comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tmñ ut dicat sine cartuli copula non
posse tͣhi matͥoniũ ⁊ int̾ mariã ⁊ iosep
nõ fuisse ꝯiugiũ uł non fuisse ꝑfc̃m
qd̾ nephas est sentire. Tanto eĩ ꝑ fr̾lus
fuit atq sanctiꝰ qnͣto a carnali oꝑe ĩmu¬
nis. S sr̾ius posita ea rõrie de̾a intelligẽ¬
dũ ẽ. nõ qͥn ꝑtineat mulier illa ad ina¬
tͥmõiũ cum qua exp̾ssa nõ est ꝑmixtio sexͥ
s nõ ꝑtin ad matͥoniũ qd̾ exp̾ssã ⁊ plenã

Expanded text:
opula non posse contrahi matrimonium; et inter Mariam et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam
Abbreviated transcription (Latin):
flãmatos sepe ĩpellic inire oiugium
ut ualeant suũ implẽ desidrũ. Ques¬
tus qͦ ⁊ diuiciar̃ possessio freq̃nt̾ eist
gentiã adhibenti ficile ẽ disc̾nete.
Ne est assentieud uł qui dũt non ee cñ¬
uigiũ qd̾ pp̾ has cãs minꝰ honestas ꝯtͣbitꝰ
sonstit eĩ ex p̾missis ꝯiugiũ fieri ex cõi
cõsensu u̾bis de p̾ senti exp̾ss̾o ꝙͣ uis amor
adhoc attraxit. Cuiꝰ rei derum̾tũ p̾stit
iacob qui rachel decorã facie ⁊ uenusto as
utͥ pro rachel .uii. annis. In deut̾o. ⁊̾¬

Expanded text:
flammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio frequenter est igentiam adhibenti facile est discernere. Nec est assentiendum illis qui dicunt non esse conjugium quod propter has causas minus honestas contrahitur. Constat enim ex praemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facie et venusto asptibi pro Rachel septem annis. In Deut
Abbreviated transcription (Latin):
pite pũĩunt᷑. ¶ Quid de sac̾dotib ⁊ te¬
ligiosis qͥb uasa uł ornam̃ta ecc̃e uł si¬
milia furtĩ subttacta sũt uł ⁊ de laiciᷤᷤ
qͥb res ꝓpͥe furto sublata sũt nũꝙͥ pote¬
t̾ ĩuestigare ꝑ ĩ spꝰt̾onẽ astrlabii uł sib̾a¬

Expanded text:
sibus penitentie Quid de sacerdotibus et religiosis, quibus vasa et ornamenta ecclesie vel similia furtim subtracta sunt, vel etiam de laicis, quibus res proprie furto sublate sunt; nunquid poterunt investigare per inspectionem astrolabii vel si
Abbreviated transcription (Latin):
ges tradũc. Siqͥs tractis diuinis sqͥo¬
turis uiraint mulieri se eam legiti
uxor ꝙͣuis nłia dos nlła alia scͥptura
int̾posita sit ¶S ħͥ ostendẽ quid fi¬
eti uł ẽe debeat nõ qͥd tũc fiat. Non

Expanded text:
ges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimuxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, n
Abbreviated transcription (Latin):
sit nͥ ta̾ta ÷ affc̾s ãbitone sic̃ młier q̃
illd̾ fi posse purauit. ⁊ ĩo mag̾ illd̾ am¬
uiendo suꝑbint. uir̃ at̾ aliqͣ forte am¬
bitonis surrepto mouit s nõ ita ut
illd̾ uꝰ ul possibile fore putar: Aliĩsãt

Expanded text:
s ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; sed non ita, ut illud verum vel possibile fore putaret. Aliis aut
Abbreviated transcription (Latin):
reuelare sibi ⁊ iñ ꝯsule ut ĩgrediat᷑ reli¬
gionẽ uł trãffat se ad lõginquã regionẽ
ut s nicħ ꝑcipiat de bonis illiꝰ ꝙ̃ credebat e̾e̾
patrẽ sui ea at̾ que ꝯ sũp sit de bonis p̃dcĩs
dũ habuit bona fidẽ credẽs se c̾e filiũ legi¬
tim̃. restituat uł ꝯponat uł petit remissi

Expanded text:
evelare sibi et inde consulere ut ingrediatur religionem vel transferat se ad longinquam regionem, ut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bonis predictis, dum habuit bonam fidem, credens se esse filium legitimum, restituat vel componat vel petat rem
Abbreviated transcription (Latin):
ãt hoc est. Cui gͦ ꝯuenit ut sit paten
na si pat̾ est. genuit filiũ. Si gͦ non
genuit: pat̾ non est siqͥs audeat dib¬
ait̃ qd̾ ip̃a genuit filiũ. aut qd̾ ip̃a p¬
ter nõ sit: Si aurẽ ip̃a par̾ est nͦ gem¬

Expanded text:
 hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, na si pater est, genuit filium; si vero non genuit, pater non est. Sed quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pater non sit? Si autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
mica pec̾a ⁊ itb remissis peccatis tales
inumicicie finiunt᷑ ⁊ recõsiliam᷑ ius
at deo. Recõ siliat at̃ dũ offendiela ho¬
min̾ tollit ab occłis dei .i. dũ pec̃a deles
qͥb d̾s offendebat᷑. ⁊ nos inimici eiꝰ era¬
mus. s cũ pcc̃a deleat nõ sołꝰ aliꝰ s ⁊ pe

Expanded text:
eccata; et ideo dimissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliamur justat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, id est, dum peccata delet, quibus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat
Abbreviated transcription (Latin):
ans. Cũ gͥ recõsilier quare nõ drͣ medi¬
ator. Quia nͨ medius est int̾ om̃ ⁊ ho¬
mines. nec in se habuit illa sacͣiẽ¬
ta quoꝵ fide ⁊ imitatone iustificem᷑
.i. recõsiliem᷑ deo. Recõ ssliauit gͦ nos to¬
ta tͥnitas uͥtutis usu .s. dũ pec̾m delet

Expanded text:
ans. Cum ergo reconciliet, quare non dicitur Mediator? Quia nec medius est inter Deum et homines, nec in se habuit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur, id est, reconciliamur Deo. Reconciliavit ergo nos tota Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
iecõ siliau̾it xͦ ut ĩciꝑet amare quos
od̾ir sic̃ recõ siliar̾ inimicꝰ inimico
ut deinceps sit amici qui ante se ode¬
uĩt. q iã nos diligẽti deo recõ siliati su¬
mꝰ non eĩ ex quo recõciiati ei sumiꝰ ꝑ san¬
guinẽ filii nos cepit dilig̾e s ante mu̾

Expanded text:
it Christus, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sangui
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. ⁊ ex affeli huano sensualiti¬
tis quidẽ nõ rõnis ild uoluit ⁊ penẽ
ꝙ nõ impetrauit ñ ideo petiit ut ĩg¬
trar qr sciebat dñi nõ esse fc̃urũ a¬
id̾ nͨ illd̾ ficri uolebat affci rõnis uat
uolũtate diriinitatis. Ad qͥd gͦ petix
ut mẽbris form p̾beret ĩminete tu¬
batõne clamãdi ad dñm ⁊ subicien¬
di uolũtatẽ suã diuine uolũtati ut
si pulsante molestia t̾staut̾ prociꝰdẽ

Expanded text:
natus est. Et ex affectu humano sensualitatis quidem, non rationis, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntatemembris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
oĩnẽ quẽ cõmissio poc̃oꝵ diabolo subdi
nũ morte ĩueiens occidit eũ m̾ ⁊ utiꝙ
iustũ est ut debitores quos tenebae libe¬
ri dimutãt᷑ in eũ credẽtes quẽ sine ul¬
lo debito accidit. Id̾o at potẽtia uic̾e no¬
luit q diabolꝰ uicio ꝑ u̾siratis sueami¬
tor ÷ potẽtie ⁊ desertor oppugnatorq ius

Expanded text:
ominem quem commissio peccatorum diabolo subdidnum morte inveniens, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et des
Abbreviated transcription (Latin):
purificari.⁊ l qͥs poc̃o mord̾at᷑ si peccãdi
tũ de cet̾o nõ habeat uolũtatẽ ⁊ sat̾faci¬
at lacͥmis ⁊ or̃onibꝰ accedat securꝰ. ser
ħ de illo dico quẽ mortalia pc̃ca nõgͣ¬
uãt. Si nõ freqñtiꝰ saltẽ ter ĩ anno ho¬
mines cõicẽt nͥ forte qͥs cͥminalibꝰ im¬

Expanded text:
quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus im
Abbreviated transcription (Latin):
mala orta ⁊ nͥ in ronis nõ sũt. noc fuit
ꝓrsꝰ und̾ oriret ulla mali natĩ nͥ ex an¬
głis. ⁊ hoĩs narã bona. unde pͥmitꝰ orta
÷ uolũtas mala
Epilogũ fac̃ ad alia trã

Expanded text:
, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta est voluntas mala. 7. Epilogum facit ad alia tra
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ in li de ci di. Tanto maiori iniusticia
molat᷑ est illd̾ mãdatũ qnͣto faciliori
pot̾at obẜuancia custodiri. nõdũ eĩ uo
li̾tati cupiditas resistebat qd̾ de pena
talsgressionis postea secut᷑ ÷. Hiis aliis

Expanded text:
Dei, l. 14, c. 12: Tanto majori injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliis
Abbreviated transcription (Latin):
cali motu s ĩmobilitare sui.uelud si
mioles aliqua saiea ĩpleat aliꝙ loc̃ dr̃ qd̃
artĩgit a fine illiꝰ loci usq ad finẽ cũ tñ al¬
t̾m nõ desat alt̾m occupãdo. Nõ gͦ h̾t mo¬
tũ localẽ uerbũ illd̃ ⁊ sapia illa solida
ẽ ⁊ ubiq. E xpredcĩs innotescit qd̃ deus
ita est ubiq ꝑe̾entiã qd̾ nͦ spaciosa mag¬
nitudĩe diffund᷑. nͨ uuo deẜto loco alis̃
occupat qr localẽ motũ nõ ħt. Id̾oq au

Expanded text:
cali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique. Ex praedictis innotescit quod Deus ita est ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia localem motu
Abbreviated transcription (Latin):
u filiũ suũ natũ ex młiere. ubi satis os¬
aendit eo ip̃o missũ filiũ quo fcm̃ ex
muliere. ꝓm̾ mitti a patre sine spũ

Expanded text:
us Filium suum factum ex muliere . Ubi satis ostendit, quod eo ipso misit Filium quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
nitõcia mulctet᷑ ⁊ sine spe ꝯiugii mane¬
at. ⁊ si ip̃a eidẽ cͥnii ꝯsentiens nõ filit
licentia nubendi alii nõ neget᷑. Appari
hãc fuisse despõ satã sine pactõne oiu¬
gali de p̾senti ⁊ ioeo nõ fuisse ꝯiugem
cii uiuẽtȩ spõso alt̾i nubendi licẽtia
nõ negat᷑. Sũt ẽĩ quedã nubcialia pac¬
ta de futo ex qͥbꝰ spõsi ⁊ spõse uocãt᷑. nec
ex inde ꝯugges sũt.⁊ est quedã pactio

Expanded text:
i maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus sponsi et sponsae vocantur, nec exinde conjuges sunt. Et est pactio
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt mẽte ⁊ nõ expͥmãt u̾bis ut alii
cͥtis signis uͨ tal ꝯssensꝰ efficit matͥoniũ
Si ãt u̾bis explicant qui tñ corde nõ uo¬
lunt si nõ sit coactõ ibi uł doiꝰ obligatio
illa u̾boꝵ quibꝰ ꝯsentiunt dicentes acci¬
pio te ĩuir̾ ⁊ ego re ĩuxorẽ matͥmo̾ium
facit.
auctoritatibꝰ ꝓbat qd̾ ossꝰ solꝰ fi

Expanded text:
iant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibus probat quod sol
Abbreviated transcription (Latin):
tas s turbat᷑ aĩa. Scõm huane fragili¬
tatis assũptõnẽ turbat᷑. nã qui susce¬
pit aiam suscepit ⁊ aĩe passiones. non
ei eo qd̾ deus erat aut turbari aut mo
no qui crucẽ predico ut h̾o habuit tͥs¬
ticiã ꝙ̃ meo suscepit affc̾u. mͥ opatit in¬

Expanded text:
e fragilitatis assumptionem. Nam qui suscepit animam, suscepit etiam animae passionem. Non enim eo quod Deus erat, aut turbari aut morno, qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectu, mihi compatit
Abbreviated transcription (Latin):
lũt. ur osẽsꝰ uł pact̃o ꝯiugał nõ añ cohit
faciat matͥoniil s inchoitu. Sic̃ eĩ deflo¬
rat̾o uͥginitatis nõ fac̃ matͥmnõiũ nͥ pre¬
cedat pactõ ꝯiugał. ita nͨ pactio aiugalis
ante ꝙͣ adsit copula carnał. ex pactõne gͥ
oiugali spõsi ⁊ spõse fuĩt ante choitunz
in cohitu u̾o efficiunt᷑ oiuges. facit enĩ

Expanded text:
ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat pactio conjugalis, ita nec pactio conjugalis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges.
Abbreviated transcription (Latin):
uell in eiꝰ dimisit arbito. In eod̾. Ac¬
ceꝑat posse si uellz s nõ habuit uel¬
le quo poss nã si hũiss ꝑ seu̾ass Hiiᷤ
testimoniis euidẽt̾ mõstrat᷑ qd̾ homo
rͤtitudinẽ ⁊ bonã uolũtatẽ increa

Expanded text:
vellet, in ejus dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam volu
Abbreviated transcription (Latin):
illis qͦꝵ m̾ita solui uł ligari postulat
Tũc ẽĩ sñia sac̾dotis iudicio dei ⁊ taiꝰ
celestis curie approbat᷑: ⁊ ꝯfitmat᷑ cil
ita exdiscret̾one ꝓcedit ut reoꝵ m̾iti
gant adhibẽtes clauẽ discretõnis reo
ris sũt apd̾ dm̃. Qui ãt nõ meruit.¬

Expanded text:
gari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita gant, adhibentes clavem discretionis reorum ris sunt apud Deum. Qui autem non meruit
Abbreviated transcription (Latin):
tis utũtꝰ: Incredibile eĩ nõ ÷ dm̃ ta¬
lia fecisse illa corꝑa ut si nõ peccassẽt.
ilł mẽb̾s sic̃ pedibus ĩparẽt nec cũ ar¬
dore seminarẽt nͨ cũ dolore parerent
cie ordinãt. ꝯtinẽcia coib ĩfirmitas

Expanded text:
timur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: tiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmixtio sñ ꝯcuꝰ atq genitalibus
me̾bris sic̾ cet̾is ĩꝑare̾t ut iͥ nlłm mo¬
tã illicit̾ sentirent ⁊ sic̾ alia mẽbra
hec eĩ letał egͥtudo mẽbris hu̾anis
⁊ poc̃o mesit. Genuissẽt itaq filio

Expanded text:
enitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filio
Abbreviated transcription (Latin):
aug̾. Siqͥs dic̾ aiq credid̾it filiũ dei dm̃
passil anatħa sit. Cuiꝰ dc̃i cam̃ exqua in¬
telligẽtia sumẽda est aꝑiens ĩ eod̾ subdit
Siqͥs dix̾it qd in passione dolorẽ sẽtiebat
filiꝰ dei d̾s ⁊ nõ earo tm̃ cũ ała quã sibi
acceꝑat anatħa sit. Saue gͥ dici pot̾ qd̾
mortuus ẽ d̾s ⁊ nõ mortiuis. passꝰ est

Expanded text:
uis dixerit atque crediderit Filium Dei Deum passum, anathema sit. Cujus dicti causam ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus es
Abbreviated transcription (Latin):
passũ iniuriã si uestis tua ꝯscĩdat᷑ ꝙͣuiᷤ
uestis tua nõ sis tu. multo mag̾ gͦ qͥcꝙ
Qd̾ u̾bi caro patiebut᷑ manẽs in cirue
u̾bũ in se ꝑ corꝑis assũptõne refere bat
ut pati fateretꝰ qr caro patiebat᷑ sic̃ scͥpt̾¬

Expanded text:
passum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo magis ergo qud Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut pati diceretur, quia caro patiebatur; sicut script
Abbreviated transcription (Latin):
nec sꝑare. S hoc accipi pot̃ dicu̾i de si¬
de que uirtus nõ est. ip̃a eĩ sꝑẽ ⁊ caĩtaitẽ
freq̃nt̾ precedit. uł de actu fidei qui for¬
te natͤ᷑al t̾ act̃ catitaris precedit sic̃ actũ
spei qd̾ u̾ba p̾missa diligẽter notata
inuũt ⁊ ea ⁊ que addir dicẽs. nͥ ea in¬
qͥd que audis credid̾is. ad amãdũ ea que
audis nõ in flãmaris. que tñ de non
uisis ÷ ut ante diximꝰ. uñ eͥs. fides ĩ

Expanded text:
oc accipi potest dictum de fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, quod verba praemissa diligenter notata innuunt, et ea etiam quae addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
aborriui fetus ⁊ mostra resurgenti
de abortiuis fetib qͥstio. qui iã nati sile¬
in ut̾is matt̃. s non ita ut iã possint re¬
nasci. Si enĩ tesutrectos eos dix̾ inꝰ. de hii
qui iã formati sũt tolari pot̾ ut e̾q qd̾ dĩ.¬

Expanded text:
abortivi foetus et monstra resurgent, de abortivis foetibus quaestio, qui jam nati sunin uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati sunt tolerari potest utcumque quod di
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hoĩnẽ duplice̾. ac nd̃ pociꝰ duos quos qd̾
futm erat sigemini nasc̾ent᷑. resurr̾turos:
estimemꝰ: Ita ⁊ c̃ que nimia deformitate
mõstra dñt. ad huane nateͤ figͣam relur¬
rectone uocabut᷑¬

Expanded text:
unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram in resurrectione revocabu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ dr̃ oĩa dilige dicimꝰ dilconẽ dei sic
pacẽ ex suꝑare ce̾m sensũ huanũ ut ad
tanit altitudis intlliam iux aliq̃te nus
placẽt ei. oła approbat in qͣnt̾ oꝑa eius
lig̾e dr̃ nõ mutabilitatẽ caritatis eiꝰ sigͥ¬
cat s qd̾ alios ad maiorabona alios ad
minora dilexit. alios ad meliores usꝰ
alios ad niinꝰ bonos. Om̃ia õĩ bonanũ
magis alios minꝰ dilexit ab et̾no ⁊ di¬
ligit ⁊ nẽ. qr aliis maiora aliis minora
ex dilcõne sua p̾parauit bona alusq ma¬
iora ⁊ aliis minora bona ꝯfert intp̃xe. uñ
magis uł minꝰ dr̃ hos ut illos dilige¬
qd̾ duobꝰ mod̾ ĩ spi

Expanded text:
dicimus dilectionem Dei sicut pacem exsuperare omnem sensum humanum, ut ad tantae altitudinis intelligentiam vix aliquatenus aomnia approbat in quantum opera ejus ligere dicitur, non mutabilitatem charitatis ejus significat, sed quod alios ad majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempore. Unde magis vel minus dicitur hos vel illos diliged duobus modis insp
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ itm redeu̾t. si u̾o nõ tedire dicant᷑
sane pͭ dici ⁊ sic nicħ de uei̾a relĩqu Nõ
De sollepni ⁊ uincape

Expanded text:
catur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non De solemni et unica
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas sua ut nlłãtenꝰ ab eis possis
uł diligi uł desid̾ari iusticia. uolũtas
eĩ eo tal erĩt ut habeat sẽꝑ in se ma¬
lignitatis sue suppliciũ. nũꝙͣ cñ reci¬
ꝑe possit bonitatis affcm. Quia sicud
illi qui cũ xp̃o regnabũt ullas ĩ se ma¬
le uolu̾tatis reliqͥas habebũt. ita illi
qui erũt ĩ supplicio ignis et̾ni cũ dia¬
bolo ⁊ eiꝰ angłi deputati sic̃ ulłam habe¬
nus pot̾unt uolũcatẽ. ⁊ sic̃ cohedib¬
sortibꝰ diaboli cumulabit ip̃a maligͥ¬
tas penã qñ ext̾iorib depucati tene¬
inferno sic pniam gesturos ut ꝑ eã
pͣuã uolũtatẽ nõ desant ⁊ illa malig¬
na uolũtas erit eis ad cumulũ pene
nisi ĩ hac uira
Quare dicũtur tenebre

Expanded text:
iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat semper in se malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et ejus angelis deputati, sicut nullam ultenus habere poterunt voluntatem. Et sicut cohaeredibsortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati teneinferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, nisi in hac vita. 2. Quare dicuntur tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
quis sumẽs corpꝰ xͥ nõ effic̃ ut qr ialꝰ ẽ
malũ sit qd̾ accipit uł qr nõ ad salutẽ acci¬
pit nil accipiat. Corpꝰ eĩ ⁊ sanguis dñi.
nchominꝰ ecat ĩ ilł quib ait aplꝰ. qui
mãdu. indig ⁊ c̃. Hiis aliisq plibus¬

Expanded text:
quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manducat indigne, etc. His aliisq
Abbreviated transcription (Latin):
tare conates in fabulas uanitatis na¬
bierũt dicentes. qr aĩe sursũ ĩ celo p̾¬
cant ⁊ ẜ sua pcc̃a ad corpora ꝓ m̾itis
dirigũt̾. ⁊ dignis sibi q̃i circ̾ib inclu¬
dũtur. Ierũt hii tales post cogitatio¬
nes suas.⁊ uolẽ rates disputare de di
ꝓ fũdo u̾si sũt in ꝓfũdũ. dicentes aias
in celo añ ꝯu̾saras. ⁊ ibi ad boni uł ma

Expanded text:
tare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo pcundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo a
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ elegisse quosdã ut boni fierẽt ⁊ fide¬
les. ita ⁊̃ ocedi debeant reꝓbasse qͦsdã ut
mali e̾ent ⁊ ĩfideles. ⁊ obourare ut pec
aneaque se

Expanded text:
tur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccAn ea quae se
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dc̃oꝵ ꝯsilioꝵ leo t̾ciꝰ rome trãscͥptũ iñ
tabula argẽtea post altire bi pauli po¬
sica post̾is reliqͥt ꝓ amore ut ip̃e ait¬
⁊ cautela fidei or todore. In quo qͥdẽ si¬
holo ĩ ꝓcessione sp̃c solꝰ com̃ moritu

Expanded text:
conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur
Abbreviated transcription (Latin):
aberes filiũ de ĩp̃o nõ minuit se ip̾m s
iti genuit de sealt̾m se ut totus mane¬
it. nõ utiq alt̾i dm̃ s alt̾am ꝑsonã
ulgenuit se alt̾m .i. genuit alt̾ũ qui
ł hoe qd̾ ipe. na ⁊ si alius sit pat̾ ꝙͣ filiꝰ
nõ est tñ aliud s unũ¬

Expanded text:
abeat Filium de seipso, minuit seipsum; sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneit; non utique alterum deum, sed alteram personam: vel genuit se aiterum, id est, genuit alterum qui hoc est quod ipse. Nam etsi alius sit Pater quam Filius, non est tamen aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepto nõ est opꝰ. qnͣtũl eĩ ħ̾o excidat a
poris sui qr nemo ũ ꝙͣ carnẽ sua odio
habuit. Nam urti iusti qui corpꝰ suii
cruciant nõ corpꝰ s corruptõnes ciꝰ ⁊ põ¬
dus od̾unt. Hͥ uidet᷑ augͥ trade qd̾ ex p̾¬
cepto nõ teneam̾ dilig̾e nos ip̃os ulcor

Expanded text:
 enim homo excidat a poris sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto non teneamur dili
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuãdꝰ. Euidc̃tia cĩ patrati scelis clamore nõ
indiget accusatoris.⁊ si farte uidex uelit talĩ
delique̾tẽ scd̾n qd̾ uis postulat corrig̾e uł pu¬
nire. ⁊ iste appłłat. nõ est apelloni dsferẽd̾. It¬
notoriũ fã subdiuid qr alĩ est notoriũ ma

Expanded text:
orte Evidentia enim patrati sceleris clamore non indiget accusatoris. Et si forte iudex velit taliter delinquentem secundum quod ius postulat corrigere vel punire, et iste appellat, non est appellationi huiusmodi notorium facti subdividitur, quia aliud est notorium facti
Abbreviated transcription (Latin):
se agit cũ ẜ nariuitatẽ filii agit ip̃e q̃
placita sũt. Infirmꝰ sit nõ a se agendo
nͥ adeo ip̃e agit. nõ sir u̾o in unitite na¬
te si que agit ⁊ ĩqͥb plac nõ ꝑse agit
siẽ gͦ in quiũt filiꝰ ꝑ se agit s nõ a
se. ita filius deb dici sapiens ꝑ se set
ous ẽ ut aiunt s nõ a se uł de se.

Expanded text:
secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens per se, sdus est, ut aiunt, sed non a se vel de se.
Abbreviated transcription (Latin):
teria s de ip̃o io qd̾ est ip̃e. It̃ deus pat̾ qͥ
u̾issime se ĩdicare aĩs cognitiuis ⁊ uoluit¬
⁊ potuit hoc ad se ipm indicand̾ genuit
respõdemꝰ illa u̾ba sic intelligẽda e̾e di¬
cẽtes. pat̾ de se ip̃o genuit illd qd̾ ip̃e

Expanded text:
teria, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.⁊ si ita ẽ: nõ genito gignẽs s gig or¬
nẽti genitũ causa ẽ ⁊ ut sit ⁊ deus sit.Si¬
mili rõne ꝓbat aug̾ ĩ li .uii. de tͥ. qd̾
nus cũ dicimꝰ hoc illi ẽ esse qd̾ saꝑe. nͥ
sapiens sit ⁊ ip̃a illi causa ut sit. Si gͦ sa¬
causa illi ẽ ut sit.S cãm patͥ qua sit

Expanded text:
et si ita est, non genito gignens, sed gignenti genitus causa est, ut et sit et Deus sit. Simili ratione probat Aug., in lib. 7 de Trin., mus, cum dicimus, Hoc illi est esse quod sapere, nisi, lli est ut sapiens sit, ipsa illi causa est ut sit: causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
te aura qͥ añ serlusa sumes par¬
scolam istam conpa regẽ uibi¬
lonis et dices. Qͦ mͦ cessunit ex¬
actor: qͥeuit t̾outũ. Contrunt
minancui redente̾ ppłos ĩm¬
dignacione plage insanabi¬
dormisti non ascendet ⁊̃ succidat

Expanded text:
te dura, qua ante servisti, sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor, quievit tributum? Contrivit minantium, caedentem populos indignatione plaga insanabidormisti, non ascendit, qui succidat
Abbreviated transcription (Latin):
te aura qͥ añ serlusa sumes par¬
scolam istam conpa regẽ uibi¬
lonis et dices. Qͦ mͦ cessunit ex¬
actor: qͥeuit t̾outũ. Contrunt
minancui redente̾ ppłos ĩm
dignacione plage insanabi¬
li subicientẽ infurore gente
ꝑseq̃ntẽ crudelit̾. Conquient
et siluit omĩs t̾ra: gauis a ẽ
et ex ultauit. Abietes quoq lcta¬
te sũt suꝑ te et cedrilibam. Exqͦ
dormisti non ascendet ⁊̃ succidat

Expanded text:
te dura qua ante servisti, sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor, quievit tributum? Contrivit minantium, coedentem populos, in indignatione plaga insanabili, subjicientem in furore gentes, persequentem crudeliter. Conquievit et siluit omnis terra, gavisa est et exsultavit. Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani; ex quo dormisti, non ascendit qui succidat
Abbreviated transcription (Latin):
geñacionẽ. Non ponet ibr: ep¬
toria arabiͤ nec pastores requi¬
escoent ibi. s reqͥescent ibi besti¬
e. et replebunat᷑ domꝰ eoꝵ dra¬
chinib. Et habitabũt ibi stru¬
ciones: et pilosi saltabũt ibi.
Et respondebũt ibi ulile in
edib eiꝰ. et sirere in delubris
uoluptatis. Pe est ut ueniat
tẽpꝰ eiꝰ : et dies eiꝰ non elonga¬
bunt᷑. Miserehit᷑ enĩ dñs iacob
et eliget adhuc de isrł. et reqͥesce¬
re eos faciet suꝑ humũ sua. Ad¬
uinget᷑ aduena adeos: et ad¬
herebit domui iacob. Et tene¬
bunt tos ppłi: et adlucent
os ĩ locũ suũ. Et possidebunt

Expanded text:
generationem. Nec ponet ibi tentoria Arabs, nec pastores requiescent ibi, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur domus eorum draconibus, et habitabunt ibi struciones, et pilosi saltabunt ibi, et respondebunt ulule in edibus eius, et syrenae in delubris voluptatis prope est ut veniat tempus eius et dies eius non elongabuntur miserebitur enim Dominus Iacob et eliget adhuc de Israhel et requiescere eos faciet super humum suam adiungetur advena ad eos et adherebit domui Iacob et tenebunt eos populi et adducent eos in locum suum et possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ timuit eius ꝯtroulsiã. aut
dbuit tim̾e. Itẽ aristo putat e¬
eũ quoq clã fat̾e. qui celandi ã¬
intellex̾it ⁊ id existimat aut ex¬
istimare d se ꝓhibit᷑um. ẜinꝰ puitat¬

Expanded text:
modo timuit eius controuersiam aut debuit timere. Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi ase intellexerit et id existimat aut existimare debet se prohibitum iri
Abbreviated transcription (Latin):
totũ nroꝵ qui põpã młtitudĩs q̃rũt
⁊ putãt ex hac t̾ba ad sibi dignita¬
tis acqͥti hinc passim nu̾osa płalitas
⁊̃ in hiis locis nͥ sollicitudo est taliũ re¬
ꝑitur dũ ꝑochias extendi cupiũt au
quib q̃d p̾stare nõ possĩt diuinos ꝯr¬

Expanded text:
orum, qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt divinos or
Abbreviated transcription (Latin):
cui pͥ et d p̃ciꝑe ꝙ firmit᷑ teneat iustĩciã ⁊ red¬
dat unicuiqr uis suũ. Si tñ uidex calĩt ĩstitutꝰ
int̃roget eum qͥd agendum sit de aliqͦ qui uł ꝑ
fã eiudentiã uł mõ ordinẽ dep̃hentꝰ est ĩ aliq
oͥmine ꝓ quo de uire esset pena sanguinis ⁊ iligẽ¬

Expanded text:
 teneat iustitiam et reddat unicuique ius suum. Si tamen iudex taliter institutus interroget eum qui agendum sit de aliquo, qui per facti evidentiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis inflige
Abbreviated transcription (Latin):
sione strate publice contͣ p̃dones in t̾ra ⁊ ꝯtͣ pi¬
tñ ꝙ ab ilł qui potunt ⁊ ex p̃dcĩs caĩs credo idẽ Idem
credo si iste tat̾ nõ laborat nͦ nͨ facit expensas qr
ꝙ ꝓponat ĩminente nccitate nõ solũ ꝙ tũc acci¬
peret ĩ illas expensas pone̾ s ⁊̃ ult si eẽt nctẽ

Expanded text:
sione strate publice contra predones in terra et contra pytamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, ququod proponat imminente necessitate, non solum quod tunc acciperet in illa
Abbreviated transcription (Latin):
ipiñ teniꝰ ¶  quid de xͥanis qͥ accedentes ad
ctuitates paganoꝵ subirahũo pagauis hiꝰ pe¬
dagium uł telo. ad ħ dice si uadant illuc temꝑe
treuge ⁊ nõ portant m̾ces ꝓhibitus. de quibꝰ E¬
eis fidem defendendo eos in suo tͤritoria uł ma¬
ritima a latͦnibꝰ uł piratis debent ip̃i uͥani fide
gare in usus pauꝑni ad mandatũ eccẽ Nã fides
etiam hosti serianda est .xxii.q. iiii. Inotans.¬

Expanded text:
penitentie Quid de christianis, qui accedentes ad civitates paganorum, subtrahunt paganis huiusmodi pedagium vel teloneum. Ad hoc dico: si vadunt illuc tempore treuge et non portant merces prohibitas et eis fidem, defendendo eos in suo territorio vel maritima, a latronibus vel piratis, debent christiani fidelgare in usus pauperum ad mandatum ecclesie. Nam fides etiam hosti servanda est
Abbreviated transcription (Latin):
suũ symoniatũ ułt ordinari petit ab eo licentiã
retrpiendi ordines ab alio ñ uult dare ĩma p̃cipit
ꝙ retipiat ordines ab eo qͥoͥ faciet: Dito ꝙ nõ di reciꝑe
ab eo si scit eũ symoniatũ in ordine. cũ .ii. ille nõ
ignorabat eũ esse symoniaõ ẽ tam̃ eẽt. Dic ꝙ qnͣ¬
tũcũq sit occultũ ⁊ iste ignoret ñ recip̃ exetutõ¬
nẽ ⁊ indiget dispensatõe ⁊ ħ ĩ detestatõem cͥmĩs¬

Expanded text:
suum simoniacum, vult ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scitignorabat eum esse simoniacum, cum tamen esset? Dic quod quantumcunque sit occultum et iste ignoret, non recipit executionem et indiget dispensatione et hoc in detestationem cri
Abbreviated transcription (Latin):
sponte suscipit.Irem qui offero Item uidex qui
defert uł p̃stat auctem. It̃ assessores qui dant
ad hoc consiliũ auxiliũ ut femorem. It saõ do¬
tes qͥ dant bñdeoem̃ isti om̃s pecãno longe gͣutꝰ
Itẽ si ꝯtingeret aliquẽ ibi mori omĩbꝰ imputa

Expanded text:
sponte suscipit, item qui offert, item iudex qui defert vel prestat auctoritatem, item assessores et qui dant ad hoc consilium, auxilium vel favorem, item sacerdotes qui dant benedictionem, isti homines peccant longe gravius. Item si
Abbreviated transcription (Latin):
diligent᷑ ⁊ caute si ille spuriꝰ uł supposit᷑ sic homo
spũał ⁊ timens dm̃i qͣ inuento uocent eũ socreto
⁊ coram młre ⁊ si uidebit᷑ expedire recepto p̾ͥus
sacram̃to ab ip̃ã ꝙ nõ calũpmiose ꝓcedat ⁊ etiam
transferat se ad longinquã regionẽ uo sic nͥl pa¬
piat de bonis illiꝰ quẽ credebãt esse patrem suũ
ea aũ que ꝯsumpsit de bonis p̃dc̃is dũ ħuis bo¬
nam fidem credent se filiũ legitimũ testituat
uł ꝯponat uł petat remissionem ⁊ uiro mlris
si uiuit smi aũ ab h̾edib legitius nõ tam̃
ꝑ se hoc faciat ne fcm̃ reueletur. s ꝑ sac̾dotẽ
uł aliam siłem ꝑsonã que ħ ꝓcuret᷑ tatitis sł¬
per ꝑtonis et fc̃õ. si tañ no pot̃ uł etiã pos̃

Expanded text:
suppositus sit homo spiritualis et timens deum. Quo invento, vocent eum secreto et coram muliere et si videtur expedire recepto prius sacramento ab ipsa quo non calumniose procedat et etiam transferat se ad longinquam regionem, ut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bonis predictis, dum habuit bonam fidem, credens se esse filium legitimum, restituat vel componat vel petat remissionem a viro mulieris si vivit, sin autem ab heredibus legitimis. Non tamen per se hoc faciat, ne factum reveletur, sed per sacerdotem vel aliam personam, que hoc procuret, tacitis semper personis et facto.
Abbreviated transcription (Latin):
scamiꝰ. Idem dito si erant bñ enĩti ⁊̃ honesti et
sp̃uales uiii. p̃serum qͥ iam ĩpendãt ecc̃ẽ suũ
seruiciũ uł defendendo eã contͣ p̃dones ⁊ tyrã¬
nos uł prãndo sibi patͦciniũ in cã uł dando sibi
de rebꝰ ꝓpͥis uł similib mod̾ talibꝰ enĩ tenet᷑ eccͣ

Expanded text:
s autem dico, si erant bene meriti, honesti et spirituales viri, presertim quia iam impenderant ecclesie suum servitium, vel defendendo eam contra predones et tyrannos vel prestando sibi patrocinium in causa vel dando sibi de rebus propriis vel similibus modis: talibus enim tenetur ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
hostibꝰ. S quid de quibd̾am qͥ nichil penitꝰ re¬
ciput in subdicis uͥ tallias uł q̃stas ꝗd hoc distu¬
gn̾o euia ab antiqͦ ũbi et antecessoribꝰ ẽ soluta tal¬
lia aũ de nouo imposita seu petita. ĩ pͥmo caũ fi
scit᷑ uł credit᷑ ꝓ lubilit̃ qd̾ ex iusta cã ⁊ licite ĩ poĩ¬
ta fuĩt et soluta pͭ exigere ita tañ qd̾ ⁊ ipẽ ꝯpleat
si quid ex illa causa uł institutoẽ complere deb̾at
⁊ hoc ẜm qd̾ dixi .s. in .ꝓx.s̃. In su uͦ caũ uł etiam
in pͥmo cũ nͨ scit᷑ nec credit᷑. iusta cã nõ d exigeᷤ
⁊ qd̾ cũ mala fide accepit di restituere si potest ꝓx
ꝑcipit penitꝰ qd̾ ux est cre dibile qnͥ ad minꝰ ꝑcipi¬
at ĩbi iusticias et soqnͣtur eũ in ex̾citu ⁊ bello iu¬
sto sitam̃ ita xͥm sit ꝙ nichil ꝑcipit credo saluo me¬
bent sibi in signũ subiectionis ne alr̃ inutilit̾ ut¬
deat esse penes eũ dñiũ rei sue. ar. op. ad ħ .xuiii.q.¬

Expanded text:
dam, qui nihil penitus recipiunt a subditis, nisi tallias vel questus. Ad hoc distinguo, quod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur vel creditur probabiliter, quod ex iusta causa et licite imposita fuerit et soluta, potest exigere, ita tamen quod et ipse compleat, si quid ex illa causa vel institutione complere debeatetiam in primo, cum nec scitur nec creditur iusta causa, non debet exigere et quod cum mala fide recepit, debet restituere si potest, porcipit, quod vix est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustitias et sequantur eum in exercitu in bello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo medent sibi in signum subiectionis, ne aliter inutiliter videatur esse penes eum dominium rei sue. Et si dubi
Abbreviated transcription (Latin):
U. esto. et hoc totũ intelligo nͥ ip̃ẽ uł aliquis de an¬
tetessoribꝰ suis uendic̾it uł don auit eis ald̾ quod
ibi in subiꝰ tionis signũ ꝯsueuit ꝑciꝑe tuc enĩ nõ
pͥ aliquid petere.In omi tñ oiũ credo ꝙ debũnt hre
ĩ memoria tãꝙͣ inseꝑabilit̃ adnexa dño illa. ui.
irra pͥntipes uł milites hñtes guerras ad ĩui¬
cem distm. quia aũ ille de quo qͣnt᷑ hc̃ uistã
guerram uł bellũ aut nõ. In pͥmo caũ .s. cũ ht̃¬
iustũ bellũ ⁊ nõ exercet illud̃ nͥ contꝰ nocentes
⁊ nõ hc̃ intentoẽm corruptã quicqͥd capit ab ho¬
stib suũ est nec tenet᷑ restituere. di .i. ius gẽ¬

Expanded text:
ur. Et hoc totum intelligo, nisi ipse vel aliquis de antecessoribus suis vendidit vel donavit eis illud, quod ibi in subiectionis signum consuevit percipere. Tunc enim non potest aliquid petere. In omni tamen casu credo quod debeant habere in memoria, tamquam inseparabiliter annexa dominio illa sex ipes autem vel milites habentes guerras adinvicem, distingue quia aut ille de quo queritur habet iustam guerram vel bellum, aut non. In primo casu, iustum bellum et non exercet illud nisi contra nocentes et non habet intentionem corruptam, quicquid capit ab hostibus suum est, nec tenetur restituere. Ut aute
Abbreviated transcription (Latin):
fur .L.i. et fur semꝑ ÷ in mota restituẽdi uñ nec
p̃tiũ qd̾ dedit pot̾it repetẽ ab illo cuiꝰ ⁊ res nͦ eo
pensas suas si quas ibi fecit ⁊ oem̃ utilitatẽ quiͣ
ex re illa ħuit tenet᷑ restituere si restituat enã
remꝑe medio fuit melior res qmͣ fuãt tempore

Expanded text:
 fur semper est in mora restituendi. Unde nec pretium quod dedit poterit repetere ab illo cuius res est, nec expensas suas, si quas ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam tempore medio fuit melior res, quam fuerat tempore
Abbreviated transcription (Latin):
et hic intelligas insi iusta eã ipm̃ dñm ad calẽ
exacdionem fuciendam inducat. Sũt enĩ q̃dam
cause iuste. una ꝓ defensione pat̾e ⁊ maxime sue
ciuitatis castͥ uł uille. ad h̃ enĩ tenent᷑ om̃s nõ so¬
lũ res suas ꝑtiri s etiam corꝑalit̃ laborare nuni¬
re se in castro uł ciuitate et uigilare ut sic se ip¬
contra heticos uł pag anos. nͨ de suo absq gͣni
dampno poss facere expensas sibi necͣiar pͥ a
subditis petere. auxiliũ moderatũ. It̃ si ĩ guera
sp̃alis ꝓtectionit ꝓ se nec ꝓ eit nꝰ poss de suõ ex¬
pensas ad hoc utiles ⁊ nccias absq gͣui dampno
fate̾ et si qua alia cã similis emergeret dũ tñ¬

Expanded text:
em intelligas, ubi iusta causa ipsum dominum ad talem exactionem faciendam inducat. Sunt enim quedam cause iuste, una pro defensione patrie et maxime sue civitatis, castri vel ville. Ad hoc enim tenentur omnes, non solum res suas partiri, sed etiam corporaliter laborare, munire se in castro vel civitate et vigilare, ut sic se ipcontra hereticos vel paganos, nec de suo absque gravi damno posset facere expensas sibi necessariasubditis auxilium petere moderatum. Item si in guerra protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et necessarias, absque gravi damno, facere et si qua alia causa similis emergeret, dum ta
Abbreviated transcription (Latin):
uille ꝯcedut᷑ de nouo coloms uł aliis ꝑsonis so¬
⁊ ent etã inde fi̾ instrum̃ta q̃ ꝯtinẽt cesũ añuũ
et alias seruitutet ⁊ pactionet hino inde Oĩa
ergo iux hũo modũ poĩta ab initio dum tam̃
nõ sint turpia ił cont᷑ diñ peti possunt ⁊ sol¬
uenda sunt siam quilib in traditione rei sue
fert᷑ dolus. It̃ pacta custodiant᷑ ait ꝯtił affri. exͣ
mini uolunt᷑ate subtraheret sicut fur tenetur
restituere ubt tam̃ in de fainte poĩtũ est ĩ instrõ
aliqd̾ tale u̾bum coilecta tallia q̃sta uł silẽ intel¬
ligo ꝙ d eam moderatam peteᷤ inspecto honore ⁊

Expanded text:
le conceduntur de novo colonis vel aliis personis. Solent etiam inde fieri instrumenta, que continent censum annuum et alias servitutes et pactiones hinc inde. Omnia ergo iuxta hunc modum posita ab initio, dum tamen non fuerint turpia vel contra deum, peti possunt et solvenda sunt. Nam quilibet in traditione rei sue, fertur dolus.mini voluntate subtraheret, sicut fur teneretur restituere. Ubi tamen indeterminate positum est in instrumento aliquod tale verbum, collecta, tallia, questa et simile, intelligo quod debet eam moderate accipere, inspecto onere et
Abbreviated transcription (Latin):
foro uł dñr ferie .q. festiue ¶teriaꝵ ilie sũt
temꝑanee ut q̃ dant᷑ ꝓ fructibꝰ colligend̾ ⁊ funt
duoꝵ mensiũ. alie repentine ut q̃ dant᷑ ⁊ pͥncipe
õb rem ꝓsꝑe gest am uł qr deuicit sarracenos uł
ħiticos uł qr natꝰ est ei filiꝰ alie sollẽp̃nes siue

Expanded text:
festive. Feriarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos, vel natus est ei filius. Alie solennes fe
Abbreviated transcription (Latin):
minoribꝰ anni sollempnitatibꝰ ⁊ si etiã tũc appa¬
reret maior nitĩtas aduictũ suũ ⁊ sustent atoem̃
neciam acqͥrendam ita tam̃ ut de ilł studeant ꝓ

Expanded text:
solemnitatibus. Et etiam tunc, si apparet magna necessitas ad victum suum et sustentationem necessariam acquirendam, ita tamen ut de illis studeant pro
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ uł leuiꝰ ÷ ut furta maĩfesta a nõ maĩfestis disc̾ni
solent. rixa a crassaturis eptłones afurtit. petulãtia
a uolentia. Qnͣtitas discerint furẽ ab abiges siã qͥ
suem unã subripiũt ut fur coħ̾cebit᷑ qui gregem us.
abygeus. Euentꝰ spectat᷑ ut a denĩtissimo q̃qr stã¬

Expanded text:
us est, ut furta manifesta a non manifestis discerni solent rixe a grassaturis, expillationes a furtis, petulantia a violentia. Quantitas discernit furem de abigeo, nam qui suem unum surripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus. Eventus spectatur, ut a clementissimo quoque fa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt q̃dam ꝑ sone quib indistincte tenet᷑ quis
restiniere quicqͥd ab eis lucratꝰ ẽ in alea ut fu¬
nosi ꝓdigi minores ꝓd anunt ⁊ mazime pupil¬
li Item mente capti surdi mmuti ceci ⁊ qui
morbo ipotuo laborant qr tales rebꝰ suis p̃esse
nõ possũt pp̃ qd̾ dandi sũt eis tutores ł curato

Expanded text:
sunt quedam persone quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
unt creditores pͥores pꝰmad̾ uenientes ñ debent
ĩqͥetare h̾edem nͥ remansit ei de ħeditate uñ pos¬
si eis adhuc satisface̾ si hñt tanquiꝰ potiores suũ
uis saluũ contra legatarios qͥ pͥmo acceꝑant Si¬
mlr̃ ⁊ antĩores creditores ccͣ posti̾ores qui pͥmo
omines expensas quas fecit in ncc̃as causas here
ditatẽ hiurientib a lucro de esse ĩ munis ita ⁊¬

Expanded text:
Creditores postmodum venientes non debent inquietare heredem, nisi remanserit ei de hereditate, unde posset eis adhuc satisfacere, sed habent tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et anteriores creditores, contra posteriores qui primo omnia expensas quas fecit in necessarias causas heredditatem exhaurientibus, a lucro debet esse immunis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ui Quartꝰ si testator ab inio h̾edum legaui̾t cre¬
dicori heditario ꝯpensandi amino tũo enĩ heres
ille usqr ad qnͣtitatem legati honꝰ debiti illtꝰ su¬
neris uxoris q̃ ñõ tm̃ astͥngit h̾edes ꝓ hereditari¬
is portionib si etiã uirũ ꝓportõe q̃ ꝑuenit ad eũ
de dote uxoris sue ut puta ad eũ uẽnuñt .o. ⁊ in

Expanded text:
 Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius suneris uxoris que non tantum astringit heredes pro hereditariis portionibus, sed etiam virum pro portione que pervenit ad ipsum de dote uxoris sive, ut puta ad eum venerunt centum et in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliud filũ ĩmissum flĩs litĩs inisert᷑ it̃ia uͥ fi¬
iũ ex ea ꝑto in qua carta plicat᷑ ĩcisũ cũ u̾a buna
fu̾s litt̃is ĩmitcit᷑ sub eadꝰ plicatura cũ filo ałi̾s
canapis restauratũ. Qcͣtͣa cũ a suꝑiore ꝑte bulle
alt̾a ꝑs fili sub plũbo rescindit᷑ ⁊ ꝑ illud filũ flis
litt̃is inserta reducit᷑ infra plũbũ. Quͥta cũ lutĩs

Expanded text:
 aliud filum immissum falsis litteris inseratur. Tertia, ut filum ab ea parte, in qua charta plicatur, incisum, cum vera bulla falsis litteris immittatur sub eadem plicatura cum filo similis canapis restauratum. Quarta, quod a superiori parte bullae altera pars fili sub plumbo rescinditur et per id filum litteris falsis inserta reducitur infra plumbum. Quinta, cum litteris
Abbreviated transcription (Latin):
mosaycam ad litt̃am tenentꝰ se arcũcidendo et
alia legalia faciendo Dicti iudei a noĩe dignioris
cosior pͥmã atiẽ in bellis ⁊ regis pͥuiliũ oꝑtine¬
bat .s. ut de ea sola tribu crearet᷑ rex. sic̃ et̾ tbu
leui sat̾dotes pͥus aũ dicebant᷑ hebi ab heb̾ cuiꝰ
familia cultum tenuit uniꝰ dĩ cet̾is ỹdolatͥa
test am̃tũ qui nõ se ab agar antilla abrahe de
qua eoꝵ fint origo: agãrenos uocari se uolũt
s poꝰ a sara eiꝰ uxore et libã se satracenos appella¬
libros moysi s ꝓphas respu̾nt. hii dnr samarita¬

Expanded text:
mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine dignioriscosior primum primam aciem in bellis et regis privilegium obtinebat, scilicet ut de ea sola tribu crearetur rex, sicut ex tribu Levi sacerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatria testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellalibros Moysi, sed prophetas respuerunt. Hi d
Abbreviated transcription (Latin):
qr bonꝰ et susficiens cõit̾ credebat᷑ In muiori em̃
culpa fuit hic assessor qmͣ uidex qr assessor p̃ci¬
pue eligit᷑ pp̃ sciãm si sic nõ ĩ uidice multi em̃ il¬
lit̾ati ⁊ simplices hñt iup̃dcoẽm ⁊ iuste ⁊ iõ p̃tise
tenebit assessor ei qui les ꝵ . st. ꝙ quil iu. bu. Si ã¬
officiales qͥcũq sint qͥhñt tr̃os reddioꝰ s̾ assignatos
ñ lic eis aͥd a litigatoribꝰ uł eti ã aliis subditis extorq̃¬
re ut supͣdcmĩ ÷ de iudice ordinario S si nõ hũit c̾cũ
stipendiũ sibi assignat̃ dic̃ augꝰ ꝙ infi̾ores offales

Expanded text:
quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic assessor, qui precipue eligitur propter scientiam, sed non sic in iudice. Multi enim illiterati et simplices habent iurisdictionem et iuste, et ideo precise tenebitur assessor ei qui lesus est. Si autem officiales quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non habent certum stipendium sibi assignatum, dicit Aug Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
deui antes ĩ dm̃ multipłr̃ pocant. Uide amꝰ eis¬
gͥ qt᷑ mod̾ dicat̾ ħeticꝰ Q fena feriat. Qlit̃ ab h̾e̾¬
ticꝰ est ꝗͥ fłam a fide opĩon ẽ uł gignit uł sequitꝰ
gignit ut hesiarcha puta arrius. sabelliꝰ seqr̃
ut qͥ hesiqrtham imitat᷑. ueld̾ arriani ⁊ sabeł .xx¬

Expanded text:
eviantes in deum multipliciter peccant. Videamus ergo quot modis dicatur hereticus, qua pena feriatur, qualiter ab hereticus est, qui falsam de fide opinionem vel gignit vel sequitur. Gignit ut heresiarcha, puta Arius, Sabellius; sequitur ut qui heresiarcham imitatur, velut ariani et sabe