comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pignorir possuit nõe. quocũq ÷. ad quacũq praemiũ ł carm̃ palemon .÷
cessarẽ iud ex caurȩ formonssimũ annur i sinechdoche totũ ꝓpar¬
te uernum en im tempus dit̃ altna .i. carmina camenie ÷ nĩphe ab
ioueprincipiũ murrie .u. hocde arato ab ioue ÷ ab agusto. quẽ ponit in siii¬
lcudinõ ioiusimperiũ populi romanigubernantar colitterrir. fecuitas¬

Expanded text:
praeminm vel carmen. PALAEMON idest Caesar, est iudex causae. FORMONSISSIMVS ANNVS idest synecdoche, totum pro parte. Vernum enim tempus dicit. ALTERNA idest carmina. CAMENAE idest Nymphae. AB IOVE PRINCIPIVM MVSAE idest hoc de Arato. AB IOVE idest ab Augusto, quem ponit in similitudinem Iovis imperium populi Romani gubernantem. COLIT TERRAS
Abbreviated transcription (Latin):
Nã mat̃ uirgilii ferturmaia cumeundem peritura grauisernet somnarst¬
÷ nom̃ herbe uelpuer qui pulcherrime forme fuisse traditur ad apollinedileit
ab eodem in prudenti ludrico discooꝑturẽ decuiur cineribur florernatis eus
nomine conscripti rubei colorirr̃. Iachinturpuer propeamnẽ aeir ocũ. dũ
cappolino ad discendũ ludũ ĩ cautur interut eũ nimphȩ fleuer̃ ut eorũ
lacrimis inriguis. fonrrecre aret᷑ inderubens. iachinctus dr̃ colorisolis

Expanded text:
 mater Virgili Maia cum eundem paritura grauis esset, somniauis nomen herbae vel puer, qui pulcherrimae formae fuisse traditur: ab Apolline dilectus ab eodem inprudenti ludicro disco opertus est, de cuius cineribus flores nati sunt eius nomine conscripti: rubei coloris sunt. HYACINTHVS puer prope amnem Eurotam dum cum Apolline ad discum ludit, incautus interiit. Eum Nymphae fleverunt, ut earum lacrim
Abbreviated transcription (Latin):
alma parens .÷ sca atẽ principiũ .÷. nemo antescripsit. Trago ediã nec pꝰte
scripturus ẽ extrema i. ui temeae menalios .i. amenalo monte archa¬
dior dt̃. Pinor loquenter ÷ poetar sẽꝑ habplurimos amorosi carmi¬
na mopro ÷ mops : Attics uatir fuit mopsi ergo ager uirgilio datͥ
Nirsa .i. ux ormea indigno homindatur nirra .i. locus in arna iun¬

Expanded text:
idest nemo ante te scripsit tragoediam nec post te scripturus est. EXTREMA idest vitae meae. MAENALIOS idest a Maenalo monte Arcadios dicit. PINOS LOQVENTES idest poetas semper habet plurimos. AMORES idest carmina. MOPSO idest Mopsus antiquus vates fuit. Mopso ergo ager Virgilii datur. NISA idest uxor mea indigno homini datur
Abbreviated transcription (Latin):
moretrico quã loridã dit̃ exogiti cordt̃ ł cpungestico inhonorẽ galli
amiciui rgilu ipsa liquoris .i. ꝓuintia ł meretrix quodgallur ad amauit
que co contempto caesarẽ ÷ secuta doris .i. mat̃ nrmpharũ doris nrmpha
maritima amara idẽ ralra sua mundã i a quã marinã amores .i galli
sime capelle ÷ in preris naribus. serponoont ÷ monterenĩ reciꝓcã
mittunt oxedo uocẽq nemora .i. hinc incipit narrationaiades .i. for¬
tiũ nrmpho Indigño .÷. inpariq: a maxs contempnabatur parnars ĩ¬
÷ monte saliepindi .i traciaemons .÷ Aoniae .÷ fonsboetius ganip¬
pe i. nompha ł monstratiae menalaus .i. monrarchadiae subru¬
peiacentẽ .i. deserta p̃nimio amore contentũ atq: hodio hominũ¬
captũ insulirlociriacentẽ lacei ÷ montis. nec penitet .i. allegoriae nec
tuerebes cas bocolica scribere nec noserubescimur pecoris .i. poematis
Diuine poeta i gallur poeta opomur fuit ꝗ i psescripsit metrelegia

Expanded text:
icon. In honorem Galli, amici Virgilii. IPSA LYCORIS idest provincia vel meretrix, quam Gallus adamavit, quae eo contempto Casarem est secuta. DORIS idest mater Nympharum. DORIS Nympha maritima. AMARA idest salsa. SVAM VNDAM idest aquam marinam. AMORES idest Galli. SIMAE CAPELLAE idest inpressis naribus. RESPONDENT idest montes enim reciprocam mittunt ex echo vocem. QVAE NEMORA idest hinc incipit narratio. NAIADES idest fontium Nymphae. INDIGNO idest inpari, quod amans contemnebatur. PARNASSI idest mons Thessaliae. PINDI idest Thraciae mons. AONIAE idest mons Boeotius. AGANIPPAE idest Nympha vel fons Thraciae. MAENALVS idest mons Arcadiae. SVB RVPE IACENTEM iontis. NEC PAENITET idest allegorice nec tu erubescas Bucolica scribere nec nos erubescimus. PECORIS idest poematis. DIVINE POETA idest Gallus poeta optimus fuit, qui ipse scripsit metra elegiac
Abbreviated transcription (Latin):
poly femo dictĩa manti galateã in sanifluctus ÷. magnipura subnoto .÷. splen¬
dida dapni cesar quod antiquorhortus .i. in carmine ꝑq cicinit moeris
signorũ ÷ astrologia. Eccedodonei ÷ dione filia ueneris ex qua origine
ducere caesar gloriebat̃ caersaris .i. gaicaeraris quibpstituerat hered ẽ
imperu cersarẽ astrũ .i. imperarecepit. gauderent .÷. mature fiunt
daphni .i. uocati cantando .i carmina dicendo condere soles .i dies fini¬
re magnor totadie canebo caurando .i. causas noctando diuersas media
uia i. adurbẽ bianoris i herore filius tuscidr̃ qui &i psocondidit mantuã
bianor .÷ animo & corpore fortirsimus agricula canamus .i. inuicẽnor¬

Expanded text:
Polyphemo dictum amante Galateam. INSANI FLVCTVS idest magni. PVRA SVB NOCTE idest splendida. DAPHNI idest Caesar. QVID ANTIQVOS ORTVS idest carmina, per quae cecinit Moeris. SIGNORVM idest astrologia. ECCE DIONAEI idest Dione, filia Veneris, ex qua originem ducere Caesar gloriabatur. CAESARIS idest Gai Caesaris, qui instituerat heredem imperii Caesarem. ASTRVM idest imperare coepit. GAVDERENT idest maturae fiunt. DAPHNI idest vocativus. CANTANDO idest carmina dicendo. CONDERE SOLES idest dies finire magnos: tota die canebam. CAVSANDO idest causas: nectendo diversas. MEDIA VIA idest ab urbem. BIANORIS idest heros est; filius Tusci dicitur, qui et ipse condidit Mantuam. Bianor idest animo
Abbreviated transcription (Latin):
bantur antiqui qui antequã inueni ebat᷑ adole .i. incendemasculatura
÷ fortia sanos a uertere sensur .÷. sanus sensus ẽ qui ñ amat Nãqui
cantationes ducite aburbe .i. allegorio dt̃ roma daphnin uelagrũ suũ
i cesarẽ ut sint in potestatemea agri ciuibus quoseis resticuere cupio
deducoro lanã .÷. quã aqua fertur deducere ꝑincantationẽ qñio ofocit
luna ut fingunt gentilor ł lunã dianã dt̃ ł alligorico romã sotius mota¬
uit olixis .÷ in leoner & inursor frigiđ ÷ natura ł eoquoo frigidur homi¬

Expanded text:
bantur antiqui, antequam tus inveniebatur. ADOLE idest incende. MASCVLA TVRA idest fortia. SANOS AVERTERE SENSVS idest sanus sensus est, qui non amat. Nam qui cantationes. DVCITE AB VRBE idest allegorice dicit Romam. DAPHNIN idest Caesarem, ut sint in potestate mea agri civium, quos eis restituere cupio. DEDVCERE LVNAM idest quam aqua fertur deducere per incantationem, quando defecit luna, ut fingunt gentiles, vel lunam Dianam dicit vel allegorice Romam. SOCIOS MVTAVIT VLIXIS idest in leones et in ursos. FRIGIDVS
Abbreviated transcription (Latin):
aptam subaudi in composita & nulla afteuenientia. Menstrua
surgentibus incipientib: fr& alitora quȩ ferunt᷑ fluctibus maris
& aridus fragor ÷ ÷ sonits qualis sol& sieri ec aridis confran¬
frangi cȩperit nimium efficitsonum sragorenimꝰ fractarum rerũ
ai ius uolauerit q̃ sitgniũ tẽpeftatẽtem ardea oculieius ardes cunt
Pupicant saradictam quorum Iunus modestus ardea iruraha¬
prudent̃ a po& adices dasunt flãmar stellart purgam̃ta cadentia
uentum denuntiant fitenim a fructuoso & habundantia que dr den¬
sitateaeris undeuenti frondes folia plumas quascũq nisifortepapu
los sit̃ ÷ ÷ cardui florem boreae de pastȩ trucis rꝰ hocuultdicere
uluq ingentes efficitpluuias ab iftis uentir motatẽ pestas domuscu¬
ius uentorũ r& eolus castor fuisse dr̃ In prudentib ual depruoen

Expanded text:
aptam subaudi inconposita, ex nulla arte venientia. MENSTRVA aptam subaudi inconposita, ex nulla arte venientia. MENSTRVA SVRGENTIBVS incipientibus. FRETA litora, quae feriuntur fluctibus maris. ET ARIDVS FRAGOR ideat sonitus, qualis solet fieri ex aridis, cum franfrangi coeperit, nimium efficit sonum. Fragor enim fractarum rerum altius volaverit, quasi significat tempestatem. Item: ardea  oculi eius ardescunt. Alii putant ardeam dictam, quorum unus Modestus, quod ardua crura haprudenter a poeta dicenda sunt. FLAMMARVM. Stellarum purgamenta cadentia ventum denuntiant. Fit enim † a fructuoso ex abundantia, quae dicitur, densitate aeris, unde venti. FRONDES. Folia. PLVMAS. Quascumque, nisi forte papulos significat, idest cardui florem. BOREAE DE PARTE TRVCIS rel. Hoc vult dicere: Vbique ingentes efficit pluvias ab istis ventis mota tempestas. DOMVS. Cuius ventorum rex Aeolus custos fuisse dicitur. INPRVDEN
Abbreviated transcription (Latin):
ipsefrigid: quiadeus pluuiarũ õꝑueri fugte .÷ nociua & congaria celli¬
neus aut ignis stella mercorialis ÷ nam incelleno montearchadiȩ dr̃ ẽẽ
mercorius nat: ÷ Er&nã int̃dũ in apstrũ int̃ dũ inxii trionalẽ plerũ
que contraraun dum ñnũ quã cũ mundo sertur hirmipus łs artmerco¬
ristill& uocarisedẽe apollonis in primis ueneraredeos quiposs tem¬
pestates & pluuias depellere pꝰħ cognita datp̃ cipuc operã sacrifici¬
is quib: tẽpestates & pluuieposs̃ repelli annua anniuersaria sacra
tatibi in honorem & intuã gratiã cuitu cuitulibia delacte melle ui¬
nodi loue de solue felix secundat̃ Quianumer deus in paragaud&¬
chori ꝓpiae coȩuorum cantus & saltatio uta libi mubtta ouuenũ
memoriã priorẽ uictũ a quocereris reuocatus ÷ benignitate Namol¬
lim hominer glan dibus uescebantur carminadicatimnas saltationẽ

Expanded text:
ipse: Frigidus quia Deus pluviarum o pueri fugite idest nociva et contraria. ‛Cylleipse: Frigidus quia Deus pluviarum o pueri fugite idest nociva et contraria. ‛Cyllenius’ autem ‛ignis’ stella Mercurialis est; nam in Cylleno, monte Arcadiae, dicitur esse Mercurius natus. ERRET. Nam interdum in Austrum, interdundum, nonnumquam cum mundo fertur. Hermippus autem ait Mercuri stellam vocari, sed esse Apollinis. INPRIMIS VENERARE DEOS. Qui possunt tempestates et pluvias depellere. Post haec cognita da praecipue operam sacrificiis, quibus tempestates et pluviae possint repelli. ANNUA anniversaria. SACRA TA TIBI: in honorem tuum et in tuam gratiam. CVI TV: cui tu liba de lacte, melle, vino. DILVE dissolve. FELIX fecunda. TER quia: numero Deus inpare gaudrie coaevorum cantus et saltatio, ut alibi: iuvenum memoriam priorem victum, a quo Cereris revocatus est benignitate. Nam olim homines glandibus vescebantur. CARMINA DICAT: hymnos, saltationem
Abbreviated transcription (Latin):
hostia fluminũ uł maria currus cadirus cantia humili : ftrauit
pauorq: humiles facit utpallidus morb: Autãton arodopenmon¬
tes graetiae tes aliaeł trachiliae ordo crescente numero syllaba¬
rũ pꝰ aucta montiũ nõ a ꝗugenus & ap̃ homerũ industria fac¬
tum inuenit᷑ cũ ideuersur abuna syllaba incipiensusq: ad vsyl¬
labas decurrit ceraunia montes eperi in adriati comari crebrs
ieeo fluminibe plangunt ꝑcutiunt resonantieli mensesxii¬
signa quib: menses agnoscim: ł plan&as & siderał tẽpostates ł pla¬
.I. malos mastem & satͥnlm mercorius uero talis ÷ qualis ille cui
iungitur̃ stigida satuit stelł̃ satis cornnitũ est saturiistellã frgidã
esse &ideo ap̃ iudeos saturniqie frigidoscib ẽe frigidã aũt dicunt std¬
lã que sit gracdalis pestilis grandi nosa atrox pꝰ motabilis frida saturnuut

Expanded text:
Ostia fluminum vel maria. CORVSCA coruscantia. HVMILIS STRAVIT Ostia fluminum vel maria. CORVSCA coruscantia. HVMILIS STRAVIT PAVOR quod humiles facit, ut: pallidus morbus. AVT ATHON AVT RHODOPEN. Montes Graeciae, Thessaliae vel Thraciae.  Ordo  crescente numero syllabarum per aucta montium nomina, quod genus et apud Homerum industrie factum invenitur, cum idem versus ab una syllaba incipiens usque ad quinque syllabas decurrit. CERAVNIA. Montes Epiri in Adriatico mari crebris dicti fulminibus. PLANGVNT. Percutiuntur, resonant. CAELI MENSESsigna, quibus menses agnoscimus. et sidera serva vel tempestates vel plaII malos, Martem et Saturnum; Mercurius vero talis est, qualis ille, cui iungitur. FRIGIDA SATVRNI STELLA. Satis cognitum est, Saturni stellam frigidam esse et ideo apud Iudaeos Saturni die frigidos cibos esse; frigidam autem dicunt stellam, quae sit glacialis, pestilis, grandinosa, atrox, permutabilis. FRIGIDA SATVRNI ut
Abbreviated transcription (Latin):
guine adonir uł cnisucũ cruorisimilẽ habeant ł quibellitẽ pore
in deastilia fiant pedicas laqpeos quibur pedes in nectuntur au¬
pitos magne magnias aures habentes abs cenã in solã balearis funoe
balearir
demedium & confine itriusq temporis & coniunctione rerũ con¬
trarias esficit tempestatis nd era frigora iugilanoa prouidenda
rãppriae spicus est cũꝑ culbi folliculũ idẽ eetremũ tumorem aristein
tia plenauar romlbro diuinarum dt̃ dm̃ esselactantem quiscinfun¬
nia ꝓ omnium uentor̃ sublimen prosublime ꝗui sublime portarent
eritem segitem turbi nenigrotẽ pestate noxia hems tẽpestas culinũ
quilone qui exalto elat .i. a septẽ trione aeuo & tempestates grauis¬
mas facitnã auster humilis ruit cũimp&uuenit arduus&ertoni¬
trui cauaalta ad auetum retullit flauorum pater ioppiter fr&is

Expanded text:
guine Adonis, vel quod sucum cruori similem habeant, vel quod belli tempore guine Adonis, vel quod sucum cruori similem habeant, vel quod belli tempore inde hastilia fiant. PEDICAS laqueos, quibus pedes innectuntur. AVRITOS magnas aures habentes. † Abscenam insulam. BALEARIS FVNDAE. Baleares de medium et confine utriusque temporis ex coniunctione rerum contrariarium efficit tempestates. SIDERA frigora. VIGILANDA providenda. nam proprie ‛spicus’ est, cum per culmi folliculum, idest extremum tumorem, aristae tis plena. Varro in libro divinarum dicit, Deum esse Lactantem, qui se infunOMNIA pro ‛omnium ventorum’. SVBLIMEM pro ‛sublime’, quod sublime portarent erutam segetem. TVRBINE NIGRO tempestate noxia. HIEMS tempestas. CVLMVM quilone, qui ex alto flat idest a Septentrione † aevo et tempestates gravissimas facit; nam Auster humilis. RVIT cum impetu venit. ARDVVS AETHER tonitru. CAVA alta; ad alveum retulit fluviorum. PATER Iuppiter. FRETIS.
Abbreviated transcription (Latin):
austrorũ dilegit ignes Itẽ cous luciferalii hesperũ putant & quidã seros qui¬
dq̃ ineꝓ aliquis intelle gendũ est quidã enim adcertam personam sefertur
pectine A qͦtela dens&ur Mustiuino nouihicuersus est unasillaba
peditus ad eo sereno caelo: Vtamictus possis contemnere hemisigna¬
ua pp̃ frigus ignauum reddit colonum plerumq: frigus pastopa¬
rate genialis uolumtuossa conuiuialis quia tuncgeniosuo indu¬
gent praschonustȩ coronae autreuera coronas spinas funimum
acipimus siue posteuas sum mare naute in ponunt nauibus in sig¬
nia uictoriae quernas &cersusuntalique diriuationes &usũma¬
gis quã & acrat one uenienter ut quernas uł ficulnus nlignum co¬
lonum acorillo ilitefico quercu stringere decutere mistancum
geñ cruenta quia matura cruoris emittantur colorem uł desan¬

Expanded text:
astrorum diligit ignes. Item ‛Eous’ Lucifer, alee Hesperum putant. ET QVIDAM SEROS: ‛quiastrorum diligit ignes. Item ‛Eous’ Lucifer, alee Hesperum putant. ET QVIDAM SEROS: ‛quidam’ hic pro ‛aliquis’ intellegendum est; ‛quidam’ enim ad certam personam refertur.PECTINE a quo tela densetur. MVSTI vini novi. Hic versus est una syllabaExpeditus, adeo sereno caelo, ut amictus possis contemnere. HIEMS IGNAVA propter frigus; ignavum reddit colonum plerumque frigus. PARTO parato. GENIALIS voluptuosa, convivialis, quia tunc genio suo indulgent. PRESSAE onustae. CORONAS. Aut revera coronas aut spiras funium accipimus sive post evasum mare nautae inponunt navibus insignia victoriae. QVERNAS ex quercu. Sunt aliquae derivationes ex usu magis quam ex ratione venientes, ut ‛quernus’, ut ‛ficulnus’, ‛ilignum’, ‛colurnum’, a corylo, ilice, fico, quercu. STRINGERE decutere. MYRTA neutri generis. CRVENTA quia matura cruoris imitantur colorem, vel de san
Abbreviated transcription (Latin):
neruae: eẽ consecratos quã sterilem eẽ constat in desterilias̃ om̃ã
quintaluna natacẽ dicuntur ut orcussimiae gigantes pallidusq:
pallidos mortefacit sttrilescum nuder qui crinem uiꝑuim habu¬
ficant Thphoca accus fratres geminos alio das dicit otũb cu
Nonnd suge melior contrariae furtis ut nonstultis uid&ur iurgilus aseruis fu¬
ram suad& &esind c& dies quibus sc̃ arapinis contineat Ad eoualde deligens
diuisi otẽporũ Primo enim quittuor parter anni & socutus est deinde dies
lunarc̃smodo hora sinquas diuiditur nox & dies noctenomen est iatiorapius
pripositionem unexit danocte latrones non ad uerbiũ noctufacit sicut diu
s Austius diunoctuq laborare solenouo ortu nouo pousstellauener isai
uinonis ur̃ nr alncephei &aurore filiã herpertradunt quicũ uenerede
pil chritudine contendit sed magis ueneris stella est quẽ uenos antealios

Expanded text:
nervae esse consecratus, quam sterilem esse constat; inde sterilia omnia nervae esse consecratus, quam sterilem esse constat; inde sterilia omnia quinta luna nata esse dicuntur, ut Orcus, Furiae, Gigantes. PALLIDVS quod pallidos morte facit. Steriles EVMENIDES, quae crinem vipereum habuficat. TYPHOEA accusativus. FRATRES. Geminos Aloidas dicit, Otum et NONA FVGAE MELIOR CONTRARIA FVRTIS. Non, ut stultis videtur, Virgilius aut servis fugam suadet aut eis indicat dies, quibus semet a rapinis contineant. ADEO: valde. Diligens divisio temporum; primo enim quattuor partes anni exsecutus est, deinde dies lunares, modo horas, in quas dividitur nox et dies. NOCTE nomen est, ut ei Horatius praepositionem iunxerit: de nocte latrones. Nam adverbium ‛noctu’ facit, sicut ‛diuSalustius: ‘Diu noctuque laborare.’ Eous, oriens. Eous, stella Veneris; alii Iunonis, alii Cephali et Aurorae filium tradunt, qui cum Venere de pulchritudine cont
Abbreviated transcription (Latin):
bearube opidum in apulia hoc genere uiminis habundans ite n rabe¬
a uirgaeis bore rubis acta fascinagenus uirge ubicas seum premitur
priustorpcant᷑s : sicatur deinde immolantur quippe&iam ̃ nimirum
rustici a liqua facete debereꝑpluuias cumsintq facereponit &ias esti¬
satis inducerit fluuiuis in sidias auibus nonde aupatio rieło quiteried
uiues aues autsatis ꝓhibert reffertns adillico n hulinꝓbus anserui pres
lantiũ geñ ld ÷ salictiphero lauari fluuio ꝯport& namim̃tio diuit s abi¬
ae temptaturi nisi lauentur animaliatardiuł natur qlĩt iđł honusti
mitator uerberator abcgendo dictur uilibus habun dantibus usilli di¬
minutio gniup ÷ Lapidem in cusum refectum ꝑ soratũ molem manu¬
alom cudendo as peratum mas sampices ã utqulũ Autpomaportani¬
rit autcesteideo aitreportat. Quia pix in agris nascitur &inurbe
dies alio ordine de ditflices operũ id est noneps dam ad om̃a sdicered

Expanded text:
bi oppidum in Apulia hoc genere uiminis habundans. IunA VIRGA ex arbore rubi facta. FISCINA genus virgae, ubi caseum premitur,prius torreantur idest siccentur, dein molantur. QVIPPE ETIAM rel. Non mirum, rusticum aliqua facere debere per pluvias, cum sint quaedam, quaesatis inducit fluvium. INSIDIAS AVIBVS. Non de aucupatione loquitur, sed iubet aves a satis prohibere referens ad illud: nihil inprobus anser. VEPRES.LANTVM GREGEM idest salutifero lavari fluvio oportet; nam in tertio dicit, scabie temptari, nisi laventur, animalia. TARDI vel naturaliter vel onusti. AGITATOR verberator ab agendo dictus. VILIBVS abundantibus. ASELLI diminutio ‛asini’ est. LAPIDEM INCVSVM refectum perforatum, molam manualem cudendo asperatam. MASSAM PICIS. Aut qui oleum aut poma portaverit, aut certe ideo ait ‛reportat’, quia pix in agris nascitur et in urbe dies alio ordine dedit felices operum, idest non eosdem ad omnia felices, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quoq in quibierat &ia podea uirgiliur maximã partẽ finiumsu¬
orum ꝓdidissent eoquoduicini cremoneunbur fuerant: sed
uirgilur menteo carminũ st&us &amicitia quorunda potenti¬
umtenturioni arriocum obsistere ausus cct̃ ills fiatim utmilc
aldrdium manũ ad mouit : Cũ quese in suigã pripuirn& po&e
non prius sinis ꝑsequendi fuit quam se insluuium uurgilu

Expanded text:
quoque, in quibus erat etiam poeta Vergilius, maximam partem finium suquoque, in quibus erat etiam poeta Vergilius, maximam partem finium suorum perdidissent, eo quod uicini Cremonensibus fuerant. Sed Vergilius merito carminum fretus et amicitia quorundam potentium centurioni Arrio cum obsistere ausus esset, ille statim, ut miles, ad gladium manum admouit, cumque se in fugam proripuisset poeta, non
Abbreviated transcription (Latin):
nir theo criti adimitationem cius inlectusẽ. Autorde¬
nem tẽporũ secutꝰẽ circa uitã humanã quod supradixi¬
mus: Autcũ tresmodisint e locutionũ quos characte¬
AAPoc quiualidus intellegitur credibile erit uirgiliũ quin
omni genere pualer &: bocolica ad primũ modum: Georg¬
ca ad recundũ. Aeneidem adtertium uoluisse conferre: Anid
potius boco lica scripiit ut in cius modi poemaie magisuariũ
cacraris indulgentia ropetendiq agri quẽ amiserat: Ob
hane caurã occiro incuria dic ni iduuĩmartiarum. E catrare
iũ augustũ caerarẽ penepuerum sibi ueteram. Non abnueme so¬
natu ducem consticuissent exorto ciuili bello erenionenser cumco¬
teris eiur dẽ studu adueraarios augusti cacraris adiuucrunt:
Vnde sactũ est ut cũ uictor augustur incorum agros ueteranor
deduci iusnir& non susficiente agro cremonensium. Mantuan

Expanded text:
inis Theocriti ad imitationem eius illectus est, aut ordiinis Theocriti ad imitationem eius illectus est, aut ordinem temporum secutus est circa uitam humanam, quod supra diximus, aut cum tres modi sint elocutionum, quos χαρακτῆἁδρός qui ualidus intelligitur, credibile erit Vergilium, qui in omni genere praeualeret, Bucolica ad primum modum, Georgica ad secundum, Aeneidem ad tertium uoluisse conferre. An ideo potius Bucolica scripsit, ut in eiusmodi poemate, m haberet captandae Caesaris indulgentiae repetendique agri, quem amiserat ob hanc causam: occiso in curia die III Iduum Martiarum C. Caesare, cum Augustum Caesarem paene puerum sibi ueterani non abnuente snatu ducem constituissent, exorto ciuili bello Cremonenses cum ceteris eiusdem studii aduersarios Augusti Caesari adiuuerunt. Vnde factum est, ut cum uictor Augustus in eorum agros ueteranos deduci iussisset, non sufficiente agro Cremonensium Mantuani
Abbreviated transcription (Latin):
um principit & apudthe o eritũ & apudhunc iprũ po&iam:
Alu in honorẽ panos scribi putant peculia rit̃ pasto ralis
dei: & itẽ silen siluani atq faunorũ: Quȩcũq om̃a di¬
cantur illud erit ꝓbabilissimũ bocolicũ carmen originõ
ducere a prircis tẽporib quibus uita pastoralis exer¬
cita: & ideo uelut aurei sȩ̨culispeciem in huius modi
ꝑsonarũ simplicitate cognoscis & merito uir gilium ꝓ¬
cerrurũ ad alia carmina. non aliunde coepisse nisiab
ea uita quȩ prima interris fuit. Nã postea ruracul¬
paita & ad postremũ: ꝓcultir & seracibus terris bella sr.¬
cepta quod uidetur uirgilius in ipso ordine operum
ruorũ uoliusse monsta re cũ pastores primo deindea¬
grico las canit & adultimũ bellatores. Restat ut q̃ causa
uoluntatẽ ad tulerit poetae bocolica potissimum conscri¬
bendi conrideraro debeamus: Autenĩ dulcedine carm¬

Expanded text:
um principis et apud Theocritum et apud hunc ipsum poetam. um principis et apud Theocritum et apud hunc ipsum poetam. Alii in honorem Panos scribi putant peculiariter pastoralis dei, item Sileni, Siluani atque Faunorum. Quae cum omnia dicantur, illud erit probabilissimum, bucolicum carmen originem ducere a priscis temporibus, quibus uita pastoralis exercita est, et ideo uelut aurei saeculi speciem in huiusmodi personarum simplicitate cognosci, et merito Vergilium processurum ad alia carmina non aliunde coepisse nisi ab ea uita, quae prima in terris fuit. Nam postea rura culta et ad postremum pro cultis et feracibus terris bella suscepta, quod uidetur Vergilius in ipso ordine operum suorum uoluisse monstrare, cum pastores primo, deinde agricolas canit, et ad ultimum bellatores. Restat ut, quae causa uoluntatem attulerit poetae Bucolica potissimum conscribendi considerare debeamus. Aut enim dulcedine carm
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Originẽ aut̃ bocolia carminis alnobaliã caurã ferunt sunt
enĩ &iã quia lace dȩ moniis pastoribus diane primũ. carmen
hoc redditũ dicant cũ cidẽ dede perbellũ quod totigraetie
illo tempore pse inferebant x hiberi puirginer demore non¬
porr&: Alii arbor este circanciliã uagoid genus carminisdiane
redditũ loquunt᷑: & red ditũ ꝑ ipsũ at que pastores quotẽ p¬
re de seythia taur ica cum sorore ꝓfugerat subrepto nu¬
minis si mulaero & celato infasce lignorũ: unde facelinam
dianã ꝑhibent nuncupatã apud cuius aras orestes ꝑ sacer¬
dotẽ eiusdẽ nomini sificeniã sorem suã a parricidio fuera
ex piatus: Alnapollini NOMICO pastorali scilic&deo quatẽ¬
pestate ad in&o oues pauerat Aliilibero nimpharum & satr¬
rorũ : & id genus numinũ principio quibus plac& rusti¬
cũ carm̃: Alii mercurio daphnidis patri pastorum omni¬

Expanded text:
tis. Originem autem bucolici carminis alii ob aliam causam ferunt. Sunt tis. Originem autem bucolici carminis alii ob aliam causam ferunt. Sunt enim qui a Lacedaemoniis pastoribus Dianae primum carmen hoc redditum dicant, cum eidem deae per bellum, quod toti Graeciae illo tempore Persae inferebant, exhiberi per uirgines de more non. Alii ab Oreste circa Siciliam uago id genus carminis Dianae redditum loquuntur, et redditum per ipsum atque pastores, quo tempore de Scythia Taurica cum sorore profugerat, subrepto numinis simulacro et celato in fasce lignorum unde Fascelinam Dianam perhibent nuncupatam, apud cuius aras Orestes per sacerdotem eiusdem numinis Iphigeniam sororem suam a parricidio fuerat expiatus. Alii Apollini νομίῳ pastorali scilicet deo, qua tempestate Admeto boues pauerat. Alii Libero Nympharum et Satyrorum ed id genus numinum principi, quibus placet rusticum carmen. Alii Mercurio Daphnidis patri, pastorum omni
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptione rubalieno nominerint ꝓlata ut chi &es trago edia hu¬
ius po&ae quã uariur suo nomine edidit & alia huiur modi: pro¬
sertim cũ ipre poda tamquã hoc metuens principiũ huiur ope¬
rir & in alio carmine i uumeẽ testatur sit dicendo: Carmina
quilus pastorũ audaxq: iuuentatrerrete patule utini subteg¬
mine fagi: bocolica aut̃. & dici & recte dici ł hoc indicio ꝓbasre
surticerat. quo doodem nomine apadie oeritum censeant᷑ ue¬
rũ ratio quoq monstranda ẽ: Tria genera pastorũ sunt que
dignitatẽ in bocolicir habent quorũ ninmir̃ quia epoloo di¬
cunt᷑ agrȩcis a nob caprarii:. Paulo honoratiores AhΑΟΝΟ
maximi BOΥ ΚΟ ΛΟΙ quor bubulcor dicimus: unde igitur
magis decuit pastoli carmini nom̃ in poninisi ab eo gradu
quifere apud pastorer excellentirmus inuenitur: Causa
dupli citer in rpici sol& ab origine carnis & auoluntate striben¬

Expanded text:
inscriptione sub alieno nomine sint prolata, ut Thyestes tragoedia huinscriptione sub alieno nomine sint prolata, ut Thyestes tragoedia huius poetae, quam Varius suo nomine edidit, et alia huiusmodi, sertim cum ipse poeta, tamquam hoc metuens, principium huius operis et in alio carmine suum esse testatus sit dicendo: Carmina qui lusi pastorum audaxque iuuenta, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi. Bucolica autem et dici et recte dici, uel hoc indicio probasse suffecerat, quod eodem nomine apud Theocritum censeantur; uerum ratio quoque monstranda est. Tria genera pastorum sunt, quae dignitatem in bucolicis habent, quorum minimi sunt qui αἰπόλοι dicuntur a Graecis, a nobis caprarii; paulo honoratiores qui μηλmaximi, qui βουκόλοι , quos bubulcos dicimus. Vnde igitur magis decuit pastorali carmini nomen imponi nisi ab eo gradu, qui fere apud pastores excellentissimus inuenitur? Causa dupliciter inspici solet, ab origine carminis et a uoluntate scriben
Abbreviated transcription (Latin):
libro quẽ contra obtrectatores uirgilii scripsit pauca ad modũ
obiecta ꝗ ꝓponit ea q̃circa historiã fere & quod pleraq ab home¬
ro sũprar& sed hoc iptum erim̃ siedesendere adiuetum Ait
cur non nulli quoq: cadem furta temptarent uerũ intellecturos faci¬
lius eẽ herculi clauae quã homero uerstĩ subripero & tam̃ destlina¬
se secedere ut omnia adraci&atem maliuorũ decedor& Qm̃ de¬
auctore sũmatĩ diximus deipto carmine iã dicendum ẽ: quod bisan¬
am tractari sol& ide ante opus & inipro opere: Anteopurtitulur
caura intentio: Titulur in quoq̃rit᷑ cuiursit : quidnit: Caura:
unde ortumsit & quare hoc potiriimũ sibi ad scribendũ poda
p̃sũpserit: Intentio in qua cognostitur quid efficero conẽtur
po&a. In ipro opere sanetria expeotantur numerus. ordo ex¬
planatio: Quã uis igitur multa XΕΥΛΕmro a qͥu idẽ falra

Expanded text:
libro, quem contra obtrectatores Vergilii scripsit, pauca admodum libro, quem contra obtrectatores Vergilii scripsit, pauca admodum obiecta ei proponit, eaque circa historiam fere et quod pleraque ab Homero sumpsisset; sed hoc ipsum crimen sic defendere assuetum ait: ‘cur non illi quoque eadem furta temptarent? Verum intellecturos facilius esse Herculi clauam quam Homero uersum surripere’; et tamen destinasse secedere, ut omnia ad satietatem maleuolorum deciderauctore summatim diximus, de ipso carmine iam dicendum est, quod bifariam tractari solet, id est ante opus et in ipso opere. Ante opus titulus causa intentio. Titulus, in quo quaeritur cuius sit quid sit; causa, unde ortum sit et quare hoc potissimum ad scribendum poeta praesumpserit; intentio, in qua cognoscitur, quid efficere conetur poeta. In ipso opere sane tria spectantur: numerus ordo explanatio. Quamuis igitur multa ψευδεπίγραφα , id est falsa
Abbreviated transcription (Latin):
btrec tatores uirgilio nũquã defuerunt. nec mirum: Nam noc
homero quidẽ: ꝓlatis bocolicis : numinatorios quidam reicripsi¬
tanti bocolica duar modo eglogas sed inrulnirrime. ΗAΡΩAΝCΑC
quo rũ priorit. in itium ẽ: Trtrte sitoga caldatibi ẽ quo tegmino
fagi: sequentit diemihi damo & acuium pecus anne latinum N
uerum aegonis nr̃ĩ sicture loquunt᷑: Alius recitante eo exgoarg¬
cis nudus ara rere nudur subiecit & habebit srigore sebrem
Est & aduersur aeneida liber carbili pictoris titulo aeneomast¬
marcus uipranius a mecenate eũ suppositũ appellabat: nouȩ ca¬
corebe reꝑtorem non tumidȩ nec exilis sed ex cõmunibus uerbis
atque ideo latentir: Herennius tantũ uitiaeiur. perelliur saustur
furta c̃traxit: sed &q̃ oc tauia uiti homo eo thele uton occo uolumina
quos &unde uernir transtulerit continent: As conius pedianur

Expanded text:
Obtrectatores Vergilio numquam defuerunt, nec mirum, nam nec Obtrectatores Vergilio numquam defuerunt, nec mirum, nam nec Homero quidem. Prolatis Bucolicis Numitorius quidam rescripsit Antibucolica, duas modo eclogas sed insulsissime παρῳδήσας, quarum prioris initium est: Tityre, si toga calda tibi est, quo tegmine fagi? sequentis: Dic mihi Damoeta: cuium pecus anne Latinum? non. Verum Aegonis nostri sic rure loquuntur. Alius recitante eo ex Georgicis: ‘Nudus ara, sere nudus’, subiecit: ‘habebis frigore febrem’. Est aduersus Aeneida liber Caruili Pictoris, titulo ‘Aeneidomastix’. M. Vipsanius a Maecenate eum suppositum appellabat nouae cacozeliae repertorem, non tumidae nec exilis, sed ex communibus uerbis atque ideo latentis. Herennius tantum uitia eius, Perellius Faustus furta contraxit. Sed et Q. Octaui Auiti Ὁμοιοτελεύτων octo uolumina quos et unde uersus transtulerit, continent. Asconius Pedianus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ negarat: Igtur in extrania ualitudine arndue scrinia
desiderauit cremiturus ipse. Uerum nemine ofserentenihil quidem
nomitiatĩ decacauit : caeterũ cidemuario acsimultuȩ scripta sua sub
ea conditione legaure: ne quidederent qđ ñ ase editũ eẽt: Edidit aut
a uetore augusto uarus sed summatim em̃data ut quiuersur &iam
non pindo ualuetant obdifficultatẽ quod omnia sere apudcum ẽ¬
misti ehia ab soluto ꝑsecto que suntieniti p̃t illud que mubitroia
Sirus grã maticus audirsese a senioribus diebat. Variũ duoꝵ libre
ordinẽ cõmutas re: & qui nunc secundurnt int̃ tũ locũ transtulinre
&iã primi libra cor rexirte principium hir uerrib demptir. Ille
ego quisiluar graumo dulatus auena: Carmina & egrerrur nlur
incina coegi ut quã uit auido parerent arua colono: & ratum
opus agricolis atnunc horrentia martis. Arma uirumq cano

Expanded text:
pernegarat. Igitur in extrema ualetudine assidue scrinia pernegarat. Igitur in extrema ualetudine assidue scrinia desiderauit, crematurus ipse; uerum nemine offerente, nihil quidem nominatim de ea cauit. Ceterum eidem Vario ac simul Tuccae scripta sua sub ea conditione legauit, ne quid ederent, quod non a se editum esset. Edidit autem auctore Augusto Varius, sed summatim emendata, ut qui uersus etianon perinde ualuerunt ob difficultatem, quod omnia fere apud eum hemistichia absoluto perfectoque sunt sensu, praeter illud ‘Quem tibi iam Troia’. Nisus grammaticus audisse se a senioribus aiebat, Varium duorum librorum ordinem commutasse, et qui nunc secundus sit in tertium locum transtulisse, etiam primi libri correxisse principium, his uersibus demptis: Ille ego qui quondam gracili modulatus auena carmina et egressus siluis uicina coegi, ut quamuis auido parerent arua colono, gratum opus agricolis, at nunc horrentia Martis arma uirumque cano’.
Abbreviated transcription (Latin):
um apeller&:. Ubi diebus pauens. obut xi bel occõb. EN restio quii¬
to lucretio conẽs ossacius. neapolim trans lata sunt: tumulo que
condita quic̃ uia puteolana intralapidẽ seeundũ in quo distichon
fecit tale. Mantua me genuit calabri rapuere ten& nunc
Sarde no pe cecini pascua rura ducer Horedes. fecie &x dimi¬
dia parte ualerium ꝓculũ sracrẽ alio pacre: Ex quarea augur¬
tũ : ex duo decima męcenatẽ. ex reliqua. L ualerium & plotium
tucca quicius ȩ̨neidam pͥ obitũ iursucasaris em̃dauerunt: de
quare sulpicis earthagitzensis extant huius modi uerrur: iurta¬
rat haee rapidis aboleri carmina flammis: Virgilius phrri¬
gum quȩ cecinere ducem:Paccauecat uariusq uarius quȩ
simultumaxime cacsar. Nonsinis & latiae consulis historia
Infelix gemino eccidit. płꝑ gamon igni: & pae neẽ alio troia cro
siquid ribi accidirs& aencida cõburer&: Et ir facturum se¬

Expanded text:
um appelleret, ubi diebus paucis obiit XI Kal. Octobr. Cn. Sentio Qum appelleret, ubi diebus paucis obiit XI Kal. Octobr. Cn. Sentio Q. Lucretio conss. Ossa eius Neapolim translata sunt tumuloque condita, qui est uia Puteolana intra lapidem secundum, in quo distichon fecit tale: Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope. Cecini pascua rura duces. Heredes fecit ex dimidia parte Valerium Proculum fratrem alio patre, ex quarta Augustum, ex dTuccam, qui eius "Aeneida" post obitum iussu Caesaris emendaverunt. De qua re Sulpicii Carthaginiensis exstant huiusmodi versus: Iusserat haec rapidis aboleri carmina flammis Vergilius, Phrygium quae cecinere ducem. Tucca vetat Variusque; simul tu, maxime Caesar, Non sinis et Latiae consulis historiae. Infelix gemino cecidit prope Pergamon igni, Et paene est alio Troia cremsiquid sibi accidisset, "Aeneida" combureret; at is at
Abbreviated transcription (Latin):
citauit & pluribus sedneq: frequenter: & caserre de quibur
ambi gebat quo magis iudicium hominũ experir&ur: Ero¬
tem librarium & libertũ eiut ex actȩ iã re necutis tradunt¬
reserre solitũ quondam cũ inrecitando duos dimidiatos uersur
complerte ex tempore: Nam cũ hactenus haber& muenum
acoliden adiccrse quo non p̃stantior alter: Ite huie aere cic¬
re uitos simili calore iactatũ sub iunxirse martẽq: accender
cantu statimq sibi imperasse ut utrũ que uo lumini
tricnnioq continuo nihi lamplius quã emendare. ut reliqua ura
tantũ phrlosophię uacar& sod cum ingressus it̃ athenira cur¬
riss& augusto aboriente romã reuertenti: destinareq non
ab sistere atque &iam unaredire: Dũmegara uicinũ opidũ
feruentirsimo sole cognoscit languorẽ nactus ẽ eumq non in¬
ter mirsa nauigatione auxit it ut grauior aliquanto brundisi¬

Expanded text:
citauit et pluribus, sed neque frequenter et ea fere de quibus citauit et pluribus, sed neque frequenter et ea fere de quibus ambigebat, quo magis iudicium hominum experiretur. Erotem librarium et libertum eius exactae iam senectutis traduntreferre solitum, quondam eum in recitando duos dimidiatos uersus complesse ex tempore. Nam cum hactenus haberet: ‘Misenum Aeoliden’, adiecisse: ‘Quo non praestantior alter’, item huic ‘Aere ciere uiros’, simili calore iactatum subiunxisse: ‘Martemque accendere cantu’, statimque sibi imperasse ut utrumque uolumini atriennioque continuo nihil amplius quam emendare ut reliqua uita tantum philosophiae uacaret. Sed cum ingressus iter Athenis occurrisset Augusto ab oriente Romam reuertenti, destinaretque non absistere atque etiam una redire, dum Megara uicinum oppidum feruentissimo sole cognoscit, languorem nactus est, eumque non intermissa nauigatione auxit ita, ut grauior aliquanto Brundisi
Abbreviated transcription (Latin):
se neca tradidit uilium montanũ pociam solitũ dicere inuolata¬
rum se uirgilio qdã: si& uocẽ porr& & or & hypocrisin: Co¬
dem enĩ uersur ipso ꝓnunciante bene tonare: Sinc llo in anes eẽ
mutos que. Acneidos uix dumcoeptę tanta ex tiat fama: ut sextur
ꝓꝑtius ñ dubi tauerit sic p̃dicare: Ceduc romani scriptores ceo¬
te grai : Nescio quid mat us narcit᷑ iliadȩ: Augustus uero nãfor¬
te expedicione cantabrica aderat: sub plicibus atque &iã minab:
ꝑ iocũ litteris efslagitar& uisbi deaenede ut ipsius uerba sunt
uel prima carminis hrpografa. ł quod libet colon mitteret᷑ cu
ta men multo pͥ ꝑsectaq demũ materia treromnino libror re¬
citauit secundũ quartũ sextũ: sedhunc notabili oe tauiȩ ad¬
fectione q̃cum recitacioni Inter cẽt ad illos desiliosuo uersus
tumar cellus eris: desccisse feriur atq: Aegre focilatac̃ : Re¬

Expanded text:
Seneca tradidit Iulium Montanum poetam solitum dicere, inuolatuSeneca tradidit Iulium Montanum poetam solitum dicere, inuolaturum se Vergilio quaedam, si et uocem posset et os et hypocrisin: eosdem enim uersus ipso pronuntiante bene sonare, sine illo inanes esse mutosque. Aeneidos uixdum coepte tanta exstitit fama, ut Sextus Propertius non dubitauerit sic praedicare: Cedite, Romani scriptores, cedite Grai: nescio quid maius nascitur Iliade. Augustus uero, nam forte expeditione Cantabrica aberat, supplicibus atque etiam minacibus per iocum litteris efflagitaret, ‘ut sibi de Aeneide’, ut ipsius uerba sunt, ‘uel prima carminis ὑπογραφή uel quodlibet κῶλον mitteretur’. Cui tamen multo post, perfectaque demum materia, tres omnino libros recitauit, secundum quartum et sextum; sed hunc notabili Octauiae adfectione, quae cum recitationi interesset, ad illos de filio suo uersus: ‘tu Marcellus eris’, defecisse fertur atque aegre focilata. Re
Abbreviated transcription (Latin):
tur: acꝑtotũ diem retractando ad paucirrimos redigers: Non absur do
carm̃ re morgur sȩparete dicens:. & lambendo demum essingere:
Mencida ꝓsa prius oratione formatã digestamq in xiili paraiculati
cõponere instituit ꝓut liber& quidque: Et nihil inordinẽ arripiens
ut nequid impetũ moraret: Quedam in ꝑfecta transmine alia l¬
uissimir uerbis ueluti fulsit que ꝑio cũ ꝓtibicnbur int pom aiebat a
sustinendũ opur donec solidȩ columnę aduenirent: Socolica trie¬
o: georgica uñ ȩneida xi ꝑfecit annis. bocolica eo succersu edidit u
inscenam quoq ꝑcantorer crebro ꝓnunciarentur : Georgica r¬
uerso post actiacã uictoriã augusto atque atellę rorciendarum
faucium causa cõmorana ꝑ continuũ quadriduum logit surcipiente
mȩ conate logendi uicem quotiens interpella retur ipscuocis ossensi¬
one : Pronuntiabat autem cuni suauitate: cum lenociniis miris u

Expanded text:
tus ac per totum diem retractando ad paucissimos redigere, non absurde tus ac per totum diem retractando ad paucissimos redigere, non absurde carmen se more ursae parere dicens et lambendo demum effingere. Aeneida prosa prius oratione formatam digestamque in XII libros particulatim componere instituit, prout liberet quidque, et nihil in ordinem arripiens. Ac ne quid impetum moraretur, quaedam imperfecta transmisit, alia leuissimis uersibus ueluti fulsit, quos per iocum pro tibicinibus interponi aiebat ad sustinendum opus, donec solidae columnae aduenirent. Bucolica triennio, Georgica VII, Aeneida XI perfecit annis. Bucolica eo successu edidit, ut in scaena quoque per cantores crebro pronuntiarentur. Georgica reuerso post Actiacam uictoriam Augusto atque Atellae reficiendarum faucium causa commoranti per continuum quadriduum legit, suscipiente Maecenate legendi uicem quotiens interpellaretur ipse uocis offensione. Pronuntiabat autem cum suauitate, cum lenociniis miris. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
scriprt &iã dequa ambigitur a& nã: Mox cũ rerromanas in cho¬
arr& offensus materia adbocolicã trannit:. Mxime ut assinium
pollionẽ alphe numuarũ. & cornelium gallũ celebrar& quia indistri¬
butione agrorũ quo post philipensem uitoriã ueteranis triũ uiro¬
rum iusn transpadum diuidebatt᷑ indemnc̃ se p̃stitirsent: deinde
gecegicã inhonore mecenatis qui sibi medioeriter adhuc noto op
tulirr& aduerrus ueterani cuiusdã uiolentiã a quo in alt̃cati¬
one litis paulũ a fuit qui noccideret᷑ nouimmo aenei dẽ inchoauit:
argum̃tũ uariũ ac̃ multiplex & quanamborũ hꝰ meri carminir
instar: prȩterea nominibur ac rebus gregis latinisq comm¬
ne. & in quo quod maxime studebat romanę si mulurbis &
augusti origo contineretur: Cum georgica scriber& trad¬
tur cotidie meditator mane plurimor uersus dictare soli¬

Expanded text:
Scripsit etiam, de qua ambigitur, Aetnam. Mox cum res Romanas inchoScripsit etiam, de qua ambigitur, Aetnam. Mox cum res Romanas inchoasset, offensus materia ad Bucolica transiit, maxime ut Asinium Pollionem, Alfenum Varum et Cornelium Gallum celebraret, quia in distributione agrorum, qui post Philippensem uictoriam ueteranis triumuirorum iussu trans Padum diuidebantur, indemnem se praestitissent. Deinde Georgica in honorem Maecenatis scripsit, qui sibi mediocriter adhuc noto opem tulisset aduersus ueterani cuiusdam uiolentiam, a quo in altercatione litis agrariae paulum afuit quin occideretur. Nouissime Aeneidem inchoauit, argumentum uarium ac multiplex et quasi amborum Homeri carminum instar, praeterea nominibus ac rebus Graecis Latinisque commune, et in quo, quod maxime studebat, Romanae simul urbis et Augusti origo contineretur. Cum Georgica scriberet, traditur quotidie meditatos mane plurimos uersus dictare soli
Abbreviated transcription (Latin):
medicine quoq ae maxime mathematicę operã dedit: Egit & cau¬
sam apud iudicer unã omnino nec ãpliur quã semel: Nã & insermone
tar dirrimum ae pene indocto similę̃ fuisse melirrus tradidit: Po¬
&ica puer adhuc auspicatus inballistam ludimagistrũ obinsa mã
la trociniorũ cooꝑtũ lapidibus distic on fecit Monte sub hoc lapi¬
dũ tegit᷑ ballista sepultus: Noc te di&utũ: carpe uiatoe iter de¬
inde cata lecton & priapia &epigrã mata & diras. item cirimur &¬
ulicem cũ cẽt annorũ xU. cuius materia talis est: pastor satiga¬
tur aestu cũ sub arbore condomur& & rerpens adeũ ꝓriper&
epalude culex ꝓuolauit atq int̾ duo tẽpora aculcum fix̃ par¬
tori: Atille continuo culicẽ adtriuit & serpentẽ int̃emit ac
sepulchrũ culicis statuit & distichon fecit: Parueculex pecudum
custostibi tale merenti: Funcris officiũ uita promuncre reddit:

Expanded text:
medicinae quoque ac maxime mathematicae operam dedit. Egit et caumedicinae quoque ac maxime mathematicae operam dedit. Egit et causam apud iudices unam omnino nec amplius quam semel: nam et in sermone tardissimum ac paene indocto similem fuisse Melissus tradidit. Poeticam puer adhuc auspicatus in Ballistam ludi magistrum ob infamiam latrociniorum coopertum lapidibus distichon fecit: Monte sub hoc lapidum tegitur Ballista sepultus. Nocte die tutum carpe, uiator, iter. Deinde Catalepton et Priapea et Epigrammata et Diras, item Cirim et Culicem, cum esset annorum XXVI, cuius materia talis est: pastor fatigatus aestu, cum sub arbore condormisset et serpens ad eum proreperet e palude, culex prouolauit atque inter duo tempora aculeum fixit pastori. At ille continuo culicem contriuit et serpentem interemit ac sepulcrum culici statuit et distichon fecit: Parue culex, pecudum custos, tibi tale merenti funeris officium uitae pro munere reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem uero & po&am: uulgatũ c̃ constursecum & cũ plotiaira
sedarconiur pedianur ad sirmat ipram postea maioremnatu
narrare solitã: Inuitatũ quidẽ auargo ad cõmunionẽ suiuo¬
rũ ꝑtina cirnme recurarte: Cetera sanę uitę & ore & animo
tã pbum constat ut neapoli parthenias uulgo appellatus sit
Acsiquando romȩ quora nrame cõme abat uiseretur in publico
sec tantis demonstratisque: sesus sugere in ꝓximũ tectum: Bo¬
na autẽ cuiusdam exulantis ofserente augusto non sustinur
accipere: possedit ꝓpe centienses t̾tium ex liberalitati¬
bur amicorũ: Habuitque domum romę exquiliis iux¬
ta hoctos mecematis: quã quã secerru campanis scili eque
plurimũ uter& : Parentes iam grandis amint : ex quibus patrem cap¬
tũ oculis & duos fratrergermanos silonẽ inpuberem flaccũ ia adul¬
tum cuius exitũ sub nomine daphnidis defl&: Intercetera stadia

Expanded text:
tem uero et poetam. Vulgatum est consuesse eum et cum Plotia Hieria. tem uero et poetam. Vulgatum est consuesse eum et cum Plotia Hieria. Sed Asconius Pedianus adfirmat, ipsam postea maiorem natu narrare solitam, inuitatum quidem a Vario ad communionem sui, uerum pertinacissime recusasse. Cetera sane uita et ore et animo tam probum constat, ut Neapoli ‘Parthenias’ uulgo appellatus sit, ac si quando Romae, quo rarissime commeabat, uiseretur in publico, sectantes demostrantesque se suffugeret in proximum tectum. Bona autem cuiusdam exsulantis offerente Augusto non sustinuit accipere. Possedit prope centiens sestertium ex liberalitatibus amicorum, habuitque domum Romae Esquiliis iuxta hortos Maecenatianos, quamquam secessu Campaniae Siciliaeque plurimum uteretur. Parentes iam grandis amisit, ex quibus patrem captum oculis et duos fratres germanos, Silonem impuberem, Flaccum iam adultum, cuius exitum sub nomine Daphnidis deflet. Inter cetera studia
Abbreviated transcription (Latin):
tim loco de pacta itabreũi cualuit ut᷑ multo ante ratas populor
adaqua uirr& quȩ arbor uirgilii &xeodicta atq &iam con¬
secrataẽ Summa grauidasu ac foctarũ religione: & surcipen¬
tium ibi & roluentiũ uota : Inica &atis cremone egit usque ad
uirilem togã quã xuii. anno natalisuo accepit isdem illir con¬
sulibus iterũ duobus quibur erat natur: euenitque ut eo iprodi¬
elucr&ius po&a decederet: Sed uirgiliur acremona mediola¬
nũ: & inde paulo post trannit in urbem: corpore &stitura
fuit grandis: Aquili colore : facie rusticana : ualidnune uaria
Iam plerũq: astomacho & a faucibus ac dolore capitir labora¬
bat : sanguinẽ &iam sȩ pereiect: Cibi uinique minime. In¬
bidinir in pueror ꝓnior: His quorũ maxime dilexit ceb&em
& alex andrũ quẽ secunda bocolicorũ eglogi alocim appelb
donatũ sibi abasinio polione utrũque non ineruditũ: Cebe¬

Expanded text:
tim loco depacta ita breui eualuit tempore, ut multo ante satas populos tim loco depacta ita breui eualuit tempore, ut multo ante satas populos adaequauisset; quae 'arbor Vergilii' ex eo dicta atque etiam consecrata est summa grauidarum ac fetarum religione et suscipientium ibi et soluentium uota. Initia aetatis Cremonae egit usque ad uirilem togam, quam XVII anno natali suo accepit isdem illis consulibus iterum duobus, quibus erat natus, euenitque ut eodem ipso die Lucretius poeta decederet. Sed Vergilius a Cremona Mediolanum et inde paulo post transiit in urbem. Corpore et statura fuit grandi, aquilo colore, facie rusticana. Valetudine uaria: nam plerumque a stomacho et a faucibus ac dolore capitis laborabat, sanguinem etiam saepe reiecit. Cibi uinique minimi, libidinis in pueros pronioris, quorum maxime dilexit Cebetem et Alexandrum, quem secunda Bucolicorum ecloga Alexim appellat, donatum sibi ab Asinio Pollione, utrumque non ineruditum, Cebe