comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puli romani apd̃ pannonias degebat. quib
inregni gub̾nacło andom p̃erat. Is eo tẽꝑe
cum thurisindo gepidarũ rege confligens ꝑ
albom filium suum iuiuenem strenuium uicto¬
riam nactus est. Deniq int ip̃as albom sese acies
thurismodum thurisindi regis filium appetẽtẽ
acriter aggresus extinxit. Pturbatisq hac oc¬
casione gepidis. sius uictoriam peꝑit. At uero
apd̃ uibem romam uigilius papa. ob eandem
qua ⁊ decessor suus cãm indignationis auguste.
ꝑ anthinũ scribonem ductus constantinopo¬
lim in deq in exilium actus est. Capto namq
witigis. gochi transpadam eldipadum sibi re¬
gem consticuunt. qui eodem anno ꝑimitur.
Cui succedit erarius. ⁊ ip̃e necdum ex pleto an¬
no iugulatur. Dem sibi baduillamꝰ ⁊ totila
dicebatur. in regnum p̃ficiunt. Moxq col¬
lecto undiq ex̃citu. uniuersam rursus italã
re meruit. Multa mala facis. multa fecisti. Iã
ab iniquitate compescere. Et quidem mare

Expanded text:
puli Romani appuli Romani apin regni gubernaculo Audo in praeerat. Is eo tempore cum Turisendo Gepidarum rege confligens, per Alboin filium suum juvenem strenuum victoriam nactus est. Denique inter ipsas Alboin acies Thurismodum Turisendi regis filium appetentem alacriter aggressus exstinxit, perturbatisque hac occasione Gepidis, suis victoriam peperit. At vero apud Urbem Romam papa Vigilius, ob eamdem quam et antecessor suus causam indignationis Augustae, per Anthimum scribonem ductus Constantinopolim, indeque in exsilium actus est. Capto itaque Vithegi, Gothi Transpadani Ildebaldum sibi regem constituunt, qui eodem anno perimitur, cui successit Eutarius, et ipse, necdum anno expleto, jugulatur. Dehinc Badvillam, qui et Totila dicebatur, sibi in regnum praeficiunt. Moxque collecto undique exercitu universam Italiam a meruit: Multa mala facis, multa fecisti, jam ab iniquitate compescere. Equidem mare
Abbreviated transcription (Latin):
contantinopolim rediit secum witigis deferẽs.
Quo uiso iustinianꝰ uasde letatus est eumq nõ
multo post patricium effectum ad amministra-¬
tionem illi ꝑ sarum t̃minos tribuit. ibĩq Witigis
uegens uitam finiuit. Silisarius uero dignis euec¬
tus honoribus. iterato ad africam adu̾sum Wĩ¬
tharich mitutur qͥ uuandalos rursus sollici¬
tans. apd̃ eos susceꝑat regnum. Qui ut africã
attigit Wintharith sub dolo pacis illico ꝑemit.
residuosq Wandaloꝵ reipublice iugo substra¬
uit. uictor ex inde bilisarius romam uenit.
Auream cruc̃e centum librarum p̃ciosissimis
geminis exornatam in qua suas uuctonas des¬
cripserat. beato petro ꝑ manus uigilii pape
obtulit. his ip̃is temꝑib apud casinum post
solitarram uitam sc̃o degens cenobio. stupen¬
uꝰ pater beatissimꝰ benedictus. nͥ minus futu¬
rorũ p̃scins radiabat uirtutib. Hac etiam e¬
tiam etate gens langobardoꝵ amica cunc po¬

Expanded text:
Constantinopolim rediit secum Witigis deferens. Constantinopolim rediit secum Witigis deferens. quo viso Iustinianus valde laetatus est eumque non multum post patricium effectum administrationem illi iuxta Persarum terminos tribuit ibique Witigis degens vitam finiuit. Belisarius vero dignis evectus honoribus iterato ad Africam adversus Guintarit mittitur, qui Wandalos rursus sollicitans apud eos arriperat regnum. Belisarius ut Africam attigit, Guintarit sub dolo pacis ilico peremit residuosque Wandalorum rei publicae iugo substravit. victor exinde Belisarius Romam venit, auream crucem centum librarum praetiosissimis gemmis exornatam, in qua suas victorias descripserat, beato Petro per manus papae Vigilii optulit. His ipsis apud Casinum temporibus post solitariam vitam sancto degens cenobio stupendis beatissimus pater Benedictus nec minus futurorum praescius radiabat virtutibus. Hac etiam aetate gens Langobardorum amica tunc po
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis. simulq ciuitatẽ calabrie idest. re¬
gii. Maluitii. consentie. uillarumq earum
popłos. atq totius apulie colligens. de po¬
pissime in collectione populoꝵ de singulis
urbibus uenientium solet ac crescere stul
sicilie uirum nobilem ac sapientem. qui ui¬
dicaret ⁊ discerne ret ea que illi minime
sciebant. At uero bilisarnus neapolim ordi¬
natam relinquens romam regressus est.
Statimq eia chodora augusta p̃ceptio alla¬
ta est ut papam Siluerium conuinctum
accusatione falsoꝵ testiumtruderet in exili¬
bilisarius licet nolens sine mora efficit. Pulsus
ueniq est papa Siluenus ad pontiam insulã
ibiq exulans obiit. Witigis uero coacto rur¬
sus inunum magno gothoꝵ ẽxcitu cum bi¬
lisario conflixit. factaq maxima suorum
strage infugam conu̾sus est. Quem ioh̃sma
magist̾ militũ cognomento sanguinariꝰ noctu
fugientẽ ꝑ sequens comp̃hendit. romamq ad
bilisariũ adduxit. Patrata bilisarius uictoria

Expanded text:
tatis, simulque civitatum Calabriae, id est Maliti, Consentiae, villarumque earum populos, atque totius Apuliae colligens, depopissime in collectione populorum de singulis urbibus venientium solet accrescere stultSiciliae virum nobilem, ac sapientem, qui judicaret et discerneret ea quae illi minime sciebant. At vero Bilisarius Neapolim ordinatam relinquens, Romam ingressus est. Statimque ei a Theodora Augusta praeceptio allata est, ut papam Silverium convictum accusatione falsorum testium in exsiliBelisarius licet nolens nihil moratus effecit. pulsus denique papa Silverius ad Pontiam insulam est, in qua et exulans obiit. Witigis vero coacto rursus in unum magno Gothorum exercitu cum Belisario conflixit factaque maxima suorum strage in fugam conversus est. quem Iohannes magister militum cognomento Sanguinarius noctu fugientem persequens vivum conprehendit Romamque ad Belisarium adduxit. patrata Belisarius victoria
Abbreviated transcription (Latin):
pompeni. cum sexaginta nauium elasse ad
cesarem defecit. eidemq classi ip̃e iussu cesa¬
ris p̃fuit. idemq continuo constatilio tau¬
ro aduersus menecratum pompeianum
ucem nauale bellum gessit. Deinde ip̃e oe¬
sere aduersus eosdem pompeianos eruentis¬
simum bellum nauale gessit. sed continuo
laceum naufragia amisit. Et lucius uetidĩ¬
bassus persas ⁊ parchos insoriam irrum¬
pentes teib maximis belle fudit. regem ꝙ¬
eorum pacorum horodis regis filium in
acie occidit. ea scilicet die qua olim horo

Expanded text:
Pompei cum sexaginta nauium classe ad Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cro adversus Menecratum, Pompeianum ducem, navale bellum gessit. Deinde ipse Caesar adversus eosdem Pompeianos cruentissimum navale bellum confecit. Sed continuo laceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam irrumpentes tribus bellis maximis fudit, regemeorum Pacorum Horodis regis filium in acie interfecit, ea scilicet die, qua olim Horo
Abbreviated transcription (Latin):
dominatum ut mulier agitabat. inẽtum
in hac mutatione consularis regiiq fasti¬
gii utrum deficientis ultima an incipien¬
tis prima nominanda. certe etiam in eos
in solens. ꝑ quos ut insolesceret agebatur
Nam ⁊ cesarem reuersum apud brun¬
dusium contumeliis. ⁊ factionibus insi-¬
diis ꝙ peciit. a quo ꝓpulsata ad antonibi
concessit ingretiam. Sͣextus pompeius gnei
pompeis filius postqͤm se in scriptorum nu¬
merum uelatum eẽ comꝑit. conuersus in
latrocinia omnem horam maritimam italie
ceclib rapinis ꝙ uastauit. In sicilia preterea
bellum ingens commouit cum his qui
suꝑfuerant ex partib bruti cassiiq qui
adeum confluxerant. nauib q impeditis
romam fame affecit. Tunc ꝑcesarem osta¬
uianum ⁊ marcum antonium sextus pom¬
trium uiri ut non dicam tyranni idẽ cesar
lepidꝰ antonius q fecerunt. Sed cumꝰ tinuo
contra pactum pomperus fugitiuoiũ allege¬
ret. ut hostis habitus est. Mena libertus

Expanded text:
s socrus, dominatum ut mulier agitabat. Incertum s socrus, dominatum ut mulier agitabat. Incertum in hac mutatione consularis regiique fastigii utrum deficientis potentiae ultima, an incipientis prima nominanda, certe etiam in eos insolens, per quos ut insolesceret agebatur. Nam et Caesarem reversum apud Brundusium contumeliis, et factionibus, atque insidiis, petit. A quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex. Pompeius Cn. Pompeii filius, postquam se in proscriptorum numerum relatum comperit, conversus in latrocinia omnem oram maritimam Italiae caedibus rapinisque vastavit. In Sicilia praeterea ingens bellum commovit, cum his qui supererant ex partibus Bruti et Cassii, qui ad eum confluxerant, commeatibusque impeditis Romam fame affecit. Tunc per Caesarem Octovianum et M. Antonium superatus triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus
Abbreviated transcription (Latin):
ere egressus ẽ. S̾ed intento eo ineuentum
uictorie brutus unus ex interfectoribus cesa
ns castra eius cepit. sed rursus cesariani mili¬
tis. bruti ⁊ cassii milites ceꝑunt. Quare ad
despationem ad acti brutus ⁊ lucnus. Cassius
mmaturam sibi mortem añ belli terminũ
megerunt. Nlam inuitatis ꝑcussoribus cafliꝰ
caput. brittus latus p̃buit. Igitur in eo bello
auod apud philippos gestum est. uisum ẽ lucio
cassio: qdͥ purpuratum uilium ceiarem auũ¬
culum srium equo incitato in seruentem uide¬
ret. ⁊ gemens exclamauit. Cedamus q̃n nec
areidisse ꝓdest. Interea inter augustum ⁊ anto¬
mum sic est respublica diuisa. ut augustus
hispamas galli as italiamcꝙ teneret. ⁊ antomꝰ
asiam pontum ⁊ orientem sd in italia lucius
antonius consul ciuile bellum mouit.
frater eiꝰ qui cum cesare. contra brutum ⁊
cassium climicauerat. Is apd̃ ꝑusium thu¬
scie ciuitatem uictus ⁊ captus est. neq occi¬

Expanded text:
 egressus est. Sed intento eo in eventum  egressus est. Sed intento eo in eventum victoriae, unus ex interfectoribus Caesaris Brutus castra ejus cepit. Sed rursus Caesariani milites Bruti et Cassii castra ceperunt. Qua re ad desperationem adacti Brutus et Cassius immaturam sibi mortem ante belli terminum consciverunt. Nam invitatis percussoribus Cassius caput, Brutus latus praebuit. Igitur in eo bello, quod apud Philippos gestum est, visum est L. Cassio, quod purpuratum Julium Caesarem avunculum suum equo incitato in se irruentem videret, qui mox gemens exclamavit: Cedamus, quando nec occidisse prodest. Interea inter Augustum et Antonium sic est Respublica divisHispanias, Gallias et Italiam teneret, Antonius Asiam, Pontum, Orientem. Sed in Italia L. Antonius consul bellum civile commovit, frater eius, qui cum Caesare contra Brutum et Cassium dimicaverat. Is apud Perusiam Tusciae civitatem victus et captus est neque occi
Abbreviated transcription (Latin):
dirupte sunt. At dolabesla in syria multa
cum lucio cassio interfectore iulii cesaris
dela gessit. a quo uic̾tus sese interfecit. Int̾ea
brutus. ⁊ cassius interfectores cesaris magnis
exercitibus comparatis ꝑ macedoniam ⁊ ori¬
entem apud athenas conuenerunt. totam¬
q greciam depopulati sunt. Rodios cassius
terra mariq oppugnatos ad deditionem
coegit. quib preter uitam nichil reliquit.
enim ad defendendam. Italiam lepidus apd̃
philippos macedonie urbem contra eos mag¬
nis bellorum apparatib pugnauerunt. eosq
ysecuti ad mortem compulerunt. Quamuis
manifestissime illa tunc pugna non uirtu¬
te partis antonii s cesaris felicitate confecta
st. Cesar enim tunc eger cum se in castris
pharsa licis capiende quetis causa tenere
statuisset. ⁊ apud philippos luce uentura
hortatu ⁊ p̃cib medici sui artorii. qui ꝑsom¬
num aminerua ammonitum se fatebatur.
ut ea die castris cesarem salutis ip̃ius causa
educeret in campum cum ledica inter copias¬

Expanded text:
dirutae sunt. At Dolobella in Syria multa cum Cassio interfectore Julii Caesaris bella gessit, a quo victus sese interfecit. Interea Brutus et Cassius interfectores Caesaris magnis exercitibus comparatis per Macedoniam et Orientem apud Athenas convenerunt, totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cassius terra marique oppugnatos ad deditionem coegit, quibus praeter vitam nihil reliquit. enim ad defendendam Italiam Lepidus. Apud Phil i ppos Macedoniae urbem contra eos magnis bellorum apparatibus pugnaverunt, eosque persecutos ad mortem compulerunt, quamvis manifestissime tunc illa pugna, non virtute partis Antonii, sed Caesaris felicitate confecta sit. Caesar enim tunc aeger, cum se in castris Pharsalicis capiendae quietis causa tenere statuisset, et apud Philippos luce ventura hortatu et precibus medici sui Antonii, qui per somnium a Minerva admonitum sese fatebatur, ut ea die e castris Caesarem salutis ipsius causa duceret in campum, cum lectica aegre inter copias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussorib cesaris. manu seruorum suoꝵ
necatus ẽ. Interea lepido satis agente. ⁊ o¬
ꝑam dãte cesarantoniũ recepit ingratiam. ̃¬
caturus pr̃is sui mortem a quo ꝑtestam̃tũ
fuerat adoptatus. romam cum exercitu ꝓ¬
fectus est. Inde cum urbe rumoi de futura
ꝓscriptione ortus ẽẽtz Gains toranius uir
pretorus nichil tale metuens incursu mili¬
tum domi sue interfectus ẽ. aliiq complu¬
res trucidati sunt. Phos etiam cicero ora¬
tor occisus est multiq alii nobiles ⁊ cum
antonio ac lepido rempublicã armis tene¬
re cepit. Itaq relatius atq effrenatius cñ¬
circumscripta cedes ageretur. centum trigĩ¬
ta ⁊ duoiũ senatoium nomina intabula ꝓ¬
posita sunt. pͥmum lepidi precepto ⁊ no¬
mine. scc̃o antonii. tercio cesaris. Ibi anto
scriptorũ gregem comecerat. adiecti sunt
postea ad numerum ꝓscriptorum triginta
equites romani. Multe dui ⁊ uarie cedes ac¬

Expanded text:
percussoribus Caesaris manu servorum suorum percussoribus Caesaris manu servorum suorum necatus est. Interea Lepido satis operam dante, Caesar Antonium recepit in gratiam, caturus patris sui mortem, a quo per testamentum fuerat adoptatus, Romam cum exercitu profectus est. Cumque in Urbe rumor de futura proscriptione ortus esset, C. Toranius vir Praetorius nihil tale metuens, incursu militum domi suae interfectus est, aliique complures trucidati sunt. Per hos etiam Cicero Orator occisus est, multique alii nobiles; et cum Antonio ac Lepido Caesar remp. armis tenere coepit. Itaque ne latius atque effrenatius incircumscripta caedes ageretur, centum triginta et duo senatorum nomina in tabula proposita sunt, primum Lepidi praecepto et nomine, deinde Antonii, tertio Caesaris. Ibi Antonroscriptorum gregem conjecerat. Adjecti sunt postea ad numerum proscriptorum triginta equites Romani, multae diu ac variae caedes ac
Abbreviated transcription (Latin):
um. quartum adu̾sus sextum pompeiũ
gnei pompcii filium confecit. Igitur pan¬
sa primo ueniens exceptꝰ insidiis inter
suorum clades ab ip̃o auoq pilo grauit
uulneratus ab eodem uulnere interposi¬
tis diebus est mortuus. Hircius auxilrũ
college ferens. magnas antonii clade uasta
strage deleuit. Cesar eatenus castra custo
diuit. Secd̃a aduersus antoniũ pugna.
magne utmq strages facte sunt. stamꝙ
tunc ibi hirciuis consul occisus ẽ. Cesar uic¬
toria potitꝰ est. Cui decius brutꝰ de comura¬
tione occisi iulii cesaris confessus. p̃ces pe¬
nit̾ntie fudit. fugatus antonius amisso
exercitu confugit ad lepidum. qui cesaris
grandes copias habebat. a quo susceptꝰ ẽ.
Dolabellatrebonum unum ex int̾fectorib
cesaris smirne interfecit. Consulum occiso¬
rum uterq exercitꝰ cesari paruit. Postea de¬
cius brutus ingallia a sequanis captus ⁊
occisus est. Uasillus autem eque unus de

Expanded text:
um, quartum 430 adversus Sex. Pompeium, um, quartum 430 adversus Sex. Pompeium, Cn. Pompeii filium, confecit. Antsa primo ueniens exceptus insidiis, inter suorum clades ipse quoque pilo graruiter uulneratus ab eodem uulnere interpositis diebus est mortuus. Hirtius auxilium collegae ferens magnas Antonii copias uasta strage deleuit. Cdivit. Secunda adversus Antonium pugna magnae utrinque strages actae sunt. Namque tunc ibi Hircius cos. occisus est, Caesar victoria potitus est. Cui D. Brutus de conjuratione occisi Julii Caesaris confessus preces poenitentiae fudit. Fugatus Antonius amisso exercitu confugit ad Lepidum, qui Cesaris grandes copias hDolobella Trebonium unum ex interfectoribus Caesaris Smyrnae interfecit. Consulum occisorum uterque exercitus Caesari paruit. Postea Decius Brutus in Gallia a Sequanis captus et occisus est. Basilus autem eques unus de
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita
re nono. interfecto ui¬
lio cesare ciilia bella
reparata sunt. ꝑcus¬
soribus enim cesaris senatus fauebat.
Antonius consul partium cesaris ciui¬
libus bellis eos opprimere conabatur.
Ergo turbata republica. antonius mul
apud mutinam obsidione concluserat.
ꝑquare a senatu hostis ẽ iudicatus mis¬
siq sunt ad eum expugnandum. liberan¬
hirtius ⁊ cum his octauianus adolescens
annos decem ⁊ septem natus. pr̃e octa¬
uio senatore genitus. maternũ genus
ab enea ꝑiuliam familiam sortitus. cesa¬
ris nepos. accie sororis eiꝰ filius. quem
ille testamento heredem reliquerat. ⁊ fer¬
re nomen suum iusserat. Hic ẽ qui postea
augustꝰ est dictus ⁊ regno potitus. Nam
ut breuiter coarceruationem malorum ex¬
plicem. bella tiuilia quinq gessit. Mutinẽ¬
Use. philipense. ꝑusinum siculum. acciacũ
us. Equib duo hoc est primum
ac nouissimum. aduersus marcum an¬
tonium. scdm aduersus brutum. ⁊ cas¬
sium. tercium aduersus lucium antoni¬

Expanded text:
nno ab Urbe condita ac nono, interfecto Julio Caesare, civilia bella reparata sunt. Percussoribus enim Caesaris senatus favebat. Antonium cos. partium Caesaris civilibus bellis opprimere conabatur. Ergo turbata Republica inter multa scapud Mutinam obsidione concluserat, pro qua re a senatu hostis judicatus est. Missi ad eum expugnandum liberanansa, et cum his Octavius, adolescens annos natus decem et septem, patre Octavio senatore genitus, maternum genus ab Aenea per Juliam familiam sortitus, Caesaris nepos, Acciae sororis ejus filius, quem ille testamento haeredem reliquerat, et nomen suum ferre jusserat. Hic est qui postea Augustus est dictus, et rerum potitus. Nam, ut breviter coacervationem malorum explicem, bella civilia quinque gessit, Mutinense, Philippense, Perusinum, Siculum, Acciacum. Ex quibus duo, hoc est, primum et novissimum, adversus Marcum Antonium, secundum adversus Brutum et Cassium, tertium adversus L. Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
tnsferre conatus est. s uiolentia pippini
cognatus eius impeditus est. Preceptum
tamen regie auctoritatis ab eodem pippino.
suꝑ cellam sc̃i maximini ⁊ aliis reb ecclesie
treberensis obtinuit. a karolo quoq magno
pippini filio. Quod qui scire uoluerit. inue¬
nire poterit. Eo mortuo richbodus ordina¬
tur ep̃c. deunde wizo post quem amulariꝰ
fortunatus cardinalis romanus qui li¬
brum officioꝵ composuit. Hic missus est
a karolo magno constantinopolim ꝓpt̾
pacem. cum imꝑatore Michaele firman¬
dam. Qui karolus multum marmor ⁊
museum plurimum de treberis ad palati
um aquis uexit. ⁊ beato petro ad ucissitu¬
dinem munera dedit. Post fortunatum

Expanded text:
transferre conatus est , set violentia Pipini regis transferre conatus est , set violentia Pipini regis conatus ejus inpeditus est. Praeceptum tamen regiae auctoritatis ab eodem Pipino super cellam sancti Maximini et aliis rebus ecclesiae Treberensis obtinuit, et a Karolo Magno, Pipini filio; quod qui scire voluerit invenire poterit.--Eo mortuo Richbodus ordinatur episcopus; deinde Wazzo ; post quem Hamularius Fortunatus cardinalis Romanus , qui librum officiorum conscripsit . Hic missus est a Karolo Magno Constantinopolim propter pacem cum Michahele imperatore firmandam. Qui etiam Karolus multum marmor et museum plurimum de Treberi ad Aquis palacium vexit, et beato Petro ad vicissitudinem munera dedit .--Post Fortunatum
Abbreviated transcription (Latin):
regensburch aut̃ enutritũ . treberice ciuita¬
ti constituit ep̃m. Hic construxit ecclesiam ĩ
honorem sc̃i ioħis euͣngeliste. iuxta cellã sc̃i
hylarii in campo martio. in qua corpus bea¬
ti maximini de cella sc̃i eucharii tͣnͣstulit cum
aliis. ccc. martyrum corporib. a rictiouaro
passoꝵ. Quem locum ⁊ sua supellectile ⁊ fũ¬
dis ditatum. ⁊ cenobiis repletum. centenum
numerum monachoꝵ constituit. Que uide¬
licet cella in fundo scĩ petri constructa ep̃oꝵ
treberensium multo tempore iuri subiacu¬
it. donec unus eoꝵ adulteratione dampira¬
bili cuidam regine ad nuptias eandem cel¬
lam cum castello quod dicitum sericũ dedit
dono. ⁊sic deinceps a regib detempta est. Hic
denic post aliquot annos ep̃atum suum re¬
linquens. in saltu uasogi. cellam sibi cõstru¬
xit in qua ⁊ requiescit. Cui successit uiema¬
dus. Hic cellam sc̃i goaris ad ius sc̃i petrri

Expanded text:
Regenesburch autem enutritum, Trebericae metropRegenesburch autem enutritum, Trebericae metropoli constituit episcopum. Hic construxit ecclesiam in honore sancti Johannis evangelistae, juxta cellam sancti Hilarii in campo Martio, in quam corpus sancti Maximini de cella sancti Eucharii transtulit cum aliis 300 martirum corporibus a Rictiovaro passorum. Quem locum et sua suppelectile et fundis ditatum et coenobitis repletum centenum numerum monachorum constituit. Quae videlicet cella in fundo sancti Petri constructa, episcoporum Treberensium multo tempore juri subjacuit, donec unus eorum adulatione damnabili cuidam reginae ad nuptias eandem cellam, cum castello quod dicitur Sericum, dono dedit, et sic deinceps a regibus detenta est. Hic itaque post aliquod annos episcopatum suum relinquens, in saltu Vosagi cellam sibi construxit, in qua et requievit.--Cui successit Wiomadus. Hic cellam sancti Goaris ad jus sancti Petri
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannus res utranq teneret. Interea karo¬
sus ecclesiaꝵ destructor moritur. De quo:
nocte quadam reuelatum est sc̃o eucherio
aurelianensi ep̃o. quia eẽt in inferno infe¬
riori. Qui accito dño bonefacio romane se¬
dis uicario aliisq boni testimonii uiris ka¬
roli sepulchrum aperuit. Sublato autem
lapide serpens mire magnitudinis exiuit
de sarcofago. corpus autem karoli ñ est ibi
inuentũ. In hiis dieb dñs zacharias papa
audiens tidem ⁊ doctrinam diu bonefacii
constituit eum archiep̃m moguntine eccł̃ie.
Nam antea moguntini ep̃i ⁊ colonienses
suffraganei erant. Wormacensium ep̃oꝵ.
Milo igitur tyrannus hiis ita ꝑactis ue¬
nationi inseruiens ab apro percussus mo¬
ritur in uilla que dicitu iranc. pͥmo a
treberi miliario. ubi ⁊sepultus est post .xl.
annos sue tyrannice inuasionis. Pippinꝰ
uero rex suggestione cleri. ⁊ plebis treberice
hildolfum claro neruioꝵ genere ortum. in

Expanded text:
tirannus res utrarumque teneret. Interea Karotirannus res utrarumque teneret. Interea Karolus ecclesiarum destructor moritur . De quo nocte quadam revelatum est sancto Eucherio Aurelianensi episcopo, quia esset in inferno inferiori. Qui accito domno Bonifacio, Romanae sedis vicario, aliisque boni testimonii viris, sepulchrum Karoli aperuit. Sublato autem lapide, serpens mirae magnitudinis exivit de sarcophago, corpus autem Karoli non est illi inventum. In his diebus domnus Zacharias papa audiens fidem et doctrinam domni Bonifacii, constituit eum archiepiscopum Mogontinae ecclesiae. Nam antea Mogontini episcopi et Colonienses suffraganei erant Wormaciensium episcoporum. Milo igitur tirannus, his ita peractis, venationi inserviens, ab apro percussus moritur in villa quae dicitur Arno primo a Treberi miliario, ubi et sepelitur post 40 annos suae tirannicae invasionis.--Pipinus vero rex suggestione cleri et plebis Trebericae Hildolfum, claro Nerviorum genere ortum, in
Abbreviated transcription (Latin):
clesiastica uiuerent. ⁊ refugia indebita ha-¬
berent. Patet huius calamitatis indicium
in plurib treberensis parrochie eccłiis. in
quib singulis singłe olim fuerit congre¬
gationes. que tam a prefato milone qͣm ab
aliis tyrannis ne dicam ep̃is reb spoliate.
uix unum presbiteꝵ sustentare possunt.
trauena eccłia. sc̃i simphoriani abeato mo¬
doaldo constructa eccłia in honorẽ sc̃e cru¬
cis iussu beate helene condita. ecclia sc̃i Re¬
migii ad litus mosselle. eccł̃ia ad palatium
ecclesia suꝑ montem. sc̃i beati confessoris in¬
strum andernachi. Forum qͦ quod erat
ante portam mediam constitutum ⁊ fre¬
quentia comꝓuincialiũ satis celebre ⁊ famo¬
sum orta inter ciues. ⁊ negociatores graui
simultate ex eo loco in wagasatiam trans¬
latum est. Et de hiis hactenus.
si ⁊ remensi eccłie uisitatorem. ⁊ sp̃ualium
negocioꝵ prouisorem. constituit. cum milo

Expanded text:
clesiastica viverent et refugia indebita haclesiastica viverent et refugia indebita haberent. Patet hujus calamitatis indicium in plurimis Treberensis parrochiae ecclesiis, in quibus singulis singulae fuerant olim congregationes, quae tam a praefato Milone quam ab aliis tirannis, ne dicam episcopis, rebus spoliatae, vix unum presbiterum possunt Tavena , ecclesia sancti Simphoriani a beato Modowaldo constructa, ecclesia in honore sanctae Crucis jussu beatae Helenae condita , ecclesia sancti Remigii ad litus Mosellae, ecclesia ad palacium, ecclesia super montem sancti Beati, estrum Andernacum. Forum quoque, quod erat ante portam Mediam constitutum et frequentia comprovincialium satis celebre et famosum, orta inter cives et negotiatores gravi simultate, ex eo loco in Wagasatiam translatum est. Et de his actenus. si et Remensi ecclesiis visitatorem et spiritualium negotiorum provisorem constituit , cum Milo
Abbreviated transcription (Latin):
in quib duob uno die deo p̾stante sacroꝵ
ordinum consecrationem celebrauit. Re¬
mis obiit. ⁊ a milone filio ⁊treberensib re¬
latus. diuino dato indicio ad mediolacum
sepultus est. Post quem milo filius eius
sacerdot ali functus est officio apud trebe¬
ros ⁊ remos. pͥmo quidem imitator patris.
deinde tyrannus effectus ẽ. nichilq in eo
de clericali honore uel uita. nisi sola tonsu¬
ra enituit. Eoenim tempore bella grauiora
⁊ intestina parricidialia in hac ꝓuincia.
orta sunt. qñdo karolus tyrannus laicis
re ꝑmisit. Cum hoc karolo milo supradictꝰ
ad bellum ꝓfectus est. sola iam tonsura cle¬
ctoriam ep̃atib treberoꝵ ⁊ Remoꝵ ab eodem
karolus donatus est. Cuius infelici tempore
bis de eccł̃iis multa sunt ablata. ⁊ res ab epi¬
scopus diuise. domus religiosoꝵ destructe.
ecclesiastica disciplina disꝑdita adeo ut cleri¬
ci. sacerdotes.Monachi.Moniales.sine lege ec¬

Expanded text:
in quibus duobus uno die, Deo praestante, sacrorum in quibus duobus uno die, Deo praestante, sacrorum ordinum consecrationem celebravit. Remis obiit, et a Milone filio et Treberensibus relatus, divino dato indicio, ad Mediolacum sepultus est. Post quem Milo, filius ejus, sacerdotali functus est officio apud Trebiros et Remos, primo quidem imitator patris, deinde tirannus effectus est, nichilque in eodem de clericali honore vel vita nisi sola tonsura enituit. Eo enim tempore bella gravia et intestina parricidalia in hac provintia orta sunt, quando Karolus tirannus laicis re permisit. Cum hoc Karolo Milo supradictus ad bellum profectus est, sola tonsura jam clectoriam episcopatibus Trebirorum et Remorum ab eodem Karolo donatus est. Cujus infelici tempore de his ecclesiis multa sunt ablata, et res ab episcopiis divisae, domus religiosorum destructae, ecclesiastica disciplina dispertita, adeo ut clerici, sacerdotes monachi et moniales sine lege ec
Abbreviated transcription (Latin):
in suburbio sito. congregationem uirginũ¬
instituit. quib matrem basillisam p̾fecit
⁊ecclĩam sc̃i martini in pago megine. Item
construxit eccliam sc̃i simphoriani ad litus
Moselle ibiq congregationem uirginum
instituit. quaꝵ matrem sorem suam seue-¬
ram nomine constituit. Huius temporib
paulus indusꝰ supradictus migrauit ad the¬
ologion qͦd prefatus rex dagobertus in suo
sponso eam uocante. obeuntem in eccłia scĩ
simphoriani tradidit. sepulture. paulo post
⁊̃ ip̃e migrauit ad dñm. ⁊ in eadem ecclesia
iuxta eam sepurtus est. Huic successit nu¬
nerianus cui basinus post quem lutuuinꝰ
basini ex sorore nepos. Hic primum belgice
gallie dux. om̃ia monasteria huiꝰ urbis lar¬
gissimis honorauit. donariis ⁊prediis au¬
ce iute habitum suscepit. Defuncto anuncu¬
lo suo basino ep̃o. successit basinus. electus.¬
Hic etiam remensib ⁊ laudunensib p̾fuit.

Expanded text:
in suburbio sito congregationem cin suburbio sito congregationem constituit, quibus matrem Basilissam praefecit; et ecclesiam sancti Martini in pago Megine . Item construxit ecclesiam sancti Simphoriani ad litus Mosellae, ibique congregationem virginum constituit, quarum matrem sororem suam Severam nomine instituit. Hujus temporibus Paulus inclusus supradictus migravit ad Theolegiam , quod praefatus Dagobertus rex in suo sponso eam vocante obeuntem, in ecclesia sancti Simphoriani tradidit sepulturae, paulo post et ipse migravit ad Dominum, et in eadem ecclesia juxta eam sepultus est.--Huic successit Numerianus; cui Basinus; post quem Liutwinus, Basini ex sorore nepos. Hic primo Belgicae Galliae dux, omnia monasteria hujus urbis largissimis honoravit donariis et praediis auet ipse monasticae vitae habitum suscepit. Defuncto avunculo suo Basino episcopo successit, electus etiam a Remensibus et Laudunensibus praefuit;
Abbreviated transcription (Latin):
aliiq qͣm plurimi heremiticam uitam du¬
cebant. Hic magnericus ep̃c. antiqua dei¬
templa in pͥscum renouauit honorem. et
in honorem beati martini eccłiam cõstrux̃
unam in mõte ĩ pago uabrensi. alteram
in uilla que cara domus dicituu terciam
in ip̃a uirbe. in qua ⁊ ip̃e post expletũ uite
sue cursum tumulatus est. Cui successit
gaugericus discipłs eiꝰ. qui in castro trebe¬
roꝵ fuerat educatus. Hoc quoq mortuo
Sabaudus pontificatũ subiit. post quem
seuerinus eccł̃iam rexit. Deinde modoal¬
dus ep̃atum suscepit tempore dagoberti
regis. Qui uidelicet dagobertꝰ plurima be¬
neficia treberensi eccłie contulit. ⁊ beato
modoaldo. Idem enim pontifex in palatio
dagoberti quod uocatu horͣeum. in eccle¬
siam construxit.honore beate marie. ubi ⁊¬
congregationem uirginum instituit. qͣr
matres fuerunt irmina ⁊ modesta: filie da¬
gob̾ti. Itemq aliam in palatio antiquo.

Expanded text:
aliique quam plurimi heremiticam vitam dualiique quam plurimi heremiticam vitam ducebant. Hic Magnericus episcopus templa antiqua Dei in priscum renovavit honorem, et in honorem beati Martini ecclesiam construxit, unam in monte in pago Vabrensi , alteram in villa quae Carta domus dicitur, terciam in ipsa urbe, in qua et ipse post expletum vitae suae cursum tumulatus est.--Cui successit Gaugericus, discipulus ejus, qui in castro Trebirorum fuerat educatus. Hoc quoque mortuo, Sabaudus pontificium subiit. Post quem Severinus ecclesiam rexit.--Deinde Modowaldus episcopatum suscepit temporibus Dagoberti . Qui videlicet Dagobertus plurima beneficia Treberensi ecclesiae contulit et beato Modowaldo . Isdem enim pontifex in palacio Dagoberti, quod vocatur Orreum, ecclesiam in honorem beatae Mariae vicongregationem virginum instituit, quarum matres fuerunt Irmina et Modesta, filiae Dagoberti. Itemque aliam in palacio antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m a suisq delatus: in urbe sua est se¬
pultus. Eo temꝑe theodericus rex ex ciuib
aruennis clericos multos adduxit. quos
treberice eccłie ad reddendũ dño famulatũ
iussit assistere. beatum uero gallum nequa¬
qͣm passus est a se seꝑari. Defuncto uero apo¬
noculo ep̃o congregati. treberici clerici ad
theodericum regem sc̃m gallum petebant
ep̃m. Quib ille ait. Ite ⁊ alium requirite gal¬
lum enim diaconum alibi habeo destinatũ.
Tunc eligentes sc̃m nicetium ep̃m. statuer̃t
abbatem urbis lemouicine. Cui successit
magnericus discipulus eiusdem nicecii. Cu¬
ius temporib in parrochia treberoꝵ mag¬
ne sc̃itatis uiri claruerunt. uidelicet paulꝰ
suꝑ montem cebennam. qui eius nomine
hactenus mons pauli uocatur. Ingobentꝰ
disigotus. wandelinus. carilelfus. ⁊quidam
langobardus. nomine wolfilaicus ⁊presbit̾
bantus eiꝰq germanus nomine ⁊ opere beatꝰ

Expanded text:
ad Christum, a suisque delatus in urbe sua est sead Christum, a suisque delatus in urbe sua est sepultus. 24. Eo tempore Theodericus rex ex civibus Arvernis clericos multos adduxit, quos Trebericae ecclesiae ad reddendum Domino famulatum jussit assistere. Beatum vero Gallum nequaquam passus est a se separari. Defuncto vero Aponoculo episcopo, congregati clerici Treberici ad Theodericum regem, sanctum Gallum petebant episcopum. Quibus ille ait: Ite et alium requirite, Gallum enim diaconum alibi habeo destinatum. Tunc eligentes sanctum Nicetium episcopum statuerunt, abbatem urbis Lemovicinae .--Cui successit Magnericus , discipulus ejusdem Nicetii. Cujus temporibus in parrochia Trebirorum magnae sanctitatis viri claruerunt; videlicet Paulus super montem Cebennam, qui ex ejus nomine hactenus Pauli mons vocatur, Ingobertus, Disibodus, Wandelinus, Carilelfus, et quidam Longobardus nomine Vulfilaicus, et presbiter Bantus, ejusque germanus nomine et opere Beatus,
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. annis reclusus penitentiam gessit. Quo
decedente aponoculus successit. Cuius tempo¬
rib auernensi eccłie illidius sacerdos p̾fuit.
Cuius fama cum ꝑ diuersos eccl̃ie euehitur
ascensus. etiam uicinar urbium fines pe¬
netrauit. Unde factum est. ut hec gła cum
treberici imꝑatoris aures attingeret. cuiꝰ
fama detexit. Et dicto citius ab imꝑatore
directi pueri. scm̃ senem auernis. reꝑtũ tre¬
beris regi presentant. a quo uenerabiliter ex¬
cipitur. Rex de exitu infelicis conqueritum
filie. Ille uͦ confisus in dño orationi tota nocte
incumbit. deinde missis in os puelle digitis
neqͣm sp̃m a corpore abegit obsesso. Quod
miraculum imꝑator cernens. immensoᷤ au¬
ri ⁊ argenti cumuloᷤᷤ sacro offert sacerdoti
Quos ille refutans obtinuit hoc. ut aruen¬
na ciuitas tributa que in sp̃e triticea ac
uinaria dependebat. in auro solueret. quia
cum graui penuria inferebatur imꝑiali¬

Expanded text:
7 annis reclusus poenitentiam gessit . Quo 7 annis reclusus poenitentiam gessit . Quo decedente, Aponoculus successit; cujus temporibus Arvernensis ecclesiae Illidius sacerdos exstitit. Cujus fama cum per diversos ecclesiae evehitur ascensus, etiam vicinaradivit. Unde factum est ut haec gloria Treverici imperatoris aures attingeret, cujusfama detexit. Et dicto citius ab imperatore directi pueri sanctum senem Arvernis repertum Treberis regi repraesentant; a quo venerabiliter recipitur. Rex de exitu infelicis conqueritur filiae. Ille vero confisus in Domino, orationi tota nocte incumbit, deinde missis in os puellae digitis, nequam spiritum a corpore abegit obsesso. Quod miraculum imperator cernens, immensos auri argentique cumulos sacro offert sacerdoti. Quos ille refutans, obtinuit hoc, ut Arverna civitas, quae tributaria in specie triticea ac vinaria dependebat, in auro solveret, quia cum gravi labore penui inferebantur imperi
Abbreviated transcription (Latin):
sim dextruxit. Cui successit beatus cirillus.
Hic cellam sc̃i eucharii iuccensam ⁊ desertam
reꝑauit.monasteriumq ñ longe apriore loco
constituit. ⁊ illuc corpora scoꝵ eucharii succes¬
soꝵq eiꝰ tnstulit. iuxta quos ⁊ ip̃e requieuit.
Cirillum. lainerus. lamnerium. emerius est¬
subsecutus qui mau post se constituit. qui
monasterium sc̃i paulini a barbaris cũ pre¬
dictis uastatorib urbis desolatum reꝑauit.
ubi ⁊ ip̃e sepultus quiescit. Cui successit uo¬
lusianus. Hic priuilegium dudum a papa sil¬
uestro huic urbi ꝑ beatum agricium delegatũ.
s suo iam tempore rome deletum a romano
pontifice rescribi fecit. ⁊ honorem pͥscum sue
inde seuerinus.Post quem miletus eccłiam
rexit.post modestus. deinde maximianꝰ. post
quem sibitius. cui successit abrunculus. dein¬
de rusticus. Hic primo reprehensibilis. sed
postea ꝑ beatum goerem correctus in eccłia
beate marie que uocatur litus ad martyres

Expanded text:
sim destruxit. Cui successit beatus Cirillus. sim destruxit. Cui successit beatus Cirillus. Hic cellam sancti Eucharii incensam et desertam reparavit, monasteriumque non longe a priori loco constituit, et illuc corpora sanctorum Eucharii et successorum ejus transtulit; juxta quos et ipse requiescit. Cirillum Jamnerius , Jamnerium Emerus subsecutus, Marum post se constituit: qui monasterium sancti Paulini a barbaris cum praedictis urbis vastationibus desolatum reparavit; ubi et ipse sepultus requiescit . Cui successit Volusianus. Hic privilegium dudum a papa Silvestro huic urbi per beatum Agricium delegatum, set jam suo tempore Romae deletum, Romano pontifici rescribi fecit, et honorem priscum suae Post quem Miletus ecclesiam rexit; post Modestus; deinde Maximianus; post quem Fibicius, cui successit Abrunculus; deinde Rusticus. Hic primo reprehensibilis, set postea per beatum Goarem correctus, in ecclesia beatae Mariae quae vocatur Litus ad martires
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter depopulatus ẽ.Post mortem aut̃
ualentiniani. qui post theodosium cũ mar¬
ciano imꝑauit. ꝓauitus suscepit imꝑium.
francoꝵ.Erat in urbe senator nomine lu¬
cius qui habuit uxorem pulcherrimam.
in qͣm deperiit ꝓauitus amore turpi. Si¬
mulans igitur infirmitatem. precepit ut
om̃s senatrices urbis eum uisitarent. Ue¬
nit inter alias uxor lucii ⁊ ab eo stuprata
silenter domum reuisit mariti. In crasti¬
no surgens ꝓauitus dixit ad lucium. Pul¬
chras habes termas. sed frigido lauas. Hunc lu¬
cius indignatus urbem francis ꝓdidit. a qui¬
bus direpta est. Multisq necatis ⁊ incensa
treberi. captam etiam coloniam. franci diru¬
puere.Sic finitum est nomen ⁊regnum gal
obitum sci felicis. ut ad id redeamꝰ unde pau¬
lulum recessimus. Mauricius treberoꝵ p̾sul
efficit᷑. Post quem sc̃s leguntius. deinde au¬
dicauit. ⁊ cum germano parisioꝵ ep̃o ⁊lu¬
po trecassino in britannia pelagianam here¬

Expanded text:
graviter depopulatus est. Post mortem autem graviter depopulatus est. Post mortem autem Valentiniani, qui post Theodosium cum Martiano imperavit, Avitus suscepit imperium; t Francorum. Erat in urbe senator nomine Lucius, qui habuit uxorem pulcherrimam, in quam deperiit Avitus amore turpi. Simulans igitur infirmitatem, praecepit ut omnes senatrices urbis eum visitarent. Venit inter alias uxor Lucii, et ab eo stuprata, silenter domum revisit mariti. In crastino surgens de stratu Avitus, dixit ad Lucium: Pulchras habes termas, set frigido lavas. Hinc Lucius indignatus, urbem prodidit Francis, a quibus direpta est, multisque necatis et incensa. Treberi capta, etiam Coloniam Franci cepere . Sic finitum est nomen et regnum Gallobitum sancti Felicis, ut ad id redeamus a quo paululum recessimus, Mauricius Trebirorum praesul efficitur. Post quem sanctus Legontius; deinde sanctus Audicavit, et cum beato Germano Parisiorum episcopo et Lupo Trecassino in Brittania Pelagianam here
Abbreviated transcription (Latin):
utens. dum ei dixisset. si nouam rem uis face
⁊ nomen acquirere que alii edificauerunt
Nam nec edificia meliora ac preciosiora facere
potes. neq plus rem magnam. ꝑ qͣm nomen
tuum eleues. Qui renum apud maguntiam
ponte ingenioso tnͣsiens. primum ip̃am ciui-¬
tatem cum popło eiꝰ deleuit. deinde cunctas ci
uitates germanie uallans. Mertis ꝑuenit. uͥ
muro ciuitatis nutu diuino ruente capta
est ciuitas a wandalis. Deinde urbem tre
pari obsidione uallatam cepit.⁊magna ex¬
parte ad solum deiecit.Ciuium pars aliqͣn¬
ta in harena ciuitatis .i. in amphiteatro qͣm
munierant. liberata est. Post hec cunctas ci¬
uitates galliaꝵ crocus ꝑuagans arelanum
obsedit. ubi a quodam milite Mario captꝰ.
⁊ in uinculis constrictus. ꝑ cunctas ciuita¬
tes galliaꝵ qͣs uastauerat᷑ ductus impiam
uitam digna morte finiuit. Paulo post
imꝑante theodosio minore. attila hunoꝵ¬
rex ciuitatẽ treberoꝵ bello obtinuit eamq

Expanded text:
utens, dum ei dixisset: Si novam rem vis facere utens, dum ei dixisset: Si novam rem vis facere et nomen adquirere, quae alii aedificaverunt ice. Nam nec aedificia meliora ac preciosiora facere potes, neque plus rem magnam, per quam nomen tuum eleves. Qui Renum apud Mogonciam ponte ingenioso transiens, primum ipsam civitatem cum populo ejus delevit, deinde cunctas quasque civitates Germaniae vallans, Mettis pervenit; ubi murus civitatis divino nutu ruens, capta est civitas a Wandalis. Deinde urbem Trebpari obsidione vallatam cepit, et magna ea ad solum dejecit. Civium pars aliquanta in harena civitatis, id est in amphiteatro, quam munierant, liberata est. Post haec cunctas civitates Galliarum Crocus pervagans, Arelatum obsedit, ubi a quodam milite Mario captus, et in vinculis constrictus, per cunctas civitates quas vastaverat ductus, impiam vitam digna morte finivit--Paulo post, regnante Theodosio minore, Attila rex Hunorum civitatem Trebirorum bello optinuit, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
copiis ex toto regno adunatis. de frigia detu¬
lerat. facta cripta in eodem monasterio me¬
dio cripte cum ferreis cathenis suspendit.
tro eiusdem eccłie sepultus est. Eodem tem¬
pore sub theodosio maiore francicum ducib
suis sonnone ⁊gundebaudo in germaniam
ꝓrumpentes pagos depopulantes etiam co¬
lonie metum incussere. Quod cum treberis
ꝑlatum fuisset.Mammeus ⁊quintinus qͦs
supra diximus. quib infantiam filii ⁊de¬
fensionem galliaꝵ maximus cõmiserat. col¬
lecto exercitu francos de germania eiecerũt.¬
⁊ apud carbonariam siluam. magna eos stra
ge uicerunt. Hinc ortum est. odium franco¬
rum contra treberos.⁊ex hoc deinceps. reno
tͣnͣsmisso in terra treberoꝵ hiemare ñ pre¬
sumpserunt.Post hec igitiu temporib ho¬
norii imꝑatoris. crocus rex wandaloꝵ cum
sueuis ⁊alelmannis egressus est de sedib su¬
is. gallias appetens concilio matris nequissimo

Expanded text:
copiis ex toto regno adunatis de Frigia detucopiis ex toto regno adunatis de Frigia detulerat, facta cripta in eodem monasterio, medio criptae cum ferreis catenis suspendit. ornu ejusdem ecclesiae sepultus est.--Eodem tempore sub Theodosio majore Franci cum ducibus suis Sunnone et Gundebaudo in Germania prorumpentes pagosque depopulantes, etiam Coloniae metum incussere. Quod cum Trebereos perlatum fuisset, Namneus et Quintinus, quos supra diximus, quibus infantiam filii et defensionem Galliarum Maximus commiserat, collecto exercitu Francos de Germania ejecerunt, et apud Carbonariam silvam magna strage eos vicerunt. Hinc ortum est odium Francorum contra Trebiros, et ex hoc deinceps Reno transmisso in terra Trebirorum hiemare praesumpserunt.--Post haec igitur temporibus Honorii imperatoris Crocus rex Wandalorum cum Suevis et Alanis egressus de sedibus suis, Gallias appetens, consilium matris nequissimum
Abbreviated transcription (Latin):
lesti essent. Tunc ceperunt flere. ⁊ pie illis cõ¬
gratulati sunt. ⁊ cõmendauerunt se orationi¬
b eoꝵ. ⁊ reuersi sunt ad palatium. Illi autẽ
manserunt in eodem loco. Habebant autem
ambo sponsas que postea qͣm hoc audierunt
etiam ip̃e uirginitatem suam deo dicarunt.
Maximus imꝑator de treberi cum maximo
exercitu se mouens uictorem suum filium
infantuli etate imꝑatorem constituit. eiq
tutores. Quintinum ⁊ mammeum p̾ncipes
treberoꝵ reliquit. Ip̃e deinde a theodosio in
italia ꝑemptꝰ est. filius quoq eiꝰ gladio in
grãm theodosii occisus est. Iam nunc aliqͥd
de sc̃o felice dicamus. Hic fecit basilicã gran¬
dem in honorem dei genitricis in campo mar¬
tio. ccc .x. pedum longitudinis .c.xx. latitu¬
dinis. in qua corꝑa martyꝵ arictiouaro pas¬
soi usq ad sua tempora disiecta. ⁊ incompo¬
sita honorifice tumulauit. Corpus qͦ scĩ pau¬

Expanded text:
lesti essent. Tunc coeperunt flere, et pie illis conlesti essent. Tunc coeperunt flere, et pie illis congratulati sunt, et commendaverunt se orationibus eorum, et reversi sunt in palacium; illi autem manserunt in eodem loco. Habebant enim ambo sponsas, quae, posteaquam hoc audierunt, etiam ipsae virginitatem suam Deo dicarunt. 22. Maximus imperator de Treberi cum magno exercitu se movens, Victorem filium suum in infantili aetate imperatorem constituit, eique tutores Quintinum et Namneum principes Trebirorum reliquit. Ipse deinde a Theodosio in Italia peremptus est, filius quoque ejus gladio in gratiam Theodosii occisus est.--Jam nunc aliquid de sancto Felice dicamus. Hic fecit basilicam grandem in honore Dei genitricis in campo Martio 410 pedum longitudinis, 120 latitudinis, in qua corpora martirum a Rictiovaro passorum, ad usque sua tempora disjecta et incomposita, honorifice tumulavit. Corpus quoque sancti Pau
Abbreviated transcription (Latin):
te uno eoꝵ subsistente. alii duo uenerunt. ad
cellam sc̃i eucharii. ubi habitabant serui dei.
pauperes. qualium est regnum celoꝵ. ⁊ inue¬
nerunt codicem in quo scripta erat uita an¬
tonii. Quam unus eoꝵ cepit legere ⁊mirari
cium suum ait illi. Dic queso si ñ uidetur
tibi esse melius huic deo seruire. qui talemha¬
bet famulum qͣm regi mortali inaniter mi¬
litare: Dixit ⁊ hoc turbidus parturitione
noue uite reddit. ⁊ ocłos pagine.⁊ legebat et
mutabat᷑ intus. ⁊ exuebatiu mundo mens eiꝰ.
Nam dum legeret infremuit.⁊ait amieo suo.
Ego iam abrupi me ab illa spe nr̃a: ⁊ deo ser¬
piget imitari. noli aduersari. Tunc ille respon¬
dit. Adherebo ⁊ ego tibi. nec ultra te intali mi¬
licia deseram. Tunc pontianus ⁊ qui cum eo
bant eos ut redirent. eoquod declinasset iam¬
dies. At illi narrauerunt qualis eis orta ess
uoluntas atq fortuna. ⁊ petierunt ne eis mo¬

Expanded text:
te uno eorum secum subsistente, alii duo venerunt ad te uno eorum secum subsistente, alii duo venerunt ad cellam sancti Eucharii, ubi habitabant servi Dei pauperes, qualium est regnum coelorum, et invenerunt ibi codicem, in quo scripta erat vita Antonii. Quam unus eorum coepit legere et mirarcium suum, ait illi: Dic, quaeso te, si non videtur tibi esse melius huic Deo servire, qui talem habet famulum, quam regi mortali inaniter militare. Dixit et hoc turbidus parturitione novae vitae. Reddidit et oculos paginis, et legebat, et mutabatur intus, et exuebatur mundo mens ejus. Nam dum legeret, infremuit, et ait amico suo: Ego jam abrupi me ab illa spe nostra, et Deo serpiget imitari, noli aversari. Tunc illo respondit: Adhaerebo et ego tibi, nec ultra te in talem militiam deseram. Tunc Pontianus et qui cum eo bant eos ut redirent, quod jam declinasset dies. At illi narraverunt eis qualis eis voluntas orta esset atque fortuna, et petierunt ne eis mo
Abbreviated transcription (Latin):
uocarent᷑. Nec mora int̾cessit. maximus in¬
dulget om̃ia. Post tridie felicis ep̃i treberoꝵ
post britonium. ordinatio ꝑabatu sc̃issimi
sane uuri ⁊ plane digni. qui meliori tempore
sacerdos fieret. Huius diei cõmunionem mar¬
tinus iniit sacius estimans ad horam cedene
qͣm ꝑituras ñ consulere. Sic itaq apud tre¬
lix suscepit. Erant etiam apud treleros. mul¬
ti nobiles ⁊ ecclesiastici uiri. ille uidelicet p̾sb̃rr
ieronimus de bethleem ⁊ausonius burdega¬
lonsis. aliiq qͣmplurimi. Quoꝵ ieronimus
prolixumualde de synodis librum sc̃i hilarii
ibidem conscripsit. ausonius uero libellum
rem huiꝰ patrie. quod qui scire uoluerit in
birdegala reꝑire poterit. Quadam die maxi¬
mus imꝑator ad spectandos ludos circenses
ad amphiteatrum egressus est. Tunc quidã
ex militantib palatio nomine pontianꝰ cum
aliis trib contubernalib suis exiuit deam¬
bulatum. in ortos muro contiguos. Illic for¬

Expanded text:
vocarentur. Nec mora intercessit; Maximus invocarentur. Nec mora intercessit; Maximus indulget omnia. Posttridie Felicis episcopi Trebirorum post Brittonem ordinatio parabatur, sanctissimi sane viri et plane digni qui meliori tempore sacerdos fieret. Hujus diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere, quam perituris non consulere.--Haec itaqu suscepit. Erant etiam eo tempore apud Trebiros multi nobiles et ecclesiastici viri, ille videlicet presbiter Iheronimus de Bethleem et Ausonius Burdegalensis aliique quam plurimi. Quorum Iheronimus prolixum valde de synodis librum sancti Hilarii ibidem conscripsit, Ausonius vero libellum rem hujus patriae, quod qui scire voluerit in Burdegala reperire poterit. 21. Quadam die Maximus imperator ad spectandos ludos circenses ad amphiteatrum egressus est. Tunc quidam ex militantibus palacio, nomine Pontianus, cum aliis tribus contubernalibus suis exivit deambulatum in hortos muri contiguos. Illic for