comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qui sibi saire uideatur et nesciat. dona eni dei sunt. his alia. ꝙ illis
alia largientis. scđm apłm qui dicit̃. unicq dari manifestatõem sp̃s
natio curatõnum ĩ uno spiritu. Alii operatoes uirtutu. Alii ꝓphe¬

Expanded text:
non qui sibi scire videatur et nesciat: dona enim Dei sunt, his alia, et illis non qui sibi scire videatur et nesciat: dona enim Dei sunt, his alia, et illis alia largientis, secundum Apostolum, qui dicit unicuique dari manifestationem Spiritus natio curationum in uno Spiritu; alii operationes virtutum; alii prophe
Abbreviated transcription (Latin):
agant scimus. deus oĩpotens qui est ubiq presens. nec cõcretus nb̾.
nec remotus a nobis. exaudiens martyru preces: per angelica mi¬
nisteria usqꝙͣ diffusa. p̾beat hõibus ista solatia quibꝰ in huiꝰ uite
misena iudicat esse prebenda. et suoꝵ merita martirũ ubiuult.
qñ uult. quomͣ uult. maximeꝙ per eorum memorias qm̃ hoc no¬
uit expedre nobis. Ad edificandam fidem xp̃i procuius illi confes¬
fione sunt passi. mirabi atq in effabili potestate ac bonitate cõm̾¬
tet. Res hec altiorest quã ut a me possit attĩgi. & obstrusior quã
ut a me ualeat perscłitani. Et ideo quid hoꝵ duũ sit. an u̾o fortasis
utr̃q sit . ut aln̾i ista fiant per ip̃a presentia martirũ. aliquando
per angelos suscipientes persona martiru. diffinire nõ audeo: m¬
Mallem absciẽtibus ista perquirere. Neq enĩ nemo est qui hec sciat.

Expanded text:
agant scimus, Deus omnipotens qui est ubique praesens, nec concretus nobis, agant scimus, Deus omnipotens qui est ubique praesens, nec concretus nobis, nec remotus a nobis, exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solatia, quibus in hujus vitae miseria judicat esse praebenda; et suorum merita martyrum ubi vult, quando vult, quomodo vult, maximeque per eorum memorias, quoniam hoc novit expedire nobis ad aedificandam fidem Christi, pro cujus illi confessione sunt passi, mirabili atque ineffabili potestate ac bonitate commendet. Res haec altior est quam ut a me possit attingi, et abstrusior quam ut a me valeat perscrutari: et ideo quid horum duorum sit, an vero fortassis utrumque sit, ut aliquando ista fiant per ipsam praesentiam martyrum, aliquando per Angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo; mallem a scientibus ista perquirere. Neque enim nemo est qui haec sciat,
Abbreviated transcription (Latin):
culis natura non desit. Non gͥ ideo putandum ẽ uiuoꝵ rebus quoslib
int̾esse posse defunctos: qm̃ quibusda sanandis uł adiuuandis mar¬
tires assunt. S ideo pocius intelligendũ est. ꝙ per diuinã potẽciam mͣr¬
tires uiuoꝵ rebus intersunt. qm̃ defuncti per natura ꝓpria uiuoꝵ
rebus interesse non possunt. Quãꝙ̃ ista questio uires intelligẽtie
mee uincit que admodũ opitulentur martires ut quos ꝑ eos certum
est adiuuan. utrũ ipẽi per se ipsos asuit uno tempore tam diuẽsis locis.¬
et tanta inter se longinquitate discretis. siue ubi sunt eorum memo¬
rie. sule preter suas memorias ubicũq adeẽ sentiũtur. an ipsis in loco
sius meritis congruo ab om̃i mortaliũ conu̾satiõe remotis. et tñ ge
neraliter orantibus ꝓ indigencia supplicantũ. sicut nos oramus ꝓ
mortius quibus utiq nõ presentamur. nec ubi suit uel quiat qͥd

Expanded text:
culis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet culis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod per diuinam potentiam martyres uiuorrebus interesse non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uicerit, quemadmodum opitulentur martyres his quos per eos certum est adiuuari, utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersis lociet tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt eorum memoriae, siue praeter suas memorias, ubicumque adesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritneraliter orantibus pro indigentiis supplicantum sicut nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur, nec ubi sint vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
tui quid agunt. uiuii.Non eni sol beneficioꝵ affectibꝰ ueru ipsis &̃
hoinum aspectibꝰ confessorẽ apparusse felicem cubꝰ uł inquiliniᷤ¬
pie a se diłc̾tis. cum abarbaris nola opugnabatur: audiuimꝰ nõ in c̾a
rumoribꝰ s testibus certis. Uerum ista diuinitus exbibentur. lõge
alit̾ qua se h̾et usitatus ordo. singulis creaturarũ generibꝰ attribu¬
tus. Non eni qr in u̾nũ aqua cum uoluit dñs repẽte conu̾sa est: ideo
nõ debemꝰ quid aqua ualeat in elem̾torũ ordine ꝓprio. ab istius diui¬
ni operis caritate uł pocius singularitate discernere. Nec qm̃ laza¬
rus resurexit. ideo mortuꝰ omnis qñ uult surgiẽ. aut eo modo exaĩs
a uiuente: quo mͦ aiugilante dom̃iens exitatur. Alii sunt humanarũ
limites reru. alia diuinarũ signa iuitutu. Alia sunt que naturalit̾.
alia que mirabilr̾ funt. Quãuis et nature deus adsit ut sit: & mira¬

Expanded text:
tui, quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus, uerum ipsis etiam tui, quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus, uerum ipsis etiam hominum aspectibus confessorem adparuisse Felicem, cuius inquilinatum pie diligis, cum a barbaris Nola obpugnaretur, audiuimus non incertis rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnis, quando uult, surgit aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et mira
Abbreviated transcription (Latin):
homines s ꝓphete dũ hic uiuerent cognoscebant. ne ip̃i omĩa. set que ili
esse reuelanda dei prouidẽcia iudicaͬt. Mittiqͦ ad iuos aliquos ex mor¬
tius. sicut econtrario quod paulus ex iuius in paradisũ raptus ẽ. diui¬
na scriptura testatur. Nam samul ꝓpheta defunctus: uiuo regi sau¬
li etiã futura p̾dixit. Quauis non nulli nõ ip̃m fuisse qui potuisset
iagicis artibus euocari: set aliquẽ sp̃m tam mał e
ihus filius sirach scripsisse traditur. et ꝓpt̾ eloquii non nulla siłitudi¬
nẽ salomonis ꝓnunciatur. Contineat in laude patrũ quod samu¬
el et morniꝰ ꝓphetizauer. s si huic libro exebreoꝵ qr in eo nõ est canone
contradr̃. quid de moyse dicturi sumꝰ. qͥ ceite & in deutero nomio mortu.
.Et in euungłio cum helia qui mortuꝰ non est. legitur apparuisse uuen¬
tibus: hinͦ et illa soluitur questio. quomͦ martires ip̃is beneficiis que¬
Edantur orantibꝰ indicant se intereẽ rebus humanis. si nesciunt mor¬

Expanded text:
homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mitti quoque ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam maIesus filius Sirach scripsisse traditur et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuhel etiam mortuus prophetauerit. sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eo non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus? Hinc et illa soluitur quaestio, quomodo martyres ipsis beneficiis, quae dantur orantibus, indicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mor
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq ꝓut uult. hoꝵ õium sp̃ualiũ donoꝵ que cõmemorauit
aple cuicũq data ÷ diuidicatio spĩii. ip̃e scit ista sicut sciẽda sut.
Talẽ fuisse credendũ est illũ iohãnem monachuĩ: quẽ de belli cuul
euentu maior theodosius consuluit imperator. habebat quippe
etiam ꝓphetiam. Neq enim singulos singula ĩuenerũt munerũ
istorum. sec etia plura unũ here posse non ambigo. Iohannes gͦ
iste quadam mullere religiosissima inpatient̾ eum uidere cupien¬
te atq ut ego impetraret per maritũ suu uehementer instante.
cum ille nollet qm̃ id nũquã permiserat feminis: uade inquidẽ.¬

Expanded text:
ut uult. horum omnium spiritalium donorum, quae commemorauit apostolus, cuicumque data est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosius consuluit imperator: habebat quippe etiam prophetiam. neque enim singulos singula munerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Iohannes ergo iste cuidam mulieri religiosissimae inpatienter eum uidere cupienti atque ut hoc inpetraret per maritum suum uehementer instanti, cum ille nollet, quoniam id numquam permiserat feminis, uade, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs confirmatũ testamĩtũ nemo irritu facit auc suꝑ ordinat.
.Abrahe dc̃e sunt ꝓmissiones et seĩ eius. Nõ dicit uã seminibꝰ tãꝙͣ¬

Expanded text:
hominis confirmatum testamentum nemo irritum facit, aut superordinat. hominis confirmatum testamentum nemo irritum facit, aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, ta
Abbreviated transcription (Latin):
figuras: ad nonũ testam̃tu quãuis nõdũ reuelatũ per dei grãm¬
pertinebant. ad ꝙ pertinebat abrahan. hinc quippe isti si Remoto ue¬
lamine legerent. intelligerẽt ita nõ esset iniicũ eu̾geliũ legi q̃
data ẽ per moysen. sicut ut̾ se nõ sunt inimici abrahã et ip̃e moy¬
ses. Quos utiq et isti eũdem coluisse confitentur deũ. quãus eũ
sunt abrahe. qr nouũ testam̾tum significabant. sicopponit legi
per moysen date: ut ħ duo iter se inimica uideantur. Quid enim
aliud ad romanos dr̃: Non enĩ per legem ꝓmissio abrahe aut se¬
muni eius ut heres ess murdi. s per iusticia fidei. Si enĩ qui per le
gem heredes sunt: exinanita ẽ fides et euacuata ẽ ꝓmissio. lex eĩ
iram operatur. ubi eni lex nõ est: uec p̾uaucatio. attendant ꝙ̃ ad¬
modũ sic disputat ueluti contra legẽ: ut ea pͥorẽ illa q̃ facta
missione. Itẽq ad galathas. fratres inquit scd̃m hoiem dico. ⁊̃ ñ

Expanded text:
n Testamentum, quamvis nondum revelatum, per gratipertinebant, ad quod pertinebat Abraham. Hinc quippe isti, si remoto velamine legerent, intelligerent ita non esse inimicum Evangelium Legi quae data est per Moysen, sicut inter se non sunt inimici Abraham et ipse Moyses: quos utique et isti eumdem coluisse confitentur Deum, quamvis eum sunt Abrahae, quia Novum Testamentum significabant, sic opponit Legi per Moysen datae, ut haec duo inter se inimica videantur. Quid enim aliud ad Romanos dicit? Non enim per Legem promissio Abrahae aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fint; exinanita est fides, et evacuata est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim Lex non est, nec praevaricatio . Attendant quemadmodum sic disputat, veluti contra Legem, ut ex priore illa quae facta romissione. Itemque ad Galatas: Fratres, inquit, secundum hominem dico; tamen
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ est. Quia nͦ demonia sunt dii.qͣuis dii gentiũ sit demonia. pot̃
putare sigͥcatum. ac nõ potiꝰ deum uerum iustu et bo
uit gentes infideliũ scl̃i huius. ut non hic distĩguatur in quibꝰ ds̃
scli huius. ac deinde inferatur extecauit m̾tes infideliũ: s ita pociꝰ
ut deus bonus mẽtes excecet aliquoꝵ. Non enĩ attendũt saluatoris
u̾ba dicentis. In urdiciũ ego in hunc mũdum ueni. ut qͥ nõ uident

Expanded text:
deus est; quia nec daemonia sunt dii, quamvis dii gentium sint daemonia . Potest deus est; quia nec daemonia sunt dii, quamvis dii gentium sint daemonia . Potest putare significatum, ac non potius Deum verum, justum et boit mentes infidelium saeculi hujus: ut non hic distinguatur, in quibus Deus saeculi hujus, ac deinde subinferatur, excaecavit mentes infidelium; sed ita potius, ut Deus bonus mentes excaecet aliquorum. Non enim attendunt Salvatoris verba dicentis: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vide
Abbreviated transcription (Latin):
set quibꝯ ausfertur uelamen qud̃ in lectõne ueteris testam̃ti man.¬
Qui enĩ sunt in uetere testam̃to: impediente uelamine nec uetus ĩ¬
telligunt nec nouu. Qui aũt trãseunt ad xp̃m. remoto uelamne per
noĩi intelligunt et uetus et nouu. Utinã et isti ceci oppugnatores
legis et pphetarum. sic transean ͭᷤ ad apistũ: ut nõ sunt in eis in qͥbꝰ ob¬
uelatu est et ip̃m eũglium. in hiis eni qui pereunt est obuelatũ ait
apls. in quibꝰ deus scłi huiꝰ exe execauit m̾tes infideliũ. ut nõ fulge¬
at illuminatio eu̾gelii glorie xp̃i qui est ymago dei. ubi miser iste
deum scli huius uult intelligi malũ. tanꝙ̃ illi seruierit moyses in
ueti testam̾to. qĩ hoc apłs diterit. ybi si necesse esset intelligi deum
scli hui deũ impioꝵ hoc est dyabolum. qm̃ om̃s dii genciũ demonia.
deus etiaz uenter est dcus. ait enĩ apls. quoꝵ deus ueter est. nec ideo
deus uenter ẽ: ita si posset dici deus huiꝰ sclidyabolus. nõ ideo dẜabolꝰ

Expanded text:
lamen, quod in lectione Veteris Testamenti maneenim sunt in Vetere Testamento, impediente velamine nec Vetus intelligunt, nec Novum: qui autem transeunt ad Christum, remoto velamine per Novum, intelligunt et Vetus et Novum . Utinam et isti caeci oppugnatores Legis et Prophetarum, sic transeant ad Christum, ut non sint in eis in quibus obvelatum est et ipsum Evangelium. In his enim qui pereunt, esse obvelatum ait Apostolus, In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, ut non fulgeat illuminatio Evangelii gloriae Christi, qui est imago Dei . Ubi miser iste Deum saeculi hujus vult intelligi malum: tanquam illi servierit Moyses in Vetere Testamento, quasi hoc Apostolus dixerit. Ubi si necesse esset intelligi Deum saeculi hujus, deum impiorum, hoc est, diabolum; quoniam omnes dii gentium daemonia, deus etiam venter est dictus: ait enim Apostolus, quorum deus venter est ; nec ideo deus venter est. Ita si potest dici deus hujus saeculi diabolus, non ideo diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfirmat ad euacuãda ꝓmissionẽ. Si eui ex lege hereditas: iam uon
exꝓnuttne. abrahe aũt per reꝓmissionẽ donauit deus. Quid gͦclex
transgressionis grã ꝓposita est. don ueniret semẽ cui ꝓmissũ est. Ne¬
scio utrũ isti qui legem nõ intelligentes c̾iuiãtur. ĩuẽĩant aliquid
ex euangelio uel ex aplicis lrĩs.ꝙ ita uideatur erde legi adu̾su. ẽẽ
atq contrariũ. quẽ admodu hoc uidetur ꝙ exꝓmission ibꝰ que abra¬
nũc in oĩbꝰ gentibꝰ uidemus ĩpleri: crimͥ fornicatõis obicuit. Iste
quippe ꝓcul dubio cui respõdemꝰ. ex ilł se esse manifestat. de qͥbus pre¬
dcm̃ est apło dicente. sp̃s aut manifeste dicit. qr ĩ nouissimis tẽporibꝰ
recedent quidã a fide. attendẽtes spiritibꝰ seductorib. et doctrinis demo
niorum. in ypociisi m̃daci loquoꝵ. cautheniata hentes cõsciẽtia sua. pro¬
hibentes nubere. Non enĩ reperit abraham aliqua se cõtaminasse ad¬

Expanded text:
em. Si enim ex Lege haereditas, jam non ex promissione. Abrahae autem per repromissionem donavit Deus. Quid ergo Lex? Transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est . Nescio utrum isti qui Legem non intelligentes criminantur, inveniant aliquid ex Evangelio vel ex apostolicis Litteris, quod ita atque contrarium, quemadmodum hoc videtur, quod ex promissionibus quae Abranunc in omnibus gentibus videmus impleri, crimen fornicationis objiciunt. Iste quippe procul dubio cui respondemus, ex illis se esse manifestat, de quibus praedictum est Apostolo dicente: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quiniorum in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere . Non enim reperitur Abraham aliquo se contaminasse ad
Abbreviated transcription (Latin):
gem dei atq eius ministru moysen. ceco et furioso corde rep̾hendut.
Ideo quippe est mĩstranio mortis: qr pcc̃m per bonũ operatũ est mor¬
tem. Ideo ministratio ẽ dampnatõis qr pcc̃m per bonũ operatũ est dãp

Expanded text:
gem Dei atque ejus ministrum Moysen caeco et furioso corde reprehendunt. gem Dei atque ejus ministrum Moysen caeco et furioso corde reprehendunt. Ideo quippe est ministratio mortis, quia peccatum per bonum operatum est mortem: ideo est ministra
Abbreviated transcription (Latin):
s sp̃s iuiuans. Non lex gͦ. set gr̃a. Non uetus testam̾tũ in seruitutem
gen̾ans ꝙ est agar. s nouũ in qͦ sunt nõ antille filiis libere. Q liberta¬
te xp̃s nos liberauit. et tñ lex sc̃a est. et mãdatũ scm̃ iustũ et bonum.
ip̃e apls õndens. occasione inqͥt accepta: pct̾m per mandatũ operatu
est in me oẽm c̃cupiscẽtiam. Per quod mandatũ. nisi ꝙ ait cõcupiscẽ¬
ciam nesciebam nisi lex dic̾et nõ concupisces: Nũꝙͥ malũ est nõ cõ¬
uiuificans sp̃s: hec ip̃a lex que bonũ dicit occidit: q̃r peccati u̾tus ẽ cũ
per illam operatur õem concupiscẽtia ĩflãmando prohibitõe ꝙ nõ eitĩ¬
guitur per iubẽtem lr̃am timore pene. Set per iuuãtez sp̃m diłcõne
iusticie. Ideo ait.pectatũ ut appareat pcc̃m: per bonũ mͥ operatũ ẽ mor¬
tem. Non eĩ ait per malũ. sz per bonuz. hic euigilent si possut. qui le¬

Expanded text:
sed spiritus juvans: non Lex ergo, sed gratia; non Vetus Testamentum in servitsed spiritus juvans: non Lex ergo, sed gratia; non Vetus Testamentum in servitillae filii, sed liberae, qua libertate Christus nos liberavit . Et tamen Lex sancta est, et mandatum sanctum et justum et bonum. etiam ipse Apostolus ostendens, Occasione, inquit, accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Per quod mandatum, nisi quod ait, Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces? Numquid malum est non convivificans spiritus, haec ipsa Lex quae bonum dicit, occidit: quia peccati virtus est, per illam operatur omnem concupiscentiam, inflammando prohibitione; quod non exstinguitur per jubentem litteram timore poenae, sed per juvantem spiritum dilectione justitiae. Ideo ait, Peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. Non enim ait, Per malum; sed, per bonum. Hic evigilent, si possunt, qui Le
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃: iustũ et bonũ. Q uod gͦ bonũ est michi. ftin est mors : absit. Set pec̾i
ut appareat pecc̃mi. per bonũ michi operatũ est mortem: ecce ꝙẽ lr̃a occid̃.
et mandatũ sc̃m et iustum et bonũ. et tñ qr de ip̃o bono int̾ficit᷑ inobedi¬
ens aĩa ubi dei nõ adiuuat grã: ministratio mortis facta est lex ĩ uet̾e
testam̾to ꝓpt̾ occidentem lr̃am. et ministratio uite fcã est gracia in no¬
uo te stam̾to. ꝓpt̃ uiuificantẽ sp̃m. Quod est aut̃ ministracio mortis et
ministratuo dãpnatois: hoc est occasione accepta pcc̃m per mandatu
operatũ est ĩme omĩem cõcupiscenciam. hoc est adueĩente mandato pccm̃
mortẽ. hoc est lex subitrauit ut hndaret delictũ. hoc est lex irã oꝑat᷑.
hoc ẽ uirtus peccati lex. ꝓhibitio enĩ pectati ꝙ est lex: auget ꝓfecto de¬
siteriũ peccandi. Quod nõ extinguitur. nͥ contrario desiderio recte fa¬
ciendi. ubi fides per dilectõem operatur. hoc aũt nõ prestat lrã iubens.

Expanded text:
go bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce quid est ministret mandatum sanctum et justum et bonum: et tamen quia de ipso bono interficitur inobediens anima, ubi Dei non adjuvat gratia, ministratio mortis facta est Lex in Veteri Testamento propter occidentem litteram; et ministratio vitae facta est gratia in novo Testamento propter vivificantem spiritum. Quod est autem, ministratio mortis et ministratio damnationis; hoc est, Occasione accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupishoc est, Lex subintravit, ut abundaret delictum ; hoc est, Lex iram operatur ; hoc est, Virtus peccati Lex . Prohibitio enim peccati quod est Lex, auget profecto desiderium peccandi: quod non exstinguitur, nisi contrario desiderio recte faciendi, ubi fides per dilectionem operatur . Hoc autem non praestat littera jubens,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potestrant intendere filii isrł in faciẽ eius ꝓpt̾ gl̾am nultꝰ eius: si
gnũ erat qr in lege xp̃m intellc̃turi non erant. et ideo uelam̾ int̾
faciẽ moysi et ip̃os positum erat. ut nõ intend̾ent sic scriptũ est filii
isrł usq in finẽ. finis aut legis quidẽ : Ad hoc nõ ego. s apłs ip̃e respõ¬
deat. finis ei legis inquit .xꝰ. adiusticiã oĩ credenti. finis perficiens nͥ
iit̾ officiũ et finem hoc distat. quod officiũ est que facere debemus:¬
fuus ꝓpt que facimꝰ. Quia itaq illa oĩa ꝓpt̾ ꝓpistũ fiebant. ꝙ̃ filii isrł ĩ eis
que fiebant nõ intelligebant: hoc sigͥficabat uelam̾ ꝙ eos usq ĩ finẽ nõ
sinebat intend̾e. Idest usq ad faciẽ moysi que sigͥcabat xp̃m. s ideo dcm̃
est ꝙ euacuatur hec gloria: qr om̃s umbre sigͥtantes euacu atur. cũ res q̃¬

Expanded text:
non poterant intendere filii Israel in faciem ejus, propter gloriam vunon poterant intendere filii Israel in faciem ejus, propter gloriam vugnum erat quia in lege Christum intellecturi non erant; et ideo velamen inter faciem Moysis et illos positum erat, ut non intenderent, sicut scriptum est: Filii Israel usque in finem . Finis autem Legis quis est? Ad hoc non ego, sed Apostolus ipse respondeat: Finis enim Legis, inquit, Christus, ad justitiam omni credenti . Finis perficiens, non inter officium et finem hoc distat, quod officium est in eis quae facere debemus,pter quem facimus. Quia itaque illa omnia propter Christum fiebant, quem filii Israel in eis quae fiebant non intelligebant; hoc significabat velamen, quod eos usque in finem non sinebat intendere, id est, usque ad faciem Moysi, quae significabat Christum. Sed ideo dictum est quod evacuetur haec gloria, q
Abbreviated transcription (Latin):
collige. que in hanc sĩam beatus dicit apłs. legem distinguen᷑
a gr̃am. eoꝙ sub illa elidantur elati. sub ista etigantur elisi. et quod
illa ĩ tantu bona sit: ut boua iubeat. hec in tm̃ ut bonͣ ꝯferat. Illa
pͥuaricator amissa excusa tõe ignorantie cõuictus iacet. sub ista
uero et partente et opitulante. nec qr mala ẽ operatꝰ extĩguitur.
mortis. ubi lr̃a occidit malũ prohibendo ꝙ fit. et bonũ ĩperando ꝙ nõ
fit. ista uero deã est ministratio sp̃s utiq uiuificantis. ut a p̾uaricatõis
morte surgamꝰ et iusticia nõ rei legamꝰ in tabulis. s liberi ĩ cordibꝰ
et in amoribꝰ heaniꝰ. hoc est testam̾tũ nonũ distans adutere. qr ibi uetꝰ
hõ formidinis coarthatur angustiis. hic nouus h̃o spaciatur latitudiẽ
caritatis. Quod aut dcm est de ministro ueteris testami̾ti moyse. qd̾

Expanded text:
colligere, quae in hanc sententiam beatus dicit Apostolus, Legem distinguens colligere, quae in hanc sententiam beatus dicit Apostolus, Legem distinguens a gratia; eo quod sub illa elidantur elati, sub ista erigantur elisi; et quod illa in tantum bona sit ut bona jubeat, haec tantum ut bona conferat. Illa etiam praevaricator amissa excusatione ignorantiae convictus jacet: sub ista vero et parcente et opitulante, nec qui mala est operatus exstinguitur, mortis, ubi littera occidit, malum prohibendo quod fit, et bonum imperando quod non fit; ista vero dicta est ministratio spiritus, utiliberi in cordibus et in moribus habeamus? Hoc est Testamentum Novum distans a Vetere; quia ibi vetus homo formidinis coarctatur angustiis, hic novus homo spatiatur latitudine charitatis. 26. Quod autem dictum est de ministro Veteris Testamenti Moyse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s autẽ iuuificat. lex enĩ quãuis iusta et sc̃a bona. p̾uaricatoribꝰ in¬
tulit mortẽ: quos dei gr̃a nõ audiuit ad iusticiam legis iplendam.
oportebat enĩ ut testam̾to uet̾e lex ĩponeretur superb̾. et de sue uo¬
lũtatis uirtute fidentib. que nõ daret iusticia set iuberz. Ac sic mor¬
blasphematores. mala fuisse legẽ que data ẽ per moysen. qr dcã est
ministratio mortis in lr̃is figurata lapideis. Non ĩtuẽtes ꝓpeos eẽ
dcm. qui suolibero arbitrio legem suffic̾e arbitrabantur. et spũ gracie
nõ aduiti: rei preuaucatõis sub eiusdẽ littera legis tenebantur. uñ
alibi dicit. lex irã operatur. ubi enĩ lex nõ est: nec p̾uaricatio. hĩc
ostendens unde dixerit. lex irã operatur. Neq eni eius p̾uaricatio
mala ess. uisi lex ip̃a bona esset. Multũ est et nimis longũ cuc̃ta¬

Expanded text:
tus autem vivificat . Lex enim quamvis justa et sancta et bona, praevaricatoribus intus autem vivificat . Lex enim quamvis justa et sancta et bona, praevaricatoribus intulit mortem, quos Dei gratia non adjuvit ad justitiam Legis implendam. Oportebat enim ut Testamento Vetere Lex imponeretur superbis, et de suae voluntatis virtute fidentibus, quae non daret justitiam, sed juberet; ac sic morblasphematores, malam fuisse Legem quae data est per Moysen, quia dicta est ministratio mortis in litteris figurata lapideis: non intuentes propter eos esse dictum, qui suo libero arbitrio Legem sufficere arbitrabantur, et spiritu gratiae non adjuti, rei praevaricationis sub ejusdem Legis littera tenebantur. Unde alibi dicit, Lex iram operatur: ubi enim lex non est, nec praevaricatio : hinc ostendens unde dixerit, Lex iram operatur. Neque enim ejus praevaricatio mala esset, nisi Lex ipsa bona esset. 25. Multum est et nimis longum
Abbreviated transcription (Latin):
michi. de me eĩ ille scripsit. Quid aũt mirũ si iste infelix a lu ce
paulo ubi ait ad corinthios.ꝙ si ministratio mortis in lrĩs format.
lapideis facta est in gloria ita ut nõ possent filii isrł intend̾e ĩ faciem
moysi ꝓp̃t gloria uultus eius que destruit᷑. qrͣ nõ mag̃ ministracio¬
sp̃s erit in gloria: nã si ministratio dãpnatõis gloria ẽ.: multo magis
ministratio iusticie hundauerit in gła. et enĩ nõ glorificatũ est ĩ
hac parte. id ꝙ declatum est ꝓpt̃ exellentem claritatẽ. Nam si id ꝙ
destruitur in gloria est. multo mͣgis illud ꝙ manet ingloria est.¬
. hoc mͦ iste posuit u̾ba apłica. Nec a meliore int̾pretatõe płimũ di¬
stat. Quia gͦ dc̃a est ministratio mortis in lris formata lapideis:
hinc existimat ꝙ morti ministrau̾it moyses. idest mortis auctori .s.
ministratione mortis deão legẽ. scłm illudq alibidicit. lra occidic.

Expanded text:
it . CAPUT VII. 24. Quid autem mirum, si iste infelix a luce  etiam illud de apostolo Paulo, ubi ait ad Corinthios: Quod si ministratio mortis, in litteris formata lapideis, facta est in gloria, ita ut non possent filii Israel intendere in faciem Moysi, propter gloriam vultus ejus, quae destruitis gloria est, multo magis ministratio justitiae abundabit in gloria. Etenim non glorificatum est in hac parte id quod declaratum est propter excellentem claritatem. Nam si id quod destruitur, in gloria est; multo magis illud quod manet, in gloria est. Hoc modo iste posuit verba apostolica, nec a meliore interpretatione plurimum distat. Quia ergo dicta est ministratio mortis in litteris formata lapideis, hinc existimat quod morti ministraverit Moyses, id est, mortis auctori, maministrationem mortis dictam Legem, secundum illud quod alibi dicit, Littera occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit: atq ut cẽs auferantur ambages. qͦ nã mͦ et lex ministratõ
mor̾tis recte dcã sit. et tñ iusta et scã et bona sit: illud recolamꝰ ꝙ ĩ epłã
positũ est ad romanos. Cum eĩ dixisset ita ut seruiamꝰ in nouitate sp̃s
et nõ in uetustate littere. que sententia simillima est illi quã iste nõ in¬
telligens posuit. cõtinuo ꝓspexit istos futuros u̾bosos atq blasphemos.
qui putaturi essent ex hoc legẽ fuisse repͥhensa. moxq subiũxit. Qd
gͦ dicemus: Lex pccm ẽ : absit. Set peccatũ nõ cognoui. nisi per legẽ Nã¬

Expanded text:
intelligit? 28. Atque ut omnes auferantur ambages, quonam modo et Lex ministratio intelligit? 28. Atque ut omnes auferantur ambages, quonam modo et Lex ministratio mortis recte dicta sit, et tamen sancta et justa et bona sit, illud recolamus quod in Epistola positum est ad Romanos. Cum enim dixisset, Ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae; quae sententia simillima est illi quam iste non intelligens posuit: continuo prospexit istos futuros verbosos atque blasphemos, qui putaturi essent ex hoc Legem fuisse reprehensam; moxque subjunxit: Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Absit: sed peccatum non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ũbris tradita erant iu deis inuet̾i testam̾to. necesse fuit euacuari reue¬
latõe testam̾ti noui. nec sane om̃s in illo ppło nõ intelligebant. xp̃m. per
illas umbras testam̾ti ueteris figuratũ. Neq eĩ hec ip̃e moyses et ceteri
inimica uet̾i testam̾to.Cur dic̃. hentes aũt eunid sp̃m fidei scm ꝙ scͥptũ¬
d scriptu est. credidi ꝓpt̾ quod et locutus sũ : utiq in psalmis ad illa dei
eloquia pertiñtibꝰ q̃ credita sunt iudeis. eũdẽ inqͥt sp̃m fidei he̾ntes.
Quid est eũdẽ. nisi quẽ h̾ebant etiã illi per quos hec ministrata sunt:
cur etiã in eadem epła de lege testimoniu posuit. cũ premisiss ut urã
h̾udantia sit ad illoꝵ in opiam. ut et illoꝵ hndantia fiat ĩ urã ĩopiam.
ut fiat equalitas. subiũgens et dicens sic scriptũ est qui multũ nõhn¬
dauit. et qui modicũ nõ defuit illi: Cur eis ĩportat legis auctoritatem
quã dicit fuisse ministratõem mortis. si eo mͦ intelłxit qͦmͦ ista pestis

Expanded text:
necesse fuit evacuari revelatione Testamenti Novi. 27. Nec sane omnes in illo populo non intelligebant Christum per illas umbras Testamenti Veteris figuratum: neque enim haec ipse Moyses et caeteriinimica Veteri Testamento, cur dicit, Habentes autem eumdem spm scriptum est, Credidi, propter quod et locutus sum ? Utique in Psalmis, ad illa Dei eloquia pertinentibus, quae credita sunt Judaeis. Eumdem, inquit, spiritum fidei habentes: quid est, eumdem, nisi quem habebant etiam illi per quos haec ministrata sunt? Cur etiam in eadem Epistola de Lege testimonium posuit, cum praemisisset, Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum abundantia fiat in vestram inopiam, ut fiat aequalitas; subjungens et dicens, sicut scriptum est, Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi ? Cur eis importat Legis auctoritatem, quam dicit fuisse ministrationem mortis, si eo modo intellexit, quomodo ista pestis
Abbreviated transcription (Latin):
neq corruptio incorruptionẽ possidebit. s hec repetitio. sentẽcie superi¬
oris ẽ expositio. Ut ꝙ ibi dc̃m est caro et sanguis: hic ĩtelligamꝰ corrup¬
toem. non st̾am carnis. et ꝙ ibi dcin est regnũ dei: hic intelligamus
ĩcorruptõem. atq ita nichil aliuid dcm putemꝰ caro et sanguis regñ
dei nõ possidebit. qͣi dretur corruptio ĩcorruptõem nõ possidebit. Idest
corruptio carnis et sanguinis. in illiꝰ regni in corruptõem nͥ er̾. ꝓp̃t
significata ẽ: in regni illius ĩcorruptõe nõerit. Quia caro q̃ nũc corru¬
tuũ ab oĩ aĩa hõis et mortuus fu̾it. et nõ fuerit purificatus. taber¬
naculũ dni polluit. et᷑ teretur aĩa illa ex isrł: qm̃ aqua aspersiõis
nõ est cirtũ asperͥa super eum. ĩmundꝰ est. adhuc ĩmundicia eiꝰ in ip̃o
.Adhuc utiq duit etiã post mortẽ: qr nõ est purificatꝰ. ubi prefigu¬
ratũ lauacrũ regneratõis intelligit.ꝙ nuc̃ accipiunt qͥ babtrzãtur

Expanded text:
Neque corruptio incorruptionem possidebit: sed haec repetitio, sententiae superioris est expositio: ut quod ibi dictum est, caro et sanguis; hic intelligamus corruptionem, non substantiam carnis: et quod ibi dictum est, regnum Dei; hic intelligamus incorruptionem. Atque ita nihil aliud dictum putemus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; quam si diceretur, Corruptio incorruptionem non possidebit: id est, corruptio carnis et sanguinis in illius regni incorruptione non erit, propsignificata est, in regni illius incorruptione non erit: quia caro quae nunc corrutuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit, et non fuerit purificatus, tabernaculum Domini polluit: exteretur anima illa ex Israel; quoniam aqua aspersionis non est circumspersa super eum, immundus est, adhuc immunditia ejus in ipso est . Adhuc utique dixit, etiam post mortem, quia non est purificatus: ubi praefigurat
Abbreviated transcription (Latin):
daueribꝰ ap̃ianoꝵ in illa magne urbis uel etia alioꝵ opidoꝵ uast̾¬
tõe defuerunt: nec uiuoꝵ culpa est. qui nõ potuer ista prebere. nec
pena mortuoꝵ qui non potuer ista sentire. hec est mea de sepulte
cã atq ratoe sententia. Quam ꝓp̃tea ex alio libro meo in istum d¬
transtuli. qr facilius hoc a me recenseri potuit. quã id ip̃m alio mͦ
elaqͣndum fuit. Quod si uerũ est: ꝓfecto etia prouisus sepeliendis
corporibus apud memoriam sc̃oꝵ locus. bone affectõis hune ⁊ gͥ fu¬
nera suoru. Qm̃ si nõ nulla religio est ut sepeliãtur. nõ potest

Expanded text:
daueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
quãta possit esse remuneratio ꝓelemosinis quas uit uiuentibꝰ
et senͣtibꝰ exibemꝰ. si neq hoc apud deũ perit quod exanimis hoiu
m̾bris. et officii diligentieq persoluitur. sunt quidẽ et alia que
scĩ patriarche de corporibꝰ sius uel condendis uel trafferendis.
prophetico sp̃u dicta in telligi uoluer̃. Non autẽ hic locus ẽ ut
ea pertractemꝰ. cum sufficiant ista que diximꝰ. s si ea que sustẽ¬
tandis uiuetibus sunt necessaria sicut uictus et amictus. ꝙͣius c̃
graui afflictõne desint nõ frãgunt in bonis perferẽdi tolerandi
uitutem. nec erradicant ex animo pletatem. set excitanda facuiẽ
fecundiorem: qͣnto magis cum desunt ea que curandis funeribus
condendis q corporibus defũctorũ adhiberi solent. non efficiunt
miseros in occultis piorũ sedibus iam qͥetos: Ac per hoc qñ ista ca¬

Expanded text:
quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista ca
Abbreviated transcription (Latin):
S ad ip̃a natura h̾ois pertinent. Ande et antiqͣru ustoꝵ fun̾a
officiosa pietate curata sunt: et exequie celebrate. & sepultura pro¬
uisa . ip̃iq cum uiuerent de sepeliendis uel etiam trãsferendis suis
corporibus. filiis mandauerunt. Et cobi sepeliendo mortuos. deum
ꝓ meruisse teste angelo cõmendatur.ip̃e quoq diĩs dic tercio resi¬
recturus religiose mulieris bonũ opus predicat. predicandumq
cõmendat. ꝙ unguẽtũ p̾ciosũ super membra eiꝰ effuderit: atq hoc
ad eũ sepeliendũ fecerit. et laudabilit cõmemorant᷑ in eũglio.
qͥ corpus eius de cruce acceptũ. diligent̾ atq honorifice tegendũ
sepeliendũ q curarũt. Serũ iste auctoritates nõ hoc admonec̃
ꝙ insit ulluꝰ cadaueribꝰ sensus: s ad dei ꝓuidẽcia cui placent
etiam talia pietatis officia. corpora quoq mortuoꝵ pertin̾e sigcãt.
ꝓp̃t fidem resurectõis astruenda.⁊lbi et illud salubriter ditͣit᷑.

Expanded text:
 ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensustalia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uel cornpiutur in ueten testam̃to. longe mitioriby quã legũtur in
Uiginti .iiii.mͣ. cadentiũ tanto buccarũ strepitu ĩflat ĩsanꝰ quasi
nõ ĩnumerabilia milia cotidie moriãtur toto orbe t̾rarui. S trãsito¬

Expanded text:
vel corripiuntur in Veteri Testamento, longe mitioribus quam leguntur in vel corripiuntur in Veteri Testamento, longe mitioribus quam leguntur in Viginti quatuor millia cadentium , tanto buccarum strepitu inflat insanus, quasi non innumerabilia millia quotidie moriantur toto orbe terrarum, sed transito
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iste de obsonio sacrificii pͥgustato corporalẽ temporalem ꝙ pena
ꝓ sacrilegio sic indignatur ingestã. ubi uẽturũ se dñs et ad sinistrã
positis gentibꝰ minatur esse dicturu. ite in ignẽ et̾nũ qui paratus
est dyabolo et angelis eius: huiꝰ tanti supplicii queris causa : esu¬
nui inquit et nõ de istis mͥ mãducare. ecte ꝓesca temporali nõ ab¬
lata s nõ data. et̾num et orrendii suppliciũ cõminatur. et recte. si
consulas ueritatẽ. per paruũ est enĩ ꝙ in helemosinis datur. S&
cum pie datur: et̾nũ inde meritũ ꝯparatur. et ideo potiꝰ qr par¬
uũ est ꝙ datur: magna ĩpietate nõ datur. Uñ non mirũ est ꝙ tã¬
te sterilitati uelut infructuosarũ arboꝵ ignis et̾ni suppliciũ p̃pat᷑
si aũt consulas h̾oiem ut de suo respondeat. ubi oĩs homo m̾dax
nali. hanc exorret carne mortali. Talis est iste ioium hoĩum qͥ¬

Expanded text:
quod iste de obsonio sacrificii praegustato, corporalem temporalemque poenam quod iste de obsonio sacrificii praegustato, corporalem temporalemque poenam pro sacrilegio sic indignatur ingestam; ubi venturum se Dominus, et ad sinistram positis gentibus minatur esse dicturum, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Hujus tanti supplicii quaeris causam? Esurivi, inquit, et non dedistis mihi manducare . Ecce pro esca temporali, non ablata, sed non data, aeternum et horrendum supplicium comminatur. Et recte, si consulas veritatem. Perparvum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum inde meritum comparatur. Et ideo potius quia parvum est quod datur, magna impietate non datur. Unde non mirum est quod tantae sterilitati velSi autem consulas hominem ut de suo respondeat, ubi al. tibi omnisnali, hanc exhorret carne mortali. Talis est iste in omnium hominum q
Abbreviated transcription (Latin):
cũq iratus fuerit frĩ suo: reus erit iudicio. Qui aut̃ dixerit racha. reus
erit concilio. Qui aũ dixerit fatue: reus erit gehẽne ignis. Quid tam
paruu in pcc̃is. ꝙͣ fratri dicere fatue: Quid tam magnũ in suppliciis.
ꝙ̃ gehenna ignis: Si in lege uł in ꝓphetis iste ĩueniss aliꝙͣ qm̃ dixis¬
set fratri suo fatue lapidari iussũ fuisse diuinitus: quãte deu crude¬
litatis argueret.: Qͥs non aũt nõ dico lapidart s per sĩgulos artus yoͣ
per singula corporis frustra paulatim atq minutati uiuens et sen¬
tiens dilaniari cõsumi q maluiss. qua gehene ignibꝰ mancipari :
Absit tñ ut crudeliorẽ quisꝙͣ dicat euangelii deum. quã legis deum.
intelligens utriusq ẽẽ unũ et eundem deum. in lege t̾rentem carnͣ
nõne si a xp̃o liguam repeuret alienã in eũq blasphemã et quał est
huiꝰ impia gͣrrulitate dãpnabilẽ. acerbiꝰ et amariꝰ exagitaretur. ꝙͣ

Expanded text:
cumque iratus fuerit fratri suo, reus erit judicio; qui autem dixerit, Racha, reus erit concilio; qui autem dixerit, Fatue, reus erit gehennae ignis . Quid tam parvum in peccatis, quam fratri dicere, Fatue? Quid tam magnum in suppliciis, quam gehenna ignis? Si in Lege vel Prophetis iste invenisset aliquem, quoniam dixisset fratri suo, Fatue, lapidari jussum fuisse divinitus, quantae Deum crudelitatis argueret? Quis non autem, non dico lapidari, sed per singulos artus, imo per singula corporis frusta, paulatim atque minutatim, vivens et sentiens dilaniari consumique maluisset, quam gehennae ignibus mancipari? Absit tamen ut crudeliorem quisquam dicat Evangelii Deum quam Legis Deum, intelligens utriusque esse unum et eumdem Deum, in Lege terrentem carnalnonne si a Christo linguam reperiret alienam in eumque blasphemam, et qualis est hujus, impia garrulitate damnabilem, acerbius et amarius exagitaretur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ip̃a pena moriatur. Cur non hic dicit. colendũ ne istui. an pociꝰ
execrandii fulgendũq esse dicemꝰ : an timet de xp̃o ista dice̾. ne ip̃i
ignis eterni suppliciũ nõ euadat. qͦ ille impios p̾ͥparat mittere. et ig¬
norat miser hec dicendo de deo ꝓphetarũ. de ip̃o se dice cuius tã tremꝰ¬
dam seueritatem i euuãgelico formitat offendere:
amaritudinis et furorem draconum atq aspidũ. collectas dic̃
esse deus apud se. et signatas ĩ thesauris suis. reddendas ĩ tẽpore
cũ lapsus fuerit pes eoꝵ. Ignorans thesauros hic appellataͦs oc¬
cultas dispositioes dei. qui disponit reddere unicuiq scd̾m opera eiꝰ.
ynde apłs dicit. Tu aũt scđm duricia cordis tui et cor ĩpenitens:
thesaurixas tib̾ iram in die ire. et reuelatõnis iusti iudicii dei. qͥ¬

Expanded text:
etiam ipsa poena moriatur. Cur non hic dicit: Colendumne istum an potius etiam ipsa poena moriatur. Cur non hic dicit: Colendumne istum an potius exsecrandum fugiendumque esse dicemus? An timet de Christo ista dicere, ne ipsius ignis aeterni supplicium non evadat, quo ille impios praeparat mittere; et ignorat miser haec dicendo de Deo Prophetarum, de ipso se dicere, cujus tam tremendam severitatem in Evangelio formidat offendere? amaritudinis, et furorem draconum atque aspidum, collectas dicit esse Deus apud se, et signatas in thesauris suis, reddendas in tempore, cum lapsus fuerit pes eorum : ignorans thesauros hic appellatas occultas dispositiones Dei, qui disponit reddere unicuique secundum opera ejus. Unde Apostolus dicit: Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
bus: eat iste et clamet ore aperto et ceculis clausis. qͣi confessus s̾
deus suã crudelitatẽ. qr dicit ꝓpheta. exacuã sicut fulgur gladiũ
meũ. inebriabro sagitas meas sanguine.et gladius ms mandu¬
cabit carnes. de sanguine uulneratoꝵ. De quibꝰ u̾bis ĩste accusat
dei. uelut semper humanũ sanguinẽ esuriẽtem. qi dixer inebria¬
bo me sanguine. ait manducabo carnes de sanguine uulneratoꝵ.
S q̃ntulibet hanc hutilẽ dei cõminatõem tanqͣ facinoris auidam.
et ut dicit in sola crudelitate uał tantũ mͦ gloriatem. uanꝰ et ue¬
sanus exoͥrreat: qͥd aut qͣntum ualet ualet uerbis cõparata dicẽ¬
tis. discedite a me mͣledcĩ in ignẽ eternũ qui paratus est dyabo¬
loet angelis eius: Ibi nõ sanguine in ebriantur sagitte. s non
saciantur membris oĩbus pene flãme. Nec carnes gladiꝰ mãdu¬
cat. sensum doloris cicius auferens mortius. ꝙͣ inferens uulneratiꝰ
nemo cruciatibꝰ saltem moriendo subtrahitur. ne ĩ moriẽte simł

Expanded text:
bus? Eat iste et clamet ore aperto, et oculis clausis, quasi confessus sit Deus suam crudelitatem, quia dicit per prophetam: Exacuam sicut fulgur gladium meum, inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus manducabit carnes de sanguine vulneratorum . De quibus verbis sic iste accusat Deum, velut semper humanum sanguinem esurientem, quasi dixerit, Inebriabo me sanguine; aut, Manducabo carnes de sanguine vulneratorum. Sed quantumlibet hanc utilem Dei comminationem tanquam facinoris avidam, et, ut dicit, in sola crudelitate malis tantummodo gloriantem, vanus et vesanus exhorreat; quid aut quantum valet, verbis comparata dicentis, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Ibi non sanguine inebriabuntur sagittae; sed non satiabuntur membris omnibus flammae: nec carnes gladius manducabit, sensum doloris citius auferens mortuis, quam inferens vulneratis; sed nemo cruciatibus saltem moriendo subtrahitur, ne in moriente simul
Abbreviated transcription (Latin):
nõ reddat malũ ꝓ malo qui ꝓ cibo nõ accepto ĩ ignẽ mittit et̾nũ:
occulo. dentem pro dente hoĩ auferre. ubi mẽsura uindicte modũ
non transit ĩurie: quã ꝓpt nõ exhibitam humanitatem: tanta
na. atq ita dicet sipuicax nõ est. in utroq di uniꝰ testam̾to et a¬
manda bonitatem.: et tim̾dã seueritatem. Quãuis eni in ueteri
testam̾to ꝓpt̾ temporaliũ bonoꝵ ꝓmissionẽ maloꝵq cõminatõe.
ti sp̃uales. quos non occidebat lrã iubens: s uiuificabat sp̃s iuuas.
Cnde et fides uenturi xp̃i h̾itabat utiq in ꝓphetis. uenturũ pre¬
nũciantibꝰ xp̃m. et nunc sunt plurimi carnales. qui uel here ses
faciunit non intelligendo scripturas:. uł in ip̃a catholica aut adh
pariuili lacte nutriunt᷑. aut tanꝙͣ palea perseuerans: futuris
ignibus p̾parantur. sicut aut deus unꝰ et uerꝯ creator bonoꝵ ẽ

Expanded text:
non reddat malum pro malo, qui pro cibo non accepto in ignem mittit aeternum; non reddat malum pro malo, qui pro cibo non accepto in ignem mittit aeternum; oculo, dentem pro dente homini auferre, ubi mensura vindictae modum non transit injuriae quam quod propter exhibitam humanitatem tantam rna: atque ita discet, si pervicax non est, in utroque Dei unius Testamento, et amandam bonitatem et timendam severitatem. Quamvis enim in Veteri Testamento propter temporalium bonorum promissionem malorumque comminationem sti spiritales, quos non occidebat littera jubens, sed vivificabat spiritus juvans. Unde et fides venturi Christi habitabat utique in prophetis, venturum pronuntiantibus Christum; et nunc sunt plurimi carnales, qui vel haereses faciunt, non intelligendo Scripturas, vel in ipsa Catholica aut adhuc parvuli lacte nutriuntur, aut tanquam palea perseverans futuris ignibus praeparantur. Sicut autem Deus unus et verus creator bonorum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mẽti unũ inuenit deum. et eiusde unius dei in utroq diligit boni¬
tatem: in utroq metuit seueritatẽ. In illo intelligens ꝓmissũ ap̃m.
lectũ est non reddendum malu ꝓmalo. ubi p̾cipr̃ ut si uin̾tu ini¬
mici sui errare quisq ĩuenerit reuocet dnõ eius. et si cecidisse ĩ uia ñ
pertranseat set leuet cũ illo: Nonne ibi prius scriptuni ꝙ apłs poĩt
hõ d̾i do suo. ꝙ ei ut ioq sit placere dicit. dne deus mis si feci istud.si
iniquitas ĩ manibꝰ meis. si reddidi retribuẽtib mͥ mala: None ibi
prius per aliũ ꝓphetam p̾cipitur. ut maliciam unusqͥsq fris sui non
reminiscatur: Quid est gͦ quod iste blasphemꝰ hec tanꝙͣ contraria
ueteri testamento de nouo colligit. aut utrasq lrãs nesciens. aut u̾
decipiat imperitos se scire dissimulans: A quo tñ si queratur utrũ

Expanded text:
menti invenit unum Deum, et ejusdem unius Dei in utroque diligit bonimenti invenit unum Deum, et ejusdem unius Dei in utroque diligit bonitatem, in utroque metuit severitatem: in illo intelligens promissum Christum, lectum est, non reddendum malum pro malo, ubi praecipitur ut si jumentum inimici sui errare quisque invenerit, revocet domino ejus; et si cecidisse in via, non pertranseat, sed levet cum illo ? Nonne ibi prius scriptum est, quod Aposhomo Dei Deo suo, quod ei utique scit placere, dicit: Domine Deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala ? Nonprius per alium prophetam praecipitur, ut malitiam unusquisque fratris sui non reminiscatur ? Quid est ergo quod iste blasphemus haec tanquam contraria Veteri Testamento de Novo colligit, aut utrasque Litteras nesciens, aut ut decipiat imperitos, se scire dissimulans? A quo tamen si quaeratur, utrum