comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deeꝰ uirtutũ florib ⁊ gr̃a signoꝵ atq gemis. aula
regis pulcro decore uernar&: & ueliit splendor quidã
luminis mundo huic effulsiss&. ⁊ odoris suiflagran¬¬
cia loige lateq cõplesset: factũ ÷ ut eps sacer. cuiꝰ
paulo superius fecimꝰm̃cionẽ: glorioso ex cessu migra
do coauenis set inunũ: alius dealio ut fieri solet cum in
clienti fauore inqͥb dã deprimorib consensũ p̃berent.
& ꝑmortalẽ ꝓt̾ uũque p̃fectũ. cũ infinitis poideribus
auri argentiq. relaciones intulissent: regi consensu
ut scđm illã sacrilegã infandi sẏmonis sectã. celestem
gram coitrit uis fasq p̃riperent: nr̃i uero quibus
saluator loquitur: Nolitimere pus illus grex
quia conplacuit patriuro dare uobis regnũ. ab in¬
mortali x põclõ queꝑ fecto. beatũ uirũ sibiposce¬
rent sacerdotẽ fere : nichil ominus tenuem cũpau¬
cis uerbis legationis formulã mittunt. ⁊ ꝑn

Expanded text:
de virtutum ejus floribus et gratia signorum atque gemmis aula de virtutum ejus floribus et gratia signorum atque gemmis aula regis pulchro decore vernaret, et velut splendor quidam luminis mundo huic effulsisset et odoris sui fragrantiam longe lateque complesset, factum est ut episcopus sacer cujus paulo superius fecimus mentionem glorioso excessu migrardo convenisset in unum, atque alius de alio ut fieri solet cum talclientis favore in quibusdam de primoribus consensum praeberent, et per mortalem protervumque praefectum cum infinitis ponderibus auri argentique relationes intulissent regis ad consensum, ut, secundum illam sacrilegam infandi Simonis sectam, coelestem gratiam contra jus fasque praeriperent; nostri vero, quibus Salvator loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum ab immortali Christo Deoque perfecto, beatum virum sibi poscerent sacerdotem fore; nihilominus tenuem cum paucis verbis legationis formulam mittunt et per
Abbreviated transcription (Latin):
Peractis dieb quipq: rexmagis magise. procli¬
uis admortẽ delabitur: lima consocdalib sac dos
rogat᷑. ut nimiã obtẽperanda inediã ciboꝵ capiat parcita¬
cc̃. Noncomedã inquid donet sospitatẽ pͥncipis obtine
tra corpꝰ in soatẽ clamitarent affligere: ille cuiꝰsalus
fortiter ꝑdurabat. pollicet᷑ dieb septẽ expletis. prin¬
cipẽ pristino receptat᷑ uigore. cũ eodẽ ceteris que so¬
salalib cỹbũ eẽ. sũturũ Itaq dies ad est. uotis om̃iũ
expectata : Sacerdotis ꝓmissa cõplentur: pͥncipi
ueloꝵ medelatribuit᷑ Om̃iumanib gloriosotriũ¬
pho sacerdos attollitur: ⁊ regali coiuiuio. magnis ho¬
norib euocat᷑: Erat quippe ꝑ hec : carꝰ om̃ib ⁊ acceptꝰ:¬
gestoꝵ or dinẽ. ea fide ut ad nos ꝑuenit stilo digessimꝰ.
nunc anr̃i tẽporis parte quã inspeximꝰ parte uero a
condiscipulis nr̃is nobis tradita sumamꝰ exordiũ: &
ad posteritatis memoriã relinquamꝰ: Cũ igitur

Expanded text:
oclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibus sacerdos rogatur, ut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinertra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque dies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc charus omnibus et acceptgesta didicimus ea fide ut ad nos pervenerunt, stylo digessimus, nunc a nostri temporis parte quam inspeximus, parte vero a condiscipulis nostris nobis tradita sumamus exordium, et ad posteritatis memoriam relinquamus. 12. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
folutus. Itaq diuina piudentia miscđiam p̃cel¬
lens anime morbus corporis afflctione conpo¬
nat. Srcundũ ilbud Uisitabo in urga iniquitates
quiid dudũ interris positus dãs & saluator ñt̃ eisei¬
płis dixerat. Sieredideritis inme oꝑa qurẽ exo
ficio &uosficretis. ⁊ maiora horũ facittis: intantũ
postreno ad fidei a morẽ iurũ beatũ spintuals
flq̃ma sieccrabat ut si quispiam aquã distilłantẽ
emanib suis dũ lauaretur occulte p̃ripere: et
languentis ciuusque corpus ac tinger. pleriq
infirmidatib ilico caruisse. Sed p̃cĩpue atertia¬
nis & quartanis passionib uexantes. miro stupore
reciperent pristinã sospitatẽ. Nã quanta aut
queque ꝑeũ dñs adultimũ egerit signa aeun¬
tutũ mors stupendisq minculis declarauent:
non alus nisi hissolis qui ocłis suis intuiti sunt
putamꝰ eẽ credibilia. Et qm̃ consortiũ uite &

Expanded text:
solutus. Itaque divina providentia misericordia praecelsolutus. Itaque divina providentia misericordia praecellens, animae morbos corporis afflictione componit, secundum illud: Visitabo in virga iniquitates quia dudum in terris positus Dominus et Salvator noster discipulis dixerat: Si credideritis in me, opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis ; intantum postremo ad fidei amorem virum beatum spiritualis flamma succenderat, ut si quispiam aquam distillantem e manibus suis dum lavaretur occulte praeriperet, et languentis cujusque corpus attingeret, plerisque infirmitatibus caruisset, sed praecipue a tertianis et quartanis passionibus vexati, miro stupore reciperent pristinam sospitatem. Nam quanta aut quaeque per eum Dominus ad ultimum egerit signa, ac virtutum novis stupendisque miraculis declaraverit, non aliis nisi his solis qui oculis suis intuiti sunt putamus esse credibilia. 37. Et quoniam consortium vitae et
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis dñici diẽ. Ilico manꝰ ardescit sicri¬
lega. cute siccata. cũ neruis fecuris achesi rtclu¬
arida ꝓdit. Et iugientẽ ad at cłam pocius reũ
mon&ꝰ ꝑuenire. Sacerdos orationib contini¬
ad consuetũ recurrit p̃sidiũ. Ingreditur
cellulã. consꝑso cinere. in oratione fusis la¬
erimis ꝑ noctauit. Et cũ ad eccłam facto mani
debitis laudib ex soluendis dĩ sacer uenisso
uulgi diuersitatẽ cũ secun hominẽ intuente
inor̾ationẽ uirdĩ ꝓcinꝰ incũbit. Et ita repente
reus non sustinens cruciatꝰ: magnis clamoribus
ꝑfcrepebat ut putaretur locus ille. eẽ cõmotus:
Nã & pauor in mensus. arripuit uniuersos.
Interea saerilega manus in officio subito resti¬
tuitur pristmo ossa cutis & nerui. suis replentur
hrmoribus. Securis. ex eadẽ parte resiluit
mñnibiliẽ fundit criminosus huberes fletus
petcatũ facetur a absoluitur. domi remeat ab¬

Expanded text:
resurrectionis dominicae diem: illico manus arescit sacriresurrectionis dominicae diem: illico manus arescit sacrilega, cute siccata cum nervis, securis adhaesa recluarida prodit, et lugentem ad ecclesiam potius reum monet pervenire. Sacerdos orationes continuad consuetum recurrit praesidium: ingreditur cellulam conspersus cinere, in oratione fusis lacrymis pernoctavit; et cum ad ecclesiam facto mane debitis laudibus exsolvendis Dei sacerdos venisset, vulgi diversitate cum securi hominem intuente, in orationem vir Dei pronus incumbit: et ita repente reus, non sustinens cruciatus, magnis clamoribus perstrepebat, ut putaretur locus ille commotus. Nam et pavor immensus arripuit universos. Interea sacrilega manus in officio subito restituitur pristino, ossa, cutis, et nervi suis replentur humoribus, securis ex eadem manu in partem resiluit mirabiliter: fundit criminosus uberes fletus, peccatum fatetur et absolvitur, domi remeat ab
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ debito ꝑ noctare ad aeccłam ꝑgeret : Ini
mani hostẽ offendit sibima bellatorẽ. & clira
aduersarius frendens: abitinere boni oꝑis coxptũ
dĩ seruũ nititur reuocare. Afflictũq cȩdibus
multis. femiuiuũ reliquid: & pene exanimẽ
Et mane solo ꝓstrato reꝑto apluribus om̃s sen¬
sus officii amiserant famulatũ. Tunc sõs dĩ ꝓcul
aburbe forte discesserat. Et cũ pꝰtrieluũ fuiss&
regressus repperit eũ semi uiuũ & flagris mabe
mulcatũ. Tũ iuxta mẽbra fr̃is se que ꝓsternens.
ingemuit fortit̃. Uique dentib reseratis. sacrifi¬
ciũ inore eiꝰ ꝓprus manib dĩ sacer infudit. Et
miro stupore expectantib om̃ib: ita repente ap.¬
p̃hensa manu eiꝰ infaciẽ sacerdotis surrexit in¬
columis acsi nichil mali habuisse putarecur.
Et ubiq saliens benedicebat dñm.
T ec multũ post tẽpus unus exrusticis quidã
Carrepta mami securi: ne fario polluit oꝑẽ

Expanded text:
cursu debito pernoctare ad ecclesiam pergeret, humani cursu debito pernoctare ad ecclesiam pergeret, humani generis hostem offendit sibimet bellatorem: et ira adversarius frendens, ab itinere boni operis coepto Dei servum nititur revocare, afflictumque caedibus multis semivivum reliquit pene et exanimem; et mane solo prostrato reperto a pluribus, omnes sensus officii amiserant famulatum. Tunc sanctus Dei procul ab urbe discesserat, et cum post triduum fuisset regressus, reperit eum semivivum, et flagris male mulctatum. Tum juxta membra fratris se prosternens ingemuit fortiter, vique dentibus reseratis, sacrificium in ore ejus propriis manibus Dei sacerdos infudit. Et miro stupore spectantibus omnibus, ita repente, apprehensa manu ejus, in faciem sacerdotis surrexit incolumis, ac si nihil mali habuisse putaretur; et ubique saliens benedicebat Dominum. 5. Nec multum post tempus unus ex rusticis, arrepta manu securi, nefario polluit opere
Abbreviated transcription (Latin):
aduersariũ uulnerans: inspiritalib canticis ꝑfe¬
uerat. Sane discipłos arguit cur relictis canticis
minis fantasmaticis de territi fiussent. Sed quid
mirũ si huic huma ni generis hostis tanto sacer¬
doti neces ex petut. quippe quidux. isignifer erat
inpopło dĩ cũ etiã nefaria & impura flagitia ad
ipsã quoq: cliuinitatis quondã tetendit iniuriam:
& quia in desinent̃ contia bonitatẽ malicia pug¬
nat. uscos dĩ aemulatio insequitur aduersarii
quanta pessimꝰ hostis diuersis illusionib se mani¬
festans stimulis furoris sui aduersus xp̃i cateruã
quã eiꝰ dexterã ꝑsacerdotẽ suũ ꝓtegebat ex agge¬
rasse dicatur. non sufficimꝰ loqui. Tam̃ unũ dehis
que crudelit̃ in quendã de xp̃i famulis subtantis
testib gesserit: breui sermone tridamus.
ũ unus ex turmis quorũ officiũ est iugiter
in accła matre canere dõ legoncius nomine

Expanded text:
adversarium vulnerans, in spiritualibus canticis perseadversarium vulnerans, in spiritualibus canticis perseverat. Sane discipulos arguit, cur, relictis canticis, minis phantasticis deterriti fuissent. Sed quid mirum, si hic humani generis hostis tanti sacerdotis necem expetiit, quippe qui dux et signifer erat in populo Dei; cum etiam nefaria et impura flagitia ad ipsam quoque Divinitatis quondam tetendit injuriam? 34. Et quia indesinenter contra bonitatem malitia pugnat, et sanctos Dei aemulatio insequitur adversarii; quanta pessimus hostis diversis illusionibus se manifestans, stimulis furoris sui adversus Christi catervam, quam ejus dextera per sacerdotem suum protegebat, exaggerasse dicatur, non sufficimus loqui. Tamen unum de iis quae creduliter in quemdam de Christi famulis sub tantis testibus gesserit, brevi sermone tradamus. Cum unus ex turmis eorum quorum officium est jugiter in ecclesia Matre canere Deo, Legontius nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
tenui sibilo serpentis astucia. primũ de mulca
in aura. Dein quies ubiq cũ essã in aecđȩ septa
ualido impetu arcus aras. lucernas terraq officia
concutit. ita iã ut putarent discipłi aecđam om̃em
funditus euerci. Et cũ pauore nimio trementes
pallentesq relictis canticis expectantes in teritũ.
adhererent pauimento: beatꝰ inuictusq ꝑ om̃ia
ita fortit̃ indiuinis canticis ꝑsistebat: parui pen¬
dens que in uidus ꝑpetrabat. ut in ꝓsperis nũquã
constantior fuiss& nec clarior. Tantẽ in uidus
anguis cũ suo exercitu. in una se mole conglome¬
rat : ⁊putans grauiorib ictib sonitibusq inteme¬
ratã constantiã de t̾rere. in menso tu multu ꝑstre¬
pens ante faciẽ beati uiri pauimento ꝑcutrens¬
se p̃cipitat. ita ut putarent eliscipłi infrustra ma¬
gistrũ fuisse contritũ. Ipsi quidẽ diu atroniti
ꝑmanser : głosus uero sacerdos diuinis iaculis

Expanded text:
tenui sibilo serpentis astutia primum demulcet tenui sibilo serpentis astutia primum demulcet in aura. Dein quies ubique cum esset, ecclesiae septa valido impetu, arcus, aras, lucernas caeteraque officia concutit, ita ut jam putarent discipuli ecclesiam funditus everti: et cum pavore nimio trementes, pallentesque, relictis canticis, exspectantes interitum, adhaerent pavimento. Sed Beatus, invictus per omnia, ita fortiter in divinis canticis persistebat, parvi pendens quae invidus perpetrabat, ut in prosperis nunquam constantior fuisset nec clarior. Tandem invidus anguis cum suo exercitu in una se mole conglomerat, et putans gravioribus ictibus sonituque intemeratam constantiam deterrere, immenso tumultu perstrepens ante faciem beati viri se pavimento injecit, ita ut putarent discipuli in frusta magistrum fuisse contritum. Ipsi quidem diu attoniti permanserunt: gloriosus vero sacerdos, divinis jaculis
Abbreviated transcription (Latin):
dã ire p̃cepiss&: haud mora p̃ceptis obeduit ussa
impla ad ꝓpria remeare contendit. Cui seiussi¬
mus demon: cũ suis apparitorib se ei obuium in¬
tulit. Quẽ de uehiculo eiecit: eũq male mul¬
tatũ flagris. reliquid ex animẽ. Semiuuus
scilica. apimis defertur addomũ. Et cũ ob in¬
iuria sc̃i sulpici que gesta fuerant ne more fer
Etita obserato ore. eũ dentibus : ut ne aque guttã
aliqnus possa interius fundere. Interea ui dei
id erod spu fenserat: gestorũ ordinẽ fr̃ib indicat
Afflictũq dobens eꝗ affectu lacrimas ꝓfundens
ex pretate ꝓse pius pastor ouemsustimusfe eruei¬
atus lugebat. Iliẽatam̃. sc̃ã terre membra pro¬
sternit. Et post orationẽ abhumo consurgens : panis
buccellã cũ uino exanim iuba deferre. Protinꝰ
pristino famulantia redeunt membra. haec
quidẽ ab ipso quiꝑtulit. ufideliũ testimonio ag¬
norumꝰ confirmatũ Nec multum

Expanded text:
dam ire praecepisset, haud mora, praeceptis obedit, jussa dam ire praecepisset, haud mora, praeceptis obedit, jussa implet, ad propria remeare contendit. Cui saevissimus daemon cum suis apparitoribus se ei obvium intulit: quem de vehiculo ejecit, eumque male mulctatum flagris reliquit exanimem, semivivus scilicet a proximis defertur ad domum. Et cum ob injuriam S. Sulpicii, quae gesta fuerant nemo referreet ita obserato ore cum dentibus, ut nec aquae guttam aliquis posset interius fundere. Interea vir Dei id quod spiritu senserat, gestorum ordine fratribus indicat, afflictumque dolens ex affectu, et lacrymas profundens ex pietate, pro se pius pastor ovem sustinuisse cruciatus lugebat. Illico tamen sancta terrae membra prosternit, et post orationem ab humo consurgens, panis buccellam cum vino exanimi jubet offerri: protinus pristinum famulantia redeunt membra. Haec quidem ab ipso qui pertulit et fidelium testimonio agnovimus confirmatum. 33. Nec multo
Abbreviated transcription (Latin):
matutinas in diuinis laudib iibi xpularet᷑
Cũq puero cũ lucerna pre eunte iam que¬
fores basilice contigiss& ingerens se funestus
demon forma ualida & spetiȩ auifte ter¬
riante a horribilis. primũ lumen quod
preibut nititur suffocare. Deinde se in
faciem oculos que sc̃i uiri cũ magno impetu in¬
reciti& huc atq illuceminus circũ uolitans.
ridiculosis intentionib iterũ atq iterũ ui oben¬
tũ infestũq reddebat. Adhec uir dĩ parui gesta
ꝑpendens: scio inquid quisis antiqu ferpentis mi¬
nister. Necte latere ꝑmitis. cui ꝑfecutorẽ nequis¬
simũ pene iugit̃ te ostendis. Tandẽ manũ ebeuan¬
tẽ eocũ crucis signo non solũ seultro micere non
inimuria scĩ uiri plurimũ furorẽ.stimulis sedi¬
ciosus hostis accendit
ũ itaque unũ ex pueris mente & conuersatio¬
ne simplicẽ anfulfũ nomine ꝓro fratrũ & pau¬
perũ uictu necessario exhibendo: locũ ad quen¬

Expanded text:
Matutinas in divinis laudibus inibi epularetur. Matutinas in divinis laudibus inibi epularetur. Cumque puero cum lucerna praeeunte jam fores basilicae contigisset, ingerens se funestus daemon forma valida et specie avis teterrimae et horribilis, primum lucem quae praeibat nititur suffocare, deinde se in faciem oculosque beati viri cum magno impetu injecit, et huc atque illuc eminus circumvolitans, ridiculosis intentionibus, iterum atque iterum violentum infestumque reddebat. Ad haec vir Dei parvi gesta pendens: Scio, inquit, qui sis, antiqui serpentis minister, nec te latere permittis, cui persecutorem nequissimum pene jugiter te ostendis. Tandem manum elevante eo cum crucis signo, non solum se ultra miscere non in injuria sancti viri plurimum furorem stimulis seditiosus hostis accendit. Cum itaque unum ex pueris mente et conversatione simplicem, Ansulfum nomine, pro fratrum et pauperum victu necessario exhibendo locum ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
illue ꝑtotã noctẽ in certꝰ. uacuo labore discur¬
rera Reddito t̃ris die cursu in cassu consupto
loco de quo festinꝰ it̃ arrquit se constere cernit.
Asaceraote demq quẽ iã nichil puto latera.
ueniã facinoris pecit genib ad hera sc̃is gesta ꝑ
or dinẽ fatur. Ignoscit mens pietate prõmptissi
ilico tribuit ueniã confitenti Et enim quanta
qubq contri eũ pessimꝰ demon artib cũ una¬
uerso exercitu suo intentione pugnauerit. atq
suꝑ om̃s ceteros qui ꝑillud tẽpus ꝓxep̃i nomine
comluc tabatur nora ꝓtulitrit᷑ atq aduersus
eũ demonici furoris arma cõmouerit: ag¬
noscere cupientib curauimꝰ ꝑstringere pauca.
t quia de eiꝰ ꝑ noctacionib
crebris paulo ante iã diximus cũ in ꝓfundo
cuiusdã noctis silentio psalmorũ canora inbap¬
tisterio ꝑegiss&. ꝑgens cũ paucis ad martini¬
beati basilicã : ut reliquo noctis spatio usq ad

Expanded text:
illuc per totam noctem incertus vacuo labore discurilluc per totam noctem incertus vacuo labore discurreret. Reddito terris die, cursu incassum consumpto, in loco in quo festinus iter arripuit, se consistere cernit. Ad sacerdotem denique quem jam nihil puto lateret, veniam facinoris petit, genibus adhaeret sanctis, gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate promptissima, illico tribuit veniam confitenti. 31. Etenim quanta quibusve contra eum pessimus daemon artibus cum universo exercitu suo intentione pugnaverit, atque super omnes caeteros qui per illud tempus pro Christi nomine colluctabantur, nova protulerit, atque adversus eum daemonici furoris arma commoverit, agnoscere cupientibus curavimus perstringere pauca. Et quia de ejus pernoctationibus crebris paulo ante jam diximus; cum in profundo cujusdam noctis silentio psalmorum canora in baptisterio peregisset, perrexit cum paucis ad B. Martini basilicam, ut reliquo noctis spatio usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quẽ tante altitudinis mersũ baratro iãputa¬
bant esse defunctũ. Hactenus criminosus alto
mentis stupore discussus : sc̃is ꝓst̾ratꝰ uestigus pos¬
tulat facinoris ueniã. Ilico uirpietate plenus
inclulg& : ⁊usib tribuit necessaria. Monens
sepe pocius. petat quã rapiat. Munere sibi opta
conferre : non rapine. Et qm̃ in eo fuit ꝑfecta hu¬
militas prompta mifcdia. scã simplicitas. Quante
uero pacientiȩ firerit . & longanimitatis quis
dicere ualeat Cũ unꝰ exelisci¬
płis de ordme beuitarũ repedandi ad propria
licenciã sibi postulara. ille dilectionis affectu.
ne aliquid easus lon geui itineris accider&: lib¬
tatẽ ei abeundi nontribuit. Hic uero sp̃u
armatus suꝑbiȩ cũ uixcuarũ obliuionẽ qui es
prima laxauerat : gradu concitocũ uehiculo
fugã facinore stimulante arripuit. Qui ita
digno cerieatis ꝑcutitur supplicio: ut huc atq

Expanded text:
tem quem tantae altitudinis mersum baratro jam putatem quem tantae altitudinis mersum baratro jam putabant esse defunctum. Hactenus criminosus alto mentis stupore discussus, sanctis prostratus vestigiis postulat facinoris veniam. Illico vir pietate plenus indulget, et usibus tribuit necessaria, monens saepe ut potius petat quam rapiat; munere sibi optet conferri, non rapina. En quam in eo fuit perfecta humilitas, prompta misericordia, sancta simplicitas: quantae vero patientiae fuerit et longanimitatis, quis dicere valeat? 30. Cum unus ex discipulis de ordine levitarum repedandi ad propria licentiam postularet, ille dilectionis affectu, ne aliquid casu longaevi itineris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit. Hic vero spiritu armatus superbiae, cum vix curarum oblivionem quies prima laxaverat, gradu concito cum vehiculo fugam facinore stimulante arripuit: qui ita digno caecitatis percutitur supplicio, ut huc atque
Abbreviated transcription (Latin):
subire celeri morte quã longos facinoris trahere
cruciatus : in priteũ cubitorũ fere octoginta
eminus qui aclerat interiturũ se p̃ceps iniecit:
Nichilominus cũ eũ uorax t̾ra susciꝑe antiscicis
brati suffragia postulabat. Tũ uir dĩ occursu ue¬
loci aduentans: iub& post elapsũ quendã de
pueris descente nexũ. Satis monens diligentia
sũma scelestũ trahere cireũ plexũ Cũq om̃s
non posse iã uiuere clamitarent : quẽ tante
altitudinis t̃rȩ iatus uorauerat. sđ pocius ab om̃ib
iã int̾risse credheretur imꝑat puerũ iussis obe¬
dire uelocit᷑. Ingreditur famulus. nec cunc¬
tatꝰ signaculo uiri sci armatus. alacrẽ reppent
quẽ om̃s credebant essẽ exaninẽ. Conexũ fu¬
nib captiuũ ad patriũ reuocat solũ. Constipant᷑
moenia agminib popłoꝵ. ad spectaculũ tante
rei : pene tota confluxerat ciuitas. Conplosis
manib uoces om̃ium ꝑftrepebant. Mirantur sospi¬

Expanded text:
subire celerem mortem, quam longi facinoris trahere subire celerem mortem, quam longi facinoris trahere cruciatus, in puteum cubitorum fere octoginta, eminus qui aderat, interiturum se praeceps injecit. Nihilominus cum eum vorax terra  Forte, aqua sbeati suffragia postulabat. Tum vir Dei occursu veloci adventans, jubet post elapsum quemdam de pueris descendere innexum, satis monens diligentia summa scelestum trahere circumplexum. Cumque omnes non posse jam vivere clamitarent quem tantae altitudinis terrae hiatus voraverat, sed potius ab omnibus jam interiisse crederetur, imperat puerum jussis obedire velociter. Ingreditur famulus, nec cunctatus signaculo viri sancti armatus, alacrem reperit quem omnes credebant esse exanimem. Connexum funibus captivum ad patrium revocat solum. Constipantur moenia agminibus populorum: ad spectaculum tantae rei pene tota confluxerat civitas; complosis manibus voces omnium perstrepebant; mirantur sospi
Abbreviated transcription (Latin):
plectitere contenclamus. Tempore quodã unus de
sceleratis & ut pote in digentib in promptuariũ brati
uri se nactu uiolent̃ imecit : statim diripere niti¬
tur quod atrocimente facinus furtim conceꝑat.
Et dũ abira festinat. nullis remeanti patae exi¬
tus. Et munimine om̃i conseructo: quasi carcere
feptus. reus undiq: ligatur. Noctis ergo cocius
itinere in cassũ sumpto. facilis ciui fuerat gressus
nec tenius patetre gressus. Interea lucis spbendor
mundũ irradiat : duirdĩ unũ decustodib euocat
mitrens ad sociũ mandat : ut quẽ errore lassatũ
& uelut quibuselã ditatũ uinculis. ita in nexũ cri¬
mine in prompeuario repperiss& ad trahera :
Haut morn. minister ad sociũ ꝑperiaas adut
Quouocato scelestũ repperiunt intro. & ut at¬
traherent ꝓtinus cõp̃hendunt. Int̃ horũ manus
lubricus repente elabitur. Et cũ sese criminis cer¬
nen& eircũ septũ : qundiq aturbis uallatũ. malens

Expanded text:
plectere contendamus. Tempore quodam unus de plectere contendamus. Tempore quodam unus de sceleratis et ut pote indigentibus, in promptuarium beati viri se noctu violentus injecit; statim diripere nititur quod atroci mente facinus furti conceperat; et dum abire festinat, nullus remeandi patet exitus, et munimine omni constructo quasi carcere septus, reus undique ligatur. Noctis ergo totius itinere incassum consumpto, facilis cui fuerat ingressus, nec tenuis patet regressus. Interea lucis splendor mundum irradiat, et vir Dei unum de custodibus evocat, mittens ad socium mandat, ut quem errore lassatum, et velut quibusdam arctatum vinculis ita innexum crimine in promptuario reperisset, attraheret. 29. Haud mora, minister socium properans adiit: quo vocato scelestum reperiunt intra; et ut attraherent protinus comprehendunt. Inter horum manus lubricus repente elabitur: et cum sese criminibus cerneret circumseptum et undique a turbis vallatum, malens
Abbreviated transcription (Latin):
fẽꝑ euuangłicũ illud ore mundissimo ruminabat.
& totis uiribus implere oꝑe contendebat. Quiuult
esse ur̃ primus. sicur̃ ultimus Et qui uult esse ur̃
docuisse ut usq ad mortẽ obluctemur aduersus pec¬
catũ. Si quidẽ & ipse non rapinã arbitritus ẽ aequa¬
lẽ se eẽ dõ. sedfema ipsũ exinanuit formã serui
accipiens. & habitu reptus ut homo. humiliauit
sem& ipsũ usq ad mortẽ : quẽ sulpicius dĩ sc̃s se¬
cutus om̃iũ ꝓfligationũ labores uicruciatus carnis
& mentis suscepit: ne ꝓpositũ fidei conscientiȩ macu¬
m̃ quidẽ si uolumus nunc beatistimi sulpicii
Nep̃i enarrare untutes: & exponere robur
conseantiȩ nec nobis copia tanta fermonis est. Nec
pritamus aliis nisi hissolis qui ocłis suis intuebantur
uidere credibilia. Nunc ad illã que prius cepenit
sermo ꝑcurrat : ut de miraculorũ gestis quȩ sibi
iuncto participe deinceps celitus egerit pauca per¬

Expanded text:
semper evangelicum illud mundissimo ore ruminabat, semper evangelicum illud mundissimo ore ruminabat, et totis viribus implere opere contendebat: Qui vult esse vester primus, sit vester ultimus: et qui vult esse vestdocuisse; ut usque ad mortem obluctemur adversum peccatum. Siquidem et ipse non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, et habitu repertus ut homo: humiliavit semetipsum usque ad mortem. Quem Sulpicius Dei sanctus secutus, omnium profligationum labores et cruciatus carnis et mentis suscepit, ne propositum fidei conscientia macuam quidem si volumus nunc beatissimi Sulpicii episcopi enarrare virtutes, et exponere robur constantiae, nec nobis copia tanti sermonis est, nec putamus aliis, nisi his solis qui oculis suis intuebantur videri credibilia; nunc ad illa quae prius coeperat sermo percurrat, ut de miraculorum gestis, quae sibi juncto participe deinceps coelitus egerit, pauca per
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ opus explere contender& & atas iã ꝑfecta
ad fenectutẽ cbecrepitã ꝑcliuis dependera : cũ fe
uidissa ad om̃ia non sufficere uel in profundiorib
uocare diuinis uel in sc̃ĩs orationib sicut optabat
iugiter ꝑmanere : uł in eoꝵ que cotidie fidei red¬
cebantur instructionib ad implendis. ex quibus
om̃ib nec respirare: quidẽ ei unius saltim horae
liberũ tẽpus dabatur dũ semꝑ in alia exaliis uaca¬
retur. Ita ut aprima luce: usq in ꝓfundã uesꝑam
mĩ quã cessare inuarus occupationib detineri :
cũ fe tanto honere uidiss& grauari utilius esse
ratus est. ut uni exficelib xep̃ianis primoribus
regionis pbene iã & optime instructo uiro uulfo
dũ taxat diuini uerbi cõmittere ministerum:
Etita conibito clero sacerdotii inibi iura suscepit.
Enarire quis ualeat. qua humilitate quaue
caritate. cura suorũ comitũ & ministrorũ. ac p̃sidia
pauperũ de inceps fe exhiberi contentus et: Qui

Expanded text:
tas jam perfecta ad senectutem decrepitam proclivis dependeret, cum se vidisset ad omnia non sufficere, vel in profundioribus vacare divinis, vel in sanctis orationibus sicut optabat jugiter permanere, vel in eorum qui quotidie fidei reddebantur instructionibus adimplendis, ex quibus omnibus nec respirare quidem et unius horae saltem liberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in profundam vesperam nunquam cessaret in variis occupationibus detineri; cum ergo se tanto onere vidisset gravari, utilius esse ratus est, ut uni ex fidelibus Christianis primoribus regionis, plene jam et optime instructo viro Wlfeleduntaxat divini verbi committeret ministerium: et ita conhibito clero, sacerdotii inibi jura suscepit. 27. Enarrare quis valeat qua humilitate, qua charitate circa suorum comitum et ministrorum ac praesidia pauperum deinceps se exhibere contentus est? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ruptis. ꝑseueranti diffinitione suscepit. & intantũ
capessendȩ religionis ꝓpositũ ad huc puerulus uirbeatꝰ
exarserat : ut itadicã si ꝑsecutionis tẽpus non defu¬
isset. periłis se sponte p̾ceps ingereret. hic uã lecti¬
onib cepit diunoꝵ uoluminũ mancipari. & ineru¬
ditionib fide ⁊ semet ipsũ insigniter exercere.
Deniq ꝓ uiuenilib reprimendis cupiditatib
ã sapientie ꝓfectib adipiscendis. orationib se & abs¬
tinentie frenis constringebat. & ita ei ab ipsis
cunabulis eccłastica regła in obseruantia honorabilis
fuit : ut multoꝵ uiuenũ ac senũ ad eum confluentiũ
turbas de fidei nr̃e religione sciscitantes. ñ solũ ad
fidẽ conuerteret. uerũ etiã ꝑfecte uite institutionib
informaret. Manifeste autẽ aderat diuina gr̃a : ꝑ quã
innumerabiles ad imitationẽ sui in fide dĩ ꝓuocabat.
ante om̃ia p̾cepta eugłica. & uocẽ saluatous. sũmo amore

Expanded text:
ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis tempus non defuisset, periculis se sponte praeceps ingereret. Hinc jam lectionibus coepit divinorum voluminum mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. Denique pro juvenilibus reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiastica regula in observantia honorabilis fuit, ut multorum juvenum ac senum ad eum confluentium turbas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem converteret, verum etiam perfectae vitae institutionibus informaret. 3. Manifeste autem ei aderat divina gratia, per quam innumerabiles ad imitationem sui in fide Dei provocabat. Ante omnia, praecepta evangelica et vocem Salvatoris summo amore
Abbreviated transcription (Latin):
in littera cuiꝰ nom̃ celesti iã continet᷑ in pagina
tamen fidei succrescunt augmenta. eũ scõꝵ
recentia replicantur exempla. Cũ ⁊ cohorti xp̃i¬
turꝰ ureta danihelis oraculũ. & doctus patroni
magisterio popłs ut splendor firmam̃ti rutilet.¬
& dõctor silerea sibi luce cumulata coruscet.
p̃sertĩ cũ obsui declarationẽ meriti morbouasto
gallicint̃ inrtutũ erebrã materiẽ in signi xp̃i
munere. ad saerũ illius corpus assidue fonsolei redundec
rore celesti. ⁊ sic ignis iuge capiat pabulũ. ut infusione
scĩ sp̃s continuat̾u licor sumat angmentũ. Cuiscilicet
prudenti uiro. & si nature debitõ mois extinxit coipus¬
culũ. fulgent tam̃ iuuentia mirała pliandro.
B eatus igitur sulpicius ortus claris parentib
ciuiũ pene pͥmoub castris regalib altus.
głoso excessu excessu patronus ẽ effectus:
Qui in flore etatis pͥmeue xp̃i militia laqueis seli

Expanded text:
us littera, cujus nomen coelesti jam continetur in pagina, us littera, cujus nomen coelesti jam continetur in pagina, tamen fidei succrescunt augmenta, dum sanctorum recentia replicantur exempla, cum et cohorti Chrius, juxta Danielis oraculum , et doctus patroni magisterio populus ut splendor firmamenti rutilet, et doctor siderea sibi luce cumulata coruscet, praesertim cum ob sui declarationem meriti in orbe vasto Galliae inter virtutum crebram materiem insigni Christi munere ad sacrum illius corpus assidue fons olei redundet rore coelesti, et sic ignis juge capiat pabulum, ut infusione sancti Spiritus continuatum liquor sumat augmentum. Cui scilicet prudenti viro etsi naturae debito mors exstinxit corpusculum, fulgent tamen viventia miracula polyandro. Beatus igitur Sulpicius ortus claris parentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, c glorioso excessu patronus est effectus. Qui in flore aetatis primaevae Christi militiam laqueis saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ non solũ ipse set qͥ cũ ex eadẽ pruncia burgundionẽ¬
in cõmodi aduenis sent sospites ex infirmit̾ate ad ꝓpͥa
remearunt. actenus quoddam indiculũ colligen¬
tes edidimꝰ: Sed credimꝰ auobis prudentiorib eli¬
gantius sic necesse est. atq prudentius luculen¬
tiore uiri dĩ uita excollitur stilo atq omissa
reqͥrendo diligeñtiorẽ studio miracła. alium
forsitan libellũ condere porest.a
E xẜlicit trarisitus sc̃i Boruti ep̃i
Clara radiante congerie qua donompe¬
ratoras et̃ni . obmerita presulis almi
aula replet᷑ eccłe uirtutũ lãpadecorus¬
cante: ⁊ siminus idonee digna possumꝰ eloqui
a si man̾us idonee digna possum eloqui : tamen
uł sermonẽ tenuem deuote plebis aurib tẽpta¬
mꝰ inferre. maxime eũ audientiũ sit fructus
iuroꝵ gesta fideliũ reuoluere cãl amo ꝓ memo¬
ria popłoꝵ. & licet nichil egeat mortaliũ iustꝰ¬

Expanded text:
lum ipse, set quicumque ex eadem provincia Burgundlum ipse, set quicumque ex eadem provincia Burgundincomodi advenissent, sospites ex infirmitate ad propria remearunt. 44. Actenus velud quodiculum colligentes edidimus. Set credimus, a vobis prudentioribus elegancius, sicut necesse est, atque prudentius luculenciore viri Dei vita extollatur stilo, atque obmissa requirendo diligentiori studio miracula alium forsitan libellum cudere potest. EXPLICIT TRANSITUS SANCTI BONITI EPIClara radiante congerie qua dono imperatoris aeterni ob merita praesulis almi aula repletur Ecclesiae, virtutum lampade coruscante, etsi minus idonee digna possumus eloquisi minus idonee digna possumus eloqui, tamen vel sermonem tenuem devotae plebis auribus tentamus inferre, maxime cum audientium sit fructus, virorum gesta fidelium revolvere calamo pro memoria populorum. Et licet nihil egeat mortalium just
Abbreviated transcription (Latin):
huneris deferens graderet᷑. tã diligenter ac reueren
rrisse uiderent᷑. Exinde cũ ab ep̃o in eccłam beati mau¬
riti portaret᷑. in ipso ingressu qͥdã claudus nomine
ualdinꝰ in forib iacens scĩ sacerdotis p̃stolabat᷑ ad¬
uentũ. Sed mox ut suꝑ eñ uiri dĩ corpus transut
ipse sanitãtis gaudia sensit̾. ⁊ in eadẽ eccłausq hodie
tanens ualnarũ custos existit. Eost hec scĩ sacerdo¬
tisi menbra digno sepulture tradita urxta beatoꝵ
apłoꝵ petri & pauli att scĩ andree altare qͦrũ reli¬
quias p̃fatꝰ pontifex exurbe iussit deferri. & magna
cũ deuotione locũ ipsius dedicans. ac pridie depõsita
renouauit : & dignũ erat ut quoꝵ flagrauit amore
scõ igne suecensus eoꝵ igne suecensus eius sep eciã sepul¬
crũ uangeret᷑ altario. deuide mausoleum beati
sacerdotis auri argentiq mirifice decorauit metal
cecꝰ aduenit. Cĩq ad sepulerũ sc̃m sue debilitatis

Expanded text:
humeris deferens gradaretur, tam diligenter ac reverenthumeris deferens gradaretur, tam diligenter ac reverentrrisse viderentur. 41. Exinde cum ab episcopo in ecclesia beati Mauricii portaretur, in ipso ingressu quidam claudus nomine Waldinus, in foribus iacens, sancti sacerdotis praestolabatur adventum. Sed mox ut super eum viri Dei corpus transiit, ipse sanitatis gaudia sensit, et in eadem ecclesia usque hodie manens, valvarum custos existit. 42. Post hec sancti sacerdotis membrarum Petri et Pauli atque sancti Andreae altare , quorum reliquias praefatus pontifex ex Urbe iussit deferri, et magna cum devocione locum ipsum dedicans, hac pridie, carie deposita, renovavit. Et dignum erat, ut quorum flagravit amore, sancto igne succensus, eorum eius semper etiam sepulcrum iungeretur altario. Dein de mausoleum beati sacerdotis auri argentique mirifice decoravit metallcecus advenit, cumque ad sepulcrum sanctum suae debilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quid plura dicenda sunt : sicut alibi qͥdã sapiens dix̃
Cui pauca ñ sufficiunt nec multa ꝑder̃. Nã dũ hume¬
ris ueheret᷑ sicubi corpus eiꝰ quie̾uit. depositũ statim
uexillũ crucis conseptũ remansit. & rarũ ubi ñ eccłe
fabricate miro modo gratulentur. Sed cũ aruernoꝵ
tellurẽ fuissemꝰ ingressi. quanti nobiles uiri ac femi¬
ne occurrentes. cũ suis humeris magna cũ alacritate
ac deuotione ferebant. Eratq int̃ eos pia alt̾catio. ut
aut qͥs pͥmꝰ. aut qͥs plus eo pĩo in oꝑe labonaret. Cũq
ꝓpinquius urbem accederent. magis magisq suas oues
ad eũ confluentes. at̾q: ex̃ nimio gaudio flentes
nonnulli clamabant.ecce inquid dñe urbẽ qua relin¬
occurrissec ep̃s. intimare posse difficile puto. Nã in
utraq parte tanta erat popłi cũ dericis multitudo :
ut exercitũ coadunatũ aut nundinas crederes celebra

Expanded text:
quid plura dicenda sunt? Sicut alibi quidam sapiens dixit: quid plura dicenda sunt? Sicut alibi quidam sapiens dixit: Cui pauca non sufficiunt, nec multa proderunt. Nam dum humeris veheretur, sicubi corpus eius quievit depositum, statim vexillum crucis conseptum remansit, et rarum, ubi non ecclesiae fabricatae miro modo gratulentur. 39. Sed cum Arvernorum tellurem fuissemus ingressi, quanti nobiles viri hac feminae occurrentes eum suis humeris magna cum alacritate ac devocione ferebant! Eratque inter eos pia altercatio, ut aut quis primus, aut quis plus eo pio in opere laboraret. Cumque propinquius urbem accederent, magis magisque suas ad eum oves confluentes, atque ex nimio gaudio flentes nonnulli clamabant: 'Ecce', inquid, 'domine, urbem quam relinoccurrisset episcopus, intimare posse difficile puto. Nam in utraque parte tanta erat populi cum clericis multitudo, ut exercitum coadunatum aut nundinas crederes celebrar
Abbreviated transcription (Latin):
culi p̃stiterunt solatia. usquequo aruernoꝵ fines
ingrederem. ita eoꝵ ꝑsecutio ꝑseuerauit. Sed in
eodẽ itinere qͣnta infirmantium multitudo fideli
concursu ad corpus scĩ sacerdotis uelud ad scolã medi¬
ci ꝓbatissimi confluebant. numerari difficile puto.
& uere bonꝰ ille medicꝰ qͥ naturalit᷑ bonꝰ nec unquã
potest alit̾ eẽ quãbonꝰ qͥ tales hab& discipłos. qͥ ñ solũ
suꝑstes sed & post discessus nec ñ solũ corpoꝵ. se &
animarũ uulnera curando ad salutẽ reuocant pͥsti¬
ñã. Sed a plurimi qũa in eodẽ itinere sanitatis
cõmoda meruer̃. nobis in cognita manent. Quia
ur scis sicut in p̾senti studuit uita. ita ⁊ nẽ ꝑagit
mirađa. Nãsi aliqͥs accepta sue salutis obtatã aliciu
intimas set referens. statim qͥ recesserat aduenit insa¬
nia. Nã ego ea que occłis uidi aut aphatis iuris didie
quanquã simplici atq inculto meo litiã stilo Sed

Expanded text:
culi praestiterunt solatia; usquequo Arvernorum finem culi praestiterunt solatia; usquequo Arvernorum finem ingrederemur, ita eorum prosecutio perseveravit. Sed in eodem itinere quanta infirmantium multitudo fideli concursu ad corpus sancti sacerdotis velud ad scolam medici probatissimi confluebant, numerari difficile puto. Et vere bonus ille medicus, qui naturaliter bonus, nec unquam potest aliter esse quam bonus, qui tales habet discipulos, qui non solum superstes, sed et post discessum, nec non solum corporum, sed et animarum vulnera curando ad salutem revocavit pristinam. Sed et, quam plurimi in eodem itinere sanitatis comoda meruerunt, nobis incognita manent, quia vir sanctus sicut in praesenti studuit vita, ita et nunc peragita. Nam si aliquis accepta suae salutis optata alicui referens intimasset, statim qui recesserat advenit insania. Nam ego ea quae oculis vidi aut a probatis viris didici, quamquam simplici atque inculto, meo eliciam stilo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
fauens. emula corda tanti miracli ab altercatione cessa
reptando cunctis uidentib uenit. At ubi cũ sopore dep̃ssa
iaceret. nec mora unꝰ ex ipsis eã concite surgere conpellit.
Quia cancellũ qđ supra uiri dĩ corpus inerat. aliã in partẽ
transponi ñ poterat. Ipsa gͦ ut ex sõno surrexit: continuo
pedib suis ftetit. ac menbroꝵ qđ amiserat officio reddita
est. at mater monasterii regressa. ita narrauit dicens
Ego uidi beatũ sacerdotẽ. & michi in hunc modũ sue
uisionis uerba deferri p̃cepit. Uade inqͥd & dic abbisse
dide ut partẽ amfibali mei qdͥ capuategitur setũ retiueat
hec idõ uir scs̃ intulic. ⁊ut ipsa & cunctiqͥaderant patule
cognouer. qd ipse ad ꝓpriã remeara urbẽ & plebẽ quã
suꝑstes deliqueratꝰ sua reliquiarũ consolari euperet
aduentu. que res nr̃is magnã contulit cũ leuandi fidu¬
ciã. mexq nr̃is partib fauentes. magna ad mini¬

Expanded text:
favens, emula corda tanti miraculi ab altercatione cessarfavens, emula corda tanti miraculi ab altercatione cessarreptando, cunctis videntibus, venit. At ubi cum sopore depressa iaceret, nec mora unus ex nostris eam concite surgere conpellit, quia cancellum, quod supra viri Dei corpus inerat, aliam in partem transponi non poterat. Ipsa ergo, ut ex somno surrexit, continuo pedibus suis stetit ac membrorum quod amiserat officio reddita est, atque ad matrem monasterii regressa, ita narravit, dicens: 'Ego vidi beatum sacerdotem, et mihi in hunc modum suae iussionis verba deferri praecepit: „Vade", inquid, „et die abbatissae Didae, ut partem amfibali mei, quod capud tegitur, secum retineat!" Hec ideo vir sanctus intulit, et ut ipsa et cuncti qui aderant patule cognoverunt, quod ipse ad propriam remearet urbem et plebem, quem superstes deliquerat, suarum reliquiarum consolari cuperet adventu. Quae res nostris magnam contulit eum levandi fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
ab eodẽ preclecto sacerdote missi sunt. qui nobis obtatũ. ac ni¬
miũ desideratũ nuntuĩ detuler dicentes. Ite inquiunt & sicut
petistis reliquias ul artus beati sacerdotis absq mora leuate
Posthec cũ ad locũ tumuli ꝑuentũ fuissec. ⁊ uenerabilis sacer¬
dos adelfius nubi sacrificiũ offerens altari adsisteret. duo
gesta coiã om̃ib fuere ñ silenda miracła. Uenientes itaq
ipsius cinitatis sacerdotes una cũ sacrificio. ac clericoꝵ digni¬
tate. nec ñ cũ modulamine cantꝰ uocta morẽ sc̃ẽ crucis p̃fẽ¬
rentes uexillũ. mox accła beati hieronimi ita cõtremuit. ut
asũmitate cacuminis usq ad fulera matheriȩ casura uidetur.
quae basilica beati martiris iuxta eandẽ beati petri apłi inqͦ
uir dñi quiescebat geminata consistit. Unde qͥs dubitos
qđ sc̃s sacerdos cũ scõꝵ cetu suo aduentu partib suoꝵ ciuũ

Expanded text:
ab eodem praeelecto sacerdote missi sunt, qui nobis optatum ac niab eodem praeelecto sacerdote missi sunt, qui nobis optatum ac nimium desideratum nuntium detulerunt, dicentes: 'Ite', inquiunt, 'et, sicut petistis, reliquias vel artus beati sacerdotis absque mora levate', Post hec cum ad locum sacri tumuli perventum fuisset, et venerabilis sacerdos Adelfius inibi sacrificium offerens altari adsisteret, duo gesta coram omnibus fuere non silenda miracula. Venientes itaque ipsius civitatis sacerdotes una cum sacrificio ac clericorum dignitate necnon cum modulamine cantus, iuxta morem sanctae crucis praeferentes vexillum, mox aecclesia beati Stephani ita contremuit, ut a summitate cacuminis usque ad fulcra maceriae casura videretur. Quae basilica beati martiris iuxta eandem beati Petri apostoli, in qua vir Domini quiescebat, geminata consistit. Unde quis dubitet, quod sanctus sacerdos cum sanctorum cetu suo adventu partibus suorum civium
Abbreviated transcription (Latin):
uoluicensis cenobii p̾atrẽ. moderatũq teclatensis
monasteru rectorẽ. una cũ reliqͥs sacerdotib ac mo¬
nachis qͥ ad tale officiũ arbitrati sunt digni. Cuq
lugdunensẽ adindustriũ uirũ fulco aldũ. qui eo
tepore p̃sulatus officio erat pelectus ꝓuentũ
fuissa. atq suggestũ. ille intulit dicene
Uoluntatẽ dĩ inplorate: cui nullus resistere
neq obuiare potest. & si ipse ur̃e peticionis
fauens. atq ꝓpitius esse uołuerit:
scoru
circũquaq or ando redubia pagrantes. interuentũ sue petici¬
onis apud dñm cũ magna contricione deposcunt. uerentes
ne frustrato labore ac uacui ad ꝓpria redirent. Iã die ita
transacto cũq in eodẽ monasterio ubi uir dñi quiescebat
uigiliis celebrare uoluissemus. nobis aditũ nullatenꝰ mater
ipsius congregationis ꝓmisit. Tunc consilii fuit ut in eccła
ante diluculũ in eandẽ urbẽ ingressi fuissẽmꝰ. nec mora duo

Expanded text:
Volvicensis cenobii patrem Moderatumque Teclatensis Volvicensis cenobii patrem Moderatumque Teclatensis monasterii rectorem una cum reliquis sacerdotibus ac monachis, qui ad tale officium arbitrati sunt digni. 35. Cumque Lugdunensem ad industrium virum Fulcoaldum, qui eo tempore praesulatus officio erat praeelectus, perventum fuisset atque suggestum, ille intulit, dicens: 'Voluntatem Dei inplorate, cui nullus resistere neque obviare potest, et si ipse vestrae peticionis favens atque propitius esse voluerit, orum circumquaque orando redubia peragrantes, interventum suae peticionis apud Dominum cum magna contricione deposcunt, verentes, ne frustrato labore ac vacui ad propria redirent. Iam die ita transacto, cumque in eodem monasterio, ubi vir Domini quiescebat, vigiliis celebrare voluissemus, nobis aditum nullatenus mater ipsius congregationis permisit. Tunc consilii fuit, ut in eccleante diluculum in eandem urbem ingressi fuissemus, nec mora duo
Abbreviated transcription (Latin):
łlis ita gestis. cũ uir uencrabilis ꝓculus p̃sulatꝰ catredra
aruerñice urbis post uirũ dĩ loco tercio sublimatus fuis¬
set. bonũ statĩ sue milicie. dignũq arripiuit opus:
Nã cũ beati mauricu basilicã om̃i ex parte repperisset
incultã. atq ipsius edis nonnulla diruta miro modo
ñ solũ ad statũ pristinũ reuocauit. sedetiã sublimius
actu se preclarius inminere fecit. Moxq conciliũ
ipsũ. cũ sacerdotib atq ciuib fuit. ut iterata
uice ad deferendũ beati uiri corpus mit teret᷑. ut ex
eiꝰ aduentu urbs munita maneret: ⁊ beati marti¬
ris nobilitando disceret aula. Eodẽ tẽpore cuda
uiro beatꝰ sacerdos in sõnis in eadẽ beati mauricubas¬
certũ tenens gaudensq ꝓmissũ : ad eũ deferendũ
sacerdotes dirigit dignos. Uenerabilẽ scilicet adei¬
fiũ monasterii magnilocensis abbem nec ñ & ec aldũ

Expanded text:
33. His ita gestis, cum vir venerabilis Proculus praesulatus cathedram 33. His ita gestis, cum vir venerabilis Proculus praesulatus cathedram Arvernicae urbis post virum Dei loco tercio sublimatus fuisset, bonum statim suae militiae dignumque arripuit opus. Nam cum beati Mauricii basilicam omni ex parte repperisset incultam atque ipsius edis nonnulla diruta, miro modo non solum ad statum pristinum revocavit, sed etiam sublimius actu, et praeclarius inminere fecit. Moxque consilium ipsum cum sacerdotibus atque civibus fuit, ut iterata vice ad deferendum beati viri corpus mitteretur, ut ex eius adventu urbs munita maneret, et beati martiris nobilitando ditesceret aula. 34. Eodem tempore cuidam viro beatus sacerdos in somnis in eadem beati Mauricii basicertum tenens gaudensque promissum, ad eum deferendum dignos dirigit sacerdotes, venerabilem scilicet Adelfium monasterii Magnilocensis abbatem necnon et Eoaldum
Abbreviated transcription (Latin):
suis uir beatꝰ ad anm̃ postul& ex orando. ⁊ qua
nrã nõ merent᷑ ad ipisci p̃conia. sue opiculationis
int̾uentu nob̵ cõferantur oportuna. Cũq. beati
cõfessoris bomti anms t̃ binis lugdubiensis arta
haberent᷑ cõdita urbi. recordat᷑ isdẽ suc cessor
ipsius nor dobtus p̃sul eiꝰ exulitatis uł beni uolen¬
tie qđ erga se uir beatꝰ exibuerat. legationẽ
add uirũ beatissimũ godinũ ipsius urbis p̃ sulẽ misit.
Cũꝙ hi qͥ missi fuerant. petitionẽ sibi ꝑor assent
cõmissã: ille respondit. Michi adõ cõmissũ ẽ.
nequaꝗ me meisq tanti muneris patiꝑmitto dis¬
pendio. Unde isdẽ qͥmissi fuerant magno cũ me
dicens. Et mͥ in eadẽ nocte quauos in oppido lug¬
dunense in troistis. uir dnĩ inuisũ. ueste qͣ ali¬
ne bene
gregis tibi cõnussi euram
geris:
& addidit. Noli me ait
inquietare modo. qͥc cũ redire uoluero. ego nuntiabo
nde certũ tenui. qđ peticio nra ñ meruisset effectũ

Expanded text:
m postulet exorando, et quae nostra non merentur adipisci praeconia, suae opitulationis interventu nobis conferantur oportuna. 32. Cumque beati confessoris Boniti annis ter binis Lugdunensis arta haberentur condita urbi, recordatus isdem successor ipsius Nordobertus praesul eius exulitatis vel benivolentiae, quod erga se vir beatissimus exibuerat, legationem ad virum beatissimum Godinum ipsius urbis praesulem misit. Cumque hi qui missi fuerant petitionem sibi perorassent commissam , ille respondit: 'Mihi a Deo commissum est; nequaquam me meisque tanti muneris pati permitto dispendio'. Unde idem, qui missi fuerant, magno cum medicens: 'Et mihi in eadem nocte, qua vos oppido Lugdunense introistis, vir Domini in visum veste, qua aline, bene gregis tibi commissi curam geris?" Et addidit: „Noli me", ait, „inquietare modo, quia, cum redire voluero, ego nuntiabo". Unde certum tenui, quod peticio nostra non meruisset effectum'.