comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dnm & dep̃catussum illum. Neꝙ enim iste aut
naturam pcando uolebat accipere in qua condi¬
tus erat. aut de naturali uoluntatis arbitrio
satagebat cum quo conditus erat. aut remissio¬
nem peccatoꝵ desiderabat qui potius continen¬
tiam ne peccaret optabat. uł quid faciendum
eẽt scire cupiebat. cumetiam se scire fatereiur
cuius eẽt hoc donum. Sedutiꝙ tantas uolunta¬
tis iures. tantum dilectionis ardorẽ. uolebat
accipere sp̃u sapientiȩ. qui sufficeret adimplen¬
dam magnitudinem continentie. Sigͦ tale
aliquid illic inuenire potueritis. uberrimas
gr̃as agimus. si rescribendo insinuare dignemi¬
ni. Saus enim dici ñ potest quantum cupiamꝰ
ieorum hominum scriptis qui ꝓpt̃ acrimoni¬
am atꝙ facundiam leguntur a plurimis aptã
confessionem illuis gr̃ȩ reperiri. quã uehem̃ter
comm̃dat apłs. qui etiam ipsius msur̃a fidei
sinr qua impossibile ẽ dõ placere ex qua iustus

Expanded text:
num et deprecatus sum illum. neque enim iste aut num et deprecatus sum illum. neque enim iste aut naturam precando uolebat accipere. in qua conditus erat, aut de naturali uoluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat, aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, optabat, uel, quid faciendum esset, scire cupiebat. cum iam se scire fateretur, cuius esset hoc donum, sed utique tantas uoluntatis uires. tantum dilectionis ardorem uolebat accipere spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam magnitudinem continentiae. si ergo tale aliquid illic inuenire potueritis, uberrimas gratias agimus, si rescribendo insinuare dignemini. \' Satis enim dici non potest, quantum cupiamus in eorum hominum scriptis, qui propter acrimoniam atque facundiam leguntur a plurimis, apertam confessionem illius gratiae reperiri, quam uehementer commendat apostolus, qui etiam ipsius mensuram fidei, sine qua impossibile est deo placere, ex qua iustus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ. Nam &. qđ coguntur confiteri ora¬
re nos debere ne intremus intemptationem.¬
possunt adhoc referre. ut hactenus nos adidre¬
spondeant adiuuari. quatenus orantibus atꝙpul¬
santibus nobis aperiatur intelligentia ueritatis.
ubi discamus quid facert debeamus. ñut uires
accipiat uoluntas nr̃a. quibus id qđ discimus fa
ad eandẽ doctrinam reuocant. quia scilicet in
cius ex emplo discimus. quẽ ad modum uiuere
debeamus. Non autẽ uolunt adhoc nos uiua¬
ri. ut qđ discendo cognoscimus etiã diligendo
faciamus. Aut certe in eodẽ libro inuenite ali¬
quid si potestis. ubi excepta natura. excepto qd̾
adeandem naturam ꝑtinet arbitrio uolunta¬
tis. excepta remissione peccatoꝵ & reuelatio¬
ne doctrinȩ tale dĩ adiurorium confiteatur.
quale confitetur ille qui dixit. cum scirem qr
nemo potest ẽe continens nͥ ds̾ det. & hoc ipsum
erat sapientiȩ scire cuius eẽt hoc donum. adii

Expanded text:
peccatorum. nam et quod coguntur confiteri orapeccatorum. nam et quod coguntur confiteri orare nos debere, ne intremus in temptationem,possunt ad hoc referre, ut hactenus nos ad id respondeant adiuuari, quatenus orantibus atque pulsantibus nobis aperiatur intellegentia ueritatis. ubi discamus, quid facere debeamus, non ut uires accipiat uoluntas nostra, quibus id, quod discimus, facad eandem doctrinam reuocant, quia scilicet in eius exemplo discimus, quem ad modum uiuere debeamus; non autem uolunt ad hoc nos iuuari, ut, quod discendo cognoscimus, etiam diligendo faciamus. Ant certe in eodem libro inuenite aliquid. si potestis. ubi excepta natura. excepto, quod ad eandem naturam pertinet. arbitrio uoluntatis. excepta remissione peccatorum et reuelatione doctrinae tale dei adiutorium confitetur, quale confitetur ille, qui dixit: nemo potest esse continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum: adii
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ & fuisse indiuiduȩ trinitatis. Sed nͣ hinc
solum error humanis obrepit. ut aliquid se¬
cus sentiatur de inadiuidua trintate. Sunt
enim & alia in quibus ꝑnitiosissime erratur.
sicuti hoc ẽ unde diutius fortasse quam satis
eeͣt ur̃e fideli caste ꝙ prudentiꝑ in hac epła
locuti sumus. quãquã qui bonum qđ ex dõ
ẽ negat ẽẽ ex dõ. nescimus cui faciat inuriã
nͥđo. ac ꝑhoc illi utiq trinitati. Qd malum
absit auobis. sicut ab eẽ credimus. Absit om̃i¬
no ut tale aliquid in animo ñ dicimus tuo
uł sacrȩ uirginis filiȩ tuȩ. sed in cuius ꝙ eoc¬
tremi meriti famuli uł famulȩ nr̃e liber ille
fecerit. rx quoñnulla uerba quȩ facilus in¬
tellegi possent ponenda credidimus. Si autẽ
diligentius intendatis. etiam illa quȩ ibi uide¬
tur uelut ꝓgͣra suie aduitorio dĩ dicere sic
inueniretis ambigua. ut possit referri uł ad
naturam uł ad doctrinam. ut ad remissione̾

Expanded text:
esse et fuisse indiuiduae trinitatis. sed non hinc esse et fuisse indiuiduae trinitatis. sed non hinc solum error humanus obrepit, ut aliquid secus sentiatur de indiuidua trinitate. sunt enim et alia, in quibus perniciosissime erratur, sicuti hoc est, unde diutius fortasse, quam satis esset uestrae fideli castaeque prudentiae, in hac epistula locuti sumus. quamquam qui bonum, quod ex deo est, negat esse ex deo, nescimus, cui faciat iniuriam nisi deo ac per hoc illi utique trinitati, quod malum absit a uobis, sicut abesse credimus. absit omnino, ut tale aliquid in animo. non dicimus tuo uel sacrae uirginis filiae tuae sed in cuiusque extremi meriti famuli uel famulae uestrae liber ille fecerit, ei quo nonnulla uerba, quae facilius intellegi possent. ponenda credidimus. Si autem diligentias intendatis etiam illa, quae ibi uidetur uelut pro gratia siue adiutorio dei dicere. sic inuenietis ambigua, ut possint referri uel ad naturam uel ad doctrinam uel ad remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
ñsit talis & fides eius. qua se aliquid habere
eredat. Ar quo in se ñindño glorietur. Nã gła
quidẽ eus inipsa ẽ. ñ muerbis alitnis. si c apłs
dicit. Opus autẽ suum ꝓbrt unusquisq. & tẽ
insemetipso habebit głam & ñin altero. Sed ab¬
sit ut gła sua ipsa sit. & ñ ille cui dicitur. głamea
& exaltans caput meum. Ita quippe ẽ ea salu
a quo habet om̃a bona. quibus ẽ bona. & habe¬
bit om̃a quibus melior erit. in quantum in hac
uita melior ẽe poterit. & quibus ꝑfecta erit. qͣn¬
do fuerit diuma gr̃a ñ humana laude ꝑfecta.
In dño enim landabitur anima eius. qui satia¬
bit in bonis desidrrium euis. quia & hoc desi¬
derium ipse inspirauit ne uirgo eiussic in ali¬
quo bono glorietur. quasi ñ acceperit. De hoc
Sͣ euis affectu utrum ñ fallamur. inde nosfac
potus reseribendo certiores. Nam illud opti¬
me nouimus cum om̃ibus uris cultores uos

Expanded text:
non sit talis et fides eius, qua se aliquid habere non sit talis et fides eius, qua se aliquid habere credat, de quo in se non in domino glorietur. nam gloria quidem eius in ipsa est non in uerbis alienis, sicut apostolus dicit: Opus autem suum probet unusquisque et tunc in semet ipso habebit gloriam et non in altero. sed absit, ut gloria sua ipsa sit et non ille, cui dicitur: Gloria mea et exaltans caput meum. ita quippe est in ea sa quo habet omnia bona, quibus est bona, et habebit omnia, quibus melior erit, in quantum in hac uita melior esse poterit. et quibus perfecta erit, quando fuerit diuina gratia, non humana laude perfecta. in domino enim laudabitur anima eius, qui satiauit in bonis desiderium eius. quia et hoc desiderium ipse inspirauit, ne uirgo eius sic in aliquo bono --glorietur, quasi non acceperit. De hoc ergo eius atfectu utrum non fallamur, inde nos fac potius rescribendo certiores. nam illud optime nouimus cum omnibus uestris cultores uos
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͥ tantummͦ in hoc nos aduiuat ds̃ ut sciamꝰ
quiad agendum sit. uerum etiam ut amando
agamus. qđ discendo iam scimus. Nemoitaq
potest cẽ ñ solum sciens uerum etiã continens.
nͥ ds̃ det. Unde cumiam ille haberet scientiam
nisi ds̃ det. Ista autẽ de sp̃ualibus dutus in
quibus ẽ utiꝙ etiam ipsa luminosa & speciosa
contientia: ñ att inte sedex te ẽe̾ possunt. sed
dum ñ ei sunt alibi nisi in illa. sie ei ñ aliunde
nͥea illa ee̾ posse credantur. Et obhoc qđ mise¬
rator dñs a corde eius auertat. sic glorietur
quasi ñ acceperit. Et nos quidem de sc̃ę uirgi¬
nis disciplina &humilitate xp̃iana in qua nu¬
trita & educata ẽ hoc existimamus. qđ illa uer¬
ba cum legeret si tam̃ legit ingemuit. & pectꝰ
humilit᷑ tutudit. ac fortassis & fleuit. dm̃q
eui dicata & a quo sẽificata ẽ fident̃ orauit. ut
quomͦ illa ñ sunt uerba ipsius sea alterius. ita

Expanded text:
non igitur tantum modo in hoc BOS adiuuat deus, ut sciamus, non igitur tantum modo in hoc BOS adiuuat deus, ut sciamus, quid agendum sit, ueruagamus quod discendo jam scimus. Nemo itaque potest esse non solum sciens, verum etiam continens, nisi Deus det. Unde cum jam ille haberet scientiam, nisi deus det. iste autem de spiritalibus diuitiis, in quibus est utique etiam ipsa luminosa et speciosa continentia, non ait: \'In te et ex te esse possunt\', sed dum non ei sunt alibi nisi in illa, sic ei non aliunde nisi ex illa esse posse credantur et ob hoc — quod miserator dominus a corde eius auertat! - sic glorietur, quasi non acceperit Et nos quidem de sanctae uirginis disciplina et humilitate Christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod, illa uerba cum legeret, si tamen legit. ingemuit et pectus humiliter tutudit ac fortassis et fleuit deumque, cui dicata et a quo sanctificata est, fidenter orauit, ut, quo modo illa non sunt uerba ipsius sed alterius, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ operatur bonum. ñ tam̃ sicut iste diacit ñmsi
ea illa. cẜpriumr quippe arbitrium nisi dĩ gr̃a
uiuetur. nec ipsa bona uoluntasẽt in homine
potest. Ds̃ ẽ enim in quit apłs qui operatur in
nobis. & uelle & operari. ꝓbona uoluntate.
Nonsicut isti sentiunt tantummͦ scientiam reue¬
lando ut ÷ nouerimus quid facere debeamus.
sedetiam spirando caritatem. ut ea quȩ discendo
nouimus etiam diligendo faciamus. Nã utiq
nouerat ille quam magnum bonum eẽt cͣtinen¬
tia qui dicebat. Et cum seirem quia nemo potest
ẽe continens. nisi ds̃ det. Non solum gͦ sciebat
quantum eẽt hoc bonum. & quam desiderabili¬
ter eẽt concupiscendum: uerumetiã qđ n dan¬
te do ec̃ ñposset. Docuerat enim eum sapientia.
siam hoc dicit. Et hocipsum erat sapientiȩ. scire
cuuis ee̾t hoc donum. Nec tam̃ ei sapientia suf¬
fecit. sedait. adu dñm. & dep̃catus sum illum.

Expanded text:
non operamur bonum, non tamen, sicut iste dixit, non nisi non operamur bonum, non tamen, sicut iste dixit, non nisi ex illa\'. proprium quippe arbitrium nisi dei gratia iuuetur, nec ipsa bona uoluntas esse in homine potest. deus est enim, inquit apostolus. qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, non, sicut isti sentiunt, tantum modo scientiam reuelando. ut nouerimus. quid facere debeamus, sed etiam inspirando caritatem. ut ea, quae discendo nouimus. etiam diligendo faciamus. Nam utique nouerat ille, quam magnum bonum esset continentia, qui dicebat: Et cum scirem, quia nemo potest esse continens, nisi deus det. non solum ergo sciebat, quantum esset hoc bonum et quam desiderabiliter esset concupiscendum, uerum etiam quod nisi dante deo esse non posset; docuerat enim eum sapientia; nam hoc dicit: E t ho c ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum. nec tamen ei scientia suffecit, sed ait: Adii dominum et deprecatus sum illum.
Abbreviated transcription (Latin):
ex uobis habetis. Quis enimuos abilla exadam
massa mortis ꝑditionisq discernit: Nonne il¬
le qui uenit querere & saluare qđ perierat
Anuͦ quando apostolo dicente audierit homo qͥs
enim te discernit. responsurus ẽ. bona uolun¬
tas mea. fides mea. iustitia mea. &ñ continuo
qd sequitur auditurus: Quid enim habes qđ
ñ accepisti: Si autẽ & accepisti. quid gloriaris
quasi ñ acceperis: Nolumus gͦ ut uirgo sacra
cum audit uł legit sp̃uales diuitias nullus tͥ
p̃ter te conferre poterit. in his uirc laudanda.
in his merito ceteris p̃ferenda es. quȩ nisi exte
& inte ẽe ñ possunt. nolumus ꝓrsus ita gloritt᷑.
quasi ñ acceperit. Hicat quidem inme sunt ds̃
uota quȩ reddam laudestͥ. sed quia in illa non
etiam ex illa. meminerit etiã dicere. dñe in
uoluntate tua p̃stitisti decorimeo uirtutẽ. quia
& sictiã ex illa ꝓpt̃ arbitrium ꝓprium sine qͦ

Expanded text:
ex uobis habetis. quis enim uos ab illa ex Adam ex uobis habetis. quis enim uos ab illa ex Adam massa mortis perditionisque discernit? nonne ille, qui uenit quaerere et saluare, quod perierat? an uero quando apostolo dicente audierit homo: Quis enim te discernit? responsurus est: \'Bona uoluntas mea. fides mea, iustitia mea\' et non continuo, quod sequitur, auditurus: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? nolumus ergo, ut uirgo sacra, cum audit uel legit: \'Spiritales diuitias nullus tibi praeter te conferre poterit; in his iure laudanda, in his meritet in te esse non possunt: nolumus prorsus ita glorietur quasi non acceperit. Dicat quidem, In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi : sed quia in illa, non etiam ex illa, meminerit etiam dicere, Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem : quia etsi etiam ex illa propter arbitrium proprium, sine quo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ e scã uirginitas. qua te silia uolentem gau¬
dentemꝙ uicit. natu posterior. actuprior.
genere exte. bonore ante te. ȩtate subsequenᷤ
sc̾itate p̃cedens. in qua etiã tuum ẽẽ cȩpit. qd
untt ẽẽ ñ potuit. Illa quippe carnalit ñ nu¬
psit. ut ñ tantum sibi sed etiã tͥ ultra te sp̃ua¬
lit̾ augeretur. qmͣ & tu ea compensatione mi¬
nor illa es. qđ itanupsisti ut nasceretur. Nȩc
dĩ dona sunt. & ũra quidem sunt. sed ñ ea uobis.
habetis enim thesaurum istum in tͣrenis corporibꝰ
& adhuc fragilibis. tamquam inuasis fictilibus.
ut eminentia iurtutissit dĩ. & ñ ea obis. Nec
miremini quia dicimus & u̾ra ẽe. & ea uobisñ
c̃ẽ. Nam panem cotidianum dicimus nr̃m. sed
tam̃ addimus danobis. ne putetur ex nobis. Pro¬
inde sieut scriptum ẽ. sine uit̾missione orate.
in om̃ibus gr̃as agite. Oratis enim ut ꝑseurran¬
ter & ꝓficient̃ habeatis. Gr̃as agitis. quia ñ

Expanded text:
ergo et sancta uirginitas. qua te filii uolentem gauergo et sancta uirginitas. qua te filii uolentem gaudentemque uicit natu posterior. actu prior. genere ex te, honore ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, in qua etiam tuum esse coepit, quod in te esse non potuit. illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi sed etiam tibi ultra te spiritaliter augeretur, quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti, ut nasceretur. haec dei dona sunt et uestra quidem sunt sed non ei uobis; habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus et adhuc fragilibus tamquam in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex uobis. nec miremini, quia dicimus et uestra esse et ex uobis non esse; nam et panem cotidianum dicimus nostrum, sed tamen addimus: Da nobis, ne putetur lex nobis\\ Proinde, sieut scriptum est sine intermissione orate, in omnibus gratias agite; oratis enim. ut perseueranter et proficienter habeatis, gratias agitis, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
De ipsa qͦ ꝙ saera continentia uirginali ꝗđ ñ
sibi sit ca. seipsa sed sit dĩ donum. quamuis
credenti uolentiq collatum. eundemꝙ audit.
urracem piumq doctorem. Qui cum hinc
ageret ait. Liellem om̃s homines eẽ sicut
meipsum. sed unusquis ꝙ ꝓprium donum
habet adõ. alius sic. alius autẽ sir. Audit
etiam ipsum ñ tantum suum sed uniuerse
ecclĩe unicum sponsum. de tali castitate
atqintegritate dicentem. Non om̃s caput̾
uerbum boc. sed quibus datume̾. At intelle¬
gat ea eo qđ habet tam magnum bonum
atq p̃clarum se potius dõ & dño nro gr̃asage¬
re debere. quã cuiusquam uerba qd uelut ex
scipsa id habeat ut ñ dicamus assentantis ad¬
ulatoris ne de occultis hominum temere ui¬
dicare uideamur. certe errantis laudatoris
audire. Oñr quippe datum optium & om̃e
donum ꝑfectum sicut dicit etiã apłs iacobꝰ
desursum ẽ. descendens a patre luminum. hinc

Expanded text:
De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autem sic. audiat etiam ipsum non tantum suum sed uniuersae ecclesiae unicum sponsum de tali castitate atque integritate dicentem: Non omnescapiunt uerbum hoc. sed quibus datum est, ut intellegat ex eo, quod habet tam magnum bonum atque praeclarum, se potius deo et domino nostro gratias agere debere quam cuiusquam uerba, quod uelut ex se ipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere iudicare uideamur, certe errantis laudatoris audire. omne quippe datum optimum et omne donum perfectum, sicut dicit etiam apostolus Iacobus, desursum est descendens a patre luminum. hinc
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ꝑ quȩ merito p̃ponaris aliis. immohinc
magis. Nam corporalis nobilitas atq opulentia.
tuorum intellegerentur᷑ ñ tua. Sp̃uales uͦ di¬
uitias nullus tͥ p̃ter te conferre poterit. In
his gͦ uire laudanda. in hismeritdo cȩteris pre¬
ferendaes. quȩ nͥea te & inte c̃ẽ ñ possunt. Cer¬
nis nempe quanta inhis uerbis sit cauenda ꝑ
bona nͥinte. optime & uerissime dictum est.
xp̃i. quȩ pre intellegit ꝓpͥam pauꝑtatem
cordis humani & idto illie nͥsponsi sui donis
Desponsaui uo suni uiro uirginẽ castã exhibere
xp̃o. Timeo autẽ ne sicut serpens cuam seduão
inastutia sua. sic & ur̃ȩ m̃tes corrumpantur
spũ alibus diuitus ñistum qui diceit nullus tibi
cas p̃ter teconferre potest. & nisi exte &. in
te eẽ nͣpossunt. sedillum audi qui dicit. Tta¬
bemus thesaurumistum inuasis fictilibus.
ut eminentia sit uirtutis dĩ. & non eanobis.

Expanded text:
inquit, \'per quae merito praeponaris aliis, immo hinc inquit, \'per quae merito praeponaris aliis, immo hinc magis; nam corporalis nobilitas atque opulentia tuorum intellegentur esse non tua, spiritales uero diuitias nullus tibi praeter te conferre poterit. in his ergo iure laudanda. in his merito ceteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt\'. Cernis nempe. quanta in his uerbis sit cauenda pebona nisi in te\', optime et uerissime dictum est: Christi, quae pie intellegit propriam paupertatem cordis humani et ideo illic nisi sponsi sui donis Desponsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens Euam se-duxit in uersutia sua, sic spiritalibus diuitiis non istum, qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. qui dicit: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
apłm xp̃i. Qui cum dixisset caritas di diffusa
ẽ in cordibus nr̃is. ne quisquã eam se habere ñ¬
nisi ꝑ ꝓprium putaret arbitrium. continuo
cẽ magnam grãm saluatoris qui ascendens
in altum captiuauit captiuitatẽ. & dedit do¬
na hominibus quisquis confitetur. quantum
& quam exeitiabilit̾ erret intellegis. Quomͦ
gͦ auobis quibꝰ tantam dilectionẽ debemus
admonendis ut talia cauratis. dissimulare
possemus. cum legissemus librum quemad
scãm demetriadem quisnam scripserit. uel
utrum aduos ꝑuenerit ur̃is potius rescriptis
nosse uolumus : In quo libro si fasẽ legat uir¬
go xp̃i. unde credat uirginalem suam sc̃itatẽ
om̃sꝙ sp̃uales diuitias ñnisi easeipsa sibi ẽẽ
Atꝙ ita prius quam sit plenissime beata. discat
dõ eẽ qđ absit ingrata. Uerba enim ad illam
scripta in eodem libro sunt ista. Ftabes gͦ & hic

Expanded text:
apostolum Christi, qui cum dixisset: Caritas dei diffusa apostolum Christi, qui cum dixisset: Caritas dei diffusa est in cordibus nostris. ue quisquam eam habere nonnisi per proprium putaret arbitrium, continuo bis. hanc esse magnam gratiam salnatoris, qui ascendit in altum, captiuauit captiuitatem et dedit dona hominibus, quisquis nondum confitetur, quantum et quam exitiabiliter erret, intellegis. Quo modo ergo a uobis. quibus tantam dilectionem debemus, admonendis, ut talia caueatis, dissimulare possemus, cum legissemus librum, quem ad sanctam Demetriadem quisnam scripserit uel, utrum ad uos peruenerit, uestris potius rescriptis nosse uolumus. in quo libro, si fas est, legat uirgo Christi, unde credat uirginalem suam sanctitatem omnesque spiritales diuitias non nisi ex se ipsa sibi esse, atque ita. priusquam sit plenissime beata, discat deo esse - quod absit! — ingrata. uerba enim ad illam scripta in eodem libro sunt ista: \'Habes ergo et hic\',
Abbreviated transcription (Latin):
uitiare conantur. Domum enim ur̃am ñ par¬
uam xp̃i eccłiam deputamus. Nec sane par¬
uus ẽ error illoꝵ qui putant ea nobis ipsis nos
habere. si quid iustite. continentie. pietatis.
castitatis. in nobisẽ. eo qđ itanos condiderit
ds̃. ut ultra preter qđ nobis reuelet scientiam
nichilnos adiuuet. ut ea quȩ facienda discen¬
do nouimus. etiam diligendo faciamus. na¬
turam scilicet atꝙ doctrinam definrentes
tantumm ẽẽ dĩ gr̃am & adiutorium ut uiste
recteꝙ uiuamis. Adhabendam uͦ bonam uo¬
luntatẽ ubiẽ hoc ipsum qđ iuste uiuimus
&eipsa caritas quȩ inom̃ibus di donis ita eco¬
cellit. ut etiam ds̃ dicta sit. quauna implero¬
tur innobis si quiad diuinȩ legis & ad moniti¬
onis implemus. nolunt nos diuinitus adiuua¬
ri: sednos ipsos dicunt arbitrio ꝓpͥo nobis adista
sufficere. Nonuobis uideatur error iste medi¬
ocris ꝓfiteri uelle xp̃ianos. nec uelle audire

Expanded text:
uitiare conantur. domum enim uestram non paruitiare conantur. domum enim uestram non paruam Christi ecclesiam deputamus. nec sane paruus est error illorum. qui putant ex nobis ipsis nos habere, si quid iustitiae, continentiae, pietatis. castitatis in nobis est, eo quod ita nos condiderit deus, ut ultra. praeter quod nobis reuelat scientiam, nihil nos adiuuet, ut ea, quae facienda discendo nouimus, etiam diligendo faciamus, naturam scilicet atque doctrinam definientes tantum modo esse dei gratiam et adiutorium, ut iuste recteque uiuamus. ad habendam uero bonam uoluntatem. ubi est hoc ipsum, quod iuste uiuimus, et ipsam caritatem. quae in omnibus dei donis ita excellit, ut etiam deus dicta sit, qua una impletur in nobis, si quid diuinae legis et admonitionis implemus, nolunt nos diuinitus adiuuari, sed nos ipsos dicunt arbitrio proprio nobis ad ista sufficere. non uobis uideatur error iste mediocris, profiteri uelle Christianos nec uelle audire
Abbreviated transcription (Latin):
ineorum hominum numero uos habemus. quibꝰ
sermo uł pagina nr̃a importuna uideatur. quan¬
doid qđ ad sanam doctrinam ñ ꝓtinet uosut uig¬
lant̃ euitetis alloquimur. Ninc g ẽ qđ ad moniti¬
onemnrãm tam grato animo suscepistis. ut inepłã
tua adquam nunc rescribimus diceres. Sant qđ
me hortatur reuerentia ur̃a. ne aures indulgẽa
his hominibus qui prauis tractatibus fide sepe
corrumpunt. gr̃as uberes ago tam pie ad moniti¬
om. Qd itaq adiungis & dicis. sed nouerit sacer¬
dotium ur̃m longe me ac domunculam mram
ab huiusmodi ꝑsonis ẽẽ discretam. om̃isq familia
nr̃a adeo catholicam sequitur fidẽ. ut innullam
heresim aliquando deuiauerit. nec umquam
lapsa sit. ñdico in ras sectas quȩ uia expiantur
sednec inras quȩ paruos habere uidere errores.
łtoc ẽ qđ nos magis magisq compellit. non tacere
apuduos de his qui etiam illa que sana sunt

Expanded text:
in eorum hominum numero nos habemus, quibus in eorum hominum numero nos habemus, quibus sermo uel pagina nostra importuna uideatur, quando id, quod ad sanam doctrinam non pertinet, uos ut uigilanter euitetis adloquimur. hinc ergo est. quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistula tua, ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane, quod me hortatur reuerentia uestra, ne aures indulgeam his hominibus, qui prauis tractatibus uenerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni.\' i Quod itaque adiungis et dicis: \'Sed nouerit sacerdotium uestrum longe me ac domunculam meam ab huius modi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deuiauerit nec umquam lapsa sit, non dico in eas sectas, quae uix expiantur, sed nec in eas, quae paruos habere uidentur errores\', hoc est, quod nos magis magisque compellit non tacere apud uos de his. qui etiam illa, quae sana sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a tantus fructus exhortus ẽ. ut humanis nu¬
ptusiam paratis sc̃a demetria spũalem sponsi il¬
lius p̃ferret amplexum. cuispeciosopre filis
hominum adhabendam sp̃c uberiorẽ fecundita¬
tem nec amittendam carnis integritate̾ uirgi¬
nes nubunt. Nesciremus autẽ quẽadmodum
nr̃a illa tunc exhortatio fideli & nobili uirgini
fuisset accepta. nnobis ꝓfectis cum post paulu¬
lum ꝓfessa fuisset scĩmoniam uirginalẽ. hoc
ingens dĩ donum qđ ꝑseruos quidem suos plan¬
tat & rigat. sed ꝑscipsum dat inerem̃tum. nob̾
operarus ꝓuenisse ur̃arum literarum lȩtissi¬
mo nuntio & ueraci testimonio disceremus. Quȩ
cum ita sint. nemonos imꝓꝓbos dixerit si m uobis
admonendis & contraria gr̃e dĩ dogmata deuite¬
tis. necessitudine sumus ꝓpensiore sollictti. Nam
licet nos apłs ñsolum oportune uerum ttiam im¬
portunr p̃dicando uerbo instare p̃cipiat. ñ tam̃

Expanded text:
uestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuuestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuptiis iam paratis sancta Demetrias spiritalem sponsi illius praeferret ampleium, cui specioso prae filiis hominum ad habendam spiritus uberiorem fecunditatem nec amittendam carnis integritatem uirgines nubunt. nesciremus autem, quem ad modum nostra illa tunc exhortatio a fideli et nobili uirgine fuisset accepta, nisi nobis profectis, cum post paululum professa fuisset sanctimoniam uirginalem, hoc ingens dei donum, quod per seruos quidem suos plantat et rigat, sed per se ipsum dat incrementum, nobis operariis prouenisse uestrarum litterarum laetissimo nuntio et ueraci testimonio disceremus. Quae cum ita sint, nemo nos inprobos dixerit, si in nobis admonendis, ut contraria gratiae dei dogmata deuitetis, necessitudine sumus propensiore solliciti. nam licet nos apostolus non solum opportune uerum etiam importune praedicando uerbo instare praecipiat, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ominȩ debitis in xp̃o officiis honoran¬
de. & merito illustri filiȩ uilianȩ. aly
admodum nobis iocundeq accidit. ut simulnos
constitutos apud ipponem tux reuerentiȩ litte¬
rȩ reperirent. quibus hȩc rescripta parit redde¬
remus. cognita ur̃a in colomitate gaudentes. incis¬
simꝙ nr̃am quã uobis caram ẽẽ confidimus mutua
dilectione nuntiantes. domina debitis in xpͣo
officiis honoranda. & mertto illustris filia. Scire
autẽ uos optime scimus. quantum uobis debea¬
mus religionis affectum. quantaꝙ nobis & apud
dm̃ & int̾homines sit cura de uobis. Licet enĩ
uos ꝑlitteras primum deinde etiã p̃sentia cor¬
porali pia & catholica hoc ẽ uera membra ap̃i
exiguitas nr̃a cognouerit. tam̃ etiam ꝑministe¬
rium nr̃m cum accepissetis uerbum auditus dĩ
sicut dicit apłs. accepistis ñut uerbum hominũ
sed sicut ẽ uere uerbum dĩ. Cuius ministerunr̃i
adiuuante gr̃a & miscdĩa saluatoris in domo

Expanded text:
ominae debitis in Christo officiis honorandae, et merito illustri filiae JULIANAE, ALYPadmodum nobis jucundeque accidit ut simul nos constitutos apud Hipponem tuae Reverentiae litterae reperirent, quibus haec rescripta pariter redderemus, cognita vestra incolumitate gaudentes, vicissimque nostram, quam vobis charam esse confidimus, mutua dilectione nuntiantes, domina debitis in Christo officiis honoranda, et merito illustris filia. Scire autem vos optime scimus quantum vobis debeamus religionis affedeum et inter homines sit cura de nobis. licet enim uos per litteras primum, deinde etiam praesentia corporali pia et catholica, hoc est uera membra Christi exiguitas nostra cognouerit, tamen etiam per ministerium nostrum, cum accepissetis uerbum auditus dei, sicut dicit apostolus, accepistis non ut uer bum hominum sed, sicut est uere, uerbum dei. cuius ministerii nostri adiuuante gratia et misericordia saluatoris in domo
Abbreviated transcription (Latin):
potiuistis ostendere traditores. Exx his omnibꝰ eligi¬
te qđ uolueritis. Si autem querelas nr̃as contem¬
pserius. nosminime pęnitebit ordine pacifico
agere uoluisse. Aderit dñs eccłiȩ suȩ. ut uospoti¬
us humilitatem nrãm contempsisse peniteat.

Expanded text:
potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligipotuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem querelas nostras contempseritis, nos minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius humilitatem nostram contempsisse paeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicialibus & municipalibus demonstramus.
cibus ostendere ꝗd scismaticos ur̃os de basilica
pelleretis. Et tam̃ qui ab ipso semine abrahȩ
in quo om̃s gentes benedicuntur scisma fecistis.
de basilicis pelli ñuultis. ñ ꝑuidices sicut scisma¬
ticis ur̃is uos fecistis. sed ꝑipsos reges tͣre qui c̃õ¬
pleta ꝓphetia xpm adorant. apud quos cecilianũ
accusantes uicti recessistis. Si autẽ nec audire nec
docere nos uultis. uenite aut mittite nobiscum in
regionem hipponensium qui uideant armatum
exercitum ur̃m. quamuis nullus milesnumero
armoꝵ suoꝵ calcem & acetum addidit ad oculos
barbaroꝵ. Sineꝙ hoc uultis. saltem seribite adil¬
los ut iamista ñ faciant. ut iam se acedibus nr̃is.
arapinis. ab eaocecatione compescant. Nolumus
dicere damnate illos. uos enim uideritis quomͦ
uos nnquinent. quosmͦ ostendimus in ur̃a com¬
munione latrones. & nos in quinent quosnumꝗͣ

Expanded text:
dicialibus et municipalibus demonstramus, dicialibus et municipalibus demonstramus, cibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis pelli non uultis non per iudices, sicut schismaticis uestris uos fecistis, sed per ipsos reges terrae, qui completa prophetia Christum adorant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis, quo modo uos non inquinent, quos modo ostendimus in uestra communione latrones, et nos inquinent. quos numquam
Abbreviated transcription (Latin):
runt : Anforte istȩ leges imperatoris uosñꝑnut
qui sunt in regione hipponiensi ubi aur̃is tanta
mala patimur conuenite. Quanto enim licentius
& liberuis ad nos ꝑuros ur̃a scripta quam eoꝵ
aduos misimus talia rescribite. Si autẽ & hoeñ
uultis. saltem cum ur̃is a quibus talia patimur
nos audite. Ostendite nobis ueritatt᷑. ꝓ qua uos
pati dicitis ꝑsecutionem. cum patiamur nosuroꝵ
tantam crudelitatem. Si enim nos ẽẽ in errore
conuinceretis. forte conceditis nobis. ut ñ reba¬
pti zemur a uobis. ustum existimantes ut no¬
bis hoc p̃stetis qui baptizati sumus ab eis quos
nullo uidicio damnastis. ꝗd p̃stitistis eis quos
felicianus mustitauus & pͣteatatus assuritanus
ꝑtam longum tempus bapti zaurrant. quando
eos ꝑuidicium uissa de basilicis pellere conaba¬
mini quia mauniano communicabant. cum
quo auobis inconcilio bagartano expresse no¬
minatimq damnati sunt. Que om̃a gestis ui¬

Expanded text:
runt? an forte istae leges imperatoris uos non perunt? an forte istae leges imperatoris uos non pequi sunt in regione Hipponiensi, ubi a uestris tanta mala patimur, conuenite. quanto enim licentius et liberius ad nos per uestros uestra scripta quam eorum ad uos misimus, talia rescribite. si autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. si enim nos esse in errore conuiceritis, forte concedetis nobis, ut non rebaptizemur a uobis, iustum existimantes, ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis, quos nullo iudicio damnastis, quod praestitistis eis, quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iu
Abbreviated transcription (Latin):
trem nrm catholicum ep̃m ualentinum qͥ
tunc incomitatu erat. dicentes cum illo se
uelle audmi. qđ eis ñ poterat udex conce¬
dere quiiam scđm leges quȩ contra uos con¬
stitutȩ sunt uidicabat. nec ille ep̃e ita uene¬
rat. aut aliqd tale mandatum a suis ep̃is
acceperat. Quanto gͦ meluis ipse imperator.
qui ñẽ eisdem legibus subditus. & qui ha¬
bet in potestate alias leges ferre. cum ei col¬
latio ur̃a fuerit recitata de tota ipsa causa
poterit udicare. quamuis iam olim dicta
suerit t̃minata: Sedideo uos conferre
uolumus. ñut causa iterum finiatur. sedut eis
qui nesciunt iamsinita monstretur. Qđ si hoc
facert nr̃i ep̃i noluerint. quidinde ꝑditis. & nͣ
potius adquiritis. quia uoluntas ur̃a innotescit.
ne diffidentia merito rep̾hendatur : An forte
putatis ñlicere firri. cum ñuos lateat qđ dñs
eum paulo apłon̾solum iudei sedetiam deberesi
stoicoꝵ & epicureoꝵ philosophi gentium contule.¬

Expanded text:
trem nostrum catholicum episcopum Valentinum, qui trem nostrum catholicum episcopum Valentinum, qui tunc in comitatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliqacceperat. Quanto ergo melius ipse impqui non est eisdem legibus subditus et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit iudicare, quamuis iam olim dicta fuerit terminata! sed ideo uos conferre uolumus, non ut causa iterum finiatur, sed ut eis, qui nesciunt, iam finita monstretur. quod si hoc facere nostri episcopi noluerint, quid inde perditis et non potius adquiritis. quia uoluntas uestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? an forte putatis non licere fieri, cum non uos lateat, quod docum Paulo non solum Iudaei sed etiam de haeresi Stoicorum et Epicureorum philosophi gentium contule
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. alii eum illis quẽ admodum cum latro¬
nibus agunt. quia eos re uera tales patiuntur.
Aliqui ietus eoꝵ suis corporibus imminentes fe¬
riendo repellunt. ne ab eis ante feriantur.
aliqui apphensos iudicibus offerunt. nec no¬
bis int̃cedentibus eis parcunt. dum abeis pati
mala immania ꝑtimescunt. In quibꝰ omnibꝰ
illi ñ deponunt facta latronuni. & honorem
rest ut cum ep̃is nris pacifice conferatis. ut
inquibus fuerit inuentus ñ homines sed error
ipse tollatur. ut homines ñ puniantur sea
corrigantur. ut uos mͦ conueniatis. quia eoꝵ
conuentionem antea contempsistis. Quan¬
to meluis enim hoo int̃ uosfacitis. ut qđ ege¬
ritis conscriptum & subscriptum imperato¬
rimitatis. quam ut hoc apud t̃renas pote¬
states fiat. quȩ npossunt hiam datis contra
uos legibus inseruire : llr̃i enim college qͥ
nauigauerant apud pfectos dixerunt se
audiri uenisse. & nominauerunt scmͣ pa¬

Expanded text:
faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latrofaciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur; aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem stest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt sanctum pa
Abbreviated transcription (Latin):
legunus om̃a quibus error ipse conuincitur.
qui fr̃s a fr̃ibus separat. Facimus qđ añs ꝑisai
rificetur. & appareat illis iniocunditate. ipsi
autẽ erubescant. Ac sic aliquos eoꝵ conside¬
rantes euidentiam ueritatis & pulchritudinẽ
pacis ñbaptisino quemiam sicut regalem cha¬
racterem tam quã desertores acceperant. sed
cans corda eoꝵ. Item ꝙ scriptumẽ. Caritas coo¬
perit multitudinẽ peccatoꝵ. Si autẽ uł nimia
duritia ut pudore ñferentes eorum insultati¬
onem cum quibus contra nos tammulta falsa
iactabant. & tammulta mala excogitabant.
ut magis timore ne qualia nobis ante faciebats
talia nobiscum iam patiantur. unitati &p̃i ẽ
sentire noluerunt. sicut ille si retenti sunt. sic̃
anobis dimittuntur illesi. Toe quantum pos¬
sumus monemus etiam laicos nros. ut eos illesos
teneant. & nobis corripiendos instruendosꝙ
ꝑducant. Sed aliqui nos audiunt & si possurs

Expanded text:
legimus omnia, quibus error ipse conuincitur, legimus omnia, quibus error ipse conuincitur, qui fratres a fratribus separat; facimus, quod dominus rificetur et appareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum considerantes euidentiam ueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed dans corda eorum itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc, quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pati dicitis ꝑsecutionẽ sub ipsis quasi t̃ribilibꝰ
imperatoꝵ catholicoꝵ legibus in possessionibꝰ
uris & alinis securi sedeatis. & nr̃is aur̾is tam
inaudita mala patiamur. llos dicitis pati ꝑse¬
eutionẽ. & nos ab armatis uris fustibus & fer¬
ro coneidimur. uos dicitis pati ꝑsecutionem.
ꝙ nͣre domus ab armatis ur̃is compilando ua¬
stantur. Llos dicitis pati ꝑsecutionem. & nr̃i
oculi ab armatis ur̃is caloe & aceto extingum¬
tur. Insup etiam si quas mortes sibi ultro inge¬
runt. nobis uolunt ẽẽ inudiosas. uobis glori¬
osas. Qd nobis faciunt sibi ñ imputant. & qđ
sibi faciunt nobis imputant. liuiunt ut latro¬
nes:. moruintur ut circum celliones. honorant᷑
ut martires. Et tam̃ nec latrones aliquando
audiumus eos quos dep̾dati sunt excȩcasse.
Occisos auferunt luci. non uiuis auferunt lucẽ.
Nos interim siquando ur̃os tenemus. cum magna
dilectione seruamus illesos. Lo quimur eis &

Expanded text:
pati dicitis persecutionem, sub ipsis quasi terribilibus pati dicitis persecutionem, sub ipsis quasi terribilibus imperatorum catholicorum legibus in possessionibus uestris et alienis securi sedeatis et nos a uestris tam inaudita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uestris fustibus et ferro concidimur; uos dicitis pati persecutionem et nostrae domus ab armatis uestris compilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis uestris calce et aceto extinguntur; insuper, etiam si quas mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliquando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tenemus, cum magna dilectione seruamus inlaesos, loquimur eis et
Abbreviated transcription (Latin):
cicatrices ep̃i catholici bagaitani horrendȩ ac
recentissime imperatorẽ commouerant. ut le¬
ges tales miterentur quales & missȩ sunt. Quibꝰ
in affricam uenientibus cum utiq nadmalum ẜ
adbonum cepissetis urgeri. quid facere debeba
tisnͥ& uos mittere ad ep̃os nr̃os. ut quomͦ uos
ipsi conuenerant sic conuenirentur auobis. &
potuis collatione ueritas appareret: Nonsolũ
autẽ ñ fecistis. sed peiora mala nobis ur̃i nunc fa¬
ciunt. Nontantum nos fustubus quassant. fer¬
roꝙ concidunt. uerum etiam in oculos extin¬
guendos calcem mixto aceto incredibili exco¬
gitatione scelerismittunt. Domos nr̃as insuꝑ
compilantes arma sibi ingentia & t̾ribilia fa¬
bricarunt. quibus armati ꝑ diuersa discurruts.
comminantes atq anhelantes cedes. rapinas.
incendia. cȩcitates. Quibus rebus compulsi su¬
mus tͥ primitus conqueri. ut consideret graui¬
tas tua quam multi urͣm immo uosom̃s quiuoᷤ

Expanded text:
cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Africam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bonum coepissetis urgueri. quid facere debebatis nisi et uos mittere ad episcopos nostros, ut, quo modo uos ipsi conuenerant, sic conuenirentur a uobis et potius conlatione ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compilantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi primitus conqueri, ut consideret grauitas tua, quam multi uestrum, immo uos omnes, qui uos
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ipsa gesta instruant grauitatẽ tuam.
Deinde cum ur̃oꝵ clericoꝵ & circum cellionum
nouissima omnibus ncessaret immanitas.
dicta causa ẽ. cum crispino udicatus hereticꝰ.
nec pęna & librarum auri quȩ in hereticos ab
imperatoribus fuerat constituta ꝑmansuetudi¬
nem catholicam feriri pmissum eͣ. Et tam adim¬
peratores appellandum putauit. Cuius appella¬
tioni qd ita responsum ẽ. ñne urorum p̃cedens
imꝓbitas & eadem ipsus appellatio extorsit ut
fieret. nec tam̃ etiã post ipsum rescriptum intͣce¬
dentibus apudimperatorẽ nr̃is ep̃is eadem auri
condemnatione multatus ẽ. Eax consilio aut̃ ẽpi
legatos ad cominitatum mistrunt. qui impera
condeninationem & librarum auri quȩ in om̃s
hereticos constituta ẽ tenerentur. sedhisoli in qͦ¬
rum locis aliquas aur̃is iuolentias ȩccłia catholi¬
ca pateretur. Sed sic legati romam uenerunt. iaͣ

Expanded text:
nem, ipsa gesta instruant granitatem tuam. nem, ipsa gesta instruant granitatem tuam. deinde cum uestrorum clericorum et Circumcellionum notissima omnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne uestrorum praecedens inprobitas et eadem ipsius appellatio extorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud imperatorem nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est. ex consilio autem nostri episcopi legatos ad comitatum miserunt, qui impetrarcondemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam
Abbreviated transcription (Latin):
inde quo uoluerunt uix post dies .xii. dimise¬
runt. Unde conuentus municipalibus gestis
a nr̃o ep̃o ꝓerlianus. cum ab inquirenda causa
dissimulasset. & iterum continuo conuentus
cet᷑. nichil se dicturum amplius gestis ex pres¬
sit. Et hodie illi qui hoc fecerunt prb̃ri ur̃i
sunt. adhuc nos insuꝑ t̾ritantes. & sicut potu¬
erunt psequentes. Nec tam̃ dehis inuirus & ꝑ¬
secutionibus quas ȩccłia catholica in regione
nr̃a tunc ptulit imperatoribus questus ẽ ep̃e
nrͣ. sed facto concilio placuit ut pacifice con¬
ueniremini quo si firri posset haberens int̃
uos collationem. & errore sublato fr̃na cari¬
tas pacis uinculo lȩtaretur. Et in ipsa conuen¬
tione quid ꝓculianus pͥmo responderit. qđ
concilium facturi ẽẽtis. & illic uisuri quid re¬
spondere deberetis. deinde quid postea cum
ꝓpt̾ suam ꝓmissionem denuo conuentus eẽt
actis exp̃sserit. recusans pacificam collatio¬

Expanded text:
inde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiseinde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiserunt. unde conuentus municipalibus gestis a nostro episcopo Proculianus, cum ab inquirenda causa dissimulassent et iterum continuo conuentus esset, nihil se dicturum amplius gestis expressit. et hodie illi, qui hoc fecerunt, presbyteri uestri sunt adhuc nos insuper territantes et, sicut potuerunt, persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus, quas ecclesia catholica in regione nostra tunc pertulit, imperatoribus questus est episcopus noster. sed facto concilio placuit, ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uisuri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo conuentus esset, actis eipresserit recusans pacificam conlatio
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ seriptum ẽ. Qui parat ꝓximo foueã.
ipse incidit ueam. De nobis gͦ quid quera¬
mansuetudo etiã abhis imperatoꝵ iussio¬
nibus omnino conquieuerat nisi ur̃i cle¬
rici & circum celliones ꝑ suas immanissi¬
mas inꝑꝓbitates suriosasꝙ uolentias qͥe¬
tem nrãm ꝑturbantes atq uastantes. hȩc
in uos recoli & moueri corgissent. Nam prius
quam recentiores leges istȩ de quibus mͦ que¬
rimini uenissent in affricam. insidias in itine¬
ribus nris ep̃is tetenderunt. conelericos nr̃os
plagis iminanissimis quassauerunt. laicis qͦq
& plagas grauissimas inflixerunt. & uitule¬
runt eoꝵ edificus incendia. Prbrm etiã quen¬
dam quia ꝓpͥa &e libera uoluntate unitate᷑
nrͣe communionis elegit. de domo sua ra¬
ptum & ꝓarbitrio immanit᷑ cesum. ingurgi¬
te ctiã cenoso uolutatum. buda uestitum eu̾
quibusdã dolendum. quibꝰdã ridendum in
pompa sui facinoris ostentassent. abductum

Expanded text:
quoniam scriptum est: Qui parat proximo foueam, quoniam scriptum est: Qui parat proximo foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo quid queramansuetudo etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieuerat, nisi uestri clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias in itineribus nostris episcopis tetenderunt, conclericos nostros plagis immanissimis quassauerunt, laicis quoque et plagas grauissimas inflixerunt et intulerunt eorum aedificiis incendia. presbyterum etiam quendam, quia propria et libera uoluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolutatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum