comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Hec u̾ba tam ꝓfunda quis ꝯp̃hendere suf¬
ficiat. quis inde digne aliqͥd loquat᷑. magis
ueneranda sunt qͣm discutienda. B eatus tam̃ Grego¬
rius idoneus tanti sacram̃ti interpres qͦdam loco de
eis cãqͣm de in effabili pene in effabilit̾ loquens. Qͥs
inqͥt fideliũ haberet dubiũ in ipsa ĩmolationis
hora ad uocẽ sacerdotis. celos aꝑiri in illo iħri xͥ mi
sterio angłoꝵ choros adesse. sĩmis ima sociari. ter¬
rena celestib iungi. nũqͥd ex uisibilib ⁊ inuisibili¬
bus fieri: Idem quoq alibi uno inqͥt eodẽ tempo¬
re ac mom̃to. & in celum rapit᷑. minist̾io angłor ꝯ
sociandum corporix. ⁊ ante oculos sacerdotis in
altari uidet᷑. Beatus qͦ auoustitꝰ. de eodẽ subli¬
mi altari in conspectu diuine maiestatis. sicut
est a quodã altare dei minsibile ad qͦd non acce

Expanded text:
ua. Haec verba tam profunda quis comprehendere sufficiat? Quis inde digne aliqua loquatur? Magis veneranda sunt, quam discutienda. Beatus tamen Gregorius idoneus tanti sacramenti interpres, quodam loco de eis tanquam de re ineffabili pene ineffabiliter loquens: « Quis, inquit, fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unum quiddam ex visibilibus atque invisibilibus fieri? » Idem quoque alibi: « Uno, inquit, eodem tempore ac momento, et in excelsis rapitur ministerium angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. » Beatus quoque Augustinus de eodem sublimi altari in conspectu divinae majestatis sic ait: « Est quoddam altare Dei invisibile, ad quod non acce
Abbreviated transcription (Latin):
orat deriis cantando. Aguus d̾i qͥ tollis peccata
mundi miserere nobis. Agnꝰ dr ꝓpt̾ innocentiã
qͥa nulli honimũ nec bestiarũ nõcet. Et dum
ad uictimã ducit᷑: occidentẽ se non ledit
h occisores suos nos occisione sua reficit. Ita ⁊xp̃c
nullum ledit. Sicut apłs ait. Qͥ peccatũ non
fecit nec inuentus est dolus in ore eus. S pꝰr
passionem suã ꝯu̾sus ꝑsecutores suos multos
de ueniam peccõrum nobis dedit. quia ante
passioneni eius iusti ⁊ peccatores in infernum
descenderant. & in uet̾ĩ testam̃to remissionem
peccorum nusqͣm legimus. Xp̃c uͦ ꝑpenitenti¬
am uonsolum ueniam peccatorum: ħ i gaudi¬
um nobis ꝓmisit angłicum dicens. Gaudiũ
erit coram angłis dĩ suꝑ imo peccatore peniten¬
rocens qui passus est ꝓ salute mundi petimꝰ
ut misereatur nr̃i. dicentes. M ISenOnE Nñ.¬

Expanded text:
orat clerus cantando: Agnus Dei, qui tollis peccata orat clerus cantando: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Agnus Dei, propter innocentiam, quia nulli hominum nec bestiarum nocet, et dum ad victimam ducitur occidentem se non laedit, sed occisores suos occisione sua reficit; ita et Christus nullum laedit sicut Apostolus ait: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; sed post passionem suam conversus persecutores suos multos remissionem peccatorum nobis dedit, quia ante passionem ejus justi et peccatores in infernum descendebant, quia in Veteri Testamento remissionem peccam non solum veniam peccatorum, sed et gaudium nobis promisit angelicum, dicens: Gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore poenitennocens, qui passus est pro salute mundi, petimus ut misereatur nostri dicentium: Miserere n
Abbreviated transcription (Latin):
nec oramꝰ ut p̾dictis scĩs int̾uenientib ipse donet¬
pacem. Da ꝓpitius pacem in dieb nr̃is. Quia po¬
tens es a malo liberare da pacem in diaboli tanpta¬
tione ne inducemͦ in eam pacẽ amalis om̃ib ne
hoc est ut dei adiutorio aduiti: ⁊ a peccato simꝰ
semꝑ liberi.⁊ ab omĩ ꝑturbatione securi. Hoc est
ut a peccatis nr̃is dimissis in p̃senti
scło non ꝑturbemur iterũ peccantes n e indie
iudicii et̃nam patiemur ꝑt̾bationem ꝑ xp̃m
pax et̃na qui nos reconciliauit patri ꝑ passionem su¬
am. nec ꝓpter peccatum pͥmi hominis in inferno:
detinemur. Hec orat sacerdos ut illa pax cum
ppło maneat. & om̃s concordes faciat. ut pacifici c̃
xp̃o meream᷑ regnare in celo. & ideo tunc facimꝰ
non sumꝰ scam ꝯniunionem susciꝑe. quia mu¬
nera nr̃a si discordiam habemꝰ cũ ꝑximis nr̃is an¬
teqͣm reconcilientur ad om̃s non recipie̾ntur. Tc̃

Expanded text:
nunc oramus, ut praedictis sanctis intervenientibnunc oramus, ut praedictis sanctis intervenientibpacem. Da propitius pacem in diebus nostris, qui potens es a malo liberare; da pacem in diaboli tentatione, ne inducamur in eam, da pacem a malis omnibus ne uae adjuti; » hoc est, ut Dei adjutorio adjuti: « a peccato simus semper liberi, et ab omni perturbatione securi, » hoc est, ut peccatis nostris dimissis, in praesenti saeculo non perturbemur iterum peccantes, nec in die judicii aeternam patiamur perturbationem. « Per pax aeterna, qui nos reconciliavit Patri per passionem suam, ne propter peccatum primi hominis in inferno detineremur. Haec orat sacerdos ut illa pax cum populo maneat, et omnes concordes faciat, ut pacifici cum Christo mereamur regnare in coelo. Et ideo tunc facimus non sumus sanctam communionem suscipere, quia munera nostra, si discordiam habemus cum proximis nostris antequam reconciliemur ad omnes, non recipiuntur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ib malis p̾teritis p̾sentib & fut᷑is. hoc ẽ¬
postulamꝰ non ipse nos ab omĩ malo liberet qui
nos bonos ⁊ nudos creauit. qͦ nullum est ma¬
lum. Preterita sunt que iam ante peccantes
ꝯmisimꝰ. ⁊ ideo flagella sustinemꝰ. p̃sentia sunt
que cotidie cõmittimus. Fut᷑a sunt: que adhuc
diabolo suadente aduenire possunt. Et ideo ora¬
mus: ut ab om̃ib liberem. quia ante conspec¬
tum dñi nulla sunt p̾terita nec fut᷑a. s omuĩa
uirgine di genitrice maria:⁊ beatis apłis tuis
inus nobis in aduitorium genit̾rem di. que uirgo
fuit ante partũ uirgo in partũ. uirgo pꝰt par¬
tum. & beatos apłos qui nobis hec nuistĩa celebn¬
da tradiderunt. ut int̾cedant ꝓ nobis. qͥa nos ip¬
si digni ñ sumus de p̃teritis ⁊ p̾sentib ueniam
ꝓmereri. nec de fut᷑is cautelam nisi nobis eoꝵ ora¬
tione donet᷑. Iam orauimꝰ ut liberarem᷑ a malis

Expanded text:
ab omnibus malis praeteritis, praesentibus et futuris. Hic ab omnibus malis praeteritis, praesentibus et futuris. Hic postulamus ut ipse nos ab omni malo liberet qui nos bonos et mundos creavit, a quo nullum est malum. Praeterita sunt quae jam ante peccantes commisimus, et ideo flagella sustinemus; praesentia sunt quae quotidie committimus, futura sunt quae adhuc diabolo suadente advenire possunt. Et ideo oramus ut ab omnibus liberemur, quia ante conspectum Domini nulla sunt praeterita, nec futura, sed omnia irgine Dei genitrice Maria, et beatis Apostolis tuis mus nobis in adjutorium genetricem Dei, quae virgo fuit, ante partum, virgo in partu, virgo post partum, et beatos Apostolos, qui nobis haec mysteria celebranda tradiderunt, ut intercedant pro nobis, quia nos ipsi digni non sumus de praeteritis ac praesentibus veniam promereri, nec de futuris cautelam, nisi nobis eorum orationibus donetur. Jam oravimus, ut liberemur a malis,
Abbreviated transcription (Latin):
tum sp̃ualem ac carnalem largire dignet᷑ om̃i
tempore. Et dimitte nobis debita nr̃a sicut &
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Nichil eiũ inui¬
stũ facit. qui sͥ debenti debitũ requirit. S ut
sũ debio inuenietur. & ideo debemꝰ nos debito¬
ribus nr̃is debita dimittere. ut nobis omp̾e nr̃a di¬
mittat. quia ipse dixit: Si non remiseritis imusqͥsq
fr̃i suo. de cordib ur̃is: nec pater ur celestis remit
pit᷑. sic̃ scandalo offertur. S ante altare iubet᷑
dimittere: usq dii reconcilietur fr̃i suo: ⁊ tunc of¬
ferri mundo corde. Et ne nos inducas intemp¬
tationẽ. Hoc est ne iutremꝰ in illam temptationẽ
ds ipse nos defendat ne iuducam᷑ in temptati¬
onem diabolicam. quia si ds nos dimiit¬
tit: statĩ intͦduci᷑ in laqueum diaboli. & ideo
postulamꝰ ut ipse nos liberet a malo. hoc est ab
omĩ impugnatione diaboli. Libera nos q̃s dñe

Expanded text:
tum spiritualem ac carnalem largire dignetur omni tum spiritualem ac carnalem largire dignetur omni tempore. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Nihil enim injuste facit, qui sibi debenti debitum requirit: sed sisine debito invenietur, et ideo debemus debitoribus nostris debita dimittere, ut nobis omnipotens nostra dimittat, quia ipse dixit: « Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris; nec Pater vester coelestis remittpitur si cum scandalo offertur, sed ante altare dimitti jubetur usque dum reconcilietur fratri suo, et tunc offerri mundo corde. Et ne nos inducas in tentationem; hoc est, ne intremus in illam tentationem us, sed Dominus ipse nos defendat, ne inducamur in tentationem diabolicam; quod si nos Deus dimittit, statim introducimur in laqueum diaboli; et ideo postulamus ut ipse nos liberet a malo, hoc est ab omni impugnatione diaboli. Libera nos, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et sicut filii p̃cepta patͥs sui implere cupiunt:
desideremus. Sc̃ificet᷑ nom̃ tuũ. hoc est ut nos
simꝰ digni nom̃ sc̃m eius tenere in cordib nr̃is.
ut sicut angłi scĩ qui in celo funt sciunt ⁊ intel¬
ligunt sc̃itatem sui nominis: ita ⁊ nos qui in
t̃ra sumus ipso adiuuante sc̃itatem cius. merea¬
mnͦ cꝗgnoscere. ut sicut in celo ita & int̾ra sit no¬
m̃ eius scĩficatum. Adueniat regnũ tuũ. hoc est
ut nos regnũ cius ⁊ potentiam eius meream᷑
cognoscere. Witt iam ꝓpt̃ peccata nr̃a diabolus
non regnet. suꝑnos s ipsius regnũ adueniat. Si¬
cut in eugłium scriptũ est. Regnũ dĩ int̾ nos ẽ.¬
Fiat uoluntas tua sicut in celo & in t̾ra. Hoc est
ut eius uoluntas sicut illi qui incelo sunt faci¬
unt. ita & nos qͥ in t̾ra sumꝰ faciamꝰ. Terra a t̾¬
hodie. Panis apud grecos: in nr̃a lingua om̃e
int̃pretat᷑. & nos oramꝰ ut omp̃c pater omnẽ uic¬

Expanded text:
et sicut filii praecepta Patris sui implere cupiunt, et sicut filii praecepta Patris sui implere cupiunt, desideremus. Sanctificetur 381 nomen tuum , hoc est, ut nos simus digni nomen sanctum ejus tenere in cordibus nostris, ut sicut angeli sancti qui in coelo sunt sciunt et intelligunt sanctitatem sui nominis, ita et nos qui in terra sumus ipso adjuvante sanctitatem ejus mereamur cognoscere, ut Sicut in coelo ita et in terra sit nomen ejus sanctificatum. Adveniat regnum tuum , hoc est, ut nos regnum ejus et potentiam ejus mereamur cognoscere, et ut jam propter peccata nostra diabolus non regnet super nos, sed ipsius regnum adveniat, sicut in Evangelio scriptum est: Regnum Dei intra vos eFiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra: hoc est, ut ejus voluntatem sicut illi qui in coelo sunt faciunt, ita nos, qui in terra sumus, 230 faciamus. Terra a tehodie . Pan apud Graecos, in nostra lingua omne interpretatur; et nos oramus ut omnipotens Pater omnem vic
Abbreviated transcription (Latin):
quia coet̾nus est patͥ: semꝑ gr̃as referamꝰ pat̾.
ꝑ omĩa scła scłorum am̃. Preceptis salutaribus moni¬
ti. Xp̃i p̃ceptis q̃ salute sunt plena. quia ip̃se est.
et̾na salus ammoniti & iussi: ⁊ diuina institutione
suos:⁊ patrẽ nr̃m credimꝰ in celo.esse qui nos cre¬
auit. & dicimus.
Ater noster qui es in celis. X p̾c dixit pꝰt
resurrectionem suam. Ascendo ad patrẽ
meũ & patrem ur̃m. Alit̃ dicit patrẽ su¬
est filius patris. ante omĩa tempora genitꝰ patͥ
coet̾nus. Pater noster: ideo qͥa nos creauit in tẽ¬
pore. ⁊ nos filii sui sumꝰ ad octiui :⁊ hereditatẽ ce¬
lestem patris ur̃i celestis possidere debemꝰ. si oꝑi¬
b implemꝰ. que ꝑceptione ͤ spopondimꝰ. Celum ã
celando dicit᷑. ideo quia celat diuina secreta. Ali¬
ter celum a celsitudine dicit᷑. ideo qͦd altius ẽ reb
terrenis. Nos autẽ ideo dicimꝰ pater noster qͥ es
in celis. ut cred ere ostendamꝰ in patrẽ celestem.

Expanded text:
er gratias referamus Patri per omnia saecula saeculorum. Amen. Praeceptis salutaribus moniti. Christi praeceptis, quae salute sunt plena, quia ipse est salus aeterna sumus ammoniti, et jussi, et divina institutione suos, et Patrem nostrum credimus in coelis esse, qui nos creavit, et dicimus: Pater noster, qui es in coelis. Christus dixit post resurrectionem suam ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum. Aliter dixit Patrem substantia Patris ante omnia saecula genitus, Patri coaeternus. Pater noster ideo est, quia nos creavit in tempore, et nos filii sumus adoptivi, et haereditatem coelestem Patris nostri coelestis possidere debemus, si operibus implemus, quia perceptionem fidei spopondimus. Coelum a celando dicitur, eo quod celat divina secreta. Aliter coelum a celsitudine dicitur, eo quod altius est rebus terrenis. Nos autem ideo dicimus Pater noster, qui es in coelis, ut credere ostendamus in Patrem coelestem;
Abbreviated transcription (Latin):
mus patrẽ celestem. ut omĩs qui ex ipsius altari
supͣ quod offerimꝰ: deo patri in cõmemoratione filii
sũpserimꝰ omnẽ benedictionẽ celestẽ acciꝑe mere¬
amur. Nobis qͦ peccatorib famulis tuis de mul¬
titudine miserationũ tuarĩi sꝑantib partẽ ali¬
quã & societatẽ donare digneris. cii tuis scĩs
sacrificia ideo sunt offerta. tam a lacerdote qͣm
a ppło. ut onũpotens ds̃ peccata nr̃a non reputet.
s cũ sociis sius nob̾ portionẽ tͥbuat. Intra qͦrũ
tor admitte. Hoc rogamꝰ ut ipse qui dixit. inqͣ¬
cumq hora peccator ꝯu̾sus fuerit. ⁊ penitentiã
egerit: omĩa peccata eiꝰ in obliione erunt. corã
me. Non ret̾b utionẽ peccorum estimet. s ipse

Expanded text:
mus Patrem coelestem, ut omnes qui ex ipso altari super quod offerimus Deo Patri in commemorationem Filiisumpserimus, omnem benedictionem coelestem accipere mereamur. Nobis quoque peccatoribus famulis tuis de multitudine miserationum tuarum sperantibus partem aliquam, et socierificia ideo sunt offerta tam a sacerdote quam a populo, ut omnipotens Deus peccata nostra non reputet, sed cum sanctis suis nobis portionem tribuat. Intra quorumaesumus, largitor admitte. Hoc rogamus ut ipse qui dixit: In quacunque hora peccator conversus fuerit, et poenitentiam egerit, omnia peccata ejus in ablutione erunt coram me , non retributionem peccatorum aestimet, sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tur audisse. Ergo non humano arbitrio s utͥusq
scripture actoritate coniuncta dicimꝰ.ter. sc̃s .i. se¬
mel dñs. ut. ostendamꝰ omĩpotentẽ dñm trinita¬
tem in ꝑsonis habere. ⁊ unitatẽ in substantia. Sa¬
baoth autem imũ est ex decẽ nominib dñi. apd̃
hebreos. ⁊ int̾pretatur exercituũ. siue uirtutum
uł militarium. Oñs autẽ sabaoth. dñs omp̃c dr¬
illi seruiunt. Angłicos autẽ sp̃c recte militiam
dicimꝰ. quia eos decertare cont᷑ potestates aerias
non ignoramꝰ. Que tam̃ certamina non labore s¬

Expanded text:
 . Ergo non humano arbitrio, sed utriusque Scripturae auctoritate conjuncta, dicimus ter Sanctus, et semel Dominus, ut ostendamus omnipotentem Deum, et trinitatem in personis habere, et unitatem in substantia. Sabaoth autem unum est ex decem nominibus Dei apud Hebraeos, et interpretatur, exercituum, sive virtutum, vel militiarum. Dominus autem Sabaoth, Domii. 39. Angelicos enim spiritus recte militiam dicimus, quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus: quae tamen certamina non labore, s
Abbreviated transcription (Latin):
memores etiam głose ascensionis ciuis. Idei enĩ
p̃cium redemptionis nr̃e in sacram̃to dñici cor¬
temur qͦd ait apłs. Emꝑti eni estis p̾cio magno.
git᷑ memores horii tam sacerdos qͣm plebs fide¬
lis offert p̾dare. id est p̾cellenti ⁊ głose maiesta¬
ti cdi non de suo s dedonis eiꝰ ac datis. Uere
hostiam purã. hostiã scãm. hostiã ĩmaculatã.
Que trina repetitio tanti mysterii collaudatio.
Quã uͦ hostiã offerre eccłia nisi quã a deo accep̃.
icd est panẽ uite et̃ne sc̃m. & calicem salutis ꝑpetue. In

Expanded text:
tiam gloriosae ascensionis. Ideo enim pretium redemptionis nostrae vel sacramento Dominici cortemur, quod ait Apostolus: Empti enim estis pretio magno . Memores igitur horum tam sacerdos, quam plebs fidelis offert praeclarae et praecellenti, et gloriosae majestati Dei, non de suo, sed de ejus donis, ac datis vere hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam: quae trina repetitio tanti mysterii est laudatio. Quam vero hostiam offert Ecclesia? Nonne quam a Deo accepit, id est, p
Abbreviated transcription (Latin):
usum non habemꝰ comedere carnem crudam &
sanguinẽ bibere facit ut in pͥstinam remaneant
formam. illa duo munera & est in ueritate corpus
xp̃i. & sanguis sicut ipse dixit. Caro inquiens mea¬
endum uero est qͦd eundem calicem dñri sangͥnis
fuit in redemptionis nr̃e misterio cũ ait. Non
bibam amodo de hoc genimine uitis. ⁊cet̾a. &¬

Expanded text:
qui non habemus usum comedere carnem crudam, et sanguinem bibere, facit ut in pristina remaneant forma illa duo munera, et est in veritate corpus Christi et sanguis, sicut ipse dicit. Sciendumendum vero, quod eundem calicem dominici sanguifiunt in redemptionis nostrae mysterio, cum ait: Non bibam amodo ex hoc genimine vitis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
trũ facit menioriã. Niec dubitandũ est fideli¬
um petitiones a spiritib fideliũ sciri. qͥa qui
intus dei daritatẽ uident: Non est credendĩ qͦd sit
aliqͥd foris qͦd ignorent. Postulat gͦ ecd̃ia suffragia
martyrum. nec tamen sacrificat martyrib sed
dignũ est ut seruis suo seruiat dño. S & cunc¬
cipias. Inhis ũbis unitas ecclie ostendit᷑. qͥndo in
illa oblatione ꝯmunis seruitꝰ exhibetur. d̾o tam a
sacerdotibis qͣm a cunct̾a familia domꝰ dĩ. Orat᷑
itaq ds̃ ut hanc oblationem qͣm illi soli defert

Expanded text:
um meum . Nec dubitandum est fidelium petitiones a spiritibus justorum sciri: quia qui intus Dei claritatem vident, non est credendum, quia sit aliquid foris quod ignorent. Postulat ergo Ecclesia suffragia martyrum, nec tamen sacrificat martyribus, sed ut servus suo serviat Domino; sed et cuncEt in his verbis unitas Ecclesiae ostenditur, quando in illa oblatione communis servitus exhibetur Deo tam a sacerdotibus, quam a cuncta familia domus Dei. Oratur itaque Deus, ut hanc oblationem, quam illi soli debit
Abbreviated transcription (Latin):
liquibus sec̃specialit̃ nominatis. etiã cunctor
Inqͦ loco aut liberũ est sacerdoti qͦs desiderauit
peculiarit̃ nominare.:⁊ nominatim deo com¬
mendare: Aut certe illud ab antiqͥs ẽ obserua
tũ: ut ibi offerentiũ nomina recitarent᷑. Prius
gͦ oblationes sunt ꝯmendande. ac tunc eor no¬
mina. quorum sunt eddicenda. ut inter sacra nusteria
nominentur. non inter alia que pretermittimus.
Quorum tͥ fides cognita est & nota deuotio. Quia
qui recte creclunt: qui & deuote diligunt. tu solus
uides in conscientiis eoꝵ. Qui tibi offerunt hoc sacri¬
ficium laudis. In quib uerbis fideliter considerau¬
dum est. qͦd tota eccłia deo offerat illud sacrificiũ
laudis. quia de omĩ multitudine circumastanti¬
um dicit᷑. qui tͥ offerunt Qͦd enĩ adimplet᷑ ꝓpͥe mi¬
nist̾io sacerdot is hoc generaliter fide & deuotiõe¬

Expanded text:
liquibus specialiter nominatis, etiam caeterorum ur. In quo itaque loco aut liberum est sacerdoti, quos desideraverit particulariter nominare, et nominatim Deo commendare: aut ctum, ut ibi offerentium nomina recitarentur. Prius ergo oblationes sunt commendandae, ac tunc eorum nomina, quorum sunt, edicenda, ut inter sacra mysteria nominentur, non inter alia quae praemittimus. Quorum tibi fides cognita est, et nota devotio: id est, quam recte credant, et quam devote diligant, tu solus vides in conscientiis eorum, qui tibi offerunt: in quibus verbis fideliter considerandum est, quod tota Ecclesia Deo offerat illud sacrificium laudis, quia de omni multitudine circumstantium dicitur: Qui tibi offerunt. Quod enim adimpletur proprie ministerio sacerdotum, hoc generaliter agitur fide et
Abbreviated transcription (Latin):
ab et̾na dampnatione ereptos. in electorii suorũ
grege annunerare dignetur. Hanc quidem o¬
hłationẽ id ẽ obsecrationẽ ꝯsetrationẽ pͥncipalit̾
Gelasus composuit. Sed beatus Gregorius addi
rat᷑ ds̃ ut oblationẽ suis altarib impositam
⁊ tantis p̾cib cõmendatã. ipse ꝑ uͥtutẽ spiritꝰ sc̾i
ita ꝑfectam eiicharistiam accipiat. ut in om̃ib
Sit quoq rationabilis. ut ꝗͣuis desimplicib t̾re
frugib sũpta. benediction s potentia efficiat᷑
corpus ⁊ sanguis filii dei. ut ꝑhunc cibũ & potii
impleat᷑ in nobis qͦd ipse ꝓmisit. Sicut misit
me uuiens pater. & ego uiio ꝓpt̾ patrem. & qͥ
manducat me: & ipse uiuut ꝓpt̾ me. Item. Be¬

Expanded text:
ab aeterna damnatione ereptos, in electorum suorum grege nos annumerare dignetur. Quia ationem, obsecrationem, et consecrationem, principaliter Gelasius composuit. Sed beatus Gregorius addidut oblationem suis altaribus impositam, et tantis precibus commendatam, ipse per virtutem Spiritus sancti ita perfectam eucharistiam accipiat, ut in omnibussit quoque rationabilis, ut quamvis de simplicibus terrae frugibus sumpta, benedictionis potentia efficiatur corpus et sanguis Filii Dei, ut per hunc cibum et potum impleatur in nobis, quod ipse promisit: Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et, Qui manducat me, et ipse vivet propter me .
Abbreviated transcription (Latin):
fidem habemus: quã & illi habuerunt. Nemo¬
riam uenerantes. id est cũ pietate & humilita¬
te uestigia corum sequentes. In hac autẽ ꝯmemo¬
ratione scõrum beata dei genitͥx pͥmũ pouit᷑. per
qua & illi & nos meruimꝰ actorem uite susciꝑe. W
adiungit᷑ ꝯmemoratio apłorum & martirum.¬
non solum eorũ qui hic nominatim expͥmunt᷑.
S & omniũ quorum nec numerũ nec nomina scire
Propter merita namq & int̾cessionem iustorũ:¬

Expanded text:
fidem habemus, quam et illi habuerunt. Memoriam venerantes, id est, cum pietate et humilitate vestigia eorum sequentes. In hac autem commemoratione sanctorum, beata Dei genitrix primum ponitur, per quam et illi et nos meruimus auctorem vitae suscipere: et jungitur commemoratio non solum qui hic nominatim exprimuntur, sed et omnium quorum nec numerum nec nomina scire Propter merita namque et intercessiones su
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ est. quia noua dilectio quausq ad
mortem in nouissimis scłorum temporib nos
dilexit. & ideo sanguis ille noui et eterni testam̃¬
reditatem ꝑducit. Mysterium fidi ẽ q uia credẽ
debeniꝰ qͦd ibi salus nr̃a consistat. Proiridens e¬
nĩ nobis dedit hoc sacramentum salutis. ut qͥa
nos cotidie peccamꝰ. ⁊ ille iam mori non potest: per
istud sacramentĩ corporis sui remissionẽ conse¬
quamͦ Cotidie eiũ comedit᷑ & bibit᷑ in ueritate.
ĩ uiteger tamen. uiuusqi ⁊ ĩmaculatus manet.
Misteriũ est qͦo aliud uidetur: aliud intelligit᷑
quod uidetur speciem habet corporalem. quod intel¬
ligit᷑. fructum habet sp̃ualem. S cii mysterium

Expanded text:
testamentum est, quia nova dilectio, qua usque ad testamentum est, quia nova dilectio, qua usque ad mortem in novissimis saeculorum temporibus nos dilexit. Et ideo sanguis ille novi et aeterni testamentem aeternam perducit. Mysterium fidei est, quia credere debemus, quod ibi salus nostra consistat. Providens enim nobis dedit hoc sacramentum salutis, ut quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum corporis sui remissionem consequamur. Quotidie enim ipse comeditur et bibitur in veritate, et integer vivusque et immaculatus manet. Mysterium est, quod aliud videtur, et aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem: quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Sed cum mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ꝑ sacerdotes u̾ba sua celesti bndictione
sanct̾ũ corpus & sanguinẽ suĩ ꝑficit. Qͦd aut̃
ait sumite om̃s ex hoc: ꝯmendatio est unitatis. ut
ꝑ hoc mist̾ium xp̃o participantes unũ simꝰ om̃s
in illo. sicut apłs ait. Unus panis unũ corpꝰ
multi simis inxp̃o. Tanta autẽ eccłie unitas ĩ
calix sanguinis eius. Accipiens enĩ inqͥt & hunc
p̾clarum calicem. Ido dicit hunc accepit: quia
calix quẽ sacerclos catholicus sacrificat. non est
alius nisripse quẽ dñs apłis tradidit. quia sicut
diumitas ũbi dei una est. que totũ implet mun¬
dum: ita licet multis locis & inmimerabilib
diebus illud corpiis consecretur. non sunt tamen ml¬
ta corpora xp̃i. neq multi calices. ħ unũ corpus est¬
xͥ ⁊ unꝰ sanguis cũ illo qͦd sũpsit ex ittero uirginis
& qͦd dedit apłis. Diuinitas enĩ replet illud ubiq
Unde animaduertendũ est. quia siue plus siue
mius quis inde accipiat: om̃s equaliter corpus xͥ

Expanded text:
 coelesti benedictione sanctum corpus et sanguinem suum perficit. Quod autem ait: Sumite ex hoc omnes, commendatio est unitatis, ut per hoc mysterium Christo participantes, unum simus omnes in illo, sicut Apostolus ait: Unus panis, unum corpus multi sumus . Tanta est autem Ecclesiae unitas in calix sanguinis ejus: Accipiens, inquit, hunc praeclarum calicem. Ideo dicit, hunc accepit, quod calix, quem sacerdos catholicus sacrificat, non est alius, nisi ipse quem Dominus apostolis tradidit. Quia sicut divinitas Verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita licet multis locis et innumerabilibus diebus illud corpus consecretur, non sunt tamen multa corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum eo, quod sumpsit in utero Virginis, et quod dedit apostolis. Divinitas enim Verbi replet illud quod uUnde animadvertendum est, quia sive plus, sive minus, quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
fiat salutẽ: corpus eiꝰ ⁊ sanguis. Hoc autẽ qͦd seqͥt᷑.
meam ꝯmemorationẽ faciatis. Apli in usu ha
uigem sui memoriam redemptoris celebret. ipse dñs apł̃is
p̃dictis. sñ quib nulla lingua. milla regio nulla cuu¬
tas. id est nulla pars eccłiȩ potest consecrare hoc sa¬
cramentum. qͦd apłs manifestat dicens. Ego enĩ
accepi a dũo quod & tradidi uobis. qm̾ dñs iħc xp̃c¬

Expanded text:
c autem, quod sequitur:  memoriam facietis: apostoli in usu habclesia jugem sui memoriam Redemptoris celebret, ipse Dominus aposverbis, sine quibus 504 nulla lingua, nulla regio, nulla civitas, id est, nulla pars Ecclesiae potest consecrare hoc sacramentum, quod Apostolus manifestat, dicens: Ego enim accepi a Domino, quod et tradidi vobis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ ft̾in laude conditoris ipsa admiratio
intime coutemplationis. Quales gͦ oportet esse
uoces nr̃as quas in conspectu dei cũ anglicis lau¬
dibus dep̃camur admitti id est intromitti: Utiq
tales non sunt uoces in sono oris. sed in desiderio cordis
Noces enĩ apud secretissimas aures dei non faciunt
uerba nr̃a. s desidcria. Et quia suꝑna ciuitas ex an¬
głis & hominib constat. merito sc̃a eccl̃ia que illis
socianda est in celo. & cũ illis in dei laudib ꝑmansu¬
ra. iam nunc ipsis uocib d̾m laudat in t̾ris: qͥb eũ
maiestatẽ dei credi:⁊ confiteri in mundo sicut ab
angłis uidet᷑ & laudat᷑ in celo. Hec enĩ ꝯfessio: non
est ꝯfessio peccati. s laudis. & gr̃arum actionis. U̾¬
na igit᷑ confessione id ẽ laude & gr̃arum actiõe
Iam nuc homines cũ angłis sociant᷑. laudantes
de celestib & t̾restrib tamꝗͣ eum qui fecit celu ⁊ ter¬

Expanded text:
angelorum sunt in laude conditoris, ipsa admiratio angelorum sunt in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei cum angelicis laudibus deprecamur admitti, id est, intromitti? Utique tales voces non sunt in sono oris, sed in desiderio cordis. Voces enim apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria; et quia superna civitas ex angelis et hominibus constat, merito sancta Ecclesia, quae illis socianda est in coelo, et cum illis in Dei laudibus permansura, jam nunc ipsis vocibus Deum laudat in terris, quibus eum majestatem Dei credere et confiteri in mundo, sicut ab angelis videtur et laudatur in coelo; haec enim confessio non est peccati, sed laudis et gratiarum actionis. Una igitur confessione, id est, laude et gratiarum actione jam nunc homines cum angelis sociantur, lade coelestibus et terrestribus tanquam qui fecit coelum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
numer c̾m. Si autẽ ꝑ.n. litt̾am dicantur. sicut
in ꝑsa ᵘ in hymius ⁊ in p̃senti grarum actione
ponuntur. greca declinatione in neutrale genꝰ
mutant᷑ uelut cũ dicimus. lucula sydera. speciosa
nemora. iocunda littora. sic et beata seraphin. neutͦ
genere & plurali numero accipiamꝰ. Seraph. ĩ sin¬
tem ad solum patrem dirigat᷑ oratio cũ totius
sc̃ẽ trinitatis sicut una ẽ diuinitas: ita equa¬
lis honor & glificatio debeat᷑. id apłi sc̃o ꝑ eos ordi¬
nante sp̃u sanxerunt. ut qui multor deoꝵ erro¬
res. unus dei p̾dicatione uitebant᷑ euellere:
sub tͥnitatis sacram̃to uni ꝑsone in sacrificioꝵ
ritu supplicandũ esse decernerent. ne qui unũ
dm p̾dicabant: in pluralem duunitatis nume¬
stantie unius deniq potestatis existunt. una ex eiꝰ
ꝑsona ꝓpt̾ imitatis mysteriũ retinendũ insacri¬
ficio inuocaret᷑. nec alia debuit nͥ que pͥma ẽ. inꝗͣ
due cetere nat᷑alit̾ manentes existunt. Cũ qͥb

Expanded text:
numeri tantum. Si autem per n litteram dicantur, sicut in psalmis et hymnis, et in praesenti gratiarum actione ponitur, Graeca declinatione in neutrale genus mutantur, velut cum dicimus lucida sidera, speciosa nemora, jucunda littora: sic et beata seraphin neutrali genere et plurali numero accipimus. Item ad solum Patrem dirigatur oratio, cum totius sanctae Trinitatis, sicut una est divinitas, ita aequalis honor et glorificatio, id apostoli sancto per eos ordinante Spiritu sanxerunt, ut qui multorum deorum errores unius Dei praedicatione nitebantur evellere, sub Trinitatis sacramento uni personae in sacrificiorum ritu esse supplicandum decernerent: ne qui unum Deum praedicabant, in pluralem divinitatis numeae, unius substantiae, unius denique potestatis existunt, una ex eis persona propter unitatis mysterium retinendum in sacrificio invocaretur; nec alia debuit, nisi quae prima est, in qua duae caeterae naturaliter manentes existunt. Cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ illũ xp̃m sunt creati. non solum
angłi ꝑ illum laudant dm patrẽ: ue¬
rum ctiam ille uirtutes celorum que suꝑ alias
dñationes & potestatem habent. Hii gͦ tam be
Laudate dũm onĩs uututes euis. Adorant qͦ e
andem diuinam maiestatẽ. sicut in hymno ꝯ¬
fessionis esdre ad iplum dm dicit᷑. Exercitꝰ celi
te ad orant. Tremunt etiam sicut ꝑ figuram
de eis in libro iob dicit᷑. Columpne celi ꝯtremis¬
cunt. ⁊ pauent ad iuituni eus. Qui tamen
tremor ne cis penalis sit nec timoris. s admira¬
tionis. Cũ gͦ in celestib tanta sit deuotio lau¬
dantium. ueneratio ad orantiũ. tremor admi¬
rantiuni. consideret hec homo cui dictͥum est
quid suꝑbis t̾ra & cinis. & audiat apłm monen¬
tem cũ metu.⁊ timore. & tremore. urãm ipsoꝵ
salutem oꝑamini. Celi ꝙͦ qui ꝑ xp̃m sunt fac¬

Expanded text:
quia per illum sunt creati; et non solum angeli per illum laudant Deum Patrem, verum etiam illae virtutes coelorum, quae super alias dominationem et potestatem habent. Hi ergo tam beLaudate Dominum, omnes virtutes ejus . Adorant quoque eamdem divinam majestatem, sicut in hymno confessionis Esdrae ad ipsum Dominum dicitur: Exercitus coeli te adorant . Tremunt etiam, sicut per figuram de eis in libro Job dicitur: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus . Qui tamen tremor, ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Cum igitur in coelestibus tanta sit devotio laudantium, veneratio adorantium, tremor admirantium, consideret hoc homo, cui dictum est: Quid superbis, terra et cinis ? Audiat Apostolum monentem: Cum metu et timore, et tremore vestram ipsorum salutem operamini . Coeli quoque, qu
Abbreviated transcription (Latin):
labores & ꝑ castitatem mentis & corporis debet se
reddere mundum atq candidum. Qͦd ita pli¬
cari debet: ut nec inicium nec finis appareat. sic̃
etiam sudarium in sepulchro dñi inuentũ est.
Sudarium est ligamentum capitis. ꝑ caput diui¬
nitas designat᷑. qͥa caput xp̃c ds̃ ẽ. In uolutio
erit. Dum sacerdos collectam suꝑ oblatam canit.¬
& in eiꝰ fine ꝑ omĩa scła scłorum. ut supͣ. Huc¬
Sursum corda. Hortat᷑ enĩ sacerdos ppłm tamqͣm
dicat. Iam apłicis ⁊ euglicis p̃ceptis sufficienter in¬
structi ⁊ confirmati corda ur̃a a terrenis curis
sursum ad dñm erigite: ut sacrificium qͦd deo of¬
ferendum mͥ obtulistis. digne offerre ualeam.
Respondet ppłs. Habemꝰ ad dñm. Quasi dicat.
Corda nr̃a ut p̾cipis: erecta habemꝰ ad dñm. ut
susciꝑe dignet᷑ uotum nr̃m. Hortat᷑ iterum.
Grãs agamus dño deo nr̃o. Scilicet de om̃ib no

Expanded text:
labores, et per castitatem mentis et corporis debet se labores, et per castitatem mentis et corporis debet se reddere mundum et candidum. Quod ita plicari debet, ut nec initium, nec finis appareat, sicut etiam sudarium in sepulcro Domini inventum est. Sudarium est ligamentum capitis. Per caput divinitas designatur, quia caput Christi Deus. Involutio abuit. Dicit sacerdos collectam super oblata, et in ejus fine: Per omnia saecula saeculorum, ut supra. HucSursum corda. Hortatur enim sacerdos populum, tanquam dicat: Jam apostolicis et evangelicis praeceptis sufficienter instructi et confirmati, corda vestra a terrenis curis sursum ad Dominum dirigite, ut sacrificium, quod Deo offerendum mihi obtulistis, digne offerre valeam. Respondet populus: Habemus ad Dominum, quasi dicat: Corda nostra, ut praecipis, erecta habemus ad Dominum, ut suscipere dignetur votum nostrum. Hortatur iterum: Gratias agamus Domino Deo nostro, simul ego
Abbreviated transcription (Latin):
dos oblationem suscipit: et clerus interim lau¬
des deo ꝑsoluit. ad imitationem ppłi isrłitici sũp¬
tum est. qui oblationes & uota cum laude mo¬
dulationis deo offerre consuerat. Post oblati
ita fiat oratio mea acceptabilis in conspectu
tuo. Quibus expletis conu̾tit se sacerdos ad
ppłm. poscens ut iuingant p̾ces suas p̾cibus¬
te illorum. Hoc autem dicendũ est a sacerdote c̃
se ppłs: orare debet ita. Sit dñs in corde & in
ore tuo. ut suscipiat sacrificiũ sͥ acceptum
de ore tuo & manib tius ꝓ nr̃a omniũ q sa¬
lite. ameN. Uel hoc dicant om̃s. Exaudi
dñicum. non aliud quã lineum esse oportet.
q̃m ioseph linteum mundũ emisse dicit᷑. ubi
corpus dñicum inuoluit. Nam & linum purũ
germen est terre. ⁊ dñs ꝓurũ & uerũ corpus
multis affectus passionibus migrauit ab hoc
scło. & ad candorem resurrectionis atq ĩmorta¬
litatis ꝑductus est. Ita gͦ qͥ corpus dñi inse re¬
cipere desiderat: ꝑ multos bonorum operum

Expanded text:
dote oblationem suscipiente, clerus Deo laudes interim persolvit, ad imitationem populi Israel sumptum est, qui oblationes et vota cum laude modulationis Deo offerre consueverat. Post oblatioita fiat oratio mea acceptabilis in conspectu tuo. Quibus expletis, convertit se sacerdos ad populum, poscens ut jungant preces suas precibuste illorum. Hoc autem dicendum est a sacerdote cum se populus, orare debet ita: Sit Dominus in corde tuo, et in ore tuo, et suscipiat sacrificium sibi acceptum de ore tuo et de manibus tuis pro nostra omniumque salute, Amen. Vel hoc dicant omnes: ExaudiDominicum, non aliud quam lineum esse oportet, quoniam Joseph linteum mundum legitur emisse, ubi corpus dominicum involvit. Nam et linum, purum germen est terrae: et Dominus purum et verum corpus multis affectus passionibus migravit ab hoc saeculo, et ad candorem resurrectionis atque immortalitatis perductus est. Ita ergo, qui corpus Christi in se recipere desiderat, per multos bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sa ubiq seruat eccłia. Eiusdemq apłice
quã in toto minido doctrina apłorum funcda
ratio eccłie. nec oblatio deo offerri potest. nisi ꝑ
iniũ mediatorem dĩ & hominũ qͦd ipse in eugłio¬

Expanded text:
universa ubique servat Ecclesia; ejusdemque apostolicae, universa ubique servat Ecclesia; ejusdemque apostolicae, quam in toto mundo dratio Ecclesiae, nec oblatio Deo offerri potest, nisi per unum mediatorem Dei et hominum, quod ipse 503 i
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥne dñ redempta. Quã pacificare digneris.
ut pacem habeat ab hereticis & paganis. Aduna¬
re: que disꝑsa est ꝑ paganos. ꝑ hereticorũ dogia¬
ta. Id ipsum autem uidet᷑ esse adiinare. qͦd paci¬
git᷑. Una cũ famulo tuo papa nr̃o ipsius eccłi¬
astici corporis unitas fortius ꝯm̃ datur. qͥa re¬
ligionis cultum sic dñs instituit: iti in baptis¬
no petro apłoꝵ sũmo pͥncipalit̾ collocaret.
atq ab ipso quasi quodam capite dona sua uellet.
dam dicit᷑ admirabilis. uł coronatus. s qͦd me¬
lius est pater patrum. id est ep̃orum. Seqͥt᷑
& antistite nr̃o. Sicut enĩ uniu̾salis eccłie com¬
memoratio. ꝓpt̾ unitatem societatis & pacis con
iungit᷑. ut singłe eccl̃ie ꝯmemorationem suoi
cis. Orthodoxis. Orthodoxi. recte głe dicunt᷑
coqͦd nullo errore deprauati. recte fidei confessi¬
one dm̃ głificent. Idem gͦ sunt catholice & apłi¬
ce fidei cultores. Catholice. id est uniu̾salis. qͣm

Expanded text:
sanguine Domini redempta. Quam pacificare digneris, ut pacem habeat ab haereticis et paganis; adunare, quae dispersa est per paganos et haereticorum dogmata. Id ipsum autem videtur esse adunare, quod pacigitur: Una cum famulo tuo papa nostro, ipsius ecclesiastici corporis unitas fortius commendatur: quia religionis cultum sic Dominus instituit, ut in beatissimo Petro apostolorum summo principaliter collocaret, atque ab ipso quasi quodam capite dona sua vellet dam dicitur admirabilis vel coronatus, sed quod melius est, pater patrum, id est, episcoporum. Sequitur: Et antistite nostro. Sicut enim universalis Ecclesiae commemoratio propter unitatem societt, ut singulae Ecclesiae commemorationem suorum cis. Orthodoxi, id est, rectae gloriae dicuntur, eo quod nullo errore depravati, rectae fidei confessione Deum glorificent. Idem ergo sunt catholicae et apostolicae fidei cultores. Catholicae, id est, universalis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione animarum suarum. qͥa in ipso ha¬
bemꝰ redemptionem. ꝑ sanguinem eiꝰ remissio¬
nem peccatorum. Pro spe salutis. id est ꝓ uita
et̾na que est uera salus. Spe enĩ salui facti sumꝰ
Nec solum ꝓ salute et̾na. s etiam ꝓ temporali in¬
columitate. id ÷ corporali sanitate. Incolumitas enĩ

Expanded text:
redemptione animarum suarum, quia in ipso habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum. Pro spe salutis, id est, pro vita aeterna, quae est vera salus. Spe enim salvi facti sumus . Nec solum pro salute aeterna, sed etiam pro temporali incolumitate, id est, corporali sanitate. Incolumitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
tur unguento. qͦ baptizatos ungit eccł̃ia. xp̃c¬
tantum non tunc ẽ unctus sp̃ scõ. qͥndo suꝑ eũ
baptiratum sicut columba descendit. T̃ une
unctus est. qͦͥndo ueniente sp̃u sc̃o ad mariã
perum meritis. deo uero in utero uirginis co¬
pulata est. Ita ut cũ illo una fieret psona.
Uncde & bene hoc confitemur illũ natum de sp̃u
scõ & maria uirgine. Unctione autem olei de¬

Expanded text:
guento, quo baptizatos jungit Ecclesia. Christus tamen non tunc est unctus Spiritu sancto, quando super eum baptizatum sicut columba descendit; tunc enunctus est, quando veniente angelo ad Mariam operum meritis, Deo vero in utero virginis est ita unita, ut cum illo una fieret persona: unde et ob hoc confitemur illum natum de Spiritu sancto ex Maria virgine. Unctione autem olei de
Abbreviated transcription (Latin):
tes. B ened̾ictus qͥ uenit in nomine dñi. Ignatius
id est salus. sine saluifica in excelsis: aꝑte docet
aduentũ dñi. in carne. non solu huntani geiũs
in terra. sed angłor in celis esse salitem. quia dũi nos
redempti ad suꝑna ducimꝰ: eorum numerus qui ca-
lentio in quo cessante om̃e strepitu u̾borum sola ad
omuiũ uotis & desideriis: incipit sacerdos orationẽ
fundere. qua ipsum mist̾ium dñici corporis & san¬
gunus consecratur.
seqifert̃ consuetudo uenit in eccłia ut¬
tacite ista obsecratio atq consecratio a sa¬
cerdote cantetur. ne u̾ba tam sacra & ad tantum
mẏsterium ꝑtinentia uilescerent. dũ pene om̃s
inusu ea retinentes ꝑ uicos & plateas aliis q in lo¬
cis ubi non ꝯueniret ea decantarent. Unde fer¬
ceret: dum pastores ea in agro decantarent. diui¬

Expanded text:
 Benedictus qui venit in nomine Domini. id est, salus sive salvifica, in excelsis, aperte docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum numerus, qui cadelentio, in quo cessante omni strepitu verborum, sola adomnium votis et desideriis, incipit sacerdos orationem fundere, qua ipsum mysterium Dominici corporis et sanguinis consecratur.ferunt, consuetudo venit in Ecclesia, uttacite ista obsecratio atque consecratio a sacerdote cantetur, ne verba tam sacra, et ad tantum mysterium pertinentia, vilescerent, dum pene omnes per usum ea retinentes, per vicos et plateas aliisque in locis, ubi non conveniret, ea decantarent. Inde ferisset, cum pastores ea decantarent i
Abbreviated transcription (Latin):
tem dĩ. q̃m sine int̾missione laudant dm u
dant & ꝯcelebrant celi. sicit eũ laudant sol
a luna & stelle & lumen. Uude in psalmo cdĩ.¬
Laudat᷑e eum sol & lumna & cet̾a.us q aque que suꝑ ce¬
muta habeant sensum laudandi. s qͥa cuncta bñ
num creatori. W quia longum fuit mistica gr̃ar
actione. totos angłoꝵ ordiues. qui iuscripturis
nouẽ inueniunt᷑ ponere sigillatim ꝑꝰt celos po¬
mine om̃s celestes sp̃c generalit̃ appellari solent
uit in psalmo. Dñs uirtutũ ipse est rex głe. &i

Expanded text:
m sine intermissione laudantes, vidant et concelebrant coeli, sicut eum laudant sol et luna, stellae et lumen. Unde in psalmo dicituLaudate eum, sol et luna: usque, aquae, quae super coemuta habeant sensum laudandi, sed quod cuncta benum creatori. Et quia longum fuit in ista gratiarum actione totos angelorum ordines, qui in Scripturis novem inveniuntur, ponere, sigillatum post coelos pomine omnes coelestes spiritus generaliter appellari solent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ꝑquẽ om̃is supplicatio & petitio
nr̃a dirigi debet. ad d̾m tamꝗͣ. ꝑ uerũ
mediatorem & eternum sacerdotem. qui sedet ad dex¬
teram patͥs. & interpellat ꝓ nobis. Iti accepta habe
as & benedicas. Ac si supplicit̃ dicat. Petimꝰ ut hec
sp̃u tuo scĩfices. atq ore benedicas. ut qͦd nr̃e hu¬
militatis geritur ministerio tue uirtutis imple¬
atur: effectu. Qd autem subiungit. Hec dona. ħ
munera. hec sc̃ã sacrificia. Non aliud atq aluid dr
ut dictum sermonũ repetitio tanti sacram̃ti est
cõmerdatio. & pie deuotionis exett̾õ. Qa hec sunt
uere sc̃a & illibata. id est inuolata & in contamma¬
ta. sacrificia que in ininist̾io dñici corporis effis¬
no sensii dicit᷑ fundere. Unde legimꝰ qͦd dauid
libauit aquã dño sͥ oblatam id est fudit. Sub ali¬
o sensu dicit᷑ libare gustare. Nnde & p̃libata res

Expanded text:
per quem omnis supplicatio et petitio nostra dirigi debet ad Deum, tanquam per verum mediatorem et aeternum sacerdotem, qui sedet ad dexteram Patris, et interpellat pro nobis. Quid autem rogeas, et benedicas, ac si suppliciter dicat: Petimus, ut haec spiritu tuo sanctifices, atque ore benedicas, ut quod nostrae humilitatis geritur ministerio, tuae virtutis impleatur effectu. Quod autem subjungit: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrifiut dictum est, sermonum repetitio, tanti sacramenti est commendatio, et piae devotionis excitatio. Quia haec sunt vere sancta et illibata, id est, inviolata et incontaminata sacrificia, quae in ministerio dominici corporisno sensu dicitur fundere. Unde legimus, quod David libavit aquam Domino sibi oblatam, id est, fudit. Sub alio sensu dicitur libare, gustare: unde et praelibata res
Abbreviated transcription (Latin):
& epłis apłoꝵ. qui non etate. s puritate & simpli¬
offerens eũ in holocaustũ qui ẽ pat̾archa non tan¬
tũ isrłitice plebis scd̾m carnem. s & nester scd̃m
fidem. Ad iungit᷑ adhuc. & qͦd tͥ obtulit su̾mus
sacerdos tuus melchisedech. qui interp̾tatur rex
iusticie. cuiꝰ sacͥficium & sacerdotium tantum
magnificat᷑ ut de eo dicat apłs. Assimilat᷑ per
Ad cõplendam petitionem subiinictũ est. Anti
un sacrificio abel de pͥmogenitis ouiũ. & qͦd non¬

Expanded text:
 Apostolorum: qui non aetate, sed puritate et simpliofferens eum in holocaustum; qui est patriarcha non tantum Israeliticae plebis secundum carnem, sed etiam noster secundum fidem. Adjungitur adhuc: Et quod tibi obtulit summus sacerdos tuus Melchisedech, qui interpretatur rex justitiae, cujus sacerdotium et sacrificium tantum magnificatur, ut de eo dicat Apostolus: Assimilatus per ad complendam petitionem subjunctum est. Hoc quis sacrificio Abel, quod de primogenitis ovium, e
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ a patre: intelligamꝰ ꝑ filium eiꝰ nos acciꝑe.
cuꝰ hereditas sumus. ꝑ ipsum. gͦ hostiam laudis
atq orationis offerimꝰ qͥ ꝑ morte ipsius reconcilia¬
ti deo sumus. cũ inimici essemꝰ. Dicens uͦ sacer¬
dos. qͥ tecũ uiuit & regnat & cet̾a. admonet po¬
płm ut credat filiũ cłi uiuere ⁊ regnare. sem

Expanded text:
datur a Patre, intelligamus per Filium ejus nos accipere, cujus haereditas sumus. Per ipsum ergo hostiam laudis atque orationis offerimus, qui per mortem ipsius reconciliati sumus, cum inimici essemus. Dicens vero sacerdos: Qui tecum vivit et regnat, admonet populum, ut credat Filium Dei vivere et regnare sem
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Mutari non potest: quia uimutabilis ẽ.
Omp̃c enĩ dicit᷑ faciendo qͦd uult: uon paciendo
qͦd non uult. Eternus est ds̃: quia nec iniciũ
habuit: nec t̃minum habebit. quia nec cepit
net definit. Gre autẽ quas debemꝰ offerre.ꝑ do¬

Expanded text:
i non potest, quia immutabilis est. Omnipotens enim dicitur faciendo, quod vult, non patiendo, quod non vult. Aeternus est Deus, quia nec initium habuit, nec terminum habebit, quia nec coepit nec desinit. Gratiae autem, quas debemus offerre, per Do
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. qͥa in fp̃u ⁊ m̃te rationali creatꝰ est homo
ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. ⁊ ibi ẽ capax diui¬
ne gr̃e & illuminationis. Sed & illa salutatio
episcopalis ad ppłm que dicit᷑ pax uobis. siue¬

Expanded text:
tatur, quia in spiritu et mente rationali creatus est homo tatur, quia in spiritu et mente rationali creatus est homo ad imaginem et similitudinem Dei, et ibi est capax divinae gratiae et illuminationis. Sed et illa salutatio episcopalis ad populum, qua dicitur: Pax vobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
dieb. Qsaluͤationis sermo ñ humano arbitͥo
conpositus. s ex diuine scͥpture auctoritate ꝓbatꝰ
sumptus. ubi frequent᷑. ⁊ singłarit᷑. ⁊ pluralit̃. po¬
sitꝰ legit᷑ Singłarit᷑. sicut ait angłs ad beatam
mariam. aue maria. gr̃a. plena. dñs tecũ. & sicut ad
ruth legit᷑. Boor salutando dixisse messorib suis
diĩs uobiscum. ⁊ sicut in paralipomenon ppħa a
deo missus inuenit᷑ salutasse asa. regem uida c̃
exercitu suo uictores de p̃lio reu̾tentes. dñs nob̾c̃
qͥa fiustis cũ dño. Eccłia gͦ tam salubri saluta¬
tione sacerdotis accepta:⁊ ipsa ͤ salutando orat¬
⁊ orando resalutat. postulans. ut sic̃ ipse obtauit
dñni esse cũ illis: ita sit & cũ ipso dicens. & cũ
sp̃u tuo. id est cii anima tua sit omp̃c ds̃. ut dig¬
ne ꝓ nr̃a salute eũ exores. Et non dicit tecũ. s cũ
sp̃u tuo. ut officium subsecitturũ sp̃alit̃ totũ fie¬
ri intelligat᷑. ⁊ bene dñs cũ sp̃u hominis efse op¬

Expanded text:
i salutationis sermo non humano arbitrio compositus, sed ex divinae Scripturae auctoritate probatur sumptus, ubi frequenter et singulariter et plurariter positus legitur: singulariter, sicut angelus ad beatam Mariam: Ave, gratia plena, Dominus tecum : et sicut ad Ruth legitur Booz salutando dixisse messoribus suis: Dominus vobiscum : et sicut in Paralipomenon propheta a Deo missus, invenitur salutasse Aza regem Juda cum exercitu suo victores de praelio revertentes: Dominus vobiscum, quia fuistis cum Domino . Ecclesia ergo tam salubri salutatione sacerdotis accepta, et ipsa resalutando orat, et orando resalutat: postulans, ut sicut ille optavit Dominum esse cum ipsis, ita sit et cum ipso, dicens: Et cum spiritu tuo, id est, cum anima tua sit omnipotens Deus, ut digne pro nostra salute eum exores: et non dicit, Tecum, sed, cum spiritu tuo, ut officium subsecuturum spiritaliter totum fieri intelligatur. Et bene Dominus cum spiritu hominis esse op