comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osam in nauis rhodiam cyzicenamq quae in portu erant conici sacer¬
dotes uictimasq adduci & altaria in medio poni. Ibi delecti primũ
qui ubi cesam aciem suoꝵ pro diruto muro pugnantem uidissent ex¬
templo conuiges liberosq interficerent aurum & argentum uestemq
quae in nauibus esset in mare deucerent tectis publicis priuatisq ꝗͣ pluri¬
mis locis possent ignes subicerent. & se facinus perpetraturos: precinẽti¬
bus & execrabile carmen sacerdotibus iuire urando adacti. Tum mili¬
taris etas uirare neminem uiuum nisi uictorem acie excessurum. hui
memores deorum adeo pertinaciter pugnauerunt ut cum proelium
nox direptura esset rex prior territus rabie eorum pugna abstiterit.
Principes quibus atrocior pars facinoris delegata erat cum paucos & cõ¬
fectos uulneribus ac lassitudine superesse proelio cernerent luce prima
sacerdotes cum infulis ad urbem dedendam phylippo mittunt. Ante

Expanded text:
osam in navis Rhodiam Cyzicenamque, quae in portu erant, coici, sacerosam in navis Rhodiam Cyzicenamque, quae in portu erant, coici, sacerdotes victimasque adduci et altaria in medio poni. ibi delecti primum, qui, ubi caesam aciem suorum pro diruto muro pugnantem vidissent, extemplo coniuges liberosque interficerent, aurum argentum vestemque, quae in navibus esset, in mare deicerent, tectis publicis privatisque, quam plurimis locis possent, ignes subicerent; id se facinus perpetraturos praeeuntibus exsecrabile carmen sacerdotibus iureiurando adacti; tum militaris aetas iurat neminem vivum nisi victorem acie excessurum. hi memores deorum adeo pertinaciter pugnaverunt, ut, cum proelium nox diremptura esset, rex prior, territus rabie eorum, pugna abstiterit. principes, quibus atrocior pars facinoris delegata erat, cum paucos et confectos vulneribus ac lassitudine superesse proelio cernerent, luce prima sacerdotes cum infulis ad urbem dedendam Philippo mittunt. ante
Abbreviated transcription (Latin):
neq terra neq mari aduitis socus. Abydeni primo tormentis per mu¬
ros dispositis non terra modo adeuntis aditu arcebant. sed nauium quo¬
q stationem infestam. hosti faciebant. Postea cum & muri pars stra¬
ta ruinis. & ad interiorem raptim oppositum murum cuniculis iã
peruentum esset. legatos ad regem de conditionibus tradendae urbis
miserunt. paciscebantur autem ut rhodiani quadriremem cum socus¬
naualibus. attaliq praesidium emitti liceret atq ipsis urbe excedere
cum singulis uestimentis. Quibus cum phylippus nihil pacati. nisi
omnia permittentibus respondisset adeo renuntiata haec legatio ad
in dignationem simul. ac desperationem iram accendit ut ad sagun¬
tinam rabiem uersi matronas omnis in templo dianae pueros ingenu¬
os uirginesq tum etiam infantes cum suis nutricibus in gymnasium
includi iuberent aurum & argentum in forum deferri uestem preci¬

Expanded text:
neque terra neque mari adiutis sociis. Abydeni primo tormentis per muneque terra neque mari adiutis sociis. Abydeni primo tormentis per muros dispositis non terra modo adeuntis aditu arcebant, sed navium quoque stationem infestam hosti faciebant; postea, cum et muri pars strata ruinis et ad interiorem raptim oppositum murum cuniculis iam perventum esset, legatos ad regem de condicionibus tradendae urbis miserunt. paciscebantur autem, ut Rhodiam quadriremem cum socnavalibus Attalique praesidium emitti liceret atque ipsis urbe excedere cum singulis vestimentis. quibus cum Philippus nihil pacati nisi omnia permittentibus respondisset, adeo renuntiata haec legatio ab indignatione simul ac desperatione iram accendit, ut ad Saguntinam rabiem versi matronas omnis in templo Dianae, pueros ingenuos virginesque, infantes etiam cum suis nutricibus in gymnasio includi iuberent, aurum et argentum in forum deferri, vestem preti
Abbreviated transcription (Latin):
dita eraclidi ut maroneam peteret ipse terra eodem cum expeditis du¬
obus milibus peditum equitibus ducentis pergit. Et maroneam quidem
primo impetu expugnauit enum inde cum magno labore. postremo
per proditionem gallimedis praefecti tholomei coepit. deinceps alia cas¬
tella cypsella & doriscon & serrheum occupat. inde progressus ad cher¬
sonessum. eleunta. & alope connessum tradentibus ipsis recipit. galli¬
polis quoq & madocus dedita. & castella quaedam ignobilia. aby¬
deni ne legatis quidem admissis regi portas clauserunt. ea oppugna¬
tio dui phylippum tenuit. eripiq ex obsidione ni cessatum ab attalo
& rhodus foret potuerunt. Attalus trecentos tantum milites in praesi¬
dium. rhodii quadriremem unam ex classe cum ad thenedum staret
miserunt. Eodem postea cum iam uix sustinerent obsidionem & ipse
attalus cum traiccisset. spem tantum auxilii ex propinquo ostendit

Expanded text:
dita Heraclidi, ut Maroneam peteret, ipse terra eodem cum expeditis dudita Heraclidi, ut Maroneam peteret, ipse terra eodem cum expeditis duobus milibus peditum, equitibus ducentis pergit. et Maroneam quidem primo impetu expugnavit; Aenum inde cum magno labore obsedit, postremo per proditionem Callimedis, praefecti Ptolomaei, cepit. deinceps alia castella, Cypsela et Doriscon et Serrheum, occupat. inde progressus ad Chersonesum Elaeunta et Alopeconnesum tradentibus ipsis recipit; Callipolis quoque et Madytos dedita et castella quaedam ignobilia; Abydeni ne legatis quidem admissis regi portas clauserunt. ea oppugnatio diu Philippum tenuit, eripique ex obsidione, ni cessatum ab Attalo et Rhodiis foret, potuerunt. Attalus trecentos tantum milites in praesidium, Rhodii quadriremem unam ex classe, cum ad Tenedum staret, miserunt. eodem postea, cum iam vix sustinerent obsidionem, et ipse Attalus cum traiecisset, spem tantum auxilii ex propinquo ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
garunt. omnibus praeter andrum parumq & cynum quae praesidus ma¬
cedonum tenebantur. in societatem acceptis. attalum eginae missi in
etoliam nuntu expectatiq inde legati aliquam dui nihil agentem te¬
nuere. & neq illos excire ad arma potuit. gaudentes ut cumq compo¬
sita cum philippo pace & ipse rhodiiq cũ ea si ĩstitissẽt philippo: egregi¬
um liberate ꝑse graeciae titulum habere potuissent. paciendo rursus
eum in helespontum traicere. occupareq graeciae oportuna loca uires
colligere. bellum aluere gloriamq eius gesti perfectiq romanis conces¬
serunt. Philippus magis regio animo est usus qui cum attalum rhodi¬
osq hostis non sustinuisset ne romano quidem quod imminebat bello
territus philode quodam ex prefectis suis. cum duobus milibus peditũ
equitibus ducentis ad populandos atheniensium agros misso classe tra¬

Expanded text:
garunt omnibus praeter Andrum Parumque et Cythnum, quae praesidiis Magarunt omnibus praeter Andrum Parumque et Cythnum, quae praesidiis Macedonum tenebantur, in societatem acceptis. Attalum Aeginae missi in Aetoliam nuntii expectatique inde legati aliquamdiu nihil agentem tenuere. sed neque illos excire ad arma potuit, gaudentes utcumque composita cum Philippo pace, et ipse Rhodiique, cum, si institissent Philippo, egregium liberatae per se Graeciae titulum habere potuissent, patiendo rursus eum in Hellespontum traicere occupantemque Thraeciae opportuna loca vires colligere bellum aluere gloriamque eius gesti perfectique Romanis concesserunt. Philippus magis regio animo est usus; qui cum Attalum Rhodiosque hostis non sustinuisset, ne Romano quidem, quod imminebat, bello territus Philocle quodam ex praefectis suis cum duobus milibus peditum, equitibus ducentis ad populandos Atheniensium agros misso, classe tra
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitatem. deinde rerum quas aduersus philippum gessisset. ad
postremum adhortatio capescendi bellum dum se dum rhodios
tum quidem dum etiam romanos haberent. Ne quicꝗͣ postea si tum
cessassent praetermissam occasionem quaesituros Rhodu deinde le¬
gati auditi sunt quoꝵ recens erat beneficium quod naues longas iui
atheniensium captas nuper ab iacedonibus recuperatasq remiserãt.
ltaq ingenti consensu bellum aduersus phẏlippum decretum. hono¬
res regi primum attalo immodici. deinde & rhodus habiti. tum pri¬
mum mentio illata de tribu quam attalidam appellarent ad decem
ueteres tribus addenda. & rhodiorum populus corona aurea uirtutis
gratia donatus. ciuitasq rhodiis data: quemadmodum rhodii prius
atheniensibus dederant. Secundum haec rex attalus eginam ad clas¬
sem se recepit. rhodii eeiam ab egina. inde per insulas rhodium naui¬

Expanded text:
in civitatem suorum, deinde rerum, quas adversus Philippum gessisset, ad in civitatem suorum, deinde rerum, quas adversus Philippum gessisset, ad postremum adhortatio capessendi belli, dum se, dum Rhodios, tum quidem dum etiam Romanos haberent: nequiquam postea, si tum cessassent praetermissam occasionem quaesituros. Rhodii deinde legati auditi sunt; quorum recens erat beneficium, quod naves longas quattuor Atheniensium, captas nuper ab Macedonibus recuperatasque, remiserant. itaque ingenti consensu bellum adversus Philippum decretum. honores regi primum Attalo immodici, deinde et Rhodiis habiti. tum primum mentio inlata de tribu, quam Attalida appellarent, ad decem veteres tribus addenda, et Rhodiorum populus corona aurea virtutis ergo donatus, civitasque Rhodiis data, quem ad modum Rhodii prius Atheniensibus dederant. secundum haec rex Attalus Aeginam ad classem se recipit; Rhodii Ciam ab Aegina, inde per insulas Rhodum navi
Abbreviated transcription (Latin):
igniq depopulatus cum omnis generis praeda in acarniam rediit. & ir¬
ritatio finem animorum ea prima fuit. postea iustum bellum decretis
ciuitatis ultro indicendo factum. Athalus enim rex rhoduq persecu¬
ti cedentem in macedoniam philippum. cum eginam uenissent. rex
pireum renouand&e firmandeq cum atheniensibus societatis causa tra¬
iecit. ciuitas omnis obuiam effusa cum coniugibus ac liberis. sacerdo¬
tes insignibus suis intrantem urbem ac dii prope ipsi exciti sedibus su¬
is acceperunt. in contionem extemplo populus uocatus. ut rex quae uellet
coram ageret. deinde ex dignitate magis uisum scribere eum de qui¬
bus uideretur. quam presentem aut referendis suis in ciuitate benefici¬
is erubescere aut significationibus ad clamationibusq multitudinis as¬
sentatione ĩmodica pudorem onerantis. in litteris autem quae missae
in contionem recitateq sunt commemoratio erat beneficiorum primũ

Expanded text:
ignique depopulatus cum omnis generis praeda in Acarnaniam rediit. et irignique depopulatus cum omnis generis praeda in Acarnaniam rediit. et irritatio quidem animorum ea prima fuit; postea iustum bellum decretis civitatis ultro indicendo factum. Attalus enim rex Rhodiique persecuti cedentem in Macedoniam Philippum cum Aeginam venissent, rex Piraeum renovandae confirmandaeque cum Atheniensibus societatis causa traiecit. civitas omnis obviam effusa cum coniugibus ac liberis, sacerdotes cum insignibus suis intrantem urbem ac di prope ipsi exciti sedibus suis acceperunt. in contionem extemplo populus vocatus, ut rex, quae vellet, coram ageret; deinde ex dignitate magis visum scribere eum, de quibus videretur, quam praesentem aut referendis suis in civitatem beneficiis erubescere aut significationibus adclamationibusque multitudinis adsentatione immodica pudorem onerantis. in litteris autem, quae missae in contionem recitataeque sunt, commemoratio erat beneficiorum primum
Abbreviated transcription (Latin):
re abydum oppugnabat. lam cum rodus & attalo naualibus certa¬
minibus neutro feliciter proelio uires expertus. sed animos ei faciebat
praeter ferociam insitam. fedus ictum cum antiocho syriae rege. diuiseq
iam cum eo egypti opes. cui morte audita ptolomei regis ambo immi¬
nebant. Contraxerant autem sibi cum philippo bellum athenienses hau¬
quamꝗͣ digna causa dum ex uetere fortuna nihil praeter animos seruãt
A carnanes duo uiuenes ꝑinitiorum dies non initiati templum cereris im¬
prudentes religionis cum cetera turba ingressi sunt. facile eos sermo ꝓdi¬
dit absurde quaedam percunctatos. deductiq ad antistites templi cũ
palam esset per errorem ingressos tamꝗͣ ob infandum scelus interfecti
sunt. Id tam fede atq hostiliter gens acarnanum factum ad philippum
detulit inpetrauitq ab eo ut datis macedonum auxilus bellum se infer¬
re atheniensibus pateretur. Hic exercitus primo terram atticam ferro

Expanded text:
re Abydum oppugnabat, iam cum Rhodiis et Attalo navalibus certare Abydum oppugnabat, iam cum Rhodiis et Attalo navalibus certaminibus, neutro feliciter proelio, vires expertus; sed animos ei faciebat praeter ferociam insitam foedus ictum cum Antiocho, Syriae rege, divisaeque iam cum eo Aegypti opes, cui morte audita Ptolomaei regis ambo imminebant. contraxerant autem sibi cum Philippo bellum Athenienses haudquaquam digna causa, dum ex vetere fortuna nihil praeter animos servant. Acarnanes duo iuvenes per initiorum dies non initiati templum Cereris inprudentes religionis cum cetera turba ingressi sunt. facile eos sermo prodidit absurde quaedam percunctantis, deductique ad antistites templi, cum palam esset per errorem ingressos, tamquam ob infandum scelus interfecti sunt. id tam foede atque hostiliter factum gens Acarnanum ad Philippum detulit impetravitque ab eo, ut datis Macedonum auxiliis bellum se inferre Atheniensibus pateretur. hic exercitus primo terram Atticam ferro
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagesimum lapidem esset copia hus fieret. consules agrum esti¬
maturos & in uigera. asses uectigales estandi causa publicum agrum
esse imposituros. ut siquis cum soluere posset populus pecuniam habe¬
re ꝗͣ agrum mallet restitueret agrum populo. Leti eam conditione
priuati accepere tri tabulumq is ager quia pro tertia parte pe¬
cuni& datus erat appellatus: tum . P. sulpicius secundum uota in ca¬
pitolio nuncupata paludatis lictoribus profectus ab urbe brundi¬
sium uenit: & ueteribus militibus uoluntariis ex africano exercitu
in legiones discriptis. nauibus que ex classe .C. cornelu electis altera
die quam a brundisio soluit in macedoniam traiecit. ibi & presto fue¬
re atheniensium legati orantes ut se obsidione eximeret. missus extem¬
plo athenas est. C claudius cento. cum uiginti longis nauibus & mi¬
litum copus neq enim ipse rex athenas obsidebat: eo maxime tempo¬

Expanded text:
quinquagesimum lapidem esset, copia iis fieret: consules agrum aestiquinquagesimum lapidem esset, copia iis fieret: consules agrum aestimaturos et in iugera asses vectigal testandi causa publicum agrum esse imposituros, ut, si quis, cum solvere posset populus, pecuniam habere quam agrum mallet, restitueret agrum populo. laeti eam condicionem privati accepere; trientabulumque is ager, quia pro tertia parte pecuniae datus erat, appellatus. tum P. Sulpicius secundum vota in Capitolio nuncupata paludatis lictoribus profectus ab urbe Brundisium venit et veteribus militibus voluntariis ex Africano exercitu in legiones discriptis navibusque ex classe Cn. Cornelii electis altero die, quam a Brundisio solvit, in Macedoniam traiecit. ibi ei praesto fuere Atheniensium legati orantes, ut se obsidione eximeret. missus extemplo Athenas est C. Claudius Cento cum viginti longis navibus et mille militum. neque enim ipse rex Athenas obsidebat; eo maxime tempo
Abbreviated transcription (Latin):
erat. pecuniaq ex bonis noxiorum in thesauros reposita cum consules
in prouincias proficisci uellent. priuati frequentes quibus ex pecunia
quam. M. ualerio. M. claudio consulibus mutuam dederant tertia
pensio debebatur eo anno adierunt senatum quia consules cum ad
nouum bellum quod magna classe magnisq exercitibes gerendum
esset uix aerariũ sufficeret negauerant esse unde his in praesentia sol¬
uerctur. Senatus quaerentes eos non sustinuit. si in punicum bellum
pecunia data in macedonicum quoq bellũuti reᷤ publica uellet aliis ex
alus orientibus bellis quid aliud q̃ publicatam pro beneficio tamꝗ̃¬
obnoxam suam pecuniã. fore cũ & priuati equum postularent nec
tamen soluendo aere alieno res publica esset. quod medium inter equũ
& utile erat decreuerunt. ut quoniam magna pars eorum agros uul¬
go uenales esse diceret & sibimet empti opus esse agri publici. qui intra

Expanded text:
erat, pecuniaque ex bonis noxiorum in thensauros reposita—cum consules erat, pecuniaque ex bonis noxiorum in thensauros reposita—cum consules in provincias proficisci vellent, privati frequentes, quibus ex pecunia, quam M. Valerio M. Claudio consulibus mutuam dederant, tertia pensio debebatur eo anno, adierunt senatum, quia consules, cum ad novum bellum, quod magna classe magnisque exercitibus gerendum esset, vix aerarium sufficeret, negaverant esse, unde iis in praesentia solveretur. senatus querentes eos non sustinuit: si in Punicum bellum pecunia data in Macedonicum quoque bellum uti res publica vellet, aliis ex aliis orientibus bellis quid aliud quam publicatam pro beneficio tamquam noxia suam pecuniam fore? cum et privati aecum postularent, nec tamen solvendo aere alieno res publica esset, quod medium inter aecum et utile erat decreverunt, ut, quoniam magna pars eorum agros volgo venales esse diceret et sibimet emptis opus esse, agri publici, qui intra
Abbreviated transcription (Latin):
iam annorum item ambiguo sexu inuentus. frusinone agnus cum
suillo capite sinuesse porcus cum capite humano natus. in lucanis
in agro publico eculeus cum quinq pedibus. feda omnia & deformi¬
a errantisq in alienos fetus naturae uisa. Ante omnia abhominati se¬
mi mares: uissiq in mare extemplo deportari. sicut proxime.C. clau¬
dio. M. liuio consulibus deportatus similis prodigii fetus erat. nihilo
minus: decemuiros adire libros de portento eo usserunt decemuiri ex
libris res diuinas easdem quae proxime secundum id prodigium factae
essent imperarunt. carmen praeterea ab ter nouenis uirginibus cani ꝑ
urbem iusserunt. donumq iunoni reginae ferri. Ea uti fierent. C. aure¬
liuis consul. ex iugintiuiroꝵ responso curauit. Carmen sicut patrum
memoria liuius. ita tum condidit. P. licinius tegula. Expiatis omnibꝰ
religionibus. nam etiam locris sacrilegium peruestigatum minutio

Expanded text:
iam annorum item ambiguo sexu inventus; Frusinone agnus cum iam annorum item ambiguo sexu inventus; Frusinone agnus cum suillo capite, Sinuessae porcus cum capite humano natus, in Lucanis in agro publico eculeus cum quinque pedibus. foeda omnia et deformia errantisque in alienos fetus naturae visa; ante omnia abominati semimares iussique in mare extemplo deportari, sicut proxime C. Claudio M. Livio consulibus deportatus similis prodigii fetus erat. nihilo minus decemviros adire libros de portento eo iusserunt. decemviri ex libris res divinas easdem, quae proxime secundum id prodigium factae essent, imperarunt. carmen praeterea ab ter novenis virginibus cani per urbem iusserunt donumque Iunoni reginae ferri. ea uti fierent, C. Aurelius consul ex decemvirorum responso curavit. carmen, sicut patrum memoria Livius, ita tum condidit P. Licinius Tegula . expiatis omnibus religionibus—nam etiam Locris sacrilegium pervestigatum ab Q. Minucio
Abbreviated transcription (Latin):
passus senatus non cessari ab sacrilegis: & neplemenium quidem.
tam clarum recensq noxae simul ac penae exemplum homines de¬
terrere. C. aurelio consuli negotium datum ut ad bruttios scribe¬
ret. senatui placere quaestionem de expilatis thesauris eodem exem¬
plo haberi. quo. M. pomponius praetor triennio ante habuisset
quae inuenta pecunia esset reponi. si quominus inuentum foret er¬
pleri. ac piacularia si uideretur sicut anteipontifices censuissent fieri.
curam expiandae uiolationis eius templi. prodigia etiam sub idem
tempus pluribus locis nuntiata accenderunt. In lucanis celum ar¬
sisse afferebant. priuerni sereno per diem totum rubrum solem fu¬
isse. lanuuii templo sospite iunonis nocte strepitum ingentem ex¬
ortum. iam animalium obsceni fetus pluribus locis nuntiabantur. In
sabinis incertus infans natus masculus an femina esset. alter sedecim

Expanded text:
passus senatus non cessari ab sacrilegiis, et ne Pleminium quidem, passus senatus non cessari ab sacrilegiis, et ne Pleminium quidem, tam clarum recensque noxae simul ac poenae exemplum, homines deterrere. C. Aurelio consuli negotium datum, ut ad praetorem in Bruttios scriberet senatui placere, quaestionem de expilatis thensauris eodem exemplo haberi, quo M. Pomponius praetor triennio ante habuisset; quae inventa pecunia esset, reponi; si quo minus inventum foret, expleri, ac piacularia, si videretur, sicut ante pontifices censuissent, fieri. curam expiandae violationis eius templi prodigia etiam sub idem tempus pluribus locis nuntiata accenderunt. in Lucanis caelum arsisse adferebant, Priverni sereno per diem totum rubrum solem fuisse, Lanuvi in templo Sospitae Iunonis nocte strepitum ingentem exortum. iam animalium obsceni fetus pluribus locis nuntiabantur: in Sabinis incertus infans natus, masculus an femina esset, alter sedecim
Abbreviated transcription (Latin):
us sine causa ex socio & amico hostem repente populi romani fac¬
tum: & eum ipsum rudimentum adolescentiae bello lacescentẽ ro¬
manos posuisse. Itaq pacem illi prius petendam a populo romano
esse ꝗͣ ut rex sociusq & amicus appelletur: nominis eius honorem ꝓ
magnis erga se regum meritis dare populum romanũ consuesse. le¬
gatos romanos in africa fore quibus mandaturum senatum ut uer¬
minae pacis dent leges. liberum arbitrium eius populo romano per¬
mittente. si quid ad eas addi demi mutariue uellet. rursus absena¬
tu ei postulandum fore. Legati cum his mandatis in africam missi
.C. terentius uarro. lucretͥui. C. octauius. quinq remes singulis date
Lutere deinde in senatu recitatae sunt. Q minutii pr. cui bructu pro¬
uintia erat. pecuniam locris ex proserpinae thesauris nocte clam sub¬
latam: nec ad quos pertineat facinus uestigia ulla extare. Indigne

Expanded text:
Syphacem sine causa ex socio et amico hostem repente populi Romani facSyphacem sine causa ex socio et amico hostem repente populi Romani factum, et eum ipsum rudimentum adulescentiae bello lacessentem Romanos posuisse. itaque pacem illi prius petendam ab populo Romano esse, quam ut rex sociusque et amicus appelletur; nominis eius honorem pro magnis erga se regum meritis dare populum Romanum consuesse. legatos Romanos in Africa fore, quibus mandaturum senatum, ut Verminae pacis dent leges, liberum arbitrium eius populo Romano permittenti; si quid ad eas addi, demi mutarive vellet, rursus ab senatu ei postulandum fore. legati cum iis mandatis in Africam missi C. Terentius Varro , Sp. Lucretius , Cn. Octavius . quinqueremes singulis datae. litterae deinde in senatu recitatae sunt Q. Minucii praetoris, cui Bruttii provincia erat: pecuniam Locris ex Proserpinae thensauris nocte clam sublatam, nec, ad quos pertineat facinus, vestigia ulla extare. indigne
Abbreviated transcription (Latin):
exercitusq in graeciam mitti. & distinendo copias causa in primis fuis¬
set serius in africam traiciendi. peterent ut ad id bellum mitteret aux¬
ilia numidarum equitum. dona ampla data quae ferrent regi. uasa
aurea argenteaq toga purpurea. & palmata tunica cum eburneo
scipione & toga praetexta cum curuli sella: uissiq polliceri siquid
ei ad firmandum augendumq regnum opus esse indicasset. enie
id populum romanũ merito euis praestaturum. Uerminae quoq si¬
phacis filii legati per eos dies senatum adierunt excusantes errorem
adulescentiamq & culpam omnem in fraudem cartaginensium a¬
uertentes: & masinissam romanis ex hoste amicum factum uerni¬
nam quoq ad nisurum ne officuis in populum romanũ aut amasi¬
nissa aut ab ullo alio uncatur petere ut rex sociusq & amicus abse¬
natu appellaretur. Responsum legatis est. & syphacem patrem ei

Expanded text:
exercitusque in Graeciam mitti et distinendo copias causa in primis fuisexercitusque in Graeciam mitti et distinendo copias causa in primis fuisset serius in Africam traiciendi; peterentque, ut ad id bellum mitteret auxilia Numidarum equitum. dona ampla data, quae ferrent regi, vasa aurea argenteaque, toga purpurea et palmata tunica cum eburneo scipione et toga praetexta cum curuli sella; iussique polliceri, si quid eis ad firmandum augendumque regnum opus esse indicasset, enixe id populum Romanum merito eius praestaturum. Verminae quoque, Syphacis filii, legati per eos dies senatum adierunt excusantes errorem adulescentiamque et culpam omnem in fraudem Carthaginiensium avertentes: et Masinissam Romanis ex hoste amicum factum; Verminam quoque adnisurum, ne officiis in populum Romanum aut a Masinissa aut ab ullo alio vincatur; petere, ut rex sociusque et amicus ab senatu appellaretur. responsum legatis est, et patrem eius
Abbreviated transcription (Latin):
proficisceretur ipse ad coloniam liberandam obsidione. Legatos itẽ
ciuem eorum hamilcarem relictum in gallia. haud satis scire ex has¬
drubalis prius an ex magonis postea exercitu bellum contra foedu
facere. exercitus gallorum ligurumq exciuisse ad arma contra po¬
pulum romanum. eum si pax placeret reuocandum illis. & dedendũ
populo.r.esse.simul nuntiare uissi perfugas sibi non omnes redditos
esse. ac magnam partem eorum palam cartagini obseruari dici. quos
comprehendi conquiriq debere. ut sibi ex foedere restituantur. Haec
ad cartaginienses mandata. masinissae gratulari uissi. quod non pa¬
trium modo recuperasset regnum sed parte florentissima syphacis fi¬
nium adiecta. etiam auxisset. Nuntiare praeterea uissi bellum cum
rege phylippo susceptum. quod cartaginenses auxilus iluisser iniurias¬
q inferendo socus populi.r. flagrante bello in italia coegisset classes

Expanded text:
proficisceretur ipse ad coloniam liberandam obsidione. legatos item proficisceretur ipse ad coloniam liberandam obsidione. legatos item civem eorum Hamilcarem relictum in Gallia—haud satis scire ex Hasdrubalis prius, an ex Magonis postea exercitu—bellum contra foedus facere, exercitus Gallorum Ligurumque excivisse ad arma contra populum Romanum; eum, si pax placeret, revocandum illis et dedendum populo Romano esse. simul nuntiare iussi perfugas sibi non omnis redditos esse, ac magnam partem eorum palam Carthagini obversari dici; quos comprehendi conquirique debere, ut sibi ex foedere restituantur. haec ad Carthaginienses mandata. Masinissae gratulari iussi, quod non patrium modo recuperasset regnum, sed parte florentissima Syphacis finium adiecta etiam auxisset. nuntiare praeterea iussi bellum cum rege Philippo susceptum, quod Carthaginienses auxiliis iuvisset iniuriasque inferendo sociis populi Romani flagrante bello Italia coegisset classes
Abbreviated transcription (Latin):
ca ariminum substiterat. Is tum senatui scripsit quo in tumultu pro-¬
uintia esset duarum coloniarum quae ingentem illam tempestatẽ
punici belli subterfugissent. alteram captam ac direptam ab hostibus
alteram oppugnari nec in exercitu suo satis praesidu colonis laboran¬
tibus fore. nisi quinq milia socium quadraginta milibus hostium¬
tot enim in armis esse trucidanda obicere uelit. & tanta sua clade
iam inflatos excidio coloniae romanae augeri hostium animos. His
litteris recitatis decreuerunt ut .C. aurelius consul exercitum cui in
etruriam ad conueniendum diem edixerat arimini eadem die ades¬
se iuberet. & aut ipse. si per commodum rei p.posset ad opprimen¬
dum gallicum tumultum proficisceretur aut.Q. minutio praetori
scriberet ut cum ad eum legiones ex etruria uenissent missis inuicẽ
earum quinq milibus sociorum quae interim etruriae praesidio essent

Expanded text:
ca Ariminum substiterat. is tum senatui scripsit, quo in tumultu proca Ariminum substiterat. is tum senatui scripsit, quo in tumultu provincia esset: duarum coloniarum, quae ingentem illam tempestatem Punici belli subterfugissent, alteram captam ac direptam ab hostibus, alteram oppugnari; nec in exercitu suo satis praesidii colonis laborantibus fore, nisi quinque milia socium quadraginta milibus hostium—tot enim in armis esse—trucidanda obicere velit, et tanta sua clade iam inflatos excidio coloniae Romanae augeri hostium animos. his litteris recitatis decreverunt, ut C. Aurelius consul exercitum, cui in Etruriam ad conveniendum diem edixerat, Arimini eadem die adesse iuberet et aut ipse, si per commodum rei publicae posset, ad opprimendum Gallicum tumultum proficisceretur aut Q. Minucio praetori scriberet, ut, cum ad eum legiones ex Etruria venissent, missis in vicem earum quinque milibus sociorum, quae interim Etruriae praesidio essent,
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia uoti erant. hi primi de incerta omnium animis in bellũ
macedonicum uersis repente nihil minus eo tempore timentibus gal¬
lici tumultus fama exorta. In subres cenomagni & boii excitis selmi¬
bus iluatibusq & ceteris ligustinis populis. hamilcare peno duce qui
in his locis de hasdrubalis exercitu substiterat placentiam inuaserãt¬
& direpta urbe ac periram magna ex parte incensa uix duobus mi¬
libus hominum inter incendia ruinasq relictis traiecto pado ad cre¬
monam diripiendam pergunt. uicinae urbis audita clades spatium co¬
lonis dedit ad claudendas portas praesidiaq permuros disponenda.
ut obsiderentur tamen prius ꝗͣ expugnarentur nuntiosq mitterent
ad pr̃. romanum. liuius furius purpurio tum prouinciae preerat. ce¬
tero ex senatus consulto exercitu dimisso. praeter quinq milia sotiũ
ac latini nominis cum his copiis in proxima regione prouinciae cir¬

Expanded text:
pecunia voti erant; hi primi de incerta. omnium animis in bellum pecunia voti erant; hi primi de incerta. omnium animis in bellum Macedonicum versis repente, nihil minus eo tempore timentibus, Gallici tumultus fama exorta. Insubres Cenomanique et Boii excitis Celinibus Ilvatibusque et ceteris Ligustinis populis Hamilcare Poeno duce, qui in iis locis de Hasdrubalis exercitu substiterat, Placentiam invaserant; et direpta urbe ac per iram magna ex parte incensa, vix duobus milibus hominum inter incendia ruinasque relictis, traiecto Pado ad Cremonam diripiendam pergunt. vicinae urbis audita clades spatium colonis dedit ad claudendas portas praesidiaque per muros disponenda, ut obsiderentur tamen prius quam expugnarentur nuntiosque mitterent ad praetorem Romanum. L. Furius Purpurio tum provinciae praeerat cetero ex senatus consulto exercitu dimisso praeter quinque milia socium ac Latini nominis; cum iis copiis in proxima regione provinciae cir
Abbreviated transcription (Latin):
cationibus habitis iam & obsecratione circa omnia puluinaria facta ne
quid pretermitteretur quod aliquando factum esset ludos ioui donũq
uouere consulem cui prouincia macedonia euenisset iussit. moram uo¬
to publico licinius pontifex maximus attulit. qui negauit ex incerta
pecunia uouere debere. si ea pecunia non posset in bellum usui esse.
reponiq statim deberet. nec cum alia pecunia misceri. quod si factũ
esset. uotum rite solui non posse. Quamꝗͣ & res & auctor mouebat
tamen ad collegium pontificum referre consul uissus si posset recte
uotum incerte pecuniae suscipi posse rectiusq etiam esse pontifices de¬
creuerunt: uouit in eadem uerba consul. preeunte maximo pontifi¬
ce quibus antea quinquennialia uota suscipi solita erant. preter quã
quod tanta pecunia quantam tum cum solueretur senatus censuis¬
set ludos donaq facturum uouit. totiens ante ludi magni de certa

Expanded text:
cationibus habitis iam et obsecratione circa omnia pulvinaria facta, ne cationibus habitis iam et obsecratione circa omnia pulvinaria facta, ne quid praetermitteretur, quod aliquando factum esset, ludos Iovi donumque vovere consulem, cui provincia Macedonia evenisset, iussit. moram voto publico Licinius pontifex maximus attulit, qui negavit ex incerta pecunia vovere licere; ex certa voveri debere, quia ea pecunia non posset in bellum usui esse seponique statim deberet nec cum alia pecunia misceri; quod si factum esset, votum rite solvi non posse. quamquam et res et auctor movebat, tamen ad collegium pontificum referre consul iussus, si posset recte votum incertae pecuniae suscipi. posse rectiusque etiam esse pontifices decreverunt. vovit in eadem verba consul praeeunte maximo pontifice, quibus antea quinquennalia vota suscipi solita erant, praeterquam quod tanta pecunia, quantam tum, cum solveretur, senatus censuisset, ludos donaque facturum vovit. octiens ante ludi magni de certa
Abbreviated transcription (Latin):
qui nuntiarent athenienses aduersus philippum petisse ab rege auxi¬
lium. ceterum et si cõmunes socii sint tamen nisi ex auctoritate po¬
puli .r. neq classem neq exercitum defendendi aut oppugnandi
cuiusꝗ̃ causa regem in graeciam missurum esse. uel quieturum eum
in regno si populo romano socios defendere libeat. uel romanos qui¬
escere si malint. passurum . atq ipsum auxilia qua facile aduersus
philippum tueri athenas possent. missurum. Gratiae regi ab senatu
actae. responsumq tutari socios populi romani in animo esse: si qua¬
in re ad id bellum opus sit indicaturos regi regniq euis opes scire
subsidia firma ac fidelia suae rei publicae esse. Munera deinde lega¬
tis in singulos quina milia quinquaginta eris ex senatus consulto mis¬
sa. Cum dilectum consules haberent pararentq quae ad bellum opus es¬
sent ciuitas religiosa in principiis maxime nouorum bellorum suppli¬

Expanded text:
qui nuntiarent Athenienses adversus Philippum petisse ab rege auxiqui nuntiarent Athenienses adversus Philippum petisse ab rege auxilium; ceterum, etsi communes socii sint, tamen nisi ex auctoritate populi Romani neque classem neque exercitum defendendi aut oppugnandi cuiusquam causa regem in Graeciam missurum esse; vel quieturum eum in regno, si populo Romano socios defendere libeat, vel Romanos quiescere, si malint, passurum atque ipsum auxilia, quae facile adversus Philippum tueri Athenas possent, missurum. gratiae regi ab senatu actae responsumque tutari socios populo Romano in animo esse; si qua re ad id bellum opus sit, indicaturos regi regnique eius opes scire subsidia firma ac fidelia suae rei publicae esse. munera deinde legatis in singulos quinum milium aeris ex senatus consulto missa. cum dilectum consules haberent pararentque, quae ad bellum opus essent, civitas religiosa, in principiis maxime novorum bellorum, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
na milia socium latini nominis consul daret. quibus presidus alter
galliam alter brutios prouinciam obtineret. Q. fuluius gillo ipse ius¬
sus ex eo exercitu quem. P. elius consul habuisset ut quisq minime mul¬
ta stipendia haberet legere. donec & ipse quinq milia socium ac no¬
minis latini effecisset. id praesidio siciliae prouinciae esset. Marco au¬
relio falconi qui praetor priore anno campaniam prouinciam habu¬
erat prorogatum in annum imperium est: uti pro populo.r. in sardi¬
niam traiceret. quodq de exercitu qui ibi esset quinq milia socium
nominis latini qui eorum minime multa stipendia haberet legeret.
& consules duas urbanas legiones scribere iussi. quae si quo res posce¬
ret multis in italia contactis gentibus punici belli societate iraq in¬
de tumentibus mitterentur. sex legionibus romanis eo anno usura
resp. erat. In ipso apparatu belli legati a rege ptholomeo uenerunt.

Expanded text:
na milia socium Latini nominis consules darent, quibus praesidiis alter na milia socium Latini nominis consules darent, quibus praesidiis alter Galliam, alter Bruttios provinciam obtineret. Q. Fulvius Gillo ipse iussus ex eo exercitu, quem P. Aelius consul habuisset, ut quisque minime multa stipendia haberet, legere, donec et ipse quinque milia socium ac nominis Latini effecisset: id praesidii Siciliae provinciae esset. M. Valerio Faltoni , qui praetor priore anno Campaniam provinciam habuerat, prorogatum in annum imperium est, uti propraetor in Sardiniam traiceret: is quoque de exercitu, qui ibi esset, quinque milia socium nominis Latini, qui eorum minime multa stipendia haberent, legeret. et consules duas urbanas legiones scribere iussi, quae, si quo res posceret, multis in Italia contactis gentibus Punici belli societate iraque inde tumentibus, mitterentur. sex legionibus Romanis eo anno usura res publica erat. in ipso adparatu belli legati a rege Ptolomaeo venerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
natus consulto indicta est. obsecratiq circa omnia puluinaria dii ut
quod bellum cum philippo populus uississet id bene ac feliciter eueni¬
ret. consultiq feciales ab consule sulpitio bellum quod indiceretur re¬
gi philoppo eitrum ipsi utiq nuntiari iuberent an satis esset in finibus
regni quo proximum praesidium esset eo nuntiari. feciales decreuerũt
utrum eorum fecisset recte facturum. Consuli a patribus permissum
ut quem uideretur ex his qui extra senatum essent legatum mitteret
ad bellum regi indicendum tum de exercitibus consulum praetorũq¬
actum. consules binas legiones scribere uissi ueteres dimittere exer¬
citus. sulpitio cui nouum ac magnum nominis bellum decretum e¬
rat permissum ut de exercitu quem. P. scipio ex africa deportasset uo¬
luntarios quos posset duceret. inuitum ne quem militem ueterem ducẽ¬
di iuis esset. Praetoribus lelio furio purpurioni &. &. minutio rufo qui¬

Expanded text:
natus consulto indicta est, obsecratique circa omnia pulvinaria dii, ut, natus consulto indicta est, obsecratique circa omnia pulvinaria dii, ut, quod bellum cum Philippo populus iussisset, id bene ac feliciter eveniret, consultique fetiales ab consule Sulpicio, bellum, quod indiceretur regi Philippo, utrum ipsi utique nuntiari iuberent, an satis esset, in finibus regni quod proximum praesidium esset, eo nuntiari. fetiales decreverunt, utrum eorum fecisset, recte facturum. consuli a patribus permissum, ut, quem videretur ex iis, qui extra senatum essent, legatum mitteret ad bellum regi indicendum. tum de exercitibus consulum praetorumqactum. consules binas legiones scribere iussi, veteres dimittere exercitus. Sulpicio, cui novum ac magni nominis bellum decretum erat, permissum, ut de exercitu, quem P. Scipio ex Africa deportasset, voluntarios, quos posset, duceret; invitum ne quem militem veterem ducendi ius esset. praetoribus L. Furio Purpurioni et Q. Minucio Rufo qui
Abbreviated transcription (Latin):
tos crederes. sed lucanus & bruitius & samnis. ab nobis defecerunt.
Haec uos si philippus in italiam transmiserit quietura aut mansura in
fide creditis: manserunt enim punico postea bello: nunꝗͣ isti populi ni¬
si cum deerit ad quem desciscant ab nobis non deficient. Si piguisset
uos in africam traicere hodie in italia hannibalem & cartaginenses hos¬
tis haberetis. macedonia potius ꝗͣ italia bellum habeat. hostium urbes
agriq ferro atq igni uastentur. Experti iam sumus foris nobis ꝗͣ domi fe¬
liciora potentioraq arma esse. Ite in suffragium bene uiuantibus dus.
cantiq ut hoc bellum mihi senatui uobisq & socus ac nomini latino
classibus exercitibusq nostris bene ac feliciter eueniret leta omnia ꝓs¬
peraq portendere: Ab hac oratione in suffragium missi. uti roga¬
ret bellum uisserunt. supplicatio inde a consulibus in triduum ex se¬

Expanded text:
tos crederes, sed Lucanus et Bruttius et Samnis ab nobis defecerunt. tos crederes, sed Lucanus et Bruttius et Samnis ab nobis defecerunt. haec vos, si Philippus in Italiam transmiserit, quietura aut mansura in fide creditis? manserunt enim Punico postea bello. numquam isti populi, nisi cum deerit, ad quem desciscant, ab nobis non deficient. si piguisset vos in Africam traicere, hodie in Italia Hannibalem et Carthaginiensis hostis haberetis. Macedonia potius quam Italia bellum habeat; hostium urbes agrique ferro atque igni vastentur; experti iam sumus foris nobis quam domi feliciora potentioraque arma esse. ite in suffragium bene iuvantibus divis cantique, ut hoc bellum mihi, senatui vobisque, sociis ac nomini Latino, classibus exercitibusque nostris bene ac feliciter eveniret, laeta omnia prosperaque portendere. ’ ab hac oratione in suffragium missi, uti rogaret, bellum iusserunt. supplicatio inde a consulibus in triduum ex se
Abbreviated transcription (Latin):
nis sicut sagunto expugnando hannibalem passi sumus segniciam
nostram experiri regem. non quinto inde mense quemadmodum ab
sagunto hannibal sed quinto inde die quam ab corintho soluerit na¬
ues in italiam perueniet. ne equaueritis hannibali philippim. ne car¬
taginensibus macedonas. phyrro certe equabitis. dico quantum uel
uir uiro uel gens genti prestat minima accessio semper epirus regno
macedoniae fuit & hodie est. Peloponnessum totam indicionem phi¬
lippus habet: agrosq ipsos non uetere fama magis ꝗͣ morte pirrhi no¬
bilitatos. nostra nunc compara. quanto magis florentem italiam ꝗͣ¬
to magis integras res saluis ducibus saluis tot exercitibus quos punicũ
postea bellum absumpsit ad gressus pirrhus tum concussit & uictor
prope ad ipsam urbem romam uenit: Nec tarentini modo oraq illa
italiae quam maiorem graeciam uocant ut linguam ut nomen secu¬

Expanded text:
nis, sicut Sagunto expugnando Hannibalem passi sumus, segnitiam nis, sicut Sagunto expugnando Hannibalem passi sumus, segnitiam nostram experiri regem: non quinto inde mense, quem ad modum ab Sagunto Hannibal, sed quinto inde die, quam ab Corintho solverit naves, in Italiam perveniet. ne aequaveritis Hannibali Philippum nec Carthaginiensibus Macedonas; Pyrrho certe aequabitis. aequabitis dico? quantum vel vir viro vel gens genti praestat! minima accessio semper Epirus regno Macedoniae fuit et hodie est. Peloponnesum totam in dicione Philippus habet Argosque ipsos, non vetere fama magis quam morte Pyrrhi nobilitatos. nostra nunc compara. quanto magis florentem Italiam, quanto magis integras res, salvis ducibus, salvis tot exercitibus, quos Punicum postea bellum absumpsit, adgressus Pyrrhus tamen concussit et victor prope ad ipsam urbem Romanam venit! nec Tarentini modo oraque illa Italiae, quam maiorem Graeciam vocant, ut linguam, ut nomen secu
Abbreviated transcription (Latin):
suli neq enim liberum id uobis philippus permittet qui terra mariq
ingens bellum molitur sed utrum in macedonia legiones transporte¬
tis: an hostem in italiam accipiatis. hoc quantum intersit si nunꝗͣ ante
alias. punico proximo certe bello experti estis. quis enim dubitat quin
si saguntinis obsessis fidemq nostram implorantibus impigre tulisse¬
mus opem. sicut patres nostri mamertinis tulerant. totum in hispaniã
auersuri bellum fuerimus. quod cunctando cum summa clade nos¬
tra in italiam accepimus. Ne illud quidem dubium est quin hunc
ipsum philippum pactum iam per legatos litterasq cum hannibale
in italiam traicere. misso cum classe leuino qui ultro ei bellum infer¬
ret in macedonia continuerimus. & quod tunc fecimus cum hostem hã¬
nibalem in italia haberemus id nunc pulso ytalia hannibale de uic¬
tis cartaginensibus cunctamur facere: patiamur expugnandis athe¬

Expanded text:
suli—neque enim liberum id vobis Philippus permittet, qui terra marique suli—neque enim liberum id vobis Philippus permittet, qui terra marique ingens bellum molitur—, sed, utrum in Macedoniam legiones transportetis, an hostes in Italiam accipiatis. hoc quantum intersit, si numquam alias, Punico proximo certe bello experti estis. quis enim dubitat, quin, si Saguntinis obsessis fidemque nostram inplorantibus inpigre tulissemus opem, sicut patres nostri Mamertinis tulerant, totum in Hispaniam aversuri bellum fuerimus, quod cunctando cum summa clade nostra in Italiam accepimus? ne illud quidem dubium est, quin hunc ipsum Philippum, pactum iam per legatos litterasque cum Hannibale, ut in Italiam traiceret, misso cum classe Laevino, qui ultro ei bellum inferret, in Macedonia continuerimus. et quod tunc fecimus, cum hostem Hannibalem in Italia haberemus, id nunc pulso Italia Hannibale, devictis Carthaginiensibus cunctamur facere? patiamur expugnandis Athe
Abbreviated transcription (Latin):
res exinde sortiti sunt . C. sergius plautus urbanam. Q fuluius gallo
siciliam.Q. minutius rufus bruttios. libius furius purpurio galliam.
Rogatio de bello macedonico. primis comitis ab omnibus ferme cen¬
turus antiquata est. Id cum fessi diuturnitate & grauitate belli sua
sponte homines tedio periculoꝵ laborumq fecerant. tum. Q bebius
tribunus plebis uiam antiquam criminandi patres ingressus incusaue¬
rat bella ex bellis seri. ne pace unꝗͣ frui plebs posset. Egre eam rem
passi patres. laceratusq probris in senatu tribunus plebis. & consulem
pro se quisq hortari ut de integro comitia rogationi ferendae ediceret.
castigaretq segnitiẽ populi atq edoceret quanto damno dedecoriq
dilatio ea belli futura esset. Consul in campo martio comitus prius ꝗͣ
centurias in suffragium mitteret contione aduocata: Ignorare inquit
uidemini mihi quirites. non utrum bellum an pacem habeatis uos cõ¬

Expanded text:
res exinde sortiti sunt C. Sergius Plautus urbanam, Q. Fulvius Gillo res exinde sortiti sunt C. Sergius Plautus urbanam, Q. Fulvius Gillo Siciliam, Q. Minucius Rufus Bruttios, L. Furius Purpurio Galliam. rogatio de bello Macedonico primis comitiis ab omnibus ferme centuriis antiquata est. id cum fessi diuturnitate et gravitate belli sua sponte homines taedio periculorum laborumque fecerant, tum Q. Baebius tribunus plebis, viam antiquam criminandi patres ingressus, incusaverat bella ex bellis seri, ne pace umquam frui plebs posset. aegre eam rem passi patres, laceratusque probris in senatu tribunus plebis, et consulem pro se quisque hortari, ut de integro comitia rogationi ferendae ediceret castigaretque segnitiam populi atque edoceret, quanto damno dedecorique dilatio ea belli futura esset. consul in campo Martio comitiis, priusquam centurias in suffragium mitteret, contione advocata ‘ ignorare’ inquit ‘mihi videmini, Quirites, non, utrum bellum an pacem habeatis, vos con
Abbreviated transcription (Latin):
si quid in romanis auxilii foret. Cum pernuntiassent consules rem di¬
uinam rite perfectam esse. & precationi annuisse deos haruspicem re¬
spondere. letaq exta fuisse. & prolationem finium. uictoriamq & tri¬
umphum portendi. tum literae ualeri aureluq lecte. & legati athe¬
niensium auditi. senatus inde consultum factum est. ut socus gratiae
agerentur quod diu sollicitati ne obsidionis quidem metu fide de¬
cessissent. de auxilio mittendo tum respondere placere cum consules
prouincias sortiti essent. atq is consul cui macedonia prouincia euenis¬
set ad populum tulisset ut philippo regi macedonum indiceretur bel¬
lum .P. sulpicio prouincia macedonia sorti euenit. isq rogationem
promulgauit. uellent iuberent philippo regi macedonibusq qui sub
regno eius essent ob inuirias armaq illata socus populi romani bel¬
lum indici. alteri consulum aurelio italia prouintia obtigit. Preto¬

Expanded text:
si quid in Romanis auxilii foret. cum renuntiassent consules rem disi quid in Romanis auxilii foret. cum renuntiassent consules rem divinam rite peractam esse et precationi annuisse deos haruspices respondere laetaque exta fuisse et prolationem finium victoriamque et triumphum portendi, tum litterae Valerii Aureliique lectae et legati Atheniensium auditi. senatus inde consultum factum est, ut sociis gratiae agerentur, quo diu sollicitati ne obsidionis quidem metu fide decessissent; de auxilio mittendo tum responderi placere, cum consules provincias sortiti essent atque is consul, cui Macedonia provincia evenisset, ad populum tulisset, ut Philippo, regi Macedonum, indiceretur bellum. P. Sulpicio provincia Macedonia sorti evenit, isque rogationem promulgavit, vellent iuberent Philippo regi Macedonibusque, qui sub regno eius essent, ob iniurias armaque illata sociis populi Romani bellum indici. alteri consulum Aurelio Italia provincia obtigit. praeto