comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾ba. sed implere distulit: Cũq
post paululũ si id qd iusserat datũ
esset inqͥreret: respondit ionachĩ
se minie dedisse. quia si illuo ei
tͥbueret: om̃iuo nichil tratͥb tema¬
ueret: Iunc iratꝰ alis p̾cepit: ut
hoc ip̃m uas uitreũ inquo parũ olei remã¬
sisse uidebat᷑ ꝑ fenestrã ꝓicerent. ne in
cella aliquid ꝑ in obedientiã remaneret
Factũq est: Sub fenestra aut̃ ead̾ ingẽs
p̃cipiciũ patebat sarorũ molib asꝑsu
proiectũ itaq uas uitreũ uenit insa¬
cris: sed sic mansit incolume. acfi ꝓ¬
iectũ minime fuisset: ita ut neq
srangi neq oleũ effundi potuisset:
integrum petenti tͥbui Tunc collec¬
tis fratͥb: in obȩdientẽ monachũ
de infidelitate sua et suꝑbia corã om̃
pleta: sese cũ isdẽ fratrib ioratione
dedit: In eo aut̃ loco ubi eũ fratͥb ou¬
bat: uacuus erat ab oleo dolͥus es
cooꝑtus Cumq sc̃l uir in oratione

Expanded text:
tis verba, sed implere distulit. Cumque tis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. , ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus pleta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
rabat: Inemꝰad hocusq odiũ ꝓrupit:
ut eid̾ nescienti in potu uenenũ damp
Qui quamuis uitã auferre ñ ualuit
cutis tam̃ colorẽ mutauit. ita ut dit̾¬
fusa in corpore eiꝰ uarietas: leprȩ mo¬
rem imitari uideret᷑ Sed ad di ho¬
minẽ deductus: salutẽ pͥstinã eitius
recepit: Nam mox ut eũ contigit: om¬
nẽ cutis illius uarietatẽ fugauit.
o quoq temꝑe quo alim̃torũ
inopia campaniã grauit᷑ affligebat :
uir dĩ diũsis in digentib monastĩ:
sui cuncta tͥbuerat. ut pene nichil
in cellario: nisi parum quid olei in
uitreo uase remaneret: Eunc qͥdam
subdiaconꝰ agapitꝰ nomine aduẽnit.
magnope postulans ut sibi aliqͣntu¬
lũ olei dari debuisset: Hir aut̃ dñs
qͥ cuncta decreulat in t̾ra tͥbuere. ut
in celo om̃ia reseruaret: hoc ip̃m
parũ qd̵ remanserat olei iussit pe¬
tentidari: Monachus uͦ qui cella¬
riũ denebat: audiuit qͥdẽ iuben¬

Expanded text:
rabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, rabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem juben
Abbreviated transcription (Latin):
taceã: qd eiꝰ discipls ꝑegrinꝰ nomine nai¬
rare consueuerat. quia die quadã fid e
uir quadã necessitate debiti conpilsus:
iuũ sibi fore remediũ eredidit. si ad uirũ
di ꝑgeret.: ꝙ quȩ eũ uigeret debiti neces¬
sitas indicaret: Penit itaq admonaffiui
om̃ipotentis di famulũ reppit. qiuia a
intimauit. Cui uen̾abił pat̾ ne qͣqriam
se habere .xii solidos respondit. seo tam̃
enis mopiã: blanda locutione consola¬
dusait. Hade. ⁊ post biduũ reũtere: qͥa
leest hodie qd tͥ debeã cdare: In ip̃o aut̃
biduo more suo in oratione fuit occupa¬
tus: cũ. die tcio is qui necessitate delnt
que erat frum̃to plena: subito tredeci
solidi sunt inuenti: Quos uir dĩ defer
uissit. & aflicto petitori tͥbuit diccui
ut .xii. redderet. et unũ in expsnsis ꝙ¬
prũs haberet: Sed ad ea nunc redeã.
quȩ eiꝰ discipłis in libri huiꝰ exordio pre¬
dictis referentib agnoui: Quidã uir
gͣuissima adu̾sarii sui ȩmulatione labo¬

Expanded text:
taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione labo
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ aut ꝑ predicationis dulcedinẽ
ad bona suadet᷑ decorreptione fit de¬
terior. et inde inmurmuratioĩs ini¬
quitate succendit᷑ unde debuit
ab iniquitate cõpesci. Qnisquis
ꝓpoccato ꝑcutit᷑. nisi murmuran¬
do renitatur. eo ipso iã iustꝰ esse in¬
choat: quo ferientis uistitiam non
accusat. Hinc et apłs ait. Neque
murmuraueritis sicut quidã eoꝵ
murmurauert̃: et a serpentib peri¬
erunt. Marrat quippe liber nime¬
rorum quia ꝑteusus in heremo
popłs isrł itinetis longi ac labo¬
ris murmurauit: ideo dñs miserit
m illum ignitos serpentes. Plage igit᷑
serpentiũ ignitoꝵ uenenũ utioꝵ¬
sunt. que animã quam tangunt.
spiritali morte ꝑimunt. Et bene
mnurmurans contra dnm̃ popłs.
serpentiũ morsibus sternebat᷑ ut
exordine flagelli exterioris agnos¬
ceret: quantam intꝰ ꝑnitiẽ mur¬
murando pateret᷑. Dixit abba io¬
seph: quia tres ordines sunt hono¬
abiles inconspectu dñi. Primus

Expanded text:
pitur, aut per praedicationis dulcedinem pitur, aut per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum quod pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuraverit, ideoque Dominus miserit in illum ignitos serpentes. Plagae igitur serpentum ignitorum venena sunt vitiorum quae animam quam tangunt spirituali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentum morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joseph quod tres sunt ordines honorabiles in conspectu Domini: primus
Abbreviated transcription (Latin):
ut astute in telligamus laqueos eiꝰ.
Nã prudentes fieri sicut serpentes
dictũ est: ut non ignoremiis impe¬
tus diaboli et aites eiꝰ.  eñi simile
aliquid ex alio. simili scelere suꝑat᷑.
Ham et simplicitas columbe: de¬
monstrat puritatẽ actionis.i.
Ut omĩa sine murmurationẽ fa
uel preceptoris siri munnurat
precepta hesitat sine dubio laboris
inter electos dei. uelut inter fr̃s
in t̾ra uiuentium habere desid̾at.
necesse est ut sine murmuratiõib
instante scł̃o uiuat. Tanto enĩ qͥsq
de presenti murmurat oꝑatione:
quanto ampliꝰ desperat laboris
sui eternam recipe retͥbutionẽ.
Ham qui de spe retͥbutionem non di¬
bitat: in oꝑibus duris positꝰ contraeru¬
diorem suum dnm̃ minime murmu¬
rat. filius enĩ qui erudit᷑ a patre ut
eternam accipiat hereditatem: mur¬
murare non debet. sed potiꝰ de patris
eruditione gandere. Peruersa
mens quando ꝑ rncrepationẽ corri¬

Expanded text:
ut astute intelligamus laqueos ejus. ut astute intelligamus laqueos ejus. Nam prudentes fieri sicut serpentes dictum est, ut non ignoremus impetus diaboli et artes ejus. Etenim simile aliquid, ex alio simili scelere superatur. Nam et simplicitas columbae demonstrat puritatem actionis. CAPUT LVI. Ut omnia sine murmuratione faciamus vel praeceptoris sui murmurat praecepta, haesitat sine dubio laboris inter electos Dei, velut inter fratres, in terra viventium habere desiderat, necesse est ut sine murmurationibus in instanti saeculo vivat. Tanto enim magis quisque de praesenti murmurat operatione, quanto amphus desperat laboris sui aeternam recipere retributionem. am qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim qui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murmurare non debet, sed potius de patris eruditione gaudere. Perversa mens quando per increpationem corri
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei. Ds̃ eñi simplex natura
est. Qui autẽ iã filii dei sunt
ꝑ ad obtionẽ: et esse cupiunt per
imitationẽ necesse est ut sint
simplices sicut colũbe. Scriptũ
ẽ enĩ. Simplicitas iustorũ diri¬
felicius: quia quo innocentiam
erga alios exibet. nichil est qd̾ pa¬
ti ab aliis formidet. Habet enim
quasi arc̃ẽ quendam fortitudinis
simplicitatem suam: nec sispectꝰ
est pati qd̃ se fecisse non meminit:
In macłatos sine reprehensione: or
dinatissimos et honestissimos
dei filios docet et cupit esse pau¬
lus. Macł̾atꝰ est eñi: qui peccat.
Macula aut̃ est ipsũ scelus pec¬
cati: qd̾ operatorem suum com¬
macłat atq contaminat. Fllii aut̃ dĩ
in macłati ad uiuante deo. et sine re¬
prehensione uiuere possunt: sine re¬
prehensionib opera digna non agt.
quãuis a maliuolis reprehendant᷑.
Beati enĩ in macłati in uia: guii am¬
bulant in lege dñi. Dixit scã sincle¬
tice. Effitiamur prudentes sicut
serpentes. et simplices sicut colube:

Expanded text:
filii Dei . Deus enim simplex natura est. Qui ergo jam filii Dei sunt per adoptionem, et esse cupiunt per imitationem, necesse est ut sint simplices, sicut columbae . Scriptum est enim: Simplicitas justorum dirifelicius: quia qui innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis, simplicitatem suam, nec suspectus est pati, quod se fecisse non meminit. Immaculati, sine reprehensione . Ornatissimos et honestissimos Dei filios docet et cupit esse Paulus: maculatus est enim qui peccat. Macula autem est ipsum scelus peccati, quod operatorem suum commaculat atque contaminat. Filii autem Dei immaculati, adjuvante Deo, et sine reprehensione vivere possunt, si reprehensionibus opera digna non agunt, quamvis a malevolis reprehendantur. Beati enim immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Dixit sancta Syncletice: Efficiamur prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae ,
Abbreviated transcription (Latin):
in hac t̾ra fuisse ñ dubito: signa
tamen atq uirtutes aut ab eis
ita sunt actenus silentio supp̃ssa:
ut ut̾rũ ne sint facta nesciamus:
Gregorius. Sisola petre refe¬
ram. quȩ de ꝑfectis uiris ꝓbatis q
unus ego homuntis. uelbonis ac
fidelib attestantid cõgnoui: uel
ꝑ memetipsũ cdidici. dies ut opi¬
nor antea quã sermo cessabit:
petuus. U ellem inquirenti
mͥ de eis aliqua narrares. Neq
hac ꝓ re int̾rumꝑe expositionis
studiũ graue uideat᷑. quia ñ dis¬
par edificatio oritur ex memoua
iirtuttim: In expesitione qͥppe:
qualit inuenienda atq tenenda
sit uirtus agnoscit̃. In uariacõe u̾o

Expanded text:
in hac terra fuisse non dubito, signa in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ reliqui Quia et ita sũt casus
mentis: ut pͥus qͥdem ꝑdat bonũ
qd tenet. si tam̃ se ꝑdidisse
meminerit: Cumq longnuis re
qd̾ p̃misi  quia cũ nauigamus
longnus. iã nec portũ quietis in¬
uenimus: Nonnũquã uero ad au¬
gnientũ mdi doloris ad iungitur.
qsd quorũdã uita qui p̃sens seli
totamente reliquerunt. mͥ adme.¬
moriã reuocat᷑: quorũ dũ eulmon
aspicio: quãtũ ipse in infimis iace¬
am agnoseo: Querũ plurimi condi.¬
tori suo in secretiore uta plaeuerũt
quine ꝑ humanos actus a noui¬
tate mentis ueterescerẽt. eoł om̃ps
deus huiꝰ mundi laborib noluit
occupari: Sed quȩ tã plata sũt
melius insinuo: si ea quȩ ꝑ inqͥsi¬
tionẽ et responsionẽ dicta sunt.
sola nominũ p̃notacione distinguo:
petrus Non ualde intalia
aliquorũ uitã refulsisse cognoui.
str quorũ igit᷑ comꝑatione accẽnꝰ.¬
deris: ignoro Et qͥdẽ bonos uiros

Expanded text:
quem reliqui, quia et ita sunt casus quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recquod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis mus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros
Abbreviated transcription (Latin):
eminebat. qd̾ nulla nisi celestia eo¬
gitare consueuerat: qd̾ etiã retentꝰ
corpore. ipsa iam carms elaustra eõ¬
templatione tͣnsiebat: qd̵ mortem
quoq quȩ peno canclis pena est.¬
uidelicet ut ingressũ uitȩ et labo¬
ris sui p̃miũ amabat: At mine ex
oecasione eurȩ pastoralis scłariũ
hominũ negotia patit᷑: et post tã
pulchrã quietis suȩ speciẽ. t̾reni
actus puluere fȩdatur Cumq se
ꝓ condescensione multorũ ad ex¬
tiora sparserit etiã eũ it̾iora appe¬
tit: ad hȩc ꝓculdubio minor redit:
ꝑpendo itaq quid tolero: ꝑpendo
quid amisi Dumq intueor illud
qd ꝑdidi: fit hoc grauius qd porto:
Ecce ꝙ. enĩ nunc magni maris flue¬
tib quatior: atq ninaui mentis
tempestatis ualide. ꝓcellis illidor:
Et cũ pͥors uitȩ recolo: quasi post.
t̃gum ductis oenlis uiso littore
suspiro: Q̾q ad huc est graunis:
dum inmensis fluctib turbatus

Expanded text:
eminebat, quod nulla nisi celestia coeminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem que, que pene cuntis pena estressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
secdilariũ tumultibus dep̾ssꝰ
quibus insins negociis pleruinq
trgnuur soluere eciam qued uos
urtum est non dẽrt sccretum locũ
peciy auncum incroꝵs. ubi om¬
ne quod de mea mich occupacione
displiceat se patente ostenderet
it cuncta que iagere dolorem cõ¬
sueuerant congesta ante oculos
licenter benirent. Ibi itaq cum
afflictus ualde et diu tacitus
siderem dilectissimus filius me¬
us petrus dỹaconus michi affunit
a prinieno niuentutis flore in¬
amiciciis familiariter astrutus
atq ad sacci uerbi iuda. tionem
socus. Qui graui excoqͣni cordie
langore me intueus ait. Nunqͥd
iani noui: aliquid accidit quid
plus te solito meror tenet. Cni
inquam ¶Meror pette quã co-¬
tidie patior et michi sumitur
per usum uetus est et per augnẽ¬
tum nouus In felix quippe
animus meus occupationis sue pul
satus uulnere: memunt qualis
aliquando in monasterio fuit. quo¬
modo ei labentia cuncta subt̾erãt:
quãtũ reb om̃ib quȩ uoluuntur

Expanded text:
tibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe asatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus que volvuntur
Abbreviated transcription (Latin):
et scã sunt o ra eorum. lxxxii. Qd̾
ex uirtutib uͥtutes et ex uitiis uitia
in conspectu conditoris: iicaria
ope se subleuant. ut quia una iit¬
tis sine alia uł nulla est om̃ino
ił minima: uicissim se sua coniũẽ¬
tione fulciunt᷑ Hulla bona sunt
cetera: si occulti uidicis ocłis casti¬
tatis testimonio non approbãnt᷑
si uel castitatẽ humilitas deserat.
uł humilitatẽ castitas relinquat.
Apud auctorem humilitatis et
ualet. uł suꝑba castitas: uł hu¬
militas inquinata. Sic uitio ui¬
tiũ gignit᷑. sic̃ uirtꝰ uirtute
concipit᷑. Ex uitio. enĩ uitium
gignit᷑. sicut in dauid̃ quidum
non euttauit ad ussterium ꝑpe¬
tranit homicidium. Itẽ uirtꝰ uirtu¬
te concipit᷑. sicut ꝑ uirtutẽ enuã

Expanded text:
II. Quod ex virtutibus virtutes, et ex vitiis vitia in conspectu Conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia, vel nulla est omnino, vel minima vicissim se sua conjunctione fulciant. Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbentur, si vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat. Apud auctorem humilitatis et valet vel superba castitas, vel humilitas inquinata. Sic vitio vitio gignitur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim vitium gignitur, sicuti David, qui dum non evitavit adulterium, perpetravit et homicidium. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem eva
Abbreviated transcription (Latin):
nũmos subtraimus: quib tota si¬
mul patrimonia heredibus reser¬
uamus. Hinc ergo de spe et̃ne he¬
reditatis gaudium sumant. quos
ad uersitas uite tẽporalis humilia
quia nisi saluandos in perpetiuus
cerneret: eruoien dos sub discipline
regimine diuina dispensatio non
frenaret. Ammonendi itaq sunt.
qui in his que temporaliter concu¬
piscunt ad uersitatis labore fatigan

Expanded text:
nummos subtrahimus, quibus tota sinummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigan
Abbreviated transcription (Latin):
etlegem eius ex quitant. Sed cũ
largientem dm̃ humana mens bo¬
ni oꝑis responsione non sequitur.
unde nutrita pie creditur uistius¬
inde dampnatur. Hinc enĩ per
psalmistam rursũ dicit᷑. De iecis¬
ti eos cũ alleuarent᷑. Qui a uideli¬
cet reprobi cũ recta opera duimi
minerib non rependunt: cũ totos
mis cadunt. Hinc ẽ qd̾ in in ferno
cruciato diuiri dicit᷑. tecepisi bona
inutca tua. Id citco enĩ bona hic re¬
cepit et malis: ut illic plemꝰ mali
reciꝑet. qͥa hic fuerat nos ꝑhona c̃¬
uersus. At contra ammonendi st̃
qui ea quidẽ que mundi s̃unt cõ¬
cupiscunt: s tamen aduersitatis
labore fatigantur. ut sollietta cõ¬
sideratione perpendant. creator dis¬
positorq cunctors quanta suꝑ eos
grã uigilat: quos in sua dł sin
non telacat. Egro quiipe queit
medicus desperat: conced it it c¬
ta que concupiscit accipiat. Hati
qui sanari posse credit᷑. a mttis
que appetit prohibetut. Et ꝓueris

Expanded text:
et legem ejus requirant . Sed cum et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, inde justius damnatur. Hinc enim per Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos mis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris
Abbreviated transcription (Latin):
confregit ininticos. Hostes eñi dĩ
et si insinistra eiꝰ profitiunt: dex¬
tera confringuntut. quia plerũ¬
q prauos uita presens eleuat: s
ad uentꝰ eterne beatitudinis dam¬
nat. Am monendi sunt qui in
hoc mundo ꝓsperant᷑ ut soller¬
ter considerent. qd̾ presentis ui¬
te ꝓsperitas aliquando id circo
datur. ut ad meliorẽ utã ꝑtouo¬
cet: aliquando uero ut in eter¬
nũ plemꝰ damnet. Hitic ẽ eñĩ
qd̃ plebi israhelitice canaan t̾ra
ꝓmittit᷑: ut quandoq ad et̾na
speranda ꝓuocet᷑. Neq emi rudis
ille populus ꝓmissionib dei in
longinquũ crederet. si apromis¬
sore suo non etiã euicino aliqͥd
percepisset. Ut ergo ad et̃norũ
fidẽ cerciꝰ roboret᷑: nequaquã so¬
lum modo spe ad res. sed rebus
quoq ad spem traitur. qd̃ liqͥ¬
do salmista testat᷑ dicens. Dedit
eis regiones gentium: et labo¬
res populors possederunt. ut
custodiant iustificationes euis

Expanded text:
confregit inimicos . Hostes enim Dei confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Neclant: ne luctum nobis inter¬
ne ƿetegrinatioĩs tempetent ea¬
que in exilium positis subsidium
prebent. et quasi felices nos intran¬
sitoriis gaudeamus: que ab et̃nis
nos uiterim miseros cernimus.
Hinc nãq est qd̾ electors uoce
dicit eccła. Leua eiꝰ sudc.apite meo:
et dextera illiꝰ amplexabitur me:
Sinisttã dei ꝓsꝑitatem ioelieet
uite presentis quasi sub capite
posuit: quã intentione summi
amoris premit. Dextera uero di
eam amplectit᷑: quia sub et̃na
ciꝰ beatitudine. tota deuorione
continetur. Hinic rursum per
salomonem dicit᷑. l.ongitudo di¬
etum indextera eiꝰ: insrnistra ne¬
to illiuis diuicie et gła. Omietie
itaq et gła qualiter sint habenda
locuit que posita insitustra memo¬
rauiit. Hinc psalmista ait. saluum
me fac dextera tua. Neq enĩ ait
manꝰ sed dext̃a: ut uidelicet cũ dex¬
terã diceret. qͥa eternam salutem
quereret in dicaret. Hinc tursum
scͥtũ est. Dextera manus tua dñe.

Expanded text:
flectant, ne luctum nobis interflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur; quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Hinc rursum per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus, in sinistra vero illius divitiae et gloria. . Divitiae itadocuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua . Neque enim ait manu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
etigant: ne in eis extota cordis de¬
lectttione subcumbant. Quis qͥs
qi ꝓsperitatẽ qua utit᷑ apud iri¬
ditium cordis. melioris uite amore
on reprimit: fauorẽ uite transerm¬
s in moris perpetue occasionem
icitit. Hinc eit enĩ quod sib idumeoꝵ
e qͥ uncendos se prosperitati sue
reliqueratit: in huius mundi succes¬
sibus letarces ir crepantur. cũ dicit᷑.
Declerunt terram meam sibi in he¬
reditatem cũ gaudio. et toto corde et
ex animo. Quibus uerbis ꝑpendit᷑
qd̾ non solũ qua gaudeant. s qd̾
toto corde et ex amimo gaudeant.
cdistricta reprehensione feriantur.
Hinc salomon ait. Auersio patini¬
lors interficiet eos: et ꝓsꝑtcas srua¬
roꝵ perdet illos. Hinc paulus
animonet dicens. Qui emunt tam¬
quã non possidentes. et qui utũ¬
tut hoc modo tamquã nõutunt᷑.
it uidelicet sic nobis que suppetuni
extetiꝰ seriuaut : quatenꝰ a suꝑne
delectatioĩs studio animũ non in¬

Expanded text:
erigant, ne in eis ex tota cordis deerigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est en vincendos se prosperitati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non in
Abbreviated transcription (Latin):
mitistrauit. Cũ uero per pauliua
discipło dicitur precipe hec et uosi
neino ad olescentiam tuam core¬
nat. sciendũ nobis est qͥa in sacro
eloquio aliquando ad olescentia.
si su lomonis ad medium uerbꝰ
ꝓferant᷑ qui ait. Letare uiuenis:
in ad olescentia tua. Si eñi unũ esse¬
utraq uon decerneret: quẽ mone¬
bat: ad olescentia iuuenem non uo¬
sunt qui in hoc quod temporali¬
ter appetunt prosperantur: atq¬
literꝰ ql eadem que mundi sunt
concupiscunt: sed tamen aduer¬
sitatis labore fatigantuir.
tũ suppetunt dantẽ que tere negli¬
gant. s in his que dant᷑ animũ fi¬
gant: ne peregrinationẽ propͥam
diligant. ne subsiclia itineris in obs¬
tacula ꝑuentioĩs uertant: ne nocꝰt᷑¬
NO liuniue delec̾tati. claritatem
solis uidere refugiant. Ammo nen¬
di itaq sunt ut queq in hoc misu¬
do consequnt᷑ calamitatis solatia.
non aut᷑ premia recͥbitionis ciedatł:
s contra fauores mundi mentem

Expanded text:
ministravit. Cum vero per Paulum ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vo qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; tum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ẽ qd̃ idem redẽptor noster
cũ in celis sit conditor et oftensione
suce potentie semper doctor ange¬
lorũ: ante tricennale tempus inur¬
ra magister fieri noluit hominu.
ut uidelicet precipitatis im salu¬
berrimi timorũ infunderet. ciun
ipse etiam qui labi non posset. per¬
fecte uite gratiam. non nisi perfec¬
ta etate predicaret. Scriptũ qͥppe
est. Cũ factus esset annorũ duode¬
cim: remansit puer th̾c inhierłm.
De quo aparentibus reqͥsito: pau¬
lo post subdit᷑. In uenert᷑ illum in
templo sedentem in medio docꝰtoꝵ.
audientẽ illos et in terrogantem.
Uigilanti itaq consideratione pen¬
sandũ est: qd̾ cũ mh̾e annors duo¬
decĩ dicit᷑. in medio doc̾tors sedens.
non doceis sed interrogans: inuenit.
Quo ecemplo scilicet oftendit᷑. ue
infirmus docere quis audeat: si
ille puer doceri interrogando uo¬
luit: qui perdiuinitatis poterniã
uerbũ scientie ipsis suis docto ib

Expanded text:
Hinc est quod idem Redempter noster, Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tibus nec dũiq solidatis si tignõ¬
rum pondus suꝑponit᷑ non habi¬
taculum sed tiuna fabricat᷑. Am¬
monendi sunt ut considerant qd̃
conceptas soboles femine si prius¬
quã plene formentur proferunt:
ne qͣqua domos s tumulos replet.
Hinc ẽ enĩ qd̃ ipsa ueritas que re¬
pente qd̃ uellet roborare potuiss:
ut exemplum sequentibus daret:
ne in perfecti predicare presume¬
rent: post quã plene discipłos de
uircitte predicationis instruxit.
ilico aid iuncait. Uos aut̃ sedete
inciuttate: quo ad usq india¬
mini uirtute ex alto. Inciuitate
quippe considemus: si intra
mentium nosttarũ nos clauitra
constringimiis. ne loquendo ex¬
tenꝰ euagemur. ut cͤu uͥtute
diuina ꝑfecte induim. tunc
quasi a nobis met ipsis. foras
cuiã alios instruentes exeamus.
Hinc per quendã sapientem dici¬
tur. &d olescens loquere in cau¬
sa tua uice: et sibis interrogatus
fueris habeat initium responsio tua

Expanded text:
tibus necdum solidatis, si tignotibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua .
Abbreviated transcription (Latin):
mũ in terficit: qui cũ punienda
inuenit: ab increpationis gla¬
dio nec eis quos ꝑcognationem
diligit parcit. Si ergo ille dei
dicit᷑ qui adferienda uitia zelo
diuini amoris excitatur: pro¬
fecto esse se dei denegat. qͥ in¬
quantũ sufficit. in crepare uitã
carnalium recusat. At contra
am monendi sunt quos a predi¬
cationis offitio uel in perfectio
uel etas prohibet: et tamen pre¬
cipitatio un pellit: ne dũ tanti
sibi onus officii precipitatione
arrogant. uiam sibi sub sequen¬
tis melioratioĩs abscidant: et
cũ arripiunt in tempestuie qd̃
non ualent: perdant etiã quod
implere quandoq tempestiue po¬
tiussent. atq scientiam qͥa in congru¬
e conantur ostend̾e uiste ostendant᷑
amisisse. Ammotiendi sunt ut con¬
siderant qd̾ pulli auium si ante
pennarũ petfectionẽ uolare appe¬
tunt. unde ire in alta cupiunt inde
in ima mergunt᷑. Ammonendi fcͣ
ut considerent qd̃ structuris recen¬

Expanded text:
mum interficit, qui cum punienda mum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recen
Abbreviated transcription (Latin):
deũ popło cerneret. & ad sumi ad
i ciscendii gladios iuberet: illos
aꝑte dĩ denontiauit existere. qui
delinquentiũ scelera incunctanter
rirent dicens. Si quis ẽ dñi uingat᷑
michi. Ponat uir gladiũ super
femur suũ. Ite et redite de porta
usque ad portem per medium
castrors: et occidat unus qͥsq
trẽm et amicũ et proximũ suũ.
Gladium quippe suꝑet femir po¬
nere est: predicationis studiũ uo¬
luptatibus carnis ante ferre. ut cũ
scã quis ftudet dicere. curet neces¬
se ẽ in licitas suggestiones e doma¬
re. De porta uero usq ad portã
ire ẽ: auitio usq aduitium per
quod ad mentem mors in gredit᷑
increpando discurrere. Per medi¬
um uero castrorũ transire est:
tanta equalitate in tra ecłam
uiuere. ut qui delinquentium
culpas redarguit: in nullius se
debeat fauore declinare. Unde
et tecte subiungit᷑. Occidat fra¬
trem et amicũ et proccimũ suũ.
Stẽm scilicet et amicũ et ꝓcei¬

Expanded text:
Deum populo cerneret, et assumi ad Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem scilicet et amicum et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
in ebriabitur. Qui enĩ exterius yte¬
dicando benedicit. interioris aug¬
menti ꝓ in guedinem recipit: et dl¬
diuino eloquio auditorũ mentem
debriar: non desinit: potu muiti¬
plicati inuneris debriatus excrescit.
Auoiant qd dauit hoc deo in miine¬
re obtulit: qd̾ predicatiotris grãm
quã acceꝑat non abscondit dicens.
Ecce labia mea non prohibebo dñe
tu cogno uisti. Iusticiam tuam nõ
abscondi in corde meo: ueritatem
tuam et salutare tuũ dixi. Audi¬
ant qd̃ sponsi coliquio ad sponsã
dicit᷑. Que habitas in hortis ami¬
ci absculta: Fac me audire uocẽ
tuam. Ecclesia quippe in horti
habsiat : que ad uiriditatem inti¬
mã ex cuita plantaria uirtutum
seruat. Cuiꝰ uocem amico aubscul¬
tare est: electos qͦsq uerbũ predi¬
carionis illiꝰ desiderare. Quã uide¬
sieet uocem sponsus audire deside¬
iat: quia ad predicationẽ eiꝰ per
electorũ suors animas anelat.
Audiant qdͣ moyses cũ irascentẽ

Expanded text:
inebriabitur . Qui enim exterius praeinebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Audiant quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem
Abbreviated transcription (Latin):
talentũ qd̃ erogare noluit. cũ sen¬
tentia dampnationis amisit. Au¬
diant quod paulus eo se aproximoꝵ
sanguine mundũ credidit: quo fe¬
riendis eoꝵ uitiis non pepercit di¬
cens. Contestor uos hodierna die:
quia mundus sum a sanguine
fiigi quominus ad nũciarem om¬
ne consilium dei uobis. Audiant
qd̃ uoce angelica. ioħs ammone¬
tur cum dicit᷑. Qui audit dicat ue¬
ni. ut nimirũ cui se uox interna
in sinuat: illuc eciã clamando ali¬
os quo ip̃e rapit᷑ trahat: ne clausas
fores etiam uocatꝰ in ueniat. si uo¬
canti uacuus ad propinquat. Audi¬
ant qd̾ esaias quia a uerbi ministe¬
rio tacuit. illustratꝰ suꝑno lumine
magna uoce penitentie se ipsũ re¬
prehendit dicens. Ue mͥ quia tacut
Audiant qd̃ persalomonem in illũ
predicationis scientia multiplicari
promittit᷑: qui in hoc qd̾ iam obti¬
nuit corporis uitio non tene tur.
ait nãq anima que benedieit. in¬
pingabit᷑: et qui in ebriat ipse qͦq

Expanded text:
talentum qui erogare noluit, cum sentalentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine fugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Audiant quod voce angelica Joannes admonetur, cum dicitur: Qui audit, dicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dere est: predicationis sc̃e apud
se uerba retinere. In populis aut̃
talis quisq maledicit᷑: qriia in soliꝰ
culpa silentii pro multors quos
corrigere potuit pena dapnat᷑.
Si medicinalis artis minime ig¬
nari secundũ uissnus cernerent:
et tamen secare recusarent: pro¬
fecto peccatũ frat̾ne mortis. ex so¬
lo torpore cõmitterent. Quanta
ergo culpa in uoluant᷑ aspiciant:
qui dũ cognoscunt uulneraͥmenti¬
ũ. curare ea negligunt scc̾tione
uerborũ. Unde et bene ꝑ prophe¬
tam dicit᷑. Maledictus qui prohi¬
bet gladiũ suũ a sanguine. Gla¬
dium qͥppe a sanguine ꝓhib̾e ẽ:
predicationis uerbũ a carnalis
uite in terfectione retinere. De
quo rursum gladio dicit᷑: & gla¬
dius meus deuorabit carnes.
Hii itaq cũ apud se sermonem
predicationis occultant: diuinas
contra se sententias terribiliter audi¬
arit. quatenus ab eors cordibus ti¬
morẽ timor ex pellat. audiant qd̃

Expanded text:
dere, est praedicationis sanctae apud dere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Unde et bene per prophetam 75 dicitur: Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod
Abbreviated transcription (Latin):
in perfectio uel as prohibet. et
tamen precipitatio impellit.
Mmonendi namq sunt qui
cũ predicare ittiliter possun:
inmoderata tamen humilitate
refuguint: uit ex minori conside¬
ratione colligant: quantũ in ma¬
ioribus rebus delinquant. Si eñi
indigentibus proxeimis ipũ qͣs
haberent pecunias. abscondere:
ad uitores ptocul dubio calami¬
tatis extitissent. Quo igitur
reati constringantur aspician:
qui dum peccantibus fratribus
uerbum predicationis sub tra¬
huut: morientibus mentibus.
uite remedia abscondunt. Un¬
de et bene quidam sapiens ꝯic.
Sapientia abscondita et thesau¬
rus in uisins. que utilitas in utrisq:
Si populos fames attereret et oc¬
culta ipsi frumenta seruarent: aue¬
tores procul dubio mortis existe¬
rent. Qua itaq plectendi sunt pe¬
na considerent: qui cũ fame uerbi
arime pereatit. ipsi panem percep¬
te gr̃e non ministrant. Unde et
bene ꝑsalomonem dicit᷑. Qui abs¬
condit frumenta: maledicet᷑ in po¬
pulis. Ftumenta quippe abscon¬

Expanded text:
prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscon
Abbreviated transcription (Latin):
ad uã gͥ nocationis spẽ neq̃quã
ꝑtingitur: siñ ad ea mimuta eũ
primis mente currat᷑. At sepe ñ¬
milli quoquȩ dã specialit̾ dona ꝑcipiunt.
suꝑbiendo donũ discordiȩ quod mauis est
amittiuit. ut si fortasse carnẽ p̃cet̾is gule
refrenatione quis edomat: concordare
eis quoᷤ suꝑat abstinendo eontẽpnat. Se
quia abstinentiã ã concordia seꝑat:
quidiã moneat psalansta ꝑpendat.
ait enĩ: laudate eũ in tiphano q choro
In tupłano nãq sicca q ꝑcussa pellis
resonat: in choro autẽ uoees societate
eoncordant: Quisquis itaq corpus asfli¬
git: sed concordiã deserit. deũ qui dem
laudat in timphano: sed ñ laudat in
choro: Sepe uero dũ quosdã maior sei¬
enctia erigit: a cet̾oꝵ societate disiun¬
git.ꝙ. qurasi quo plus sapuit: eo a con¬
eordie uirtute desipiseunt: hii itaq au¬
diant quid ꝑsemx ipãm ueritas dicat.
haliete salmuob̾: et pacẽ habete in¬
ter uof Sal quippe sine pace ñ uirtutis

Expanded text:
Ad unam ergo vocationis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non vir
Abbreviated transcription (Latin):
exiit: que hunc unita prius unm¬
niter pressits Em monendi itaq
sunt. qui faciende pacis studiis oe¬
cupantur. ut prauorũ mentibus
prius amorẽ debeant interne pacsꝰ
infundere. quatinꝰ eis post modum
ualeat exterior pax prodesse: ut
dum eoꝵ cor in illius cognitione
suspenditur. nequaqͣm ad neqͥtiã
ex huiꝰ perceprione rapiatur. Dũc
supernam pͣrouident: terrenã ul¬
lo modo ad usum sue deterioratio¬
nis inclinent. Cũ uero peruersi
quiq tales sunt. ut nocere bo
nequeant. etiam si concupiscarit. in¬
ter hos nimirum debet terrena pax
construi: et prius qũa ab eis ualeat
suꝑna cognosci. ut hii scilicet quos
contra dilectionẽ dei malicie sue imn¬
pietatis ex asꝑat: saltim ex proximi
a more mansuescant. Et quasi euici¬
no ad melius transeant. ut ad illam
que a se longe est pacem conditori ᷤ

Expanded text:
exivit, quae hunc unita prius immaexivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris