comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& qui sintusiubetit ꝓpeipse solus nouit ꝗ iub&
euuangeliũ legeret᷑ certesiau rẽibi nontun¬
tũ corporis sed &cordis habuistis: Quid ait᷑ caue¬
tefticere iustitiã urãm corã hominib: utuideami
mabeis : nũꝗd hocuoluit dicere ut quecũq bona
fcccimꝰ bscondam ab oculis hominũ & time amꝰ uide¬
ri sitimes expecutores non habebis imitaitores
debes ergouideri sed nonadhoc debesfacere utu
deccris: non ibi deb& eẽ finis gaudiitui : nonibi t̃mi
nletȩtuȩ ut puteste totũ fructũ consecutũ eẽ boni
operistui: cũ uisus fueris atq: leuidact᷑: n hilẽ hoc
Contẽnete cũ leuidaris. ille inte laud& . qui ꝑte ope¬
rat᷑ noliergo ad lauidẽ tuã operari qđ bonũ agis sed
callaudẽ illius a quo habes ut bonũ igas: absteabes
male agere adõhabes bene agre. Contra ꝑ uersi homi¬
nes uidete quã preposterisint: qđ faciuintbene sibi uo
lunt tribuere simale faciant: dm̃ uolunt accusare C¬

Expanded text:
 quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui jubet, Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt accusare. C
Abbreviated transcription (Latin):
modo sine fellemore colũbino ñ coruino Vndeuenit
inmente fratris mei dicere uobis: quia illiuiolatores
caritatis scisma feterunt Quomooderunt ipsã caritatẽ
sic oder̃ & colũbã sed conuincitillos colũba: ꝓcedit decelo¬
Aperiuntur cȩli & man& suꝑ caput dñi Vt quid hocꝰ ut
audiat. hicẽ qui baptizat. Recedite predones recedite
inuasores possessionis xp̃i in possessionibus ur̃is Uibi
domina reuultis. titulos potentis ausi estis infigere
Cognoscit illetitulos suos. uindicat sibi possessionem
suam Nondel& titulos sed intrat& possid& Sic ad
catholicã uenienti non delebitur baptismus. ne titu¬
lus imperato ris deleatur Sed quid fit incatholica
agnoscitur titulus : intrat posses sor subtitulis suis:
quo intrabat predo subtitulis alienis Ex plic̃ hochꝰ

Expanded text:
modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coaperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis. TRACTATUS
Abbreviated transcription (Latin):
ei non das disciplinã cuc tunctecmare uicinũ tu¬
ũ quando eũ ñ corripiss non ẽ ista caritas sed
langor ferueat caritas aadcorrigendũ : adem̃dan¬
dũ sed s̃ bonimores delectent sunt maliem̃dent᷑
corrigant᷑: noluin homine amare errorẽ sed ho¬
minẽ hominẽ enĩds̃ fecit errorẽ ipsũ homofec̃
ama illud qđ ds̃ fecit noliamare qđ ipse homofe¬
cit cũ illud cmaes. illudtollis. Cũil lut diligis illud
emendas. Sed& si seuis aliquando propter correctionẽ di¬
lectionis: propterea decolũ bade monstrata ẽ caritas. que
ba non hab& tamen rostro & pennis pnidopugnat sine
ut uendat cũ amaritudineblanditur. pater ut corrigat
uult Aut si omnino decreuit filios non haberecar nalit̃.
uel spiritaliter cupit habere: Quis ẽ qui non corrigit fili¬
ũ suumꝰ Quis ẽcuinond& disciplinã pater: Et tamen
seuire uidetur amorseuit. caritas seuit Seiut quod am

Expanded text:
ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae ba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam
Abbreviated transcription (Latin):
qui scũt sufficit om̃s nominare : qͣuasiex ercit᷑ ẽim¬
incipiens habitare in interiore hominenr̃o idẽ in
m̃ tẽ ꝑfidẽ. utit̾istis uirtutib: qua siminis trissuis
& ꝑ cisuirtutes que uidere oculis nonposs & tcm̃ quan¬
donominant᷑ laudant᷑ non cuitẽ laudarent᷑. nisi
amarent᷑ non amarent᷑ nisiuiderent᷑ & siutique
non aamarent᷑ nisi uiderent᷑ alio oculo uident᷑ idẽ
interiore cordiscispectu ꝑ asuirtutes inu sibiles

Expanded text:
Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imQuis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imsus Christus incipiens habitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibile
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce uerbũ ẽ sed dulcius factum semꝑde
illa loqui non possumus Multa enĩ agimꝰ & di¬
uerseactiones distenduntnos ut nonuac& linguȩnrẽ
semꝑ dedilectione loqui Nam nihil melius agera
lingͥua nrã. sed dequa sem ꝑloqui nonlic& : sẽꝑeam
custodirelic& sicut nunc cũ cantamus alleluia nũ¬
quid sẽꝑ hoc facimus uixunius hore non totospatio.
sed parua particula cantamus alleluia & uacamꝰ
adaliud estautẽ alleliua sicut iam nostis. lauda¬
tednm̃. Quidm̃ laudatlingua non sẽꝑ potest: Qui
morib dm̃ laudat. sẽ ꝑ potest Operamisericor di¬
ae affectus caritatis scitatis pietatis in corruptio
cstitatis modestia sobrietatis. sẽ ꝑ hectenendas.
siue cũmpublicosum siuecũ indomo siue cũ ante
homines siue in cubi culo siueloquentes seuetacen¬
tes. siuealiꝗdagentes. siueua cates sẽꝑhectenen
decs. Quia int̾ s om̃ siste uirtutes. quas nominatui:

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi.
Abbreviated transcription (Latin):
gotimere diemiuditii timendo corrigatse. uigil& adũ¬
susostes suos idẽ aiduersus peccate suac. Incipitreuiuesce¬
re interius & mortificaremenbra sua quȩ s̃suꝑ terrã sic̃

Expanded text:
go timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet advego timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quomodo seꝓb& urꝰ quisq: quantũ in illo ꝓfecerit ca¬
ritas uel potius quantũ ipse incarita te ꝓfecerit Nã si
curitas dĩ ẽ nee ꝓficit nec deficit ds̃. sic dicit᷑ ꝓficere in
te cartits quiatu in et eꝓficis. int̃rogiuergo quantũ in cari¬
tacte ꝓfeceris & quid tibires pondeat cortuũ ut noueris men¬
surã ꝓuectustui ꝓmisiteñ ostendere nõb in quo cognosctm
eũ &cut. In hoc ꝑfecta ẽ dilectio in nõb quȩre in quo utfiditi
ã habetmꝰ indie iuditii. Quisquis fidutiã hab& indie iuditu:
demortus ut quid loquim᷑ non credunt futurũ diemiudi¬
tui nectiment nec desiderant qđ non credunt Cepitaliꝗs
credere diemiuditu sicepitcredere. cepit&timere sed
quittim & ad huc nondũ hab& fidutiã in dieiuditu Ndũẽ
in illo ꝑfecta caritas. nũꝗditm̃ desperandũ ẽ : In quoui
desnitiũ curdesperas finẽ qđ in itid̃ uideo inquiens ipsũti¬
morẽ . Audiscripturã in itiũ scpientie timor dm̃. cȩpiter¬

Expanded text:
ofecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfectaam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicide mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitaseras finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit er
Abbreviated transcription (Latin):
tant intente tacipi& scĩttes ur̃a nescio utrũ magnifi¬
centius nob cariias cõmendari possed : quc̃ cut dicer &
ds̃ cceritas ẽ breuis laus & magnalcus breuis in ser¬
mone & magna in intellectu: Quãc cito dicit᷑ ds̃dilecti
ẽ & hoc breue ẽ sinumeres unũẽ sic dpendas quem¬
tũ ẽ dĩdilectio ẽ & quiman& inquit indilectione indõ
man& ads̃in illoman&. sit tibidomꝰ ds̃ & esto domꝰ dĩ
Mane in dõ & man&ꝰ inte ds̃ man& inte ds̃ ut cecontine¬
cit mctnes indõ nȩcadas. qui sic de ipsai coritate a płs
dicit Carits nũquã cadit quomodo caditquẽ conti

Expanded text:
tant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Dat; manes in Deo, ne cadas. Quia sic de ipsa charitate Apostolus dicit: Charitas nunquam cadit. Quomodo cadit quem conti
Abbreviated transcription (Latin):
demanifes tataẽ eratꝰabinitio sednonerat manifes¬
tata hominib: Manifestata cuit erat angelis ui¬
dentib: &taquã pane suo erbantib sed ꝗdoit
scriptura : panẽ angeloꝵ manduccibithomo Ergo
manifestit ẽ ipsauitt incarne : quid manifestor¬
tione posꝗitẽ. ut resquȩ solo corde uideri potest ui¬
der& & oculis ut corda sainar& solo enĩ corde uide¬
t̃ uerbũ. Carocũt : oculiscorporalib: uidet᷑ Erat
unde uiderem carnẽ : sed nonerat unde uiderem
uer̃ quid sint testes grȩce &usitatũ nom̃ ẽ omnib: & re¬
ligiosũ: Quos enĩtestes latinedicimꝰ grȩcemar dres s̃
quis cũt non audiuit martrres auticuius xp̃ianiore
non cotidie habitat nom̃ martrrũ ctq ut inã sicha¬
bit& & incorde ut passiones martrrũ imitem᷑ non eos
calcib ꝑ sequam: Ergo hoc dix̃ uidem & testes sum
uidem & martrres sum: testimoniũ enĩ dicendo ex eo
qđ uider̃ & testimoniũ dicendo ex eoqđ cudier̃ ab his¬

Expanded text:
enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnerunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatio quã audiuim abeo & adnuntiam uob
Quidẽ hoc: ipsiuider̃ contreauer̃ manib: uerbũ
uite abinitio erat atẽpusui sĩbilis & palpabilis
ftictꝰ ẽ unicus filius dĩ adquã remuenit uł ꝗd nob
nouũ nuntiauit ꝗd do cereuoluit quare fecit hoc
qđ fecit ut uerbũ carofier& ut ds̃ suꝑ om̃a indignac
abhominib: pateret᷑: ut alapas eorũ sustiner&
demanib: quasipse formauit: quid uoluit dicere
ꝗduoluit ostendere ꝗduoluit adnuntiare : uide¬
dm nãsine fructu p̃cepti auditiorei gestȩ : quia

Expanded text:
ntiatio quam audivimus ab eo, et annuntiamus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? Quid voluit doceret? quid voluit ostendere? quid voluit annuntiare? Audiamus: nam sine fructu praecepti, aud
Abbreviated transcription (Latin):
do ergononẽ in eoscandedũ quidiligit frm quiqui di¬
ligit fratrẽ. tollerat om̃ti ꝓp̃tunitatẽ quia munitate
ctiatis est frater nadilectio: offendit tenescioquis
siuem cilus si ueut putis inalus si ueut tu fingis malus &de¬
seris totbonos qualis dilitio ẽ fraterna qualiscparuitin
istis dontistiscũ icusanta fros deseruer̃ orbẽ terrarũ:
nũ quidinorbe terrarũ scĩ nonerant cut incuditi a uobis
dã pͥnari potuer: sed sidiligeretis fr̃s scandalũ in uobñ
ess& audipsclmũ ꝗd dicett pcxmulta diligentib legẽ
tucc̃ & none eis sccndalũ : paccẽ multã dix̃ eis quidiligunt
legẽ dĩ &ideononẽ eis scandalũ Illiergoqui scinde lupet¬
dectũ quomodoccũt non patiunt᷑ scandadũ nisidũ suffer̃t
inuicẽ sicut paculus dicit: sufferentes inuicẽ indilectio¬
ne studentes seruare unitatẽ sp̃s inuinculo pacis. & ꝗa

Expanded text:
in eo qui diligit fratrem? Quia qui diligit fratrem, tolerat omnia propter unitatem; quia in unitate charitatis est fraterna dilectio. Offendit te nescio quis, sive malus, sive ut tu putas malus, sive ut tu fingis malus, et deseris tot bonos? Qualis dilectio fraterna est, qualis apparuit in istis? Cum accusant Afros, deseruerunt orbem terrarum. Numquid in orbe terrarum sancti non erant? Aut inauditi a vobis damnari potuerunt? Sed o si diligeretis fratres, scandalum in vobis non esset. Audi Psalmum, quid dicat: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Pacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patdatum? Quomodo autem non patiuntur scandalum, nisi dum sufferunt invicem? Sicut Paulus dicit, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
rat quan do paga nerat Modo icẽxp̃ian: fecctꝰ ẽ dõgra¬
tias om̃s gratulant᷑ Recitat᷑ apłsgratu lans. fiustis
caliquan dotenebrȩ : nunccũt lux in dño ad orabat
idola adoratdm̃ ad orabatquẽ fecit: adorat quieũ
fecit Mutatꝰ ẽ dõ gratiaas om̃s gratulatxp̃iani qua¬
sollicitꝰ ẽ multis gratulantib: adhuc suspectꝰ ẽ fr̃as
maternã sollicitudinẽ libenter amplectam non
sineeeccuusci mat̃ solli cit aẽ de nobis cũ aliigau¬
dent matrẽ dico caritittẽ ipsa enĩ habitabat incor¬
de iohannis cũ isttidicer& quarȩ nisi quia aliquid
tim& in nobis & cũ iã nob̵ homines gratulant᷑ ꝗd ẽ¬
non ẽ sed qđ geuidere si non ficit cuit qđ plangere
udicturus sũ dico nãecce iã finit᷑ lectio sedneforte
extediominꝰ adtente audiam qđ maximeneces¬
sariũ ẽ quidiligit fratrẽ suũ in lumine man&¬

Expanded text:
rat, quando paganus erat; modo jam christianus factus est; Deo grarat, quando paganus erat; modo jam christianus factus est; Deo gratias, omnes gratulantur: recitatur Apostolus gratulans. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deum; adorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus est; Deo gratias, omnes gratulantur Christiani. Quasollicitus est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid timet in nobis, et cum jam nobis homines gratulantur? Qunon est; sed quod gaudere si non fiat, aut quod plangere u dicturus sum, dico; nam ecce jam finitur lectio: sed ne forte ex taedio minus attente audiamus quod maxime necessarium est. Qui diligit fratrem suum, in lumine man
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ uetus idẽ & nouũ quetre qđ ẽ uerũ ipso & in nobis nã
qua reuetus non cuidistis qui ia illud non noueratis Quã¬
reaũt nouu quit tenebre transier̃ & luxueraiã luc& ec¬
ceunde nouũ quit tenebrȩ adueterẽ hominẽ luxuor
ad nouũ hominẽ ꝑtin& quiddicit apłspoulus exuite
uosueterẽ hominẽ & induite nouũ : &iterũ ꝗd dicit᷑ fu
in lumine modomani festat totũ qđ chẽ quidicit ẽe se
in lumine & fratrẽ suũ hodit in tenebris eus quetdhuc
hȩi a fr̃s meiquã diudicamꝰ uob diligite in imicos uidete
qđ peius ẽ neadhuc fr̃s oderitis si fr̃s solũ a mar&is non¬
dũ essitis ꝑfecti sicuũt fr̃sodistis ꝗd estis ubiestis. respi¬
ciactunus quisq: corsuũ non teneatodiũ contra fratrẽ p
ali quo uerbo duro ꝓcontentione terrȩ neficit terra quis¬
quis enĩ odit fratrẽ suũ non dicat quia in lumine ãbulat
Quid dix̃ non dicat quica in xp̃o ambulat quidicit ẽe se

Expanded text:
 et novum. Quare? Quod est verum in ipso et in vobis. Jam quare vetus, audistis; quia jam illud noveratis. Quare autem novum? Quia tenebrae transierunt, et lux vera jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum pertinet. Quid dicit apostolus Paulus? Exuite vos veterem hominem, et induite novum . Et iterum quid dicit? Fuicit se esse in lumine; modo manifestat totum quod dixit: Qui dicit se esse in lumine, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Eia, fratres mei, quamdiu dicemus vobis, Diligite inimicos ? Videte, quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se es
Abbreviated transcription (Latin):
&sumus udeenĩ quid dicat Quod si dixerimusquia
petcatũ nonhia bemus nos m&ipsos seducimus : &ue¬
rttas in nobis non ẽ. Er go sie confessus fueris peccato¬
rem estinte ueritas Nã ipseauerita siluxẽ nonddãper¬
fecte splendute uitatuct quict inspecctete sed t ccmin lumna

Expanded text:
et sumus. 6. Vide enim quid dicat: Quod si dixerimus quia et sumus. 6. Vide enim quid dicat: Quod si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo si te confessus fueris peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nondum perfecte splenduit vita tua, quia insunt peccata; sed tamen ja
Abbreviated transcription (Latin):
delicto Mgnã securitatẽ dedit ds̃ merito pasca cȩ¬
lebram ubi fususẽ scingius dñi quopurga m̃abomide¬
licte simsecuri cautionẽ contranos seruitutis dicbo¬
ius tenebat sed scoguinexp̃i deletiẽ : scegui s inquitfi¬
luẽi purgcuut nos aib om̃idelicto : Qdẽ ab om̃i delicto
atendite ecceiã in nomine xp̃i ꝑscinguinẽ crucis dñi
quẽnunc confessis isti quicppellaont᷑ in ftantes munda
ie som̃ peccata ipsoꝵ ueteres intrauer noui exier:
Qudẽ ueteres in trauer nouiexier̃ senes intrauerunt
inẜantes exierunt. Senectus enim ueternosa uetusta uita
In fantia autem regenerationis nouauita sed s quid fa¬
cimus prte terita petcata donata sunt non tantũ ipsis
sed & nobis Et pos ł donationem & obolitionemi omniũ
peccatorũ uiuendo in hoc saeculo : intertemptationes
qua dam forte contracta sunt Ideo quod potesł homo
faciat: spe confiteatur quod ẽ ut ab il locuretur qui

Expanded text:
delicto. Magnam securitatem dedit Deus. Merito Pascha celebramus, ubi fusus est sanguis Domini, quo purgamur ab omni delicto. Simus securi: cautionem contra nos servitutis diabolus tenebat, sed sanguine Christi deleta est. Sanguis, inquit, Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et abolitionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo inter tentationes, quaedam forte contracta sunt. Ideo quod potest homo faciat; ipse confiteatur quod est, ut ab illo curetur qui
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mandatũ uetdix̃ qđ habebatis inꝗd ab initio ideo
ergoue tͥ quicuiã illud audistis alioquin contrariuserit
dño ubi dñsait Mandatũ nouũi do uob̵ utuosinucẽ dili
Mandactũ uetus ẽ uerbũ qđ audistis ldeo ergouetus
qui ic̃cuidistis. &idipsũ nouũ ostendit dicens ⁊terã

Expanded text:
Quod mandatum vetus dixit? Quod habebatis, inquit, ab initio. Ideo Quod mandatum vetus dixit? Quod habebatis, inquit, ab initio. Ideo ergo vetus, quia jam illud audistis: alioquin contrarius erit Domino, ubi ait, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem dMandatum vetus, verbum quod audistis. Ideo ergo vetus, quia jam audistis. Et ipsum novum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
dider̃ & dimissus ẽ eis scͥiguis fusus xp̃i primõ fuder̃
cũ seuirent biber̃ cum crederent In hoc cognoscim ꝗa
in ipsosum : sunipso ꝑfecti fuerim: dips ꝑfectione dili¬
gendoꝵ inimicorũ dñ sadmonens ait estote ergo uos
ꝑfecti sicut paterũr cȩlestis ꝑfect est quiergodicit se
in ipsmanere deb& sicut ipseãbuleuit & ipse ãbulare
Quomodo fr̃s ꝗd nos mon& quidicit se in ipsomanere idẽ¬
in xp̃o deb&sicut ipse ambulauit & ipseãbulare: forte
hoc nos mon& ut cãbulemꝰ in mariabs sit hocergo ut ãbu¬
lemꝰ inuic iustitiȩ in quauia iã comiemoraui: fixus incru¬
ceerat : &in ipsauia ãbulabat : Ipsci ẽ uia caritatis. pact̃ ignosce
illis quicinestiunt ꝗd fatiunt siergo didiceris orarȩ pini¬
imicotuo ambulas uiã dñi dilectis simi non mandatũ no¬
uũscribo uobis sed mandatũ uetus qđ habuistis abinitio

Expanded text:
diderunt, et dimissus est eis fusus sanguis Christi. Primo fuderunt diderunt, et dimissus est eis fusus sanguis Christi. Primo fuderunt cum saevirent, nunc biberunt cum crederent. In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. De ipsa perfectione diligendorum inimicorum Dominus admonens ait: Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . Qui ergo dicit se in ipso manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Quomodo, fratres? Quid nos monet? Qui dicit se in ipso manere, idisto, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Forte hoc nos monet, ut ambulemus in mari? Absit. Hoc ergo, ut ambulemus in via justitiae. In qua via? Jam commemoravi. Fixus in cruce erat, et in ipsa via ambulabat: ipsa est via charitatis, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Sic ergo, si didiceris orare pro inimico tuo, ambulas viam Domini. 10. Dilectissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habebatis ab initio.
Abbreviated transcription (Latin):
odilectionis e inimicos diligere & ad hoc disꝑ tret
ut sint fir̃s. Nonenĩ dilectionrã carnalis es sedeta.
Opta realicuisa lutẽ tem poralem bonue Sed a sidest
anima tuta sit : Optas alicui amicotuo uitam bene facis
Caudes demortemni micitu. malefacis Sed forte & ami¬
cotuo uita illa quã optas mutilis ẽ. & inimicotuo mors de
qua gaudes utilis fuit incertũ esł. utrum alicui sit utilis
uita ista. aninutilis. Vita ueroquȩ ẽ apud dm̃: sine dubi¬
outilis est sic dilige inimicostuos: ut fratres optes. Sic
dilige inimicos. ut in sociae tatemtu am uocentur sic enĩ
dilexit ille . qui incrucependens. ait Pater ignosce
illis. qm̃ nesciunt quid faciunt neque enĩ dix pater
uiucitis timultotẽ pore mequidẽ hoccidunt sed ipsi
uiuant sed ꝗdeut ignosce illis qmnesciunt ꝗd factiunt :
Mortẽ sempiternã ab eis expellebat precemisericor¬
dissima & potentia prȩstantissima: Multi ex eiscre¬

Expanded text:
o dilectionis? Et inimicos diligere, et ad hoc diligere, ut sint fratres. Non enim dilectio nostra carnalis esse debet. Optare alicui salutem temporalem, bonum est; sed et si desit, anima tuta sit. Optas alicui amico tuo vitam? bene facis. Gaudes de morte inimici tui? male facis. Sed forte et amico tuo vita illa quam optas inutilis est, et inimico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. Incertum est utrum alicui sit utilis vita ista, an inutilis; vita vero quae est apud Deum, sine dubio utilis est. Sic dilige inimicos tuos, ut fratres optes; sic dilige inimicos tuos, ut in societatem tuam vocentur. Sic enim dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Neque enim dixit, Pater, vivant isti multo tempore; me quidem occidunt, sed ipsi vivant. Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Mortem sempiternam ab eis expellebat, prece misericordissima, et potentia praestantissima. Multi ex eis cre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd stenebrȩ neforte talia dicat quȩ cdoculos
istos nr̃os ꝑtinedet᷑ ds̃ luxẽ ait nescio quisit sollux
gehis mage longeque prestantius longe suꝑemi¬
nentius qucontũ ds a crecctura quantũ conditor a
conditione quan tũ sapientia aebeo qđ fcctũ ẽ ꝑsa
pientiũ longeultraom̃a deb& eẽ luxista & forte
uicincei erimꝰ sique sit lux ista cognouerim & adeã
confundide illa quic de nobis confundimꝰ ꝗ sẽ qui
de se confundit᷑ qui se cognocit percatorẽ quisde
ilci non confundit᷑ qui cbilla in luminat᷑ quidẽ ceb

Expanded text:
 tenebrae? ne forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros pertineant. Deus lux est: ait nescio quis, Et sol lux ge his majus, longe praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod factum est per sapientiam, longe ultra omnia debet esse lux ista. Et forte vicini ei erimus, si quae sit lux ista cognoverimus, et adconfundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
iohannẽ exordine lextionũ nossolere trac
nosoport& nȩclȩsi recitari quȩitas annuȩ utalie
es se nonpossint ordo illequẽ susceperam neces sitate
pciululũ intermissus ẽ non amissus cuautẽ cogittrẽ
ꝗd seđn hilaratẽ prȩsentũ diȩrũ ꝑhanc ebdomadã
uiscũ descriptunis agerẽ quantũ dñsdaredignott
osit mistis septe uł octo diebus finirȩ occurritmibi
i plabeatiio abannissaeccuius euuangłm pcululũ int¬
inisim eius enstolã tratcendo abeo nonrecenom
Ssertim quia ipscaeristola scca sdulcis omiab: quibus
snu est palceũi cordis ubi scipatt panisdi & satis memo¬
abibe in sco ecłȩa di maxime caritas cõmendet᷑: Locu¬

Expanded text:
oannem ex ordine lectionum nos solere tractnes oportet in Ecclesia recitari, quae ita sunt annuae, ut aliae esse non possint; ordo ille quem susceperamus, necessitate paululum intermissus est, non amissus. Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, qufiniri, occurrit mihi Epistola beati Joannis: ut cujus Evangelium paululum intermisimus, ejus Epistolam tractando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memorabili in sancta Ecclesia Dei, maxime Charitas commendatur. Locu
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculũ suũ  Illecũt sol̃qui fecit solẽ:
Ille cinte luciferũ ante om̃a sidera ante om̃s angelos
ipsũ tabernaculũ suũ in soleposuit: idẽ carnẽ suet̃
in manifestatio nehuius lucisostendit: &illius spon¬
si thalamꝰ fuit uterus uirginis quicuinillouteno

Expanded text:
endam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, le ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, ipsum tabernaculum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ & habitauit in nobis Hocẽ aũt uerbũ qđ
ciro ftitũ ẽ ut manib: traccare t᷑ cȩpit ẽẽ caro ex
uirgine maria sed ñ tuncepit uerbũ quia qđerat
ab initio dix̃ uidete sinon adtat ȩpistola sua in ȩuuas¬
geliosuo ubimodo ciudistis: In principio erat uerbũ :¬
& uerbũ erat cpud dm̃: forte deuerbouite sicquisq:
accipiaet quasi locutionẽ quandã dexp̃ononipsũ cor

Expanded text:
abitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum cor
Abbreviated transcription (Latin):
sum : quia fiidẽ communẽ tenemꝰ: nã & quidã ui¬
dendo non credidit & pcil pareuoluit & sic credere
& tit non credã nisidigitos meos misero in locũcla¬
uon &cicittricesei tetigero & p̃buit se extẽpore
pclpandũ manib: hominũ qui sẽ ꝑsop̃b& uiden¬
aspectibus congeloꝵ & ped pauit ille discipulus & ex
sedentẽ manu contractare nonposum sed fide
bis beatitudo quã dñsp̃dix̃ futurã. firmit̃ tenea¬
mꝰ qđ non uidem quia illinuntiant quiuider̃ ut &
uos inquit sotietatẽ habecctis nobicũ & quidmag¬

Expanded text:
sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videnaspectibus Angelorum: et palpavit ille dissedentem manu contrectare non possumus, sed fide bis beatitudo quam Dominus praedixit futuram: firme teneamus quod non videmus; quia illi nuntiant qui viderunt. Ut et vos, inquit, societatem habeatis nobiscum. Et quid mag
Abbreviated transcription (Latin):
ipsepropiciator ẽ peccato rũnr̃orum Hoc qui tenuit here¬
sem non fecit hoc qui tenuit. schisma non fecit Vnde enĩ
facta sunt schis mata cũdicunt homines. nos iusti sumus.
cũ dicunt homines. nos scĩ ficamus inmundos nosiustifi¬
camus impios. nos petimus. nosimpe tramus Iohannes
non p&unt pro populo : sed adtendite scripturas & uide¬
te quia & preponti cõmendant sepopulo Nã apłs dicit
plebi: Orantessimul& ꝓnobis Orat a postolus ꝓplebe.
orat plebs proapostolo Oramus prouobis fratres sed &
uos orate pronobis Inuicem proseomnia membra orent.
caput pro omnibus in terpell& Propterea
nonmirũ quia sequit᷑ & hic. & claudit ora diui aentib:¬

Expanded text:
ipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haereipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non fecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impetramus. Joannes non petunt pro populo? Sed attendite Scripturas, et videte quia et praepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis . Orat Apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo. Oramus pro vobis, fratres: sed et vos orate pro nobis. In vicem pro se omnia membra orent, caput pro omnibus interpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora dividentib
Abbreviated transcription (Latin):
cemieotiuo damna &cũdã naueris securus aduidi¬
cemuenies Ibi habes aduocatũ. nolitimere ne ꝑ dascau¬
sam confessonis tuae sienĩ aliquando in hacuita cõ¬
mitei sehomo dis sertȩ linguȩ & nom perit. cõmittis
te uerbo & periturus es ⁊ clama aduocatũ habemus
nad patrem Videteipsũ iohannem seruan¬
te buma diatem Certe uir iustus erat & magnus. qui
depectore dni mis teriorũ secreta bibebar. Nes.
Ille qui bibendo depettore dnũ diuinita tem ructauit
In principio erat uerbum & uerbũ erat apud dm̃ illetalis uir
non dixit aduocatũ mehab&is ad patrem sed siquis peccaue¬
rit aduocatũ inquid habemus Non dixit hab&is. nec me
hab&is dixit. nec ipsuni x pm hab&is dixit sed & xp̃m
posuit. non se Et habemus dixit non habetis Maluit
seponere innumero petcatorã ut haber& aduocatũ xp̃m.
quã ponere seproxp̃o aduocatũ . & inueniri interdam nan

Expanded text:
ceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; ille, ille qui bibendo de pectore Domini divinitatem ructavit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum : ille talis vir non dixit, Advocatum habetis apud Patrem; sed, Si quis peccaverit, advocatum, inquit, habemus. Non dixit, habetis; nec, me habetis, dixit; nec, ipsum Christum habetis, dixit: sed et Christum posuit, non se; et habemus dixit, non, habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro Christo advocatum, et inveniri inter damnando
Abbreviated transcription (Latin):
purg&nosis ab omniini quitate Quod si dixerimus
quit nom peccauim mendacẽ facimꝰ eũ & uerbũ eiñ
cẽ cũ teuis fece reueracẽ : N defieri potest ut ds̃
mendax sit & bomo uercex cũ contradicat scriptura
ui deret̃ dedis sepeccatis quia dixit. fidelis ẽ & iustus qui
onundo nos ab omni iniquitate & dicerentiã sibi homi¬
nes peccemus securi faciamus qđ uolumus Purgatnos
xp̃s. fidelis esł &iustus purgat nos abom ni ini quitate
tollit tibi malã securitatem & inserit utilẽtimorem
Maleuis es sesecurus sollicitus esto fidelis ẽ enĩ & iust̃
ut dimit tat nobis delicta nrã Si semꝑtibi displiceas a
muteris donet ꝑ ficiaris. ideoquid sequitur audiamꝰ
filiolioli meł haec scribo uobis ut nom pecc&is sed for¬
ꝓnopiti ator est peccatorũ nr̃orum Ille ẽ ergo ad¬
uocatus da operamtu : nec pecces Si de infirmitate
ui te subrepserit peccatũ continuo uide continuo displi¬

Expanded text:
purget nos ab omni iniquitate. quodsi dixerimus, purget nos ab omni iniquitate. quodsi dixerimus, quoniam non peccauimus, mendacem faciemus eum, et uerbum eius non cem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura:videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed fortum; et ipse propitiator est peccatorum nostrorum. Ille est ergo advocatus; da operam tu ne pecces: si de infirmitate vitae subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥsi ipsa caritatẽ cõmendat ꝓpt̃ subripientia de¬
licta quii solacaritas extinguit delicta suꝑbiaex¬
tinguit cariatẽ: humilita sergo roborat cariaatẽ
Caritus ex tinguit delicta humilit asꝑtin& adcon¬
fessionẽ : quit consitem nos peccatores eẽ : Ipsacẽb
bumilitas non uteliccmꝰ illud lingua quasi ꝓpt̃ cerrogan¬
tiã nedispliticamꝰ hominib: sinosiustos eẽ dixerimꝰ sic¬
tiunt hocimpu & in scini scio quidẽ qui& iustussũ sed ꝗd
dicturis sũ ante homines si meuistũ dixero quis ferat:
quistoleret epuddmnota sit iustitiamet Egot tom̃
dicã mepeccatorẽ non quia sũ sed netorrogantia odi¬
osus inuimiar dichominib: qđ es dicdõ quies Quia
si non dixeris dõqđes danaat ds̃ qđ inte in ueni& non
iusutilledã n& tudãn: uisutille ignoscat tuagnos¬
ce ut possisdicere dõ auerte faciem tuã apeccati sme¬
is dicilli&iã illa uerbic in ipsopsidmo qm̃im quita¬
tẽ meã ego agnosco quod si confessi fuerim delicta

Expanded text:
mendat, propter subrepentia delicta: quia sola charitas exstinguit delicta. Superbia exstinguit charitatem: humilitas ergo roborat charitatem; charitas exstinguit delicta. Humilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne displiceamus hominibus, si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo quod es, damnat Deus quod in te inveniet. Non vis ut ille damnet? tu damna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi etiam illa verba in ipso Psalmo, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco . Quod si confessi fuerimus delicta
Abbreviated transcription (Latin):
qđ siconfessi fuerimꝰ delicta nr̃a fidelis ẽ &iustus ctdimit¬
iat nob̵ delicta nrã & purg& nos exommen quitate
Nontantũ p̃terite sed & siquaforte contraximꝰ exhac
uit quic non potest homo quã diucor nẽ portatni¬
sihabere ul leuia peccetti sedistaleuia quȩ dicim no¬
lite contẽpnere si conteminis quando clpendis expa¬
ues cequadonumeras: leuia multa ftiunt unũ gran¬
de multegutte implent flum̃ oultagrna ficci¬
unt inassã & quȩ spes ẽ ante oma confessio: Neꝗs¬
quẽ seiustũ put& & ante oculos dĩ quiuid& qđẽ eri

Expanded text:
 et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, et purget nos ex omni iniquitate. Non tantum praeterita, sed et si qua forte contraximus ex hac vita; quia non potest homo quamdiu carnem portat, nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
niebat. p&re amasme. pasceoues mecis. Na ut noue¬
ritis qui sic abeopas ciuolebat ouessuas. ut animã
suc̃ ꝓ ouib: poner& hoc illi continuo dix̃: cũ iuuenises¬
ses p̃cingebaste & ibas quouolebas: cũ ũt fueris seni¬
or aliuste p̃cing& & toll&te quotu nonuis. hoc itũt dix̃
cit euuange lista significans qua morte glorificitu¬
rus erat dm̃: ut cui dixerat pasceoues mecs: docer&
eũ ponere animã ꝓouib: suis. unde incipit caritas fr̃s
modicũ adtendite quo ꝑfiti at᷑: Audisipsũ finẽ & mo¬

Expanded text:
niebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clarificaturus erat Deum » : ut cui dixerat, « Pasce oves meas, » doceret eum ponere animam pro ovibus suis. 12. Unde incipit charitas, fratres? Modicum attendite: quo
Abbreviated transcription (Latin):
undescitis quia diligimꝰ fr̃s. nemo in terrog& hominẽ : re¬
decitunꝰ quisq: adcorsuũ subunuenerit cantatẽ fra¬
ternã securus sit quiatrans. Nt a mote caduitã : lc̃ in
dextera ẽ : non adtendat quit modo gloria eius occulta ẽ:
Cũ uenerit dñs tuncaaparebit gloriet ei: uig& eni : sed ad¬
huc in hie me : uig& radix sed quasi aridis rami Intus ẽ
medulla que uig& intꝰs̃ folia arborũ int fructꝰ sedesta¬
tem expectant : ergonosscimꝰ quit transimꝰde morte
aduitã quia diligimꝰ fr̃s qui non diligit man& in morte
neputetis fr̃s leue ẽẽ odisse aut diligere cudi& qđ seꝗt᷑
om̃is quiodit frem suũ omicidaẽ : Iã ergo si contẽ pnebat
quisq: odiũ frat̃nũ nũquid & homicidiũ incordesuo contẽ¬
turus ẽ non mou& manꝰ edoccidendũ homine : homicida

Expanded text:
Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; reUnde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida
Abbreviated transcription (Latin):
parũ ẽ quiccodit frẽmsuũ & inuidito peribus bonis quia
imitarinoluit necare uoluit: & hinc aparuit qui filius e¬
rat diciboli &ille hinc aparuit iust dĩ. hincergo discer¬
nunt᷑ homines fr̃smei ne moadtendat lingtis sed fccc¬
ta &cor: sinonbene factiat ꝓfratrib: suis ostendit ꝗd in
sehabecit Tẽptationib: ꝓbant᷑ homines nolite mirari
non cȩlũ non terra. nec istaopera qued s̃fecit sed dilec¬
tores mundi: Ist a sepedicendo : quib: dcconerosus sũ sed
usq: adeo non frustradico. ut cliqui interrogent᷑ cendix¬
in malo ponit᷑ dilectoresmundi munđ quando in lau¬
deponit᷑ cȩlũ & terraẽ &quȩ in his opera dĩ undedicit᷑:
& munđ ꝑ eũ ftictꝰ ẽ : Itẽ muđ ẽ plenitudo terrȩ sicut dix̃¬
sparsorũ Mundus cãt inmalo amatoresmundi s̃ quia¬
mant mudũ : frem amare nom possunt: sio ditnos munđ
nosscim quid nosscim qui transiuimꝰ demorte aaduitã

Expanded text:
Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. Nemota. Cur si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirariNon coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixin malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixsparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inuidi amor fraternẽ e non potest: Intend at coc¬
ritas ur̃a qui inuid& non amat: peccatũ diaboliẽ in
illo: quicc & dicibalus inuidendo deiecit: ceciditenĩ. & in¬
uidit stanti: Nonideo uoluit deicere . ut ipsestar&. sed
ne soluscader&. Tenete in animo ex hocqđ subiecit : in¬
uidic̃ non posse eẽ incaritate. abescꝑte : cũ lauda r&
ipseccaritas. Caritas none mulat᷑. non fuit carita sinct¬
in .&nisi ẽ& cacrictis in habel: non acciper& ds̃ sacrificiũ
eiꝰ Cũ enĩ aombo obtulissent ille defructib: terre. illede
fetib ouiũ Quid putitis fr̃s. quia ds fructus terrene¬
glegit & fȩtus ouiũ dilex̃ : n on in tenditds̃ admansedin
cordeuidit : & quẽ uidit cũ caritate offerre : ipsius saacri¬
ficiũ respex̃ . quẽ uidit cũ inuĩdic offerre : abipsius sacri¬
fico oculos eauercit. Opera ergobona habel non dicitnisi
caritatẽ . Operamala cain nondicitnisiodiũ frtit̃nũ:

Expanded text:
est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Chaest invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum.
Abbreviated transcription (Latin):
que habebat &emitet̃ hȩcẽ margaritap̃tioscicritas
esi nequanihiltibi ꝓdest qđ cũq habueris: Quc̃t sisolã
habetis sufficittibi: modo cũ fide uides tunc cũ spetie
uidebis: si enĩ cimamꝰ cũ nõuidemꝰ. quomodo complecta¬
bimꝰ cũ uiderimꝰ : sed ubinos debemexercere inamore
fract̃no potesmihi dicere nonuididm̃. nũꝗd potes mihi
dicere nonuidihominẽ : diligefratrẽ si enĩ fratrẽ quẽ
uides dilexeris simului debi s&dm̃: quia uides ipscẽ cot¬
ritatẽ : & in tus in habitat ds̃. Quinonẽ iustꝰ non ẽ exdõ
& qui non diligit fratrẽ suũ quia hec ẽ cednuntiectio:
quã cudiuimꝰ abinitio. ut diligorm inuicẽ. Manifefta¬
uit uob inde sedicere contra hocmandoctũ quisquis
faccit inpec cato ille ẽ scelerato in qđ incidunt qui
non nascunt᷑ exdõ non sicut ca in . qui ex ma ligno erat
& hoccidit frẽm suũ: & cuirei gractia occidit: quicc o¬
pera illius maligna fuer̃ fratris uõ eius iustit: ergo ubi

Expanded text:
 et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non est ex Deo; et qui non diligit fratrem suum. Quia haec est annuntiatio: quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero ejus justa. Ergo ubi