comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo misterio exhibeat. ñ tam̃ continere es¬
sentialit̾. s figatiue tancũ credit̾. solum
sacram̃cũ panis & uini ita mutat᷑. ut sub¬
stantialit ñ sit qͦd ante fuerat. s substan
significet & concineat. Hanc aut̃ panis &
uini substantiã. ido xͦ in suo sacramento
remanere uoluit: ne sidue substantiue
ueritates. panis scilicet cõmunis nost̃.
& ipse uiuus & uerus panis in eode sacram̃¬
to essent. errorẽ gignerent ueritatis. dũ
ibi esset .⁊ ipse uere uerꝰ panis. qr uita ȩt̾na :¬
ẜ panis cõmunis suo mͦ uerꝰ. qr tẽporalis
uitȩ substantia. faciliꝰ enĩ &certius credit̃
corpus. ip̃i in illo sacram̃to fieri & eẽ. ubicor¬
poralit̾ nonfuerat. ñ solũ ꝓsacram̃to. s &
ꝓ miracło: du ibi panis desinit ẽẽ qͦd fuerat.
& forsitan ne hereses inpanationis. x fedȩ di¬
gestionis huic singulari suo sac ram̃to ascri¬
bipossent. ipsũ ab om̃i corruptibilis mate

Expanded text:
suo mysterio exhibeat, non tamen continere essuo mysterio exhibeat, non tamen continere essentialiter, sed figurative tantum creditur. Solum sacramentum panis et vini ita mutatur, ut substantialiter non sit quod ante fuerat; sed substansignificet et contineat. Hanc autem panis et vini substantiam ideo Christus in suo sacramento remanere non voluit, ne, si duae substantive veritates, panis scilicet communis noster, et ipse vivus et verus panis in eodem sacramento essent, errorem gignerent veritatis, dum ibi esset et ipse verus panis, quia vita aeterna, et panis communis suo modo verus, quia temporalis vitae substantia. Facilius enim et certius creditur corpus Christi in illo sacramento fieri et esse, ubi corporaliter non fuerat, non solum pro sacramento, sed et pro miraculo, dum ibi panis desinit esse quod fuerat. Et forsitan, ne haereses impanationis et foedae digestionis huic singulari suo sacramento ascribi possent, ipsum ab omni corruptibilis natur
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacramentu specie. & corpus ꝓp̃i factussit
substantiȩ mutatione. Unde augustinꝰ. Qod
uidetis in altari panis ẽ. & calix: quod etiam
oculi nr̃i renuntiant oculoꝵ testimonio. ñ
fantasiã. s speciei ueritatẽ approbans. s sub¬
didit. Qod aut̃ fides postulat panis ẽ corpꝰ.
calix ẽ sangͥs: mutatione scilicet substantie
Alioqͥn sier fantasia & ueritate sacramentũ
xp̃i confici credit. ia confectio ñ erit: cũ ex a¬
liqua re ꝙnulla confectio constare ñ possit.¬
uero corpore rͥ ꝙ sangͥne. Mer ueris specieb
panis & uini. conficit᷑. uiii.
ed quia de confectione sacram̃ti dictum
est: qͦmͦ sacram̃tũ corporis xͥ ab aliisdif
ut id fierent qͦd significabant. ab hoc qͦd
fuerant. ut manna. petra. xp̃c. aliqua¬
tinus mutate st̃. Aqua uͦ baptismatis. &
oleũ chrismatis insacram̃to. ab hoc qͦd ẽ
non mutat᷑: nec sp̃m sc̃m quẽ significat
aqua abluentẽ. emundantẽ. oleũ uero
roborantẽ. illuminantẽ. quãuis credentib

Expanded text:
quod sacramentum sit specie, et corpus Christi factum sit substantiae mutatione. Unde Augustinus: « Quod videtis in altari, panis est et calix, quod etiam oculi vestri denuntiant, oculorum testimonio non phantasiam, sed speciei veritatem approbans. » Et subdidit: « Quod autem fides postulat, pacalix est sanguis, mutatione scilicet substantiae. Alioquin, si ex phantasia et veritate sacramentum Christi confici creditur, jam confectio non erit quam ex aliqua re et nulla confectio constare non possit.vero corpore Christi et sanguine, et ex veris speciebus panis et vini. » CAPUT VIII. ed, quia de confectione sacramenti dictum est, quomodo sacramentum corporis Christi ab aliis diffut id fierent quod significabant, ab hoc quod fuerant, ut manna, petra, aliquatenus mutatae sunt. Aqua vero baptismatis, et oleum chrismatis in sacramento ab hoc quod est non mutatur; nec Spiritum sanctum, quem significat aqua abluentem, emundantem, oleum vero roborantem, illuminantem, quamvis credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quo spũalit̾ xp̃c suã sibi ut corpus capiti u¬
nit. & incorporat eccłam: ido augustinus
figuratã locutionẽ qua caro xͥ manducari
iubebat᷑ allegorice intelligenda dir̃. itẽq¬
iheronimꝰ litterã occidentẽ nͥ spũalit᷑ in
discerptum. scoctum uel crudũ manducari
debere uideret᷑. s potiꝰ spũalit̾ ut dictum est
in corporari & uniri fidelib crederet᷑. Quãuis

Expanded text:
us, suam sibi, ut corpus capiti unit et incorporat Ecclesiam. ideo Augustinus figuratam locutionem, qua caro Christi manducari jubebatur, allegorice intelligendam dixit. Item Hieronymus littediscerptum, et coctum vel crudum manducari debere videretur, sed potius spiritualiter, ut dictum est, incorporari et uniri fidelibus crederetur. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Et om̃s eundem pocũ spũalẽ biberunt.
Aliud illi. aliud nos: sed specie uisibili. quod
tam̃ ide significaret uirtute spũali. Quomͦ
enĩ eundẽ potũ: Bibebant inquit despũ¬
ali: sequenti petra. Petra aut̃: erat .xͦ. Inde¬

Expanded text:
 Et omnes eumdem potum spiritalem biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spiritali. Quomodo enim eumdem potum? Bibebant, inquit, de spiritali sequent
Abbreviated transcription (Latin):
neficentiã uetare: figurata ẽ. Nisi manduca¬
ueritis inqͥt carnẽ filii hominis & biberitis
sangͥnẽ. ñ habebitis uitã in uob̾: facinꝰ uel
flagitiũ uidet᷑ iubere. figurata uͦ ẽ p̃cipi¬
ens passioni dñi ẽẽ cõmunicandũ: & utiliter
recondendũ in memoria. qͦd ꝓ nob̾ caro eiꝰ cru¬
cifira & uulnerata sit.Quod & ipse dñs p̾ce¬
pit: hoc facite in ineã cõmemorationẽ. Itẽ
iheronimꝰ in omelia suꝑ leuiticũ. Non solum
in ueteri testamento littera occidens depre¬
hendit᷑. Est & in nouo testam̃to littera que
occidat eũ: qͥ ñ spũalit̾ aduercit. Si enĩ lit¬
terã sequaris. hoc ipsũ qͦd scriptũ ẽ. nͥ man¬
nẽ: occidit hȩc littera. Siu̾ spualit̾ eã in¬
telligas. ñ occidit: s sp̃c uiuificans ẽ in ea.
Quod augustinꝰ in expositione psalini qͥnqua¬
heresis indiscipłis xͥ uelut aduricia ser¬
monis eiꝰ facta ẽ. Cũ enĩ dicẽt. nͥ qͥs man¬
ducauerit carne meã. & biberit sangͥnẽ¬

Expanded text:
anducaveritis, inquit, carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitans in vobis, facinus vel flagitium videtur jubere. Figura ergo est praecipiens passioni Domini esse communicandum, et utiliter recondendum in memoria, quod caro ejus pro nobis crucifixa et vulnerata sit. Quod et ipse Dominus praecipit: Hoc facite in meam commemorationem . » Item Hieronymus in homilia super Leviticum: « Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur; est et in Novo Testamento littera, quae occidit eum qui non spiritualiter advertit. Si enim litteram sequaris, hoc ipsum quod scriptum est, nisi manmeum, occidit haec littera. Si enim spiritualiter eam intelligas, non occidit, sed spiritus vivificans est in ea. » Quod Augustinus in expositione psalmi LIV ahaeresis in discipulis Christi, velut a duritia sermonis ejus facta est. Cum enim diceret: Nisi quis manducaverit carnem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui credit in eũ: manducat eũ. Icẽ augis¬
est. assũ ptũ corpꝰ agni. quo nos reficim̃ u
eccła. sic̃ illi refecti st̃ manna.Nec solum
cõꝑat᷑ sacram̃tũ corporis aͥ cȩti̾s sacramenti
consignificando: s & in corpore xͥ et̾nalit̾
non ꝑmanendo. Quãuis enĩ panis substan¬
tia mirifice ut dictũ ẽ. incorpus xͥ conuer

Expanded text:
it in eum, manducat eum. » Item Augusest assumptum corpus Agni quo nos reficimur in Ecclesia, sicut illi refecti sunt manna. » Nec solum comparatur sacramentum corporis Christi caeteris sacramentis consignificando, sed et in corpore Christi aeternaliter non permanendo. Quamvis enim panis substantia mirifice, ut dictum est, in corpus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ficaridicat᷑. & ipsum cet̾is significatiuis
annueret᷑. & eiꝰ exẽplo cecere significatiue
species ado posse fieri astruant᷑: constat ip¬
sũ sacram̃tũ sicut cecã esse significatiuum
Item augustinus insermone uigesimo serto.
suꝑ ioħem. Et nos hodie accipimꝰ uisibilem
cibũ : sed aliudẽ sacramentũ. aliud uircus
sacram̃ti. Ypaulo post. Hic ẽ panis quide
cȩlo descendit. Hunc panẽ significauit man¬
na. hunc panẽ significat altare di. Sacra¬
menta illa fuert̃: insignis diuersa st̃. in re
quȩ significat᷑ paria. apłm audi. Nolo eiũ
uos inquit ignorare fr̾es. qr patres nr̃ iomĩs
sub nube fuerunt. ⁊om̃s mare cransierunt.
uom̃s eande escam spũalẽ manducauerunt:¬

Expanded text:
ri dicatur, et ipsum caeteris significantibus annumeretur, et ejus exemplo caeterae significative species a Deo posse fieri astruantur, constat ipsum sacramentum sicut caetera esse significativum. Item Augustinus in serm. 26 super Joannem: « Et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti. » Et paulo post: Hic est panis qui de coelo descendit . Hunc panem significavit manna, hunc panem significat altare Dei. Sacramenta illa fuerunt; in signis diversa sunt, in re quae significatur paria. Apostolum audi: Nolo enim vos, inquit, ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes eamdem escam sp
Abbreviated transcription (Latin):
es panis & uini quã corpori xp̃i nondi¬
cit uertĩ uel ꝓpͥam. similit̾ iuseipsa ñ
esse uera. sed fantastica. sieut solent
ui deri fantasticȩ species rerũ. insomnis.
uel magoꝵ p̾stigiis. quid ÷ qͦd augustinꝰ
approbare contendit omib modis. sacrifici¬
um scilicet eccłȩ duob confici. duob con¬
stare. uisibili ementoꝵ specie. & inuisibili
xp̃i carne & sangͥne: Si falsũ & friuolum
erat. frustra hoc tantus uir om̃ib modis
approbare contendebat: frustra ad confec¬
tionẽ sacram̃talẽ ex ueris reb uerã ostenden¬
dam ꝑsonale confectionẽ .xͥ. ex uero do & ex
uero homine insimilitudine adducebat.

Expanded text:
es panis et vini, quam corpori Christi non dicit veram vel propriam, similiter in seipsa non esse vera, sed phantastica, sicut solent videri phantasticae species rerum in somniis, vel magorum praestigiis. Quid est quod S. Augustinus approbare contendit modis omnibus, sacrificium scilicet Ecclesiae duobus confici, duobusque constare, visibili elementorum specie, et invisibili Christi carne et sanguine? Si falsum et frivolum erat, frustra hoc tantus vir omnibus modis approbare contendebat, frustra ad confectionem sacramentalem, veram ex veris rebus ostendendam personalem confectionem Christi, ex vero Deo et ver
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃ȩ ꝓpͥetate nac̾ȩ uerus nos pontifex
reconciliet. uerus immacłaci agni san¬
guis emundet. qui licet in patͥs sit dertã
constitutus. in eade cam̃ carne quanatus ẽ exuir¬
gine sacram̃cum ꝓpitiationis exequit᷑. Itemleo.¬
Dicente dño nͥ manducaueritis carnẽ filii hõis.
ꝯbiberitis eiꝰ sangͥnẽ ñ habebitis uitã inuobis:
sic sacrȩ m̃sȩ cõmunicare debetis. ut nichil ꝓr¬
sus dde ueritate corporis xͥ & sangͥnis ambigatiᷤ.
Hoc enĩ ore sumit. qͦd fide credit̾:  frustra
ami ab illis respondet᷑. aqͥb contra id qͦd accipi¬
cur disputat᷑. Itẽ eusebiꝰ emis enꝰ. Inuisibilis
sac̾dos uisibiles creatas in substantiã corporiᷤ

Expanded text:
in nostre proprietate nature uerus nos pontifex reconciliet, uerus immaculati agni sanguis emundet. Qui licet in patris sit dextera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex uirgine sacramentum propitiationis exequitur. ItemDicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis, sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus de veritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur; et frustra Amen ab illis respondetur, a quibus contra id quod accipitur disputatur. » Item Eusebius Emissenus : « Invisibilis sacerdos, visi
Abbreviated transcription (Latin):
limi maceria figuratũ. imagine etiũ
suȩ diuinitatis induere. corpus humanũ
conforme corpori suȩ claritatis reddere.
ltem augustinus. in omeliis. Ante uerba
quando offert᷑ panis dicit᷑: ubi uerba xͥ
appellat᷑. Quia scĩdicunt quod post con¬
secrationẽ ia ñ ẽ panis. s corpusxͥ. mchil
omĩno de pane insacram̃to remansisse. ali¬
qui autumant. sed sicut uirga mutata
inserpentẽ. iam ñ uirga sed serpens uoca¬
tur. quanuis in serpente ñ uirge sub¬
stantia ex qua factus ÷. s cantũ forma pe¬
riisse credit᷑: ita insacram̃to panis ñ est
panis. quanuis in ea forma non panis.
sed substantia mutari credatur. Curenĩ
ds qui utrãq ex nichilo creauit. ñ possit
eque mutare substantiã. uel etiã ad nichi¬
lum redigere sicut oformã: Unde ꝙbeatꝰ
ambrosius. Nide quantis geni̾b potens ẽ

Expanded text:
limi materia figuratum, imaginem etiam limi materia figuratum, imaginem etiam suae divinitatis induere, corpus humanum conforme corpori suae claritatis reddere. » Item Augustinus in homiliis: « Ante verba, quando ofappellatur. » Quia sancti dicunt quod post consecrationem jam non est panis, sed corpus Christi, nihil omnino de pane in sacramento remansisse aliqui autumant; sed sicut virga mutata in serpentem, jam non virga, sed, serpens vocatur, quamvis in serpente non virgae substantia, ex qua factus est, sed tantum forma periisse creditur; ita in sacramento panis non est panis, quamvis in eo non forma panis, sed substantia mutari credatur. Cur enim Deus, qui utramque ex nihilo creavit, non possit aeque mutare substantiam, vel etiam ad nihilum redigere sicut et formam? Unde et B. Ambrosius: « Vide quantis generibus p
Abbreviated transcription (Latin):
calix est uini & aqͦue plenꝰ. ubi uer  bi¬
xp̃i oꝑata fuerint: ibi sangͥs efficit᷑. qͥui
plebẽ redemit. Ergo uide quantis genib
potens ẽ sermo.xͥ. uniuersa conuertere.
Deinde ipse dnis iħs testificat᷑ nobis qͦd corꝰ
suũ accipiamꝰ e sanguinẽ. Numqͥd debe¬
nius de eiꝰ fide & testificatione dubitare:
ltẽ eusebius emisenus. Nec dubitet qͥsqui
pͥmarias creaturas nutu potentie. p̾sen¬
tia maiestatis in dñci corporis transire pa¬
se naturã. cũ ipsũ hominẽ uideat artifi
ba baptismm. adhuc inuincło ẽ ueteris
debiti. his uero cõmemoratis mer eruit᷑
omĩ fece peccati: ita benedicendȩ uerbis
cȩlestib creatẽ sacris altarib imponin¬
tur. & antequã inuocatione sũmi nomi
uerbo creare. uerbo possit creata conue¬
tere: lmmo iã minoris uidet᷑ esse mira
Require qͥd ei possit eẽ difficile. cui faci¬
le fuit uisibilia  in uisibilia. uolunta¬
tis imꝑio suscitare: cui fuit hominẽde

Expanded text:
calix est uini et aque plenus. Vbi uerba Christi operata fuerint, ibi sanguis efficitur qui plebem redemit. Ergo uidete quantis generibus potens est sermo Christi uniuersa conuertere. Deinde ipse dominus Iesus testificatur nobis, quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? Item Eusebius Emissenus : « Nec dubitet quisquam primarias creaturas, nutu potentiae, praesentia majestatis in Dominici corporis transire posse naturam, cum ipsum hominem videat artificba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati; ita benedicendae verbis coelestibus creaturae, sacris altaribus imponuntur, et antequam invocatione summi nomini ea quae potuit verbo creare, verbo possit creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miracRequire quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare: cui facile fuit hominem de
Abbreviated transcription (Latin):
reficit᷑ homo inuia credendo. quo satian¬
t̃ angłi in patͥa. eũ sic̃ ÷ uidendo: cũ eode
fruunt᷑ ut uiuant sine sacram̃to. qͦ. e nes
ne moriam̃ cũ sacram̃to. quando erimus
sic̃ angeli di. nũqͥd eũ quẽ angłi sine sacta¬
mento uident reuelata facie sic̃ ẽ. uidere
poterimꝰ. nisi ablata umbra sacramĩti : Qe m̾
enĩ facies sua uł niã erit reuelata. nisi omis
ueli umbra reiecta. s nos appareamꝰ fil iidi
quod sumꝰ. ꝙ ipse nob̃ appareat qͦd: sicut
est ds̃: Frustra oraremꝰ. ut qͦd nc̃ speciege¬
rit᷑ rerũ ueritate capiamꝰ: subi etiã huiꝰ
bra sacram̃ti contegente. ueritas głe xͥ
ambrosius in libro de officiis. Illa gͥ st̃
ueritas est. Hic umbra. hic imago ÷. illic ueri¬
tas. Umbra in lege: imago ineugłio. ueritas
incelestib. Ante agnus offerebat᷑ o uicului.
nunc xp̃c offert̃ quasi recipiens passionem:
& offert seipse quasi sacerdos. ut peccata dimit¬
tat. Hic in imagine. ibi inueritate. ibi apud

Expanded text:
reficitur homo in via credendo, quo satiantur angeli in patria, eum sicut est videndo, cum eodem fruuntur ut vivant sine sacramento, quo et nos ne moriamur cum sacramento: quando erimus sicut angeli Dei, nunquid eum quem angeli sine sacramento vident revelata facie sicut est videre poterimus, nisi ablata umbra sacramenti? Quomodo enim facies sua vel nostra erit revelata, nisi omnis veli umbra rejecta, et nos appareamus filii Dei, quod sumus, et ipse nobis appareat quod est, sicut est Deus? Frustra oraremus, ut quod nunc specie geritur, rerum veritate capiamus, si ibi etiam hujus bra sacramenti contegente, veritas gloriaeAmbrosius in libro De officiis : « Illa igitveritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus. Ante agnus offerebatur et vitulus; nunc Christus offertur, quasi recipiens passionem, et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata dimittat. Hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo didicisti quod expane fiat corpꝰxͥ:
sed fit sangͥs consecratione uerbi cȩlesti̾.
in quo notandũ ẽ beatũ ambrosium com¬
paratione a maiori ita usũ. ut quando¬
quidem ds de nichilo fecit substantiam ꝙ form
multomagis altera manente in meliꝰ mutr
possit alterã. Unde ambrosiꝰ in eode. Ante qui

Expanded text:
» Ergo didicisti, quod ex pane fiat corpus Chsed fit sanguis consecratione verbi coelestis. In quo notandum est B. Ambrosium comparatione a majori ita usum, ut quandoquidem Deus de nihilo fecit substantiam et formam, multo magis altera manente, in melius mutare possit alteram. Unde idem in eodem lib. I
Abbreviated transcription (Latin):
lius qͦd priꝰ ñ fuerat: ut uideamiꝰ beatũ am¬
brosui sibi uel aliis scĩs ñ ẽẽ contraruĩ. uer¬
ba sua ordine suo ponamꝰ. Ait enĩ in libro
de sacramentis: Tu forte dicis. Meus est
panis usitatus. Sed panis iste. panis est
ante uerba sac ramentoꝵ: ubi accesserit
consecratio. de pane. fit caro ap̃i. Consecra¬

Expanded text:
prius non fuerat, ut videamus B. Ambrosium sibi vel aliis sanctis non esse contrarium, verba sua in ordine suo ponamus. Ait enim in libro De sacramentis : « Tu forte dicis: Meus est panis usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum: ubi accesserit consecratio, de pane fit corpus Christi. Consecra
Abbreviated transcription (Latin):
esse ñ desinunt: s omĩa remanent. Ergo
panis & uini substantia eẽ ñ desinit. Quiagͥ
sane expositũ ÷ ut sint quȩ erant scđm uisi¬
bilẽ spẽm remanentẽ. & mutent᷑ scđm intĩ¬
orẽ essentiam ineffabilit̾. ut & in uisibilisa

Expanded text:
esse non desinunt, sed omnia remanent: ergo panis et vini substantia esse desinit. Quia igitur sane expositum est, ut sint quae erant secundum visibilem speciem remanentem, et mutentur secundum interiorem essentiam ineff
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. Sic gͥ corpꝰ dnĩ panis uocatur. uł qr
ut dictũ: ex pane conficit᷑. ł qr intuentiũ
oculis cũ sit caro panis uidet᷑. uel ea simili¬
tudine. quia sic̃ panis materialis carnem.
sic ipse spũalis alit m̃tem. Sed opponunt.
qr sicut uerbũ assũpsit uerã sp̾em carnis
cusubstantia: sic xp̃c in altari uerã spẽm

Expanded text:
. Sic igitur corpus Domini panis vocatur, vel quia, ut dictum est, ex pane conficitur, vel quia intuentium oculis, cum sit caro panis videtur; vel ea similitudine qua sicut panis materialis carnem, sic ipse spiritualis alit mentem. Sed opponunt, quia, sicut Verbum assumpsit veram speciem carnis cum substantia, sic Christus in altari
Abbreviated transcription (Latin):
sus sit in ipsum. Itẽ non omĩfaria similitu¬
do accipienda est. qua dicit augustinus.
sacrificiũ ȩccłe ita constare duob. sicut ꝑso
xp̃i duob constat. cũ ñ utͦbiq ꝑsonalis un¬
tatis contulerit similitudinẽ. s tantũquꝰ
lit̾ utraq duob constent fecerit collationẽ
uł formã panis in altari. sic̃ uerbum dłi spe̾n
uel formã carnis inuto̾ uirginali &sicut u̾bi
fit caro. sic panis fit eadẽ caro. S nũquid uel
sic uincent. qͥ confusione similitudinũ ꝑueri¬
queit dĩ ueritatẽ: Reuera enĩuerbũ fit can
& panis fit eade caro: s longe fit diu̾so modi
Uerbũ fit caro. & nascit᷑ caro de carne assun¬
do carnẽ. ñ mutatũ in carnẽ: sic factũ qua
non fuerat. ut ñ desisteret esse qͦderat. Pa¬
nis aut̃ fit eade caro. ñ nascit caro. nec assun
carnẽ. s mutat᷑ in carnẽ. sic factꝰ quod ñ eri
ut desistat eẽ qͦd fuerat. pulerͥa spe nr̃a. pul¬

Expanded text:
sus sit in ipsum. Item non omnifaria similitusus sit in ipsum. Item non omnifaria similitudo accipienda est, qua dicit Augustinus sacrificium Ecclesiae ita constare duobus sicut persona Christi duobus constat: cum non utrobique personalis unitatis contulerit similitudinem, sed qualiter tantum utraque duobus constent fecerit collationem.vel formam panis in altari, sicut Verbum Dei speciem vel formam carnis in utero virginali; et sicut Verbum fit caro, sic panis fit eadem caro. Sed nunquid vel sic vincent, qui confusione similitudinum perera enim Verbum fit caro, et panis fit eadem caro; sed longe diverso modo. Verbum fit caro, et nascitur caro de carne, assumendo carnem, non mutatum in carnem: sic factum quod non fuerat, ut non desisteret esse quod erat. Panis autem fit eadem caro, non nascitur caro, nec assumit carnem, sed mutatur in carnem; sic factus quod non erat, ut desistat esse quod fuerat: pulchra spe nostra pul
Abbreviated transcription (Latin):
in multis dr scripturis. oꝑtus humana forma
uł fig̾a. sicut xͦ in altari panis forma uel fig̃a.
Quierror. nulla qͥdem scõꝵ auctoritate as¬
truit᷑. sed ex indifferenti & imppͥa usurpatio¬
ne nominũ uel similitudinũ concipi uidet̃. qͥ
de sacram̃to & re sacram̃ti ita locuunt᷑. ut
praue intelligentib quasi unũ qͥd accipian
cur. Sed cũ đr corpus xͥ est ueritas yfig̾a.
nũquid ꝓuna ꝑsona accipiendũ ẽ. sicut cũ
dicit᷑. homo ẽ corpus & anima : Similis quidẽ
est gramatica. sed ñ similis intelligentia.
Honenĩ di qͦd hec duo st̃ in xͥ corpore perso¬
nalit̾ unũ facta: s ita eqͥuoce dr. corpus xͥ¬
ueritas ẽ y figã. quasi de uero homine & pic¬
to diceret᷑. Homo. dr homo uerꝰ & pictura:
quanquã familiarior sit fig̾a panis cũ ueri¬
tate corporisxͥ. quã pictura cũ homine. cũ
ñ solũ rep̾sentet ut sacram̃tum sed ipsum
etiam contineat. & substantialiter conuer¬

Expanded text:
ipturis dicitur Deus opertus humana forma vel figura, sicut Christus in altari, panis forma vel figura. Qui error nulla quidem sanctorum auctoritate astruitur, sed ex indifferenti et impropria usurpatione nominum vel similitudinum concipi videtur: qua de sacramento et re sacramenti ita loquuntur, ut prave intelristi est veritas et figura, nunquid pro una persona accipiendum est, » sicut cum dicitur: « Homo est corpus et anima? » Similis quidem est grammatica, sed non similis intelligentia. Non enim dicitur quod haec duo sint in corpore Christi personaliter unum facta, sed ita aequivoce diceritas et figura, quasi de vero homine et picto diceretur, homo dicitur homo verus et pictura, quanquam familiarior sit figura panis cum veritate corporis Christi, quam pictura cum homine: cum non solum repraesentet ut sacramentum, sed ipsum etiam contineat, et substantialiter conver
Abbreviated transcription (Latin):
Solent enĩ script᷑ȩ quaslibet res uocare
nominib illarũ rerũ ex qͥb fiunt. ut cũ
dicit᷑ homini. qͥd suꝑbit t̾ra & cinis. cũ homo
nonsit cinis s ercinere factꝰ. seuquȩ putan¬
tur eẽ ꝙ ñ st̃. ut cũ legit᷑ ab rahã uidisse
tres uiros. cũ eẽnt angłi. seu qͥb similes

Expanded text:
Solent enim Scripturae quaslibet res vocare Solent enim Scripturae quaslibet res vocare nominibus illarum rerum ex quibus fiunt: ut cum dicitur homini, quid superbit terra et cinis, cum homo non sit cinis, sed ex cinere factus; seu quae putantur esse et non sunt, ut cum legitur Abraham vidisse tres viros, cum essent angeli ; seu
Abbreviated transcription (Latin):
s certa consecratione misti cus fit nob̾ ñ nale¬
tur. Proinde qͦd ita ñ fit. quãuis sit panis et
calix. alim̃tũ ẽ refectionis. ñ sacram̃tum reli¬
gionis. nͥ qͦd benedicimꝰ. grãsq agimꝰ dño in
omĩ eiꝰ munere. ñ solũ spũali. uerũ etiã corp¬
nat᷑e t̾renȩ origine uł condicione. in hoc diu¬
panis ẽẽ desinat. qͦmͦ res quȩ iã ñ ẽ. uel ipsa
alicui. ł aliqͥd ei imꝑsonari potest: S qͦm̾
nec in pane conuertat᷑. nec aliquatinus panis fi¬
em ita sumere dicendꝰẽ sin altari spem
uł forinã panis sicut in pͣpꝰ ut̾o uirginali
spen Q uel formã carnis Eũ in ut̾o sũpserit
spem uel formã cũ substantia. in altari uero
ꝑsonã. inquo nec antiquã suã retinent
substantiã: Unde notandũ ẽ cũ diuina¬
conficit᷑. eiꝰq ñ nullas retinet qualitates.
uel qm̃ animã pascit. eiq uitȩ ȩt̾nȩ mini¬
trat substantiã. uł qm̃ panis ẽ angeloꝵ.

Expanded text:
 certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. proinde quod non ita fit, quamuis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere non solum spiritali, uerum etiam corpnaturae terrenae origine vel conditione in hoc divpanis esse desinat, quomodo res, quae jam non est, vel ipsa alicui, vel aliquid ei impersonari potest? Sed quomstus in panem nec convertatur, nec aliquatenus panis fienim ita sumere dicendus est in altari speciem vel formam panis, sicut in utero virginali speciem vel formam carnis: cum in utero sumpserit speciem vel formam cum substantia, in altari vero personam, in quo nec antiquam suam retinent substantiam? Unde notandum est, cum diconficitur, ejusque nonnullas retinet qualitates, vel quoniam animam pascit, eique vitae aeternae ministrat substantiam, vel quoniam panis est angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ła scõꝵ uerbis dicunt ita ꝑsonalit̾ in
pane inpanatũ xp̃m. sicut incarne hu¬
mana ꝑsonalit̾ incarnatũ đm. Quȩ he¬
resis qr noua ẽ & absurda: rationib &
auctoritatib ꝓ ut d̾s aspirauerit ra¬
dicitus ẽ. ertirpanda. Ex quadam eiũ
similitudine beatiaugustini in librosententi¬
arũ ꝓsperi suam sumunt & defendt heresim.
qua ita dic̃. sacrificium ȩccłȩ duob confici du¬
ꝑsona xͥ constat erdo &o homine. Si aut̃ opponi¬
tur illis qͦd illa elem̃toꝵ spẽs ñ sit cũ ip̃o una
ꝑsona. sed tantũ sacram̃tũ eiꝰ. misteriũ. ofigã:
nec sic desistunt dicentes. qr itadic̃ beatus ambro¬

Expanded text:
anctorum verbis, dicunt ita personaliter in pane impanatum Christum, sicut in carne humana personaliter incarnatum Deum. Quae haeresis, quia nova et absurda est, rationibus et auctoritatibus, prout Deus aspiraverit, radicitus est exstirpanda. Ex quadam enim similitudine beati Augustini in libro Sententiarum Prosperi, suam sumunt et defendunt haeresim, qua dicit: « Sacrificium Ecclesiae duobus confici, dupersona Christi constat ex Deo et homine. Si autem opponitur illis, quod illa elementorum species non sit cum Christo una persona, sed tantum sacramentum ejus, mysterium et figura, nec sic desistunt, dicentes quia ita dicit beatus Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
habet. ut ab aĩa animatũ uiuat & sen¬
tiat. qͦd ex se ñ habebat. S ꝓ ignis fer¬
rum cransuerbans ignitũ reddit: can¬
dorẽq suũ &calorẽ conferens. ipsũ scincil¬
lare. flammescere. s urere contra suam
naturã facit. Cũ gͦ ignis igniat. anima
animet. qͥd đs nisi hominẽ sibi unitum
deificet. & suꝑ omẽm creaturã exaltatũ.
puritatis. omĩpotentie. & ditatis eciam
prerogatiua secum glorificet:¬

Expanded text:
habet, ut ab anima animatum vivat et senhabet, ut ab anima animatum vivat et sentiat, quod ex se non habebat. Sed et ignis ferrum transverberans, ignitum reddit; candoremque suum et calorem conferens, ipsum scintillare, flammescere et urere contra suam naturam facit. Cum ergo ignis igniat, anima animet, quid Deus nisi hominem sibi unitum deificet, et super omnem creaturam exaltatum, puritatis, omnipotentiae, et Deitatis etiam praerogativa secum glorificet
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ donauit ista ñ deo. Neq enĩ cũ in forma
di ẽẽt. non excelsus erat. aut ñ ei genua
flectebant celestia. t̾restria & inferna:
Sed cũ dr. ꝓpt̾ quod illũ exaltauit: sacis
apparet ꝓpt̾ qͥd illũ exaltauerit. In qua
gͦ forma crucifixus ÷: ipsa eralta est. ip¬
si donatũ ẽ nom̃ quod ÷ suꝑ om̃e nomen.
filium. quẽ minutũ paulominus ab
angłis. per humilitatẽ carnalis gen̾ati¬
cum dic̃ omia: & ne aliter liceat intel¬
ligi. sic apłs credi iubet. cũ dicit. excep¬
to eo qui ei subiecit omĩa. Mec mirũ
si filius hominis. filio dei in una ꝑsona
unitus. sicut participium diuini nominis.
sic etiam diuinȩ głe assequat᷑. ut exaltatꝰ
super omẽm creaturã flexione genuum
ab omĩb adoret᷑. & unigenitus di ꝑ ipsũ
cui unitus. ẽ. noĩet᷑. Cur enĩ hoc minus
ds faceret homini sibi ꝑsonaliter iuncto
quã ꝑeum facit aĩa corpori sibi unito:
Confert ei participiũ noi̾s & nature ꝙ̃.

Expanded text:
e nomen, non Deo, neque enim cum in forma Dei esset, non excelsus erat; aut non ei genua flectebant, coelestia, terrena et inferna. Sed cum dicitur propter quod illum exaltavit, satis apparet propter quid illum exaltaverit. In qua ergo forma crucifixus est, ipsa exaltata est, ipsi donatum est nomen quod est super omne nomen: Filium, quem minutum paulo minus ab angelis per humilitatem carnalis generaticum dicit omnia. » Et ne aliter liceat intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit: Excepto eo qui ei subjecit omnia. . Nec mirum si filius hominis Filio Dei in una persona unitus, sicut participium divini nominis, sic etiam divinae gloriae assequatur: ut exaltatus super omnem creaturam, flexione genuum ab omnibus adoretur, et Unigenitus Dei per ipsum cui unitus est nominetur. Cur enim hoc minus Deus faceret homini sibi personaliter unito, quam per eum facit anima corpori sibi unito? Confert enim participium nominis et naturae quam
Abbreviated transcription (Latin):
nisaͥ. Unde eciam infine cuiꝰdam mnisse
orat᷑ &dicit᷑. Perficiant in nob̾ dĩe que¬
sumꝰ sacram̃ta tua que continent: ut qͦs
nunc sp̃e gerimus. rerum ueritate capi¬
amus. Postulat quippe sacerdos. ut corpꝰ
ap̃i quod sub sp̾e panis s uini nẽ gerit᷑. ma¬
nifesta uisione sicuti reuera ÷. quandoq
capiat᷑. De qua uisione dñs in eugłio scdm
ios̾em. Qui diligit me diliget᷑ apatre
meo: & ego diligã eũ. manifestabo ei me¬
ipsũ. Et de hoc eodẽ sacram̃to legitur in
passione beati dionisii. qr dum sacrum
quod mox cõplebo tͥ una cũ patre meo.
Ac sidicẽt. Quod tͥ do mͦ inuiatico. non
nutabo in p̾mio ut dem aliud: sed id
ipsũ cõplebo. meipsũ manifestans. Cũgͥ
corporis uerã forma. s tantũmꝰ similitu¬
dinabiam spem. & fig̾atiuã illiꝰ. qͦd ini re

Expanded text:
se oratur et dicitur: Perficiant in nobis domine quesumus tua sacramenta quod continent, ut que nunc specie gerimus, rerum ueritate capiamus. Postulat quippe sacerdos ut corpus Christi quod sub specie panis uinique nunc geritur, manifesta uisione sicuti reuera est quandoque capiatJoannem: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Et de hoc eodem sacramento legitur in passione beati Dionysii, cui, dum sacrum quod mox complebo tibi una cum Patre meo. » Ac si diceret: Quod tibi do modo in viatico, non mutabo in praemio, ut dem aliud; sed id ipsum complebo, meipsum manifestans. Cum corporis veram formam, sed tantummodo similitudinariam speciem et figurativam illius quod in re
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ inuisibilis & inmuta¬
bilis erit. xp̃c : Unde augustinꝰ contra
faustũ. Quid enĩ aliud st̃ quȩq sacramĩ¬
ta corporalia. nisi quasi quedam uerba
uisibilia sacroscã quidẽ. & tam̃ mutabilia
ꝯ tẽporalia: Absit gͦ ut transitoria
spẽs panis. suni sit uera substantia:
uel uera sp̾es inmutabilis corporis xp̃i.
augustinus ad bonefaciũ. Si sacramenta¬
quãdam similitudinẽ earũ rerũquarum
sacram̃ta st̃ ñ hab̾ent: omino sacram̃ta ñ
essent. Ex hac aut̃ similitudine plerũq¬

Expanded text:
 immutabilis est Christus? Unde Augustinus contra Faustum : « Quid enim aliud sunt quaeque sacramenta corporalia, nisi quasi quaedam verba visibilia, sacrosancta quidem, et tamen mutabilia et temporalia? » Absit ergo ut transitoria species panis et vini, sit vera substantia vel vera species immutabilis corporis Christi. Augustinus ad Bonifacium equamdam similitudinem earum rerum, quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
ut caput nr̃m uirtus pͥncipalis o res sac̃¬
menti sit substantialit̃ & uere. societas uͦ
s unitas eccłastica figurate. Nongͦ erro¬
rem generet qͦd scĩ aliquando de corporex.
aliquando ꝑse locunt᷑ de corpore eccłȩ in
eode saciam̃to: qr & si in unitate.o effechu
salutis utriusq corporis ẽ similitudo. inemi¬
nentia dignitatis. in u̾itate substantiȩ solica
corpus humilitatis nr̃e eciã in hac uita con¬
figuratũ corpori claritatis suȩ: ñtam nos
usq adeo suꝑertendere debemꝰ. ut quantũ¬
cũq nos sua unitate uł similitudine exaltet.
usq ad eiꝰ dignitatẽ ꝑtingere p̾sumamꝰ.
sed sic suscipiamꝰ miscdiam sua inmedio tem¬
pli sui: ut usq infines t̾re sit laus sua scđ̾m
nom̃ eiꝰ. Ipse eni ÷ caput corporis eccłe. non
uirtute quasi de re ineffabili quantũ ds
dedit disseramꝰ. si cñ prius qͥd sacram̃tũ
sit discutientes. qͦmͦ figura auitate dei
Augustinꝰ in decimo libro de ciuitate dei.

Expanded text:
ut caput nostrum virtus principalis et res sacramenti sit substantialiter et vere, societas vero et unitas ecclesiastica, figurate. Non igitur errorem generet quod sancti aliquando de corpore Christi, aliquando per se loquuntur de corpore Ecclesiae in eodem sacramento; quia, etsi in unitate et effectu salutis utriusque corporis est similitudo in eminentia dignitatis, in veritate substantiae, soli cacorpus humilitatis nostrae, etiam in hac vita configuratum corpori claritatis suae, non tamen non usque adeo superextendere debemus, ut quantumcunque nos sua humanitate vel similitudine exaltet, usque ad ejus dignitatem pertingere praesumamus; sed sic suscipiamus misericordiam suam in medio templi sui, ut usque in fines terrae sit laus sua secundum nomen ejus. Ipse enim est caput corporis Ecclesiae, non virtute, quasi de re ineffabili, quantum Deus dederit disseramus: si tamen prius quid sacramentum sit discutientes, quomodo figura a veritate rei Item in libro decimo De civitate Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbo ipsiꝰ ex panis uiniq substantia ef¬
ficit᷑. Figura uͦ ÷: id qͦd extius sencit᷑. Sei¬
endũ etiã qͦd sacram̃tũ in sacris codicib
non sẽꝑ ꝓsacro signo. sed sacram̃tum ali¬
quando iusiurandũ. aliquando res sacrata
accipit᷑. Unde ambrosiꝰ in libro ad gracia¬
nũ. apparuisse dicit hominib unigeni¬
tũ patͥs ꝑ sacram̃tum assũpti hominis.

Expanded text:
is vinique substantia efficitur. Figura vero est, id quod exterius sentitur. » Sciendum etiam quod sacramentum in sacris codicibus non semper pro sacro signo, sed sacramentum aliquando jusjurandum, aliquando res sacrata accipitur. Unde Ambrosius in libro ad Gratianum apparuisse dicit hominibus unigenitum Patris per sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ sint quȩ erant. & inmeliꝰ cõmucent᷑:
uident᷑ astruere ut sint substantialiter
quȩ erant. & in aliud mutent᷑. Nod tam̃
tolerabilit̾ dictũ ÷: isi a prauo int̾prece
intollerabilit exponat᷑. Si enĩ intelliga¬
tur ut panis uinũ sint quȩ erant. nĩ
scdm substantiã sed scđm formã. & cȩteraᷤ
suas qualitates ibidem remanentes. et
scdm substantiã in aliud mutent᷑: quã¬
uis aliquantulũ in ꝑpͥe. tam̃ tolerabilit᷑¬

Expanded text:
vinum sint quae erant, et in melius commutentur, vinum sint quae erant, et in melius commutentur, videntur astruere ut sint substantialiter quae erant, et in aliud mutentur. Quod tamen tolerabiliter dictum est, nisi a pravo interprete intolerabiliter exponatur. Si enim intelligatur ut panis et vinum sint quae erant non secundum substantiam, sed secundum formam et caeteras suas qualitates ibidem remanentes, et secundum substantiam in aliud mutentur: quamvis aliquantulum improprie, tamen tolerabilite
Abbreviated transcription (Latin):
tiant testimonio ocłoꝵ ueritatẽ panis astru¬
ere conant᷑. qͦd aut̃ subsequent̾ ait panis ẽ
corpꝰ. calix ẽ sangͥs unitatẽ ꝑsonalẽ m̃tiunt᷑.
quãuis ipsis sensib corporeis ꝑ omĩa creden¬
dũ ñ sit. ut cũ ocłi inaqua remũ fractum
putant. uel longinqͥtate uicti. qͦd magnũ
ẽ paruũ renuntiant. uł obscuritate aliũ
quã sit. ut maria incenebris iħ m orcolanũ.
& discipłi nocte suꝑ mare ambulantẽ. fan¬
tasma estimant. Sed quȩ ꝑfectio possit eẽ
humani uisus. cũ ad ea penetranda quȩ
suꝑficietenus uidec. linceis oculis ñequat :
Quis gͦ dubitet de ueritate corporis osan¬
guinis diũ. quȩ spũalit̾ credit. quicquid
sensus corporei de ipso. uł forma uel odore.
uł sapore extͥnseco m̃tiant᷑: Nonminus
uere erat xp̃c. cũ eũ maria putaret hor¬
tolanũ. quã cũ recognouit eũ.
ed iterũ teste beato ambrosio. ubi
aĩt sermonẽ xͥ oꝑatoriuĩ ẽẽ. ut panis et

Expanded text:
tiant, testimonio oculorum veritatem panis astruere conantur. » Quod autem subsequenter ait: Panis est corpus, calix est sanguis, unitatem personalem mentiuntur, quamvis ipsis sensibus corporeis per omnia credendum non sit: ut cum oculi in aqua ramum fractum putant, vel longinquitate victi, quod magnum est parvum renuntiant, vel obscuritate aliud quam sit, ut Maria in tenebris Jesum hortulanum, et discipuli nocte super mare ambulantem phantasma aestimant. Sed quae perfectio possit esse humani visus, cum ad ea penetranda, quae superficie tenus videt, lynceis oculis non aequetur? Quis ergo dubitet de veritate corporis et sanguinis Domini, quae spiritualiter creditur: quidquid sensus corporei de ipso vel forma, vel odore vel sapore extrinsecus mentiantur? Non minus vere erat Christus, cum Maria putaret hortulanum, quam cum recognovit eum.ed iterum, teste beato Ambrosio, ubi ait sermonem Christi operatorium esse, ut panis et
Abbreviated transcription (Latin):
ade peccatũ quod inultũ ẽẽ non poterat
luens. pat̾s irã ꝓ nob̾ satisfaciendo placaras.
penãq sine fine nobis debitã relararet.
Unde qr ipsi patͥ solus ab origine mundi
plenã obedientiã usq ad mortẽ seruando
de hoste suo tͥumphauit. hoc singłari suo
merito. in ipso homine quo mortẽ ꝑtulit.
suꝑ omĩa ut supra dictũ ÷ eraltatus. nos
patͥs gre reconciliatos de seruis diaboli
filios di fecit. baptismi saeram̃to regene¬
rans. & spũ adoptionis filioꝵ corda fideliũ

Expanded text:
Adae peccatum, quod inultum esse non poterat, Adae peccatum, quod inultum esse non poterat, luens, Patris iram pro nobis satisfaciendo placaret, poenamque sine fine nobis debitam relaxaret: et quia ipsi Patri solus ab origine mundi plenam obedientiam usque ad mortem servando de hoste suo triumphavit, hoc singulari suo merito, in ipso homine, quo mortem pertulit, super omnia, ut dictum est, exaltatus, nos Patris gratiae reconciliatos de servis diaboli faceret filios Dei, baptismi sacramento regenerans, et spiritu adoptionis filiorum corda fidel
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ꝓmissionib. beneficiis dilectionẽ suã
nobis conmendans. & nrãm excitans. fra-¬
gilitatẽq roboranꝰ pietatis affectu se nob̾
patrẽ uocari & ẽẽ uoluit quecq in nose
suo peteremus. se daturũ ꝑmisit. Et
qui originalit᷑ & miserabilit̾ seruiera¬
mus uiostis nri. hostes aut̃ dei pacris
nr̃i eadem natura qua perieramus. maiori
nr̃o honore. maiori hostis confusione nos repa¬
rans. ad Coluendu ꝑ nob̾ adȩ debitum ipse ni¬
chil ex se debens nr̃ uicarius exticit. ltaq ut
nos liberos & securos ab hoste redderet. pro
uoluptate cibi uetiti ade oblata. facultatẽ
sangͥnis sui uoluntati eiꝰ permissã reconpen¬
sans. hoc p̾cio nos ita redemit. ut quia dĩs
anequa seruo suo iniuste uita spoliatus ẽ.
ipsũ iure suis om̃ib nob̾ scilicet spolians.
uq noscaptiuarat captiuans. simpla mor¬
te sua duplã nram. tͥduana ȩt̾nam aufer¬
ret. eiusdeq mortis pena sibi indebita.

Expanded text:
tis, promissionibus, beneficiis, dilectionem suam tis, promissionibus, beneficiis, dilectionem suam nobis commendans et nostram excitans, fragilitatemque roborans, pietatis affectu se nobis patrem vocari et esse voluit, quaecunque in nomine suo peteremus se daturum promisit: et, quia originaliter et miserabiliter servi eramus hostis nostri, hostes autem Dei patris nostri eadem natura qua perieramus, majori nostro honore, majori hostis confusione nos reparans, ad solvendum pro nobis Adae debitum, ipse nihil ex se debens, noster vicarius exstitit: et, ut nos liberos et securos ab hoste redderet, pro voluptate cibi vetiti Adae oblata, facultatem sanguinis sui voluntati ejus permissam recompensans, hoc pretio nos ita redemit, ut quia Dominus a nequam servo suo injuste vita spoliatus est, ipsum jure suis omnibus nobis scilicet spolians, et quia nos captivaverat, captivans, simpla morte sua duplam nostram, triduana aeternam auferret: ejusdemque mortis poena sibi indebita,
Abbreviated transcription (Latin):
astuta ꝑnicies. Ut laude. xp̃i te auertat a
xp̃o. dolose p̾dicat quẽ uicuꝑare ñ audet:
eraggerat maiestatẽ eiusut singularem
faciat. ne cu speres tale aliqͥd. quale in illo
resurgente monstratũ ÷. Excita gͦ fidem:
& dicenti. X p̃c solus potuit. nos ñ possumꝰ.
responde &dic. Ideo xp̃c potuit: qr ds.
Respondebit ille. Utiq quia ds. S quia¬
đs. qr om̃ps. cur desꝑabs qͦd poterit & in
me. qͦd demonstrauit in se ꝓpter me :
Reuera enĩ. qr ut ait ysaias. puer natus
est nob̾ ꝙ filius datus ẽ nob̾: Ocũ illo ue
dictũ ẽ omĩa. qͥcqͥd in homine gessit ppt̃
nos fecit. ut cũ ipse habens omĩa nobis
datus esset. in ipso tã habundanti do¬
no. iichil ad salutem pertinens nobis
deesset. sed eciã in hac uita ut ait apłs
ds omĩa in om̃ĩb esset. Nt gͥ hoc patent̃
nobis constaret. ne ullatenus de suagra
diffidemus. doctrinis. eremplis. sacramĩ¬

Expanded text:
astuta pernicies, ut laude Christi te avertat a astuta pernicies, ut laude Christi te avertat a Christo, dolose praedicat, quem vituperare non audet: exaggerat majestatem ejus, ut singularem faciat: ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Excita ergo fidem et dicenti: Christus solus potuit, nos non possumus, responde et dic: Ideo Christus potuit quia Deus. Respondebit ille: Utique quia Deus. Diotens, cur desperabo quod poterit et in me, quod demonstravit in se propter me? » Revera enim quia, ut ait Isaias, puer natus est nobis, et filius datus est nobis : et cum illo, ut dictum est, omnia, quidquid in homine gessit propter nos fecit, ut cum ipse habens omnia, nobis datus esset, in ipso tam abundanti dono, nihil ad salutem pertinens nobis deesset: sed etiam in hac vita, ut ait Apostolus , Deus omnia in omnibus esset. Ut igitur hoc patenter nobis constaret, ne ullatenus de sua gratia diffideremus, doctrinis, exemplis, sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
nocet infirmitas. quȩ & humilitatis auget
meritũ. & uirtutis nescit detͥmencum :
Quid enĩ forticudinis rusticus amuteret.
si in causa sua contra aliquem potentem
in psalmo. In d̾o faciemꝰ uirtutẽ: & ipse
ad nichilũ deducet inimicos nr̃os. Item
dñs in eugłio. Confidite: quia ego uici
mundũ. Quod cur dicẽt. nisi illa sua uic¬
toria nr̃a ẽẽt: Unde augustinus insermo¬
ne de natale mr̃m. Proprio filio ñ peꝑcit.
sed pro nob̾ omĩb tradidit illũ. Quomͦ
etiam ñ cũ illo nob̾ omĩa donauit: Quan-¬
do ipsũ nobis donauit: cũ illo nob omnia
donauit: Terret te fremitus mundi. cui
seu nascendo seu infirmos curando. mor¬
tuos suscitando. ipse a mortius resurgendo
cȩlos ascendendo monstrauit. nobis fecit:
ut ad roborandam infirmitatem nr̃am &
salutẽ conferenda potens credet᷑ s esset. &
illuc ñ desꝑaret caro ꝑuenire. quo carnem
cognouãt ascendisse. Unde augustinus in
sermone undecimo de u̾bis eugelii. Serpenti

Expanded text:
nostra infirmitas, quae et humilitatis auget meritum, et virtutis nescit detrimentum? Quid enim fortitudinis rusticus amitteret, si in causa sua contra aliquem potentem  nos? Item in Psalmo: In Deo faciemus virtutem, et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros . Item Dominus in Evangelio: Confidite, quia ego vici mundum . Quod cur diceret, nisi illa sua victoria nostra esset? Unde Augustinus in sermone de natali martyrum : « Proprio Filio suo non pepercit, sedetiam et cum illo omnia nobis donavit? Quando ipsum nobis donavit, cum illo nobis omnia donavit. Terret te fremitus mundi, cui seu nascendo, seu infirmos curando, mortuos suscitando, ipse a mortuis resurgendo, coelos ascendendo, monstravit, nobis fecit, ut ad roborandam infirmitatem nostram et salutem conferendam potens crederetur et esset, et illuc non desperaret caro pervenire, quo carnem cognoverat ascendisse. Unde Augustinus in sermone undecimo de verbis Evangelii: « Serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
estoce uos diligendo uos. Heretici querunc
diuisionẽ: cũ panis iste indicet unitatem
Sic & uinũ in multis racemis fuit: s mͦ in
mus. ita ut etiam in alcari eode sacram̃¬
to signem̃. cũ panis dnĩcus corpusaͥ sit
inseipso. ꝙ corpꝰ ap̃i in ȩccła mirabili uni¬
tatis grã nos ad se pertinere uoluit. cũ
misteriũ nr̃m sicut & suũ in sacrament
altaris ne moriamur nos concessit. i tauc
etiã mysteriũ suũ inuericate corporis
sui sumptũ nulli ꝑsit. nisi inisterium¬
nr̃m scilicet eccłasticã eode sacramenco
assũpserit. quia sicut caput ñ ẽ uitale
sine corpore. sic ap̃c uitã nulli confert si¬
ne unitate corporis eccłȩ. sed nec misten¬
um nr̃m ullatenus in sacram̃to corporis xͥ
sit sine suo. ut sicut ꝑ dilectionẽ unũ sumꝰ
inuicẽ. sic & plus etiam cũ eo. quatinus sic̃
ipse in nobis. sic & nos maneamꝰ in eo. quia c̃
acorpore suo sit indiuisus. nec insacram̃to
uersus. suo & nr̃o misterio nob concorpo¬

Expanded text:
estote vos diligendo vos. Haeretici quaerunt divisionem, cum panis iste non indicet nisi unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo mus, ita ut etiam in altari eodem sacramento signemur, cum panis Dominicus corpus Christi sit in seipso, et corpus Christi in Ecclesia mirabili unitatis gratia nos ad se pertinere voluit, cum mysterium nostrum sicut et suum in sacramento altaris, ne moriamur sumere nos concessit: ita ut etiam mysterium suum in veritate corporis sui sumptum nulli prosit, nisi m scilicet ecclesiasticam eodem sacramento assumpserit; quia, sicut caput non est vitale sine corpore, sic Christus nulli vitam confert sine unitate corporis Ecclesiae. » Sed nec mysterium nostrum ullatenus in sacramento corporis Christi sit sine suo, ut sicut per dilectionem, unum sumus invicem, sic et plus etiam cum eo: quatenus, sicut ipse in nobis, sic et nos maneamus in ipso; quia, cum a corpore suo sit indivisus, nec in sacramentversus, suo et nostro mysterio nobis incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
ceps fuerit. SUirtus enĩ ꝯ res sacramenti
est ut inuicẽ se diligendo de unitate cor¬
poris eccłe sint. quic̃q de eo participant᷑.
quod nulli ad eritiũ. s omĩ credenti adsi¬
lutẽ ẽ. qͥcq tantȩ societatis conformantes
uniente. xp̃o uere particeps ẽẽ potueric:
Unde augustinꝰ insermone de sacramentis

Expanded text:
ceps fuerit. Virtus enim et res sacramenti est ut invicem se diligendo, de unitate corporis Ecclesiae sint quicunque de eo participantur, quod nulli est ad exitium, sed omni credenti ad salutem: quicunque tantae societatis, conformante et uniente Christo, vere particeps esse potuerit. Unde idem Augustinus in sermone De sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
est. misteriũ ur̃m accipicis. ad id quodes:¬
tis. am̃ respondecis. Esto menbrũ corporiᷤ
ap̃i: ut uerũ sit amen. Quare gͦ in pane:
Recolite qr panis ñ fit de uno grano: sed
de multis. Quando exorcirabaminiꝰ mole¬
bamini: quando baptirati estis quasi con¬
sꝑsiestis. quando sp̃c scĩficationẽ accepisti
quasi cocti estis. Estote qͦd uidetis. & acci¬
pite qͦd estis. Sic & de uino frẽs recolice.
Grana multa pendent inbot᷑: s liquor
granoꝵ in unicatẽ confundit᷑. Ita dñsiłx¬
nos significauit. nos ad se ꝑtinere uoluit.
misteriũ pacis &unitatis nr̃e insua msa
consecrainit. Qui accipit misterium uni¬
tatis & ñ tenet uinculũ pacis.: ñ misteri¬
um accipit ꝓse: s testimoniũ contrase.

Expanded text:
est, mysterium vestrum accipitis: ad id quod estis, Amen respondetis. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen tuum. Quare ergo in pane? Recolite quia panis non sit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sanctificationem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Sic et de vino fratres recolite. Grana multa pendent in botro, sed liquor granorum in unitatem confunditur. Ita Domit nos ad se pertinere, voluit mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecrari. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se.