comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auimam cibum diuunitatis accipimus. ⁊ scd̾m carnẽ cibũ humanitatis suma
le mortał pependit. in ligno scĩe hoĩ ⁊ mali. Cib iste uitał. pepondit in lign
uite qd̾ ẽ in medio padisi. Illud fuit lignum inobedientie. ad qd̾ hõ manus
se caĩtatem accẽderet ꝗd̾ d̾dit se ꝓ nob̾ in p̃tiũ. ip̃e tͥbuit senob̾ in cibũ. Ut ꝑ
iortem. ⁊ cibum se tͥbuit nob̾ ad uitã. ut mortem nr̃am sua morte ꝑ hune¬
ret. ⁊ uitam nrãm sua uita nutͥret. Pauis iste si digne comedatur inpinguat.
⁊ cabex iste si digne bibatur inebriat. Nõ corpꝰ. s cor. ñ uentrẽ s m̃tem. uñ
oculum tuum in ebriaris ꝗͣ p̃clarum ẽ. ꝑ huius gͦ sacram̃ti uirtutẽ imiu̾s¬
uirtutes augentur. ⁊ om̃iũ gr̾aꝵ fruitus exubat. is eñi in hoc sacram̃to sumitur
tus ⁊ uiteger. qui ẽ fons ⁊ origo totius uitutis ⁊ gr̃ẽ. P crucis mistium etipi¬
it nos a potestate peccati. P eucharistie sacram̃tum lib̾at. nos a uolũtate peccã¬

Expanded text:
animam cibum divinitatis accipimus, etiam secundum carnem cibum humanitatis sumamille mortalis pependit in ligno scientiae boni et mali; cibus iste vitalis pependit in ligno vitae, quod est in medio paradisi. Illud fuit lignum inobedientiae ad quod homo manus se charitatem accenderet, qui dedit se pro nobis in pretium, ipse tribuit se nobis in cibum, ac per ortem et per cibum se tribuit nobis ad vitam, ut mortem nostram sua morte perimeret, et vitam nostram sua vita nutriret. Panis iste si digne manducatur, impinguat: et calix iste si digne bibitur, inebriat, non corpus sed cor, non ventrem sed mentem. Unde: Poculum tuum inebrians quam praeclarum est Psavirtutes augentur, et omnium gratiarum fructus exuberant. Is enim in hoc sacramento sumitur totus et integer, qui est fons et origo totius virtutis et gratiae. Per crucis mysterium eripuit nos a potestate peccati. Per eucharistiae sacramentum liberat nos a voluntate peccan
Abbreviated transcription (Latin):
qr suꝑ eucharistiã bñdictã. ⁊ plenissit̾ consecratam ad huc bndictiois signũ ⁊e¬
⁊ alud signa p̃tendũt. U̾ba namq pͥncipalit̃ spectant ad eucharistiã ꝗsecmã¬
dam. Signa uõ pͥncipałr ꝑtinẽt ad ystoriam recolendam. Nam uͥb utim̃
recolendũ en que ꝑ ebdomadam aute pascalem gesta lũt cura xp̃m. Patet org
quantum ad ordinẽ eucharistie consecrande ꝙ capitulum istud. Qui p̾die q̃
pateretur in fine canonis subici dbuisset. qm̃ in eo consecratio ꝯsumatur. S⁊
qm̃ inpedisset ordinem ystone. recolende qr ꝙ fuit gestũ inmedio recoletu
infine. ꝓuidꝰ canonis ordinator ut ordinem ẜuaret ystorie. quasi q̃dam
necessitate conpulsus capitulum illud qui p̾die quã pateretur quasi cor
canonis in medio collocauit. ut que seqũitur iutesligantur p̃cedere scd̾m
illam figuram que sepe fit ut que uarratiõe succedũt. intellectu p̃cedãt.
ł potiꝰ ut tam litere quam ystorie suus ordo seruetur. Dicaturutqq qd

Expanded text:
r eucharistiam benedictam et plenissime consecratam adhuc benedictionis signum et aliud signa praetendunt. Verba namque principaliter spectant ad eucharistiam consecrandam, signa vero principaliter ad historiam recolendam. Nam verbis utirecolendum ea quae per hebdomadam ante pascha gesta sunt circa Christum. Patet ergo quantum ad ordinem eucharistiae consecrandae, quod capitulum istud: Qui pridie quam pateretur, in fine canonis subjici debuisset, quoniam in eo consecratio consummatur. Sed quoniam impedisset ordinem historiae recolendae, quia quod fuit gestum in medio, poneretur in fine, providus canonis ordinator, ut ordinem servaret historiae, quasi quadam necessitate compulsus, capitulum istud: Qui pridie quam pateretur, quasi cor canonis, in medio collocavit, ut quae sequuntur intelligantur praecedere, secundum illam figuram, qua saepe fit, ut quae narratione succedunt, intellectu praecedunt. Vel potius, ut tam litterae quam historiae suus ordo servetur. Dicatur itaque, quod
Abbreviated transcription (Latin):
otium. nec ad dictandũ quieiũm nãcisci quietem. Et quidem mior ins¬
gulis diuisus ad singła. uix potui meditata dictare. ne dũ meditanda ꝯ¬
cipere. Quo cirea ñ solum benignum imploro lectorem: um. ⁊̃ liberũ d̾sid̾
correctorem. hanc solam huiꝰ apud homines opusculi mercedem expectans.
ut ap̃ misericordissunum uidicem ꝓ meis peccatis. deuotas orationes effim¬
dant qui ꝑfecte cognoseit qua cordis intẽptione tractatum istum ex egerim.
⁊ si ñ multis saltẽ aliquib aut ⁊̃ mͥ soli. ut inmodico ꝓfuturũ. Quia uo
canone. anueiticulatim exposui: neꝗd auditum uł subtractum. seu
transporiut ur. ⁊ ut legentib ipĩus expoĩtioĩs plenior pateat intelloc¬
tus: totum continue censui subscribendum:¬

Expanded text:
otium nec ad dictandum quiverim nancisci quietem. Et quidem minor in sotium nec ad dictandum quiverim nancisci quietem. Et quidem minor in singulis, divisus ad singula vix potui meditata dictare, nedum meditando concipere. Quocirca non solum benignum imploro lectorem, verum etiam desidero liberum correctorem. Hanc solam apud homines hujus opusculi mercedem exspectans, ut apud misericordem judicem pro meis peccatis devotas orationes effundant, qui perfecte cognoscit qua cordis intentione tractatum istum exegerim etsi non multis, saltem aliquibus, aut etiam mihi soli vel in modico profuturum. Quia vero canonem missae particulatim exposui, ne quid additum vel subtractum seu transpositum videatur, ut legentibus ipsius expositionis plenior pateat intellectus, totum continue censui subscribendum
Abbreviated transcription (Latin):
missus fuit in apłos. quia tñ indiuisa sũt oꝑa tͥuitatis missionem illam te¬
ta fuit trinitas oꝑata. Ideoq benedictionẽ istam facit ep̃c in rromine tͥnitatis
tionps formam legis exp̃ssit auctoritas. dño dicente ꝑ moysen. Inuocabis
situm. ne forte cum opus humanum extułit. diuinum extenuet sac̃¬
m̃tum. In hoc eñi officio. tot ⁊ tanta sũt inuoluta inistĩa. ut nemo nisi ꝑ
unctionem edoctus ea sufficiat explicare. Quis eñi nouit ordinẽ celi.⁊ pon⁊
pe ñ p̃ualens lippientib ocuł solem inreta conspicere tanti mistii maiest¬
tem quasi ꝑ speculum ĩnenigiate. mͥ uisus sum intueri. Nec penetrans ad
infioa cenaculi. s ꝓ forib assidens inuestibulo feci diligent̃ ut potui. ñ suf¬
ficient̃ ut uolui. p̾sectim cũ ex offõ tot causaꝵ sum impeditus incursib
tot negotioꝵ nexib irretitus. ut infra breue tpis spatiũ. nec ad meditand

Expanded text:
missus fuerit in apostolos, quia tamen indivisa sunt opera Trinitatis, missionem illam tota fuit Trinitas operata. Ideoque benedictionem istam facit episcopus in nomine Trinitatis, us Psal. LXVI. Benedictionis formam legis expressit auctoritas, Domino dicente per Moysen: Invocabis situm. Ne forte cum opus humanum extulerit, divinum extenuet sacramentum. In hoc enim officio tot et tanta sunt involuta mysteria, ut nemo, nisi per unctionem edoctus, ea sufficiat explicare. Quis enim novit ordinem coeli, et ponet pe non praevalens lippientibus oculis solem in rota conspicere, tanti mysterii majestatem, quasi per speculum in aenigmate , mihi visus sum intueri, nec penetrans ad interiora coenaculi, sed prae foribus assidens in vestibulo, feci diligenter ut potui, non sufficienter ut volui. Praesertim eum ex officio, tot causarum sim impeditus incursibus, tot negotiorum nexibus irretitus, ut infra breve temporis spatium, nec ad meditandum
Abbreviated transcription (Latin):
a.inuu̾sali. toto t̾raꝵ orbe diffusa s fid̾i sacram̃tis unita. Quam pacificare digͤris
t pacem hãt ab hereticis ⁊ scismaticis. Et adunare: que disꝑsa ẽ uit̃ ꝑfidos ⁊ ꝑ¬
gauos. qm̃ ⁊̃ custodire diguenis a uitiis ⁊ d̾moniis ⁊ regere in ꝓsꝑis. ⁊ adusis. Id ip̃o.
tñ uidetur ẽẽ pacificare ꝙ ad unare custodire ꝓ qd̾ regere. Tunc eñi pacificat cũ
cor uuum. ⁊ anima una. Tunc custod̾ cũ int̾ mundi ꝑicula regit ut d̾ scõmit¬
una gͥ ẽ eccła.uii. ordinib distributa.ułuii. carismatib insignita q̃m ille paci¬
uiuiisis. ut õs ab uno. sicut corpꝰ a capite gubnentur. ꝓ quo statĩ oratur. Una cũ
famulo tuo p̃p nr̃o. Uñ constat ut dixit p̾elagiꝰ ab uniu̾iso orbe seꝑatos eẽ: qui
theum. Obsecro inqui pͥmo om̃ium fi obsecratiõs oratioẽs. postulationes. gr̃arũ
actiones ꝓ om̃ib homiinib ꝓ regib ⁊ oĩb qui in sublimitate sũt constituti. ut ꝗe

Expanded text:
iversali toto orbe terrarum diffusa, sed fidei sacramentis unita, quam pacificare digneris, ut pacem habeat ab haereticis et schismaticis; et adunare quae dispersa est inter re digneris a vitiis et daemoniis, et regere in prosperis et adversis. Idipsum tamen videtur esse pacificare, oadunare, custodire et regere. Tunc enim pacificat, cum cor unum et anima una Act. IV. Tunc custodit, cum inter mundi pericula regit, ut de sancto mit septem ordinibus distributa, vel septem charismatibus insignita, quam ille paciraeposuit universis, ut omnes ab uno, sicut corpus a capite gubernetur. Pro quo statim oratur, una cum famulo tuo papa nostro. Unde constat, ut inquit Pelagius, ab universo orbe separatos esse, qui qApostolus docet ad Timotheum: Obsecro, inquit, primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones, pro omnibus hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ om̃ib orthodexis qui sub utraq fidem catholicam ⁊ apłicam uenerantur ⁊ colunt.
Oithedoxi quasi recte głosi dicuntur. qui dm̃ recte fid̾i ꝯfessione glorificant. Licit
obfuet traditam a columba. quia ñ in mito sacerdotis. s in u̾bo ꝯficitur creatoris.
Nõ gͦ sacerdotis iniquitas effectum impedit sacram̃ti. sicut nec infurmitas medici
tñ opꝰ oꝑatum: t̃. mund̾. S sicut omĩa st̃ munda mundis. sic omĩa st̃ ĩ mundis¬
munda. Malus gͦ cũ uitã accipit: mortẽ incurrit. Sicut ec̃c bonus cũ mottẽ
sustuiet. uitam acquirit. Nam qui manducat indigne: iudicium sͥ manducat.
In hoc loco debent uiuoꝵ nomina recitari.

Expanded text:
 omnibus orthodoxis, quae sub utraque fidem catholicam et apostolicam venerantur et colunt. Orthodoxi quasi recte gloriosi dicuntur, qui Deum rectae fidei confessione glorificant. Licet observet traditam a columba. Quia non in merito sacerdotis, sed in verbo conficitur Creatoris. Non ergo sacerdotis iniquitas effectum impedit sacramenti, sicut nec infirmitas medici  operatum est mundum. Sed sicut omnia sunt munda mundis Tit. I, sic omnia sunt immunda immundis. Malus ergo cum vitam accipit, mortem incurrit: sic econtra, bonus cum mortem sustinet, vitam acquirit: nam qui manducat indigne, judicium sibi manducat. In quo loco debeant, vivorum nomina recitari.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ñ desũt qui dñt. ꝙ ea rõe dt̃ panis mutari. uł conuti. seu transułanti
ẽẽ. Sicut dr̃ agramaticis. ꝙ a mutanir in e. cum a p̃ieuti fermatur p̃tĩ¬
um. ago egi. quia loco huiꝰ lutere. a. ponitur hec littera.e. Quidã aĩt
Sigitur panis ininchilum quia d̾sinit eẽ qd̾ fuit s mutatur in aliud
accedit id ad qd accedit. manis aliquid fiat. s id ꝙ accedit. id ad qd acced
Nec corpꝰ accipit ẽẽ panis. s panis accipit ẽẽ corporis. quia panis transi
ad subiectum est uerum. S⁊ uĩ ñ ꝓuenit. Gͦ corpꝰxͥ ñ fuit nauim: pas
sum. Sicut ñ sequitur. Aliquid ẽ pat̾ ꝙ nec genuit nec spirauit. gͦ pat
nec genuit nec spirauit. Quod añt infertur. hoc ⁊ illud erunt id̾. ⁊ ñ st̃
idem. hoc gͥ fiet illud. ñ ꝓuenit. Si ita recnus inferretur. hoc gͥ fiet ad¬

Expanded text:
i dicunt, quod ea ratione dicitur panis mutari, vel converti seu transsubstantiari, esse, sicut dicitur a grammaticis, quod a mutatur in e, cum a praesenti formatur praeteritum, ago egi, quia loco hujus litterae a ponitur haec littera e. Quidam autem substantiam nec redigitur panis in nihilum, quia desinit esse quod fuit, sed mutatur in aliud,accedit id ad qNec corpus accipit esse panis, sed panis accipit esse corpus, quia panis transit ad subjectum, est verum, sed inde non provenit. Ergo corpus Chrin sequitur, aliquid est Pater, quod nec genuit, nec spiravit, ergo nec Pater genuit, nec spiravit. Quod autem infertur, hoc et illud erunt idem, et non sunt idem, hoc igitur fiet illud, non provenit, sed ita rectius inferretur, hoc ergo fiet a
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. In pͥmitua quidem eccła singuł dieb qui celebrationi missaꝵ iut¬
istitutum. ut tm̃ dieb comunicarent dnĩcis. Postrrco aũt qr nec hoc di¬
gno potuit obsuari. Tertia secuta c̃ iustitutio. ut ter saliem in anno
patis daretur ꝓmiftio unitatis. Qunia uõ ꝑ unmolationẽ hostie salutari
dimissis petcatis reconciliamur altissuo. recte pacis osculum tũc accipit᷑
ereuit aliam cãm assignat. Iacem inquid asseris aũ conseerata misłia qͦs¬
dam ppłis impetͣare uł s uit̾ sesacerdotes tradere. cum pͦ omĩa que aꝑire
ũ debeo. pax sit necessario uidicenda. ꝑ quam ꝯstet ppłmn. ad om̃ia q̃min
riis aguntur atq inecoła celebrantur pbuisse consensum. ac finita eẽ pa¬
cis concludentis singnaculo demonstrentur. ¶ diu̾sis oscuł q̃ d¬
du̾sis oscuł q̃ dantur in missa

Expanded text:
sancto. In primitiva quidem Ecclesia singulis diebus qui celebrationi missarum intr institutum, ut tantum diebus communicarent Dominicis. Postmodum autem quia nec hoc potuit observari, tertia secuta est institutio, ut ter saltem in anno pacis daretur pro mysterio unitatis. Quia vero per immolationem hostiae salutaris dimissis peccatis reconciliamur Altissimo, recte pacis osculum decrevit Ecclemus aliam causam assignat. « Pacem, inquit, asseris ante consecrata mysteria quos sibi inter se sacerdotes tradere, cum post omnia, quae aperire non debeo, pax sit necessario indicenda, per quam constet populum ad omnia, quae in mysteriis aguntur atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis siiversis osculis quae dantur in missa
Abbreviated transcription (Latin):
assimut orale.: qd̾ circa caput inuoluit ⁊ replicat suꝑ humõs. legalis põ¬
ficis ordinem seq̃ns. qui pꝰ lineã strictam ⁊ zonã induebat ephot .i. suꝑ¬
humãle. cuiꝰ locũ modo tenet amictꝰ. Et qͣre signo crucis. aur lamina ces¬
fit. ꝓ lamina quã pontifex ille gerebat in fronte: pontifex iste erucẽ
gerit in pectore. nam mist̾ĩum ꝙ in qͣtuor littĩs auri lamina ꝯtinebat. ĩ
qͣtuor partib. forma crucis explicuit iuxta qd̾ inguit apłs. ut comp̃hen-¬
datis c̃ om̃iib scĩs. q̃ sit latitudo. ⁊ longitudo. q̃ sublimitas ⁊ ꝓfundũ. It̾oq
romanꝰ pontifex crucẽ quãdam insertam cathenulis a collo suspensam sͥ
atuit añ pectꝰ ut sacͣm̃tum qd̾ ille t̾ẽ p̃ferebat in fronte: hic iã recondat
in pectore. am corde crecdit᷑ ad iusticiã. ore fit ꝯfessio ad salutem. De¬

Expanded text:
assumit orale, quod circa caput involvit, et replicat super humeros, legalis pontificis ordinem sequens, qui post lineam strictam et zonam induebatur ephod, id humerale, cujus locum modo tenet amictus. Et quia signo crucis auri lamina cessit, pro lamina, quam pontifex ille gerebat in fronte, pontifex iste crucem gerit in pectore. Nam mysterium, quod in quatuor litteris auri lamina continebat, in quatuor partibus forma crucis explicuit, juxta quod inquit Apostolus: Ut comprehendatis cum omnibus sanctis quae sit longitudo et latitudo, et subRomanus pontifex crucem quamdam insertam catenulis a collo suspensam, sibi statuit ante pectus, ut sacramentum, quod ille praeferebat in fronte, hic autem recondat in pectore: nam corde creditur ad justitiam, ore autem in confe
Abbreviated transcription (Latin):
concelebrent. si forte ũ om̃s sumul ꝯsecratoĩa u̾ba ꝓnuntient. qrͣ ar
ille solus conficiat qui pͥmus ꝓniuitiat. Quid gͦ cetĩ faciũt. an itant
sacram̃tum: Poñt gͦ coiingere ꝙ ille ñ conficit. qui celebrat pͥncipa:¬
lit̃. ⁊ ille ꝯficiat. qui scd̾ario celebrabut. ⁊ sic pia celebrantis utentio. d̾¬
celebranti concelebrant. ⁊ tuno om̃s sunul consecrant. ⁊ conficiunt. Quamq̃
ñ nulli consentiant. ꝙ qui pͥmus ꝓnuitiat. ille consecrat noc alioꝵ d̾ frauda¬
ur intentio. quia fcm̃ ẽ qd̾ intendĩt. Consueueriunt aũt pb̃ri cardinales i

Expanded text:
concelebrent, si forte non omnes simul consecratoria verba pronuntient. Quaeritur, an ille solus conficiat, qui primus pronuntiat? Quid ergo caeteri faciunt, an iterant sacramentum? Poterit ergo contingere, quod ille non conficit qui celebrat principaliter, et ille conficiet, qui secundario celebrabit, et sic pia celebrantis intentio deincipaliter celebranti concelebrant, et tunc omnes simul consecrant, et conficiunt. Quanquam nonnulli consentiant, quod qui prius pronuntiat, ille consecrat: nec aliorum defraudatur intentio, quia actum est quod intenditur. Consueverunt autem presbyteri cardinales
Abbreviated transcription (Latin):
tum uł subtitũ seu tr̃aspositum uideat᷑ et ut legẽtib ipius expo¬
sitioĩs plenior pateat inillectus totutꝰ cõtrnue terisui subscri bendũ
quo cirta non solum benignũ nriploro lectorẽ uer etiã liberũ desi¬
dero correctore. hanc solam apud hoiẽs hui opusculi tlicedem expec¬
tant ut apud miẜ icordissimũ iuditẽ ꝓ meis pect̃is deuotas oronei¬

Expanded text:
tum vel subtractum seu transpositum videatur, ut legentibus ipsius expositionis plenior pateat intellectus, totum continue censui subscribendum Quocirca non solum benignum imploro lectorem, verum etiam desidero liberum correctorem. Hanc solam apud homines hujus opusculi mercedem exspectans, ut apud misericordem judicem pro meis peccatis devotas or
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ce niic ad summi sacram̃ti uticem accedentes.cum ad ip̃m cordiui¬
ni sacrificũ penetramns. quicquid conamur expͥmere uix ullius appa¬
ret õe moñnti. Deficit lingna ẜmo disparet. Suꝑatur ingenium. op
mitur intellectus. quis eñ nouit ordinem celi. ⁊ p̃onet rationes eiꝰ in tͣra
S⁊ pulsomus adhostium si forte clauis dauid apire dignetur. ut accomod

Expanded text:
ce nunc ad summum sacramenti verticem accedentes, cum ad ipsum cor divini sacrificii penetramus, quidquid conamur exprimere, vix ullius apparet esse momenti, deficit lingua, sermo disparet, superatur ingenium, opmitur intellectus. Quis enim novit ordinem coeli et ponat rationem ejus in terra? Sed pulsemus ad ostium, si forte clavis aperire dignetur, ut accommode
Abbreviated transcription (Latin):
moria sua. nulla pꝰsit obliuione deleri. ⁊ petimus eam fi ratam. idẽ talem.
que d̾ buplacito suo. nulla pͦsit obluuõe ꝯuilli. Rationabilem aũt eam fieri
transferre in eam hostiam q̃ ẽ omĩmoĩs b̃udicta a sscͥpta. rata. rationabilio
acceptabił. budicta dr̃ hostia salutaris.i. ab om̃i cansa maledictioĩs uniuis.
ua successit .s que ꝑmanet men̾ium scdm ordinem melchisedech. Ratior¬
bilis dicttur qi ñ pec̾uał sicut erat legał. que sanguine tauroꝵ ⁊ urcoꝵ ñ
potãt a pecc̃o mundare s sa que sanguine ꝓͥo ꝯscientias emundat ab oꝑib

Expanded text:
oblivione deleri, et ratam, id est talem quae de memoria sua nulla possit mutatione convelli. Rationabilem autem eam fieri transferre in eam hostiam, quae est in omnibus benedicta, ascripta, rata, rationabilis et acceptabilis. Benedicta dicitur hostia salutaris, id est ab omni causa maledictionis immunis uae permanet in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Rationabilis dicitur quasi non pecoralis, sicut erat legalis, quae sanguine taurorum et hircorum non poterat a peccato mundare, sed quae sanguine proprio conscientias emunda
Abbreviated transcription (Latin):
dotia. sacͥficia. ⁊ huunũ que soli doͥ sũt exibenda. qui glorifigitur inconscilio
dotia statuuntur. sacͥnua efferuntur. ne ferte si sec̃ agatur ñ theo sebia. s ⁊ de¬
latria ꝯmittatur. hine gͦ d in lege p̃cepit. Dnm d̾m̃ tuum adorabis ⁊ illi so
ros penitioẽs in ca̾none dr̃ addidisse.Uidełicet dies nr̃os in tua pace dispomi. ꝑ
eum qui ꝓuob̾ ẽ traditus inmanus coꝵ qui pacem oderũt. Ab et̾ria dãpnau
⁊ pax ei̾nitatis nũꝗ̃ dabitur nͥ bonis. quia ñ ẽ pax impii sͥdicit dñs. De paci

Expanded text:
dotia, sacrificia, et hujusmodi quae sunt soli Deo exhibenda, qui glorificatur in consilio dotia statuuntur, sacrificia offeruntur, ne forte si secus agatur, non theosebia, sed idololatria committatur. Hinc ergo Deus in lege praecepit: Dominum Deum tuum adorabis et illi sotres orationes in canone dicitur addidisse, videlicet: Dies nostros in tua pace dispone, per eum qui pro nobis est traditus in manus eorum qui pacem oderunt. Ab aeterna damnatiSed pax aeternitatis nunquam dabitur nisi bonis, quia non est pax impiis, dicit Dominus Psal.
Abbreviated transcription (Latin):
uam oblationem ⁊ cͥ. Quarta fi̾a Iudas unius ex .xii. a diabolo supplantat᷑
dit phariseis. in recompensationẽ dampni qd̾ incucurͭͣgͣ ꝑꝑ effusionẽ ungũe¬
ti. Quare inquid hoc unguentum ñ uenit trecentis denarils. ⁊ datum ẽ egeĩs.
Dixit aũt hoc ñ quia de egenis ꝑtiuebat ad eum. s quia furerat ⁊ loculos hũs
a que mittebantur portabatt. Quilib aũt argenteus ualebat decem d̾nari
usuales. ⁊ ita damynuro unguẽti qd̾ ualua̾t. ccc. dnarios. triginta recõpe¬
ĩauit argeuteis. Si uõ dicamus argenteos fuisse denanos usuales. dicemus

Expanded text:
uam oblationem . . . Quarta feria Judas unus ex duodecim, a diabolo supplantatus, dit Pharisaeis, in recompensationem damni, quod incurrerat propter effusionem unguenti, quare hoc unguentum non veniit ttinebat ad eum, sed quia fur erat et loculos habens, ea quae mittebantur portabat . Quilibet autem argenteus valebat decem denarios usuales, et ita damnum unguenti, quod valuerat CCC denarios, triginta recompensavit argenteis. Si vero dicamus argenteos denarios fuisse usuales, dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
onem faceto dign̾is rõabilem. ꝑ q̃m rationa bile fiat nr̃e fuitutis obsequium.
Indas reddidit inala ꝓ boĩs. ⁊ odium ꝓdiletiõe retͥbuit. S tuds hãc oblati¬
panom ⁊ unum. accep̃. b̾ndix̃. ⁊ dedit. postinodũ unam erucẽ facit sp̃alit̃ sr̃
blatam. quia dix̃ ꝯmedite. hoc ẽ corpꝰ m̃m. ⁊ altãm facit sp̃alit̃ suꝑ calu¬
qr dix̃ bibite. hic ẽ sanguis m̃s. Et ẜ hũc sensum recte subuingitur. Qui
p̃die quam pateretur. ⁊ cꝰ. Uł potiꝰ quia uidas nendidit xp̃m ad crucifigendũ
Sacerdotib. Seribis. ⁊ phariseis. Id circo sacerdos adnotandum comuuit̾ tres.
emptores. facit tres ctuces comunit᷑ suꝑ oblatam. ⁊ calicẽ cum dicit. Ondictam ascͥ

Expanded text:
 facere rationabilem, per quam rationabile fiat nostrae servitutis obsequium. Judas reddidit mala pro bonis, et odium pro dilectione retribuit. Sed tu Deus hanc oblatipanem et vinum, accepit, benedixit, et dedit. Postmodum unam crucem facit specialiter super oblatam, quia dixit: Comedite, hoc est corpus meum; et alteram facit specialiter super cal dixit: Bibite, haec est sanguis meus. Et secundum hunc sensum recte subjungitur: Qui pridie quam pateretur vel potius, quia Judas vendidit Christum ad crucifigendum sacerdotibus, scribis et Pharisaeis. Idcirco sacerdos et notandum communiter tres emptores, fa
Abbreviated transcription (Latin):
insecessũ uł enuttantur ad uomitum. Cũ gͥ pꝰ dispensatioĩs officium aliquid
rtãto senitur. in hec queq spẽs ad ꝓp̾etatem senui tamulatur. ut uitas siłi¬
tudinis ubiq seruetur. Nam in quo similitudo defic̾ẽt. in eo satram̃tum neẽt.
h ibi se ꝓdẽt. ⁊ fid̾i locum aufercet. ueq iam crederetur s uideretur ꝙ ia fĩ
opertet: Itaq quantum ad nos seruat ꝑ om̃ia corruptibili cibi similitudiñe
s quantur ad li ñ admituit ininolabilis corporis uĩatem. Sp̃ẽs qñq coniodr̃
aut maculatur. s ũitis urnquã corrumpitur aut inquinatur. Siqũ tale quidui¬
dĩs noli tunere sͥ. s esto sollicitiis t. ne tu forte ledaris. si male eredidĩs. Siuo¬

Expanded text:
m. Cum ergo post dispensationis officium aliquid iterato sentitur. In hoc ergo species ad proprietatem famulatur, ut veritas similitudinis ubique servetur. Nam in quo similitudo deficeret, in eo sacramentum non esset, sed ibi se proderet, et fidei locum auferret, neque jam crederetur quod ita fieri non oportet. Itaque quantum ad nos servat per omnia corruptibilis cibi similitudinem, sed quantum ad se non amittit inviolabilis corporis veritatem. Species quidem corroditur et maculatur, sed veritas nunquam corrumpitur aut coinquinatur. Siquando tale quid videris, nihil time illi; sed esto sollicitus tibi, ne tu forte laedaris, si male credideris.
Abbreviated transcription (Latin):
nicamus gͥ ⁊ memõiam ueueramur. apłoꝵ ac martirũ. ⁊ p̃cipue głoseuĩ¬
tinis dĩ genitricis marie. ut eoꝵ suffragio d̾ fide ꝑducamur ad lpẽm. d̾ sta

Expanded text:
nicamus igitur et memoriam veneramur apostolorum et martyrum et praecipue glorinicamus igitur et memoriam veneramur apostolorum et martyrum et praecipue gloriosae Dei genitric
Abbreviated transcription (Latin):
Secreta que scd̃m diu̾sos ⁊ canon ⁊ actio nincupatur ñ tota simul ab uno
s particulatim apłib exeo quoq ꝑpenditur fuisse ꝯpoĩta ꝙ ter in ea lcõ
cõmemeratio reꝑitur. Licet hoc ip̃ni ꝓuenĩt ad laudem ⁊ głam tͥnitatis In
scda quippe comemonitiõe suppleutur qui d̾ pͥmituus scĩs deeẽ uidebantur
in pͥma Ueꝵ in ea ꝯmemoratõe que fit añ consecratienẽ corpois xͥ. posi¬
suffiagium. ut mitis eoꝵ ⁊ p̃cib diuine ꝓtectionis muniamur aixilio S̾
ibi corpꝰ xͥ fũit conseciatum .i. ubi regnum aduenit assequemur in pat̾᷑
scõꝵ consortiũ. ut societatem ⁊ partem cum scĩs apłis ⁊ martirib habea¬
mus. In uia quippe comimnunicamus scĩs ꝓ tidẽ qͣm ipi haliuerũt. ⁊ nos¬
habobimus Nos eͥ fide hẽmꝰ ⁊ spẽ. Illi spẽ bñt ⁊ rẽ. Noꝰ ꝑcurimus stadium. ulli
pndent bituuum. Nos pugnamus in uia. illi triumphant inpatͥa. Cõmu¬

Expanded text:
Secreta quae secundum diversos et canon et actio nuncupatur, non tota simul ab uno, sed paulatim a pluribus, ex eo quoque perpenditur fuisse composita, quod ter in ea sanctorum commemoratio repetitur. Licet hoc ipsum pervenerit ad laudem et gloriam Trinitatis. In secunda quippe commemoratione supplentur qui de primitivis sanctis deesse videbantur in prima. Verum in ea commemoratione quae fit ante consecrationem corporis Christi postsuffragium, ut meritis eorum et precibus divinae protectionis muniamur auxilio. Sed ubi corpus Christi fuerit consecratum, id est ubi regnum advenerit, assequemur in patria sanctorum consortium, ut societatem et partem cum sanctis apostolis et martyribus habeamus. In via quippe communicamus sanctis per fidem, quam ipsi habuerunt habemus. Nos enim fidem habemus et spem, illi speciem habent et rem. Nos percurrimus stadium, illi possident bravium. Nos pugnamus in via, illi triumphant in patria. Commu
Abbreviated transcription (Latin):
rebat ymaginem. feminalia namq byssina. t̾ram congrue fig᷑a¬
bant. qͥa byssus de t̾ra ꝓcedit. Saltei cũ urtis ⁊ nastulis circũ uolutio¬
ĩe occeani designabant Tunica iacinthina ip̃o colore aera p̾ferebe
ꝑ tintĩnabula sonitꝰ tonitruũ ꝑ malogͣnata coruschationes fulgurũ
signabant᷑. Q tuor minoris saẽdotis ⁊ qͣtuor sũmi pontificis indum̃ta
qͣtuor microchosmi ⁊ qͣtuor megacosini partes ip̃o nũo designabant .i.
quatuor humores ⁊ qͣtuor elem̃ta. Ephot sui uarietate celũ sid̾eum os
penetrat uniu̾sa. Nuo lapides onichini: solem ⁊ lunã. uł duo emisꝑia
q̃ t̾rena celestib herent. ĩmo rõ t̾renoꝵ ⁊ tempoꝵ caloris ⁊ frigoris

Expanded text:
rebat imaginem. Femoralia namque byssina congrue terram figurabant, quia byssus de terra procedit. Balteus cum vittis et vasculis circum volutionem Oceani designabant. Tunica hyacinthina ipso colore aera praeferebat. Per tintinnabula sonitus tonitruorum. Per malagranata coruscationes et fulgura figurabantur. Quatuor minoris sacerdotis et quatuor summi pontificis indumenta, quatuor microcosmi et quatuor megacosmi partes ipso numero designabant, id est quatuor humores et quatuor elementa. Ephod sui varietate coelum sipenetrat universa. Duo lapides onychini solem et lunam, vel duo hemisphaeria quo terrena coelestibus haerent. Imo ratio terrenorum et temporum et caloris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unus pastor. Uñ pꝰ laudem uideoꝵ euangłista describit sidem gentilium Frant
inquid quidã gentiles ex his qui ascend̾ant ut adorarẽt ĩ die festo. hũ togauer
manere dignet ⁊ illud nob̃cum celebrare ꝯuiuni ad qd̾ quiuium mu¬
habemiꝰ ad dnm. Ut eccła sicut uere mulier unguãtaĩa sursũ adip̃am ubi
diuntttat̃t eo eleuet. ⁊ illud opud equale dõ patrri fide contingens ungũeto
Gardiolige contessicĩs ꝓungit. Ciins sane p̃conium sacerdos ꝓsequitur dĩcẽs
Grãs agamiis dño d̾o nr̃o. Chotusq respondet. dignum ⁊ ii. atia ⁊. gnt eñi

Expanded text:
lium. Erant, inquit, gentiles quidam ex his qui ascenderant ut adorarent in die festo, hi rogaverunt  Dominus manere dignetur, et illud nobiscum celebrare convivium, ad quod muHabemus ad Dominum, ut Ecclesia sicut vere mulier unguentaria, sursum ad ipsam Verbi divinitatem cor elevet, et illud caput aequale Deo Patri fide contingens, unguento catholicae confessionis perungat. Cujus sane praeconium sacerdos prosequitur dicens: Gratias agamus Domino Deo nostro. Chorusque respondet: Dignum et justum est.
Abbreviated transcription (Latin):
CCipicns ⁊ hunc p̃clarum calicem continens metonomico ponitur ꝓcontento.
Nam uiuis ⁊ idem. ⁊ tunc ⁊ nunc ⁊ hic ⁊ alibi sacͥficatur ab oĩnib. Totus ẽ in
celo. totus ẽ in altan. Simul ⁊ sedet ad dexteram patris. ⁊ manet sũbspecit sacra-¬
ñti. Miraris ꝗ ubum di uixta sacram̃ti uirtutem. totum simul indiu̾siglocis.e¬
slit. ⁊ ñ miraris. ꝙu̾bũ hoĩs iusta uocis naturam totum limul ẽ in aurib diu̾si¬
tum. Od quis naturam uixp̃i corpore: cum p̃t̃ naturani lit ip̃e natus d̾ iirgine.

Expanded text:
ccipiens et hunc praeclarum calicem. --Continens metonomice, ponitur pro contento. Nam et unus et idem et tunc et nunc et hic et alibi sacrificatur ab omnibus, totus in coelo, et totus in altari, simul et sedet ad dextram Patris et manet sub specie sacramenti. Miraris quod verbum Dei juxta sacramenti virtutem totum simul in diversis locis existit. Et non miraris quod verbum hominis juxta vocis naturam totum est simul in auribus diversorum. Quid quaeris naturam in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse natus d
Abbreviated transcription (Latin):
e corpore s tm̃ d̾ sanguine: bibite ex hoc om̃s. Cum eñi iam pauem fregi
si demonstiabat aliqd̾ fem̃toꝵ illud ñ debebant oñis comedere. cũ singulis
singula distribueret. Si d̾ monstrabat corpꝰ ñ poterãt ex illo .s illud cõmedere
iui debet intelligi. qua frequent᷑ in sacra septura uidetur agi d̾ uno. ħ agr̃¬
⁊ dedit corpꝰ. Eod̾ mͦ cum dixit. mandricate ex hoc om̃s. ꝑ nomen ostendit ui¬

Expanded text:
de corpore, sed tantum de sanguine, bibite ex hoc omnes. Cum enim jam panem fregisset, de corpore, sed tantum de sanguine, bibite ex hoc omnes. Cum enim jam panem fregisset, si demonstrabat aliquid fragmentorum, illud non debebant omnes comedere, cum singulis singula distribueret. Si demonstrabat corpus non poterat ex isto, sed illud comedere, nii debet intelligi, qua frequenter in sacra Scriptura videtur agi de uno, sed ag dedit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ꝓlationem sequentium unum p̾sa mutetur in sangunem nusquam tñ
pꝰ ẽ siue sanguine: uł sangus ẽ sine corpore sicut neutrum ẽ sine aĩa
S⁊ sub forma panis. sanguis existit incorpore. ꝑ mutationem panis incorpꝰ.
t econu̾so. Nlon ꝙ. panis in sanguinẽ uł mnũ mutetur in corpꝰ. s qr neut
hoc ẽ corpus nieum. ñ panem. quia d̾ pane ñ erat uĩm qd̾ corpꝰ eiꝰ existeret.
Iec corpꝰ quia ñ dum illa u̾ba ꝓtulerat. ad quoꝵ ꝓlationem pauem mutau
incorpꝰ. Quid gͦ. Simił obiecto fit a loicis cum dicitur. hoc uiuũ ẽ mortuũ
poĩto ꝙ inꝓlatiõe subiecti sit uinum.⁊ in ꝓlatiõe p̃dicati sit mortuuum.
 quantiu distat oriens aboccasu. tantum refert urt̃ miraculũ ⁊ natu
Ab huius gͦ questionis laqueo facile se absoluit. qui dicit. xp̃e tunc confet̃
enumtatiue. s recitatiue que idmodum ⁊ cum ait. Ego sum uitis uã.
dixit. Manducate ex hoc om̃es licet in nullo.iiii. euangłistaꝵ boc legat᷑

Expanded text:
onem sequentium vinum praeterea mutetur in sanguinem, nunquam tamen corpus est sine sanguine, vel sanguis est sine corpore, sicut neutrum est sine anima, sed sub forma panis sanguis existit in corpore, per mutationem panis in corpus. Et e converso. Non quod panis in sanguinem, vel vinum mutetur in corpus, sed quia neutrum Hoc est corpus meum? Non panem, quia de pane non erat verum, quod corpus ejus existeret, nec corpus, quia nondum illa verba protulerat, ad quorum prolationem panem mutavit in corpus. Quid ergo? similis objectio fit a logicis, cum dicitur: Hoc vinum est mortuum, posito quod in prolatione subjecti sit vinum, et in prolatione praedicati sit mortuum. Sed quantum distat ortus ab occasu, tantum refert inter miraculum et naturam. Ab hujus ergo quaestionis laqueo facile se absolvit, qui dicit, quod Christus tuncenuntiative sed recitative, quemadmodum cum ait: Ego sum vitis vera, dixit: Manducate ex hoc omnes? Licet in nullo quatuor evangelistarum hoc legatur
Abbreviated transcription (Latin):
GRacto commumonis mistio. ponifex eum ministris ad alta ꝓcedit.¬
⁊ altare deosculane.eleuatis manib ultimam emtionem exequ̾itur. b̃n¬
ictionem illam significnis quami xͦ ascensurus incelum. legitur dedisse disa¬
pulis. nam ut luas ꝯmemorat. Eduxit eos foras inbethamam. ⁊ eleuatis
manib suis bñdixit eos. Et factum ẽ cum bñdixisset illis recessit abeis. ⁊
iaconis alta uoce ꝓnuntiat. Ite missa ẽ. representat qd̾ dictũ ẽ ad apłõs

Expanded text:
racto altaris mysterio, pontifex cum ministris ad altare procedit, et altare deosculans, elevatis manibus, ultimam orationem exsequitur, benedictionem illam significans quam Christus ascensurus in coelum legitur dixisse discipulis suis. Nam, ut Lucas commemorat, eduxit eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus, benedixit eis. Et factum est cum benedixisset illis, recessit ab eis, diaconus alta voce pronuntiat: Ite missa est, repraesentans illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
damasi p̃p traditur tetum. ⁊ ĩo inhac mag̃ sede illam conluetudinem amputauimꝰ.¬
que hic a grecis tradita fua̾t. Canunus igetur alła pꝰ grad ale canticim lormie post
uetum peuitentie: sũmoꝑe urtentes expͥinere maguitudinem consolationis. qui
repoĩta est lugentib iubilautes potuis q̃ canentos unamiq breut̃ digni sormonis sil¬
labam inplures neumas ꝓtramnius. ut iocundo auditu meus attonita repleatur ⁊
ipiatur illuc ubi semꝑ erit uita sine morte: diei line uocte certe suie forte. Is¬
cunditas sine dolore: seturitas sine timore.. Tranquilli¬
ii sine labore: Fortitudo sine debilitate. rectitudo sine ꝑusitate. Pulctudo siun
deformitate. u̾itas sine fallacia. Caĩtas sine malitia. felicitas line miseria.
es dñm ⁊ dicentes quia uidimus mirbilia hodie ⁊ quia ds̃ uisitauit plobem

Expanded text:
Damasi pDamasi pus ergo Alleluia post graduale: canticum laetitiae post luctum poenitentiae. Summopere nitentes exprimere magnitudinem consolationis, quae reposita est lugentibus, jubilantes potius quam canentes, unamque brevem digni sermonis syllabam in plures neumas protrahimus, ut jucundo auditu mens attonita repleatur et rapiatur illuc, ubi semper erit vita sine morte, dies sine nocte, certe sine forte, jucunditas sine dolore, securitas sine timore, tranquillitas sine labore, fortitudo sine debilitate, rectitudo sine perversitate, pulchritudo sine deformitate, veritas sine fallacia, charitas sine malitia, felicitas sine miseria. tes Dominum et dicentes: Quia vidimus mirabilia hodie Luc. V, et quia visitavit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
mus exponit. cui cũ alła p̃mutatur intitulo. statin psalmꝰ : exponendo titu¬
IIII uicipit. Laudate pueri dum̃. hoc in effabile gaudium uite p̃sentis i¬
opia nullatenus habere meretur. s p̃gustans illud inspe. sitit ⁊ exurit ꝙ gusta¬
signaret potiꝰ quam expͥmeret. cuiꝰ inisłium uelud qddam gaudium stillici¬
pͥum t̃ uocabulum uire magis.eo tp̃e frequentatur que xp̃e resurgẽs eiusd̾
sam olim eccłe roãe consuetudo ñ erat. ẜ ab̾ato gregoĩo ꝯsliutum ĩmo potiꝰ
estititum ẽ. Nam a mp̃e damassi p̃p cum pͥis fuisset eadem consuetudo def¬
cerat. Deniq cũ d̾ hoc ⁊ quib  aliis quosdam̃ murmurare senatiret.: tanq̃ cõstã¬
tinopolitane eccłe consuenidiues sequiretur. ñ ẽ d̾ dignatus reddere intionẽ¬
icins. Nos innullo hoꝵ aliam eccłam socuti sumus. Nam ut alła hic ñ
diceretur de ierosolinoꝵ eccła ix bati Ierominu traditiõe tp̃e bate memorie

Expanded text:
mus exponit, cui cum alleluia praemittitur in titulo, statim psalmus exponendo titulum incipit: Laudate, pueri, Dominum. Hoc ineffabile gaudium vitae praesentis inopia nullatenus habere meretur, sed praegustans illud in spe, sitit et esurit quod gustasignaret potius quam exprimeret. Cujus mysterium, velut quoddam gaudii stilliciproprium est vocabulum, jure magis eo tempore frequentatur, quo Christus resurgens ejusdem sam, olim Ecclesiae Romanae consuetudo non erat, sed a beato Gregorio constitutum, imo potius restauratum est. Nam a tempore Damasi papae, cum prius fuisset, eadem consuetudo defecerat. Denique cum de hoc et quibusdam aliis quosdam murmurare sentiret, tanquam Constantinopolitanae Ecclesiae consuetudinem sequeretur, non est dedignatus reddere rationem: Nos in nullo horum aliam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut alleluia hic non diceretur, de Hierosolymorum Ecclesia, ex B. Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ eñĩ pontifices sũmos regendis ppłis in lege p̃fecit sic ad eoꝵ societa¬
tis ⁊ oꝑis adium̃tum seq̃ntis ordinis uiros ⁊ secunde dignitatis elegit.
yam in eleazaro ⁊ ithamar filiis aaron pat̾ne tłisfudit plenitudinis
habundantiã. ut ad hostias salutares ⁊ freq̃ntioris officii sacm̃ta min¬
stĩum sussic sac̃dotum. Et in ħemo ꝑ septuaginta uiroꝵ prudentũ mẽ¬
tem. moysi sp̃m ꝓpagauit quib ille usꝰ in ppło ĩnuabiles multitudin

Expanded text:
fecit, sed ad eorum societatis et operis adjutorium, sequentis ordinis viros, et secundae dignitatis elegit. Nam in Eleazaro et Ithamar filiis Aaron, paternae transfudit plenitudinis abundantiam, ut ad hostias salutares et frequentioris officii sacramenta, ministerium sufficeret sacerdotum. Et in eremo per LXX virorum prudentium mentes Moysi spiritum propagavit, quibus ille usus in populo, innumerabiles multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris eam decantarint in agro. diuinitus sũt ꝑcussi.
ꝑ ebdomadã añ pascalẽ. a decima lima pͥmi mensis: qñ iħe abiit ieroso¬
onẽ in płisq sacram̃toriis ymago crucifixi depingitur. ut ñ solũ intelli
uina factum ẽ ꝓuidentia licet humana ñ sit industra ꝓcuratum ut ab
ea littera canon inciꝑet. que sui forma signũ crucis ostendit. ⁊ expͥmit infi¬
gura. Thau namq mist̾u̾m crucis insimiat dicente dño ꝑ ꝓpħam. Signa . T. ĩ¬

Expanded text:
pastores ea decantarent in agro, divinitus sunt percussiper hebdomadam ante Paschalem, a decima luna pnonem in plerisque sacramentariis imago Christi depingitur, ut non solum intellevina factum est providentia, licet humana non sit industria procuratum, ut ab ea littera T canon inciperet, quae sui forma signum crucis ostendit et exprimit in figura. T namque mysterium crucis insinuat, dicente Domino per
Abbreviated transcription (Latin):
ue signiticant linteanina quib inuolutum fuit corpꝰ iħu. Pars aũt illa
que plicata ponr̃ sr̃ calicẽ sigc̾ sudaĩum qd̾ fuãt lr̃ cap̃ eiꝰ seꝑatim inuolut̃
in unum locum. Delus ita cautum reꝑitur incanone. Consulto om̃uĩ ꝯstitums
ut sacficiũ altaris ñ iuserico paimo. aut intincto quisquam celebrare p̃su
his ⁊ aliud figurari. duplex eñi palla que dr̃ corpõał. Una ꝗͣ diaconus suꝑ al¬
tare totam extendit. altã ꝗͣ sr̃ calicẽ plicatã impouit. pars extenta ligt̃ fidẽ
pars plicata sig̃c̃ intellectum. hoc enĩ mifsłlum credi debet. s ꝯp̃hendi ñ ualet
ut fides hãt mĩtiumn eui humana ratio ñ p̃bet exꝑim̃tum. Eredamꝰ gͥ d̾ corde.
puro ⁊ conscĩa boã ⁊ fido ñ ficta. s ñ p̾suinamus discutere quia defecetunt se̾¬

Expanded text:
e significant linteamina, quibus involutum fuit corpus Jesu. Pars autem quae plicata ponitur super calicem signat sudarium, quod fuerat super caput ejus separatim involutum in unum locum. De his itaque tantum reperitur in canone: « Consulto omnium constituimus, ut sacrificium altaris non in serico panno, aut intincto quisquam celebrare praeshis et aliud figurari. Duplex est enim palla, quae dicitur corporale: una quam diaconus super altare totam extendit, altera quam super calicem plicatam imponit. Pars extensa, signat fidem, pars plicata signat intellectum. Hic enim mysterium credi debet, sed comprehendi non valet, ut fides habeat meritum, cui humana ratio non praebet experimentum. Credamus ergo de corde puro, conscientia bona et fid
Abbreviated transcription (Latin):
la quidẽ nec consistit ex granis. nec conlluĩ exa ⁊ insis. q̃m ex his ñ ꝓuenit
iccidens s sub̃a.Quam gͦ similitudinẽ assignabimus.int̃ sacram̃̃tũ rei
carnis ext̾ioi similitudinẽ ht̃ signifucati. ꝙ ẽ ablutio m̃tis int̾ior. Sane
sacram̃tum istud in eo gĩt similitudinẽ corpoĩs in quo panis sinulitudiũ
rep̃sentat. Sp̃es gͦ panis sacram̃num t̃ corpois ñ solum rõe uei significati

Expanded text:
x granis, nec confluit ex acinis, quoniam ex his non provenit accidens, sed substantia. Quam ergo similitudinem assignabimus inter sacramentum rei, carnis exterior, similitudinem habet significati, quod est ablutio mentis interior. Sane sacramentum istud in hoc gerit similitudinem corporis, in quo panis similitudinem repraesentat. Species ergo panis sacramentum est corporis, non solum ratione rei significatae,
Abbreviated transcription (Latin):
mitas ⁊ ꝓfundum. Ctux eñi sauitatem restirut. bñdictoẽm impẽdit. discer¬
et a ꝑtidis. lib̾at aꝑicut᷑. hostes expellit. uictores constituit. Crux mitlum
tid̃i. fit̃mam̃tũ spei. Clauis sciẽ. forma uistitie: Maguificentia regum. Głã
sacerdotum. In opum sustentatõ. pauꝑm ꝯsolato. cecoꝵ dux. Claudoꝵ baculꝰ
Spes desꝑatoꝵ. Resurrectio mertiqꝵ. Quomͦ signũ crucis sit faciendum.

Expanded text:
 » Crux ergo sanitatem restituit, benedictionem impendit, discernit a perfidis, liberat a periculis: hostes expellit, victores constituit. Crux mysterium fidei, firmamentum spei, clavis scientiae, forma justitiae, magnificentia regum, gloria sacerdotum, inopum sustentatio, pauperum consolatio, caecorum dux, claudorum baculus, spes desperatorum, resurrectio mortuorum. Crux au
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui iribuit. Sine me inquid nicͥ potestis facere: quia palmes ñ pͣ ferre
simo. de quo qr dñs subd̾ in exodo. Talem ꝯpottõẽ ñ facietis in usus ur̃os.
aus. fuerunt qui dicirent ꝙ si descendat turibulũ ab alta̾i̾. tũc aliudo ibi
thus siue bndictiõe ponendum ẽ. ⁊ hõĩb offerendum tãꝗͣ illud spectet ad la¬
litt̾a occidit sp̃c aũt uiuificat. De olculo

Expanded text:
ribuit. Sine me, inquit, nihil potestis facere; quia palmes non potest fissimo, de quo Dominus subdit in Exodo: Talem compositionem non facietis in usus vestros, descendat ab altari, tunc aliud ibi thus sine benedictione ponendum est, et hominibus offerendum, tanquam illud spectet ad lalittera occidi
Abbreviated transcription (Latin):
Abitiam ꝑatͥarcha. Dauid ꝓpħa. Salom̃onrex. Salmon pͥnceps. Iudas pastor.
filii dauid. filũ. a. Isti sũt due colũpne quas uerus pacificus inuestibulotẽ¬
ꝑꝑ quod ip̃i munstri. mappularii nuncupantur. Mappula q̃ diu̾sis ẽ ymagi¬
nib figunata sacram scͥpturam lignificat. que multis ẽ nust̾iis ĩ signita. Hec
quattuor bacuł siu pontificem portatur extensa quia sacra scͥptura. quantuor
modis suꝑ xp̃m feitur expõĩta secuidum ystoriam ⁊ lcd̾ni allegoriam. scd̾m anagogen.¬

Expanded text:
Abraham patriarcha, David propheta, Salomon rex, Salomon princeps, Judas pastor, filii Abraham Matth. I. Isti sunt duae columnae, quas verus pacificus in vestibulo tempropter quod ipsi ministri mappularii nuncupantur. Mappula quae diversis imaginibus est figurata, sacram Scripturam signat, quae multis mysteriis est insignita. Haec quatuor baculis super pontificem portatur extensa, quia sacra Scriptura quatuor modis super Christum fertur exposita, secundum historiam, secundum allegoriam, s
Abbreviated transcription (Latin):
eumedium chon. ⁊ manipłs stippe suꝑ colũpnani appenditur eui pontifex ignẽ
apponit ut in ꝯspectu ppłi subito conburatur. ꝑ hoc led̾m aduentum ꝯmemo¬
rans in quo xp̃c uidicabit uiuos ⁊ mortuos. ⁊ scđm ꝑ ingnem. Nam ignis i
ꝑ lcd̾m ext̃ret. quia qui uidicandus uenĩt in pͥmo. iudicaturus ueniet in scd̾o̾
Nam om̃is caro fenum. ⁊ om̃is gła eiꝰ qͣi flos feni. Cum iam pontifex appropn¬
quat altari primicetiꝰ scole cantoꝵ accedens dextrum ip̃ius huinerum corã
astantib osculatur. quia cum xp̃s nasceretur in mundo. Angl̃s ille cum quo
facta est celestis milite mnultitudo laudantium dm̃. natiuitatem eius pastõi
est pͥncipatus suꝑ humerum eiꝰ. Tres lacerdotes qui pontifici uenienti coram
altari reuerent᷑ occurriunt. ⁊ inclinantes os euis osculantur ⁊ pectus. tres ili
magos significant qui uenerunt ietosolimam dicentes. Ubi ẽ qui nanis ẽ tex

Expanded text:
medium chori manipulus stuppae super columnam appenditur, cui pontifex ignem apponit, ut in conspectu populi subito comburatur. Per hoc secundum adventum commemorans, in quo Christus judicabit vivos et mortuos et saeculum per ignem. Nam ignis indum exterret. Quia qui judicandus venit in primo, judicaturus veniet in secundo. Nam omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni Isai. quat altari, primicerius scholae cantorum accedens, dextrum ipsius humerum coram astantibus osculatur. Quia cum Christus nasceretur in mundo, angelus ille cum quo facta est coelestis militiae multitudo laudantium Deum, nativitatem ejus pastoribus s pontificis osculantes. Tres sacerdotes qui pontifici venienti coram altari reverenter occurrunt, et inclinantes os ejus osculantur et pectus, tres illos Magos signant, qui venerunt Hierosolymam, dicentes: Ubi est qui natus est rex
Abbreviated transcription (Latin):
oue clamare. Da nob̾ pacem. Et ut clamor eiꝰ faciliꝰ auduretur.: in ip̃a du
immolatioĩs hora clamandũ. ħ tñ uãĩetas ĩi discrepat a consuetidine uetĩs
testam̃ti. ubi cũ ẜo repetitur. Ilarce dũe. parce ppło tuo. t̾tio uassetur. Et
Item miserere uob̃ quantum adcaruẽ. ⁊ dõa uob̃ pacem scdm̃ utramq utha¬
auus pacem pectoris spu̾alẽ. ⁊ pacem corporis temporalẽ. Sergiꝰ ppͣcon
stituit. ut ut̾ cõmunicandum agnus dĩ a choro cantetur.

Expanded text:
ulatione, dona nobis pacem. Et ut clamor ejus facilius audiretur, in ipsa duxi immolationis hora clamandum. Haec tamen varietas non discrepat a consuetudine Veteris Testamenti, ubi cum secundo reperitur, Parce, Domine, parce populo tuo, tertio variatur, et Item miserere nobis, quantum ad carnem; dona nobis pacem, propter utramque; ut habeamus pacem pectoris spiritualem, et pacem corporis temporalem. Sergius autem papa statuit. ut inter communicandum Agnus Dei a clero cantetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotes agebant hoc nc̃ acoliti faciunt ĩ ministi̾o lucernarum.
legimꝰ ⁊ mitata. Uñ dd̾ in libro ꝑalipomeñ dixisse nõiatur. non
ent officii leuitar̃ ut ultͣ portent tabnacłm ⁊ om̃ia uasa eus
ad ministndum. Acoliti cereos fenint accensos dũ legit᷑ euͣngłm.
ñ ut tenebras aeris illuminent. s ut ꝓximis oꝑa lucis ostendant.

Expanded text:
sacerdotes agebant, hoc nunc acolythi faciunt in ministerio lucernarum. legimus et mutata. Unde David in libro Paralipomenon dixisse narratur: Non erit officii levitarum, ut ultra portent XXIII. Acolythi cereos ferunt accensos, dum legitur evangelium: non ut tenebras aeris illuminent, sed ut proximis opera lucis ostendant.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ corpꝰ meum. hic ẽ sãguis m̃s. sacerdos conficiat. credibile
⁊ bñdixit. lub audieudũ ẽ dice̾s. hoc ẽ corpꝰ meũ ⁊ nũc fregit. ⁊ dedit. ⁊
ait. Accipite ⁊ comedite. ⁊ iterauit. hoc ẽ corpꝰ meũ. Pnus gͦ illa ꝓ
tormam conficiendi docet. Alii uõ dixerũt. ꝙ ⁊ sac̃m̃tum confecit. e
tormam instriuit pꝰ budictionẽ cum dixit. hoc ẽ corpꝰ meum. Intolligẽ¬
tes illam benedictionem fuisse. uł aliquod signum ꝙ suꝑ pauẽ inp̃ssit uł
aliquod ubum qd̾ suꝑ panem exp̃ssit. quib illud uidetur obsistere. ꝙ pͥu

Expanded text:
hoc est sanguis meus Matth. XXVI, sacerdos conficiat, credibile , benedixit, subaudiendum est dicens: Hoc est corpus meum, et tunc fregit et dedit, et ait: formam conficiendi doceret. Alii vero dixerunt, quod et sacramentum confecit et formam instituit post benedictionem, cum dixit: Hoc est corpus meum, intelligentes illam benedictionem fuisse, vel aliquod signum, quod super panem impressit, vel aliquod verbum, quod super panem expressit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
inuit dõ. Sicut eñĩ uidua sareptena cottuo comedẽbat. ⁊ niniquam diminu¬
farmatur carouł sanguis. ħ man̾a panis ⁊ uini mutatur in sub̾a carnis. ⁊ san¬
guins. nec adicitur aliquid corpori s mͣsub̾at᷑ in corpus¬

Expanded text:
 VI. Sicut enim vidua Sareptana quotidie comedebat, et nunquam diminualiter formatur caro vel sanguis, sed materia panis vel vini mutatur in substantiam carnis et sanguis, nec adjicitur aliquid corpori, sed trans