comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad societatemangelorũ. Vtibi
situnde peregrinatur. Vbiomnes
iusti& scĩqui fruuntur uerbo dĩ sine
lectione sinelitteris: Quod enim
nobis perpaginas scriptum . ẽ. per
faciem di illicerunt  Qualis patriae
magna patria : Et miseri sunt.
peregrini abilla patria : Sed quid
ait ister longinqua facta .ẽ. peregri¬
natiomea: Maxime eorum uox est.
id ẽ. ipsius ecclesiae quae labonrt
in hactemo .Illius uox est qui clamat
a finibus temre.Inalio locopsalmi
dicens: A finibus tenre adte cla¬
maui: Quis nostrum clamet afini¬
bus terre: Necego: Nectu:
Nec ille : Sed a finibus tenre ipsa
sola ecclesia. tota hereditas xp̃i
clamat: quia ecclesia hereditaseius:
& de ecclesi a dictum . ẽ.: Postula
a me &dabotibigentes. hereditatẽ
tuam& possessionem tuam termi¬
nostemre: Siergo possessio xp̃i
tas scã in xp̃oest Ipse unus homo
dicit : A finibus tenxe ad teclamaui:
cumanger&ur cormeum: Huius

Expanded text:
rit ad societatem Angelorum, ut ibi rit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas ejus, et de Ecclesia dictum est, «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» . Si ergo possessio Christas sancta in Christo est; ipse unus homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
USLONGTISMQUIT FACTUS. Ẽ.
ultumate recessit peregrina¬
Atiomea: facta ẽ longinqua
Non dumueniin patriam illam ubi
cumnullo malo uicturus sum:
Nondumuenia dillam societatem
angelorũ : Vbi scandala nontimebo
quare autẽ nondum sumibi: quia
in colatus meus longinquus factus . ẽ.
Incolatus peregrinatio ẽ: Incola
dicitur: Qui habitat interrix aliena
non inciuitate sua : Longinquus inquil
meus: E t ubi longinquus  Ali¬
quando furtresmei cumperegri¬
natur homa. inter meliore suiuit :
quam in patria sua foste uiuer&:
Sed nonsic. ẽ : quando de illa bsłm
cael estiperegrinamur : Mutat enĩ
homo patria & aliquando in peregri¬
natione illibene . ẽ.: Inuenit ami¬
cos fideles peregrinando. quos in
patriam in uenire nom potuit : Itumni¬
cos habuit ut depatria peller&ur
& peregrinarxur Inuenit quod
non habebat inpatria: Nonsic est
patria illa hierusalem : ubi om¬
nes boni: Quicumque in de
peregrinatur. Intermalos ẽ. Nec
recedere amalis potest. nisicũ redie¬

Expanded text:
us,» inquit, «factus est!» ultum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles peregrinando, quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Jerusalem, ubi omnes boni: quicumque inde peregrinatur, inter malos est; nec recedere a malis potest, nisi cum redie
Abbreviated transcription (Latin):
teminseloquitur: In principio eraet
uerbũ & uerbumerat apud dm̃ &dserat
uerbũ : Hocenat in principio a puddm̃:
Omnia peripsum facta sunt: & sine i pso
factum .ẽ. nihil: Capesi potes. arripe:
cibus est : Sed dicturus esmibi: illequi¬
demcibus est. sedego infanssũ .ł actan¬
dussum : ut idoneus fieri possimadman¬
ducanduim cibum : Ergo quiatulacte
nutriendus esillea utẽ cibus est. Ipsecibus
percarnem tibi traiectus est ad fauces:
quomodo ergocibum mater cõmedit
ut percarnẽ tririciat ad infantẽ lactantẽ
itacibus angelorum dns. Uerbum
caro factumest : & factus est lac: Et
dicit apostolus : Lac uobis potum
dedinonescam : Nondum enim po¬
tenxtis. sed nec adhuc quidem po¬
testis : Ergodando lac descendit .II.¬
ad paruulos. Et quia descendit.
descendentem dedit: Ait enim:
Num quid dixneliquid interuos

Expanded text:
tem in se loquitur: «In principio erat tem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum est,» et factus est lac: et dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
set : Itaq: si sempermanere uell& in eo
quod uidebat. loqui non poterat t̃e
autefecite descendit: Namubiit:
Si ue enimmente excessimus.di. siue
tẽ perantes sumus uobis. Quidesttẽ¬¬
penantessumus. sic loquimur ut capere
possitis Quia cexp̃stalẽ sefecit nasctñ¬
do & patiendo: Vt possemt deillo homi¬
nes loqui Quia dehomine homofacile
loquitur: Dedõ homo quando loquit᷑:
sic quomodõ ds̃ est. Homo autẽ dehomi¬
ne
facileloquitur : Vt ergomagnidescen¬
derent ad paruos : & non illis tamen loq:¬
rentur nisi magnũ . ipsequima gnuseras
factus .ẽ. paruus . Vt de illo magni paruis
loqrentur: Audistis modo quod dico
cũ a postolus legen&ur: Siaures auer¬
tistis. dix̃ hoc: Non potui loqui uobis
quasispiritalib: sed quasi carnalib:: Er¬
gospiritalib: in excelsis loquit᷑ Carna¬
lib: autẽ ut loquatur. descendit : Nam
ut sciatis quia condescendit : deillo quides¬
cendit loquitur : Ecceiohannes manen¬

Expanded text:
set. Itaque si semper manere vellet in eo set. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Ergo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manen
Abbreviated transcription (Latin):
Nonemin frustrir non dictũ .ẽ. cadͤntes.
sed cescendentes: Multũ autẽ int̾est :¬
init̃ cescendere & cadere : Nam qͥa
cecidiadam. Id eodescenditxp̃s: Ille
cecidi. Illedescendit: Illececidit su¬
perbias ille descenditmisericordia:
Non autẽ ipse solus descendit: & qͥdẽ
ipse decaelo solus descendit : Sed multi
imitantes eũ scĩ. descendunta dños.
& descender ad nos : Nam in quadam
altitud ine cordis habitabat apostolis
cũ dicer&: Siue enim mente excessimus
dõ : Iam quodmente excessenat : dõ ex¬
cessenrt : Eecedens enimmentẽ : Om¬
nem humanã frax. gilitatẽ omnẽ saeculi
tempor litatẽ : Omnia quaecũq nas¬
cendo & occidendo uanescunt transe¬
untia. hichabita bat corde inquadã in¬
effabili contẽplatione quanta poterat:
De quadicit: Quia audiuiineffabilia
uerba qua e non lic& hominiloqͥ: sed tibi
illa loquinom posset Ipseautẽ uidere
illa ut cũq: posset. quaetibiloqui ñ pos¬

Expanded text:
Non enim frustra non dictum est cadentes, Non enim frustra non dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non pos
Abbreviated transcription (Latin):
dico duos discipulos uoluis se adlaterr
dñi. Vniuaddextenrm alterũ adsinis¬
tram sedere : Viditeos dñs prȩprõpe¬
res& prrepostere dehonorib: cogita¬
re. cũ prius discere deberent humili¬
are ut ex altarentur : & ait eis dñs:
Potestis biberecalicẽque egabibitu¬
russũ: Ipse e nimin conualle plonoti¬
onis. bibiturus erat calicẽ passionis:
Illi autẽ non adtendentes humilitatẽ
xp̃i conp̃hendere uolebant altitud inẽ
xp̃i : Reuo cauit illos aduiã tam quã ab¬
emontes. Nut negar& illis qđ uellent
sed ut ostender& quauemrent : Itaq
fnotresmei hunc psalmũ ascensionis
canẽmus. ascensuri in corde Quia ut
ascendamus. descensum .ẽ. ad nos:
ascendentes uisos proficientes: descen¬
dentes deficientes Quia & reuenisin¬
uemimus hoc inpopulodi: Alii profi¬
ciunt. alideficiunt Pote nentistos
si enficare illa escalae: Sed foste me¬
liusintelleguntur omnes bomin illis
scals. & ascendentes & descendentes:

Expanded text:
dico, duos discipulos voluisse ad latera dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant istos significare illae scalae, sed forte melius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendentes et descendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Sm qͦ ascendendũ ẽ. In pͥncipio erat
Ipsũ em̃ u̾bũ caro factũ ÷: & habitaũ in nobis
Sic descendit ad te: ut maner& in se:
Descendit ad te: ut fier& conuallis plo¬
rationis. Mansit inse: ut &etam ess&c
tibi mons ascensiom̃is. Erit inquit
lsayas in nouissimis diebus mani¬
festus mons donus dm̃: paratus
in cacumine montium. Eece qͦ
ascendendum est. Sed noli
aliquid terrenum cogitare.
Necquia montẽ audist:. Alta qua edã
cogites temreł Necums axũ audis aut
petrrm. duritiaate intellegat᷑ : Nec
cumaudis leonẽa Cogites feritatem
Necũ audi sagnumi Cogites pecus :
Nihilborum ẽ anse : &omma factus ẽ
prote : Hincergo ascendendũ . Illuc
a scendendũ Abexemplo ipsius ad
diuinitatẽ ipsius : Exemplũ enimtibi
fecit. hummiliandose : Nam quinolebanT
a conualle plorationis a scendere. con¬
pressisunt ab ipso : Pnre propere enim
uolebant habereascensũ. honores al¬
tos cogitabant . Viã humilitatis non co¬
gitabant: Intellegat caritasuñr quod II¬

Expanded text:
ipio erat Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod
Abbreviated transcription (Latin):
dum Inicipit proficere : sed adhue¬
uiuit intermalos. Inter iniquos:
Nondum est areauentilata: Pu-¬
ta quiatriticũ factũ est : Num quid
iaminhorreo ẽ. : adhuc necesse
est. multa palea prematur: Et quan¬
tum proficit: tantũ uidet maiorr
scandalam populo : Namsi nonpro ⁊T¬
ficiat: Non uid et inquitates: Siñ
sit uerax xp̃ianus : Non uidet
fictos : Et enim fr̃s & deilla simi¬
litudine hocnos docet dñs. defru¬
mentis &titaniis: Cum autem
creuis setherba & fructũ feciss&.
tuncapparuerunt & titania
Id .ẽ. quia nulli homini apparent
mali. Nisi factus fuerit ipsebonus
Quia cũ creuisset herba & fructũ
fecisset . tuncapparuer̃ titania:
Iamergo istecoepit proficere : &
coepit uidere malos. & multa mala
quȩ ante ñ nouent . &clamatad dm̃ :¬

Expanded text:
dum, incipit proficere: sed adhudum, incipit proficere: sed adhuvivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae ante non noverat, et clamat ad D
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ad dñm demostuis reuiuescur:
Carbones autẽ quando accendun¬
tur: Ante quamaccenderentur. ex¬
tinctienaent: Namextincti car bones.
mostui dicuntur. : Ardentes: uiui
appellantur : Eixempla ergo
multorum iniquorum qui conuersi
sunt addm̃. Carbones dicti sunt:
Audis homine sminari : & dicere
Ego illum noui quã ebriosus fuit :
quam sceleratus. qualis amator circi.
autamphiteatri : Qualis frxudator
modo quomodo dõseruit: quamin¬
nõcens factus . ẽ. Nolimineri.
carbo est iuliuum gaudes. quia
extinctum plangebas : Sed quando
laudasuiuum: sinostilaudare:
adhibe illum mostuo ut accendatus :
Id estquicumq adhucpiger est
sequidm̃ ad moue illicarbonem
quienrt extinctus: & habeto sagit¬
tam uerbidĩ &carbonem uastato¬
rem. ut occuruos labiis iniquis.
& linguae subdolae: Quid sequitur:
saccepit iste sagittas ardentes:
Accipiat carbones uastatores:
Iam̃repellit linguam subdolam.
& labia iniqua : Iamascendit gnax¬

Expanded text:
tunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. tunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gra
Abbreviated transcription (Latin):
res non possunt : sed ego inquit
multũ peccaui . & multũ peccatos
sum : Numenentur etiam quimul
dimissa sunt : quomodo dictũ est
ine uangelio: Cuimodicũ dimit¬
titur : modicũ diligit: Cumergo¬
fuerint is taenumerata & nominatĩ
dicti fuerint homines qui potuerun:
ille accepta sagitta in corde. Acceden¬
tibus etiam carbombus desolatoriis.
Quid estenim desolatur ad desolatio¬
nẽ perducit᷑ : Enent autẽ in illomul¬
ta quaemale fronduerant multȩ
carnales cogitationes sec ulares mul¬
tiamores Ipsiuruntur carbonibus
desolatoriis ut fiatpurus locus deso¬
latus . Incuius locipuritate. faciat
ds̃ aedificiũ suũ : quia facta enxt:
ibirum adiaboli &edificatur ibixp̃s:
Nam quã diumanet ibi diabolus:
non potestaedificarix p̃s: Accedunt
carbones desolatorii. &deiciunt qđ
malefuerat edificatũ : Et desolato
loco. accedit structura felicitatis
perpetua Videte ergo quare dicti.I.
sunt carbones: Quia quise contier¬

Expanded text:
res non possunt? Sed ego, inquit, res non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui muldimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se conver
Abbreviated transcription (Latin):
Sagittat. Vt faciatamantem : Sa¬
gitta eautem sunt᷑. Cumagimus uer¬
bis : Carbones autem uastatores
qui sunt parũ est uerbis agere con¬
tra linguã subdolam & labiainiqua.
parum .ẽ uerbi sagere Et exemplis
agendum .ẽ : Exempla sunt
carbones uastatores : Et quare
uastatores dicuntur : breuiter
accipiat caritas uestrx: primo
quomodo exemplis agendum sit:
Videte linguã subdolã: Nihilsic
nouit dicere. quomagis subdola. ẽ:
Nisiuide ne non possis implere:
Multum ẽ. ate. hoc ad grediacce.¬
pistrTu praeceptum euangelicũ :
habes sagiitam. sed carbones nondũ
habes : Timendũ : nesagitta sola
non ualeat aduersus linguã dolosa:
sunt & carbones : Vt puta in cipittibi
enim dicereds̃ : tunon potes. quare
ille potest : qua re alter potuit ÷̃
Num quidtu delicatior es illo senato¬
rͦ: Num quid tu in firmior esillo.
Aut illo inualitudine: Nũ quidtu
infirmior es feminis e feminae.
potuerunt. uirin on possunt :

Expanded text:
sagittat, ut faciat amantem. Sasagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt?
Abbreviated transcription (Latin):
dõ tuo : Dne eruȩ animã meã alabiis
in iustis& alinguadolosa: Et dicit
tibi dñstuus: QUID DABIT
TIBIAD QUID AD PONET
TIBI. AD LINEUADOLOSAO
d ẽ qͥd habeas aduersus linguã
Adolosam: Quodo pponas linguae
dolosae: Quo temunias aduersus
linguam do losam: quid tibidabit᷑
aut quidõpponetur. Interro gauit
exercens : Namipse dicturus est.
qđ interrogat: Respondit enĩ .: subici¬
Quastatoribus dicas: Namindiuersis
codicibus diuerse scriptum.
Idem significat : Videte: uasta¬
tores: carbones dicuntur: quiuas¬
tando & desolando. ad desolationẽ
facile perducunt : Qui sunt isti.
carbones e Intellegat carita sur̃o.
acutae : Verba dĩsunt : Ecceiaciun¬
tur: & trirns figunt corda : Sed cũ
trons fixa fuer int corda sagittis
uerbi dñi : Amor exercitatur
INon interitus conpantur : Nouit
dñs sagittare. adamorem : Et
nemopulchrius sagittatadamorẽ :
quam quiuere sagittat : Immosagit¬
tat coramantis. ut adiuuet amantẽ :

Expanded text:
Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolostibi Dominus tuus, «Quid dabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjici«vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Charitas vestra acutae,» verba Dei sunt. Ecce jaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem;
Abbreviated transcription (Latin):
& leger& actus a postolorum: ills
quid dicunt in lingua subdola &
labiis iniquise Non põteris foste
implere: Multum .ẽ. quod ad¬
grederis: Ali prohibendo deter¬
rent alii laudando plus p̃munt
Quia enimtalis .ẽ. uita. quaeiam
occupa uerit mundũ i tanta aucto¬
ritas xp̃i ẽ. ut rep̃hendere iam
xp̃mnec paganus audeatilegit᷑
illequire p̃hendinon potest: qͥa
dixit. Mlade uende omnia quae
habes & distribue pauperib: & se
dem prohibentem: Silaudas. or¬
tare : Quare laudando prȩmis :
melius eetuitupenrres. quam dolose
laudares : Quid enim diceres uitu¬
penendo : absit Faed auita ista. ẽ:
malauita istaest: Sed quia nosti
cum haecdixeris. premi.te. posse
Auctoritate euangelica. Conuer¬
tisteadaliud dissuadendigenus:
ut laudando mefalso auenx laude
ecce illi fecerunt fostetu non po¬
teris : Incipis ascendere. cadis
Monere uidetur serpens: dolosa
lingua ẽ : uenenum habet : Roga
contrx illum. siuis ascendere : & dic

Expanded text:
et legerit Actus Apostolorum; illi et legerit Actus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christi est, ut reprehendere jam Christum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et dem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascendere, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
re  Omnia etiam sua uelle uen¬
dere . & pauperibus tribuere. &
sequix p̃m : Videamus quem ad¬
modum patiatur linguas detrix¬
hentium. & multa contrir dicenti¬
um: Et quod est gnruius quasi
consulendo. a salut eauestentium:
Quienim consulitalicui. adsalutẽ
consulit : abid quod prodest con¬
sulit: Ille autem quasi consulens.
r&iahitas alute : Quia ergo uidetͥ
habere pallium consolantis. & hab&
uenenum perimentis. linguadolo¬
sadicta .ẽ: Ascensuru s ergo con¬
triipsas linguas. primo đm
deprecatur : Ait enim:¬
ADTEONE CUTRIBULARER
CLAM AUI ETEXAUDISTIME
Inde illum ex audiuit : ut iam
constituer& eum ad gradus
rus est : exauditus. Quido rrt :¬
DNEERUE ANT MAM EA A
Quȩ est linguacuA Dolosa
dolosa fr̃s: habensimaginẽ consulendi:
& ꝑniciẽ nocendi: Ipsi sunt qui dicuN:
Ettu hoc facturus es qđ nemofecit:¬
& tusolus eris xp̃ianus Etsiosten¬
der& alios hoc facere & leger&
euangelium ubi p̃cepit dñs fieri.

Expanded text:
re, omnia etiam sua velle venre, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enimDomine, cum tribularer clamavi, et exaudisti me.» Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret eum ad gradus rus est exauditus, quid orat? «Domine, erue animam meam a et a lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
Asapientia coepit: &us que adtimo¬
rem descendit : Quomodo ille qui
docebat. a sapientia descendit: usq
adtimorem : tuquid dicis si profi¬
cis atimor eascende ad sapientiam
Scriptum ẽ enim : Initium sapien¬
tiaetimor dñi : Iamergopsalmum
audite : Ecceante o culos pr̃ospona¬
mus ascensurũ hominem : Vbi as¬
censurum Ini corde. Vnd ea scen¬
surum: ab humilitate. Idest a con¬
posuit: Quo ascensurume adillud
in effabile quod cumdic inon possit:
dictum .ẽ. In locum quem disposuit:
nere ascensum. hoc dico apestius.
Cum coeperit homoxp̃ianus cogi¬
tare. proficere. Incipit patilinguas
aduersantium : Quicumq: illas
nondum passus est : Nondum profi¬
cit : Quicumque illas non patitur
nec conatur proficere : Vult nosse
quid dicam us. immoquidaudiamis
simul experiatur : Incipit pro¬
ficere. Incipiãt uelle ascendere :
uelle contemnere tenrenam
frxgilitatem Temponrlem feli¬
citatem saeculi pronihilo habere :
Dm̃ solum cogitare : Lucris non
gaudere. damnis non contabesce¬

Expanded text:
a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «conQuo ascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» 3. nere ascensum; hoc dico apertius, cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabesce
Abbreviated transcription (Latin):
iħ sxp̃s & secundum diuinitatem.
idest hocmododictum. paruuli non
Suge quod prote factus . c̃. &crescis ad
id quod ẽ: Suntergo ascendentes.: &
descendentes : Inillis scalis. & ascenden¬
tessunt. & descendentes : Ascendentes
quisunt: qui ꝓficiuntadintellectũ spi¬
rataliu: Descendentes qͥsunto qͥquã¬
iuis quantũ homines possunt. fruant᷑
intellegentia s piritaliu .: Iam descen¬
ad paruulos. uttalia eis dicant. qualia
possunt capere : Et lactenutriti. possin
idon ei fieri. &ualidi ad capiendũ
cibum spiritalem : ꝓsaias fr̃s
& iam ipse adnos de descenden¬
tibus fuit: Nam ipsigraidus eius.
descendentes apparent: Cume nĩ

Expanded text:
iam secundum divinitatem, id est, hoc modo dictum, parvuli non Suge quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descenad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quando fuit dñi Ad eum adtende
quite praecessit : Nam si non ipsum
adtendis : Inuanum .ẽ. tibi ante lucem
surgere : Ipse quando exaltatus est :
Cummortuus est: Ergo & tuam ex¬
altationem post mortem spera. In re¬
surrectionẽ mortuorum spera: Quia
ille resurrexit & ascendit : sed ubi
dormiuit incruce: Quando dormiuit
incruce signum gestabat. Immo im¬
plebat quod significatum. ẽ. in adam
Quia cum dormiret adam. costa
illi detracta est. & eua facta est:
Sic & dño cum dormiret incruce.
latus eius lancea percussum est : & sa¬
cramenta profluxerunt. unde facta
.ẽ. ecclesia: Ecclesia enim coniux dñĩ
facta .ẽ. delatere : quomado eua illa¬
facta ẽ delatere:: Sed quomodo
illa non est facta nisi delatere dor¬
mientis: sic ista non est facta nisi de
latere morientis: Siergo ille non
resurrexit nisi mortuus. tu exaltati¬
onem speras. nisi posthanc uitam:
Sed ut doceat te iste psalmus. quasi
in terrogares quando surgam. fortas¬

Expanded text:
quando fuit Domini. Ad eum attende, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera, in resurrectione mortuorum spera, quia ille resurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce, latus ejus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt, unde facta est Ecclesia. Ecclesia enim conjux Domini facta est de latere, quomodo Eva facta est de latere. Sed quomodo illa non est facta nisi de latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientis. Si ergo ille non resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasi interrogares, Quando surgam? fortas
Abbreviated transcription (Latin):
Illi ergo manducant panem doloris.
qui gemunt in ista peregrinatione.
lpsi sunt in conualle plorationis
Ascensiones enim facit ds̃ incorde:
Sed ubi illas disponit: Ascensiones
inquit incorde eius disposuit: Quis:
Ds̃ : Si ascensiones in corde : Ideo can¬
tant canticum graduum: Humilie¬
mur insaeculo : ascendamus: Quomo¬
do: Corde: Quia ipsa ascensio cordis
in conualle plorationis surgit: IN
do erecti sunt montes. sic sederunt con¬
ualles: Conualles enim dicuntur. loca
de pressa terrarum : Colles enim emi¬
nentiora loca : minus tamen quam mon¬
tes : Multum excelsa loca terrarum.
montes dicuntur: Parum est: Non
ait a colle surgite: Nec ait a campo .s
A conualle : ut sit aliquid humilius quã
campus est: Si ergo in conualle plora¬
tionis manducas panem doloris. & di¬
cis factae sunt mihi lacrimae meae
panis die ac nocte . dum dicitur mihi
cotidie ubi est ds̃ tuus: bene surgis.¬
do surgimus. Modo iubemur sede¬
re. quando erit nostra surrectio

Expanded text:
Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plorationis. Ascensiones enim facit Deus in corde. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit. «Indo erecti sunt montes, sic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et di vero mihi lacrimae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: Ubi est Deus tuus? Nesciundo surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio,
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo montes incircuitu eius. &
dñs incircuitu plebis suae. constrin¬
git dñs plebem suam in unum uincu¬
lum caritatis & pacis. ut qui confi¬
dunt indño sicut mons sion. Non com¬
moueantur in aeternum.¬

Expanded text:
Si ergo «montes in circuitu ejus, et Dominus circuitu plebis suae,» constringit Dominus plebem suam in unum vinculum charitatis et pacis, ut qui confidunt in Domino sicut mons Sion, non commoveantur in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
felices sunt in hoc saeculo despiciunt.
quia & ipsi abundant : &iustitia . ẽ. in
corde ipsorum sed falsa. Ideo non per¬
ueniunt adueram quia repleti sunt
falsa: Tu autem ut peruenias adueram:
esto egens & mendicus ipsius iustitiae:
& audi euangelium: Beatiquie suriuN
& sitiunt iustitiam: qum ipsi saturr¬
buntur¬

Expanded text:
infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tur diues in hactenix : quando laudatur
diues quid dicitur : multum diues est :
Nihil illi deest: laus cesta laudantis illa est :
Nam ista non est: Cum dicit nihil illi
deest: ad tende sinihil illide. ẽ: Sinihil
cupit. nihil illi deest Si autem ad huc
cupit maiorr quam quae habet: ad hoc
accesserunt diuitiae: ut egestas cresce¬
ret: In illa uero ciuitate uenre erunt
diuitiae : quia ibi nihil nobis deerit :
quia nec indigebimus aliquarẽ. & uera
sanitas erit: Quae est uera sanitas: cũ
absosta fuerit mors inuictoria. cumcor¬
ruptibile hoc induerit incorruptionem:
& mostalehoc induerit inmostalitatem:
tunc erit uera sanitas : tunc erit uera &
perfecta iustitia. ut nihil mali nonso¬
lum facere : sed nec cogitare possimus:
Modo autem in opes. pauperes: egentes:
dolentes. suspiramus gemimus: ora¬
mus. leuamus oculos addm̃: quin &
illi qui felices sunt in hoc mundo: despi¬
ciunt nos. abundant enim &illi : Qui

Expanded text:
tur dives in hac terra? Quando laudatur tur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatem & qui ea possidet: Non .ẽ.
illa uerr corporis sanitas: quia posta¬
tur infirmitas ubiq defectiua: Quo¬
cumq seuerterit deficit: In ipso adiu¬
torio non inuenies firmamentum :
Lassatur stando: sedere uult: Num¬
quid uel sedendo durauit: Quod sibi
eligit ut non fatigaretur : ibi habet de¬
ficere : Lassatus est uigilando. dormi¬
turus est: Num quid dormiuit nonde fi¬
iit Lassatus ẽ. ieiunando. refectu¬
rus est: Si plus refecerit. inde deficit:
Innulla re potest perseuerare ista in¬
firmitas: Iustitia quid: quanta ius¬
titia . ẽ. inter tantas temptationes: pos¬
sumus continere abhomicidio. ab ad¬
ulterio. a fustis. aperiuriis. a frau¬
dibus Numquid ab iniquis cogitatio¬
nibus: Numquid decasu gestionib: ma¬
larum cupiditatum: Quae est ergo ius¬
titianiir : Totum ergo esuriamus.
totum sitiamus. & ueras diuitias. &
uenrm sanitatem. & ueram iustitiam.
Quae sunt uerae diuitiae : caelestis illa
mansio inhierusalem: Quis enim dici¬

Expanded text:
cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
Sic &ehoc quia ita promis sum est ut
non mutar&tur. quia necessario futu¬
rum estet & ꝑmansurum Dixit ui¬
nitebit eum. EXFRUCIUUEN¬
Poteret dicere. & exfructu femoris
tui Quare exfructu uentris uoluit
dicere : & illud quidem si dicer&: ue¬
rum dicer&e Sed significantius dice¬
re uoluit exfructu uentris: quia de
femina natus . ẽ. xp̃s : quouir non

Expanded text:
sic et hoc quia ita promissum est, ut sic et hoc quia ita promissum est, ut non mutaretur, quia necessario futurum erat et permansurum; dixit, «Jnitebit eum: Ex fructu venPoterat dicere, Ex fructu femoris tui: quare, «Ex fructu ventris,» voluit dicere? Et illud quidem si diceret, verum diceret: sed significantius dicere voluit, «Ex fructu ventris;» quia de femina natus est Christus, quo vir non
Abbreviated transcription (Latin):
Quid .ẽ. iurocuit : promis sum perseip¬
sum firmauit. Quid .ẽ. non paenitebit
eum. Non mutauit. Non enim dolo¬
rem paenitentiae patitur ds̃. aut in a¬
liquo fallitur ut uelit corrigere in quo
erecuit. s̃ ed quo modo hominem cum
paenit& mutare uult quod fecit. Sic
ubi audis quia paenit& dm̃. mutationẽ
ipsam speroc Aliter illam fecit quã
uis nomine paenitentiae appell&e.
alitertu. Iuenim facis quia enbeue¬
ras. ille autem facit. quia uindicat
aut quia liberat Mutauit regnum
saul cumpaeniter& eum sicut dictum ẽ.
Et in eo ipsoloco ubi scripturoe dicit.
paenitiuit eum: ibi paulo post dicit᷑
Non enim sic .ẽ. ut homo ut paenite.¬
at eum Cum ergo mutat opertesua
perincommutabile consilium suum:
propteripsam non consilii. sed operis
mutatione paenitere dicitur : Hoc
autẽ sic promisit. ut non mutar& quo¬
modo dicitur. & illud: Iuitcuit dñs &
non paenitebit eũ : tues sacerdos in ae¬
ternũ saecundũ ordinem melchi sedech

Expanded text:
Quid est, «juravit?» Promissum per seipsum firmavit. Quid est, «non poenitebit eum?» Non mutabit. Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi paulo post dicitur, «Non enim sic est ut homo, ut poeniteat eum» . Cum ergo mutat opera sua per incommutabile consilium suum; propter ipsam, non consilii, sed operis mutationem, poenitere dicitur. Hoc autem sic promisit, ut non mutaret. Quomodo dicitur et illud, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in» «aeternum, secundum ordinem Melchisedec» :
Abbreviated transcription (Latin):
siones in corde eius disposuit. in
conualle plorationis. in Loco¬
quem  dispesuit.
Dixit ascensiones. ubi : Id est ĩ corde:
Un. de A conualle plorationis: & iam
quo& ascendat᷑ tanquã deficit ser¬
mo humanꝰ: nec explicari potest
legeretur. Quod oculus non uidit. nec
auris audiuit: nec in cor. hominis ascẽ¬
dit. In corde hominis non ascendit.
Cor hominis illuc ascendat.I Ergo qr
oculus ñ uidit. nec auris audiuit. rec
in cor hominis ascendit: quomͦ dici
poss&. ꝗuo ascendendũ est: Id eo

Expanded text:
siones in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locquem disposuit» Dixit «ascensiones;» ubi? Id est, «in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, Apostolus legeretur, «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo a
Abbreviated transcription (Latin):
RE¬
UIS
PSal¬
MUS. ẽ
& ualde
utls:
quem
bis. Canta¬
tũ audiuimꝰ.
& cantando respondimus. Nõ diu
Lalorabieis in audiendo: nec i¬
frucuose laborabitis in oꝑãdo. Est

Expanded text:
revis Psalmus est, et valde utilis, quem bis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est
Abbreviated transcription (Latin):
& infotutis tuis quib ꝓpagati¬
onẽ/ umam geneneris ordinasti
benignus as siste ut quod teae toro
ingitur traualientereser uecur ꝑ¬
Os qui potestertate uirtutistue denihilo¬
Irob cuncto fecisti quidis positis uniuersi tadi
erordus homin adiaginẽ dr̃facto
Ideo inssepa̾bile muleris adiutoriũ
condidisti ut seimneo corpori deuiralida¬
dres cari nẽ principiũ Docens quodex
uno placuis s& institui numquã liceri
dis iungi
ds quit̃a ec ellẽ tẽ misterio

Expanded text:
 institutis tuis, quibus propagationem humani generis ordinasti, benignus adsiste, ut quod, te auctore, jungitur, te auxiliante serveturte virtutis tuae de nihilo cuncta fecisti: qui dispositis universitatis exordiis hominem ad imaginem Dei facto ideo inseparabile mulieris adjutorium condidisti, ut femineo corpori de virili dares carne principium, docens quod ex uno placuisset institui, nunquam liceret disjungi. Deus qui tam excellenti mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi quod pronobis oblatum est San¬
guis in nocens fusus deleuit omnia
peccata nocentium: Pretium tantũ
datum. redemit omnes captiuos de
manu captiuantis inimici: Ergo est
apudte propitiatio: Nam sinon esset
apud te propitiatio : siiud ex solum es¬
se uelles. & misericors esse nolles:
obseruares omnes iniquitates nostras.
& quaereres eas qui sustineretquis
antete staret & diceret in nocenssũ :
quis staret iniudiciotuo : spesergo
un aest : qñm est apudte propitiatio
PROPTERLEGEM TUAM

Expanded text:
nisi quod pro nobis oblatum est? Sannisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spes ergo una est, «Quoniam est apud te propitiatio. Propter legem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Acce apparuit : de quo profundo cda¬
maret : Clamatenim sub molibus
& fluctibus iniquitatum suarum :
Circum spexitse : circum spexit ui¬
tamsuam: Vidit illam undique fla¬
gitiis & facinoribus coopestam: Quã¬
cum que respexit. Nihil insebonum
inuenit : Nihil illi iustitiae serenum
potuit occurrere : Etcum tanta &
tam multa peccata undique &ca¬
teruã scelerum suorum uideret.
tam quam ex pauescens exclamauit:
Siiniquitatem obseruaberis dñe: dñe
quis sustinebit: Nondixit ego non sus¬
tinebo : sed quis sustinebit: Uidit
enim prope totam uitam humanam:
circum latrari peccatissuis : Accusa¬
ri omnes conscientias cogitationibus
suis. non inuenin cor castum prae¬
sumens deiustitia sua: Siergo cor
castum non potest inueniri quod
praesumat deiustitiasua : praesu¬
mat omnium cor demisericor¬
diadĩ. & dicatdõ: Suiniquitatem
obseruaberis dñe : dñe quis sustine¬
APUDTE PROPIIIATIO EST
Etquae est ista propitiatio. Nisi sacri¬
ficium Et quodest sacrificium.

Expanded text:
cce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justitia; praesumat omnium cor de misericordia Dei, et dicat, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustineapud te propitiatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
uos amate : Nolite ad uos solos ad ten¬
dere: sed ad tendite indigentes circa
uos : Sed quia cum laboribus & aerũ¬
nis fiunt ista in ista uita. Nolite
deficere: In lacrimis seminatis.
ingaudio metetis : Quid enim fr̃s¬
mei ipse agricola. quando procedit
cum aratro & postat semen. Nonne
aliquando frigidus est uentus &im¬
ber de terret : Ad tendit caelum:
uidet tristem: Tremit frigore.
& tamen procedit & seminat Timet
enim necum tristem diem adtendit.
& expectat diem laetum. te¬
pus transeat. & non inueniat quod
metat: Nolite differre fr̃s mei:
seminate in hieme : seminate bona ope¬
ra & cum ploratis: quia qui seminaNT
in lacrimis ingaudio metent: Mit¬
tunt semina sua. bonam uoluntatem.

Expanded text:
vos amate. Nolite ad vos solos attenvos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, frmei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam voluntatem