comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iamenim concessisti : recteuto prnor significationẽ
quae quasi anima soniẽ dũ nomen editur. ꝑseipsã
nullo pacco diuidi posse cũ ipse sonus quod uelut corp
eius ẽ. possit sed in solis nomine ita soni est factudiuisio:
ut nulla pars eius significationem aliquam r&iner&:
Itaq: illas littenrs dila cenato corpore nominis tãquã
exanima membitt idẽ significatione carentiu con-¬
siuebimus : Quã obrem sialiquod nomen inueners¬
mus quod diui sumqueat &iamsigulis pastibus
qui ppiam significare : conceda sopost& ñ omnimodã
uelutimostem talt p̃cisione factum ẽẽ : cũtibi menbio
separatim considentta quod lib& significantia &
quasispinentiu uidebuntur : AD Conceda momnino :¬
& ut &iamidipsum soneflagito

Expanded text:
Jam enim concessisti, et recte, ut opinor, significationem Jam enim concessisti, et recte, ut opinor, significationem quae quasi anima soni est, dum nomen editur, per seipsam nullo pacto dividi posse, cum ipse sonus, quod velut corpus ejus est, possit. Sed in solis nomine ita soni est facta divisio, ut nulla pars ejus significationem aliquam retineret. Itaque illas litteras, dilacerato corpore nominis, tanquam exanima membra, id est, significatione carentia, considerabamus. Quamobrem si aliquod nomen invenerimus, quod divisum queat etiam singulis partibus quidpiam significare; concedas oportet, non omnimodam veluti mortem tali praecisione factam esse, cum tibi membra separatim considerata quodlibet significantia et quasi spirantia videbuntur. E. Concedam omnino, et ut jam idipsum sones, flagito
Abbreviated transcription (Latin):
soniquasi animam: RD. Nihilmihiuid&ur
similius &G. Abtendenunc utrum nominis
sonus ꝑ littenes diuidi possit cum anima eius.
id est significationoͦ possit : si quidemipsa ẽ quã paulo
ante in nũ cogitatione nec latã nec longã respon¬
distitibi uideri: AD Prorsus assentior xT Quid:
cum ꝑlittentes singulassonus illediuiditur : uid&ur
tibi significationem illa mr&inere: Aꝑ Quomo¬
dopossunt singula elitterae significarehomen quod
ex his confidit significat. NG Atcum ꝑdita signi¬
ficatione discerptus in litterissonus ẽ nũ aliud putus
eẽ factum quãdilaniato corpore discessisse animam
& quasi mostem quandã nominis contigisse: AD
Non solum assentior : sed italibenter : ut nihilmema gis
in hoc sermone delectauerit : N C̃ Siergo satis ꝑspexis¬
tiin hac similitudine quomodo possit dissecto cor¬
pore anima non secari : accipenunc quo modo frusta¬
tr ipsa corporiscũ anima ñ secta sit uiuere possit᷑:

Expanded text:
tem quasi animam soni? E. Nihil mihi videtur tem quasi animam soni? E. Nihil mihi videtur similius. A. Attende nunc, utrum nominis sonus per litteras dividi possit, cum anima ejus, id est significatio, non possit. Siquidem ipsa est quam paulo ante in nostra cogitatione nec latam nec longam respondisti tibi videri. E. Prorsus assentior. A. Quid, cum per litteras singulas sonus ille dividitur, videtur tibi significationem illam retinere? E. Quomopossunt singulae litterae significare, quod nomen quod ex his confit, significat? A. At cum, perdita significatione discerptus in litteris sonus est; num aliud putas esse factum, quam dilaniato corpore discessisse animam, et quasi mortem quamdam nominis contigisse? E. Non solum assentior, sed ita libenter, ut nihil me magis in hoc sermone delectaverit. 67. A. Si ergo satis perspexisti in hac similitudine, quomodo possit dissecto corpore anima non secari; accipe nunc quomodo frusta ipsa corporis, cum anima secta non sit, vivere possint.
Abbreviated transcription (Latin):
dixeras: Ađ. Age iã concedo aliud ẽe
nominare in coquendo solem : si non intellectus
solis praeceder& sonum:
AD. Nullomodopos¬
sem XCI. Quid ante quam ipsum nom̃oreproce¬
dat si uolens id enuntiare: aliquam diute nisilen-¬
tioteneas. non ne intua cogitatione man& quod ex¬
pressauoce alius auditurus ẽ : AD Manifestũ ẽ:
XT quid cum ipse soltante sit magnitudinis. numilla
notitio eius quã cogitationean te uocẽ tenes. aut lon-¬
ga autlata. autquid eius modi uederi potest.
AD Nullomodo ΚG. Ageiam dicmihi cũ oreipsũ
nomen erumpit tuo atq: idego audiens solem cogi¬
to quem tu ante uocem & cũ ipsa uoce cogitasti. & nunc
fostasse ambo cogitamus. non n&ibiuid&ur nom̃
ipsumueluti accepisse abstesinificationem quã
ad meꝑ aures depostaret᷑ uidecurcumergo nomer¬
ipsum sona& significatione const&: sonus autem
ad aures. significatio ad mentem ꝑtineat: non¬
ne arbitiris in nomine ueluđ in aliquo ani¬
mante sonum essecorporis : significationem aũ¬

Expanded text:
dixeras. E. Age, jam concedo aliud essenominare in loquendo solem, si non intellectus solis praecederet sonum. E. Nullo modo possem. A. Quid? antequam ipsum nomen de ore procedat, si volens id enuntiare aliquandiu te in silentio teneas; nonne in tua cogitatione manet, quod expressa voce alius auditurus est? E. Manifestum est. A. Quid? cum ipse sol tantae sit magnitudinis, num illa notio ejus, quam cogitatione ante vocem tenes, aut longa, aut lata, aut quid ejusmodi videri potest? E. Nullo modo. 66. A. Age, jam dic mihi: cum ore ipsum nomen erumpit tuo, atque id ego audiens solem cogito, quem tu ante vocem et cum ipsa voce cogitasti, et nunc fortasse ambo cogitamus; nonne tibi videtur nomen ipsum veluti accepisse abs te significationem, quam ad me per aures deportaret? E. Videtur. A. Cum ergo nomeipsum sono et significatione constet, sonus autem ad aures, significatio ad mentem pertineat; nonne arbitraris in nomine, velut in aliquo animante, sonum esse corpus, significationem au
Abbreviated transcription (Latin):
pore senescente minuant᷑ : Ñ leue quantũ mihi ui-¬
det᷑ crescentis cũ corpore acdesenes centis animȩ

Expanded text:
pore senescente minuantur; non leve, quantum mihi videtur, crescentis cum corpore, ac deinde senescentis anim
Abbreviated transcription (Latin):
quãquã enĩ uistus animae. uires aut̃ corporis puta¬
risoleant : nũ quã tam̃ ab anima eas abiudi caue¬
rim : cum uidaeã in exanimis corporib: nullas eẽ :
Percorpus quidem uiribus sicut sensib: utianimam
ñ negandũ ẽ : tam̃ quando istas̃ uiuentis officia.
Quis haec dubitauerit ad animã potius ꝑtinere ÷
cũ igitur maiores uires. inpueris grandius culis quã
in infantib: eẽ uideamus. ac de inde adolescen-¬
tes iuuenesq: indies uirib: pstent donec rursus cor

Expanded text:
Quanquam enim virtus animae, vires autem corporis putQuanquam enim virtus animae, vires autem corporis putri soleant; nunquam tamen ab anima eas abjudicaverim, cum videam in exanimis corporibus nullas esse. Per corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis haec dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in dies viribus praestent, donec rursus cor
Abbreviated transcription (Latin):
si potest . eã secundũ locispatia paruã magnã ue
nominari : A& nitatẽ aut̃ ei. siulla ẽ oppostune
scrutabim : cũ illud qđ quastũ posuisti. quur corpo¬
ri fuerit data. quantũ fas ẽ. tractare coeperim:
quid enim ad ei tulẽ quantitatẽ attin&. sẽ ꝑne
anñ sẽꝑfuerit futura uesit. aut quod nunc perita¬
uuno inperita ẽ : cũ & longum tempus Nea corpori¬
bus quidẽ afferre magnitudinis causũ superius ꝓbaue¬
rim : & peritiã notissimũ sit posse nullũ ad eẽ crescen¬
tib: acsȩpesenescentib: oppostunã ee : multa quae
alia dicta sint. satis ut opinor addemonstrandũ ñ
cũ magnitudine corporis quã etas affest. &iũ ani¬
alterũ argum̃tũ tuũ qualesit qđ ꝑ totũ spatiũ cor¬
poris tactus sentiunt᷑ ab anima quũ spatii nulli¬
us ẽẽ uolumus: &D Sin erems ã ad illud transic¬
ri nisi de uirib: dicendũ aliquid arbitrarer: quid ẽ
animae ampliores sicumhis amplior non fit anima

Expanded text:
si potest, non eam secundum loci spatia parvam magnamve nominari; aeternitatem autem ejus si ulla est, opportune scrutabimur cum illud quod quartum posuisti. Cur corpori fuerit data, quantum fas est tractare coeperimus. Quid enim ad talem ejus quantitatem attinet, semperne an non semper fuerit, futurave sit, aut quod nunc imperita nunc perita est; cum et longum tempus, ne corporibus quidem afferre magnitudinis causam, superius probaverimus; et peritiam notissimum sit posse nullam adesse crescentibus, ac saepe senescentibus opportunam esse; multaque alia dicta sint satis, ut opinor, ad demonstrandum non cum magnitudine corporis, quam aetas affert, etiam anialterum argumentum tuum quale sit, quod per totum spatium corporis tactus sentitur ab anima, quam spatii nullius esse volumus. E. Sinerem jam ad illud transiri, nisi de viribus dicendum aliquid arbitrarer. Quid est praebent animae ampliores, si cum his amplior non fit anima?
Abbreviated transcription (Latin):
quaedamrationis pasticeps. regendo cor¬
tende un deambigiturnunc: utrum quanti¬
tas & quasiutitadicam locale spatium in¬
animo ullum sit: Nam profecto qui acorpus
non est neqeiim aliter in corporea illa

Expanded text:
quaedam rationis particeps, regendo cortende, unde ambigitur nunc, utrum quantitas et quasi, ut ita dicam, locale spatium animo ullum snon est neque enim aliter in corpore ulla
Abbreviated transcription (Latin):
cernere ualer& : ut superior ratio demons¬
trabat: proculdubiocar& spatio. quocor¬
poram&iuntur : & obhoc recte credi aut
cogitarir aut intellegi talis eius quantitas

Expanded text:
cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat, procul dubio caret spatio quo corpora metiuntur, et hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis ejus quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
r& : hio enimest notissimus : na mego noui rus¬
ticum quendam loquentem deloquente uxare
filios omnes mares. atque feminas quattuor
fero auteo amplius nonenim satis nunc com¬
memini mutos surdos que genuisse : Nam
exeo quodlo qui non poterant muti: exeo aut̃
quod nulla signa nisioculis colligebant: &iam
surdi intellegebantur : AD Illum uero ego
bene noui : & deistis nescio quibus credotibi:
sed quar sumista. AC Qui adixisti nonte pos-¬
se cogitare. intertales homines n asciquem¬
piam. AD Necnunc aliud dico: namistos
nisi fallor intereos quilo querenturnatos eẽ.
concedis: XC Non equidem negauerim: sed
cum iam internos const& non nullostales homi

Expanded text:
ret? hic enim est notissimus. Nam ego novi rusticum quemdam loquentem, de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis colligebant, etiam surdi intelligebantur. E. Illum vero ego bene novi, et de istis nescio quibus credo tibi: sed quorsum ista? A. Quia dixisti non te posse cogitare inter tales homines nasci quempiam. E. Nec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis. A. Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homi
Abbreviated transcription (Latin):
put&. cũ sibi scireuidebat᷑ : & quominꝰ inpediat᷑ anima
totitota inherere ueritate Mors. quac antea metuebat᷑
id est ab hoccorpore omnimoda furgit &clapsio ꝓ
uis acpotentia : qd ut breuit̃ colligã quẽ ad modũ fa-¬
tiendũ ẽ animã humanã non eẽ qđ ds̃ ẽ ÷ Itap̃su-¬
mendũ nihil int̃omnia quȩ creauit doest ꝓpinqͥus:
Ideoq diuine acsingularit̃ in ȩcclȩsia catholica
tradit᷑ nullã creaturã colendã eẽ animȩ : liben¬
tius enim locor his uerbis quib: mihibac insinuata s̃
s ipsũ tantũ modo rerũ quae s̃ omniũ creatorẽ:
ex quo omnia : ꝑ quẽ omnia in quo omnia : Ideir cõmuta bile pͥncipiũ.
in cõmutabilẽ aet̃nitatẽ : Iin cõmutabilẽ ueritatẽ

Expanded text:
putet, cum sibi scire videbatur; et quo minus impediatur anima toti tota inhaerere veritati, mors quae antea metuebatur, id est ab hoc corpore omnimoda fuga et elapsio, pro ae ac potentia: quod ut breviter colligam, quemadmodum fatendum est, animam humanam non esse quod Deus est; ita praesumendum, nihil inter omnia quae creavit, Deo esse propinquius. Ideoque divine ac singulariter in Ecclesia catholica traditur, nullam creaturam colendam esse animae libentius enim loquor his verbis quibus mihi haec insinuata sunt, sed ipsum tantummodo rerum, quae sunt, omnium Creatorem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia; id est incommutabile principium, incommutabilem sapientiam, incommutabilem charitate
Abbreviated transcription (Latin):
scientib nobis. id ẽ ut non lateat animã: AD Ita est :
XE Quidhaac passio per ipsam non lat& animã. anꝑ
aliud  AD Peraliud plane: Aliud enim uidere
ungues maiore : aliud scire quod crescant. NG Cumergo
crescere ipsum sit passio quam nullo sensu attingimus.
magnitudo autem illa quam sentimus. eadem passione
facta sit non ipsasit parsio: manifestũ ẽ talem passionẽ
ñ ꝑseipsam scirenos. sed ꝑ aliud: siergo non ꝑ aliud
animã later& nonne sentir&urpotius quã conicer&
AD Intellego XT Curergo dubitas quidilli definitione
sit addendũ: AD Iamuideo sic ẽẽ definiendũ. ut sensus sit
passio corporis. ꝑ ĩpsam non latens animã : nam &omnis
sensus hoc ẽ : &omne hoc utopinor sensus ẽ XG. Si hoc
sita .ẽ. fateor definitionẽ cẽ ꝑfeccam: sed temptemus cam
siplac& utrum illo secundo uitio ñ uacill& quo illa bominis

Expanded text:
scientibus nobis, id est, ut non lateat animam. E. Ita est. A. Quid? haec passio per seipsam non latet animam, an per aliud? E. Per aliud plane: aliud est enim videre ungues majores, aliud scire quod crescant. A. Cum ergo crescere ipsum sit passio, quam nullo sensu attingimus, magnitudo autem illa quam sentimus, eadem passione facta sit, non ipsa sit passio; manifestum est talem passionem non per seipsam scire nos, sed per aliud. Si ergo non per aliud animam non lateret, nonne sentiretur potius quam conjiceretur? E. Intelligo. A. Cur ergo dubitas, quid illi definitioni sit addendum? E. Jam video sic esse definiendum, ut sensus sit passio corporis per seipsam non latens animam: nam et omnis sensus hoc est, et omne hoc, ut opinor, sensus est. 49. A. Si hoc ita est, fateor definitionem esse perfectam. Sed tentemus eam, si placet, utrum illo secu
Abbreviated transcription (Latin):
sedsonus : ita existimandum ẽ secto uermiculi cor¬
porequanquam inminore loco parseo ipso quo pars
enet uiuer& Non omnino animam sectam nec
loco minoreminorem ẽẽ factum. lic& in tegri ani¬
mantis membio omnia perma lorem locũ porrec¬
tasimul possiderest: Non enim lo cum ipsa sed

Expanded text:
sed sonus; ita existimandum est, secto vermiculi corsed sonus; ita existimandum est, secto vermiculi corpore, quanquam in minore loco pars eo ipso quo pars erat viveret, non omnino animam sectam, nec loco minore minorem esse factam, licet integri animantis membra omnia per majorem locum porrecta simul possederit. Non enim locum ipsa, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dum uiciniam solis attendo decuius nomine s uperius ȩ¬
gimus lucifermihi occurrit : Qui profecto intersecun¬
dam & testiam syllabam scissus nonnihil priore
paste significat cũ dicimus luci& ideo in hoc plusquũ
dimidio corpore nomnis uiuit : Extrema &iam
pars hab& animam: Nam cũ ferre aliquid uiberis
hanc audis: Quienĩ posses obtem pentresiquistibi¬
dicer& fercodicemsinihil significar& fer:quod
cũ aditus lucifersonat & significat stellam : Cũ
aũ demitur. non nihil significut. & ob hoc quasi re¬
tin& uitum : Cũ autem locus & tempus sit quibus
omnia quae sentiuntur occupantur. uel potius quae
bus ꝑ tempus diuiditur: utenim uermiculus ille
plus locitotus quam parseius occupabat: i tam a¬
ior &emporis moramten& cum luciferdicitur.
quam silucitantum modo dicer&ur : Quares hoc
significatione uiuit in ea deminution&omporis quac
diuisio illo sono facta ẽ cũ eadem significatiodiuis a
non sit: Non enim ipsa ꝑtempus distendebatur.

Expanded text:
dum viciniam solis attendo, de cujus nomine superius egimus, Lucifer mihi occurrit; qui profecto inter secundam et tertiam syllabam scissus nonnihil priore parte significat, cum dicimus, Luci, et ideo in hoc plusquam dimidio corpore nominis vivit. Extrema etiam pars habet animam: nam cum ferre aliquid juberis, hanc audis. Qui enim posses obtemperare, si quis tibidiceret, Fer codicem, si nihil significaret Fer? quod cum additur Luci, Lucifer sonat, et significat stellam; cum autem demitur, nonnihil significat, et ob hoc quasi retinet vitam. 68. Cum autem locus et tempus sit, quibus omnia quae sentiuntur occupantur, vel potius quae bus, per tempus dividitur. Ut enim vermiculus ille plus loci totus, quam pars ejus occupabat; ita majorem temporis moram tenet, cum Lucifer dicitur, quam si Luci tantummodo diceretur. Quare si hoc significatione vivit in ea diminutione temporis, quae diviso illo sono facta est, cum eadem significatio divisa non sit non enim ipsa per tempus distendebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum scelenitis coniunctionem atq conuiuium &iã¬
ergo non cumtam multisprgumentis superius edi¬
tis atq abste firmissime comprobatis planumtibi
factum sitnon loco animam contineri: atq: obhac
nullus. eẽ talis quantitatis qualem in corporibus
cernimus aliquam suspicaris eẽ causam. curnon nul¬
lum animal concisum in omnibus pastibus uiuat:
non eam tamen quod cum corpore anima concidi
potuerit : quãsi repperire non possimus quaeren¬
danon est potius uenquam falsa credenda: de¬
uesono ũboꝵ indequaero abste. utrum putes in uerbis nostris
alium esse ipsum sonum : aliud quod sono signifi¬
catur. AD. Egoutrumq: idemputo. AG.
Dic mihiergo sonus ipse unde procedatcũ loqueris:
AD Quis dubit& ameprocedere NG̃ Absteergo
sol proceditdum nominas solem: AD Desono
menonde ipsa in terrogasti. NG̃. Aliudergo
sonus ẽ : aliud resquam significat sonus tab utrũq

Expanded text:
cum sceleratis conjunctionis atque convivii, etiamergo non, cum tam multis argumentis superius editis, atque abs te firmissime comprobatis, planum tibi factum sit non loco animam contineri, atque ob hoc nullius talis esse quantitatis, qualem in corporibus cernimus, aliquam suspicaris esse causam, cur nonnullum animal concisum in omnibus partibus vivat; non eam tamen quod cum corpore anima concidi potuerit? Quam si reperire non possumus, quaerenda nonne est potius vera, quam falsa credenda? e. 65. Deinde quaero abs te, utrum putes in verbis nostris aliud esse ipsum sonum, aliud quod sono significatur. E. Ego utrumque idem puto. A. Dic mihi ergo, sonus ipse unde procedat cum loqueris. E. Quis dubitet a me procedere? A. Abs te ergo sol procedit, dum nominas solem? E. De sono me, non de re ipsa interrogasti. A. Aliud ergo sonus est, aliud res quam significat sonus: tu
Abbreviated transcription (Latin):
tinaci nutumeliore machinam̃to alius quã uis
paruũ pondus corporis egerit aliũ maiore mole
p̃ditũ uincat : rursusq: nonnũ quã tanta moles ẽ
ut &iã si in becilliore nisu agitur. opprimat tam̃
paruũ aduersuriũ multo uehem̃tius imnitentẽ:
cũ uero ñ pondus corporis nec inoderadio neruoꝵ
sed nutus ipse animus caeditut omnimodo ua

Expanded text:
tinaci nutu, meliore machinamento alius, quamvis parvum pondus corporis egerit, alium majore mole praeditum vincat. Rursusque nonnunquam tanta moles est, ut etiamsi imbecilliore nisu agatur, opprimat tamen parvum adversarium multo vehementius innitentem. Cum vero non pondus corporis, nec moderatio nervorum, sed nutus ipse, id est animus cedit, ut omnino va
Abbreviated transcription (Latin):
agitur antecellat: quã obrẽ cũ infanti puero
solus ad trahendum aliquid ł repellendum nutꝰ
tationẽ languidi. pondus uero ad eosit exiguũ ut ne
ab alio quidẽ in pactũ grauit̃ urgueat. opportuniusq
sit ad accipiendã quã ad inferendã molestiã : Quis .ẽ.
quicum haec om̃a qͣ de s̃. contulisse. annos uiderit . ui res¬
q: ꝑ eos datas cognouerit. creuisse animac qͣrhis indies

Expanded text:
agitur, antecellat. 39. Quamobrem cum infanti puero solus ad trahendum aliquid vel repellendum nutus tationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactum graviter urgeat, opportuniusque sit ad accipiendam, quam ad inferendam molestiam: quis est qui cum haec omnia quae desunt, contulisse annos viderit, viresque per eos datas cognoverit; crevisse animam, quae his in dies
Abbreviated transcription (Latin):
mo &iamipsam locorũ distantiã. Video
Cuigitur animatua hic situbi corpur. necultra
spatium eius porrigatur. ut superiorracio de¬
fier puto: ñ quo illis locirsit praesens Imag¬
nes ergo illorũ locorum memoria conanentur
lta sentio: nã & quid nunc ibiagatur ignorõqd
utiq ñ ignorarem : sianimus meus usq ad cã por¬
riger&ur. p̃sentiaq senar& : NC Verum mihi

Expanded text:
mo etiam ipsam locorum distantiam. E. Video. A. Cum igitur anima tua hic sit ubi corpus, nec ultra spatium ejus porrigatur, ut superior ratio defieri puto, non quod illis locis sit praesens, A. Imagines ergo illorum locorum memoria continentur. E. Ita sentio: nam et quid ibi nunc agatur ignoro; quod utique non ignorarem, si animus meus usque ad ea loca porrigeretur, praesentiaque sentiret. A. Verum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ad nomen as pirare scientia enisitam firma con¬
p̃hensiosit. ut ab eamens nullaratione quȩ at deͥ¬
moueri: AD Accipio ista gratissim ẽ sed quaeso
qm̃ quidsit sensus subtilissimequantũ arbitror
explicatum ẽ refenr mus nos ad illã quȩstionẽ
propt̃ quam hoc explicandum susceperamus :
Actule nem enim e go argumentum quotantam
probarẽ animã eẽ quantũ eius ẽcorpus : eo quod
tangentem a capiteus que adpedis extremũ pol¬
licem sentit. quia quauersum tetigeris : Atq
inde as densus definitionem monaerũ plenissimã
sed foste necessariã dielatisumus: itaque ipsum
fructũ tantio peris. iã ostende siplac& NG
Estomnino atq uberrimus: nã totũ quod quaere.¬
bamus effectum ẽ si enimsensus corporis passio
pseipsam non latens animã quod ut firmissime
teneremus diutius quã uelles sermocinati sum :
meministĩn & andem nos comperisse ibi senti re
oculs ubi non sunt uel potius ibi patin.: Nõ
Memini NG. Etiamillud dedistinisi fallor nec modo

Expanded text:
ad nomen aspirare scientiae, nisi tam firma comprehensio sit, ut ab ea mens nulla ratione queat dimoveri? 59. E. Accipio ista gratissime: sed quaeso quoniam quid sit sensus, subtilissime quantum arbitror explicatum est, referamus nos ad illam quaestionem, propter quam explicandum hoc susceperamus. Attuleram enim ego argumentum, quo tantam probarem animam esse, quantum ejus est corpus, eo quod tangentem a capite usque ad pedis extremum pollicem sentit quaqua versum tetigeris; atque inde ad sensus definitionem morarum plenissimam, sed forte necessario delati sumus. Itaque ipsum fructum tanti operis jam ostende, si placet. A. Est omnino, atque uberrimus; nam totum quod quaerebamus, effectum est. Si enim sensus est corporis passio per seipsam non latens animam, quod ut firmissime teneremus, diutius quam velles sermocinati sumus; meministine tandem nos comperisse ibi sentire oculos ubi non sunt, vel potius ibi pati? E. Memini. A. Etiam illud dedisti, nisi fallor, nec modo
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo nec imago corporistu potesthoc
ualere quod tuũ corpus ual& : sicanima non
mirandum .e. si potentiã tantam non hab&.
&o Quomodo quaeris quanta sit anima: non enim
intellego . utrumei quasis patiũ lacitudinis.
uel longicudinis. uel roponie s uelhorum simul
omniũ rȩquiras : anquantum ualeat Nos se

Expanded text:
uomodo nec imago corporis tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam non habet, A. Quomodo quaeris quanta sit? Non enim intelligo utrum ejus quasi spatium latitudinis vel longitudinis, vel roboris, vel horum simul omnium requiras; an quantum valeat nosse
Abbreviated transcription (Latin):
sendȩs̃ : de inde in ipsis luctatorũ corporib palestri¬
tae ñ molẽ ac magnitudinẽ sed nodos quosdã lacer¬
torum & d aͥstrictosthoros figurã quae omnẽ cor¬
poris sibi congruentẽ : peritissimȩ inspiciunt : & inde

Expanded text:
endae sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
sanedicis: nam hoctibi &iam de locutione responderĩ:
Multienimgreci & aliud linguaegenus crobrius
nos loquentes audiunt: quam funi ambulum
spectant: Quiut linguam nostram discant.
quem ad modum noscum ipsorum nosseuolumus.
sepem agistris traduntur: Quae cum ita sint : mi-¬
rorquur animae incrementis tribuere uelis quoa
loquuntur homines : quodautem in fune am¬
bulant nolis: An Nescio quo modo ista con¬
fundis: nam qui ut linguam nastram discat.
magistro traditur nouit aliam quandã sua.

Expanded text:
sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: multi enim Graeci et aliud genus linguae crebrius nos loquentes audiunt, quam funambulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam sua
Abbreviated transcription (Latin):
astis ẽẽ non nego ACNonergo illedidicit apa¬
rentibus gestum facero. A D Didicit sane:
VC O post&igitur & hocnon animae crescendo am¬
plioris sed imitatoriae cuiusdam astis eẽ. concedas:
AD Nonpossum hoc concedero NT Ergono n omne
quod discitur artis est. quod nunc concesseras :
at Astis omnino. NT̃ Nonergo ille didicit gestũ :
quaditem nonminus dederas:: AD Didicit: sed
hoc non estastis: NC̃ At quintu paulo ante di¬
xisti astis eẽ quod discitur:. An Age iamcon¬
cedo & lo qui & gestum facere eo quodea didici-¬
mus astis eẽ : tamen aliae sunt astes. quasdum
in alios intendimus discimus : aliae quȩqtes ama-¬
gistris nobis inseruntur: NE Quas tandem ista¬
rum putas animam. ex eo quodamplior fiat
ad ipisci : anneomnes AD No nomnes puto :
uid&ur in fune ambulare: nam & hoc uidendo.
ut arbitror qui id faciunt a issequuntur: Að Ita
credo: sed tamen no n omnes qui haec exspectant.
& magno studio intuentur. assequi possunt:
sed qui huius rei magistrospatiuntur :. MC Bene

Expanded text:
artis esse non nego. A. Non ergo ille didicit a parentibus gestum facere? E. Didicit sane. A. Oportet igitur et hoc non animae crescendo amplioris, sed imitatoriae cujusdam artis esse concedas. E. Non possum hoc concedere. A. Ergo non omne quod discitur artis est, quod nunc concesseras. E. Artis omnino. A. Non ergo ille didicit gestum, quod item non minus dederas. E. Didicit, sed hoc non est artis. A. Atqui tu paulo ante dixisti artis esse quod discitur. E. Age, jam concedo, et loqui et gestum facere, eo quod ea didicimus, artis esse. Tamen aliae sunt artes, quas, dum in alios intendimus, discimus; aliae, quae a magistris inseruntur nobis. A. Quas tandem istarum putas animam, ex eo quod amplior fiat, adipisci? anne omnes? E. Non omnes puto, videtur in fune ambulare? nam et hoc videndo, ut arbitror, qui id faciunt assequuntur. E. Ita credo: sed tamen non omnes qui haec spectant et magno studio intuentur, assequi possunt, sed qui hujus rei magistros patiuntur. A. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
quae a nobis compesta sunt. quantum in ge
niom ẽluminis anim ad uestere potes: sienĩ
corpus nullum est ut ratio iam ostendit
quod longitudine. latitudine altitudine
careat nihilq: eo rum nisicum aliis duobus
lineã interiorer quodam oculo idestiti¬
tellegentia uidere concessum est: arbitor nos
concedere sicanimum corpus non ẽẽ : ut sit
corpore melior : quo concesso non opinor du¬
bitandum eum &iam linea eẽ meliorem:
Ridiculum ẽ enim. cumtriailla in sint corpori
ut corpussit non his omnibus ẽe. melio rem
qui corpore est melior: Atipsa linea quame¬
liorẽe conuincitur animus. Ideo c&eris duob

Expanded text:
quae a nobis comperta sunt, quantum inest enio tuo luminis, animadvertere potes. Si enim corpus nullum est, ut ratio jam ostendit, quod longitudine, latitudine, altitudine careat, nihilque horum nisi cum aliis duobus lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non opinor dubitandum esse, eum etiam linea esse meliorem: ridiculum est enim cum tria illa insint corpori ut corpus sit, non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse convincitur animus, ideo caeteris duob
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipe igitur atq: inñli quasto gradui: ex quo
bonitas incipit atq om̃is uera laudatio: hinc enĩ
anima se ñ solũ suo siquã uniuersi partẽ agits:

Expanded text:
Suspice igitur atque insili quarto gradui, ex quo bonitas incipit, atque omnis vera laudatio. Hinc enim anima se non solum suo, si quam universi partem agit
Abbreviated transcription (Latin):
opostuna. suꝑua canea tam̃ illo secundo genere
numerandas : Non enim si quidã trbicłnẽ ut uar¬
ro auctor ẽ ita populũ delectauit . ut rex fier&
ideo animũ nr̃m illo astificio augendũ puta re
debem : quia nec maiores quã humanis dentes ha¬
bere uellem si audissem a quopiã qđ tales habue¬
rit morsu hostẽ necatũ : Noxium uero illudẽ genꝰ
astium : quo animi ualitudo sauciatur: Nã & odo¬
re acsapore mire diiudicare pulm̃ta. & quola¬
cupiscis captus sit . uel quo tenue uinũ sit. Nos se
dicere. quedã ẽ miseranda peritia : & his astib:
cũ quasi creuisse anima uid&. quia neglecta m̃te
defluxit insensus. Nihil aliud quã tumuisse uel
ritu omniũ rerũ & bruta ẽ anima. quã in puero
recens nato. Quantũ lic& inspicim: ꝗliur enĩ i¬
nullũ artẽ secũ attulit si a & nu ẽ NC Mag¬
nũ omnino magnũ & quanescio utrũ quicquã¬
maius sit. quaestionẽ moues inquatantũ nr̃ae sibi¬

Expanded text:
pervacanea tamen et de illo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quae neglecta mente defluxit in sensus, nihil aliud quam tumuisse vel rita omnium rerum et bruta est anima, quam in puero recens nato quantum licet inspicimus. Cur enim nullam artem secum attulit, si aeterna est? A. Magnam omnino, magnam, et qua nescio utrum quidqumajus sit, quaestionem moves, in qua tantum nostrae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mentum dicitur omnium istorum corporum¬
quae fiuntex quattuor elementis : Nonergo sibi
ad uersatur sententia qua dicimus & adõ animã
factam & ꝓpriam quandã habere naturã. Hanc
enim pro priãquandã Naturã & suam dr̃ ipse fȩc̃

Expanded text:
mentum dicitur omnium istorum corporumquae fiunt ex quatuor elementis. Non ergo sibi adversatur sententia qua dicimus, et a Deo animam factam, et propriam quamdam habere naturam. Hanc enim ejus propriam quamdam n
Abbreviated transcription (Latin):
sermone ab uno uermiculo pen&rata sub cubuis se¬
uideatur: Illis autẽ p̃cȩpenim ut instudussicu¬
ti coepenent suũ cursum tenerent: ita eo soppor¬
tunius aliquando ad queͤrenda & discenda ista

Expanded text:
sermonem, ab uno vermiculo penetrata succubudeatur. Illis autem praeceperam, ut in studiis, sicuti coeperant, suum cursum tenerent; ita eos opportunius aliquando ad quaerenda et discenda ista
Abbreviated transcription (Latin):
mum & omnitio sapientissimum perfectumq: ho¬
minem. de hoc ambo interrogare possemus quonta
illemodo Quid anima in corporeualer&. quid
inseipsa. Quida pud dm̃ cuimundissima proxi¬
ma ẽ & in quohab& summum atq: omne suũbo¬
num. dicendo acdisputando. explicare : Nuno
autem cum mihiad hancrem desit alius. audeo
tamentibi non deesse: Sed hoc mercedis .ẽ: qđ
dum quidu aleat anima indoctus expedio.
quid ipseualeam. securus experior: In primis
tamen tibi am putem latissimã quandã & infi¬
nitum expectationem : nemed eomni anima dic¬
turum putes sed tantum dehumana: quam solã
cuntre debemus. si nobism& ipsis curȩsumus:
Haecigitur primo quod ciuiuis animaduestere fuci¬
le ẽ. Corpus hoc terrenum atq mostale p̃sentia
sua uiuificat colligat inunum. atq: in unoten&.
defluere atq conta bescere non sit: alimenta ꝑmem¬
bitc aequaliter suis quiꝰbus quaȩredditis distri

Expanded text:
mum, et omnino sapientissimum, perfectumque homum, et omnino sapientissimum, perfectumque hominem de hoc ambo interrogare possemus! Quonam ille modo quid anima in corpore valeret, quid in seipsa, quid apud Deum cui mundissima proxima est et in quo habet summum atque omne bonum suum, dicendo ac disputando explicaret! Nunc autem cum mihi ad hanc rem desit alius, audeo tamen tibi non deesse: sed hoc mercedis est, quod dum, quid valeat anima, indoctus expedio; quid ipse valeam securus experior. In primis tamen tibi amputem latissimam quamdam et infinitam exspectationem, ne me de omni anima dicturum putes, sed tantum de humana, quam solam curare debemus, si nobismetipsis curae sumus. Haec igitur primo, quod cuivis animadvertere facile est, corpus hoc terrenum atque mortale praesentia sua vivificat; colligit in unum, atque in uno tenet, diffluere atque contabescere non sinit; alimenta per membra aequaliter, suis cuique redditis, distri
Abbreviated transcription (Latin):
deam : cum hoc adistam qua estionem pestinere
puta ueris : uit ius enim dixerim non eẽ omnino¬
quaerendum. aut cestẽ ibi nunc differendum quũ
uel numerum acmultitudinem non pestinere:
ad quantitatẽ ueltam in uolutam questionem
modo amgibi posse expedirq: sienimdixero unã
esse animam. conturbaba eris: quod in alterobea¬
ta est. in altero misen: nec una ressimul &beata
& mi serr potest eẽ: Siun amsimul& multas di¬
cam ẽẽ :ridebis. nec mihi facile und&uum ris ũ
comprimam subp&it : Si in multa stantum modo.
essedixero: ipse meridebo : Minusq: memihi dis¬
plicentem quamtibi perfenem: Audiergo qđ
efme benete audire possepolliceor: quoduͦ aut
ambobus aut alteri nr̃m ita onero sum ẽ ut for¬
tas seo pprimat : nes ubire aut imponereuelis:
AOCedo prorsus & quod tibi congruenter mecum
uid &ur agiposse quantum ualeat anima¬
expecto ut exponas A CI Outinam doctis simum¬
Aliquem neq: id tantum sed &iam aeloquentissi¬

Expanded text:
deam, cum hoc ad istam quaestionem pertinere deam, cum hoc ad istam quaestionem pertinere putaveris: citius enim dixerim non esse omninoquaerendum, aut certe tibi nunc differendum, quam vel numerum ac multitudinem non pertinere ad quantitatem, vel tam involutam quaestionem modo a me tibi posse expediri. Si enim dixero unam esse animam, conturbaberis, quod in altero beata est, in altero misera; nec una res simul et beata et misera potest esse. Si unam simul et multas dicam esse, ridebis; nec mihi facile, unde tuum risum comprimam, suppetit. Sin multas tantummodo esse dixero, ipse me ridebo, minusque me mihi displicentem, quam tibi, perferam. Audi ergo quod ex me bene te audire posse polliceor; quod vero aut ambobus, aut alteri nostrum ita onerosum est, ut fortasse opprimat, ne subire aut imponere velis. Cedo prorsus, et quod tibi congruenter mecum videtur agi posse, quantum valeat animaexspecto ut exponas. Caliquem, neque id tantum, sed etiam eloquentissi
Abbreviated transcription (Latin):
corpus quod ab eadem agebatur tenebat : sicutilla
significatio non distenta pertempus. om̃s tamen
nominis littertes suas moras ac temporẽ possidentes
uelut animauerat atque compleuerat: haec simi¬
litudine interim contemptussis p&o. quate sentio
delectatum : quae autem subtilissime de hocdispu¬
tari possũnt it aut non similitu dinibus quaeplerũ¬
q fallunt. sed rebus ipsis satifiat. ne in p̃sentia ex¬
pectes : nam & concludendus ẽ tam longussermo
& multis aliis qua &ibi desunt amus adhaeo in tu-¬
enda & despicienda srecolendus est: Vt possis
intellegereli qui dissime utrum quod aquibus¬
dam doctissimis uiris dicituritase sehabeatani¬
mam persei psam nullo modo sed tam̃ ꝑcorpus
possepastiri : Nunc accipe a mesiuoles uel potius
recognosce permequanta sit anima. nonspatio loci
ac temporis. sedui ac potentia : Nam it asimomi¬
nisti propositum eadistributum iamdiu nob̃. est
Denu mero uero animarum nescio quid tibi respon-¬

Expanded text:
corpus quod ab eadem agebatur, tenebat: sicut illa significatio non distenta per tempus, omnes tamen nominis litteras suas moras ac tempora possidentes, velut animaverat atque compleverat. Hac similitudine interim contentus sis peto, qua te sentio delectatum. Quae autem subtilissime de hoc disputari possunt, ita ut non similitudinibus quae plerumque fallunt, sed rebus ipsis satis fiat, ne in praesentia exspectes: nam et concludendus est tam longus sermo, et multis aliis quae tibi desunt, animus ad haec intuenda et dispicienda praecolendus est, ut possis intelligere liquidissime, utrum quod a quibusdam doctissimis viris dicitur, ita sese habeat, animam per seipsam nullo modo, sed tamen per corpus posse partiri. 69. Nunc accipe a me, si voles, vel potius recognosce per me, quanta sit anima non spatio loci ac temporis, sed vi ac potentia: nam ita si meministi, propositum ac distributum jamdiu nobis est. De numero vero animarum, nescio quid tibi respon
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽmaneat cũ corporeex cesserit: Na hociter
discutienda. ultimum me posuisse męmini:
sedqm̃ denumero animarũ querere: ad quanti¬
tatem mihi uid & ꝑtinere : non ee hocloco prae¬
Et̃cundum ex istimo: Hon in congrue existimas:
si prius despatio eiur qđ meadhuc mou& expli¬
cemus siplac& : ut &iamego aliquid discam.
sitibilam satis factum . e Quere utuis : nam
istatua simulata dubitio. dubitare meueris.
Dic mihi quae sote utrũ & q̃ appellatur memo¬
ria ñtibi nom̃ in aneuideatur: AD Qui hocui-¬
deripotest: NÕ Animȩ hancẽe arbiturris. an
corporis : Et hincdubitare ridiculũ ẽ: qđ enĩ¬
ex anime corpus meminisse aliquid credi
aut intellegi potest : aG. Meministine tandem
urbis mediola nen sir: Val de memini : & Nunc
ergo qui aeius facta mentio ẽ. recordaris quan¬
ta & qualir sit. Recordorsane: ac nihilre
centius atq Integrius: Nuncergo cum eũ oculis

Expanded text:
eadem maneat cum corpore excesserit: nam hoc inter discutienda ultimum me posuisse memini. Sed quoniam de numero animarum quaerere, ad quantitatem mihi videtur pertinere, non esse hoc loco praetereundum existimo. A. Non incongrue existimas, sed prius de spatio ejus quod me adhuc movet, explicemus, si placet, ut etiam ego aliquid discam, si tibi jam satisfactum est. E. Quaere ut vis; nam ista simulata dubitatio, dubitare me verissiseram. 8. A. Dic mihi, quaeso te, utrum ea quae appellatur memoria, non tibi nomen inane videatur. E. Cui hoc videri potest? A. Animae hanc esse arbitraris, an corporis? E. Et hinc dubitare ridiculum est. Quid eniexanime corpus meminisse aliquid credi, aut intelligi potest? A. Meministine tandem urbis Mediolanensis? E. Valde memini. A. Nunc ergo quia ejus facta mentio est, recordaris quanta et qualis sit? E. Recordor sane, ac nihil centius atque integrius? A. Nunc ergo cum oculis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri Vetere exuto : aquo incipere propter neꝗlegtã
dĩ legem certa .ẽ neces sitas: quo neq uerius neq secre¬
tius quiquam scripturis diuinis continetur : Vllem
hinc plura dicere. at meipsum constringere dum
quantbi praccipio. ut nihilialiud agerem quam red de¬
rermibi cui maxime debeo : atq itadõ fieri qđ ait

Expanded text:
fieri, vetere exuto; a quo incipere propter neglectam Dei legem certa est necessitas, quo neque verius neque secretius quidquam Scripturis divinis continetur. Vellem hinc plura dicere, ac meipsum constringere, dum quasi tibi praecipio, ut nihil aliud agerem quam redderer mihi, cui me maxime debeo : atque ita Deo fieri, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
his quiprius ꝙͣ baptitentur ex putent. dictũ eẽ
qd scriptũ ẽ iptus ẽ nemalitiã mutare illius in¬
tollectũ : atque ad hunc sensũ c&era ꝑtinentia : aut
earũ aliquas mansiones extraregnã dĩ eẽ quas

Expanded text:
his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est: raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum atque ad hunc sensum cetera pertinentia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas
Abbreviated transcription (Latin):
porea disputatas capis & sapis. non ẽ undetibi
displiceam quodeam mescire dixi non corpꝰ
esse sed spm̃ : quia & corpus non eẽ monsturcur
& generali nomine sps nuncupatur. Quam¬
obrem sinos ad celibros inpensa dilectione cons¬
criptos repens a dil ectione sumis & legis siin
principio primitui libri audis & teipsũ & stu¬
dessi cut dixisti tua sententiã nontueri siin ꝓ¬
babilis d&egatur illa p̃cipue undecim caue
de quibuste in libro superiori commonui. ne
animã sic dicas ex dõ ut eã non denulla nec
deali as ẽdesua natunt creauerit. Aut qd
ꝑ infinitũ tempus atqueita sẽꝑ animaso &.
meruerit essepec catrix. aut infances sinere ge¬
nenctione baptismatis mostuos ad indul gentiam
ꝑuenire origin alium peccatoa Aut eos quos dns̃
p̃ distinauit adbaptismũ posse ante defunginec
in eis qd̃ omni potens p̃distinauitm pleri. aut de

Expanded text:
porea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi porea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum, quia et corpus non esse monstratur et generali nomine spiritus nuncupatur. Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos repensa dilectione sumis et legis, si in principio primi tui libri audis et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, meruerit esse peccatrix\'; aut \'infantes sine regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam peruenire originalium peccatorum\'; aut \'eos, quos dominus praedestinauit ad baptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de
Abbreviated transcription (Latin):
plenis sune aeplanis simae noueris eaq anino
ei more diumorum eloquiorum & i amspm̃dici
anima definiuit Vnde manifestum ẽ qđ
genciodi uocabulo anima pecoris recte po¬
tuit sic uocari sicut legitur in libro ecclesi
ipsesursum Et sp̃s pecoris sidescendat ip¬
se deorsum intenax. Itemq: in diluuiiuas
Itemq: in diluuiuas¬
titate itas criptum est: & mostu a est omnis
caro quae mouebatur supestentem uolati¬
lium pecorum. & iumentorum & fentrũ
& om̃is serpens qui mouetur supestentem
& om̃is homo & omãquaccum ꝗ: habeq̃
spm̃ uitte. Vbi remoti s omnib: dubitati¬
onibus ambagibus generde animae no¬
men ẽẽ intellegimus . spm̃ cuius quidem
uis sit corporeus. appellatur in psalmo sps tepestatis
to quodammonitus. his quȩ commemonuĩ diuinarũ
testimoniis paginarum ubi & anima pecoriscuiñ
est intellectus appellata legiturs ps̃ nonnegabis¬
ulterius: quocircasi & illa quaed eanima incor¬

Expanded text:
plenissime ac planissime noueris eam quae anima plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaipse sursum, et spse deorsum in terram? itemque in diluuii uasItemque in diluvii vastitate ita scriptum est: Et mortua est omnis caro, quae movebatur super terram, volatilium, pecorum, et jumentorum, et ferarum, et omnis serpens qui movetur super terram et omnis homo, et omnia quaecumque habent spiritum vitae . Ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus, generale nomen animae esse intelligimus, spiritum. Cujus quidem vis sit corporeus, appellatur in Psalmo spiritus tempesto quod admonitus his, quae commemoravi, divinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legitur ulterius. quocirca si et illa quae de anima incor
Abbreviated transcription (Latin):
unde & testimonio eos qui non intellegunt pe¬
coribus com paresti. non ati que habentib intelles¬
tom quo d&c alioloco scriptum c̃: nolite eesi cutaequus
& malus qͥuibus ñ ẽintellectus: quaecumitas ad cende
&iam quibus uerbis spm̃ definieris at qued escripse¬
ris cumillum ab anima distringerenitereris
Haccanimainquis quȩ exflatudĩ hab originem sine
sensu ꝓprio at que in tellectu intimo esseñ potuit
animae & corpus tamen quod sentit quod sapit
quo duige spssit necerre e. Item paulo post: aliud
erit in quis anima & aliu a sps sapientia & sensus ani¬
mae his uerbis satis indicas quid eẽ spm̃ hominis sen¬
tias idẽiationalenrm̃ quo senait atque in tellegit
anima: non sicut sentiturcorporis sensib sed sicutẽ¬
stille intimus sensus ex quo ẽ appellata sententia.
Hincaut̃ petorib sinedubitatione p̃ponimureo qd̃
prodacuntaquȩ repentit anima rum uiuentium:
aproducat teme animam uiuentem. ter

Expanded text:
unde testimonio divino eos, qui non intelligunt pecoribus comparasti, non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, attende etiam quibus uerbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere niteris: "haec anima" inquis "quae ex flatu dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit,"animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est". item paulo post: "aliud erit" inquis "anima, aliud spiritus; sapientia est sensus animae". his uerbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima; non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
discipulo ad magistrum s primeuo ad gandcuũ
fosti adfirmum &si enim non eo sedere debuisti.
maiore camen & ueriore gloria quisq correctus
sua confessione rep̃henditur : quã cuius lib& er¬
rantisore lauoatur Quãuis in eorundẽ recitati

Expanded text:
discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitati
Abbreviated transcription (Latin):
carismreupia ac postmodũ & regnicaelorum
beaticudinẽ c̃equi. Haec pcipue caue filios
coog nominari uincentius delecteris. siuis esse
uictor erroris. Nec cequando aliquio nescise
ox istimesscire : Sed uescias discenescire neddc
eni aliquid inoccultis oĩ operib ignorandes
cen ere incognita ꝑ cognitis asto pece atal
fiant ande parentibus quas tamen acreatoredõ ñ
deipsius substantia fieri dubitare fasñ est : aut non
debere rep̃hendi aut ab eo debere aquo potest do¬
cente & auferri & habere in seanim as corporũ simi¬
litudines incorporeas ipsas aut̃ non ẽet̃ corpont & sal¬
ua distintione animae & sps &iã uni uersalit̃ animã
spm̃ nuncupari. Puto quod ꝑsua serimcarita t&ua̧ :
si aut̃ ꝑsuadere non potui utrũ tamen ea . dixeri
quae ꝑsuaderẽ dixerim debuerim : qui legent
potius iudicabunt : siqua sane aliqr plurima intu¬
is librisemen danda mihiuidentur : scire fostasse
desidentes . Venir&ibi non sit honerosũ Nontã quã

Expanded text:
im recipi ac postmodum et regni caelorum beatitudinem consequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et fanouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam