comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propri eẽ p̃positio ques ep arata. Num quã potest sin eca suali¬
bus ꝓferri ut .e. & .a. obs. deꝓ sub in. & similia: Aduerbia
uero quȩcũ coniungi. solent casualibus. tamen &iã ꝑdefectio¬
nem casualiũ lic& ꝓferre ut pone subi coniunx. & ultra citraq
nihilẽ. Et quod aduerbia &iã ꝑsehabent aliquã certam sig¬
ni si cationem p̃positio uero non utsidicã. Dł uł Itꝰ nescio ꝑ
sequid signisicant nisi conumgantur cum aliqua dictionesi
enu dicam departibus orationis aliã hab& significationem. It¬
bitabilem habent locisignificationem & quo os tenduntur ma¬
gis ad uerbia eẽ : Sunt quȩdam unam loci significationem ha¬
bentia que est ad locum ut orsum is torsum deorsum sursũ
sinis trorsum dextrorsum: similiter ad uerbia ostendunt᷑
cõposita. ltaliam uersus ficiliam uersus.q ipse accentus
ostendit eẽ composita. nsi sidicamus quoduersus inelmat

Expanded text:
proprie est praepositio, quae separata numquam potest sine casualiproprie est praepositio, quae separata numquam potest sine casualibus proferri, ut e, ex, a, abs, de, pro, sub, in et similia; aduerbia uero, quae coniungi solent casualibus, etiam per ellipsin casualium licet proferre, ut nihil est. et quod aduerbia etiam per se habent aliquam certam significationem, praepositiones uero non, ut si dicam de uel in, nescio per se quid significant, nisi coniungantur cum aliqua dictione. si enim dicam de partibus orationis, aliam habet significationem etbitabilem habent loci significationem, ex quo ostenduntur magis aduerbia esse. sunt quaedam unam loci significationem habentia, quae est ad locum, ut horsum, istorsum, deorsum, sursum, sinistrorsum, dextrorsum. similiter aduerbia ostenduntur composita, Italiámuersus, Siciliámuersus, quae ipse accentus ostendit esse composita, nisi si dicamus, quod uersus inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
esti &msinitum : ITER ROGATIGUM UT quando uenisti: RlatiuuN
ut quando eram hiuenis peccaui: INFIRITVM ut quando uemiã faciã :
Accentu tamen discernuntur quomodo & nomina interrogatua
& relatiua : inuenitarr &iã QVabo ꝓaliquando ut as pera quis
natura locidimittere quando sua sit equos Quazoo ꝓaliquando:¬
do haectecura remordit Qaxbo proquoniã accipitur : alia suntlo¬
calia : hacc quoq il discr&as uł communes habent locorum
significationes : discor&as. Ao loco ut hucilluc quo: In loco ut
uis illic ubi: quodidem. uBi silnterrogatiuum sit. pen ultima acui¬
tur ũ si dicã ublepam philus: RILA TQua uõgra uatur quomodo &
quomodo omnia insinita idest quo ubiunde quaquan dorelati¬
uum est grauatur. aliter suum accentum seruat: hȩc uero commu
ab eo peregre aduenio peregre transeo : Similit̃ pone suꝑ infra
&tra. ultra citra quȩ &iã casibus frequentersolent. iungigra¬
uari queatque ideo a quibus dãp̃positiones eẽputantur. sed illa

Expanded text:
est et infinitum. interrogatiuum, ut quándo uenisti? relatiuum, ut quandò eram iuuenis, peccaui; infinitum, quàndò ueniam, faciam. accentu tamen discernitur, quomodo et nomina interrogatiua et relatiua. inuenitur tamen etiam pro aliquando et natura loci dimittere quando suasit equos, unum quodo haec te cura remordet», quando pro quoniam accipitur. alia localia. haec quoque uel discretas uel communes habent locorum significationes. discretas ad locum, ut huc, illuc, quo; in loco, ut hic, illic, ubi quod interrogatiuum paenultimam acuit, ut si dicam úbi est Pamphilus?, relatiuum grauquomodo omnia infinita, id est quo, ubi, unde, qua quando relatiuum est, grauatur, aliter suum accentum seruat. commuhabeo', 'peregre advenio', 'peregre transeo'. <VIII.> DE Aextra, ultra, citra, quae etiam casibus frequenter solent iungi grauarique atque ideo a quibusdam praepositiones esse putantur. sed illa
Abbreviated transcription (Latin):
Bi fariã &iã & trifariã & omni fariã composita sunta ferendo & p̃positis
L & denom matiua inueniuntur & ad uerbialia siuȩ partic̃ipialia
ut aparte. partim auiro uirit̃i auiceuicissim ab ostio ostiatim asta¬
tu statim. araturaptim. a saltu saltim acursucursim astricto siric
tim a furto furtimia sensu sensim & singulus singulatim. a fatu a fatin¬
Fa a priuato priuatim a paulo paulatim asigulo singula tim

Expanded text:
Bifariam etiam et trifariam, et omnifariam, composita sunt a ferendo et praepositis im denominativa inveniuntur et verbalia sive participialia, ut a parte, partim; a viro, viritim; a vice, vicissim; ab ostio, ostiatim; a statu, statim; a raptu, raptim; a saltu, saltim", a "furto" "furtim", a "sensu" "sensim"; nam fa, a "priuato" "priuatim", a "paulo" "paulatim", a "singultu" "singultim
Abbreviated transcription (Latin):
& causa antecedente euenientes signisicant. ut doctus sum ani
tiuae sunt i dicatiuomodo conum guntur łXXXI BEDISNINEIIIES¬
IIVΝCTIVE sunt quae quãiuis dictiones comumgant sensum tamen dis iungunt:¬

Expanded text:
ex causa antecedente euenientes, significant, ut doctus sum, nam ex causa antecedente euenientes, significant, ut doctus sum, nam tiuae sunt, indicatiuo modo coniunguntur. disiunctiuae sunt, quae, quamuis dictiones coniungunt, sensum tamen disiunctum e
Abbreviated transcription (Latin):
seruat oratio : Non enim quidormit omnimodo stertit : quomodo
quis tertit omnimodo dormit : It hecquidem id est continuatiuȩ
qualis estordinatio & naturarerum. Cum dubitatione aliqua es sen¬
us continuatiuȩ uero causam continuationis ostendunt consequen¬
tem cum essentia rerum. ut quoniã quia. ut quoniam ambulat mo¬
u&ur. Quia solsuꝑ terram est. dies est. Vtrumq: en im significat ficrior
dine consequenti. LXXUIIII DECAUSALIBUS
AVSAlIs igitur qua salii in una specie posuerunt a pollonius pater ero
causales aductiuas effectiuas. Nec inration abiliter. & continuatio
nis enim & sub continuationis & ad lunctionis & effectionis ꝑ hascausa
os tenditur. reddi COXTINUΑTOΝIS utsiabulat mou&ur SVBCOR¬
TiNuiationis quia abulat. mou&ur. ADIVNETIONS utmoueatur abulat
quo que & bello passus DVΛconter& urbem : similiter. QUATINUS
AVSALIS suntpro prio quȩ causa ante cedente causatiua id est res

Expanded text:
seruat oratio: non enim qui dormit omnimodo stertit, quomodo seruat oratio: non enim qui dormit omnimodo stertit, quomodo qui stertit omnimodo dormit, nec ququalis est ordinatio et natura rerum, cum dubitatione aliqua essentiuae uero causam continuationis ostendunt consequentem cum essentia rerum, ut quoniam, quia, ut quoniam ambulat, mouetur; quia sol super terram est, dies est: utrumque enim significat fieri dine consequenti. quidam ausales igitur, quas alii in una specie posuerunt, Apollonius, pater Hercausales, adiunctiuas, enis enim et subcontinuationis et adiunctionis et effectionis per has causa ostenditur reddi: continuationis, ut si ambulat, mouetur; subcontinuationis: quia ambulat, mouetur; adiunctionis: ut moueatur, ambulat; que et bello passus, dum conderet urbem; Quatenus s sunt, quae causam antecedentem causatiua, id est res
Abbreviated transcription (Latin):
quȩe in significatione eoniunctionum  praȩtera ea ordo : Ligura simpl&
quidem utat. et sed : Con Posita uero atque &emm sedenim. Hec
enim & accentu conpositaeẽ noscuntur LXXX DES PECIEB US¬
sub continuadua caus alis effectiua approbatiua disiunctiua
sub disiunctiua. dissertiua aduersatiua ab negatiua collectiua
uł rationaliscompletiua. LXXUI DECOPULATIUIS
⁊ o falaiua est queco pulat tam uerba quamsen sum. ut&.q.
Uacat quequidem quoque. quandopro. Qut ponitur: at ast
sed. aut̃ uero quan dopro AUTA acipitur. Hoenim cõpulant cũ
consirmationehi tellectum : Inueniuntur tamen multȩ tã & supra
dictis quã & aliis conumtionibus diuersas significationes inaeadẽ¬
si hostis ade& uallo at que fof samunere LXXUIIDECONTI¬
& consequenuã rerum si gnisicant idẽ ordinem precedentis
Reiad soquentem ut. Si stercit dormit : Itsiegrotat pall& : & si frebri
uexatur cal& : Non enim conuerso oodinem his consequentiã sententiȩ

Expanded text:
est in significatione coniunctionum, praeterea ordo. figura simplex quidem, ut at, et, sed; composita uero atque, etenim, sedenim. haec enim ex accentu composita esse noscuntur. sua, adiunctiua, causalis, effectiua, approbatiua, disiunctiua, subdisiunctiua, disertiua, ablatiua, praesumptiua, aduersatiua, abnegatiua, collectiua uel ratva species est quae copulat tam verba quam sensum, ut que, ac, atque, quidem, quoque, quando pro que ponitur, at, ast, sed, autem, uero, quando pro autem accipitur. haec enim copulant cum confirmatione intellectum. inueniuntur tamen multae tam ex supra dictis quam ex aliis coniunctionibus diuersas significationes una eademsi hostis adesset, uallo atque fossa munire». simi quae significant ordinem praecedentis rei ad sequentem, ut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non enim conuerso ordine in his consequentiam sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
est. participiis quoq aptis sime adiunguntur ad uerbia quidos eni aliud particpiũ
nis iuerbũ sasuale ut benelego benelegens sapienter loquor sapient loquens ÷ Vđsia¬
liud uerbũ uerbo subiungas idesignificat : sed hoc int̃ẽ qđ participiũ non eg& con¬
iuntione VRBVM eg& : ut benelegens disco bendego & disco. sapient̃ loquens

Expanded text:
est, participiis quoque aptissime adiunguntur aduerbia. quid enim est aliud participium est, participiis quoque aptissime adiunguntur aduerbia. quid enim est aliud participium nisi uerbum casuale? ut bene lego, bene legens; sapienter loquor, sapienter loquens, quod, si aliud uerbum uerbo subiungas, idem significat. sed hoc interest, quod participium non eget coniunctione, uerbum eget, ut bene legens edisco, bene lego et edisco; sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ant cursus ꝓRł teneint : NOꝵ uero imperatiuo ꝓprie aduginon potest
nisim compositione ut noli: aptis sim eaut̃ idicatiuo sociatur uł sub iunc¬
Iubiunctiuo ut non mibi filinguaecentum sint. oraq centum ferre a
uox. om̃s scelerum tom p̃hendere formas. omã paenarum ꝑcurrereno¬
mina possr̃. optatiuo ut. VUOXillaquis quã menocte ꝑ altum ire
neq: a terra motieat conuelle refune : NVM quoq indicatiuo soliadum au¬
aduerbium uero sine uerbo uł participio qđ duim uerbi posid& non
hab& plenam sententiã : Quamuis enim ab aliqua ꝑosona persȩp¬
ferantur aduerbia . Neces seẽe auł ad ante dicta abalia ꝑ sona
uerb are ferri ut si quis meinter rogaueritbona est suꝑbia & responde¬
ro. on ulꝑdefectionem diciut si recitante aliquodixero benediserte eloquen¬
ter ubiq enim sub auditur DlCIS, similiter sidicã ΚVX malus homo quipro diri¬
bus suis subuenit dientibus. sub audio Is: & sciendum quod ut supra dictũ

Expanded text:
 sic ueteres. non uero imperatiuo proprie adiungi non potest nisi in compositione, ut noli, aptissime autem indicatiuo sociatur uel subiunctiuae. Non mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes scelerum comprehendere formas, omnia poenarum percurrere nomina possim»; optatiuo, ut Virgilius: «non illa quisquam me nocte per altum / ire, neque a terra moneat conuellere funem». num quoque indicatiuo soli adiunaduerbium uero sine uerbo uel participio, quod uim uerbi possidet, non habet plenam sententiam. quamuis enim ab aliqua persona per se proferantur aduerbia, necesse est ea uel ad ante dicta ab alia persona uerba referri, ut si quis me interrogauerit bona est superbia? et respondero non, uel per ellipsin dici, ut si recitante aliquo dixero bene, diserte, eloquenter; ubique enim subauditur dicis. similiter si dicam non malus homo, qui pro uiribus suis subuenit clientibus, subaudio est. in
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑfectũ signifiat sol& coniugi uerbis p̃terit ⁊ perfecti & plus quã per¬
fecti: & significationem eorudem temporũ complere. Quomodo uer¬
ba p̃sentis temporis siadiugantur participiis p̃teritis p̃teritũ significant
ut. Caenatus sum cenatus es cenatus est ꝓcaenaui caena usta fenauit
sicergo sidicã cenans fui caenans suisti caenans suit procena uitena¬
ulsti cȩnauit caenans fuerã taenans fueras caenans fuerat proce¬
nauerã caenaueras caenauerat potesł accipi. Itaq quoddeelati¬
nitatis lmguenaturaliter compl&ur iunctureratione . XLUi¬
Et notandũ quod omnenomen aquocumq uerhonatũ uel gene¬
nuum. sequitur casum ułdatiuum si gurate ut ami cus illius spe
culator illius audtor illius. uictor illius. & datiuum amicus illiest
pauca &iam ab latiuum sequentia ut hgnus illare Mactusuir¬
i tẽ accusatiuo uerofigurate Nosus bella p̃cus futura: Iꝓ scien dum

Expanded text:
 solet coniungi uerbis praeteriti perfecti et plusquamperfecti et significationem eorundem temporum complere, quomodo uerba praesentis temporis, si adiungantur participiis praeteriti, praeteritum significant, ut caenatus sum, caenatus es, caenatus est pro caenaui, caenauisti, caenauit. sic ergo, si dicam caenans fui, fuisti, fuit pro caenaui, caenauisti, caenauit, caenans fueram, fueras, fuerat pro caenaueram, caenaueras, caenauerat potest accipi. itaque quod deest Latinitatis linguae naturaliter, completur iuncturae ratione. mum nominis. omne enim nomen a quocumque uerbo natum uel genetiuum sequitur casum uel datiuum figurate per culator illius, auditor illius, uictor illius, et datiuum, ut amicus illi est, pauca etiam ablatiuum sequentia, ut dignus illa re, mactus uirtute, accusatiuum uero figurate: exosus bella, praescius futura; participiorum
Abbreviated transcription (Latin):
nale uerbũ sol& uelaneutris aẽtiuauł absolutã uim habentib: non
tam̃ passiua quena sci. ut stauuir curritur uiuntur abulatur uel abac

Expanded text:
nis et solet uel a neutris actiuam uel absolutam uim habentibus, non tamen passiuam, plerumque nasci, ut statur, curritur, uiuitur, ambulatur, uel ab ac
Abbreviated transcription (Latin):
corãdicero nedixit catilia uł absq consuleegit p̃tor transitionem sinedu¬
bio facio diuer sarum ꝑsonariũ. idest ab alia ad aliã tran seo ꝑsonã. quo d suũ
est p̃posinonis : haccs quoq ratio conpullit artium scpiptores latinos hu

Expanded text:
coram Cicerone dixit Catilina uel absque consule egit praetor, transitionem sine ducoram Cicerone dixit Catilina uel absque consule egit praetor, transitionem sine dubio facio diuersarum personarum, id est ab alia ad aliam transeo personam, quod suum est praepositionis. haec igitur quoque ratio compulit artium scriptores Latinos hu
Abbreviated transcription (Latin):
UO CASUI CONIUN GANTUR
ono syllabae p̃positiones que casui ab latiuo seruiunt dũtaxat
quod apud grecos aduerbiũ est Dissyllabac aut̃. Corã palam
sineabsq: tenus Quorum omnium. inter p̃tationes. apud
transitionem ꝑsonarum inter p̃positones accipiunt : & grauant : ꝑom¬
nibus syllabis : Quando uero uerbis coniunguntur & intransitiuae s unt
& generalem soruant accentuum rationem inter aduerbianumeraN
t tuntlic& canommatuo ułp̃poni ulsupponi. Et legit cicero & ultra
nibil fecit uł ultracato fecit quam cicero Sme tamon & absque
mihi dulcemeorũ tesine fraterit: suũ uero est ad uerbiorũ ut dixi in transitiue
posse proferri. & similit̃ omnib: casibus adiungi Ot non bonus hom oille
est non bonihominis officiũ facit non bono homini loquitur sic & ꝑreli
casus¬
quos in quibus non aduerbii causaulla tran sio fieri ostenditur : Atsidicã

Expanded text:
uo casui coniunguntur monosyllabae praepositiones, quae casui ablatiuo seruiunt, dumtaxat quod apud Graecos aduerbium est. disyllabae autem coram, palam, sine, absque, tenus; quorum omnium interpretationes apud transitionem personarum inter praepositiones accipiunt et grauant omnibus syllabis; quando uero uerbis coniunguntur et intransitiuae sunt et generalem seruant accentuum rationem, inter aduerbia numerant, et tunc licet ea nominatiuo uel praeponi uel supponi, ut legit Cicero et ultra nihil fecit, uel ultra Cato fecit quam Cicero. sine tamen et absque n XII: «aut quicquam mihi dulce meorum : te sine frater erit?». suum uero est aduerbiorum, ut dixi, intransitiue posse proferri et similiter omnibus casibus adiungi, ut non bonus homo ille est, non boni hominis officium facit, non bono homini loquitur, sic et per reliquos casus, in quibus non aduerbii causa nulla transitio fieri ostenditur. at si dicam
Abbreviated transcription (Latin):
casus obliquossion habent tẽ pora quod alienũ ẽ a uerbout legendilegendo legendũ
lectum lectu insinitiui cetamen funguntur. quod sol& apud grecos articu¬
lis coniungi Itaquȩ pinfinito qui coniungitur gen&iuo casui articuli apud
gecos nos utimur in Di terminatione quesimilis ẽ genetiuo nominis LEGENDI
p̃positione nos in .do. utimur terminatione que sinilis ẽdatiuo uel ab la¬
tiuo nominis nisi quod uerbum ho e istimantes quidam &iã corripiunt o
finalem eius ut plurimus hicae gemoritur uigilando sed illũ suilũ
Languorẽ peperit cibus inperfectus ꝓeo quoque qui aceus satiuo adiungit᷑¬
In DVM terminatione utimur que similis ẽ acusaduonominis. ut LEGENOVM : Hu¬
ictamen frequentiu .s sol& &iã p̃posito Ad p̃poniut ad legendum & quo
ostenditur magis nomeneẽ quã uerbum: uerboenĩ separata p̃positiop

Expanded text:
a significent, quod alienum est a uerbo: legendi, legendo, legendum, lectum, lectu, infiniti uice tamen funguntur, quod solet apud Graecos articulis coniungi. itaque pro infinito, qui coniungitur genetiuo casui articuli apud Graecos, nos utimur in di terminatione, quae similis est genetiuo nominis, legendipraepositione, nos in do utimur terminatione, quae similis est datiuo uel ablatiuo nominis nisi quod uerbum hoc existimantes quidam etiam corripiunt o finalem eius. languorem peperit cibus inperfectus in dum terminatione utimur, quae similis est accusatiuo nominis, ut legendum ἀναγνωστέον. huic tamen frequentius solet etiam praepositio ad praeponi, ut ad legendum, ex quo ostenditur, magis nomen esse quam uerbum: uerbo enim separata praepositio per
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã igitur desingulorũ tẽpore modorũ. que mertorie occurrer̃
disseruimus de cognatione tẽporũ dehde tractem Estquedam cog
est cũ eni tempus fluuilmore instabiliuoluatur fursuuis punctũ
habere potest in p̃senti hoc est instanti maxima igitur parseius

Expanded text:
uoniam igitur de singulorum tempore modorum, quae memoriae occurrerunt, disseruimus, de cognatione temporum deinde tractemus. est quaedam cognest. cum enim tempus fluuii more instabili uoluatur cursu, uix punctum habere potest in praesenti, hoc est instanti. maxima igitur pars eius,
Abbreviated transcription (Latin):
plus quã ꝑfecti. Nota autẽ quoduim nominis re ipsius hab& uerbũ infinitũ Vn¬
dequidã nom̃ uerbi hoc eẽ dicebant. Dico enĩ bonũ est legere. ut si dicã bona estlestio
Itaq omnis modus finitus. potest ꝑhunc infinitũ interpretari: ut sidicã Et G̃o quid in¬
dicaui: legereme. liGi Quidimperaui : lege rete. atinã lectacu quid optaui.o
LEBEREME Cũ legã uenio quid iunxi: prius legere pꝰ uenire :¬
LI GERUNDIA UEL EARTICIEIALIA TEMPUS NONHABIRE¬

Expanded text:
plusquamperfecti. nota autem, quod uim nominis rei ipsius habet uerbum infinitum. unde quidam nomen uerbi hoc esse dicebant; dico enim bonum est legere, ut si dicam bona est lectio. itaque omnis modus finitus potest per hunc interpretari, ut si dicam lego, quid indicaui? legere me; lege, quid imperaui? legere te; utinam legerem, quid optaui? legere; cum legam, uenio, quid iunxi? prius legere post uenire. gerundia quoque uel participialia, cum par
Abbreviated transcription (Latin):
to & p̃teritũ ꝑfectũ cũ plusquã ꝑfectã adimitationẽ grȩcorũ quãuis hecquoq: cona¬
tis quidã disiungere sed melius ẽ eẽ coniuncta Nã p̃teritũ in ꝑfectũ rationabilit̃ necdto
idẽ est &iã p̃sens Dico enĩutinã legerẽnunc &utinã legerẽ heri Nimiacenĩ¬
cognatio eorũ tẽporũ & maxi mein hoc modo . quippecũ utrũq in ꝑfectũ intelle¬
git᷑. Potesta ũt isteo ptatiuus & inceptus & ñ inceptus ante hitellegi. nã sidicã utinã
legerẽ heriquoq: quomodonudiust̃tius. ostendo coepissequidẽ ñ finissetam̃: Sin
aũt dicã ut inã legerẽ heri saltĩ. ostendo nec coepisse. Similit̃ sidicã utinã ad huc

Expanded text:
teritum perfectum cum plusquamperfecto ad imitationem Graecorum, quamuis haec quoque conati sunt quidam disiungere. sed melius est esse coniuncta. nam praeteritum imperfectum rationabiliter idem est etiam praesens; dico enim utinam legerem nunc et utinam legerem heri: nimia ecognatio eorum temporum, et maxime in hoc modo, quippe cum utrumque imperfectum intellegitur. potest autem iste optatiuus et inceptus et non inceptus ante intellegi. nam si dicam utinam legerem heri quoque, quomodo nudiustertius, ostendo coepisse quidem, non finisse tamen; sin autem dicam utinam legerem heri saltem, ostendo nec coepisse. similiter si dicam utinam adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
pussouđ &e naturalit̃ passiones secunde sactionũ &actio in romanis
madimesit responsũ &iã inconfusionesi tordinis ꝓpriã oraculi obli¬
quitate seruare. Tam̃ apud om̃s auctores huiuscemodifigura latissi¬
giuerbi Vt stud eo legere stud elegere ut inã studere legere Custudeã
legere: Et in finitũ infinito utuideo filiũ studere legere : Participiis quoq
c̃iungit᷑ ut studens legere Participialib: &iã ł supinis ut causa spe tan¬
dicurreretquos ascendo Circũ spectando currere equos delector spectan¬
dũ ẽ currereequos Spectatũ curre reequoseo locundũ ẽ spectatu cur¬
rereequos Et nominib tam̃ pulchra souat᷑ figura idẽ in finitũ : Bon
iudicare. fortis bellare prudens intellegere iustus disceptare ut¬

Expanded text:
uincere quod et naturaliter passiones secundae sunt actionum et actio in Romanis, uincere quod et naturaliter passiones secundae sunt actionum et actio in Romanis, maxime fuit responso, etiam in confusione ordinis propriam oraculi obliquitatem seruare; quamuis et apud omnes auctores huiuscemodi figura latissiuerbum, ut studeo legere, stude legere, utinam studerem legere, cum studeam legere, et infinitum infinito, ut uideo filium studere legere. participiis quoque coniungitur: studens legere, participialibus etiam uel supinis, ut causa spectandi currere equos ascendo, circumspectando currere equos delector, spectandum est currere equos, spectatum currere equos eo, iucundum est spectatu currere equos. et nominibus tamen pulchra sociatur figura idem infinitum: bonus iudicare, fortis bellare, prudens intellegere, iustus disceptare
Abbreviated transcription (Latin):
Aorgililabero: semini no similier Celebsandomusarẽ pra¬
tiascribo Gerundia uero eisdẽ terminationib: & genera
diuersa & isus uerbo suo congruostatũ & uros quenu meros sibi ã iungunt
tlegenehcrgiliũ & musa & musas. Similit̃ logendocur gilium logendomusas
orã uerbatran situua ul gin& nuo uł datiuo uł accusatiuo uł ab latiuo
adiunguntur lib i eeorun indiortibim &uote fruorillare ib luto
si conumgantur duo uerba quorũ alterũ sit infinitũ eosdem cass a sciscen¬
bingitoue. soleat iung. dabiũ est cuius animꝰ misereatur uet cegeito
estproniun cerenie łt pablatiuos dignorgloria potirilaude Dubiũ
qs scun cũutrq casus similes sint & utriq uerbo congrueposiint aptati
quiscuiraddat ł taptius quide c̃prieri casui prius sociari uerbũ scdaucto¬
rom si nqnentissimebs pbatis idẽ transilitionib: utunt utaiot faudã¬
nomanosuincereposse Est enĩ ordo T eeacida id est qđ romani tepossunt

Expanded text:
Virgilio laboro; feminino similiter celebrandae uirttia scribo. gerundia uero eisdem terminationibus et genera diuersa et casus uerbo suo congruos tantum et utrosque numeros sibi coniungunt, ut legendi Virgilium et Musam et Musas; similiter legendo Virgilium, legendo Musas; a uerba transitiua uel genetiuo uel datiuo uel accusatiuo uel ablatiuo adiunguntur, ut egeo tui, insidior tibi, metuo te, fruor illa re. ergo si coniungantur duo uerba, quorum alterum sit infinitum, eosdem casus asciscenue uerbum genetiuo soleat iungi, dubium est, cuius animus misereatur uel egeat. s cupio te uincere me et per ablatiuos dignor gloria potiri laude. dubium est enim, cum utrique casus similes sint et utrique uerbo congrue possint aptari, quis cui reddatur. et aptius quidem est priori casui prius sociari uerbum. sed auctores frequentissime hyperbatis, id est transitionibus, utuntur, uomanos uincere posse»; est enim ordo te Aeacida Romani te possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ Quarũ prior inũ altera inufinitur. Et inumquidẽ significati¬
onem fere hab& quã indũ desinens: cũ p̃positione ad Quideni est
una que mi serrima dido in nemusi reparant. Idest aduenandũ¬
lidxur tamen hoc quoq: quasi ipsius rei eẽ. accusatiuus & sine
p̃positione ꝓferri Quod quasi ad locũ haba significationẽ que¬
ad modũ ꝓpria nomina ciuitatiũ Quȩcũ ad locũ significat careni
p̃positione: Sequens quoq forma que inut̃ minat ab latiuus mͥ
udoeur ipsius nominis: quoupsares sudiusiert Niearens similater
ꝑdostaone Euidie eni miribile iusu nisiusione llisioenũ : asdsactione

Expanded text:
untur, quarum prior in um, altera in u finitur. et in um quidem eandem significatiuntur, quarum prior in um, altera in u finitur. et in um quidem eandem significationem fere habet, quam in dum desinens cum praepositione ad. quid enim est unaque miserrima Dido / in nemus ire parant», id est ad uenanduidetur tamen hoc quoque quasi ipsius rei esse accusatiuus et sine praepositione proferri, quod quasi ad locum habet significationem, quemadmodum propria nomina ciuitatium, quae cum ad locum significant, carent praepositione. sequens quoque forma, quae in u terminat, ablatiuus mihi uidetur ipsius nominis, quo ipsa res significatur, carens similiter praepositione. quid est enim mirabile uisu nisi uisione? uisi
Abbreviated transcription (Latin):
nascentia: Tã actiuã sicut su pradiximus quãpas siuã habent significatio¬
nẽ. Nomina uero mȩbilia supra dicte formeidest indus. & da &dũ
desinentia una & magis passiuã Solem enĩꝑ uerbũ pas siuũ eaint̃ p̃turi
Quid sit enĩ sunt̃rogasamanda est uirtus . respondebo digna queam& et
munitissimus habendis enatꝰ locusidẽ in quohab eatur senatis Vnde
raro inueniuntur hec nomina a neutris absolutt̃ significationẽ habentib:
ut sto sedeo surgo Nemodicit standus sedendus surgendus Quo¬
rum supina significationẽ suisseruant uerbis simplicẽ Ac&eris
uero neutris & ad eponentibus gerundia quidẽ eandẽ significationẽ
habent quã & uerba ut faciendi sequendi loquendi Nominauero¬
supradicte forme simłt quomodo sũ pradiximus magis passiuam
Irxerea forma parti cipiorũ p̃terita tẽporis : duȩ t̃minationes inueni¬

Expanded text:
nascentia tam actiuam quam passiuam habent significationascentia tam actiuam quam passiuam habent significationem, nomina uero mobilia supra dictae formae, id est in dus et da et dum desinentia, unam et magis passiuam; solemus enim per uerbum passiuum ea interpretari. quid est enim: amanda est uirtus? digna, quae ametur, et: munitissimus habendi senatus locus? id est in quo habeatur senatus. unde raro inueniuntur a neutris absolutam significationem habentibus, ut sto, sedeo, surgo nemo dicit standus, sedendus, surgendus, quorum supina significationem sui seruant uerbi simplicem. a ceteris uero neutris et a deponentibus gerundia quidem eandem significationem habent, quam et uerba, ut faciendi, τοῦ ποιεῖν, sequendisupra dictae formae similiter, quomodo supra diximus, magis passiuamx forma participiorum praeteriti temporis duae terminationes inueni
Abbreviated transcription (Latin):
boru siuea duerbiorum. in orminantiũ. Quomodo ergo frequentissi¬
meindus desinentia nomina uerbialia&orũ obliquos casus. ꝓferreso¬
lentromamipinfinitis ingreta elocutione prolatis ut legendi uirgilu cui
sauigilo sic aĩ gerundia uel supina ꝓferuntur hoc tamen uidduo
intgerundi sũpradicta e nomina quorũ &iã nominatius induspfer¬
tur int cẽ qđ quando sunt absq dubitatione nomina similicasui adiun¬
guntur & discernunt genera : ut intellegendi homerigatiae amiu¬
de uartutis causa & emendimancipio studio ueni Quando uenontrun¬
dia sunt idẽ inloco infiniti cumartilo iuncti apud grecosaccipiuntur
Mecgenera discernunt nec numeros: qđꝑ priũ est infinitorũ uerborit
Et illũ siquntur sicut diximꝰ casũ quẽ & uerba & quibi nas cuntim ltts
amandiuirtutt̃ causalaboro Amo uirtutẽ Et emen dimancipium causa
uenio emomancipiũ Quãius rarus sit huius ce modi constructionis usis
Simłt dicimus inuidendũ nobisnonest Inuideotibi Et minime nocendũ¬

Expanded text:
or si esset, in confitendo». quomodo ergo frequentissime in dus desinentia nomina uerbalia et eorum obliquos casus proferre solent Romani pro infinitis in Graeca elocutione prolatis ut legendi Virgili hoc tamen uidetur inter gerundia supra dicta et nomina, quorum etiam nominatiuus in dus profertur, interesse, quod, quando sunt absque dubitatione nomina, simili casui adiunguntur et discernunt genera, ut intellegendi Homeri gratia et amandae uirtutis causa et emendi mancipii studio ueni; quando uero gerundia sunt, id est loco infiniti cum articulo iuncti apud Graecos accipiuntur, nec genera discernunt nec numeros, quod suum est infinitorum uerborum, et illum sequuntur casum, quem et uerba, ex quibus nascuntur, ut si amandi uirtutem causa laboro et emendi mancipium causa uenio, quamuis rarus sit huiuscemodi constructionis usus. similiter dicimus inte
Abbreviated transcription (Latin):
Nam lego legas. & dico dicis ꝓducunt penultimas : lego legis & dico dicas corripiuNt
Sun alia quae una uoce & una coniugatione diuersas tamen significationes habenł ut
torreotamuro quã uerto uel uoluo significat. ut lam rapidus torrens sitientis syrius
indos. Itẽ ingentes fato torrente ruina: colo quoque prodiligo & habito & aro accipit᷑¬
committo &iã ꝓcredo ut pecco. Nec non admitto pro assumo & pecco : sapio prudentia
fragor aurem ꝑcutit euentũ uiridis qua colligo panni : Nam sideficer& idẽ uince¬
r&ur: Condo aedifico & caelo gratulor gaudeo pariter cũ alio & gnartias ago

Expanded text:
nam lēgo lēgas et dīco dīcis producunt paenultimas, lĕgo lĕgis et dĭco dĭcas corripiunt. sunt alia, quae una uoce et una coniugatione diuersas tamen habent significationes, ut torreo tam uro quam uerto uel uoluo significat. Virgilius in IIII georgicon : «iam rapidus torrens sitientis Sirius Indos». Lucanus in VII: «ingentes fato torrente ruinas». colo quoque pro diligo et habito et aro accipitcommitto etiam pro credo et pecco, nec non admitto pro assumo et pecco. fragor aurem / percutit, euentum uiridis qua colligo panni. / nam si deficeret», id est uinceretur. condo, aedifico et celo; gratulor, gaudeo pariter cum alio et gratias ago.
Abbreviated transcription (Latin):
nechab& aspirationem : Cũaut̃ significat stabulũ porcorũ eadem A syl¬
laba pene ultima corripitur: & acuitur & hab & as pirationem haeo
eadem .A. quando est p̃positio grauatur & ꝓducitur & est sineas piratione. Liqu& ergo ꝑ
seipsã syllabã deficere p̃dictorũ ratione : Sed dehis i ftanunc ad distinctionẽ tẽporum

Expanded text:
nec habet aspirationem, cum autem significat stabulum porcorum, eadem sylnec habet aspirationem, cum autem significat stabulum porcorum, eadem syllaba paenultima corripitur et acuitur et habet aspirationem; haec eadem a, quando est praepositio, grauatur et producitur et est sine aspiratione. uides ergo per se ipsam syllabam deficere praedictorum ratione nec aliter posse examussi
Abbreviated transcription (Latin):
Multa preterea similiter tã i uerbis quã inidiis partibus orationis
duplices habentia significationes inuenies ad quas discernendas pan¬
Parsaut̃ quantũ ad totũ intellegendũ idẽ ad totius sensus intellectum hoc
aut̃ id õdictũ ẽ nequis con&ur. VlReS induas partes diuidere hocin ui et
RES uel quaedamhuius cemodi Nonenĩ ad totũ intellegendũ haec fit diui¬
sio differt aut̃ dictio asyllaba non solũ qđ syllaba parsest dictionis sel &iã
qđ dictio addicendũ hoc ẽ intellegendũ aliquidhab&. sillabadũt non
omnimodis aliquid significat ꝑse. Ergo monosillabe dqctiones possunt¬
quedã modo eẽ & sillabȩ. non tam̃ sintere quianũ quã sillaba ꝑ sepotest
aliquid significare hoc enĩ ꝓpriu est dictionis undesidicã Aꝑse
scio eẽ syllabã nec tẽ pora tameneius. nec tenorẽ nes spritum nec signi¬
ficationem agnos codonec cognouero dictionem inquaponitur nãin aRa
deorum : A peneultima ꝓducitur & circum flectitur in nominatiuo

Expanded text:
multa praeterea similiter tam in uerbis quam in aliis partibus orationis duplices habentia significationes inuenies. de temporibus quantum ad totum intellegendum, id est ad totius sensus intellectum; hoc autem ideo dictum est, ne quis conetur uires in duas partes diuidere, hoc est in ui et res, uel quaedam huiuscemodi. non enim ad totum intellegendum haec fit diuisio. differt autem dictio a syllaba, non solum quod syllaba pars est dictionis, sed etiam quod dictio dicendum, hoc est intellegendum, aliquid habet. syllaba autem non omnipotest aliquid significare: hoc enim proprium est dictionis. unde si dicam a, per se scio esse syllabam, nec tempora tamen eius nec tenorem nec spiritum nec significationem agnosco, donec cognouero dictionem, in qua ponitur. nam in ara deorum a paenultima producitur et circumflectitur in nominatiuo
Abbreviated transcription (Latin):
& quecũq: ꝓeaponuntur causali. subiunctiuo adiungantur
Lic& aut̃ indicatiua & subiunc tiua ei. idest ut. ante poner& uł
subiungere ut doces ut ꝓficias & doceas ut ꝓficias. docebas
ses Vt ꝓficeris doceres ut ꝓfecisses Et docuis ses. ut ꝓfecis ses
Docebis ut ꝓficeris Et docueris ut ꝓfeceris Sedindicatius uti¬
mur rẽquȩ sit indicantes Subiunctiuis uero : qđ debutt
fieri ostendentes magis suasoriae Imperatiua quoque

Expanded text:
canti, subiunctiuo adiunguntur. licet autem et indicatiua et subiunctiua eis anteponere uel subiungere, ut doces ut proficias et doceas ut proficias; docebas ras ut profecisses et docuisses ut profecisses; docebis ut profeceris et docueris ut profeceris. sed indicatiuis utimur rem quae fit indicantes, subiunctiuis uero quod debuit fieri ostendentes magis suasorie. imperatiua quoque
Abbreviated transcription (Latin):
deceptã mor tefefellit si non ꝑtesum thalamite deque suissa : huic
cũ infinito subcũbere posuit: Proquib: sufficera si s ubiunctiuũ posu¬
issoc huic unisub cubuissẽ culpe docuit igitur po&a: quesituis sub¬
iunctiui possibi litatẽ significantis. Idẽ Sese interea quando ꝗtima¬

Expanded text:
deceptam morte fefellit, / si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, / huic deceptam morte fefellit, / si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, / huic cum infinito posuit, pro quibus sufficeret, si subiunctiuum posuisset huic uni succubuissem culpae. docuit igitur poeta, quae sit uis subiunctiui possibilitatem significantis. idem in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
maricausa. Nã in eo demsensu subiunc tiuo est ususidẽ po&a Siquis
in aduersũ rapiat casus ued eus ue
estamen quando ꝑ defectionẽ si: quo modo eiã ut subune tiua
culus esuriens infȩlũius seri sibit Prosilus seris: Itẽ : tuquoque magnã¬
parte opere intantosi nerae dolor hic carehaberes de est si Itsciendum¬
quod sic oniunctiorẽ quando consequentiã significat: sine dubio indicatiuo
aliungtur. Vt siambulat mouetur siuuit spnrat. Quando aut̃ causalis est.
magis subiunctiuo Estam̃ quando &indicatiuo consocit᷑ur Vlt si doceã disce
Ved dicis ueldis cas uel disces & siꝑdest tibi fac& facis ae facias a facies
steigitur modus id est subiunctiuis ut breuit̃ uimeius colliga apud la¬
tinos est quando dubitationẽ quando conꝓbationẽ est quando possi¬
bilitatem significat. Subitationẽ : ut loquar ansileã. gemit᷑ lacrimabi
que seder& nec uime iunclo uellaẽ sociare uigali post quã primus amor

Expanded text:
ri causa. nam in eodem sensu subiunctiuo est usus: «si quis in aduersum rapiat casusue deusue». est tamen quando per defectionem si, quomodo etiam ut, subiunctiua culus esuriens in caelum, iusseris, ibit» pro si iusseris. Stpartem opere in tanto, sineret dolor, Icare, haberes», deest si. Horatiuque demonstrat, quando consequentiam significat, sine dubio indicatiuo adiungitur, ut si ambulat, mouetur; si uiuit, spirat, quando autem causalis est, magis subiunctiuo; est tamen, quando et indicatiuo consociatur, ut si doceam, disce uel discis uel discas et disces, et si prodest tibi, fac et facis et facias et facies. iste igitur modus, id est subiunctiuus, ut breuiter uim eius colligam, apud Latinos est quando dubitationem, est quando comprobationem, est quando possibilitatem significat, in qua que sederet, / ne cui me uinclo uellem sociare iugali, / postquam primus amor
Abbreviated transcription (Latin):
Discã quã doceã Queae confirmatiue dicuntur ła menapterito plus¬
ubisessũ xate parente liqueris anchisem super& coniant necreusa As¬
caniusquepuer : quosom̃is undique graiae. Circũ erant acies. animea
curaresistat Iã flamȩ tulerint in imicus & auserit ensis ꝓ pxerant
iunctiuis confirmantes &iã p̃terito tẽpore resꝑfectas. Et sciendum
quodhancuimhabent : ut ad cognitionẽ intelle gantur futurã quip¬
que posuimus siquis urm iudices aut eorũ quiad sunt fortemirit᷑
mequi totannos in causis iudicus que publicisitasimuersatus. ut defen¬

Expanded text:
discam quam doceam, quae et confirmatiue dicuntur. tamen et praeterito plusdiscam quam doceam, quae et confirmatiue dicuntur. tamen et praeterito plusubi fessum aetate parentem / liqueris Anchisen? superet coniunxne Creusa / Ascaniusque puer? quos omnis undique Graiae / circum errant acies, et, ni mea cura resistat, / iam flammae tulerint inimicus et hauserit ensis» pro poterant iunctiuis confirmantes etiam praeterito tempore res perfectas. et sciendum, quod hanc uim habent, ut ad cognitionem intellegantur futuram, quipque posuimus: «si quis uestrume, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita sim versatus ut defen
Abbreviated transcription (Latin):
luisses Simłt docerẽ : sidiscere uelles: Id est docere potera
Et p̃teritis quidẽ utentes : ostendimus remque potuiss& factaeẽ
noneẽ factã Presentiuero uel futuros subiunctiuo utentes in huius¬
modi constructione ostendimus possefieri aliquidnisi quidimpe¬
diat : ut doceã siuelis: Idest possum docero Siuoluntastua non
impediat Simłt in futurũ docuero si uolueris Idest potero
scripserim ꝓscribere potuerit
llud quo que sciendũ qđ a quotiens peniterenos reinon factȩ
castratulissem imples semꝗ floras flãmis natũ que patrẽq
cũgenere & tinxẽ mema supra ipsa de dissem. Idest curfaces
incastra nontuli qđ debui facere : cũ non impleui forosflã¬
mis curnonnatũ patrẽ que xtinxi : & supramem& ipsa dedi
potest tam̃ &hocpossibilitatis eẽ Ostenditenĩ sepotius se ni¬
si demens suissa hec facere i deoque sepenitere E lectiue¬
quoque sepissime hoc modo utimur: ut imperẽ quã monea

Expanded text:
liter docerem, si discere uelles, id est docere poteram. et praeteritis quidem utentes ostendimus, rem, quae potuisset facta esse, non esse factam; praesenti uero uel futuro subiunctiuo utentes in huiusmodi constructione ostendimus, posse fieri aliquid, nisi quid impediat, ut doceam, si uelis, id est possum docere, si uoluntas tua non impediat; similiter in futurum docuero, si uolueris, id est potero scripserit?» pro scribere potuerit. illud quoque sciendum, quod, quotiens paenitere nos rei non factae castra tulissem, / implessemque foros flammis natumque patremque / cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem», id est cur faces in castra non tuli, quod debui facere? cur non impleui foros flammis? cur non natum patremque extinxi et supra memet ipsa dedi? potest tamen et hoc possibilitatis esse. ostendit enim, se potuisse, nisi demens fuisset, haec facere ideoque se paeniterequoque saepissime hoc modo utimur, ut imperem quam moneam;
Abbreviated transcription (Latin):
Dimlt indicatiuis utuntur : quando in ipsis ẽẽ uel fuisse rebus : al¬
quiduolunt ostendere ut si potuit manes arcessere coniugisor¬
pheus Si fratrẽ pollux alt̃namorteredemit : idqueredditque
uiã totiens. Derebus quasine dubio factas eẽ uultostendere indi¬
catiuis est usus cũ supra dicta si coniunctione. Quando uerodu¬

Expanded text:
iter indicatiuis utuntur, quando in ipsis esse uel fuisse rebus aliquid uolunt ostendere, ut Cipheus, / si fratrem Pollux alterna morte redemit, / itque reditque uiam totiens», de rebus, quas sine dubio factas esse uult ostendere, indicatiuis est usus cum supra dicta si coniunctione. quando uero du
Abbreviated transcription (Latin):
illud ad tendum qđ p̃teritum in dicatiui : cũ p̃senti solentauc torescon¬
iungere quan doꝑ fectionẽ rei : res sequitur alterius altera : łtinillius
quidem que prior ꝑficitur significatione p̃terito utuntur. Presenti
uero : in consequentis demonstratione. Vt siquid tibi narrarecoepi
continuo daritbi uerbũ censes. Et uerbo p̃teriti cepi : in de monstra¬

Expanded text:
illud attendendum, quod praeteritum indicatiui cum praesenti solent coniungere, quando perfectionem rei res sequitur alterius altera. et in illius quidem, quae prior perficitur, significatione perfecto utuntur, praesenti uero in consequentis demonstratione, ut hic: «si quid tibi narrare coepi, continuo dari / tibi uerba censes». idem in eunucho :
Abbreviated transcription (Latin):
discernes efficit meimi hime PERSΟΝΑn uero meituisui ꝑsonã uero&
quae fit iutral parte in principio personarum in pine casuum. dec&eris uide a¬
autem non Nominatiuus tamen primae uel secunde personȩ pro¬
nominum si uerbo iungatur quia uerbum ꝑse abso lutam magis personã
significat. plerum que discretiuum est ut ERdico ILLE aT NON
QUODPRONOMINI ACCIDAT RELATIO INTERTIA PERSONA
Acudit pronomini relatio intertia ꝑsona ꝑquã p̃dicta nomina ꝑrecordationẽ ꝓno¬
minantur id est ꝑ ꝓnom̃ significant᷑ utiuppiter postquã troas & hactora na¬
uibus appulit IPSł reiecit oculos claros & sciendũ qđ de monstratiua ꝓno¬
mina non aliquorũ p̃dictorũ loco nominũ quomodo relatiua. sed eorũ qua
ꝓferride monstratiue non poss accipiunt᷑ relatiua uero p̃dictorũ quide
loco nominũ sedquae iterũ accipiñ poss̃ siquis enĩ pisst rieut oculos
caros penatterũ iuppitir non ell gedusoratienes acdioue soliuas¬

Expanded text:
discernens efficit mei, mihi, me, personam uero mei, tui, sui, personam uero et quae fit in utraque parte, in principio personarum, in fine casuum, de ceteris uideaautem non. nominatiuus tamen primae uel secundae personae pronominum, si uerbo iungatur, quia uerbum per se absolutam magis personam significat, plerumque discretiuus est, ut ego dico, ille autem non. accidit pronomini relatio ilatio in tertia persona, per quam praedicta nomina per recordationem pronominantur, id est per pronomen significantur, ut Iuppiter postquam Troas et Hectora nauibus appulit, ipse reiecit oculos claros. et sciendum, quod demonstratiua pronomina non aliquorum praedictorum loco nominum, quomodo relatiua, sed eorum, quae proferri demonstratiue non possunt, accipiuntur, relatiua uero praedictorum quidem loco nominum, sed quae iterum accipi non possunt. si quis enim pro ipse reiecit oculos claros, p
Abbreviated transcription (Latin):
satiue dicuntur: est quando dubitatiue. IyDICA TIUE ut autlux est aut
tenebrȩ DUBITÃU ut ant prodest: aut non prodest diuitias quȩrere¬
ub bUIUNCTI UE sunt quȩ uocedisiunctiuarum utrũq tam en eẽ sig¬
ratias agebat pro ł TIA M rex & alexander SIVł parris pro a lexan der
presules tbellorum : DIS CRET utrũq tamen signisicat . ut toto dieulle¬
git isteułcogitat significat enim & legere & cogitare: sed xoꝵ simulutrũ¬
que facere : sed aliis hortis legere aliis cogitare : similiter reme ul&
pellit remum uł atrait
cũ simul pencutrum¬
que fieri intalle go sed disticte: alius est enimmotus pellentis alius trahentis:
similiter sidicãułtdnicam mihi ac commodocul&iã penulla sub dis unctiua
est : Videor enim in alterius p&itionelibenter utrumq accipere sed potst
hifetiã disiunctiua ess&. aliud est enim. alII& UTRUM peere aliudutrũ¬
quo : ER gosidica uł tonicam uł penullã ostendo. ALTIRVTRV cũ uero ad¬

Expanded text:
catiue dicuntur, est quando dubitatiue: indicatiue, ut aut lux est aut tenebrae; dubitatiue, ut aut prodest aut non prodest diuitias quaereiunctiuae sunt, quae uoce disiunctiuarum utrumque tamen esse sigretpraesul est bellorum. discrete utrumque tamen esse significat, ut toto die uel legit iste uel cogitat; significat enim et legere et cogitare, sed non simul utrumque facere, sed aliis horis legere, aliis cogitare. similiter remex uel expellit remum uel attrahit, cum simul paene utrumque fieri intellego, sed distincte. alius enim motus pellentis, alius trahentis. similiter si dicam uel tunicam mihi accommoda uel etiam paenulam, subdisiunctiuum est; uideor enim in alterius petitione libenter utrumque accipere. sed potest hic etiam disiunctiua esse, aliud est enim alterutrum petere, aliud utrumque. ergo si dicam uel tunicam uel paenulam, alterutram ostendo; cum uero ad
Abbreviated transcription (Latin):
fis equidẽfacit dicimus : It potest EGIDEM & ad primã & ad secundum & ad t̃tiã
trans ferri ꝑsonã. quodm inime fier& sie& cõpositũ &ΙGΟ& QUΙDEM ne¬
mo enĩ dicit ego quidem facis. ego quidem facit. sed ego quidẽ facio tañtũ¬
modo ad primã ꝑ sonã : ł thocusus &iã auctorum approbat. qui. Equi
uenihillociẽ seniciae neq socordie: Itmaxnne p̃positiua hanc hab&
raba ccidere dicit̃ conlumctionib: qui cõmimi sẽpen comnib: dictionib: Quȩ¬
dã enim naturaliter p̃ponuntur ut p̃positiones casualib: & ad uerbia plera q
uerbis & interrogatiuis uł insinitis Relatiua subunguntur uł redditiua
nomina udaduerbi a. & ad iectiua nomna p̃ponuntur appelatiuis
ut sapiens homo & litus equus : Est tanĩ quando aulteritas p̃posttamsi

Expanded text:
equidem facit dicimus, et potest ad primam et ad secundam et ad tertiam transferri personam, quod minime fieret, si esset compositum ex ego et quidem. nemo enim dicit ego quidem facis, ego quidem facit, sed ego quidem facio tantummodo ad primam personam. et hoc usus etiam auctorum approbat, qui equideue, nihil loci est segnitiae neque socordiae», et maxime praepositiua hanc habet niunctionibus, qui communis est paene omnibus dictionibus. quaedam enim naturaliter praeponuntur, ut praepositiones casualibus et aduerbia pleraque uerbis; et interrogatiuis uel infinitis relatiua subiunguntur uel redditiua nomina uel aduerbia; et adiectiua nomina praeponuntur appellatiuis, ut sapi
Abbreviated transcription (Latin):
om PLICTIUał suntuero quidem equidem. quo queenim. nãmã que &
fere quȩcum que boniunctiones ornatus causaułm &rmnulla signisicatio¬
nis neces sitateponuntur hoc nomine nuncupatitur: Om̃s tam en eaeinter ali¬
as species inuenuntur. ut sidicã aeneas : VRO & pius & fortis suit Com¬
plectiua fit quia & si tollatur uero signisi catio integraman & : sinaut̃ dica
aeneas quidem pius suit ultxes uero astutus. hic ꝓespulatiua accipitur:
Quia utriusq rei simul. sententiã significat cum sub stantia potest men
&iã &dis tribuniua dici q distribuit diuersa sresdiuersis ꝑsonis : IQVIDI  eslta¬
IQVIbLΑ staresidixiss& egome n ec dep̃cor : Sed siuem &ri. causa siue
ornatus addidit. QUIDEM undene intulit: aut̃ uł VE RO sub iunc tiua
eus ulTA MIN quȩ ip sequoques aepis sime cõmplectiuae inueniuntur

Expanded text:
ompletiuae sunt uero, autem, quidem, equidem, quoque, enim, nam, namque, et fere quaecumque coniunctiones ornatus causa uel metri nulla significationis necessitate ponuntur, hoc nomine nuncupantur. omnes tamen hae inter alias species inueniuntur, ut si dicam Aeneas uero et pius et fortis fuit, completiua est, quia et si tollatur uero, significatio integra manet; sin autem dicam Aeneas quidem pius fuit, Vlixes uero astutus, pro copulatiua accipitur, quia utriusque rei simul sententiam significat cum substantia. potest tamen et distributiua dici, quia distribuit diuersas res diuersis personis. equidem stare, si dixisset ego merui nec deprecor, sed siue metri causa siue ornatus addidit equidem. unde nec intulit autem uel uero subiunctiua eius uel tamen, quae ipsa quoque saepissime completiua inuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
OLLECTIVΑł uelrationales sunt. Ergo igitur itaquȩ quando antpen eul¬
tima acuitur qum alio qum. immo utiqueat qum : Hae enim ꝑ inlatio¬
est accus a torim axime optandũ confitentem reũ : ERGO pariuoto ges
sis tibella luuentus : Dicuturtamenh aeci latiuȩ : quod p̃positis aliis
inferuntur: ut. et enim catilinam cicero salus sapientia domuit.
UBITATIuał sunt quedubitatio nem signi ficant. ut. an. ner nec

Expanded text:
ollectiuae uel rationales sunt ergo, igitur, itaque, quando antepaenultima acuitur, quin, alioquin, immo, utique, atqui. hae enim per illatioest accusatori maxime optandum, confitentem reum». Lucanus uertam nescio». dicuntur tamen eaedem illatiuae, quod praepositis aliis inferuntur, ut etenim Catilinam Cicero solus sapientia domuit, tatiuae sunt, quae dubitationem significant, ut an, ne c