sit mentio đ humidi¬
fate acuidentali suherfiua. letii hu loquitur a uicione aloge
alifergo pnus. Nam quod hu uoiamus pnpe. et longe confinetur
ibi sub altin illo s. sub prope eoꝙ temotio ibi sumitur pro magna
ti ynpinguius. uel remoliuo. qui tamen sunt gralus i prosinqui¬
tate conhana remohoni đ qua in inonbus loquebamor¬
sirctionem uitus. et distinctionem quartun est A compositine.
oculi. et prosul dubio neresse est ꝙ humer. glacialis sit hone qo¬
sitatis ut in eo possint partes rei bene distnqui et sencibiliter si n
paruus est speuies reĩ uisę oceupabunt loca nimis propinqua. et
siet confusio maior. Item oportit᷑ ꝙ sit mundus. et similitir humor
albugineus. Ham impressiones. et matulę uto deprebenduntur.

Expanded text:
t ideo de prope non possunt oculi tales videre, sed oportet visum expediri ab ea et longius transire. Prior ratio tangebat causam videndi a remotis per humiditatem naturalem oculi, hic fit mentio de humiditate accidentali superflua. Caeterum hic loquimur de visione a longe aliter quam prius: nam quod hic vocamus prope et longe continetur ibi sub altero illorum, scilicet sub prope, eo quod remotio ibi sumitur pro magna ri propinquius vel remotius, {quae} tamen sunt gradus in propinquitate contraria remotioni de qua in prioribus loquebamscretionem visus et distinctionem, quantum est de compositione oculi. Et proculdubio necesse est quod hum or glacialis sit bonae quantitatis, ut in eo possint partes rei bene distingui et sensibiliter. Si enim parvus est, species partium rei visae occupabunt loca nimis propinqua, et fiet confusio major. Item oportet quod sit mundus, et similiter humor albugineus: nam impressiones et maculae cito deprehenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓp hor ꝙo habent palpebras spisciorto. Iuxta hoc cohp¬
derandum. quia senes malti u distincte uoluat uidet res ut̃
cum legunt ltao uigent melius a longe qꝙ asnpe. Na prten.
sam docet Ptolenȩus in 2 pers pelhue. nam multa humidi.¬
tus abundans in oulo eer est in caura. seues enim mut¬
tuo habent humiditatio acuidentalos superfluas. ui ego
est modiia humiditas funi uitas hansiens ꝑ can stasim
expeditur ab ea. et su potest rem occurrentem prope uto dio¬
fncti uiderͤ. sum uero est superfiua humiditao accidentalis
tune condinditir osalus E non ita cio exseuitur pnptr qs¬
hitatim humiditatis etideo tui oportit ꝓrs longuis diotet do

Expanded text:
 hoc quod habent palpebras spissiores. Juxta hoc considerandum, quare senes multi cum distincte volunt videre res, ut cum legunt literas, vident melius a longe quam prope. Nam protendusam docet Ptolemaeus in secundo Perspectivae, nam multa humiditas abundans in oculis eorum est in causa; senes enim multas humiditates accidentales superfluas habent. Cum ergo est modica humiditas, tunc visus transiens per eam statim expeditur ab ea, et sic potest rem occurrentem prope cito distincte videre; cum vero est superflua humiditas accidentalis, tunc confunditur oculus, et non ita cito expeditur propter quantitatem humiditatis. Et ideo oportet quo
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ꝑ scientiam. Terfiu uolat iggnitionẽn ꝑ syllegiomum
ꝑꝑ modum aguendi. sed hee nomina non sunt progia ga
mifutis animȩ̨ sentitiuę habent has ceg nitionẽ. quibus nõ
debetur suentia. nel syllogionus us communifit acuipiuntur
sed de hoc certius fiet. quando inquirtur quȩ sunt uirhitis
animę que tauant hȩc iudiuia mediante uisu quoa fien
non potest antrqz magio patrat in exemplis đ diuerzio uitio

Expanded text:
tionem per scientiam. Tertium vocat cognitionem per syllogismum tionem per scientiam. Tertium vocat cognitionem per syllogismum propter modum arguendi. Sed haec nomina non sunt propria, quia virtutes animae sensitivae habent has cognitiones, quibus non debetur scientia nec syllogismus ut communiter accipiuntur. Sed de hoc certius fiet quando inquiretur, quae sunt virtutes animae quae faciunt {haec} judicia mediante visu, quod fieri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
nos arguiamus. homo enim arguit ex natura sine difficultati
altero pulihims puer eligit᷑ quod pulihnus est. sed no nisi
quod sibi uidetur et ideo magis eligendi et tame no peripit
ut Alhacen. et su comprebenduntar ro. sengibilia comunia
cum mis speutbrs non enim postunt certifican nisi ꝑ hal
cegnitionem. et patŗł ꝙ solus sensus no posest inn hos quos
modos. et uoiatur hu solus sensus. ut ĩusus in pupulla. et
in neno communi usqo ad seisi connuat. Namnisi sit
imaginatio. et menona uisionio priuitei uirca ren nen fiet
comprehenzio in 2ͦ molo. sed maginatio. et memona sunt
ustra sentu communem et Tertius medus magis elorgatar a
solo senta. quia ibi congydetatur plura qq in 2 molo. et magio
acedis ad opus ratonis propfit uiam arquendi. sed hi mo.¬
di non habent nomina recte tranolata pnmi moda uolat Alha¬
cen cognitionem solo sensa seiundum principałr uoiat cogni¬

Expanded text:
n arguamus. Homo enim arguit ex natura sine difficultate n arguamus. Homo enim arguit ex natura sine difficultate alio pulchrius, puer {eligit} quod pulchrius est, sed non nisi quia melius sibi videtur, et ideo magis eligendum. Unde facit nsibilia communia, cum suis speciebus, non enim possent certificari nisi per hanc cognitionem, et patet quod solus sensus non potest in hos duos modos; et vocatur hic solus sensus, ut visus in pupilla et in nervo communi usque ad sensum communem. Nam nisi adsit imaginatio et memoria visionis prius factae circa rem, non fiet comprehensio in secundo modo. Sed imaginatio et memoria sunt ultra sensum communem. Et tertius modus magis elongatur a solo sensu, quia ibi considerantur plura quam in secundo modo, et magis accedit ad opus rationis propter viam arguendi. Sed hi modi non habent nomina recte translata. Primum vocat Alhazen cognitionem solo sensu. Secundum principaliter vocat cogni
Abbreviated transcription (Latin):
bos. Cognoscer igifur uniuersalia ab inuitem a Parnitalanbo.
et particularie ab inuiem ꝑ composifionem ni uisȩ ad eddem
p̃nus uisam itcolendo ꝙ̃ priuo fuent iisa et nota uidentifa¬
ut hoc seiundu modu cõmpre hendendi per uisum. lognihiouero
tertia adhui est quę non potrst fien solo sensu. et non est per
compositionem al pnas uisum. sed absolute consyderat prese.¬
tem rem ad uiius cognitionen plura requiruntur. et est quasi quod¬
dam genus arquensi. Sicut cum aliquio fenet in manu lapidem
pers picuu̾. et non recipit eius pers piuitati sed si exponat ei
aeñ et sit aliua deusum retro id indebita distantia. et lux suf.¬
fuens uisebit luiem. et densum ustra lasidem et funi no poteit
mediat lapide rm. quę est retro nisi sit diaphones. arguit ꝙ sit
transpanno. et pers piiuuo. sed i rebus consuetio nos ufimar
har iegnitione subito. et non perripimas nos aguerͥ cum fame¬

Expanded text:
bos. Cognoscere ergo universalia ab invicem et a particularibus, bos. Cognoscere ergo universalia ab invicem et a particularibus, et particularia ab invicem per comparationem rei visae ad eandem prius visam, recolendo quod prius fuerit visa et nota videnti, facit hic secundum modum comprehendendi per visum. Cognitio vero tertia adhuc est, quae non potest fieri solo sensu, et non est per comparationem ad prius visum, sed absolute considerat praesentem rem; ad cujus cognitionem plura requiruntur, et est quasi quoddam genus arguendi. Sicut cum aliquis tenet in manu lapidem perspicuum, et non percipit ejus perspicuitatem, sed si exponat eum aeri, et sit aliquod densum retro illud in debita distantia et lux sufficiens, videbit lucem et densum ultra lapidem; et tunc cum non potest mediante lapide rem videre quae est retro nisi sit diaphanus, arguit quod sit transparens et perspicuus. Sed in rebus consuetis nos utimur hac cognitione subito, et non percipimus nos arguere, cum tame
Abbreviated transcription (Latin):
ian hadidemnt obliuioni imagmationem lucis propnę iuius.¬
cognitione secunda. quę est persimile secundũ Albaie. Et hic
modus iognihionio non solum est ciria luce. et colorem. sed uina
omnes tes. in quibuo didiinquimus uniuersalen a partiuulari
et particulana abinuicem ut cu uideo hominem. quem pnus
uidi. suut habeo imaginationem ꝙ pnus uidi eum. hit iogno.¬
sio non soli hominen i commani sed solu istum parniulate
quenab aliis discemo ꝑ huius genus coqguitionis. si aut tra.
et non parfiularem exluditur parhiular. qđ et̃ insenus
in sinea prędicamentali ut specias colono. Itg partiularia si.¬
qnata spel alicuiuo. ut luxe solis uel lux lune. quia fortan
lux non habet species. sed molos quia omnes lutes Oeslaꝵ a
sole onenfaliter perueniunt. nam non exduditur partiiul are
uagum nam ia est ita commune. siut suu uniuerzae. et con¬
uertitur cu eo ut alius. ut alius color alia lux alius hymo alus

Expanded text:
jam tradiderunt oblivioni imaginationem lucis propriae cujusjam tradiderunt oblivioni imaginationem lucis propriae cujuscognitione secunda, quae est per similitudinem secundum Alhazen. Et hic modus cognitionis non solum est circa colorem et lucem, sed circa omnes res in quibus distinguimus universale a particulari, et particularia ab invicem; ut cum video hominem quem prius vidi, si habeo imaginationem quod prius vidi eum, tunc cognosco non solum hominem in communi, sed istum particularem quem ab aet non particularem, excluditur particulare quod est inferius in linea praedicamentali, ut species coloris. Iterum particularia signata specie alicujus, ut lux solis, et lux lunae, quia forsan lux non habet species sed modos, quia omnes luces stellarum a sole oriente proveniunt. Sed non excluditur particulare vagum, nam illud est ita commune sicut suum universale et convertitur cum eo, ut aliquis color, aliqua lux, aliquis homo, aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
inuo ne suenus cuius sit color ille. similiter si aliquod iuuide
rmouetur in aerͥ quod habeat lutem difforme ab aliis idsuctios
ut stella comata. uel aliud. quol non pnus uidebatur no postimus
uides per uisum quȩ luxe sit illa. similitir si nos uidenus pnus
aliquen colorem. et postra hadenus obliuioni menona eustt
tune
quando iten apparbit uisui colort possumes iunduar s quis
color sit non percipienus. similiter quando in phantadia
uidemus lunam plenam non percpiebamus an esset lux solis
uel lunę. donee fuenmus aosuesi et fixi fuent in animabus
nosmio ꝙ talio lux est eitte lunȩ̨ non solis. et hoi modo auidit
de Stellis quia multi hommnes uident aliquando iouen aliquando
Uenerim uel meriuna. et proptir plenitulinem eoꝵ similetrr aspi
le et talis altrnuz. et perpendunt differentia al senia. sed da¬
pso temporͥ quando alies uideat unam illar Stellar no discer.¬
nunt an sit luxe meriurii. uel ueneno. uel altinuo. uel si quia

Expanded text:
olor ille. Similiter si aliquod lucidum renovetur in aere, quod habeat lucem difformem ab aliis consuetis, ut stella comata vel aliud, et non prius vidimus, non possumus judicare per visum quae lux sit illa. Similiter si nos viderimus prius aliquem colorem, et postea tradiderimus oblivioni memoriam ejus, tunc quando iterum apparebit visui, colorem possumus judicare, sed quis color sit non percipiemus. Similiter quando in infantia vidimus lunam plenam, non percipiebamus an esset lux solis vel lunae, donec fuerimus assueti et fixum fuerit in animabus nostris quod talis lux est lunae, non solis. Et hoc modo accidit de stellis: quia multi homines vident aliquando Jovem, vel Venerem, vel Mercurium, et propter pulchritudinem earum libenter aspics stellae, et talis alterius, et perpendunt differentiam ad sensum. Sed elapso tempore, quando alias vident unam illarum stellarum, non discernunt an sit lux Mercurii vel Veneris vel alterius, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ram et quantitati̾. et corpottitatem. et alia sensibilia : omnago
eis competunt. et idto nei est natum reuper speuas hog nẽqg
ipsa sunt aiuitentia. et quanuis Anst. dicat 2ͦ de anima ꝓ

Expanded text:
ram, et quantitatem et corporeitatem, et alia sensibilia communia, quae ram, et quantitatem et corporeitatem, et alia sensibilia communia, quae ei competunt, et ideo non est natum recipere species horum, nec ipsa sunt activa. Et quamvis Aristoteles dicat secundo de
Abbreviated transcription (Latin):
nia uel sunt quantitatrs. uel quantitatu propnietates ut pafet
et quantitað non est ager quia debetar m. sui non competit
anima concordat. Nam medid. uel in smum enti suscestiui soni
est absone et suscestiui colons non est coloratu ut diuit et ideo
sentintia sua est ꝙ medul. et sensus non debent haber naturas se.¬
suu̾ quao speues debeat susciper. ut iudient đ sensibuo ꝑ eas
unde humor glacialis non habet a matena natura luus. uedlo.¬
lono subisto gradu. quen habent res uisibiles extra. nam lilet
otulus habtat lucem hoc esterespecte colons uidendi no respe¬
cti luuis. quia patuns non habet alti sed in posentia quo as¬
similetur agenti. nego habet glacialis antrnon s gradum colo¬
no. quo assimiletur uer coloratio extra đ quibus habet
iuditatͥ lidee habeat oculus in suis humonbus. et tunis quodda
esse colono debile per quod colons phantastiui aliquando up¬
partant ut patebit lum de inde fiet sermo. sed benẽ habet hqut¬

Expanded text:
l sunt quantitates vel proprietates quantitatum, ut patet, et quantitatis non est agere, quia debetur materiae cui non competit Anima concordat. Nam medium vel instrumentum susceptivum soni est absonum, et susceptivum coloris non coloratum, ut dicit. Et ideo ejus sententia est, quod medium et sensus non debent habere naturas sensibilium quorum species debent suscipere, ut judicent de sensibilibus per eas. Unde humor glacialis non habet naturam aliquam lucis vel coloris sub illo gradu quem habent res visibiles extra. Nam licet oculus habeat lucem, hoc est respectu coloris videndi non respectu lucis, quia patiens non habet actu sed in potentia quo assimiletur agenti. Nec habet glacialis anterior aliquem gradum coloris, quo assimiletur vere coloratis extra de quibus habet judicare; licet habeat oculus in suis humoribus et tunicis quoddam esse coloris debile, per quod colores phantastici aliquando appareant, ut patebit cum de iride fiet sermo. Sed bene habet figu
Abbreviated transcription (Latin):
et signun est ad hoi ꝙ̃ oculi animaliu ut in pisuibnio. qui non
habent custodia palpebraꝵ male uident alonge. quonia iuutrs
uisiua dispeggitut. et dilatahuir nimis ca non habeat oiulaes cir¬
cundans. et coarctans ipsì. Nuius sertentię est Andt. 1 19.¬

Expanded text:
Et signum est ad hoc, quod oculi animalium, ut in piscibus qui non Et signum est ad hoc, quod oculi animalium, ut in piscibus qui non habent custodiam palpebrarum, male vident a longe, quoniam virtus visiva dispergitur et dilatatur nimis, cum non habeat oculus circumdans et coarctans ipsum. Hujus sententiae est A
Abbreviated transcription (Latin):
qui quia ꝑ pnuahonem sanitatis coquo sutur infirmitao. ideo si¬
miles modos parhulares cersificandi uisibilia ul defretibus ui¬
sus. et erronbno suis eiusdem lesignibo ut statim ipse defe.
recurrendun est ad reddendu potentia uidendi penes ea quę ad
compositionem o culi spectant᷑. Qui uero habent oculos profundos
neiesse est ex hu iaeda ꝙ passit uidere magio remota qꝙ ha.¬
bentes oculos pieeminentis. et huiuo tatio prima est prõpfir
mairem fortitudine. qua habet ouilus pr fundus initer
mairem eius aspropiaquationo al nenui commune . in quo
est uirtus uiriua. siuit in fonte. Alia causa enᵈi ꝙ oculus pro.¬
pentur intenuo in concauitate ossis. ut si capiat iuia Shilno
ten i un uisam. et minus dispergatur. et dilatitur. uf sic cadat
in loca prtamidio uisibiis et propferea homo quando nust diliger¬
tius aspicer aliquid a longẽ apponit concauitate manus suę̧ ađ
os oculi ut plus congregetir uirtis uisiua. et minus dipergatur

Expanded text:
itatis cognoscitur infirmitas, ideo simul modos particulares certificandi visibilia cum defectibus visus et erroribus ejus designabo, ut statim ipse defectrecurrendum est ad reddendam rationem videndi penes ea quae ad compositionem oculi spectant. Qui vero habent oculos profundos, necesse est ex hac causa quod possunt videre magis remota quam habentes oculos prominentes. Et hujus ratio prima est propter majorem fortitudinem quam habet oculus profundus propter majorem ejus appropinquationem ad nervum communem in quo est virtus visiva, sicut in fonte. Alia causa est, quod oculus properitur interius in concavitate ossis, ut sic capiat viam strictiorem et rectiorem in rem visam, et minus dispergatur et dilatetur, ut sic cadat in locum pyramidis visualis. Et propter hoc homo, quando vult diligenter aspicere aliquid a longe, apponit concavitatem manus suae ad os oculi, ut plus congregetur virtus visiva et minus dispergatur.
Abbreviated transcription (Latin):
operahinis. et eius coarctatio patit in signo si bid sit fota.¬
mea uuee et a sit papilla alicuius oculi intenus planum
spectiue contra diunt cauge. gram Ptolemeus. et AnDt. asti¬
qnant. et quan exxpenentia docet allegantis quaslam penua.¬
simnes quę et auctontate tam ualide. axpenentię efficalia men.¬
to eliduntur. hol dico. quia non oportit hu dissoluer omnes ca¬
uilla tones. quę possunt ficri contra uentatim Ham infinitȩ
contra quę libeot poscunt addui. Preteraut hanc tationemđ
ciniauitate potist alio assignari penes humores ouili et est
pauuitas humots albuginei quando humor est mastro est
in albuginto acuidit glauali. sicut ioͣte. qui aspuit in aqua
multam. et irofundam cuino multitudo ita abbrouiat uiea ꝙ
non potest longiuo uider. et huiug sententiȩ est Auic. i.¬

Expanded text:
operationis. Et ejus coarctatio patet in figura. Si b c sit foramen uveae, et a sit pupilla alicujus oculi interius, planum spectivae, contradicunt causae quam Ptolemaeus et Aristoteles assignant et quam experientia docet, allegantes quasdam persuasiones quae {et} auctoritate tam valida et {experientiae efficacia} merito eliduntur. Hoc dico, quia non oportet hic dissolvere omnes cavillationes quae possunt fieri contra veritatem, nam infinitae contra quamlibet possunt adduci. Praeter autem hanc rationem de concavitate, potest alia assignari penes humores oculi, et est paucitas humoris albuginei: nam cum humor multus est in albugineo, accidit glaciali sicut illi qui aspicit in aquam multam et profundam, cujus multitudo ita abbreviat visum quod non potest longius videre. Et hujus sententiae est Avic
Abbreviated transcription (Latin):
praupalem. sed sihono ingresentur pro fundu putri uideret
stellę uidentur ꝑ tasios suos principales. Et no ocuiltatentur.
sed de gala xĩa min est ꝙ non potest appana i sphȩra cgdes ⁊¬

Expanded text:
principalem. Sed si homo ingrederetur profundum putei videret principalem. Sed si homo ingrederetur profundum putei videret stellae {viderentur} per radios suos principales, et non occultarentur. Sed de galaxia mirum est, quod non potest apparere in sphaera coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
lio uel necesse est a. quol oiulus unuo habeat geni¬
nas pupillas. quibus licet sit possibile tamen ni sum exper¬
sus solnus enim in libro đ mirabilibus mundi faut men¬
tionem T quada regione in qua nuliers solebant habere
duas pupillas. et plinus oͦ libro ꝑ diuerza mundi loia os¬
tadit᷑ homines habentes geninas papilla⁊ in oculis. quod
si confingat unum potr st uiden luo
ome quibus non potrst fien uisio lux igitur. et color uidentur
solo sensa et non eratur ciria ea. quanto hȩe octo no ęgredil.¬
tur a suo femperamento inmotuni uidetur lux sicut est Et SI.
iut est color. quandouero egreduntur a so temperamento tile
acuidit emor uel defectus. Nam lux stellaꝵ a die no uidie¬
tur. quoniam ad otula uenit plenitudo luus solano iunuipalis
propter gressa i sius luuis a fimperamento respechĩ ouuli. et lu¬
uo stellaz. ut quando homo est in superfiue putei. aq iuiius
osulos uenit lux solane principalio excellens lure Strilaru

Expanded text:
quod oculus unus habeat geminas pupillas; quod licet {sit} hoc possibile, non sum hoc expertus. Solinus enim in libro de Mirabilibus Mundi facit mentionem de quadam regione in qua mulieres solebant habere duas pupillas. Et Plinius sexto libro per diversa loca mundi ostendit homines habentes geminas pupillas in oculis; quod si contingat unum potest videri duosine quibus non potest fieri visio. Lux ergo et color videntur solo sensu, et non erratur circa ea, quando haec octo non egrediuntur a suo temperamento; immo tunc videtur lux sicut est, et color sicut est. Quando vero egrediuntur a suo temperamento, tunc accidit error vel defectus. Nam lux stellarum de die non videtur quando ad oculum venit plenitudo lucis solaris propter egressum illius lucis a temperamento respectu oculi et lucis stellarum, ut quando homo est in superficie putei, ad ejus oculos venit lux solaris principalis excellens lucem stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
octani qđ exigitur est sanitas uisus cum naturali sua dis.¬
positione. Nam oulis enitis. uel cęcus. ne multi sęsis uel
turbatus ex aliquo soluente uel ex resolusione uapoz confun¬
dentu trupilla non potest uidicare de ribns. ut patit. et ideo
non oportet hoi immorani. si enim opestrat aliquid dici plus
ꝗ hoi hasrboit in sequentibus. De sita quidem qđ est ultimum
in uisu non potest hic expluani. quia mudit ce eliis de qu¬
buo pastra duendu est
Itabitio hio octo sine quibuo non potr̃st fieni uisio uide¬
aun est quę suat cegnoscenda ꝑ uiui. et in quibus modis
cognoscantir. et certisiiantur ęqulalitir. et quare eratui¬
sus in cegnitione uitibiliu ium fuent uiss factus por
radios rectos. Sciendum igitur ꝙ. hęc anẽnon egtediuntur¬

Expanded text:
tur ad visum est sanitas visus cum naturali sua dispositione: nam oculus erutus, vel caecus, vel multum laesus, vel turbatus ex aliquo humore fluente, vel ex resolutione vaporum confundentium pupillam non potest judicare de rebus, ut patet, et ideo non oportet hic immorari. Si enim oporteat dici aliquid, plus de hoc patebit in sequentibus. De situ quidem, qui est ultimum in visu, non potest hic explicari, quia coincidit cum aliis de quibus postea dicendum est his octo sine quibus non potest fieri visio, videndum est quae sunt cognoscenda per visum, et quibus modis cognoscantur et certificentur, et qualiter et quare errat visus in cognitione visibilium, cum fuerit visus per radios rectos factus. Sciendum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
in odor accidit funi subtilis euaporatio. quod in uentate cot¬
pus est diffusi in aere usqq ad senri pretir speciem. quę̧ sini.¬
litir fit. Est etiam nanud aceratio fomto h uius fumi et sper
ad hoi ꝙ sit sensus. siut Auiey doiet in 3ͦ de aia. et sum̃¬

Expanded text:
in odore accidit fumi subtilis evaporatio, qui in veritate corin odore accidit fumi subtilis evaporatio, qui in veritate corpus est diffusum in aere usque ad sensum praeter speciem, quae similiter fit. Est etiam narium attractio fortis hujusmodi fumi et speciei ad hoc quod fiat sensus, sicut Avicenna docet tertio de Anima, et s
Abbreviated transcription (Latin):
sigenda at lux siat in instanti. et cęten in tenpor imo dice
tamen tantam habet. sicut sonus. et odor de quibus loquitur
ibi. Nam sonus habet motu egressionis partiu rei percussę
a situ suo naturali. et motu tremono consequendis. et mofũta¬
refactionis in omnem partem. suut dictun est prius. eͣxͣ patit
ex 2ͦ T anima et hĩ sunt hes locases partiu aens si cut nꝗ ꝑ¬
cussę quogz nihil accidit ꝓꝑ multiplicationem iutis. nam licet
ad hor ꝙ lux fauiat calorm oportrat a erm tarefien. fu proptir
cationem non oportit. qm in cęlestibus multiplicatur lux ubbi nõ
est possibilis tarefactio. nec ca generatio. Quomalno est
successio a parte luuis pretir ipsam succassionem sed i mus:
nulla est in lucio multipliiatione. et idto lon ge alitr est i lute
qo in sono. et tamen uhiusgo multisliatio seunla se est sue¬
cessiua. et in tempore. Similifirđ odor longe alia tatio est
qͥo T luce. et tam̃en ulniu sꝗo speues hansibit in tempor n a n

Expanded text:
ligenda ut lux fiat in instanti et caetera in tempore, immo intamen habet tantam sicut sonus et odor, de quibus loquitur ibi. Nam sonus habet motum egressionis partium rei percussae a situ suo naturali, et motum tremoris consequentis, et motum rarefactionis in omnem partem, sicut dictum est prius, et patet ex secundo de Anima; et hi sunt tres motus locales partium aeris, sicut rei percussae, quorum nullus accidit propter multiplicationem lucis. Nam licet ad hoc quod lux faciat calorem, oporteat aerem rarefieri, tamen propter et, quoniam in coelestibus multiplicatur lux, ubi non est possibilis rarefactio nec caloris generatio. Quoniam ergo non est successio a parte lucis praeter ipsam successionem in multiplinulla est in lucis multiplicatione, ideo longe aliter est in luce quam in sono. Et tamen utriusque multiplicatio secundum se est successiva et in tempore. Similiter de odore longe alia ratio est, quam de luce, et tamen utriusque species transibit in tempore, nam
Abbreviated transcription (Latin):
plus uolunt diuere ꝙ a tota quantifate. et fipitã ueniunt spes
luuo. et colons. que ordinantur in superfiuie membii senhen¬
tio et hoi suffiuit. Deinde oportit sũt ꝙ preter molos parti.

Expanded text:
plus volunt dicere, nisi quod a tota quantitate et figura veniunt species plus volunt dicere, nisi quod a tota quantitate et figura veniunt species lucis et coloris quae ordinantur in superficie membri sentientis, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
spes i sensun no iulicant sendus đ illa medietate et ilto
uises non iotrst speues tey reuper ut iuduet ꝑ eas de rebus
qua hͫ nẽe siniles sunt in uisa. Cum igitur obiiutar quod hee
sunt sensibilia perse. ergo agunt i sensu: siut progra. Dice¬
dun est ꝙ non diuuintar ꝑꝑ se sensibilia ꝑꝑ actionem in sensum
sed proptir hoi ꝙ sensus postist đ cis certifiiat᷑. et si obii uifut
ꝗ tunc uisio non certisicabitir A eio pastqo non faciunt i ui¬
sum speues suas dicendu est ꝙ sie. nam no exigitur in oibus
speuts propra. sel sufficit speũes nuĩsug cuͥ speue luuio et colo¬
no. et cam quibuslan alis conditiomibuo quę̧ ul omnia aggresa¬
ta futunt potist haben certitido ut postra explicabitur. si di¬
catur ꝙ aũthores perspelnuę multoties dicurt ꝙ figura et q¬
titas rei uisę. et huius otdinantur in superfilie memlni sẽn.¬
fientis. et non postunt ibi attinget. nici ꝑ speues diuendu est

Expanded text:
 sensum, non judicaret sensus de illa medietate, et ideo visus non potest species rerum recipere, ut judicet per eas de rebus, quarum naturae similes sunt in visu. Cum ergo objicitur quod haec sunt sensibilia per se, ergo agunt in sensum, sicut propria; dicendum est, quod non dicuntur per se sensibilia propter actionem in sensum, sed propter hoc quod sensus potest de eis certificare. Et si objiciatur, quod tunc visio non certificabitur de eis, postquam non faciunt in {visum} species suas: dicendum est quod sic: nam non exigitur in omnibus species propria, sed sufficit species visus cum specie lucis et coloris, et cum quibusdam aliis considerationibus; quae cum omnia congregata fuerint potest haberi certitudo, ut postea explicabitur. Si dicatur, quod auctores perspectivae multoties dicunt quod figura et qualitas rei visae et hujusmodi ordinantur in superficie membri sentientis, et non possunt ibi attingere nisi per species; dicendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoi uisus perupit homnnt. et eguil. et cętiras res huusnoli.
Nam ꝑ lutem et colorem illa ro. cognosiuntur. Deinde medi¬
anhibus luię et colos. et illis 20. alia fiunt nota. ut est posti.¬
bile sensui. Nam senius particulates no possunt a omnibus
censicat. sed illa ro. sentus partiuulano. et communis. et¬

Expanded text:
hoc visus percipit hominem et equum et caeteras res hujus mundi. Nam per lucem et colorem illa viginti cognoscuntur. Deinde mediantibus luce et colore et illis viginti alia fiunt nota, ut est possibile sensui, nam sensus particulares non possunt de omnibus certificari; sed illa
Abbreviated transcription (Latin):
tione napono. et alus athractiono etus pretir suuessione
in maltipluatione spey. sed in uiza nihil inuenitur. nisitue¬
cessio multitidinio. asdhui alitir pofist exponi illud ꝙ
alia ratio est de luse. et sono. et odor Sam lux utiuo lõge
firtur in aet qq ili at uidenes de aliguo alonge pera¬
fiente cu malleo uel cu baculo cihus nidenus et percutir
qq soni generatum audiamus. Nam seiundam percussione per.¬
lipimus uisu. anteqq sonus pnmę periustionis perueniat ad
auditi. et si est de comscatione gran pubio uidemus: antis
auditi trnibui cum tamen fiat prus sones in nube qꝙ cotrusia.¬
tio. quia ex rugtione nubis ꝑ uaporm inflammatum in eo
alii dicentes lucem multipliian in instanti intriligendi sunt
T inotanti dliuisibili. quod est tempus sensibile. et no deuiro
mstanti. qđ est indiuisibilis triminus tempono. ricut punctis

Expanded text:
 attractione ejus, praeter successionem in multiplicatione speciei; sed in visu nihil invenitur nisi successio multiplicationis. Et adhuc aliter potest exponi illud, quod alia ratio est de luce, et sono, et odore, nam lux citius longe fertur in aere quam illi, ut videmus de aliquo a longe percutiente cum malleo vel baculo, citius videmus eum percutere, quam sonum generatum audiamus. Nam secundam percussionem percipimus visu, antequam sonus primae percussionis veniat ad auditum. Et sic est de coruscatione, quam prius videmus ante auditum tonitrui, cum tamen fiat prius sonus in nube, quam coruscatio, quia ex ruptione nubis per vaporem inflammatum in eo alii, dicentes lucem multiplicari in instanti, intelligendi sunt de instanti divisibili, quod est tempus insensibile, et non de vero instanti, quod est indivisibilis terminus temporis, sicut punctus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerum est seiunda intellecti euo. nam ipse Anost ib Conhra
empe qui posuit lucem esse corpus. et deflixi corpono. sicut aqͥ
aefluit a fonte et non est possibile ꝙ corpus mutaret louul seuida
setofum alo otiente in ouidens quin perupertur ꝑꝑ magnitudine
distantie. sed spes non est corpus. ñ esꝯ mũfant secundu se tofam
ab uno loco in aliu sed illa. quę in prima parte aeno fit no sepa¬
ratur ab illa cu sergia no hofest separan a mattna. in qua est
nisi sit anima. sed faut᷑ sibi similem in 2ᵈͣ parte et su ult et
ideo non est motus localis uelgignitio sed est generatio multi¬
plicata ꝑ aiuersas partes medĩ neqg est iorpus. quia nõ genera¬

Expanded text:
, verum est secundum intellectum ejus, nam ipse arguit ibi contra Empedoclem, qui posuit lucem esse corpus et defluxum corporis, sicut aqua defluit a fonte; et non est possibile quod corpus mutaret locum secundum se totum ab oriente in occidens, quin perciperetur propter magnitudinem distantiae. Sed species non est corpus, neque mutatur secundum se totam ab uno loco in alium, sed illa quae in prima parte aeris fit non separatur ab illa, cum forma non potest separari a materia in qua est, nisi sit anima, sed facit sibi simile in secundam partem, et sic ultra. Et ideo non est motus localis, sed est generatio multiplicata per diversas partes medii; nec est corpus quo
Abbreviated transcription (Latin):
impedientẽ speuen. et residtinti ei. sẽd ꝑꝑt defectim nafuię con¬
ueniento ad multiplicasionen speuei. species enim est neo nate¬
ralis et ideo indiget medio nãfurali sed in ualuo nulla est na
tura. nan uacuam recte maginatiue est sola quantitas ma
rali occupans locum. ut posuemat philosophi ante Anst. fam
infra cę̃lum qo ex. Septina ueñ quod exigitir aduisa est
timpus sensibile nam Rnot. diut in libro đ me. et te ꝙ BᵈS

Expanded text:
impedientem speciem, et resistentem ei, sed propter defectum naturae convenientis multiplicationi speciei; species enim est res naturalis, et ideo indiget medio naturali, sed in vacuo nulla natura est. Nam vacuum recte imaginatum est sola quantitas matrali occupans locum, ut posuerunt philosophi ante Aristotelem tam infra coelum quam extra. Septimum vero quod exigitur ad visum est tempus s
Abbreviated transcription (Latin):
ra rt̃o corporalio ut puuo ostensum est opartet đ neuessitate
ꝙ sit dimensionata. et ideo dimensionibuo medii coastata.
Cętenm si in eodem instanti fieret ꝑ tofum media suni esset
in trimino. a quo et in medio spacii. et intrimino. ad quem si.
mul et semel. sed hoi est multiplicitir impossibise Nam p
qua ratione in flunbus. et in infinitio. situt snuo habiti est
in cãpło đ mateña. ergo habens potintiãn infinita et escet
Deus uel ꝑ̧qualis Deo. Seuindo axquisut exhoi ꝙ di tes
est in temmino. a quo quiesut onmino. nesq aliquo modo has¬
mutatur. et quando est in trmmino. ad quem ian fadta est ha
latio. et infir hos timminos sit tranolatio. etgo simus et semel
quiescunt spes ante hanglasionem et finietur hdo mutatio
et hanomutantur actialiter per totum spauu. igt sinul hans

Expanded text:
ra res corporalis, ut prius ostensum est, oportet de necessitate quod sit dimensionata, et ideo dimensionibus medii coaptata. Caeterum si in instanti eodem fieret per totum medium, tunc esset in termino a quo, et in medio spatii, et in termino ad quem, scilicet simul et semel. Sed hoc est multipliciter impossibile. Nam primo is, sicut prius habitum est in capitulo de materia. Ergo haberet potentiam infinitam et esset Deus, vel aequalis Deo. Secundo arguitur ex hoc, quod dum res est in termino a quo, quiescit omnino. nec aliquo modo transmutatur; et quando est in termino ad quem, facta est jam transmutatio, et inter hos terminos fit transmutatio. Ergo simul et semel {quiesceret} species ante translationem, et finiretur transmutatio, et transmutaretur actualiter per totum spatium. S
Abbreviated transcription (Latin):
rationes ipsius Ahuien non habeat aliquan efficȩuia. quia ali¬
bi soluitur pumi non est semꝑ oportet dat ultinuͥ instars exi¬
albus non potist diui nue ultimno non est albus sumendo nune
srante assirrahionem et fit albuis et in fine illius finpons .s.¬
Añst. docet et certun est ꝙ licet sit nimis diffiule ad inteli.¬
gendi nisi optime explanctur sed aliac requintur hoo Seulda
lusio multissicationem esse alfirihionen suctessiue. et temporaseͥ
Potest tamen sumi aggumenti insolubile pn appositione Aha¬
cen ex hĩs. quę diut in sessimo. nam ibi docet q ab todem temi.¬
no radius persendiualantir Sit cihus ad trmina spacii gg no per¬
pendicularitir. sed cihius. et tardiuo non sunt. nisi in tempore

Expanded text:
rationes ipsius Alhazen non habent aliquam efficaciam, quia alirationes ipsius Alhazen non habent aliquam efficaciam, quia alibi solvitur prima. Non enim oportet dare semper ultimum instans {exialbus, non potest dici nunc ultimo est non albus, sumendo nunc surante alterationem, et fit albus in fine illius temporis,Aristoteles docet, et est certum, licet sit nimis difficile ad intelligendum nisi optime explanetur; sed alias requiritur hoc Secunda lucis multiplicationem esse alterationem successivam et temporalem. Potest tamen sumi argumentum insolubile pro opinione Alhazen ex eis quae dicit in septimo. Nam ibi docet, quod ab eodem termino radius perpendicularis fit citius ad terminum spatii quam non perpendicularis. Sed citius et tardius non sunt nisi in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
aspeltibus ꝙ tadius perhranseat in istanti omuino in liui¬
parte aeno tunc si id tempuo duplicaretur in 2 parte equali
es in tertia triplicantur. et si quando uenint ad ocudes fient
unuͥ sempus. uel multipsex in magna proportione ed timpuspti
catio non tamen in tanta. quę est inter oneno. et ocuiders er¬
go si in timpor fient aliquo hor esset percestibile sentui. sed nõ
serupimes. ergo non sit in tempotͥ. sed subito. sed Anst. dicif¬
in libro d sensa et sensato ꝙ đ lumine alia est tatio qo le¬
aliis sensibus. et đ aliis doiet ꝙ multiplilationes eoꝵ sut in fi¬
por. ergo multiplicatio luuis est in instanti. Et omnes aultitto
id dicunt prȩtir Alhacen. qui conatur hoc deshuerͬ in 2ͦ libro
aggnens su. Accipiatur ultini aeno. in quo lux est in temi¬
no a quo el prima in quo est in fermino. ad quem cul ergo in.¬
Stantia sint diuerza. sicut nilibuar ꝑ expenmentul probate ent
cundun medul. et maior oulas alferatur ꝑ speuiem. Sed hȩ

Expanded text:
Aspectibus, quod radius pertranseat in instanti omnino indiviparte aeris, tunc si illud tempus duplicaretur in secunda parte aequali, et in tertia triplicaretur, et sic quando veniret ad occidens, fieret unum tempus multiplex in magna proportione ad primum temcatio, non tamen in tanta quae est inter oriens et occidens. Ergo si in tempore fieret aliquo, hoc esset perceptibile sensu; sed non percipimus. Ergo non fiet in tempore sed subito. Et Aristoteles dicit libro daliis sensibilibus, et de aliis docet quod multiplicationes eorum sunt in tempore. Ergo multiplicatio lucis est in instanti. Et omnes auctores istud dicunt praeter Alhazen qui conatur hoc destruere in secundo libro arguens sic; Accipiatur ultimum instans in quo lux est in termino a quo et primum in quo est in termino ad quem. Cum ergo instantia sunt diversa, sicut nititur per experimentum probare, erit  et oculus alterantur per speciem. Sed hae