comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parte ꝑ quadrum t̾ne trib et tribꝰ
manerent. Quia primitina nuni¬
runt eccͣa que erat iniudea udiq
ꝑ circuitum sui credentib toto orbe
natõnib spiritali crastra erat in
fice et confessione saucte triuitatis
fixura
t ut uut̾tet eos predire enuan¬
gelium et dedit illis potestatẽ
curandi infirmos et eiciendi demonia
Postquam nefandos spt sepdicare
pibuit elegit sanctos qui et ĩmũdos
spẽ eicerent. et ipĩ munda emuigłiu
mente ac lingua p̃dicarent. Quib
etiam ceteras infirmitates curandi
nec non et mortuos suscitandi.Ut
mat heus euuange lista scribit. cõtu¬
lit facultatem ut ꝓnussorũ celestũ
magnitudini. Ad testaretur etiam
magnitudo factorum fidemq uł b̾
daret uirtus ostensa. Et noua face¬
rent qui uoua p̃dicarent. Unde mic
quecum fidelium iumerositas exc̃¬
uit inf̃ra sanctam eccͣam. multis qui
uitam uirtutum tenent et signa u̾¬
frustra foras ostenditur. si de est quim

Expanded text:
parte per quadrum ternae tribus parte per quadrum ternae tribus manerent . Quia primitiva nimirum Ecclesia quae erat in Judaea, undique per circuitum sui credentibus toto orbe nationibus, spiritalia Deo castra erat in fide et confessione sanctae Trinitatis fixura. Et ut mitteret eos praedicare Evangelium. Et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia. Postquam nefandos spiritus se praedicare prohibuit, elegit sanctos, qui et immundos spiritus ejicerent, et ipsi munda Evangelium mente ac lingua praedicarent. Quibus etiam caeteras infirmitates curandi, nec non et mortuos suscitandi ut Matthaeus evangelista scribit contulit facultatem, ut promissorum coelestium magnitudini, attestaretmagnitudo factorum, fidemque vel bis daret virtus ostensa, et nova facerent quia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui vitam virtutum tenent, et signa viiraculum foris ostenditur, si deest quod
Abbreviated transcription (Latin):
bole erant id est rerum signa mis¬
ticarum cum dicunt᷑ illi quib in
ad intellectum potusse pducere.
Quid enĩ obstare intuentib ne ea
que uiderant eiꝯ facta uł itinera
uitelligerent sino inhis aliquid
ampliꝯ quani carnis ecculis pate¬
bat spiritalit̾ uellet intelligi. Illis
ergo que foris sunt neq adꝓpinqͣnt
pedibus diuĩ ut accipiant decoctri¬
ne eius iparabolis omia funt ⁊¬
facta scilicet et uerba saluatoris
qr neq ihis que opabatur uitu¬
tib neq inhis que opabatur uir¬

Expanded text:
runt, id est rerum signa mysticarum, cum dicuntur illi quibus in ad intellectum potuisse perducere. Quid enim obstaret intuentibus ne ea quae viderent ejus facta vel itinera intelligerent, si non his aliquid amplius quam carnis oculis patebat spiritualiter vellet intelligi? Illis ergo qui foris sunt, neque appropinquant pedibus Domini, ut accipiant de doctrina ejus, in parabolis omnia fiunt, et facta scilicet et verba Salvatoris, quia neque in his quae operabatur virtutibus, neque in eis quae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nustus q desid̾ant imbuti
t dicebat illis indectima audi
te sua. Ecte exut seminans ad
seminandum. Iꝑse dñs inseqntibꝰ
ranc parabolam exponens semen eẽ
nbum dei seminantem uero se ipin
aillieuerat. Q uod uero dicit qr exut
seminans ad seminandum nobis que¬
rendum reliquid. Exut gͦ semin ans
ad semuiandum. qr dñs desum patris
eg̾diens uenit in munidu. acu̾bu

Expanded text:
mysteriis quae desiderant imbuti. mysteriis quae desiderant imbuti. Et dicebat illis in doctrina sua: Audite; ecce exit seminans ad seminandum. Ipse Dominus in sequentibus hanc parabolam exponens, semen esse verbum Dei, seminantem vero seipsum asseverat. Quod vero dicit quia exiit seminans ad seminandum, nobis quaerendum reliquit. Exiit ergo seminans ad seminandum, quia Dominus de sinu Patris egrediens venit in mundum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ba cirea mare sup turbam tr̃am erat
et docebat illos inparabolis multa.
Quod turba multa ad dñm dcentẽ
ad mare congreguata est. siguificat
frequenciam populoꝵ p̾dicantibꝰ
aplis ad fidem uentatis confluenci¬
um. Quod uero ipe nauem ascen¬
dens sede bat ĩ mari. p̃ figurabat
eccaͣm ĩ medio naton ne credeu¬
cium et contra dicencium edifican¬
dam. Quasi eni duis ascendit ĩ na¬
ii. medio ĩmani poũta. cum mete ᷤᷤ
fide lumi int̾ infĩde les commemo¬
ranciu genti sue isitatõnis illustt᷑
de lectũq sibi in his mansionem cõ¬
secrat.: Porro tur ba que circa ma¬
re suptram poũta u̾bis onĩ ausculta¬
batur. ita ut nec fluctib maus tan¬
geretur. nec cum illo uinaui trans¬
sceusis fluctib sederet illoꝵ aptissi¬
me gestat figurani qui iꝑ ad au¬
diendum u̾bum conuenerant. Et
quidem pietate animi arepro boruz
amaritudine obscuritate instabili¬
tate secretisunt. s nec dum ce lestibꝰ

Expanded text:
ba circa mare super terram erat; ba circa mare super terram erat; et docebat eos in parabolis multa. Quod turba multa ad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populorum praedicantibus apostolis ad fidem veritatis confluentium. Quod vero ipse navem ascendens sedebat in mari, praefigurabat Ecclesiam in medio nationum non credentium et contradicentium aedificandam. Quasi enim Dominus sedet in navi, medio in mari posita, cum mentes fidelium inter fideles commorantium gratia suae visitationis illustrat, dilectamque sibi in his mansionem consecrat. Porro, turba quae circa mare super terram posita, verbis Domini auscultabat, ita ut nec fluctibus maris tangeretur, nec cum illo in navi transcensis fluctibus sederet, illorum aptissime gestat figuram qui nuper ad audiendum verbum convenerant. Et quidem pietate animi a reproborum amaritudine, obscuritate, instabilitate, secreti sunt, sed necdum coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
mo hĩturum. ubi nefanda blasphe¬
mie demonum hare dictusẽ. Egre¬
diens detebat at mare ut ostenderet
se relicta obculram ꝑfidie iudeam ad
gentes saluandas eẽ transiturũ. Een¬
tilium maniq suꝑba et incredula di¬
u corda mento tumidis amarisq fluc¬
tibus mans assimi lautur domuz u̾o
diũ ꝑ fidem fuisse iuideam. qui nesci¬
at. s re licta domo inqua blasphe¬
mas ipessus e impiorum. cepit doce
ad mare: quia derelicta ob incredu¬
litatem suiagoga. Ad colligendam p
aplos ppli gentilis multitutudinem
terut et quasi agniti ab illo nõ sunt
Ac sic de domo exieus ad mare decturꝰ
transierit. Quia postquã sinagoxa
ad custodiendam se litt̾e foris fixit.
untiusq diũce fidei archanis frguraᷤᷤ
legis ante ponere aluit dñs sacram̃¬
ta diis salutis que ille sp̃uerat extins
porbem natonib contulit
t congregata est ad eum tur¬
ba multa ita ut in nauemas¬
cens sederet in maiori et omnis tur¬

Expanded text:
mo habitum, ubi nefanda blasphemo habitum, ubi nefanda blasphemia daemonum habere dictus est egrediens, docebat ad mare, ut ostese, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et incredula diu corda merito tumidis amarisque fluctibus maris assimilantur. Domum vero Domini perfidam fuisse Judaeam quis nesciat? Sed relicta domo in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare, quia derelicta ob incredulitatem Synagoga, ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem terunt et quasi agniti ab illo non sint, ac sic de domo exiens ad mare docturus transierit, quia postquam Synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque dominicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contulit. Et congregata est ad eum turba multa, ita ut in navem ascendens sederet in mari, et omnis tur
Abbreviated transcription (Latin):
mea et mat̾ est. Cum his quiuo lun¬
tatem dei feterit soror et frat̾ dicitur
ligitur mirum nouest. nurandũ uo
ualde est quomodo etiam mat̾ dicat᷑
Fideles et enim discipulos fr̃s uccare
dignatus est dicens ite nunciate fra¬
trib meis qui ergo frat̾ diũ fieri ad fi¬
dem ueniendo potuerit querendum
est quoincdo etiam mat̾ eẽ possit set
sciendum est nobis. quia qui ihu fr̾
et soior est credendo. mat̾ esficitur p̾¬
dicando. Quasi enum parit denin quẽ
corda audientis in fuderit et mat̾ eiuᷤ
efficitur siꝑ eius uocem amor diũ in
primi mente generatur.
nuni ad mare eadem die qua supiorẽ
indomo ce le bratum ee sermonem
Terminato namq eosermone. sub¬
iunoxit continuo mat heꝯ dicens. In
illo die exieus de domo. sẽdebat secus
mare. Et congregnate sunt adeuni
turbe multe et cetera. Non so lũ aut
facta et uerba diũ. uerum etiam et¬
mera et loca in quib iuitutes oꝑat᷑
et pdicat celestib sunt plena sacra¬
mentis. Post sermonem quippe ido¬

Expanded text:
et mater est. Cum is qui voluntatem Dei fecerit, soror et frater Domini ligitur, mirum non est; mirandum vero valde est, quomodo etiam mater dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis. Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo idem esse mater ejus possit. Sed sciendum est nobis quia qui Jesu frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. mini ad mare eadem die qua superiorem in domo celebratum esse sermonem. Terminato namque eo sermone, subjunxit continuo Matthaeus dicens: In illo die exiens de domo, sedebat secus mare, et congregatae sunt ad eum turbae multae, etc. . Non sofacta et verba Domini, verumetiam itinera et loca, in quibus virtutes operatur et praedicat, coelestibus plena sunt sacramentis. Post sermonem quippe in do
Abbreviated transcription (Latin):
sedulo malarũ cogitatonum mea¬
tututa. atq are facta neuerbi sem̃
excipe acgerinare susficiat. Atq
ideo quicquid boni semunis uicinia ta¬
lis me contingerit. perit qr inpbo peᷤ¬
sime cegitatõnis. transitu conculcatũ
ademonib rappitur. Quirecte uo lu¬
cres celi. siue qr ce lestis spe que nature

Expanded text:
assiduo malarum cogitationum meaassiduo malarum cogitationum meatu trita atque arefacta, ne verbi semen accipere ac germinare sufficiat; atque ideo quidquid boni seminis vicinia talis viae contigerit, perit, quia improbo pessimae cogitationis transitu conculcatum a daemonibus rapitur. Qui recte volucres coeli, sive quia coelestis spiritalisque
Abbreviated transcription (Latin):
tui consetrare spũs i actustu sancti
nonunis participaes facere dignaris.
Uł certe exut ad seminandum. cum
post uocatam ad fidem suam partem
sinagoge electam. ad collectonem qͦ
gencium grẽ sue dona difudit. Quod
ip̃m etiam suo itiere designauit.
doni habitam ad mare docturꝰ exut.
Ueniq indomio p̾dicans. quosdan
b lasphemie sue sce lus iurenuscibile
deseruit quosdam obdeuotõnem pie¬
tatis matrem suam appellauit et fr̃s
Quo et disferenciam manifeste ni¬
deam. gentes expͥmit in qua multi:
domino rebelles non nulli sunt duui¬
na ad optone condigni. et dumi se¬
t dum seminat aliud cecroit
circa iam et uenerunt uo lu¬
cres et comederunt illut. Ineuuã¬
la exponere ipe dignatus est pia fide
suscipienda sunt. Que n̾o tacita nr̃e
intelligencie dereliquit eque pia iu¬
tentone ꝑquirenda hac ꝑ tringen¬
da sunt breuit. semen quod cura ui¬
ami cecidit. duplici lesura perut. et
abitinerantib scilicet concultatum
et auolucrib raptum. Uia gͦ e mẽs

Expanded text:
tui consecrare, ac tui sancti nominis participes facere dignaris. Vel certe exiit ad seminandum, cum post vocatam ad fidem suam partem Synagogae electam, ad collectionem quoque gentium gratiae suae dona diffudit. Quod ipsum etiam suo itinere designavit, domi habitam ad mare docturus exiit. Denique in domo praedicans, quosdam ob blasphemiae suae scelus irremissibile deseruit; quosdam ob devotionem pietatis, matrem suam appellavit et fratres. Quod differentiam manifeste Judaeae gentis exprimit; in qua multi Domino rebelles, nonnulli sunt divina adoptione condigni. Et dum seminat, aliud cecidit circa viam, et venerunt volucres, et comederunt illud. Inla exponere ipse dignatus est, pia fide suscipienda sunt. Quae vero tacita nostrae intelligentiae dereliquit, aeque pia intentione perquirenda ac perstringenda sunt breviter. Semen quod circa viam cecidit, duplici laesura disperiit, et ab itinerantibus scilicet conculcatum, et a volucribus raptum. Via ergo est mens
Abbreviated transcription (Latin):
lista manifestã declararet qui posito
hoc diĩ testimonio sb̾umcxit atq ait
noniam dicebant sp̃in iumũ¬
dum habet ¶Iam neq hu qui
spi sanctum non esse neq qui hunc
minorem credunt et confitentur qr
non ĩiudencia diabolica set humana
ignorancia ducti facuunt hoc mrenus¬
sibilis blaspheme crumine tenentur
quia ꝓprie principes uideorum. etqui¬
q sumiles inuidie peste corupti maie¬
statem blasphemant ũne fine peribt¬
Quod uero secundu matheum di¬
citur eum qui blap hemauerit ĩ spin
sauctum uł u̾bum dix̾it contra sp̃m̃
sanctum non hre remissionem ueq
in hoc scło neq infuturo. datur intellis.
quasdam culpas in hoc scło quasdaz
uero infuturo laxari. Quod enim
de uo negatur. consequens uitellec¬
tus patet quia dequibzdam concedi¬

Expanded text:
lista Marcus manifeste declarat, qui posito lista Marcus manifeste declarat, qui posito hoc Domini testimonio subjunxit, atque ait: Quoniam dicebant: Spiritum immundum habet: nam neque hi, qui Spiritum sanctum non esse, neque qui hunc minorem credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Quapropter principes Judaeorum et quique similis invidiae peste corrupti majestatem blasphemantQuod vero secundum Matthaeum dicitur, eum qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, vel verbum dixerit contra Spiritum sanctum, non habere remissionem neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam concedi
Abbreviated transcription (Latin):
dinittetur neq inp̾senti seculo ue¬
que intũturo. Nonquod negemꝰ
et ei sipenitentiam agere noluent
posse diuutti ab eo quinult omues
honunes sa luos fieri et inagnitõni
ueritatis uenire i quod ip̃i iudici ⁊
largitonem et credentes qui et se pe¬
uitenciam semꝑ accepturum et
huic blasphemiam nusquã dicit
eẽ remuittendam. Credamꝯ hunc
b lasp hemum exigentib menitis si¬
cut nunquam ad remissionem ita
nec ad ip̃os digne peuitencie fructus
eẽ puenturum. Iuxta hoc quod io¬
haunes enuange lista dequibdam
blap heme sue mento execatis ue¬
rascissume scripsit. Propterea nõ
poterant credere quia iterum dixit
u̾saias. Execauit coculos eorum et ĩ¬
durauit eorumcor ut non uideant
occulis et intelligant corde et conu̾¬
tantur et sanem cos. sola ergo blas
sum litudinem diaboli et ange loruz
eus contra consciam suam magesta¬
tem deitatis obpugnare nontrepidat
non ht̃ renussionem inetinm set:
reus erit et̾ui delicti. Sicut euuange¬

Expanded text:
dimittetur neque in praesenti saeculo, neque in futuro. Non quod negemus et ei, si poenitentiam agere voluerit, posse dimitti ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire; sed quod ipsi judici et largitori veniae credentes, qui et se poenitentiam semper accepturum, et hanc blasphemiam nunquam dicit esse remittendam, credamus hunc blasphemum exigentibus meritis, sicut nunquam ad remisnec ad ipsos dignae poenitentiae fructus esse perventurum. Juxta hoc quod Joannes Evangelista, de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis veracissime scripsit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit eorum cor ut non videant oculis, et intelligant corde et convertantur et sanem illos. Sola ergo blaspsimilitudinem diaboli et angelorum ejus contra conscientiam suam majestatem Deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Evange
Abbreviated transcription (Latin):
tres tui foris querentes te et res¬
pondens eis ait. Que est mat̾ mea et
fratres mei. Intus uebum intus lu¬
men. Unde alibi ut intrantes inquit
udeant lumen siergo foris stautes nͤ
ip̃i agnoscuntur parentes et propter¬
non agnoscuntur exemplum que m¬
ad modum nos agnoscenuid set foris
stenuis.. Foris enim standes uolunt de¬
um uidere cognati ip̃ius cum iudei spi¬
nta lem ulege sensum non queren

Expanded text:
tres tui foris quaerunt te. Et restres tui foris quaerunt te. Et respondens eis ait: Quae est mater mea et fratres mei? Intus verbum, intus est lumen. Unde alibi, Ut intrantes, inquit, videant lumen . Si ergo foris stantes nec ipsi agnoscuntur parentes, et proptenon agnoscuntur exemplum, quemastaremus. Foris enim stantes, volunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spiritualem in lege sensum non quaer
Abbreviated transcription (Latin):
rta quosdam putandi set eorum
pocius intelligendi sunt eẽ cogna¬
ti sane ꝙ deus ad matrem fratresq
regatus ab officio u̾bi dissimulat e
et matrem set pat meus semutiis am¬
plius quam mat̾ins debere monstrat
affectib idem nobis exemplo ꝙ u̾bo¬
commendans cumait. Qui amat
peatrem et matrem plusquani me.
non est medignus.. Non imuriose
frẽs compͣmͣt set opus spiritale caruiᷤ
cognatone preferens religiosioren
cordium copulam docet esse quain
corporum. Mistice aut̃ mat̾ ⁊ frates
ihu. sinagoga excuiꝰ carne est̾ electꝰ¬
te uenientes intrare nequeunt. Cuiꝯ
spuitalit̾ intelligere dicta neglegiit
Pre eccupans enum tuba eius ingr̾e¬
ditur domũ eius auscultatur sermoĩ¬
bus ut enuangelista matheus dec la¬
rat quia diferente uidea gentilitas.
Confluxit ad xp̃m atq int̾ua uite nu¬
steria quanto fide iucinor tanto men¬
te capatõr. aut sit iuxta quod psaluiꝰ
ait. Accedite ad eum et illuminami
t dicunt ei ecce mater tua et fra¬

Expanded text:
ta quosdam, putandi, sed eorum potius intelligendi sunt esse cognati. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus, ab officio verbi dissimulat eget matrem, sed paternis se mysteriis amplius quam maternis debere monstrat affectibcommendans, cum ait: Qui amat patrem, aut matrem plus quam me, non est me dignus; non injuriose fratres contemnit, sed opus spiritale carnis cognationi praeferens, religiosiorem cordium copulam docet esse quam corporum. Mystice autem mater et fratres Jesu synagoga ex cujus carne est editte, venientes intrare nequeunt: cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Praeoccupans enim turba, ejus ingreditur domum, ejus auscultatura sermonibus, ut evangelista Matthaeus declarat: quia differente Judaea gentilitas confluxit ad Christum, atque interna vitae mysteria quanto fide vicinior, tanto mente capacior hausit. Juxta quod Psalmista ait, Accedite ad eum, et illuminamini . Et dicunt ei: Ecce mater tua et fra
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuillo prorsus huius uite respec¬
tumuł cogitatonem ũbi met reẜ̃¬
nauerit. Si quidem ipẽ deus qui
huuc ext̾ius humana locutone ut
sequeretur uocauit intus diuina
ispiratõne ut mox uocantem se¬
queretur ascendit ip̃e inuisibilit᷑
quo modo sequendum eet̾ edocuit
Propt̾ quod ille nuto o bediencie
dum humana contempnens ne¬
gocia deserit dincoꝵ fidelis dispen¬
sator factusẽ talentoꝵ.
domo illiꝯ multi publicani ⁊
nange lista luchas qr fecerit ei con¬
iuiuia magnum lem indomo su¬
a ꝙͣ ininistiorum figuris ab te con¬
gruit. qui enu domicilio xp̃mre¬
cepit iuit̾uo maximis deletatonib
exubancium pascit᷑ no luptatum
Itaq diis libenter ingreditut. et u
euis quicredid̾it recumbit asfc̾m
iam nomine ꝓbant appellautur
ꝑi qui uectigalia pubplica exigũt¬
siue qui conductores sunt uectigaliũ
fisci. uł rerum publicarum. nec non
et hii qui scłi huius lucra ꝑ negetia
sectantur eodem uocabulo consent᷑¬

Expanded text:
ut in nullo prorsus hujus vitae respecut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservarit. Si quidem ipse Dominus qui hunc exterius humaequeretur, vocavit, intus divina inspiratione, ut mox vocantem sequeretur, accendit, ipse invisibiliter, quomodo sequendum esset, edocuit. Propter quod ille merito obedientiae, dum humana contemnens negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator factus est talentorum. domo, ecce multi publicani et vangelista Lucas quod fecerit ei convivium magnum Levi in domo sua, quod mysteriorum figuris apte congruit. Qui enim domicilio Christum receperit interno, maximis delectationibus exuberantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur, et in ejus qui crediderit recumbit affectu. etiam nomine probant, appellantur ii qui vectigalia publica exiguntsive qui conductores sunt vectigalium fisci, vel rerum publicarum, necnon et ii qui saeculi hujus lucra per negotia sectantur, eodem vocabulo censent
Abbreviated transcription (Latin):
chus q pp̃t̾ uerecundiam et houo¬
rem enuange liste nomen pouere
noluerint uulgatum. Ipse aute
matheus iuixta illud ꝙ scriptumẽ
Iustꝯ accusator fiuem inprimordio
sermonis. mat heum se et puplica¬
nu nonuinat. ut ostendat legẽ¬
tib nullum debere conuersum de
t ñugens secutꝰ est eum In
euuangelio luce plenꝯ scrip¬
tuiest. Et relictis om̃ib surgens se¬
cutus est euni. In telligens gͦ matħ¬
us quid sit ueratit̾ dñm sequi relictiᷤᷤ
om̃ib sequit᷑. Sequi eium inutari
est. Idoq ut pauꝑem xp̃m nontam
gressu quan esfcũ consecrari potu¬
iset. Reliquit ꝓpria qui rape so le¬
bat aliena ꝑftamq nobis abrenĩ¬
ciatẽnis scli formam tribuens nõ
so lum lucra re linquit uectigaliũ
set et penculum contempsit quod
cuenire poterat aprincipib sesi qr
uectigalium it̾nes inꝑftãs. atq in¬
compositas re liquerit. Tanta eium
cupiditate sequendi diiui ductusẽ

Expanded text:
cusque, propter verecundiam et honocusque, propter verecundiam et honorem evangelistae, nomen ponere noluerunt vulgatum. Ipse autem Matthaeus, juxta illud quod scriptum est, justus accusator sui est: in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat; ut ostendat legentibus nullum debere conversum de t surgens secutus est eum. In Evangelio Lucae plenius scriptum est: Et relictis omnibus surgens secutus est eum . Intelligens ergo Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari posset, reliquit propria, qui rapere solebat aliena. Perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed periculum contempsit, quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est,
Abbreviated transcription (Latin):
omisq turba ueniebat ad eun
et dccebat eosPecens in capharu᷑
un dñs uͥtutum doctime sue ce lestẽ
para lytici curatõne cominendabat
Q uo stõ egressus ẽ ad mare. ut uõ
solum cuulem uitam honuimĩ in
ma ueritatis iustitueret. uerum :¬
etiam habitatorib maris. Gunan¬
gelium regni p̾dicaret eosq flucti¬
uagos rerum labentium motus cõ¬
tempnere ac fid̾i firmitate supare
deceret. Ueniq ad neuiente ad se
ibi turbam plurimam decet. ibi¬
ꝑ lublicanum dete loneo uecatum
apliu ⁊ euuange listam facit. Ibi
multos pecõres ppenitenciam correc¬
tos pcores sua dignos cena. suoꝵ
auditu reddit archanoꝵ. atq abiui¬
dis tumentibꝰ accecis cupiditatum
fallencium sequestratos. ad so lidi¬
tatem quiete conuersatonis que ẽ
iuspe celestium bonorum ꝑtrahit
naun sequit᷑
t cum p̃t̾iret uidit leui alphei¬
ram dispensatonem q uectigalium
dicit. Telos enum grete. latine nec¬
tigal nominatur. Idem autem le
ui quimat heus est. Set luchas mar¬

Expanded text:
isque turba veniebat ad eum, et docebat eos. Docens in Capharnaum Dominus, virtutem doctrinae suae coelestem paralytici curatione commendabat. Quo facto egressus est ad mare, ut non solum civilem vitam hominum in via veritatis institueret, verum etiam habitatoribus maris Evangelium regni praedicaret, eosque fluctivagos rerum labentium motus contemnere ac fidei firmitate superare doceret. Denique advenientem ad se ibi turbam plurimam docet. Ibi publicanum de teloneo vocatum apostolum et evangelistam facit. Ibi multos peccatores per poenitentiam correctos sua dignos coena, suorum auditu reddit arcanorum, atque ab undis tumentibus, ac cetis cupiditatum fallentium sequestratos ad soliditatem quietae conversationis, quae est in spe coelestium bonorum pertrahit. Nam sequitur: Et cum praeteriret, vidit Levi Alpheiram dispensationemque vectigalium dicit; τέλος enim Graece, Latine vectigal nominatur: idem autem Levi qui et Matthaeus est. Sed Lucas Mar
Abbreviated transcription (Latin):
de regno enis qui ad uersum se diui¬
sum stare non potest
emo potest uasa fortis iugres¬
sus indomum dipere. nisip̾us
fortem alliget et tunc domum eius
diripiet Eortem diabolum dicit
uasa eius homines abeo deceptos do¬
mum ens muuidum qui in mali¬
gno positus est in quo usq ad salua¬
toris nrĩ ad uentum male pcco poci¬
ebatur imꝑio. qr incordib infĩde li¬
um siue ulla contͣdictone quiesceutͣ
Allignuit autem fortem dñs . lxx ẽ
ab electorum seductonẽ conpescuit
diabolum. Et tunc domuneuis
diripuit quia creptos adiaboli laq̃¬
eis eos quos suos eẽ p̾uidit ecce sue
imenbris aduuauit. acꝑ distinc¬
tes ordiuauit. Uel certe donum eiꝰ
diripuit. qr omnes mundi partes
quibus o lu hostis dominabatur
antiquis aposto lis aposto lorum que
successoribus ut insua quisq pro¬
nincia renccatos aberrore populos
ad tuaui uite conuerteret distribu¬
it. Ostendit ergo ppara bolamn sen
iau manfestissimaz diis ꝙ no cor¬
de fallax opatõnem cumdemonib

Expanded text:
ersum se divisum stare non potest. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget, et tunc domum ejus diripiet. Fortem diabolum dicit, vasa ejus, homines ab eo deceptos; domum ejus, mundum qui in maligno positus est. In quo usque ad Salvatoris adventum, male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium sine ulla contradictione quiescebat. Alligavit aab electorum seductione compescuit diabolum. Et tunc domum ejus diripuit, quia ereptos a diaboli laqueis eos quos suos esse praevidit Ecclesiae suae membris adunavit, ac per distinctes ordinavit. Vel certe, domum ejus diripuit, quia omnes mundi partes, quibus olim hostis dominabatur antiquus, apostolis apostolorumque successoribus, ut in sua quisque provincia revocatos ab errore populos ad viam vitae converteret, distribuit. Ostendit ergo per parabolam, sed jam manifestissimam, Dominus quod non corde fallax, operatione cum daemonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
miis legitimis. ubi sequis eger ieiu¬
niunm corrir petit nulla ratone reus tene¬
tur
taque donuuꝯ est filius hominis et¬
iam salbati Sunquit dauid rex
sacerdotali cibo pastus excusabilis
Quanto magis filius hominis qui
uerus rex et uerus sacerdos et ideo dñs¬
est salbati. Enulsarum sabbato spica¬
rum noza nontenetur.¬

Expanded text:
jejuniis legitimis: ubi si quis aeger jejujejuniis legitimis: ubi si quis aeger jejunium corruperit, nulla ratione reus tenetur. Itaque Dominus est Filius hominis, etiam Sabbati. Si, inquit, David rex sacerdotali cibo pastus excusabilis quanto magis Filius hominis qui verus rex est et verus sacerdos, et ideo Dominus Sabbati, evulsarum sabbato spicarum noxa non tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
iat har filius eius. Scciso autem achi
dauid et comes factus titius exilii eiꝯ
Postea reguante eo sunimi sac decii ip
sum gradum accepit. Ac toto tempo¬
re regni illiꝰ in pontificatu ꝑ senerans
multo maioris exellencie quam pater
suiis effectus est. Idecq dignus fuit hu¬
nis memoriam dñs etiam iuiuente pa¬
tre quasi sunmi sac̾dotis faceret.
t dicebat eis salbatum propter
homines factum est non homo
ꝓpteł sabbatum. Maiorest cura saui¬
tati et uite hominis quam custodie
ad hibenda. sic enim et mandatum
est salbatum custodiriat tamẽ si
necessitas esset. reus nou esset qui sa¬
batum uio lasset. Ideo salbato circũ¬
cidi non est ꝓhibitum quia necẽ erat
fieri. Nam et iosue muros hierico
septem die bus cum exertitu circuit ⁊
mac habei neccessĩtate nistante salba¬
to pugnabant. Unde discipuliᷤ esuri¬
entib quid licitum nonerat ilege.
Necessitade famis factum est licitu
Talis hec causa est. qualis hodie mie

Expanded text:
iathar, filius ejus. Occiso autem Abimeiathar, filius ejus. Occiso autem AbimeDavid et comes factus est totius exsilii ejus. Postea regnante eo summi sacerdotii et ipse gradum accepit, ac toto tempore regni illius in pontificatu perseverans, multo majoris excellentiae quam pater suus effectus est. Ideoque dignus fuit cujus memoriam Dominus etiam vivente patre quasi summi faceret sacerdotis. Et dicebat eis: Sabbatum propter hominem factum est, et non homo propter Sabbatum. Major est cura sanitati et vitae hominis, quam custodiae Sabbati adhibenda. Sic enim et mandatum est sabbatum custodiri, ut tamen si necessitas esset, reus non esset qui sabbatum violasset. Ideo Sabbato circumcidi non est prohibitum, quia necesse erat fieri. Nam et Josue muros Hiericho septem diebus cum exercitu circuivit. Et Macchabaei necessitate instante Sabbato pugnabant. Unde discipulis esurientibus, quod licitum non erat in lege, necessitate famis factum est licitum. Talis haec causa est, qualis hodie in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatis maplis quam ꝓbatis incete¬
ris. quamꝙ̃. et in hoc multa distan¬
cia ut isti picas in sabbato manu cõ¬
fricant. Illi panes comederunt leui¬
ticos et ad salbati sollempnitaten
accedebant: Ncͦmeniarum dies qͥb
inconnuo requitꝰ fuit ex aula regia
nes accipere sanctificatos. Ostendit
sacerdotalem cibum adusum tran¬
siturum eẽ populorum siue ꝙ om̃s
uitam sac̾dotalem de bemiꝰ inutari
siue quia om̃s silii eccẽ sacerdoteᷤ st̃
Unginur enim insac̾decium scm̃
osferentes nos ine̾psos deo ostias spiri¬
tales de qua tota historia ꝓcaptu nro
plenius iuexpõne libri regum diximꝰ
et demensa acpanib ꝓpositõnis in li¬
bro expositõnis ⁊abernaculi ⁊ uasoꝵ
eius. Q uod uero diis abiathar priu¬
cipem sac̾dotum ꝓachue lec appella¬
t nic hil habet dissonancie. Ambo ⁊¬
enim fuerunt illie conueniens. ua¬
ud̾ panes pecut et accepit. achune loc
uicelicet priuceps sacerdotum et ab¬

Expanded text:
probatis in apostolis quam probatis in caeteprobatis in apostolis quam probatis in caeteris? Quanquam et in hoc multa distantia sit. Isti spicas in Sabbato manu confricant, illi panes comederunt Leviticos. Ibi et ad Sabbati solemnitatem accendebant neomeniarum dies, quibus in convivis requisitus fugit ex aula regia.nes accepere sanctificatos, ostendit sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, sive quod omnes vitam sacerdotalem debemus imitari, sive quia omnes filii Ecclesiae sacerdotes sunt. Ungimur enim in sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spirituales. De qua tota historia pro captu nostro plenius in expositione libri Regum diximus, et de mensa ac panibus propositionis, in libro expositionis tabernaculi et vasorum ejus. Quod vero Dominus Abiathar principem sacerdotum pro Abimelech appellat, nihil habet dissonantiae. Ambo etenim fuerunt illic, cum veniens David panes petiit et accepit, Abimelech videlicet princeps sacerdotum, et Ab
Abbreviated transcription (Latin):
propositonis mandutauit quos nõ
licebat manducare nisi sac̾dotibus
et dedit eis qui cum eierant I dꝯ
furandam calimpuiani p hariseoꝵ
ueteris recordatus istorie quando da¬
uid fugiens saulem ueuit inuo be
et ababhunelec sacerdote susceptꝰ
postulauit cybos. Quicum paneᷤ
laicos non haberet de dit eis consecͣ¬
tos quib non licebat uesci nisi so¬
lis sacerdotibꝰ et leuitis. Et hoc tã¬
tum iut̾rogauit sumundi essent
pueri amulierib. Et illo respon¬
dente a beri et midius tertius non
dubitauerit panes dare. Meluis
arbitratꝰ ꝓph̾a dicente. cisericor¬
diam uolo et non sacrificium. de
famis piculo homines li berare. quã
deo esferre sacrificium: Hostia eĩ
deo placabilis homimim salus est.
Oppouit ergo diis et dicit. si et d̾d̾
sanctus est et ac hune lec pontifex
auobis nou repre henditur set le¬
gis ut̾q mandatum ꝓbabili excu¬
satõne transgressisunt. et fames iu
causa est cur eandem famem non

Expanded text:
propositionis manducavit quos non propositionis manducavit quos non licet manducare nisi sacerdotibus et dedit eis qui cum eo eranfutandam calumniam Pharisaeorum, veteris recordatur historiae: quando David fugiens Saulem venit in Nobe, et ab Achimelech sacerdote susceptus, postulavit cibos; qui cum panes laicos non haberet, dedit ei consecratos, quibus non licebat vesci nisi solis sacerdotibus et Levitis . Et hoc tantum interrogavit, si mundi essent pueri a mulieribus, et illo respondente ab heri et nudius tertius, non dubitaverit panes dare, melius arbitratus, propheta dicente: Misericordiam volo, et non sacrificium , de famis periculo homines liberare quam Deo offere sacrificium. Hostia enim Deo placabilis hominum salus est. Opponit ergo Dominus, et dicit: Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est, cur eamdem famem non
Abbreviated transcription (Latin):
u uersant manb contritasq p̾gant
donec ad escam ꝑuemant ꝑueniant
Cum testimonia scripturarum ad qͣ
legentes pueniunt meditando assu¬
munt et tanidu scrutatõne sedula
discuciunt. donec in eis medullam di¬
A lectõnis la tere uide batur i uenientes
extrahant. Sicut eiũ asperitate ari¬
starque orrent uelantur graua tri¬
tici quereficiunt. Ita sepe sb̾ea que ui¬
debatur uilitate ludere tegnntur do¬
na diuine dilectonis que mentes fid̾¬
lium esurientes. Scientesq iustici¬
am suauitatis interne dapib pascãt¬
Uerum hec mentium refecto stultiꝰ
quidem salbati de fensoribus displi¬
tur. Quia quisdam lutere suꝑ fi¬
ciem secuntur nec ueriam men¬
ciim refectonem nosse nec ad in¬
t̾n am puenire aminaꝵ requiem
nor. Unde temeritas eorum meri¬
to ueritatis ore confunditur duui
it et esurut ipe equicum eo erant
quomodo introiit doniũ dei s̾ ab¬
lathar principe sac̾dotum et paneᷤ

Expanded text:
u versant manibus contritasque purgant, u versant manibus contritasque purgant, donec ad escam perveniant: cum testimonia Scripturarum, ad quae legentes perveniunt, meditando assumunt, et tandiu scrutatione sedula discutiunt, donec in eis medullam dilectionis, quae latere videbatur, invenientes extrahant. Sicut enim asperitate aristarum, quae horrent, velantur grana tritici quae reficiunt, ita saepe sub ea quae videbatur vilitate litterae, teguntur dona divinae dilectionis, quae mentes fidelium esurientes sitientesque justitiam suavitatis internae dapibus pascantVerum haec mentium refectio stultis quidem sabbati defensoribus displitur: quia qui solam litterae superficiem sequuntur, nec veram mentium refectionem nosse, nec ad internam pervenire animarum requiem norunt. Unde temeritas eorum merito Veritatis ore confunditur, dum it et esuriit ipse et qui cum eo erant quomodo introiit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum et panes
Abbreviated transcription (Latin):
cisse memorantur. Quia doctoris ne¬
cesse est sermo p̾cedat et siccor audito¬
ris subsequens grã suꝑne uisitatõnis
in lustret. Bene sabbatis qr sci dector
tis laborant. ⁊ auditore aque suos am¬
monent. non ppamorem seculi suꝑ¬
uatius ins̃stere negotus set pocus pro
et̾na requie bonis msñdare laboribus.
Item ꝑsata ambulant cum duo qͥ
diuinis obtemperare studentes imꝑ¬
riis solerter e loquia sacra meditari
de lectantur. E suriunt insatis cum
iuendem sacris e loquus qualigendo
ꝑtranseunt panem uite muenire de¬
sid̾ant. Hoc est ad illa curant u̾ba
ꝑuenire quib ampliorem nise sui
conditoris a morem iicendant. et h
insabbatis compo sita mente atur bu¬
lentis cegitatõnib nacare gaudent
et indere quani suains est domnus
quamq beatus uir quisperat ienni
Ad sumpttq pietatis et humi litatis
habitu adrequiem aiimarum suaꝵ
ad tingere contendunt. Uellunt
ipicas que forte cocurrunt et tam di¬

Expanded text:
cisse commemorantur. Quia doctoris necisse commemorantur. Quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris subsequens gratia supernae visitationis illustret. Bene sabbatis, quia sancti dtis laborant, et auditores aeque suos admonent non propter amorem saeculi supervacuis insistere negotiis, sed potius pro aeterna requie bonis insudare laboribus. Item per sata ambulant cum Domino qui, divinis obtemperare studentes imperiis, solerter eloquia sacra meditari delectantur. Esuriunt in satis, cum in eisdem sacris eloquiis, quae legendo pertranseunt, panem vitae invenire desiderant, hoc est ad illa curant verba pervenire quibus ampliorem in se sui Conditoris amorem incendant. Et hoc in sabbatis, cum, sopita mente a turbulentis cogitationibus, vacare gaudent et videre quam suavis est Dominus, quamque beatus vir qui sperat in eo , assumptoque pietatis et humilitatis habitu, ad requiem animarum suarum attingere contendunt: vellunt spicas quae forte occurrunt, et tandi
Abbreviated transcription (Latin):
esuriens. Mox oblatis sibi eis quas
desi̾rabat dapib audiuit. surge pe¬
tre oocide ⁊ manduca. et mira sacram̃¬
ti concordia qr et ibi mactari ac mã¬
ducari in bent᷑ animalia celitꝰ mis¬
sa. et hic spicas duo lustrante consec̾¬
tas uulsuse discipuli. Atq iuxta ali¬
orum narradõnem enuange listax
confricantes manibꝰ manib man¬
ducasse ꝑbibentur. Hoc est eiũ ꝙ ait
hominib hominem cum actib eiꝰ
qr non alit transit quisq incorpus
xp̃i non alit̾ doctorem ꝓfectus sui fru¬
Aoellere itaq spicas est homines at̾re¬
na intentõne quia solum uentis qͣiͣ
radicem fix̾ant eruere. fricare autem
manib exemplis uirtutum ab ip̃a
eriam carnis concupiscencia. quasi
fõlliculis atq integuientis anstariĩ
puritatem mentis exuere. Graua ue¬
ro manducare esi eminidatum quẽq
asordib itorum ꝑora p̾dicancium
eccͣe menbris incorporari. Et bene ħ
discipuli pregredientes aute dñm fe¬

Expanded text:
esuriens, mox oblatis sibi eis, quas esuriens, mox oblatis sibi eis, quas desiderabat, dapibus, audivit, Surge, Petre, occide et manduca . Et mira sacramenti concordia. Quia et ibi mactari ac manducari jubentur animalia coelitus missa, et hic spicas Domino lustrante consecratas evulsisse discipuli, atque juxta aliorum narrationem evangelistarum, confricantes manibus manducasse perhibentur. Hoc est enim quod arem hominem cum actibus ejus . Quia non aliter transit quisque in corpus Christi, non aliter doctorem profectus sui fruVellere itaque spicas est homines a terrena intentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque ex tegumentis aristarum puritatem mentis exuere. Grana vero manducare est emundatum quemque a sordibus vitiorum per ora praedicantium Ecclesiae membris incorporari. Et bene haec discipuli praegredientes ante Dominum fe
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueniebant et redie baut multi¬
Et nec manducandi quitem spacumi
habebant. Et id̾o quasi homimes esuri¬
ebant. ꝙ aute spicas segetum manib¬
confricant et ediam conso lant᷑ uite aus¬
terioris idicium est. Nonp̾paratas e¬
pulas set cibos simplices querentium
harisei auteni dice bant ei. ecce
licet Nota ꝙ primi apłi saluatoris lit¬
tam sabbati destruunt aduersum hebi¬
ouitas quicum ceteros recipiant apłoᷤ
Paulum quasi trausgressorem legis
repudiant. Mutice autem discip li
ꝑsata transenut illa uidel dequibus
dũs ait. La̾uate ccculos nr̃õs et uidete
regiones quia albesunt iam ad messẽ
et qui metit mercedem accipit. Cũ
doctores scĩ eos quos infide u̾itatis ins¬
tituere querunt. Cura pie sollicitudi¬
nis inspiciunt. et qualit̾ unũ quẽq
quo ue ordine ad salutem adtrahere
de beant sedula consid̾adõne ppendũt
atq id̾o nicħ me lius esurire quam
salutem intelligunt hominu quã
ip̃ẽ messoꝵ primꝰ quondam int̾ p̾ces

Expanded text:
qui veniebant et redibant, nec manducandi spatium discipuli habebant, et ideo ut homines esuriebant; quod autem spicas segetum manibconfricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est; non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium. Pharisaei autem videntes, dixelicet? Nota quod primi apostoli Salvatoris litteram Sabbati destruunt adversum Hebionitas. qui cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. Mystice autem discipuli per sata transeunt, illa videlicet de quibus Dominus ait: Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt jam ad met qui metit, mercedem accipiet, cum doctores sancti eos quos in fide veritatis instituere quaerunt, cura piae sollicitudinis inspiciunt, et qualiter unumquemque quove ordine ad salutem attrahere debeant, sedula consideratione perpendunt: atque ideo nihil melius esurire, quam salutem intelligunt hominum. Quam ipse messorum primus quondam inter preces
Abbreviated transcription (Latin):
phemaueruit Omnia pcca et
blasphenne non passim diuuttũ¬
tur omuibz hominbz set his qui:
dignam pro errantib sus in hac ui¬
ta penitenciam egeruit. Neque
ullum habet locum prauas sertõnis
uł nouatonis ut penitentib eus qͥ
ĩ martirio lapsifunt ueniam neg
eẽ tribuendam uł origines ut asse¬
rat p̃uidicium unuersale trausac¬
tis licet seculorim uolumimbus
ĩ nimeris cunctos pocores ac blasph¬
emos ueniam pccorum ẽẽ consecu¬
turos atq ad regnum celeste ꝑ ducẽ¬
dos. Ciꝯ errorem sequencia quoq
diũ ub̃a redarguunt cum sb̾ditur.¬

Expanded text:
hominibus. Omnia peccata et blasphemiae non passim dimittuntur omnibus hominibus, sed his qui dignam pro erratibus suis in hac vita poenitentiam egerint. Neque ullum habet locum pravae assertionis, vel Novatianus, ut poenitentibus eis qui in martyrio lapsi sunt, veniam neget esse tribuendam, vel Origenes, ut asserat post judicium universale transactis licet saeculorum voluminibus innumeris, cunctos peccatores ac blasphemos veniam peccatorum esse consecuturos, atque ad regnum coeleste perducendos, cujus errorem sequentia quoque Domini verba redarguunt, cum subseq
Abbreviated transcription (Latin):
lor. Qua uero typice uir iste pecca¬
tis langudum genꝯ de signat hu¬
mamiĩ. Recte non solum leprosꝰ
uerum etiam uixta enuangelu
luce plenꝯ lepra fuisse describitur.
Dumes peccauerunt et egent gla
dei. Illa seilicet ut extenta manu
saluators. hoc est incarnato dei u¬
bo humanamq contingente nãm
aberoris prisce uarietate mundentur
Possint q cum aplis audire iamuos
numoiestis ppt̾ sermonem quem lo¬
cutuisum uobis. Et qui duitius abo¬
minabiles apopulo dei erant castͥs
secreti. Iam aliquando templo red¬
di et sac̾coti qant osferri: Illi utiq
cui dicitur. Tues sac̾dos metini. Au¬

Expanded text:
lorum. Quia vero typice vir iste peccalorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, verum etiam, juxta Evangelium Lucae, plenus lepra fuisse describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutius abominabiles a populo Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi, et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , au
Abbreviated transcription (Latin):
ganda ura beneficia set p̾menda.
ut nonso lum amercede abstine aniꝰ
pectume sẽu et iam gre.
et nade ostende te principi sac̾¬
sac̾deti iubetur. ut intelligeret sa¬
cerdos eum non legis ordine s grã
dei sup̃ legem eẽ curatum. S sferre
autem sacrificium ut ostenderet
dus qr legem non solueret set ui¬
pleret. Quiscd̾ni legem gradiens.
supͣ legeni sanaret eos ꝙ remedia
legis non sanauant. Et bene ad¬
dit. intestimoniũ illis. hec est si
do credant. sumpietatis lepͣ disce¬
dat. Quod siquem mouet quoni¬
modo diis mosaycum uideatur ad¬
ꝓ bare sacrificium cum id nt̃ rece¬
perit eccͣa menunerit nondum
eẽ cepisse sacrificium sci scorum
qd corpus eius est. Nondum eĩ
obtulerat in passione holocaustu
suum. Non aut oporte bat aufes¬
ri significancia sacrificia. prius ꝙͣ
illut ꝙ significabatur confirma¬
tum esset. ¶ onͤstatone aplorum
p̃dicancium et fide credenciũ popu¬

Expanded text:
ganda nostra beneficia, sed premenda, ganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vade et ostende te principi sacesacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos cum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus, quod legem non solveret, sed adimpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit: In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, memineat nondum coepisse sacrificium sanctum sanctorum, quod corpus ejus est. Nondum enim obtulerat in passione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia, priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium, et fide credentium popu
Abbreviated transcription (Latin):
q asẜant potestatͥeua. Itaq quasi po¬
testatem habens sanandi et inbeu¬
di auctoritate opandi testimonium
non refugit. uolo euim dicit pp̃t foti¬
ni imperat ppt arrĩ. tangit pp̃t
manicheum. Et lex quidem̃ tangi
leprosos ꝓ hibet set quidus logis e nõ
ob sequitur legi set legem facit: Nc
ergo id̾o tetigit quia sine tactu nu¬
dare non poterat set ut ꝓbaret quia
w̾iectus non erat legi Etec conta¬
gium timebat ut honiuies. s quia
contaminari non poterat qui alios
libabat. Lepra tactu dnĩ fugatur q̃
solebat contaminare tangente. sinł¬
qͣue illud mirabile ꝙ eo sauauit gn̾e
quo fu̾at obsecratus. Sius potes me
mundare. Uolo iiquit mudare ha¬
les uoliuitatem. et iam habes pie¬
tatis esf̃cm. Non ergo ut pleriq
dum est et legendum. ue lo muda¬
re set sepatim ut primũ dicat uolo
deuide imperet mundare.
t con mit natus est ei statun
Quare p̾cipitur ne¬
mni dicere. nisi ut deceret nõ uul¬

Expanded text:
que asserunt potestatis. Itaque quasi poque asserunt potestatis. Itaque quasi potestatem habens sanandi, et jubendi auctoritatem, operandi testimonium non refugit. Volo enim dicit propter Photinum, imperat propter Arium, tangit propter Manichaeum. Et lex quidem tangi leprosos prohibet; sed quia Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundari non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi. Nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugatur, quae solebat contaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere, quo fuerat obsecratus. Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundarebes voluntatem, etiam habes pietatis effectum. Non ergo ut plerique dum est et legendum Volo mundare, sed separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. Et comminatus est ei statim, praecipitur nemini dicere, nisi ut diceret non vul
Abbreviated transcription (Latin):
ece ludebatur a lege purgati se dĩ po¬
cestate psumens nouex lege set supra
logem eẽ gran iudicabat que leꝓsi n
maculam poss ab luere. Uerum ut
in domino porestatis auctoritas. ita
millo fidei constancia declaratur.
Ille inr̃aciem ꝓcidit ꝙ hunulitatis
est eẜpudoris ut unusquisq de sue
uite maculis erubescat. set confessi¬
onem uerecundie non re pressit. ostẽ¬
dit nulius remiedium postulauit.
Et ip̃e religionis et fidei plena coute¬
ssione. Suus inquit potesme mini¬
dare: Inuoluntate diũ tribuit po¬
testatem. Deuo lintate aut din. nõ
quasi pietatis incredulo dubitauit.
set quasi conluinonis sue conscius nõ
eum ait illi. uolo mundare et cum
dixisset statim discessit abeo lepra ⁊
mundatus esHichil medium est
int̾ opus dei atq p̾ceptum. quia m
pcepto est opus. Deniq dixit ⁊ fca
sunt. Uidesigitur quid̾ dubitari nõ
potest qr uosuntas dei potestase. Si
ergo noliuitas eius potestas est. Qͥ¬
imuis uolintatis asserunt. uniꝰ uti¬

Expanded text:
a lege purgari se domini potestate praesumens non ex lege, sed supra legem esse gratiam iudicaret, quae leprosi maculam posset abluere. uerum ut in domino potestatis auctoritas ita in illo fidei constantia declaratur. ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae uitae maculis erubescat, sed confessionem uerecundia non repressit. ostendit uulnus, remedium postulauit, et ipsa religionis et fidei plena confessio est: si u i s, inquit potes me mundare. in uoluntate domini tribuit potestatem, de uoluntate autem domini non quasi pietatis incredulus addubitauit, sed quasi conluuionis suae conscius non espondit: uolo, mundare. etdixisset, statim discessit ab eo lepra, et mundatus est. Nihil medium est inter opus Dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. Denique dixit et facta sunt . Vides ergo quod dubitari non potest quin voluntas Dei potestas sit? Si ergo voluntas ejus potestas est, qui unius voluntatis asserunt, unius uti