comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Birerunt enĩ. Respondit nobis dicens. Non habeo quid uobis dare.
Et miror si is qͥ uestes habet. argentũ habet. cellaria habet. qͦd pauꝑib
debeat dare non habet: dic gͦ illi. ut cũ loco mutet mentẽ. Non cre¬
dit sibi solã lec tionẽ et orationẽ sufficere. ut remotus studeat sedere:
et de manu nibial frucꝰtificare. Sed largam manũ habeat. necessita¬
tẽ patientib concurrat. alienã inopiam suã credat. quia si hȩe non
tẽ sereno ep̃o massiliensi post
aliqua. Perlatũ ad nos fuerat quod in considerato Pielo succensus.
sc̃oꝵ imagines sub hac quasi excusatione ne adorari debuissent con¬
fregeris. Et qͥdem quia eas adorari uetuisses omnino laudauimus.
fregisio uͦ rep̃bendimus: Dic fr̃. aquo factũ sacerdote aliquando
audirum E quod secisti  Si non aliud. uel illud te debuit reuocare.
ut despectis alus frib. solum te scm̃ et̃ crederes. et sapientẽ. Ediu&

Expanded text:
Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quod vobis dare possim. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quod vobis dare possim. Et miror si is qui vestes habet, argentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non episcopo Massiliensi, post aliqua: « Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando, vel auditum est, quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ut, despectis aliis fratribus, solum te et sanctum esse crederes et sapientem. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ caballum uobis qualem inuenire. potuimus de benedictione.
uas ecclesias a fundam̃tis construentes oynare. quã ueteres quoq splen¬
didissime renouare cȩperunt. Ilam gregorius nihil in suis corp̃is
magis quã scitatẽ. sapientiã. et liberalitatẽ stucdiosissime querita¬
bat. Quod ut significantius elucescat. quasdã epl̃arũ eius adhibe¬
am. quarũ testimonio lector meus quorundã ep̃oꝵ uicia rephensa
cognoscat. Ait enĩ in epłã secundo seruo dĩ. inter cȩtera sic. frẽm nr̃um
marianũ ep̃m uerbis quibus uales eaccita. quia oblormisse eũ suspicor.
aquibus qͥd acceperint. et ꝑ singula retulerunt quanta eis et aqͥbus in
itinere. data sint. Quod cum sollicite de p̃dicto fr̃e requirerẽ qͥd eis
dedisset. responderunt se eũ rogasse. sed ab eo nihil cepisse. ita ut neq
panẽ in uia acceꝑint. quod dare omnib illi ȩccłȩ semꝑ familiare. fuit.

Expanded text:
autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione vas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat. Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter Marianum episcopum verbis quibus vales excita, quia eum obdormisse suspicor. a quibus quid acceperint, et per singula retuleruitinere data sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, responderunt se eum rogasse, sed ab eo se omnino nihil accepisse, ita ut neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uestem non habeat. Et qͥa aliquid sibi anobis petut debere trans¬
mitti. fr̃nitati tuȩ ad hoc ꝑlatorẽ p̃fentiũ transmisimus amphy¬
balum. tunicã. et pec torale. ut ate ei debeat sine mora transmitti.
Et ideo ad p̃dic tũ frem nr̃um. sub om̃i illud celeritate. stude trans¬
mittere. atq nobis hoc ipsum quia transmiseris tuis renunciare epi¬
stolis ñ omittas. sed ita fac ut ad transmittendum quia uehemens fri¬
gus ẽ moram aliquã minime facias.tem eidẽ ecclesio clusino
ep̃o. Scripta fr̃nitatis ur̃e suscipientes. contristati sumus qͦd uos ꝑ ea
et grauiter infirmatos. et ad huc debiles tẽ cognouimus. Et licet sẽi¬
tatem ur̃am uidendi desideriũ haberemus. bene tamen fecistis isto
uos illic tempr̃ẽ continere. ne uenientes hic de egritudinis ur̃e mo¬
lestia. recidiuã nobis tristiciã faceretis. Et POST PAUCA. Unum

Expanded text:
vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transvestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere; atque nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98 tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac, ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. » Item eidem Ecclesio Clusino episcopo: « Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. » Et post pauca: « Unum
Abbreviated transcription (Latin):
panaat̃ p̾tia penitus refutaret. Unde eulogio patriarchȩ alexandri¬
pio int cetera seribit dicens. De lignis qͦd seribitis quia breuia fue¬
yunte males ꝑquã transiissa sunt qualitas fecit. quia si maior na¬
iuis uenisset. potuissemus etiã ligna maiora transmittere. Quos
aute dicitis. quia si marora transiittimus p̃tium datis. largitati¬
up̃e quidem gr̃as agimus. sed accipere p̃tium euangło int̃dicente. ꝓhibem᷑.
Nos emim ea quȩ. transmisimus ligna non emimus. Et qͦmͦ possumus pretiũ
accipere. cum seriptũ sit. gratis accepistis. gratis date  qunc gͦ iuxta
modum nauis ꝑ nauelerũ parua ligna transmisimus. sequenti uͦ anno
pontifer nullas consuetudines a suis suffraganeis. nulla exenia capie¬
bat. quib ipse si qua necessaria uidebant᷑. satis hylariter ministrabat.
ecclesiũ frigore omnino laborare cognouimus. ꝓ eo qͦd hiemalem

Expanded text:
rumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrirumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum parva ligna transmisimus: sequenti vero annpontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Ecclesium frigore omnino laborare cognovimus, pro eo quod hyemalem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmȩ iustiniane cui et pallium mittit. et uices suas cõmittit. post
multa scribit. Exenia autẽ ur̃e scĩtatis. suscipere omino noluerã. quia
ualde. ẽẽt in congruũ. ut a p̃dictis atq afflictis fr̃ib munera ꝑcepisse.
uderemur. Sed responsales ur̃i alio argumento me uicerunt᷑. ad eũ
quennio Romam uenirent. Inde. cypͥano diacono seribens. nouit ait
diles to tua hane olim ẽsuetudinẽ tenuisse. ut frẽs et corp̃i nr̃i Romã
semel in triennio de sycilia conuenirent: Sed nos eoꝵ labori c̃sulentes
maondlui. auia bit brasus gregorius erena quod credi nefas ẽ anhelaret.
non epoit aduentus atrienno in qͥnquenniũ ꝓtelaret. immo atrien¬
nio in bienniũ ꝓculdubio festinaret. Sed quando exena gratis
suscipet. qͥ quamuis dispensandas alterius elemosinas recusare timeret.
eas tamen suseipiendo suscipiebat. et cautissime dispensabat. Quiq
adto sua dare et aliena ñ accipere c̃sueuerat. ut etiam rerum qua¬

Expanded text:
e Justinianae, cui et pallium mittit, et vices suas committit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, ad eum quennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem tenuisse, ut fratres et coepiscopi nostri Romam semel in triennio de Sicilia convenirent; sed nos eorum labori consulentestandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum adventus a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. 26. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum qua
Abbreviated transcription (Latin):
otidianis qͥbusq diebus ꝑ omnium regionũ uicos uel competa. infirmis
Seu qualibet parte corporis debilibũ. cocta stipendia ꝑ constitutõ uere-¬
darios emittebat: uerecundiorib uͦ anteqͣm ipse cibum caperet a men¬
sa sua benedictionis apłicȩ hostiatim dirigere curabat scutellam. ita
ut neminem ꝓrsus exciperet misericordissimi bęniuolentia ꝓuisoris.
quem ad fidem traxerat omnipotenti cognitio creatoris. xxuIIII.
Iorum dum qͥndam pauperem in angustis andronarũ recessibuᷤ. a
uespilionibus inueniri mortuum contigisset: ȩstimans eum stipis in¬
opia periisse: ita ꝑ aliquot dieͤ ut dicitur a missarum cȩlebratione.
uacando tristatus ẽ : tanqͣm si eum ꝓpriis manib qͦd dici nefas ẽ ꝑe¬

Expanded text:
otidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Horum dum quemdam pauperem in angustis andronarum recessibus a vespillionibus inveniri mortuum contigisset, aestimans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis manibus, quod dictu nefas e
Abbreviated transcription (Latin):
uisse. qͦusq responsum seqͤnti nocte cȩpisset se ꝓ traiano fuisse exauditũ. tan¬
tum pro nullo ulterius pagano prȩces effunderet. Sed cum de. superiorib
miraculis Romanorũ sit nemo q̃ dubitet : de hoc quod apud saxones legi

Expanded text:
visse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tanvisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legi
Abbreviated transcription (Latin):
processit flebilit̃ dicens. filius m̃s innocens te regnante ꝑemptus ẽ: obse
care. Cumq traianus si sanus reuerteretur a p̃lio hunc se uindicaturũ
ꝑ om̃a responderet: uidua dixcit. Si tu in p̃lio mortuus fueris. quis mihi
prestabit. Traianus respondit: Ille qͥ post me. imperabit Uidua dixit:
Et tibi qͥd ꝓderit : si alter mihi iusticiã fȩcerit. & traianus respondit:
Utique nihil: Et uidua : Nonne inqͥt tͥ melius ẽ ut tu mͥ iusticiã facias:
et .tu pro hoc mercedem recipias. quam alteri hanc transmiitas.  Tunc
traianus racione parit᷑ et pietate cõmotus. ȩ quo descendit: nec ante.
discessit quam iudicium uiduȩ ꝑ semet imminens profligaret: Huius
gͦ mansuetudinẽ iudicis asserunt GAEGORIŨ recordatũ ad sc̃i Eetri apłi ba¬
silicã ꝑuenisse. ibiq tam diu suꝑ erroretam clementissimi pncipis defle¬

Expanded text:
processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecprocessit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecdigneris. Cumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis defle
Abbreviated transcription (Latin):
titer eius ȩquum uexarł fecerunt. ut numquã a sessore. siue a stratorib
submissionem cognoscens. facto signo crucis tam caballum a p̃sentira¬
bie liberauit. quam maleficos ex latenti culmine. iubens deponere. ꝑ¬
pętua cecitate multauit. Quibus reatum suum suggestione incesti iu¬
dicis confitentib ac post multum temporis ad sacri baptismatis grãm
uenientib lumina qͥdem ne magicam relegerent reddere noluit.
eos tamen ecclesiastica stipe. nutriri p̃cepit. x Li iii.¬
ECITUR. etiã penes easdem angloꝵ ȩcclesid̃. qͦd gregoriu̾ ꝑforũ
traiani quod ipse qͦndam pulcherrimi ȩdificuᷤ uenustarat ꝓcedens: iudi¬
cii cius qͦ uiduã consolatus fuerat. recordatus atq miratus sit. Quod scili¬
cet sicut a pͥorib traditur. ita se habet. Quodam tempore traiano
ad imminentis belli procinctum uehementissime festinanti: uidua qͥdã

Expanded text:
titer ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus titer ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus submissionem cognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procinctum festinanti vehementissime, vidua quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ punctionib sanguis ꝓtinus exiuit. Quo miraculo. tam legati con¬
fusi quam om̃s qͥ aderant tremefacti: iussu GREGO RII cum eo terrȩ ꝓ¬
strati sunt : nec ante ab orationib cessauerunt. qͣm cuncta prandeoꝵ.
foramina diuinitus clauderent᷑.
uidam p̃terea diuitũ romanorũ. relicta coniuge.fuerat a pontifi¬
cẽ communione priuatus. Quod ille molestissime ferens. et auctoritatẽ
tanti pontificis cuacuare ñ prȩualens: magorũ suffragia req̾siuit. Qui
magnis munerib ꝑsuasi posse se suis carminib agere. ut inmisso demo¬
ne tandiu caballus pontificis uexcaretur. qͦusq cum sessore periclita¬
retur. fiducialit̃ ꝓmiserunt. Hac incestus iudex pollicitatione. letatu̾
magos iuxta uiam qua pontifex adstationẽ ꝓfecturus erat in edito
stare p̃cepit. ut uiderent transeuntes. et non uiders a transeuntib
potuissent. Cumq magi ex planetatorum. mappulatatorũq processi¬
onibus magnum pontificem cognouissent: in misso dȩmone tam for¬

Expanded text:
us punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam for
Abbreviated transcription (Latin):
ut iscdem omnipotens d̃s pussimũ dominiũ nr̃um. et sua hie manu
regat. et in illo terribili iudicio liberũ ab om̃ibus delieꝰtis inue

Expanded text:
ut idem omnipotens Deus piissimum dominum nostrum et sua hic manu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut pastoris bonũ qđ uiuendo ostenditur &ĩa loquendo ꝓ¬
pagetur. ad extremũ uero suꝑẽ ut ꝑfecta queq opera con¬
sideratio. ꝓpriȩ infirmitatis deprimat. ne hȩc ante occulti

Expanded text:
est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, loquendo proest ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratione propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti
Abbreviated transcription (Latin):
me pondera fugere deliuscendo uoluisst.
benigna frater carissime atq humillima
intentiont reprehendis. Quȩ ne quib¬
dam leuia ẽt uideantur. prȩsentis libris
stilo exprimo de eorũ grauedine omae
quod penso. ut & hec qui uacat in caute ñ expetat. & qui
in cauie Expetiunt: ad eptum seesse ꝑtimescat. Quadri¬
peruta uero disputatione liber iste distinguitur. ut
ad lectoris sui animũ ordinatis allegationibus quasi
quib da passibus gradiatur Nã cũ rerũ necessitas exx¬
poscit. pensandũ ualde t̃ ad culmen regiminis quisq¬
qualiter ueniat. atq ad hoc rite ꝑueniens qualiter ui¬
mitatẽ suã cotidit quanta consideratione cognoscat. ne aut
humilitas accessũ fugiat. aut ꝑuentioni uita contradicat.
aut uitã doctrina destituat. aut doctrinã p̃sũptio extollat
Prius ergo appetitum timor tẽperet. post aut magisteriũ qd
ñ a querente suscipitur. uita cõmendetur. ac de inde necesse

Expanded text:
me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vimitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat: ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium, quod non a quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse
Abbreviated transcription (Latin):
bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bo¬
na de se uel falsa iactari. ne mala possit uel minima perpe¬
ti quia igitur cũ paturua relinquitur. & iã bona reliqua

Expanded text:
bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
do in grauibus demerguntur. ut sollicite se ipsi depre¬
hendant quia dũ cor eorũ de custoditis minimis extol¬
litur. ad ꝑ petranda grauiora ipso elationis suȩ bara¬
tro deuoratur. Et dũ foris sibi parua subiciunt sed
per inanem głam intus intumescunt languore superbie. intrin¬
secus uictã. mentẽ & iã foras ꝑmala maiora ꝓsternunt. Ad mo¬
nendi ergo sunt qui se aparuis eustodiũnt sed aliquando ingra¬
uibus atmerguntur. ne ubi se stare extrinsetus estimant ibi in¬
trinsecus cadant. & iusta districti uidicis retributionẽ elatio
minoris ustitiȩ uia fiat ad foueã grauioris eulpȩ. Qui enim

Expanded text:
do in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos depredo in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam foras per mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
que erumpunt membris ꝑ scabiem uulnera. Sed cũ multi¬
tudo eoꝵ innumerabilit occupat. sic uitã corporis sic̃ unũ
graue in flictũ pector uulnus necat. Hinc uidelicet scrip¬
tũ ẽ. Qui modica spernit. paulatim deculet. Qui eni
peccata minima flere ac deuitare neglegit ab statuius¬
titiȩ ñ quidẽ repente sed partibus totus cadit. Ad mo¬
nendi sunt qui in minimis frequenter excidunt ut solli¬
cite considerent. quia ñ nũquã in parua deterius. quã
in maiore culpa peccatur. Maior enĩ quotitius quia
sit culpa agnoscitur. eo &e iã celerius emendatur. Ali¬
nor uieso dũ quasi nulla creditur. eo peius quo & securi¬
ns inusu retinetur. Vnde sit plerũq ut mens asueta
malis leuibus nec grauiora ꝑhorrescat. atq ad quan¬
dã auetoritatẽ nequitit ꝑculpas nutrita ꝑueniat: &¬
tanto in maioribus contempnat ꝑtimeseere. quanto
in minimis didicit ñ timendo peccare. At contra ad¬
monendi sunt qui se a parus custoduint. sed aliquan¬

Expanded text:
quae erumpunt membris, per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit paulatim decidet . Qui enim peccata minuta flere ac devitare negligit, ab statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Et dinendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
posse cognoscere: p̃dicationis officium tutius declinatur.
nec tamen declinari ut dixximus ꝑtinacit̾ debet. cũ adsus¬
cipiendũ hoc suꝑna uoluntas agnoscitur. Quod moyses
utrũq miro optre eax pleuit. qui p̃eẽ tanit multitudim &.
nolint. & obediuit. Superbus enĩ fortasse esset. si dutatũ ple¬
bis innumerẽ sint trepidatione susciperet. Et rursũ supir¬
bus excisterit. si auctoris imperiotobȩdire recusaret. Vtu¬
biq ergo humilis erat. ut ubiq subiectus. & precẽ populis
semetipsũ metiendo noluit. & tam̃ de imperantis uiribus
p̾sumendo consensit. Hinc ergo hinc quiq p̃cipites colli¬
gant. cũ quanta culpa ex appetiui ꝓprio cęttris p̃fern
ñ metuunt. si scĩ uiri plebium ducatũ suscipere dõ oeiã
iubente timuerunt. Moyses suadente dño trepidat: & in¬
firmus quisq ut honoris onus ꝑcipiat anhelat. Et qui ad ca¬
sum ualde urgetur ex ꝓprus. humerum libent opprimen¬

Expanded text:
posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimen
Abbreviated transcription (Latin):
utrisq exterius diuersa uoax ꝓdut. sed ñ adiuerso fonte dilecti¬
onis emanauit. Duo quippe sunt p̃cepta. carita. dĩ uidelicet
amor &e ꝓximi. Per actiuã igitur uitã ꝓdesst ꝓocimis cupiens
isaias officiũ p̃dicationis appetit. ꝑ contemplatiua uero iere¬
mias amori conditoris sedule in berere desiderans nȩ muti
ad p̃ dicandũ debeat contradicit. Qđ ergo laudabilit al t̃
appetit. hoc laudabiliter alter expauit. Iste ne tacite con
tẽplationis lutra loquendo ꝑ deret. ille ne damna studio¬
si operis tacendo sentiret. Sed hoc inutrisq ẽ subtiliter in¬
tuendum. quia &e is qui recus auit plane non resistit. & is
qui mitti uoluit ante se ꝑ altaris calculũ purgatũ uidit.
ne aut ñ purgatus adire quisq sacra misteria audeat. aut
qu̾e suptrna gr̃a degit. sub humilitatis specie superbe con¬
tradicat. Quia igitur ualde difficilt c̃ purgatũ se quelibet

Expanded text:
utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectiutrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activam vitam igitur prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetit, hoc laudabiliter alter expavitemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit, plene non restitit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
ne tis quib se inpares estimant preftrantur. Quorũ ꝓfec¬
to humilitas si etteris quoq uirtutibus cingitur. tunc ante¬
dĩ oculos uera ẽ. cũ ad respuendum hoc qđ utiliter subire
precipitur ꝑtinax ñẽ. Neq enĩ uere ẽ humilis qui suꝑm
nutus arbitrio ut debeat p̾ẽt intellegit. & tamen pesse con¬
temnit. Sed diuinis dispensationibus subditus.atq auitio
obstinationis alienus. cũ sibi regiminis culmen imptratur.
siiam donis p̾uentus ẽ quibus & aliis ꝓsit. & excorde debet
fugere. & inuntus obedire
uauis non monquã p̃dicationis officiũ & ñ nulli laudabi¬
liter appetunt. & ad hocñnulli saudabilit coacti ꝑ trahun¬
ta pensamus. Quorũ unus ut ad p̃dicandũ mitti debu¬
isset sponte se prebuit. quo tam̃ alter pergere cũ pauore
recusauit. Isaias quippt dnõ querenti que mitteret ultro
se obtulit dicens. Ecce ego mitte me. Hieremias aut̃ mitti¬
tur. & tam̃ ne mitti debeat humilit̾ reluctatur dicens

Expanded text:
ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedireuod nonnunquam praedicationis officium et nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnuli laudabiliter coacti pertrahunetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quorum tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit dicens: « En ego, mitte me . » Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter reluctatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
in mature uulnera. deterius in feruescunt. Et nisi cũ tempore
medicamenta cõueniant. constat ꝓculdubio qđ medendi of¬
ficiũ amittant Sed cũ tempus subditis ad correptionem
queritur. sub ipso culparũ pondere patientia p̃sulis excercet᷑
Unde bene ꝑ psalmistã dicitur. Suꝑ dorsũ meũ fabricauerun
peccatores. In dorso quippe onera sustinemus. Supra dor¬
sũ igitur suũ fabricasse peccatores queritur Ac si aꝑte dicat
Quos corrigere nequeo. quasi suꝑ impositũ onus porto. Non¬
nulla aut̃ sunt subtilit occulta ꝑ serutanda. ut quibusdã
signis erũpentibus rector in subditorũ mente ome qđ cla¬
sũ latet inueniat. & interueniente correptionis articulo.
ex minimis maiora cognoscat. Vnde recte ad ezechielẽ
dicitur. Fili hominis. fode tibi parietem. Vbi mox idẽ ꝓ¬
phȩta subiungit. Et cũ ꝑfodissem parietẽ. aꝓparuit ostium

Expanded text:
immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ quoq ẽ qrđ aliquando subiectorũ uitia pruden¬
ter dissimulanda sunt. sed quia dissimulantur indican¬
da anli quando & apte cognita mature toleranda. ali¬
quando uero subtilit̾. & occulta penetrandda . aliquando
lenit arguenda. aliquando aut̃ uthement̃ inerepanda
N on nulla quippe ut dixximus prudent̃ dissimulanda st̃.
sed quia dissimulantur indicanda. ut cũ delinquens &e
dep̃hendi se cognos cit & ꝑpeti. has quas inse tacite tole¬
rari considerat. augere culpas erubescat. seq se iudice
puniat que sibi apud se rectoris patientia clement ex¬
cusat. Qua scilicet dissimulatione. bent uideã dñs cor¬
ripit cũ ꝑ ꝓphetam dicit. Mentita es & mei ñ es recordata.
neq cogitasti incorde tuo quia ego tacens. & quasi ñ uidens.
cuit. & hoc ipsũ tam qui tacuerit dixit. Non nulla aut̃ uel
aꝑte cognita maturȩ toleranda sunt: cũ uidelicet rerũ mi¬
nime oportunitas congruit ut apte corrigantur. Nã secta

Expanded text:
prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns cuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. non qͦd ex uoluntate hominũ putamini ñ ẽẽ. Itẽ eidem in
alia epła post non nulla scribens ait. Fraternitati tuȩ indico.
qͥa serenissimis dominis quantis ualui p̃cibus postulaui. ut qos
honore ꝓprio restitutos. ad sc̃i Petri apłorum principis limi¬
na uenirȩ et quousq ita dõ placuerit hic mecum iuuere
concedat. quatenꝰ dum uos uidere meruero. ꝑegrinationis nr̃e
tedium de et̃na patria inuicẽ loquendo yeleuemus: Denique¬
studiosissimus pater gregorius tam diu penes mauritium suggẽ
magons anastasius t frono ꝓpͥo readeret᷑. Cui congratulabundus re.¬
seripfit dicens. Gloria in excelsis dõ. et in terra paoc hominib bonȩ.
uoluntatis. Quia magnus illẽ fluuniis qͥ quondã arentia antiochiȩ

Expanded text:
esse, non quod ex voluntate hominum putamini non esse. » Item eidem in esse, non quod ex voluntate hominum putamini non esse. » Item eidem in alia epistola post nonnulquia a serenissimis dominis, quantis valui precibus postulavi, ut vos honore restituto ad sancti Petri, apostolorum principis, limina venire et, quousque Deo ita placuerit, hic mecum vivere concedat, quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis vestrê tedium de êterna patria invicem loquendo relevemus. In astudiosissimus pater Gregorius tandiu penes Mauricium imperatmagnus Anastasius in throno proprio redderetur. Cui congratulabundus rescripsit, dicens: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia magnus ille fluvius qui quondam arentia Antiochi
Abbreviated transcription (Latin):
nem ur̃am ñ moueat. Nlam nos in homine qͥ ñ a catholicis et inaxi¬
ordinat᷑. Et post pauca. Ut gͥ in orcinando deusdedit. Maconẽ. qͥa
uobis elecꝰtus ẽ.: nulla possit mora c̃tingere. pantalconẽ notariũ nr̃m
transmisimus. qͥ tũ ut moris ẽ adnitente c̃sensus nr̃i auo toritate
miles axp̃i gregorius uixilit̃ defendebat. iniuste q deiec tos non
solum interpositos ñ babebat. uerum etiam pͥstins gradib aucto¬
ritatis suȩ priuilegio reformabat. Nam anastasiũ antiocbenũ
patriarcham qͥ iohannẽ constantinopolitanũ p̃sulẽ libera uoce
rep̃hendens. imꝑatoris iustini iussu detrusus in exiliũ. ab ipsis
iohannis pape temporibus usque ad sui pontificatus tempora ꝑ¬
manebat. mox ut summum sacerdotiũ meruit. inter patriar.¬
chas eum reputans. scriptis talib animauit. Preterea inqͥt sicuti
patriarthis aliis partibus ur̃is sẏnodicã uobis epl̃am direxi. qͥa
apud me. semꝑ hoc estis. qͦd ex omnipotentis dĩ munere accepistiꝰ

Expanded text:
estram non moveat. Nam nos in homine, qui non a catholicis et maxiordinatur' Et post pauca: 'Ut igitur in ordinando Deusdedit diaconem, qui a vobis electus est, nulla possit mora contingere, Pantaleonem notarium nostrum transmisimus, qui eum, ut moris est, adnitente consensus nostri auctoritate miles Christi Gregorius viriliter defendebat, injusteque dejectos non solum inter depositos non habebat, verum etiam pristinis gradibus auctoritatis suae privilegio reformabat. Nam Anastasium, Antiochenum patriarcham, qui Joannem Constantinopolitanum praesulem voce libera reprehendens, imperatoris Justini jussu detrusus in exilium, ab ipsis Joannis papae temporibus, usque ad sui pontificatus tempora permanebat, mox ut summum sacerdotium meruit; inter patriarchas eum reputans, scriptis talibus animavit: « Praeterea, inquit, sicut patriarchis aliis paribus vestris, synodicam 139 vobis epistolam direxi, quia apud me semper hoc estis quod ex omnipotentis Dei munere accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
pendit sol.quando clementer opera nr̃a considerat. Quasi
districte uirtutẽ suam exhibet. quando districte ope
ra nr̃a penset᷑. Dicat ergo ȩccła. Inde sum fusca. in de
peccatrix. quia sol me decolorauit. quia creator meus dũ
me deseruit. ego in errorem lapsa sum. Sed o tu sic afflic¬
ta. sic destituta. quid meruisti. quid ex dono consecuta es.
ł ilu matris mee pugnauerunt contra me. Filii matris suꝗ̃s
apłi. Mlater enĩ om̃iũ ierłm suꝑna ẽ. Ipsi pugnaueruꝗ̃

Expanded text:
pendit sol, quando clementer opera nostra desiderat. Quasi pendit sol, quando clementer opera nostra desiderat. Quasi districte virtutem suam exhibet, quando dra nostra pensat. Dicat ergo Ecclesia; inde sum fusca, unde peccatrix, quia me sol decoloravit; quia Creator meus dum me deserit, ego in errore lapsa sum. 23. Sed ô tu sic afflicta, sic destituta, quid meruisti? quid ex dono consecuta es? Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Filii matris sunt apostoli; mater enim omnium Jerusalem superna est. Ipsi pugnaveru
Abbreviated transcription (Latin):
mosa.: Sicut pellis salomonis. Macerati enĩ sumus per pe¬
nitentiam. Mortificata caro ꝑ poenitentiam. quasi pellis
in obsequiũ regis adducitur Om̃s ꝑ poenitentiam se ipsos
affligentes. membra xp̃i se faciunt. Membra ergo xp̃i ꝑ
poenitentiam afflicta pellis salomonis sunt. quia morti¬
ficata caro fiunt. Sed ecce trant in uidea fideles. qui indig¬
nabantur ad fidem uenire gentiles. Vnde & petrum re¬
darguunt quod cornelium susceperat. Vnde eccła gentiũ
despicere gentilitatem infidelitatis meȩ. nolite despicere
peccata priora. nolite adtendere quod fui. Quare.
Quia decolorauit me sol. Sol in eo decolorat. in quo artius
& districtius se imprimit. Ds̃ quando districtum iudici¬
um tenit quasi districtionem suã amplius exhibet. & de¬
colorat dum amplius fulget. quia dũ districtionẽ subtili¬
us eocercit. districte ad uidicat. Quasi enĩ radios suos sus¬

Expanded text:
mosa? Sicut pelles Salomonis. Macerati sumus per poemosa? Sicut pelles Salomonis. Macerati sumus per poenitentiam, mortificati vero per poenitentiam quasi pellis in obsequium regis adducitur. Omnes per poenitentiam seipsos affligentes membra Christi se faciunt. Membra ergo Christi per poenitentiam afflicta pelles Salomonis sunt, quia mortificata caro fiunt. Sed ecce erant in Judaea fideles, qui dedignabantur venire ad fidem gentilium. Unde et Petrum redarguunt, quod Cornelium susceperat. Unde et hic Ecclesisim. » Nolite despicere gentilitatem infidelitatis meae, nolite despicere peccata priora, nolite attendere quod fui. Quare? « quia decoloravit me sol. » Sol enim decolorat, in quo arctius et districtius se imprimit. Deus quando districtum judicium tenet, quando districtionem suam amplius exhibet et decolorat, dum amplius fulget, quia dum districtionem subtilius exercet, districte adjudicat. Quasi enim radios suos sus
Abbreviated transcription (Latin):
& apłi. llobis missum fuerat uerbum dĩ. sed quia indig¬
nos uos udicastis. ecce imus ad gentes. Ac si dicat.
Nos uintam nram custodire uolumus. sed quia uos ipsi
resputis. ad alienarum nos uintarum custodiam trans
mittitis. Ista que de synagoga dixximus ad fidẽ conuer¬
sed formosa filiȩ hierłm. Aeccl̃a exgentibus ueniens
considerat fideliũ animas quas inuenit. quas & filias
ierłm uocat. lerusalem quippe. uisio pacis dicitur Con¬
siderat quid fuit. quid facta est. & confitetur p̃teritas
culpas ne superba sit. confitetur p̾sentem uitam ne ungra
ta. & dicit. Nigra sum sed formosa. Nigra ꝑ meritũ:
formosa ꝑ grãm. Nigra ꝑ uitam p̃teritam. formosa per
conuersationẽ sequentẽ. Quomodo nigra. Sicut taber¬
nacula cȩdar Cedar tabernacula gentium futrunt. ta¬
bernacula tenebrarum fuerunt. Et gentibus dictum ẽ. Euis¬
tis aliquando tenebre. nunc aut̃ lux in dño. Quomodo for¬

Expanded text:
et apostoli: Vobis missum fuerat verbum Dei; sed quia indiget apostoli: Vobis missum fuerat verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad Gentes . Ac si dicat: Nos vineam nostram custodire volumus, sed quia nos ipsi respumittitis. Ista quae de Synagoga diximus ad fidem conversed formosa filia Hierusalem. » Ecclesia ex gentibus veniens considerat fidelium animas quas invenit, quas et filias Hierusalem vocat. Hierusalem quippe visio pacis dicitur. Considerat quid fuit, considerat quid facta est, et confitetur praeteritas culpas ne superba sit. Confitetur praesentem vitam, ne ingrata sit, et dicit: « Nigra sum, sed formosa. » Nigra per meritum, formosa per gratiam. Nigra per vitam praeteritam, formosa per conversationem sequentem. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar quippe tabernacula gentium fuerunt, tabernacula tenebrarum fuerunt. Et gentibus dictum est: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . » Quomodo for
Abbreviated transcription (Latin):
plus nos peccatores ẽẽ cognoscimus. Uideamus paulũ
e& uidea uenientẽ in sole decoloratum. Quod si uolentes
in xp̃o iustificari. inuenti sumus & ipsi peccatores.
ui se in xep̃o peccatorẽ inuenit. insole decoloratũ inue¬
nit. Sed ecce pars ista quȩ exuidȩa crediderat ꝑsecutionem
ab infidelibus iudeis passa est & afflicta. multisq modis &¬
tribulationibus pressa. Vnde & sequitur Filii matris mee
pugnauerunt contra me. quia filii synagoge qui ininfide
litate remanserunt bellũ ꝑsecutionis contra synagoge fide¬
les gesserunt. Sed dũ ꝑsecutionẽ patitur. ea pars quȩ ex
iudeis uenit ad fidem discessit ad predicationem gentiũ.
Unde & sequitur Posuerunt me custodem inuineis. uineã
meã non custodiui. quia dũ me ꝑsecuntur hi qui in uidea
sunt. in ȩccła me custodem fecerunt. Uineam meã ñ cus¬
toduii. quia uidȩam destrui. Vnde & paulus dicit. unde

Expanded text:
plus nos peccatores cognoscimus esse. Videamus Paulum plus nos peccatores cognoscimus esse. Videamus Paulum ex Judaea venientem in sole decoloratum. Quod si volentes in Christo justificari, inventi sumus et ipsi peccatores. Qui se in Christo peccatorem invenit, in sole decoloratus invenitur. Sed ecce pars ista quae ex Judaea credidit, persecutionem ab infidelibus Judaeis passa est, afflicta multis tribulationibus ac pressa. Unde sequitur: « Filii matris meae pugnaverunt contra me. » Quia filii synagoglitate permanserunt, bellum persecutionis contra Synagogae fideles gesserunt; sed dum persecutionem patitur ea pars, quae ex Judaeis venit ad fidem, discessit ad 410 praedicationem Gentium. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis; vineam meam non custodivi. 21. Quia dum me persequuntur hi qui in Judaea sunt, in Ecclesiis me custodem fecerunt. Vineam meam non custodivi, quia Judaeam deserui. Unde et Paulus dicit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
salomon interp̾̃tatur pacificus. nos ipsum uerũ salomo
nem intellegamus. quia om̃s animȩ adherentes dõ. pel¬
lis salomonis sunt. macerentes seipsas. & in obsequiũ regis
pacis redigentes. Sum uero in iudicio ur̃o sicut taber¬
nacula cedar. quia quasi inuia gentium discessisse uidicor.
sed iuxta ueritatem sicut pellis salomonis sum. quia in ob¬
sequium regis adhereo. Nolite me considerare quod fus¬
ca sim. quia decolorauit me sol. Peccatricẽ ad tendebat
illam partem quȩ xp̃o crediderat pars illa quȩ ñ cre¬
diderat. Sed dicat ista. Nolite me considerare quod fus¬
ca sim. quia decolorauit me sol. Sol ipse dñs ueniens
decolorauit me. Preceptis suis ostendit. quia pulchra ñ
fui in preceptis legis. Sol qu̾e artius tangit. ipsũ decolo¬
rat. Ita & dñsueniens quẽ ꝑ gram suam strictius teti¬
git. decolorauit. quia dũ apꝓpinquamus ad gram.

Expanded text:
Salomon interpretatur pacificus, nos ipsum Salomonem Salomon interpretatur pacificus, nos ipsum Salomonem verum intelligimus, quia omnes animae adhaerentes Deo, pelles Salomonis sunt macerantes seipsas et in obsequium regis pacis redigentes. Sum vero judicio vestro sicut tabernacula Cedar, quia quasi in viam gentium discessisse judicor; sed juxta veritatem sicut pelles Salomonis sum, quia in obsequium regis adhaereo. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Peccatricem attendebat illam partem quae Christo crediderat, pars illa quae non crediderat. Sed dicat ista: « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » Sol ipse Dominus ipse veniens decoloravit me, praeceptis suis ostendit, quia pulchra non fui in praeceptis legis. Sol quem arctius tangit, ipsum decoloravit: ita et Dominus veniens quem per gratiam suam strictius tetigit decoloravit, quia dum plus appropinquamus ad gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pellis salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim.
quia decolorauit me sol. Scimus quia in primordus eccłe
sed hi qui crediderunt ab infidelibus despecti sunt. & ꝑ
secutionẽ passi. quasi inuia gentium discessisse uidicati
sunt. Vnde eccła in eisdem clamat aduersus eos qui co¬
uersi non sunt. Nigra sum. sed formosa filie ierłm. Ni¬
gra quidẽ ur̃o iudicio. sed formosa ꝑ illustrationẽ graẽ
Quomodo nigra. Sicut tabernacula cędar. Cȩdar int̾¬
pretatum tenebre. Cedar enĩ secundus fuit de genere
ismahel. & cedar tabernacuła esau fuerunt. Quomodo ergo
nigra sicut tabernacula cedar. Quia in conspectu ur̃o ad
similitudinem gentiũ udicata. sũ. id est ad similitudinẽ
peccatorum. Quomodo formosa: Sicut pelles solomonis.
Fertur salomon quando templum aedificauit. illa omnia
uasa templi factis pellibus cooperuisse: Sed nimirũ pellis
salomonis. decore eẽ potuerunt in obsequiũ regis. Sed quia

Expanded text:
pellis Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, pellis Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. 18. Scimus quia in primordiis Ecclesiae, sed hi qui crediderunt, ab infidelibus despecti sunt, et quasi persecutionem passi, quasi in viam Gentium discessisse judicati sunt. Unde Ecclesia in eisdem clamat adversus eos qui conversi non sunt: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem. Nigra sum quidem vestro judicio, sed formosa per illustrationem gratiae. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar interpretatur tenebrae; Cedar enim secundus fuit de genere Ismahel, et Cedar tabernacula Esau fuerunt. Quomodo ergo nigra sicut tabernacula Cedar? quia in conspectu vestro ad similitudinem Gentium judicata sum, id est ad similitudinem peccatorum. Quomodo formosa sicut pellis Salomonis? Fertur Salomon quando templum aedificavit, omnia illa vasa templi factis pellibus cooperuisse. Sed nimirum pelles Salomonis decorae esse potuerunt in obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
mentibus dm̃ incognita est. amantibus fit nota. Qui ergo
ꝑ amorem studuerit rectus eẽ perfecta dilectio illius est. ut
iudicem uenientem non timeat. ut quicquid de ȩternis
supplicus audierit. non formidit. Vnde & paulus dũ ad¬
uentũ iudicis expectaret. dum p̃mia uite arternȩ quere¬
ret dixxit. Que p̃parauit ds̃ non solũ mihi. sed & om̃ibus
qui diligunt aduentum eius. Premia enĩ aeterna diligen¬
tibus a uidice p̃parantur. quia om̃is qui inse opera bona
agere scit. uenientem udicem timet. Qui uero de operi¬
bus suis p̃sumit. uidicis aduentum querit. Parantur er¬
go p̃mia expectantibus aduentũ dĩ & diligentibus ad¬
uentũ eius. quia ñ diligunt aduentũ iudicis. nisi de cau¬
sa sua p̾sumentes. Om̃is aut̃ certitudo rectitudinis indi:
lectione ẽ. & idõ recte dicitur. recti diligunt te. Nigra
sũ sed formosa filidẽ ierłm sicut tabernacula cedar. sicut

Expanded text:
mentibus incognita est, amantibus fit nota. Qui ergo mentibus incognita est, amantibus fit nota. Qui ergo per amorem studuerit rectus esse, perfecta dilectio illius est, ut judicem venientem non timeat, ut quidquid de aeternis suppliciis audierit, non formidet. Unde et Paulus dum adventum judicis exspectaret, dum praemia aeternae vitae quaereret, dixit: « Quae praeparavit Deus non solum mihi, sed omnibus qui diligunt adventum ejus . » Praemia enim aeterna diligentibus judicem praeparantur, quia omnis qui se opera mala agere scit, judicem venientem timet. Qui vero de operibus suis praesumit, judicis adventum quaerit. Parantur ergo praemia exspectantibus adventum Dei et diligentibus adventum ejus quia non diligunt adventum judicis, nisi de causa sua praesumentes. Omnis autem certitudo rectitulectione est; et ideo recte dicitur: Recti diligunt te. Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut