comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inii: ad catholicũ pascha. & cano¬
nicam tonsurã. Qumq cũ eisdẽ
ꝯu̾sis. moratꝰ fuiss .xiii. annis:
iam securꝰ de correctione fr̃m ip̃o
die paschali. cũ missarũ solẽp¬
ma celebrass: exultauit ut in¬
det diẽ dm̃i. uidit & gauisus÷.
¶o tp̃r naiton rex pictoꝵ. ꝯu̾sus
fuerat ad rectũ pascha: literis
instructoriis a cheolfrido ab̃be
directis. Q pͦ bñdictũ de qͦ p̃dixi¬
mus. rexit monast̾iũ qd÷ ad os¬
tium Wiri amnis: & iuxͣ amnẽ
tinã. in loco qͥ uocat᷑ ingiruũ. Scͥp¬
sit gͦ regi litt̾as. de pascha & de
tonsura: magna plenas auctori¬
tate. Qd aũ ille lict̾is ꝑsuasit: rex
in toto regno suo. regia auctorita¬
te ꝑfecit. ¶ irta hoc tp̃s. Cud burh
soror cneburt. constituit abbati¬
am apud Winburne: q̃ data fu-¬
erat soferdo regi nordhimbre sed
eo iiuente separata.¬
ex̾citũ suũ insuds exe ꝓmouit:
pugnauitq ꝯͣ sudsexas potenter

Expanded text:
in Dii ad catholicum pascha et canoin Dii ad catholicum pascha et canonicam tonsuram. Cumque cum iisdem conversis moratus fuisset XIII annis, jam secuschali cum missarum solemnia celebrasset, exsultavit ut videret diem Domini, vidit, et gavisus est . Eo tempore Naiton rex Pictorum conversus fuerat ad rectum pascha litteris instructoriis a Ceolfrido abbate directis, qui post Benedictum, de quo praediximus, rexit monasterium, quod est ad ostium Viri amnis, et juxta amnem Tina in loco, qui vocatur Ingirvum: scripsit ergo regi litteras de Pascha et de Tonsura magna plenas auctoritate: quod autem ille litteris persuasit, rex in toto regno suo regia auctoritate perfecit. Circa hoc tempus Cudburh soror Cneburh constituit abbatiam apud Mineburn, quae data fuerat Egferdo Dordhumbre sed, eo vivente, separata.exercitum suum in Sudsere promovit, pugnavitque contra Sudsexas potenter
Abbreviated transcription (Latin):
pictoꝵ. dimicans int̾ heue ⁊ cer.
Ubi młtitudine magna pictoꝵ
humbre .iiiͦi. añ hunc anno
infirmatus ꝑierat apd̾ driffelo.
anno regni sui .xcͦ. nͨ dum imple¬
to. ¶ui succedens ofredꝰ filius sund
Puer octo annoꝵ: regnauit.x.
annis. Osred uͦ rex belli infortu¬
nio. iuixͣ mere pugnans int̾fectꝰ
est. Qui succedens kenred regna¬
uit .ii. annis. & mortuus est:
Post quos osricus. regnauit ibi¬
reges. regnau̾nt in nordhumbre:
tempore Ine regis.
Ns .xxui. anno regnisui. pugna¬
uit ꝯtra cheolred regem m̾ce. fili¬
um edelredi regis: apd̾ Wonebirih.
⁊deo aũ horribilit̾ pugnatum
ẽ. utͥmq: ut nesciatur cui clades
oetestabilior contig̾it. Anno uͦ
seq̃nte Idem Rex m̃ce cheolred
mundo exiit: ⁊ sepultus est ap̃
lichesfeld. Adelbold succ̃ ei in
regnum m̾ce. uir fortis & uehe¬
mens. Regnauitq uictoriose .xli.
annis. Eodẽ anno ebb̾tus uir ue¬
n̾abił. ꝯu̾tit monachos qͥ erant

Expanded text:
Pictorum, dimicans inter Heve et Cere; Pictorum, dimicans inter Heve et Cere; ubi multitudine magna Pictorum dhumbre quarto ante hunc anno infirmatus perierat apud Driffeld, anno regni sui vicesimo nondum impleto. Cui succedens Osredus filius ejus puer octo annorum regnavit XI annis. Osred vero rex belli infortunio juxta Were pugnans interfectus est. Cui succedens Cenred regnavit duobus annis, et mortuus est. Post quos Osricus regnavit ibireges regnaverunt in Nordhumbre tempore Ine regis. Ine XXVI anno regni sui pugnavit contra Ceolred regem Merce, filium Edelredi regis, apud Monebirih; adeo autem horribiliter pugnatum est utrinque, ut nesciatur, cui clades detestabilior contigerit. Anno vero sequente, idem rex Merce Ceolred mundo exiit, et sepultus est apud Lichfeld. Adelbold successit ei in regnum Merce, vir fortis et vehemens, regnavitque victoriose XLI annis. Eodem anno Egbertus vir venerabilis convertit monachos, qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ expectabilem. & tͥ ip̃i ui¬
su delectabilem. O d̾s bone. quis
pla regũ illoꝵ. ⁊ u̾e regum seqͣ¬
tur. ut ad huc ⁊̃ crescat eis ex¬
ultatio noui fructus. & ub̾iora
tͥ seqñtiũ ꝓbitate mun̾a offerãt.
cũ deuotissima iocunditate: Heu
miseri.Dimittendus est sermo
De regib celi qͥ o utinam ꝑhennis
in cordib nris miserulis & in ertis¬
simis figat᷑: ⁊ redeundũ est. de
celo ad t̾ras. Successit namq re¬
gib p̃dictis m̾ce cheolred in reguo
tutis ħes cdarissime rex̃.
Ns .xxͦ. anno regni sui diuisit
ep̃atũ sudsexe in duo. qͥ unus ẽẽ.
solebat. Partem orientalem a sil¬
uis. tenuit damel: occidentalem
Aldelm. Aldelmo uͦ. successit for¬
Anno huic ꝓximo. pugnauit
gerente regẽ Wales. Quiꝰ pͥnci
pio pugne. occisus est higebali
Ad ultimũ uͦ gerente cũ suis fa¬
ciẽ ab anglis au̾tit. & fugiens
arma & spolia seqñtib reliqͥd.
bc̃ ⁊̃ berfrid ꝯsul restitit suꝑbie

Expanded text:
fructum exspectabilem, et tibi ipsi vifructum exspectabilem, et tibi ipsi visu delectabilem! O Deus bone, quis pla regum illorum, et vere regum sequatur, ut adhuc etiam crescat eis exsultatio novi fructus, et uberiora tibi sequentium probitate munera offerant cum devotissima jucunditate? heu miseri! dimittendus est sermo de regibus coeli, qui o utinam perennis in cordibus nostris miserulis et inertissimis figatur! Sed redeundum est de coelo ad terras. Successit namque regibus praedictis Merciae Ceolred in regno, tutis haeres clarissime rexit. Ine, vicesimo anno regni sui, divisit episcopatum Vestsexiae in duo, qui unus esse solebat: partem orientalem a silvis tenuit Daniel, occidentalem Aldelmus. Aldelmo vero successit ForAnno huic proximo pugnavit Gerente regem Wales. Cujus pugnae principio occisus est dux Higebald, ad ultimum vero Gerente cum suis faciem ab Anglis avertit, et fugiens arma et spolia sequentibus reliquit. Tunc etiam Berfrid consul restitit superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
tute & felicitate. Num enim .u.
annis regnũ nobilit̾ tenuiss. no¬
Ueniens namq roma. ⁊ mona¬
chus ibi fc̃s. constantino pontifi¬
cante: usq ad diẽ ꝑmansit ulti¬
mum. Qum qͦ ⁊̃ offa filiꝰ sigheri
reg̃ orientaliũ saxonũ. rex si re¬
mansisset fut᷑s: pari ductus de¬
uotione romam iuit: & mona¬
chatũ suscepit. Imitamini gͦ re¬
ges hoꝵ duoꝵ regũ felicissima
strenuitatẽ. scił ed elredi & kenre¬
oi. quoꝵ nom̃ ꝑmanet in et̾nũ.
Qui diademata. uxores. urbes. cog.¬
natos. & omĩa relinq̃ntes: młtis
milib idẽ faciendi exemplũ fuerĩt O
d̾s bone. que ⁊ qͣlia diademata
eis reddes. & ip̃e manu tua cer¬
uicib eoꝵ summꝰ pontifex ĩpo¬
nes. in die. exultationis & leticie:
qñ cunctis milib legionũ celesti¬
um & t̾restͥum. tecũ reges p̃dictos
suscipientib cũ tͥumpho. & faciẽ
eoꝵ uide desid̾antib: afferent
fructum ñ centenũ tm̃. s potius
millenũ: fructũ odoriferum.

Expanded text:
et felicitate. Cum enim quinque annis regnum nobiliter tenuisset, noVeniens namque Romam, et monachus ibi factus Constantino pontificante usque ad diem permansit ultimum: cum quo etiam Offa filius Sigheri regis orientalium Saxonum, rex si remansisset futurus, pari ductus devotione Romam ivit, et monachatum suscepit. Imitamini ergo reges horum duorum regum felicissimam, strenuitatem, scilicet Edelredi et Cenredi, quorum nomen permanet in aeternum, qui diademata, uxores, urbes, cognatos, et omnia relinquentes multis millibus idem faciendi exemplum fuerunt. O Deus bone, quae et qualia diademata ei reddes, et ipse manu tua cervicibus eorum summus pontifex impones in die exsultationis et laetitiae, quando cunctis millibus legionum coelestium et terrestrium tecum reges praedictos suscipientibus cum triumpho, et faciem eorum videre desiderantibus, afferent fructum non centenum tantum, sed potius millenum, fructum odoriferum,
Abbreviated transcription (Latin):
tores .xii. sagittarum ictib confix¬
it.faome tante ciuilitatis imꝑio
fuit: ut nullum omnino puni¬
ret. ¶ onuictos ad u̾sum se cõiu¬
rationis dimisit. & in eadem fa¬
mlliaritate qm᷑ ante habuit.
ẜacilitatis & lib̾alitatis tante. fu¬
it. ut cum nulli qͥtqm negaret.¬
& ab amicis rep̃hend̾etur: respõ¬
decit nullum tristem debere ab
imꝑatore discedde. ꝑ hec in usita¬
to fauore dilectus. ẽ. & tantus luc¬
tus eo mortuo publitus fuit: ut
om̃s tanqm in ꝓpͥa doluerint: orbi¬
tate. Qum ꝓcul a roma mortuus
esset: senatus obitu ip̃ius cirta ueᷤ¬
ꝑam nuntiato: nocte irrupit in
curia. & tantas ei mortuo laudes
gr̃asq concessit: quantas nec ui¬
uo unqm egerat. nec p̃senti.

Expanded text:
tores duodecim sagittarum ictibus confixtores duodecim sagittarum ictibus confixit. Romae tantae civilitatis imperio fuit, ut nullum omnino puniret. Convictos adversum se conjurationis dimisit, et in eadem familiaritate qua ante habuit. Facilitatis et liberalitatis tantae fuit, ut cum nulli quidquam negaret, et ab amicis reprehenderetur, responderit, nullum tristem debere ab imperatore discedere. Pro hoc inusitato favore dilectus est, et tantus luctus eo mortuo publicus fuit, ut omnes tanquam in propria dolerent orbitate. Cum procul a Roma mortuus esset, senatus obitu ipsius circa vesperum nuntiato, nocte irrupit in curiam, et tantas mortuo laudes gratiasque concessit, quantas nec vivo unquam egerat, nec praesenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ita tamen ut ed nlłis in nuste au¬
ferret. Qmͣ cum om̃i diligentie ꝓ¬
uisione collig̾et: tam̃ studiosissi¬
me largiebatur p̃cipue. indigenti¬
bus. N et facile ante eum cuiꝰ qmͣ pͥn¬
cipis. uł maior. ẽ. lib̾alitas comꝑta:
uł iustͥor. Placidissime lenitatis erat.
ut qͥ maiestatis contra sereos non fa¬
cile puniẽt: ultra exilii pena ñ recͥñ
uicit uideã. achaiam. litiã. Rodum.
Bizantium. Samum. łracia. ciciliã.
cõmaginẽ. Offensarum. & inimici¬
ciarum. in menior fuit. ¶onuitia a
causidicis & philosophis leuit̾ tulit.
Senatui ppło: cunctis amabilis ac
Iiis filiꝰ eiꝰ regnauit annis duob
& mensib duob: uir omnum
retur. hic amphiteatrum Rome¬
edificat. & indedicatione eiꝰ.u. mͦ.
ferarum occidit. Taus titi summa.
Titus facundissimꝰ. bellicolissimus.
mod̾atissimꝰ. causas latine egit: poe¬
meta & tragedias grece composuit.
In oppugnatione ierosolimorum.
sub patre militans .xii. ꝓpugna¬

Expanded text:
ita tamen ut eam nullis injuste auita tamen ut eam nullis injuste auferret: quam cum omni diligentiae provisione colligeret, tamen studiosissime largiebatur, praecipue indigentibus: nec facile ante eum cujusquam principis vel major est liberalitas comperta, vel justior. Placidissimae lenitatis erat: ut qui majestatis contra se reos non facile punierit ultra exsilii poenam. Hic vicit Judaeam, Achaiam, Lyciam, Rhodum, Byzantium, Samum, Thraciam, Ciliciam, Comagenem: offensarum et inimicitiarum immemor fuit; convitia a causidicis et philosophis leviter tulit; senatui, populo, cunctis amabilis et itus filius ejus regnavit annis duobus et mensibus duobus, vir omnium di”. Hic amphiteatrum edificavit, in cuius dedicatione VM ferarum occidit. TTitus facundissimus, bellicosissimus, moderatissimus, causas Latine egit, poemata et tragoedias Graece composuit; in oppugnatione Jerosolymorum sub patre militans propugna
Abbreviated transcription (Latin):
umphantẽ ip̃e ꝓsequeretur: ⁊ cõ¬
scendenti capitolium leuꝰ incedet.
RRo regnauit annis .xiii. ⁊ plꝰ¬
qm dimidio. Hic qͣmuis iuue¬
nis strenuis fuisseo: tamen cum
imꝑaret. in re militari segnis ft̃s
est. Unde inter alia Romani regni
detͥmenta. bͥtannid pene. amisit
Nam duo subeo nobilissima oppi¬
da. illic subu̾sa & destructa fuert̃
hic eo anno quo petrũ & paulũ
occidit: ignominiose deꝑit.
As Pasianus qͥ ierłm destruxit.
regnauit annis fere .x. Ip̃e sci¬
licet quibritanniã sub laudio
adierat. & insulã uecta Romane
dicioni subiecerat. Que ht aborienti
in occasum. xxx. mͦ. cirtit̾ passuũ. ab
austro inborream .xii. in orientalib
sui partib mari sex miliũ. in occi¬
dentali trium a meridiano littore
distans. hic etiam uir nobilissimus
colosum erexit. habentẽ altitudinis
.c. ⁊ .uii. pedes. Taus autentica uas¬
pasiani. Rome se imꝑio moderatis¬
sime gessit. petunie tm̃ auidior fur

Expanded text:
umphantem ipse prosequeretur, et conumphantem ipse prosequeretur, et conscendenti Capitolium laevus incederet. Nero regnavit annis tredecim et plusquam dimidio. Hic, quamvis juvenis strenuus fuisset, tamen cum imperaret, in re militari segnis factus est: unde inter alia Romani imperii detrimenta Britanniam pene amisit. Nam duo sub eo nobilissima oppida illic subversa et destructa fuerunt. Hic eo anno quo Petrum et Paulum occidit, ignominiose deperiit. Vespasianus, qui Jerusalem destruxit, regnavit annis fere decem: ipse scilicet qui Britanniam sut Claudio adierat, et insulam Vectam Romanae ditioni subjecerat: quae habet ab oriente in occasumaustro in boream duodecim; in orientalibus suis partibus mari sex millium; in occidentali trium a meridiano Britanniae littore distans. Hic etiam vir nobilissimus colossum erexit, habentem altitudinis CVII pedes. Laus authentica Vespasiani: Romae se imperio moderatissime gessit, pecuniae tantum avidior fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
& filio suo: bͥtannici nomen indi¬
dit. De qͦ iuuiuenalis. Ostendensq
tuũ gen̾ose bͥtannite uentrem. Qͦ
etiã anno fames grauissima. ꝑ
syriat fc̃a est: que aluca ĩ actib
memoratur. Temporib claudii. pe¬
trus fidei nr̃e pͥnceps tathedrã Ro¬
me suscepit. qm. xxu. annis tenu
it .i. usq ad ultimũ neronis an¬
num. Ab eodẽ claudio uaspasia¬
nus missus ing̾mania ac deinde
ĩbͥtanniam: tͥgesies & bis cum hos¬
te confligit. Ouas uallidissimasᷤ
ꝑit. Insulam quoq uectam b̾tan¬
nie adiecentem. Romano subietit
imꝑio. Qum autẽ regnasseo.xiii.
annis & plusqmͣ dunidio uid pa¬
trum obtinuit. Taus claudii. ¶lau¬
dius multa gessit tnqͥlle atq mo¬
d̃ate. q̃dam minus caute. Roma¬
num imꝑium auxit. uir bellicosꝰ
fuit. Adeo ciuilis cͥca quos dã ami¬
cos extitit: ut & iam plautiũ no¬
bilem uirum. qͥ in expeditione bri¬
tannica multa egregie fecerat. tri¬

Expanded text:
et filio suo Britannici nomen indiet filio suo Britannici nomen indidit. De quo Juvenalis: Ostendensque tuum, generose Britannice, ventrem. Quo etiam anno fames gravissima per Syriam facta est; quae a Lumemoratur. Temporibus Claudii Petrus fidei nostrae princeps cathedram Romae suscepit, quam XXV annis tenuit, id est usque ad ultimum Neronis annum. Ab eodem Claudio Vespasianus missus in Germanniam, ac deinde in Britanniam, trigesies et bis cum hoste conflixit; duas validissimas gpit; insulam quoque Vectam Britanniae adjacentem Romano subjecit imperio. Cum autem regnasset tredecim annis et plusquam dimidio viam patrum obtinuit. Laus Claudii: Claudius multa gessit tranquille et moderate, quaedam minus caute. Romanum imperium auxit, vir bellicosus fuit: adeo civilis circa quosdam amicos exstitit, ut etiam Paulinum nobilem virum, qui in expeditione Britannica multa egregie fecerat, tri
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾itiam in uenit. reliquid marmo¬
ibeRqus. p̃uignus augusti post
eum regnauit annis .xxiii. tat
suꝑ bͥtanniam: qm suꝑ alia regna
tocius mundi. Haus tiberii. bibe¬
rius prudens in armis. fortinatusq
fuit. Unde sub augusto m̾uit. ut
ei succed̾et. Erat litt̾arum scientis¬
simus. s magis eloquio clarissimꝰ.
Repentinus respõsionib aut con¬
siliis melior: qͣm p̃meditatis. Ar¬
guebat᷑ autem simul tantis qͣsi
infensus his quos diligebat. his uͦ
qͦs oderat qͣsi beniuolus apparens:
Ahiis cognomĩto talligula.
regnauit suꝑ orbem terrarum
annis fere quinq.
be condita septingentesimo non a¬
gesimo octauo: imꝑium suscepit.
Qͣrto anno regni sui bͥtanniã ad¬
iit. qͦsdamq rebelles sine ullo pre¬
uo uł sangͥne. citissime in deditio¬
nem recepit. Orchadas etiam in¬
sulas ultra bͥtanniam in occeano
positas de qͥb p̃diximꝰ. Romano
ad iecit. imꝑio. & uiͦ. quo ꝑfectus
erat mense romã rediit. Sibiq

Expanded text:
lateritiam invenit, reliquit marmoTiberius privignus Augusti post eum regnavit annis XXIII tam super Britanniam quam super alia regna totius mundi. Laus Tiberii: Tiberius prudens in armis fortunatusque fuit. Unde sub Augusto meruit, ut ei succederet. Erat litterarum scientissimus, sed magis eloquio clarissimus, repentinis responsionibus aut consiliis melior quam praemeditatis. Arguebatur autem simultatis, quasi infensus his, quos diligebat; his vero quos oderat quasi benevolus apparens. Caius cognomento Caligula regnavit super orbem terrarum annis fere quinque.be condita septingentesimo nonagesimo octavo imperium suscepit. Quarto anno regni sui Britanniam adiit, quosdamque rebelles sine ullo praelio vel sanguine citissime in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas, de quibus praediximus, Romano adjecit imperio, et sexto, quo profectus erat, mense Romam rediit, sibique
Abbreviated transcription (Latin):
taret. Głam tamen militarẽ. ciui
exhibens. Amitos salutandi cau¬
sa freq̃ntans uł egrotantes. uel¬
cum festos dies habuissent: con¬
uiuia cum eidẽ in discreta uicis¬
sim hñs. sepe inuehiculis eorũ
sedens. nlłm senatoꝵ ledens: nil in¬
iustũ ad augendũ fiscum agens.
lib̾alis in cunctis publice pͥuatinq
ditans om̃s. ⁊ honorib augens:
quos uel mediocͥ familiaritate
cognouisset. Orbem terrarum edi¬
ficans. multas ĩ munitates ciuita¬
tib tͥbuens. Nichil non tnͣqͥllum¬
& placidum agens. a deo ut om̃i
eius etate unus senator dãpnatꝰ
sit: atq is tam̃ ꝑsenatum ignorã¬
te traiano. O hec ꝑ orbem t̾rarum
oeo ꝓximꝰ nichil non uen̾ationis
m̾uit. & uiuus & mortuus. Inter
alia dicta hoc ip̃ius fertur egre¬
gium. Amicis enim culpantibus
quod numiũ cirta om̃s cõmunis
ẽẽt. respondit talem se imꝑatorẽ
qͦd edificauit. sub colũpua posita
sunt. ¶uiꝰ altitudo .cxl. pedes ht̃.

Expanded text:
taret, gloriam tamen militarem civilitaret, gloriam tamen militarem civiliexhibens, amicos salutandi causa frequentans, vel aegrotantes; cum festos dies habuissent, convivia cum eisdem indiscreta vicissim habens, saepe in vehiculis eorum sedens, nullum senatorem laedens, nil injustum ad augendum fiscum agens, liberalis in cunctos, publice privatimque ditans omnes, et honoribus augens, quos vel mediocri familiaritate cognovisset, orbem terrarum aedificans, multas immunitates civitatibus tribuens, nihil non tranquillum placidumque agens, adeo ut in omni ejus aetate unus tantum senator damnatus sit, atque is tamen per senatum, ignorante Trajano. Ob haec per orbem deo proximus nihil non venerationis meruit, et vivus, et mortuus. Inter alia dicta hoc ipsius fertur egregium. Amicis enim culpantibus quod nimium circa omnes communis esset, respondit talem se imperatorem quod aedificavit, sub columna posita sunt, cujus altitudo CXL pedes habet.
Abbreviated transcription (Latin):
tanniam qmͣ cet̾a regna. mirabi¬
li uigore rexit. Romanũ enim
imꝑium qͦd pͦ augustũ defensũ
magis fuerat. qmͣ ampliatum:
longe lateq diffudit. hic est ille
qui causa iusticie. ocłm sͥ. & ocłm
filio eruit. Qͤm Gregorius ab in¬
feris reuocauit. Intelligite glegẽ¬
tes. qnͣti sit iusticia: que nec infide¬
lem tam ꝑfectũ amatorẽ sui. relin¬
quere potuit desolatum. Laus tra¬
sunt & armeniã qmͣ occupaue¬
rant parthi. Albanis regem dedit.
hib̾noꝵ regem. & sauromatarũ
droenoꝵ. & colchoꝵ. infidẽ accepit.
qorduenos. marthamedos occupa¬
uit. & ante musium magnam ꝑ¬
sidis regionem. seleuciã. & tesifon¬
te. babilonem: ⁊ messenios uicit
at tenuit. Esq ad indie fines. &
mare rubrum accessit: atq ibi
tres ꝓuincias fecit. armeniam.
assiriam. mesopotamiã. cũ his
gentib que madenam attingunt.
Arabiam post ea in ꝓuincie formãt
redegit. In mari rubro classem in¬
stituit: ut ꝑeam in die fines uas¬

Expanded text:
tanniam quam caetera regna mirabili vigore rexit. Romanum enim imperium, quod post Augustum defensum magis fuerat quam ampliatum, longe lateque diffudit. Hic est ille, qui causa justitiae oculum sibi et oculum filio eruit: quem Gregorius ab inferis revocavit. Intelligite igitur legentes quanti sit justitia, quae nec infidelem tam perfectum amatorem sui relinquere potuit desolatum. Laus Tra, et Armeniam, quam occupaverant Parthi. Albanis regem dedit, Hiberorum regem, et Sauromatarum, droenorum, et Colchorum in fidem accepit; Corduenos, Marchamedos occupavit, et Antemusium magnam Persidis regionem, Seleuciam et Ctesiphontem, Babylonem et Messenios vicit, ac tenuit usque ad Indiae fines et mare Rubrum accessit, atque ibi tres provincias fecit, Armeniam, Assyriam, Mesopotamiam, cum his gentibus, quae Madenam attingunt. Arabiam postea in provinciae formam redegit, in mari Rubro classem instituit, ut per eam Indiae fines vas
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ recordatus est ⁊ confirmauit pat¬
ta. que deo ⁊ popło ⁊ sc̃e eccł̃ie con¬
cesserar: indie coronationis sue.
Que sunt hec. ꝑmo uouit. quod
oefunctis ep̃is nũqmͣ retineret ecile¬
sias inmanu sua. s statim electio¬
ni canonice consentiens: ep̃is eas
inuestiret. Sccło uouit. qͦd nulliꝰ
clerici uel laiti siluas in manu sua
retineret. situt rex henricus fec̾at:
qͥ singulis annis implatitauerat
eos. si uel uenationẽ caꝑent in sil¬
uis ꝓpͥis: uel si eas ad necessitates
suas extirparent uel diminuerent.
Quod placiti nefandi genus a deo
fuit execrabile. ut si alicinꝰ lucũ qmͦ
habere pecuniam estimarent. alon¬
ge conspicerent: statim uastatum
ꝑhib̾ent. siue eẽt. siue non: ut eum
in m̾ito redim̾ent. Tertio uouit. qͦo
denegeldum .i. duos solidos ad hi¬
dam. qͦs antecessores sui acciꝑe sole¬
bant singłis annis: in et̾num con¬
donaret. hec principalit̾ deo uouit¬

Expanded text:
ubi recordatus est, et confirmavit pacubi recordatus est, et confirmavit pacta, quae Deo et populo et sanctae Ecclesiae concesserat in die coronationis suae. Quae sunt haec: Primo vovit, quod defunctis episcopis nunquam retineret ecclesias in manu sua, sed statim electioni canonicae consentiens episcopis eas investiret. Secundo vovit, quod nullius clerici vel laici silvas in manu sua retineret, sicut rex Henricus fecerat, qui singulis annis implacitaverat eos, si vel venationem cepissent in silvis propriis vel si eas ad necessitates suas exstirparent, vel diminuerent. Quod placiti nefandi genus adeo fuit exsecrabile, ut si alicujus lucum, quem habere pecuniam aestimarent, a longe conspicerent, statim vastatum perhiberent sive esset sive non, ut eum immerito redimerent. Tertio vovit, quod danegeldum, id est duos solidos ad hidam, quos antecessores sui accipere solebant, singulis annis in aeternum condonaret. Haec principaliter Deo vovit et
Abbreviated transcription (Latin):
oecurrebat. ⁊ uasis sub feretto suscep¬
tus: a ministris fetore & horrore fa¬
tiscentib abitiebat᷑. Uide gͥ qͥcumq
legis. qͦmͦ regis potentissimi corpus.
cunuis ceruix diademizata auro & gẽ¬
mis electissimis. qͣsi dei splendore uer¬
exqͥsitis cibis pasci solebat. cui om̃s
assurg̾e. om̃s expauesc̾e. om̃s ꝯgau¬
oere. om̃s admirari solebant: uide
in qm quo corpꝰ illud deuen̾it. qmͣ
hortibilit̾ delicuerit: qmͦ mirabilit̾
abiectum fuerit. Uide rerũ euentũ
ex qͦ semꝑ pendet iudiciũ. Et disce
contempnere qͥcqͥd sic disterminat᷑.
qͥcqͥd sic ad nichilatur. Tandẽ teliqͥe
regalis cadaueris allate. sunt inan¬
gliam: ⁊ sepulte sunt intra .xii.
dies natalis dñi. apud abbatiam
Radinges. qm rex henricus funda¬
u̾at: ⁊ multis possessionib ditau̾at.
qmͣ tenuerat ap̃ lundoniam. in ip̃o
cum debita tanto uiro reuerentia.
Inde ꝑrex̃ rex stepħs ap̃ oxeneforde.

Expanded text:
decurrebat, et vasis sub feretro suscepdecurrebat, et vasis sub feretro susceptus a ministris fetore et horrore fatiscentibus abjiciebatur. Vide igitur quicunque legis, quomodo regis potentissimi corpus, cujus cervix diadematizata auro et gemmis electissimis, quasi Dei splendore verexquisitis pasci solebat cibis, cui omnes assurgere, omnes expavescere, omnes congaudere, omnes admirari solebant: vide, inquam, quo corpus illud devenerit, quam horribiliter delituerit, quam miserabiliter abjectum fuerit. Vide rerum eventum, ex quo semper pendet judicium. Et disce contemnere quidquid sic disterminatur, quidquid sic annihilatur. Tandem reliquiae regalis cadaveris allatae sunt in Angliam, et sepultae sunt intra duodecim dies Natalis Domini apud abbatiam Redinges, quam rex Henricus fundaverat, et multis possessionibus ditaverat. quam tenuerat apud Londoniam in ipso Ncum debita tanto viro reverentia. Inde perrexit rex Stephanus apud Oxineforde,
Abbreviated transcription (Latin):
lundoniam. ¶orpus autẽ regis henri¬
ci: ad huc insepultum erat in norman¬
nia. Rex namq henricus. pͥma die
decembris obierat. Quiꝰ corpus ad la¬
tum est rotomagum: ⁊ ibi uiscera eiꝰ
& cerebrum. ⁊ oculi: consepulta sunt.
Reliqui autẽ corpꝰ cultellis cirtum.¬
quaq dissecatũ. ⁊ multosale aꝑsũ.
coriis taurinis reconditũ est causa
fetoris euicandi: qͥ multus ⁊ infinit᷑
iam cirtunistantes inficiebat. Unde
& ip̃e qͥ magno p̃cio conductus. se¬
curi capud eiꝰ diffiderat. ut fetissimũ
cerebrum. extraheret qm uis linthea¬
minib capud suum obuoluisset:
mortuus tam̃ ea causa p̃tio male ga¬
uisus est. Hic ẽ. ultimus ẽ multis.
qm rex henricus occidit. Inde uͦ corpꝰ
regium. cadomum sui deportau̾nt.
Ybi diu in eccł̃ia positum in qͣ pater
eiꝰ sepultus fuerat. qmͣ uis multo
sale repletũ eẽt ⁊ multis coriis recõ¬
oitum: tñ continue. extorpore niger
humor ⁊ horribilis coria ꝑtransiens

Expanded text:
Londoniam. Corpus autem regis Henrici adhuc insepultum erat in Normannia. Rex namque Henricus prima die Decembris obierat; cujus corpus allatum est Rothomagum, et ibi viscera ejus et cerebrum et oculi consepulta sunt. Reliquum autem corpus cultellis circumquaque desecatum, et multo sale aspersum, coriis taurinis reconditum est causa fetoris evitandi, qui multus et infinitus jam circumstantes inficiebat. Unde et ipse qui magno pretio conductus securi caput ejus diffiderat, ut faetidissimum cerebrum extraheret, quamvis linteaminibus caput suum obvolvisset, mortuus tamen ea causa pretio male gavisus est. Hic est ultimus e multis, quem rex Henricus occidit. Inde vero corpus regium Cadonum sui deportaverunt, ubi diu in Ecclesia positum, in qua pater ejus sepultus fuerat, quamvis multo sale repletum esset, et multis coriis reconditum, tamen continue ex corpore jugiter humor et horribilis scoria pertransiens
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ fecerat: eum ꝓdolor in regem
benedixit. Unde iudiciũ illud deus
in eum statuit. quod sacerdots̃ mag¬
nõ ierenie ꝑcussori statuerat: scilie⁊
ne post annũ uiueret. Rogerus mag
omnib aliis p̃dictauerat: diadema
ei. ⁊ uires auxilii sui contribuit. Un¬
De p̾ea iusto dei iudicio. ab eodem
qͣm creauit in regẽ. captus & crucia¬
tus: miserum sortitus est ext̾miniũ.
S qͥd morer: Omnes qͥ sacramentũ
iurauerant. tam p̾sules qmͣ consules.
& pͥncipes. assensum stephano p̃bue¬
runt. & hominͥum fecetunt. Hoc uͦ
signum malum fuit. qͦd tam repen¬
te. omnis anglia sine mora. sine la¬
bore: quasi mictu oculi ei subiecta ẽ.¬

Expanded text:
egis fecerat, eum, proh dolor! in regem benedixit, unde judicium illud Deus in eum statuit, quod sacerdoti magno Jeremiae percussori statuerat, scilicet nec post annum viveret. Rogerus magnomnibus aliis praedicaverat, diadema ei et vires auxilii sui contribuit: unde justo Dei judicio postea ab eodem, quem creavit in regem, captus et excruciatus miserandum sortitus est exterminium. Sed quid morer? Omnes qui sacramentum juraverant tam praesules quam consules et principes assensum Stephano praebuerunt, et hominium fecerunt. Hoc vero signum malum fuit, quod tam repente omnis Anglia sine mora, sine labore, quasi in ictu oculi ei subjecta e
Abbreviated transcription (Latin):
uinem ores. recłlebant que dĩ erant do. ⁊ que cesaris
cesar restituebant.⁊ .u.¬
raq cum ⁊ hiĩ sic̃ ceteri mulitũ ad dilaniandã xͥauoꝵ
dun de tractare ausi sũt: atq. ħ iusmodi p̾ceptis se ob¬
temꝑotiros uegant. Maxunianus autẽ nõ longe tũc abr¬
uit. nã se cͥca octodoꝵ. itiuere fessus tenebat. Ubi cũ
⁊ ꝑ nunciũ delatũ ẽẽt. ligionẽ hanc adu̾sus mandata
igi rebellem. in augustiis substitisse. infurorẽ instĩctu
idiguationis exarsit . ⁊ ur.¬
d prius mͥ quam reliqua cõmeniorẽ. situs loci istius.
clarione inserendus uidetur. Locus iste sexaguita fere
mili ous a ienauense urbe abest: quactuordetĩ uero mi¬

Expanded text:
es ; quae Dei Deo et quae caesaris caesari restituebant. Itaque cum hii sicut et caeteri militum ad dilaniandam christirium detrectare ausi sunt atque huiusmodi ptemperaturos negant. Maximianus non longe aberat; nam se circa Octodorum itinere fessus tenebat, ubi cum ei per nuntios delatum esset legionem hanc aduersum mandata regia rebellem in Agaunensibus angustiis substitisse, in furorem instinctu indignationis exarsit. sed mihi priusquam reliqua conmemorem, situs loci eius relationi inserendus uidetur. Agaunus sexaginta ferme milibus a Genauensi urbe abest, quattuordecim uero mi
Abbreviated transcription (Latin):
suo telo ꝑcussi. sciatis at̃ hoc mea gestũ uolũtate. Ego eñi
sũ michael archangłs. qͥ ĩ cõspectu ani semꝑ assisto. loc̃q
hũc int̾ris incolere. tutũq seruare instituẽs. Hoc uolui¬
iinũ p̾̃cibꝰ scm̃q int̾cessorẽ deposcere michaelẽ. duas qͥdẽ
lamias ibi cernẽtes. quarũ australis que ⁊ maior erat. a¬
liquot gradibꝰ in ocasũ uergentibꝰ. adiri pot̾at. S nec
ultra cuiptam intrare ausi. p̃ foribꝰ cotidie or̃ou uacaluãt.

Expanded text:
suo telo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim suo telo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque servare instituens, hoc voluiDeum precibus, sanctumque intercessorem poscere Michaelem. Duas quidem januas ibi cernentes, quarum Australis, quae et major erat, aliquot gradibus in Occasum vergentibus adiri poterat. Sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant.
Abbreviated transcription (Latin):
diue pollebat. passim. ꝑ deuexi mõtis latera pascerent᷑. con¬
tigit taurũ armẽti gregis cõsortia sꝑnentẽ. singularẽ in¬
cedere solitũ. ⁊ ad extremũ redeunte peculio. domũ nõ eẽ
regressũ. Quẽ dñs collecta seruoꝵ młtitudĩe. ꝑdeuia q̃q
req̾rens. ĩuenit tantẽ ĩuertice mõtis. foribꝰ cuiꝰdã assistẽ
spelunce. Iriq ꝑmotꝰ. quur soliuagus inced̾et. correpto
arcu appetiit ullũ. sagita toxicata. Que uelut uenti fla¬
mine retorta. eũ a qͦ iactata ẽ: mox reu̾sa ꝑcussit. ł .iiii.¬
urlati cuies ⁊ stupefacti. qͣliter res sit effecta. nõ
eñi accede ꝓpiꝰ audebãt. cõsulunt ep̃m qͥd facto opus
sit. Qui indicto ieiunio tͥluano. a d̾o monuit eẽ q̃rendũ.
uisionẽ alloquit᷑ dicẽs. Iam benefecistis qd̾ hominibꝰ la¬
tebat a do querendo misteriũ. causa uidelicet hominis

Expanded text:
dine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur, condine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur, contigit taurum armenti gregis consortia spernentem, singularem incedere solitum, et ad extremum redeunte pecore domum non esse regrrequirens, invenit tandem in vertice montis foribus cuiusdam adsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res fieret effecta – non enim accedere propius audebant –, consulunt episcopum, quid facto opus esset. Qui, indicto ieiunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum.  alloquitur, dicens: Jam bene fecisti, quod homines latebat, a Deo quaerendo mysterium, causam videlicet hominis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõsecͣta noĩe d̾mõstrat eccła. que nõ metalloꝵ
fulgore. s pͥuilegio comẽdata signoꝵ. uili facta scemate.
s celesti ẽ p̾dita uͥtute. ut pote quã fragilitatis humane
memor archangłs ecelo ueniẽs. ad ꝓmerendã ibi morta¬
libꝰ suꝑnoꝵ societatẽ ꝓpͥa sͥ manu condere dignatꝰ ẽ. Uei¬
tice siqͥtem mõtis excelsi posita. d̾ corpore eiꝰdem mõtis.¬
saxeo spelunce instar p̾cauato ostenditirs.I. ii.¬
st autẽ locus ĩ apulie funbꝰ. ubi int̾ sinũ adriaticũ.
montẽ garganũ ciuuitas sepontis posita ẽ. Qui a menibꝰ
ciuitatis. ad auotetĩ milia passuũ erectus. ĩ cacumine supp̾¬
nio. beati archangeli quã p̾fatus sũ gestat eccłam. Hãc mor¬
ralibꝰ hoc mͣ cognitã. libellus ĩ eatẽ eccła positꝰ indicit. ł .ii.¬
rat ĩ eatẽ ciuitate uir p̾diues noĩe garganꝰ. qͥ exeuentu suo
mõti uocabulũ indiait. huiꝰ dũ peculia. qͦꝵ ĩfinita młtitu¬

Expanded text:
e non metallorum fulgore et privilegio commendata est signorum. Vilifacta schemate, sed coelesti praedita virtute, utpote quam fragilitatis humanae memor archangelus e coelo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum societatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore ejusdem saxi speluncae instar praecavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis ad 12 milia passuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem eccnomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum dedit. Hujus dum pecora, quorum infinita multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tota mente retinere. s ab ext̾iori actione quiescere. soli
tesid̾io conditoris inherere. ut nichil iam agere libeat.
p̾calcatis curis om̃ibꝰ ad uidendã faciẽ sui creatoris auimꝰ
in ardescat. ita ut iam nouerit carns corruptibilis pon¬
dus cũ merore portare. totisq desicłiis appetere. illis hym¬
nidicis angłoꝵ choris int̾esse. ad misceri celestibꝰ. d̾ et̾na¬

Expanded text:
ota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
C ui bame iiersa uice añs seruiebat. ateo iit plerũcpi er⁊ ea
camẽta ip̃e detraheret ⁊ ip̃e tergeret. cibũ uma caperent
hit tamẽ sepius ministraret: leccio. Uͣ.¬
Nienuu fete ante haptismũ ĩ armis funit integer tamẽ ab
his intiis cuubꝰ ilo hoĩiũ genꝰ implicati solet. Multa illi ẽca¬
comailitones benignitas mira caritas. paciẽtia u̾o ater. lu¬
mulitas: iltͣ humanũ modũ. Nam frugalitatẽ ⁊̃ en lau¬
dare nõ est necesse. qua ita usus ẽ: ut iã ilo tp̃r nõ miles
s monachus putaretur. Quibꝰ rebꝰ ita s om̃s comilitones¬

Expanded text:
cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. triennium fere ante baptismum in armis fuit, integer tamen ab iis uitiis, quibus ilcommilitones benignitas, mira caritas, patientia uero adque humilitas ultra humanum modum. nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, ut iam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. pro quibus rebus ita sibi omnes commilitone
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ uite mee. Ut uideã uoluntatẽ dñi. ⁊ uisitem tẽplũ
scm̃ eiꝰ. Unde ergo ⁊ sola est theorica. id est contemplatio
łi. cui m̾ito om̃ia iustificationũ merita. uniu̾sa uͥtutũ studia
postponũtur. Maria optimã partẽ elegit. que nõ auferet᷑ ab
ea. Coce pars marche nõ repreheudit᷑. s marie laudat᷑. Neq
eñĩ bonã partẽ elegisse mariã dicit. s optunã. ut etiã pars
marthe indicaret᷑ bona. Quare at̃ pars marie sit optima.
gat. ubi nemo esurit : Quis potũ tribuat sicienti. ubi ne¬
mo sitit: Quis mortuũ sepeliat. ubi nemo moritur: Cũ
p̾senti ergo scło. uita aufert᷑ actiua. Contemplatiua aũt
hic incipitur. ut ĩ celesti patria ꝑficiatur. Quia amoris ig¬
nis qui ardere uichoat. cũ ip̃m quẽ amat uiderit ĩ amo¬
re ampliꝰ ignescit. Contemplatiua ergo uita. minime
aufertur. qr sub tracta p̾sentis scłi luce ꝑficituꝵ. Infͣ oc

Expanded text:
diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini, et visitem templum sanctum ejus . Una ergo et sola est theologia, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, gat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
nali. carnẽ nõ de nichilo. nõ aliunde. s mat̾na traxit
ex carne. Alioqͥn nec uere filiꝰ hominis diceret᷑. qͥ origi¬
nem nõ haberet ex homine Sino scĩ Iheronimi pbr̃i. ad¬

Expanded text:
nali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit nali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra
Abbreviated transcription (Latin):
que scribis ⁊ phariseis dnm tẽptatibꝰ simul ⁊ blas¬
phemantibꝰ. tanta eiꝰ incarnationẽ pre hominibꝰ sinc̾itate
cognoscit. tanta fiducia confitetur. ut ⁊ p̾sentiũ ꝓcerum
membris unigenito do. carnis sue materiã ministrasse.
uerũ cõsubstantialemq matͥ filiũ hominis. feren nõ
ed si caro uerbi dei scdm carnẽ nascentis. a carne uͥginiᷤᷤ
matii ꝓnũciatur extranea. sine causa uenter qͥ eũ porraᷤᷤ¬
set. ⁊ ubera que lactassent beatificant᷑. Qua eñi cõsequẽ¬
nare ꝓbetur: Nisi forte putanda ẽ uirgo sementiuam
sue carius materiã. nutriendo ĩ carne di filio suggere
potuisse. incarnando at̃ quasi maiori ⁊ in usitato mi¬
raculo minime potuisse. Ictio .iiiͦ.¬
et huic opinioni obstat apłs dicens. Quia misit ds fili¬
umi suũ factũ ex muliere. factũ sublege. Neq eñi audiẽ¬
di sunt: qui legendũ putant. natũ ex muliere. factum
sublege. s factũ ex muliere. Quia conceptꝰ in utero uͥgi¬

Expanded text:
arisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non ed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequennare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virgi
Abbreviated transcription (Latin):
didit. ⁊ cõcepit hominẽ deũ. Concepit helisabeth hominẽ
s solũ hominẽ. maria autẽ deũ ⁊ hominẽ. Quid s ergo¬
ioħs. cuiꝰ magnitudiuis etiã saluator testimoniũ ꝑhibet
dicens. Int̾ natos mulierũ. nõ surrex̃ maior iołie laptista
Recellit ciunctos. eminet uniu̾sis. Antecellit Lectio .iii.¬
ꝓphas. suꝑ gredit᷑ patͥarchas. Et quisquis de muliere nat¬
le corruptibilis uteri sinibꝰ esfusus est. iste impollute
uulue fiore ꝓgenitꝰ. Iteo autẽ cũ ioħ̃is natiitate. am ge¬
neratio deputatur. ne dñs extra ueritatẽ uideatur hu¬

Expanded text:
didit et concepit hominem; concepit Elisabeth hominem, sed solum hominem, Maria vero Deum et hominem. Magnus igJoannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Inter natos mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere nasle corruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videretur
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sic nos existimet homo. ut ministros x ⁊ dispẽsato¬
res ministerioꝵ dĩ. hic iã querit᷑ int̾ dispensatores ut fi¬
delis quis inueniatur. Lectio .iͣ.¬
e quis at urm̃ solos apłos dispensatores factos existunet.
nglectoq milicie spualis officio serius piger infideliter
crui engo paro familias suniꝰ. dispensatores dñ sumꝰ. mõ¬

Expanded text:
ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter ervi ergo patrisfamilias
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. ⁊ illd̾ qd̃ uidemus:⁊ iltõ qd̾ uisibiles. ⁊ cõtrectabi¬
les sumꝰ. Qui enĩ dixit capillus capitis ur̃i non ꝑibit
ut si om̃ia ip̃i homines intelligendi sunt : om̃ia p̾desti
norum omniũ. siue ĩ diu̾sitatibꝰ ingenioꝵ omnibꝰ. suie
ĩ arcium licitarũ. ⁊ utiliũ ꝓfessionibꝰ omnibus. In octa¬

Expanded text:
gimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit ut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinnorum omnibus, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ uni formis ꝑfectionẽ. exittã mentẽ a cunctis ac¬
tibus habere t̾renis. eamq qͣntũ humana inbecillitas
sinit unire cũ xp̃o. Actiue u̾o quã frequens sit mini¬
steriũ. gentiũ magister edocet. qui creberrinus epłaꝵ
dictis. suos ꝓ xp̃o t̾ra mariq labores. sua ꝑicula cõme¬
morat. in quibꝰ etiã uisiones ⁊ reuelationes dñi cõmen¬

Expanded text:
em uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo; activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uuitantur illã usq ad conceptũ partus. ⁊ gabrihelis noue
salutationis obsequiũ. deinceps totũ diuinũ ẽ. qd̾ oꝑatur
mundus. qͣmuis impollutus : alienꝰ a contagione pec¬
cati. qͣmuis sc̃s. tam̃ adhuc ulitate humanitatis indutus¬
erat. ut ita dicam ac si lana candidissima. suiq corporis
colore de albata. Ad quã cũ accessit sp̃s sc̃s. qͣi ip̃a cadẽq¬

Expanded text:
sque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod operatur mundus, quamvis impollutus et alienus a contagione peccati, quamvis sanctus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. audiamꝰ. Qui uult pꝰ me uenire. abneget semetipsũ.
Ibi dr ut abnegemꝰ nr̃a. hic dr ut abnegemꝰ nos. Et fortas¬
se laboriosum nõ est homini relinquere sua. s ualde labo¬
nosum ẽ relinquere semetip̃m. Minꝰ quippe ẽ abnegare
qd̃ habet. ualde enĩ młtũ est: ab negare qd̾ est. Incip̃ passio

Expanded text:
abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Qño ꝯu̾sa es ĩ amaritudĩe
uitis aliena Nã qͦ patto ẽ uitis
n̾a q̃ expottata ẽ ut fac̾et unas
fecit arͣ spinas. Ego sũ ĩquit uitꝭ
mitẽ ĩ me nõ ferẽtẽ fructũ tollet

Expanded text:
do conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis mitem in me non ferentem fructum, tollet
Abbreviated transcription (Latin):
ad alteram. Et uocẽ rotarũ sequentiũ aĩalia. ⁊ uocem cõmo¬
tionis magne.⁊iĩ.¬
piritus quoq leuauit me ⁊ assũpsit me: ⁊ abii amarus in
indignatione sp̃s mei. Manus eñi diũ erat mecũ confor¬
tans me. Et ueni ad transmigrationẽ ad aceruũ nouarĩ fui¬
gum. ad eos qͥ habitabant iuxta flumẽ cobar. L iy¬
t sedi ubi illi sedebant. ⁊ mansi ibi septem diebꝰ merens ĩ

Expanded text:
commotionis magnae. Spiritus quoque levavit me, et assumpsit me: et abii amarus in indignatione spiritus mei: Manus enim Domini erat mecum, confortans me, Et veni ad transmigrationem, acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta Chobar, et sedi ubi il
Abbreviated transcription (Latin):
Ille: enĩ natus est. qui ddic̃. Ego sum pastor bonꝰ. Pdniꝰ pustor:
aĩam suam dat ꝓ oiubꝰ sius. S ⁊ ip̃s inminebat. quo idem pas¬
tor sũme bonus. nissis ĩ mũdũ pastoribꝰ: oues suas que longe
lareq disꝑse errabant. ad semꝑ uirentia celestis uire pascua.
reuccaret. Quoꝵ sũmo pastori p̾cepit. si dibgis uus pasce oues
meas. Quod aꝑiens ait. confirma fr̃o tuos. Et factũ est: ut dis¬
cesserunt ab eis angłi in celũ. pastores loc̃pant᷑ adinuidẽ. T̃uinsca¬
nus usq bethleem: ⁊ uideamꝰ hoc uerbũ qs factũ est. qu̾ sec̃ dñs.

Expanded text:
natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce oves meas . Quod apertius aperiens, ait: Confirma fratres tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque B
Abbreviated transcription (Latin):
nilli heretici. qui hunc deũ credunt. s ubiq regnare nequaquã
credunt. hii ꝓfecto ei thus offerunit. s offerre ei etiam aurũ no¬
lunt. Et sunt nõ nulli qui hũc regẽ existimãt. s deũ negauit.
Hi iudelicet ei aurũ offerũt: s offerre thus nolunt. Et sũt nõ ułłi
qui hunc ⁊ deũ ⁊ regẽ fatentur. s assũpsisse carnẽ mortalẽ negãt.
Hii nimirũ ei aurũ : thus offerũt: s offerre myrrã assũpte mor
regiare fateam̃: osferam chus. ut credamꝰ ꝗd̾ is qui in tp̃r apparint
ãs ante tpĩa extitit: offeramꝰ myrrã. ut cũ quẽ credimꝰ ĩsua
diuinitate in passibilẽ: credamꝰ etiã in nr̃a fuisse carne morta

Expanded text:
nulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam nulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimiruregnare credamus. Offeramus thus, ut credamus, quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit. Offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem, credamus etiam in nostra fuisse carne m
Abbreviated transcription (Latin):
lbre asserunt. trapezitas futuros dicũt. Et trapezitas. multaꝵ
gentiũ ꝓuincie ignorant. Fateantur ergo necesse ẽ. aut hoc ĩ
cis signũ deesse aut effectũ fatale nullomodo hab̾e. In ꝑsarum qͦq
francoꝵq t̾ra. reges ex regũ genere ꝓdeunt. quibꝰ ꝓfecto nascentibꝰ
quis estimet quanti eisdem mom̃tis horarũ ac tempoꝵ. ex ser¬
uili conditionis nascuntur : Et tamẽ regũ filii uno eodemq
sidere cũ serus nati ad regnũ ꝓficiunt: cũ serui qui secũ fuerãt
nati inseruitute moriantur. Hec de stella breuit̾ diximꝰ ne ma¬
chematicoꝵ stulticiã in discussam pret̾isse uideam᷑. Magi u̾o
aurũ thus: ⁊ mirram deferunt. Aurũ quippe regi congruit. thus
uero in dei sacrificiũ ponebatur: myrra autẽ: mortuoꝵ corpora
condiunt᷑. Cum ergo magi quẽ adorant: etiam misticis nut̾bꝰ
predicant. Auro regẽ : thure deũ. myrra. mortalẽ. Sũt u̾o nõ¬

Expanded text:
Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero non