comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥcquid in hoc circulo c̃tinet᷑ ꝓnichilo xõpita.¬
ri incõparationẽ ȩc̃ne maiẽstatis. Quid fipẽ.
homini inom̃i labore suo qͦ laborat sub sole.
Post generalẽ sententiã aduanos hominum
lobores c̾utit sermonẽ ꝗͥ frustra inistius
mundi labore ᷤ sudant. c̃gregantes diutias
ꝑit᷑as ãbientes honores. Quĩb. subito dr ẜtulte
stat. Aliis morientib nascunt᷑ alii. ⁊ qͦs iuđas
ñ uides: incipiesq uid̾e eos qͥ ante ñerant : sed
subito nascunt᷑. Quid uaniꝰ hac uanitate. quã
t̾rã manere quȩ hominũ causa factae̾.⁊ ipsũ
Orit̃sol & occidit & adlocũ siuĩ reuertit᷑: ut
iterũ oriat᷑ Ipse sol qui adlucẽ mortalib datꝰ :
ortu suo ⁊ occasu cotidie interitũ mundi de¬
monstrat. qͥ ꝑ in cognitas uias nobis ab occa su
adortũ regredit᷑. ex pletoq noctis circulo detha¬
lomo suo nouus ex orit᷑. Hoc aut̃ torũ id circo dic̃

Expanded text:
et quidquid in hoc circulo continetur, pro nihilo computaet quidquid in hoc circulo continetur, pro nihilo computari in comparatione aeternae majestatis. VERS.homini, in omni labore suo, quo laborat sub sole? Post generalem sententiam ad vanos hominum labores convertit sermonem, qui frustra in istius mundi labore desudant, congregantes divitias perituras, ambientes honores, quibus subito dicitur: Sstat. Aliis morientibus, nascuntur alii; et quos videras, non vides; incipiesque videre eos qui ante non erant, sed subito nascuntur. Quid vanius hac vanitate, quam terram manere, quae hominum causa facta est, et ipsum Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur, ut iterum oriatur. Ipse sol, qui ad lucem mortalibus datus est, ortu suo et occasu quotidie interitum mundi demonstrat, qui per incognitas vias nobis ab occasu ad ortum regreditur, expletoque noctis circulo, de thalamo suo novus exoritur. Hoc autem totum idcirco dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ uͦ sps ꝓmalis sius oꝑib postimorte
carnis ad iferos deducti: nec in psa mor¬
te moriuntur. Sed inutraq tã dispari
sententia de monstrat᷑. qr cõcianator uerar
uillua ex tẽptatione carnali intulit . &
hoc pꝰmodũ ex sp̃ali ueritate diffiniuit: has
uero diu̾̃sas humane m̃tis opiniones diligen¬
ter huiꝰ scłi lector intelligat. qͥd cui c̃ueniat
ꝑsonȩ: ⁊ caueat ne inepicuri dogima deci¬
dat. ex huiꝰ libri lectione sidiligentiꝰ non
discutiat qͥd excuꝰ ꝑsonȩ tẽpta t̾ione concio¬
& omĩa uanitas. Si iuxta psalmog raphi sen¬
tentiã om̃is homo uiuens uanitãs:: qͣntoma¬
gis irrationabiles creature recte dicuntur
uanitati sub iacere. sic̃ apłs ait. uanitat
enĩ creatura subiecta est.: Qiuc quid enĩ
mutabile ẽ. & ñ eẽ. poterit qđ est : uanitas apel¬
dãmͦ euanescit: iñ ÷ qđ erat Id circo ad cõpara¬
tionẽ creatoris om̃is creat᷑a uanitas dicipotest:

Expanded text:
itus, pro malis suis operibus, post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. » Has vero diversas humanae mentis opiniones diligenter hujus libri lector intelligat, quid cui conveniat personae; et caveat ne in Epicuri dogmata cadat ex hujus libri lectione, si diligentius non discutiat quid ex cujusque personae tentatione concio omnia vanitas. Si juxta Psalmographi sententiam, omnis homo vivens vanitas, quanto magis irrationabiles creaturae recte dicuntur vanitati subjacere, sicut Apostolus ait: Vanitati enim creatura subjecta est ? Quidquid enim mutabile est, et non esse poterit quod est, vanitas appeldammodo evanescit, et non est quod erat. Idcirco ad comparationem Creatoris omnis creatura vanitas dici potest,
Abbreviated transcription (Latin):
in uita sua numerũ dicrũ ꝑegriuationis suȩ. ior
tẽpore quo uelut ũbra p̃terit. Aut qͥs ei poterit
indicare. qͥd pꝰeũ futirũ sit subsole ⁊ uidet᷑ enĩ
adhuc de saluatore dicere. & ꝓhib̾e necuriose
nr̃o ignoremꝰ. & uita nr̃a qͣsi ũbra ꝑtͣnseat. et
futũra incerta sint. ñ nob̾ expedit ut maiora
quã possumꝰ inqͥramꝰ.s silentiũ imponamꝰ ori ur̃o.
credentes eũ uenisse qͥp̃dictus est. Meliꝰ enim
nom̃ bonũ quã unguenta p̾ciosa: & dies mortis
dies natiuitatis. Cõsida inqͥt ohomo dies tuos
breues. ⁊ qͥa cito sublatꝰ carne. in hac uita eẽ
cessabis. Fac tͥ in bonis oꝑib famã longiorem.

Expanded text:
inationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sit sub sole? Videtur adhuc de Salvatore dicere, et prohibere ne curiosenostro ignoremus, et vita nostra quasi umbra pertranseat, et futura incerta sint, non nobis expedit ut majora quam possumus inquiramus, sed silentium imponamus ori nostro, credentes eum veninomen bonum quam unguenta pretiosa, et dies mortis die nativitatis. Considera, inquit, o homo, dies tuos breves, et quia cito sublatus carne in hac vita esse cessabis. Fac tibi in bonis operibus famam longiorem,
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥeuit ds̃ dic septimo ab omib oꝑib suis. id ÷ ano¬
uarũ creatione naturarũ cessauit: ñ agub̾natione
deqͣ ueritas ait. P at̃ m̃s usq modo oꝑatur. ⁊ ego
oꝑor. Unde expͥmordiab creaturarũ seminib: tociꝰ
scłi tẽpꝰ nat̾ali cursu ꝑagit᷑. Iã enĩ p̃cessit inscłis:¬

Expanded text:
Requievit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, id est, a novarum creatione naturarum cessavit, non a gubernatione, de qua ipsa Veritas ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Unde ex primordialibus creaturarum seminibus totius saeculi tempus nat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa quȩ fecit ds̃ ꝑseuerent inꝑpecuũ. Nõpos¬
sumꝰ eis addere quicꝗͣ. nec auferre quę fecit
ds̃ ut timeat᷑. Nichił ÷ inmundo qđ noiiu sit.
Solis cursus ilune uices. & t̃rę arborũq sicci¬
tas uł ros cũ ipso mundo natast̃ atq c̾creta.
Ꝙ idõ ds̃ certa ratione cuncta moderatꝰ :. ꝙuis
sit humanis usib elem̃ta seruire. ut homines
uidentes hec intelligant eẽ. ꝓuidentiã dĩ. &ti¬
meant a facie eiꝰ. dũ exrerũ eqͣlitate. Cur su. or¬
dine. atq c̃stantia. in telligunt creatorẽ. Pui¬
chre aũt tẽꝑauit ddñs ut tuncant a facie eius.
Uult̾ qͥppe dnĩ suꝑ facientes mala. & q factũ ẽ..

Expanded text:
opera quae fecit Deus, perseverent in perpetuum, non possumus eis addere quidquam, nec auferre, quae fecit Deus, ut timeatur. Nihil est in mundo quod novum sit. Solis cursus et lunae vices, et terrae arborumque siccitas vel viror, cum ipso mundo nata sunt atque creata, et idcirco Deus certa ratione cuncta moderatus est, et jussit humanis usibus elementa servire, ut homines videntes haec intelligant esse providentiam Dei, et timeant a facie Dei, dum ex rerum aequalitate, cursu, ordine atque constantia, intelligunt Creatorem. Pulchre autem temperavit dicens, ut timeant a facie ejus: vult
Abbreviated transcription (Latin):
parce re potest absq dõ qͥp̃cipit sc̃m dare canib
ũ cẽ. mittendũ. & docꝙ qͦmͦ iñpore sint danda cibaria:
Pulchre enĩ adtit ds̃ hominibono sapientiã ⁊ scientia
ileticiã. Nisi enĩ bonꝰ fuerit ⁊ mores dĩ ad uiuau
qẽ leticiã ñ merebit᷑. Ut gͦ bono corã se dedit sol
licitudinẽ. & cetera : sic peccatorẽ suo arbitrio
derelinquens. facit c̃gregare diuitias & hinc
inde pũsoꝵ doc matũ c̃suere ceruicaliã. Quȩ
cũ uir sc̃s̃ & placens dõ uiderit : intelligit quia

Expanded text:
pascere potest absque Deo, qui praecipit sanctum canibus non esse mittendum, et docet quomodo in tempore sint danda cibaria? Pulchre enim homini dat Deus bono sapientiam, et scientiam, et laetitiam. Nisi enim bonus fuerit, et mores suos, et laetitiam non merebitur. Ut ergo bono coram se dedit Deus sapientiam et caetera, sic peccatorem suo arbitrio derelinquens, facit congregare divitias, et hinc inde perversorum dogmatum consuere cervicalia: quae cum vir sanctus et placens
Abbreviated transcription (Latin):
lixnt̃ inspiciens ae ludens omĩa morte finiri : uanis¬
Simũ iudicaui. hec interĩ suꝑlitterã neuideamur
penitꝰ simplicẽ p̃terire sensu. ixdũ spãles diuitias
sequim̃ historie c̃tẽpnere pauptatt̃. Bonũ÷ itaq
ueros cibos ⁊ uerã suinere potationẽ. qͦs de agni car¬
ne &e sanguine indiuinis uoluminib inueniinus.
De qͥb dr̃ incantica canticorũ. Comedite amicimei:
bibite & inebriamini. Ad qͦs ipsa uocat sapientia
dic̃s. Uenit e comedite panẽ meũ. & iunũ quod
miscui uobis. Rel inͥte infanciã. & iuuite ꝙãbulate¬

Expanded text:
ligenter inspiciens, et videns omnia morte finiri, vanissimum judicavi. Haec interim super litteram, ne videamur penitus simplicem praeterire sensum; et dum spiritales divitias sequimur, historiae contemnere paupertatem. Bonum est itaque veros cibos et veram sumere potionem, quos de agni carne et sanguine in divinis voluminibus invenimus, de quibus dicitur in Cantico canticorum: Comedite, amici mei, bibite et inebriamini . Ad quos ipsa vocat Sapientia, dicens: Venite, comedite panem meum, et vinum, quod miscui vobis. Relinquite infantiam et vivite
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipse possit suis diuitiis ꝑfrui. & crebro ꝓpt̃
eas indiscrim̃ ueniat.. nec nõ heri qđ c̃grega¬
uit relinqͣt. Sed upse ⁊ filiꝰ suus sicut᷑ uẽne¬
runt nudi ita nudi reuertent int̾rã: ut nichil
eos laboꝵs suorũ comitet᷑. Nõne enĩ langor ÷
pessimꝰ ꝓ diuitiis cogitatione corqueri. ⁊ peri¬
turas õpes quas nob̾cũ ñ possumꝰ auferre mo¬
rientes intristicia. ingemitu. in indignatione:
inlitib casso labore c̃qͥrere.⁊ Possumꝰ hec eadẽ
uerba dephilosophorũ docmatib. uł hereticoꝵ
ꝑu̾sitatib intelligere: qͥ in malũ sui diu̾sorũ con¬

Expanded text:
nec ipse possit suis divitiis perfrui, et crebro propter eas in discrimen veniat, nec haeredi quod congregavit, relinquat, sed et ipse et filius suus, sicut venerunt nudi, ita nudi revertantur in terram, et nihil eos laborum suorum comitetur. Nonne enim languor est pessimus, pro divitiis cogitatione torqueri, et perituras opes, quas nobiscum non possumus auferre morientes, in tristitia, in gemitu, in indignatione, in litibus, casso labore conquirere. Possumus haec eadem verba de philosophorum dogmatibus vel haereticorum perversitatibus intelligere, qui in malum sui di
Abbreviated transcription (Latin):
filis hominũ qͥd facto opꝰ ẽ. subsole numero dierũ
uite fuȩ. Clegant̃ aũt uoluptatẽ ebrietati cõpa¬
rauit  siqͥdẽ in ebriatate uertit animi uigorẽ
codicib habet᷑ optinere leticiã spãlẽ: his poterit
ad scientiã rei istiꝰ ꝓuenire. qͥd in hac uita appetendũ

Expanded text:
 Ms., quid facto opus est sub sole, numero dierum vitae suae. Eleganter autem voluptatem ebrietati comparavit, siquidem ebrietas evertit animi vigorem:codicibus habetur obtinere laetitiam spiritalem, is poterit ad scientiam rei istius pervenire, quid in hac vita appetendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ: uanias : Hic ut sup de incerdo herecse loqucur
utrũ stultꝰ ansapiens fiturꝰ sit qͥlabore alterie suicur¬
turꝰ sit. & ineundẽ circuũ resuerait᷑ ut labores
morentũ deliciȩ sint uiuentiuĩ. M axime delabore
sapentis dispitat inquo studiosi uł reri spaleuao¬
ł uuisibiliũ die noctuq laborant. ienor antes inquor
manꝰ ꝓueniant opuscula sua utrũ sa pienter delnt¬
ris diputent suis uł oiã stulti ⁊ ociosi. Et : qe quã
tãuanũ ꝙ net noctib ne dich cessat. Alabore ap
nescit ad quẽ ꝓfectũ futuro tepore labores ueniant

Expanded text:
haec, nonne vanitas? Hic ut supra de incerto haerede loquitur, utrum stultus an sapiens futurus sit, qui labore alterius fruiturus sit: et in eumdem circulum res revertitur ut labores morientium deliciae sint viventium. Maxime tamen de labore sapientiae disputat, in quo studiosi  Ms., stu visibilium, die ac nocte laborant, ignorantes in quorum manus perveniant opuscula sua, utrum sapientes de litteris disputent suis, vel etiam stulti et otiosi. Est quidquam tam vanum? quia nec noctibus, nec diebus cessat a labore, et nescit ad quem profectum futuro tempore labores evenient
Abbreviated transcription (Latin):
patis itariã ⁊ uistꝰ nec quẽ liba in hoc scło sua
aduuabit iusticia : sed omĩa incertas t̃ ꝓ quo quio
ciueueniat. S. itaẽ. dixi incorde meo. quid 4.¬
mn ꝓdẽ qđ sequut᷑ sũ sapientia. & plus ceteris
laborari simeus cursus istulti eqͥlis exit: Sed
rur sũ cogitans ⁊ diligentiꝰ c̃siderans. ñ similẽ
sapientẽ x stultũ habe infuturo memoriam
qup esumatio ueniet uniuersitatis. ee neqͣquã
pari exitu in uistꝰ &e iustus iudicabitꝰ ꝗc hic ad

Expanded text:
a etiam et justus: nec quemlibet in hoc saeculo sua adjuvabit justitia, sed omnia incerta sunt, pro quo quid cui eveniat. Si ita est, dixi in corde meo: Quid  secutus sum sapientiam, et plus caeteris laboravi, si meus occasus et stulti aequalis erit? Sed rursum cogitans, diligentiusque considerans, non similem sapientem et stultum habere in futuro memoriam quando consummatio veniet universitatis; et nequaquam pari exitu injustus et justus judicabitur, quia hic ad
Abbreviated transcription (Latin):
inte nebris ãbulat. Uidet̃ mͥ utili eẽ. legentibus
hȩc om̃ia que eccłastes de sua gła sub infere bre¬
uicuncta sermone cõphende: & qͣsi inunũ corpꝰ
sensim redigere : ut possint faciliꝰ intelligi quȩ
dic̃ tur. Igit᷑ eaquȩ putant᷑ in scło bona: quasi
rex ⁊ potens habui. edifficauim palatia.
collecte inspiscinas aquȩ de suꝑ irrigarent.
quoq siue eptoꝵ. siue ancillarũ siue uernaculoꝵ
mͥ fuit innumera multitudo.⁊ quadrapectum
greges mult boum scilic& nouiũ ꝙͣtũ nullus
alter ante me rex habuit in hierłm. Mec arõ
&theduri argenti ⁊ auri innumerabiles con¬
ce debant̃ qͣs diuersorũ rogũ ⁊ gentiũ tributa cõ¬
deerat. Nã inquã cũq uoluptatẽ cupido
tais set me. infrenis ꝑ preceps ferebar: pntabãq
qͣsi degraui sõno euigilans aspexi & man meas
ioꝑa mea plena uãnitatis. plena sordiũ. plena
spu erroris intuitꝰ sũ. Nichil enĩ qđ inmundo
unrtutũ pos sit ẽẽ sectator. Magnaqͥppe distan¬

Expanded text:
interitus. Videtur mihi utilius esse legentibus haec omnia quae Ecclesiastes de sua gloria subinfert, brevi cuncta sermone comprehendere, et quasi in unum corpus sensum redigere, ut possint facilius intelligi quae dicuntur. Igitur ea quae putantur in saeculo bona, quasi rex et potens habui. Aedificavi mihi palatia, collectae aquae in piscinas desuper irrigarent, quoque sive emptorum sive ancillarum sive vernaculorum mihi fuit innumera multitudo, et quadrupedum greges multi, boum scilicet et ovium, quantum nullus alter ante me rex habuit in Hierusalem. Nec non et thesauri argenti et auri innumerabiles condebantur, quos diversorum regum et gentium tributa condeerat. Nam in quamcunque voluptatem cupido traxisset me, infrenis per praeceps ferebar, putabamquequasi de gravi somno evigilans aspexi, et manus meas, et opera mea plena vanitatis, plena sordium, plena spiritu erroris intuitus sum. Nihil enim quod in mundo virtutum possit esse sectator. Magna quippe distan
Abbreviated transcription (Latin):
labons meis inqͥb de sũdaui &e sollicitꝰ fui.
et est qequã tã uanũ: didet᷑ qͥde de duiligus
ce oꝑib recractare. qr scđm euangłium.
repentina morte subtrricti qͣli moriam̃ herede
nescimꝰ. utrũ sapiens anstult᷑ sit qͥnr̃o : labore frui¬
turꝰ. && hoc salomoni malũ accidis se. regulibrites¬
tant Qroboã insipienti filio labores suos reliqt. Bes
dieb ac noc̾tib uir sapiens inlege dni meditatur.
& scripturarũ scãrũ desudat ints̃p̃tacione. &e libros
cõponit multos. ut memoriã sui posteris relinquat. ÷¬

Expanded text:
ui; et est quidquam tam vanum? Videtur quidem de divitiis et opibus retractare, quia secundum Evangelium repentina morte subtracti, quali moriamur haerede, nescimus utrum sapiens an stultus sit, qui nostro labore est fruiturus. Et hoc Salomoni malum accidisse, Regum libri testantur, qui Roboam insipienti filio labores suos reliquit. Sediebus ac noctibus vir sapiens in lege Domini meditatur, et Scripturarum sanctarum desudat interpretatione, et libros componit multos, ut memoriam sui posteris
Abbreviated transcription (Latin):
tulticia aut scarere ñp̃otest n q intellexerit
ca uude ⁊ plura st̃ inreb noxia ercata ut
dũ uitans ea aa sapientiã erudiamur. a eqͣlis
eͦ studii fuit salomoni scire sapientiã. errorẽ &
stulticiã. ut in appetendis aliis: ialus declinan¬
disueraciꝰ sapientia ꝓbaret᷑. Et agnoui qđ in
huiꝰ modi cogitacionib sit afflictio sp̃s ⁊ pt̃batio
animi seo qđ in multa sapientia multa sit indis¬
natio. & qͥ addit scientiã addit dolorẽ. Quanto
magis quis sapientiã fuerit c̃secutꝰ. tanto plus
Intelligit se exparte agnoscere.:⁊ adplenũ intel¬
cõmuni sententia uulgiloquit᷑: quã tam̃ uanã osten¬
dit. Et ÷ sens: Postquã inmultitudine sapientiȩ
⁊ adiectione scientiȩ̨. dolorẽ ⁊laborẽ esse cõp̃

Expanded text:
potest, nisi qui intellexerit eam. Unde et plura sunt in rebus noxia creata, ut, dum vitamus ea, ad sapientiam erudiamur. Aequalis ergo studii fuit Salomoni scire sapientiam, errorem et stultitiam, ut in appetendis aliis, et aliis declinandis, veracius sapientia probaretur. Et agnovi quod in hujusmodi cogitationibus18.-- Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio; et qui addit scientiam, addit dolorem. Quanto magis quis sapientiam fuerit consecutus, tanto plus Intelligit se ex parte agnoscere, et ad plenum intelcommuni sententia vulgi loquitur, quam tamen vanam ostendit. Et est sensus: Postquam in multitudine sapientiae, et adjectione scientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid frustra deciꝑis : hoc ÷ qđ ineuandio
legitur. Ue uobis qͥridecis : qr lugebitis. Aecipiunt᷑
uero qͥcarnalia in hoc scło sequentes. desidia
magis carnalit̾ uiuunt quã sp̃alit̃. estimantes
labor dolore puniet᷑. Pocest hoc &x de hereticis
acipi qͥ falsis dogmatib ad qͥescentes. leta sibi & ꝓspa
ꝓmittunt: dũsint filii ꝑpetue ꝑditionis. Cogitaui

Expanded text:
frustra deciperis? Hoc est quod in Evangelio legitur: Vae vobis qui ridetis, quia lugebitis . Decipiuntur vero qui carnalia in hoc saeculo sequuntur desideria, et magis carnaliter vivunt quam spiritualiter, aestimantes  Ms., transiet, et labor dolore punietur. Potest hoc et de haereticis accipi, qui falsis dogmatibus acquiescentes, laeta sibi et prospera promittunt, d
Abbreviated transcription (Latin):
qr salonion meo quasi tumultuantis turbe sus¬
cepit sensũ. ut ea ꝑ inqͥsitionẽ dicat quȩ fortas
se ꝑtẽptationẽ imꝑita meus sentiat. Nã quot
sententias ꝑinqͥsitiouẽ mouit. qͣsi tot inse
ꝑsonas diuer sorũ suscepit.S: c̃tionator ue¬
rax uelut extensa manu omiũ tumultus
sedat. eosq ad unã sententiã reuocat: cum
meiꝰdẽ libri t̃mino ait. Finẽ loquendi om̃is
parit̃ audiamꝰ. Dm̃ time ⁊ mandata eiꝰ obser¬
ua. Hoc ÷ enĩ omĩs homo. Sienĩ iuilibro codẽ.¬

Expanded text:
quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae susquia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eode
Abbreviated transcription (Latin):
noluptatẽ ãt luxuriã ꝓuocari. cũ ec̃crio om̃ĩa
quȩ cernimꝰ ĩmundo uand ec̃. doc eant᷑. net de¬
be nos ea studiose appetere: quȩ dũ tenctur
intereunt. Tradunt hebxei hunc libxum
quẽ modo in manib habemꝰ salomonis eẽ penitentiã
agentis. qr insapientia diuiciisq c̃fisus ꝑmulieres
uffenderit dñ sec ũ reputant omĩa uana eẽ huiꝰ scłi
delectam̃ta. ⁊ ad ultimã miseriã deuolucntia cos
qͥ inea ponunt spẽ suã. Bed ⁊beatꝰ gegoriꝰ doctor
mirabilis & sc̃ȩ script̃e lucidissimꝰ expositor. in quar¬
to dialogorum libro quomodo iste lib legendꝰ sit. ł
intelligendꝰ optime exposuit: de nomunẽ huiꝰ libri
sic dic̃s. Aeccł astes autẽ ꝓpͥe c̃cionator. dicit᷑.
Inc̃cione uͦ sententia ꝓmitur: ꝑ quã tumultuose
turbȩ sedicio cõpͥmatur. Et cũ multi diuersa
sentiunt. ꝑc̃ tͦnantis rationẽ: adunã sententiã
ꝑducantur. H ic ÷ͥ liber id circo c̃cisiator dr̃.

Expanded text:
luptatem et luxuriam provocari, cum e contrario omnia quae cernimus in mundo vana esse doceantur, nec debere nos ea studiose appetere quae, dum tenentur, intereant. Tradunt Hebraei hunc librum, quem modo in manibus habemus, Salomonis esse poenitentiam agentis: qui quia in sapientia divitiisque confisus, per mulieres offenderitdelectamenta, quae ad ultimam miseriam devolvunt eos qui in eis ponunt spem suam. Sed et beatus Gregorius doctor mirabilis, et sacrae Scripturae lucidissimus expositor, in quarto Dialogorum libro , quomodo iste liber legendus sit vel intelligendus, optime exposuit, de nomine hujus libri, sic dicens: « Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur: in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
n ÷ datũ sapientic scire. Perũsi difficile corrigunt᷑.
& stultorũ infinitꝰ c̃ numerꝰ. Sc̃ors numerabilis :
multitudo : stultorũ uͦc̃ gregatio ñ÷ numero
digna. Tale qͥd ⁊ psalmista ait. Dimmerabo
arene qͥ cõparant᷑: Sicut adabrͣham dñs diaẽ.
Eteric scm̃ tuũ sic̃ stelle celi: & sic̃ arena ma¬
numerat mnultitudinẽ stellarũ.: & om̃ib eis
nomina uocat. In arena peccatores deqͥb dr̃¬

Expanded text:
Perversi difficile corriguntur, et stultorum infinitus est numerus. Sanctorum numerabilis est multitudo, stultorum vero congregatio non est numero digna. Tale quid et Psalmista ait: Dinumerabo arenae comparantur. Sicut ad Abraham Dominus dixit: Et erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena manumerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . In arena, peccatores, de
Abbreviated transcription (Latin):
intenebris : & in rerũ ignorantia Cũq hec ita
se habeant. inc̾sapienit ⁊ stultũ cadistanti a ẽ.
qđ alt diei alt̃ tenebris cõparat᷑. Ille oculos
adcelũ leuat : iste int̾ra depͥmit. Nepente in
cogitatio ista subrepsit. quare sapiens ⁊ stultꝰ
cõmuniꝑeant int̾itu. cur cadẽ plaga todẽ euen¬
tu. eadẽ morte p̃mant utrosq angustie: Cunt¬

Expanded text:
 haec ita se habeant, inter sapientem et stultum ea distantia est, quod alter diei, alter tenebris comparetur: ille oculos ad coelum levat, iste in terram deprimit. Repente autem mihi cogitatio ista subrepsit, quare sapiens et stultus communi pereant interitu; cur eadem plaga, eodem eventu, eadem morte premantur;
Abbreviated transcription (Latin):
orit᷑ & ance snos essem inmundo fuit. & post quĩa
mortui fuerimꝰ oriturꝰ est. đ desole diximꝰ. hoc
de om̃ib cognoscendũ ẽ. citat᷑is. Terras ingulis
annis arescit. iterũq uirescit ingermine suo.
Mare fluit. ⁊ recedit utrefluat. Animalia morunt᷑
& renascunt᷑ iterũ eiꝰde gener is. homines morte
fini unt̃. & alii ꝓeis oriunt᷑. Q ea lege creaturarũ
nichil nouĩ inꝰueniripoterit. s ds ꝑsuccedentia
in loco iudicii impiecatẽ. et in loco iusticie iniqͥtatẽ.¬
t c̃pꝰ omĩ rei tc̃ erit. Sub sole inqut isto ueritatẽ
& uditiũ reqͥsiui. & uidi inudiciis ñueritatem
ualere s munera. Alit̃. Arbitratꝰ sũ aliqͥd iusticiȩ.
inp̃senti scło geri. & uł ꝑiũ ꝓsuo nc̃ merito recipe
meo colloquens & reputans. intellexi ñꝑ partes

Expanded text:
tequam nos essemus, in mundo fuit, et postquam mortui fuerimus, oriturus est. Quod de sole diximus, hoc de omnibus cognoscendum est creaturis. Terra singulis annis arescit, iterumque virescit in germine suo. Mare fluit, et recedit ut refluat. Animalia moriuntur, et renascuntur iterum ejusdem generis. Homines morte finiuntur, et alii pro eis oriuntur. Et ea lege creaturarum nihil novum inveniri poterit, sed Deus per succedentia in loco judicii impietempus omni rei tunc erit. Sub sole, inquit, isto veritatem et judicium requisivi; et vidi in judiciis non veritatem valere, sed munera. Aliter: arbitratus sum aliquid justitiae in praesenti saeculo geri, et vel pium pro suo nunc merito recipermeo colloquens et reputans, intellexi, non per
Abbreviated transcription (Latin):
cades sensũ. Proposuit gͦ eecłastes pͥmo omĩũ
corsuũ adsapientiã reqͥrendã. iultra licitũ se
ex tendens. uoluit causas rationesq cognos¬
cere qͣre paruuli corripent̾ ademonẽ. cur
naufragia pios impiosq pariẽ absorb̾ent
tia dĩ Hec ĩꝗt nosse desideraus. intellexi
suꝑfluã curã ⁊ sollicituoinẽ ꝑ diuersa crucian¬
te adõ hominib datã. ut sc̃ire cupiant qđ
scire ñlicitũ ẽ. Et in hoc ꝓpẽ curiositatẽ inꝗͣ
si suci sponte iniecer̃. ꝓmisit eos ds̃ in eis labo
sole. xecce uniu̾sa uanigas iafflictio sp̃s. E st¬

Expanded text:
Proposuit ergo Ecclesiastes, primo 415 omnium cor suum ad sapientiam requirendam, et ultra licitum se extendens, voluit causas rationesque cognoscere, quare parvuli corriperentur a daemone, cur naufragia pios impiosque pariter absorberent: tia Dei? Haec, inquit, nosse desiderans, intellexi superfluam curam, et sollicitudinem per diversa cruciantem, a Deo hominibus datam, ut scire cupiant quod scire non licitum est. Et hoc propter curiositatem, in quam se sua sponte injecerunt, permisit eos Deus in eis labosole, et ecce universa vanitas, et afflictio spirit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fiendũ ẽ. Nichil subsole nouũ. nec ualet qͥs quani
dicere. ecce hoc recensẽ. De nat᷑is inpͥmordio mundi
creatis uidet᷑ dicere: ⁊ de successione earũ quomodo
ueniunt: & quomͦ tͣnseunt. Uerbi gr̃a. dũ homo morit᷑̃.
homo nascit᷑: eadẽ nat᷑a fuit moriẽntis que ⁊ nascentis

Expanded text:
iendum est. Nihil sub sole novum, nec valet quisquam dicere, ecce hoc recens est. De naturis in primordio mundi creatis videtur dicere, et de successione earum, quomodo veniunt, et quomodo transeunt. Verbi gratia: dum homo moritur, homo nascitur. Eadem natura fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥpt̾ ea colonꝰ ⁊ ospes mundi homo datꝰ ẽ. breuis ũt¬
uitȩ fruat᷑ tẽpore: ⁊ spe ꝓlixioris ecatis abscisa.
cuncta quę possi dae quasi aclalia cito ꝓfe¬
turꝰ aspiciat ⁊ quantuĩ potest bene faciat
cogitationib corque at̃. neq sepuce plus de
suo laborẽ lucrari quã cibũ ⁊ potũ. & si qͥd de opi¬
lx suis inbonis oꝑib expenderit. Hoc solũ dei
donũ ẽ. ñut ad desꝑationẽ ⁊ liixuriã ꝓuocem.
sedhabentes uictũ & uestim̃tũ his ẽdenti simꝰ.
& qͥc qͥd plus ÷ necessitate corporis in paupm
expendat᷑ solatia: qr sicut caro cibo alitur
⁊ potu. ita cinina helemosinis paupm & sola¬
ciis miseroꝵ Iuxta anago gen uerꝰ: cibus

Expanded text:
Propterea colonus et hospes mundi homo datus est, ut brevis Propterea colonus et hospes mundi homo datus est, ut brevis vitae fruatur tempore, et, spe prolixioris aetatis abscissa, cuncta quae possidet quasi ad alia cito profecturus aspiciat, et quantum potest, bene faciat cogitationibus torqueatur: neque se putet plus de suo labore lucrari posse quam cibum et potum; et si quid de opibus suis in bonis operibus expenderit, hoc solum Dei donum est. Non ut ad desperationem et luxuriam provocemur, sed habentes victum et vestitum his contenti simus, et quidquid plus est necessitate corporis, in pauperum expendatur solatia. Quia sicut caro cibo alitur et potu, ita anima eleemosynis pauperum, et solatiis miserorum. Juxta anagogen, verus cibus
Abbreviated transcription (Latin):
initio usq adfinẽ. Pleriq putant hoc de magistris
eẽ. dictũ qͥb declit ds̃ sensũ ut quererent nat᷑as
rerũ. ⁊ creatorẽ laudarent excis. ne forte ociosa
mens torpescer&e ⁊ inuitia corruera. Priꝰ enĩ dis¬
putauit dediu̾sitate tẽporũ ⁊ uarietate mutabi¬
liũ rerũ : nc̃ dicit qͥd habae ãpliꝰ homo delabore
suo nͥut sapient̾ intelligat creatorẽ laudare in
creat᷑is suis. nec qͥcꝗͣ in hoc scło ꝑpetuũ putare
Quid enĩ ãpliꝰ hab̾e possumꝰ in hoc scło laborando
quã ut nos erudiam᷑ exdiu̾sitate ꝙeaturarum
crtatoris agnoscert magnitudinẽ. ꝙ onĩe bonũeẽ.
qđ ds̃ fecit᷑ qͥ dedic mundũ hominib adinhabi¬
tandũ ut fruat᷑ eo ⁊ uaruetates̃ intelligant
teporuĩ nec querant quomͦ creatas nt omĩa.
quare hoc uł illud abinitio mundi usq ad
cõsũmationẽ fecerit crescere. manere. mutari :
ĩuit̾a sua. Omis enĩ homo qͥcomedit ⁊bibit
a uidet bonũ delabore suo: hoc donũ dĩ est.

Expanded text:
initio usque ad finem. Plerique putant hoc de magistris esse dictum, quibus Deus dedit sensum, ut quaererent naturas rerum, et Creatorem laudarent ex eis, ne forte otiosa mens torpesceret et in vitia corrueret. Prius enim disputavit de diversitate temporum et varietate mutabilium rerum, nunc dicit: Quid habet amplius homo de labore suo, nisi ut sapienter intelligat Creatorem laudare in creaturis suis nec quicquam in hoc saeculo perpetuum putare? Quid enim amplius habere possumus in hoc saeculo laborando, quam ut nos erudiamur ex diversitate creaturarum Creatoris agnoscere magnitudinem, et omne bonum esse quod Deus fecit, qui dedit mundum hominibus ad inhabitandum, ut fruantur eo et varietates intelligant temporum, nec quaerant quomodo creata sint omnia, quare hoc vel illud ab initio mundi usque ad consummationem fecerit crescere, manere, mutari. Vin vita sua. Omnis enim homo qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas suscipiens. qͣsi solꝰ loquutꝰ ñ ẽ. Unde ꝙ.
alia sunt quȩ in eodẽ libro ꝑ inqͥsitionẽ mouent᷑.
at̃q alici quȩ ꝑrationẽ satis faciunt. alia quȩ
ex cẽptarti ꝓfert auimo atq adhuc huiꝰ mundi
ddectationib dediti: aliauͦ inqͥb ea quȩ rationissẽ
disserat. atq animũ adelectatione cõpescat. Ibi
nãq ait. Hoc itaq mͥ uisũ : bonũ. ut comeclac
quis ⁊bibat & fruat᷑ leticia exlabore suo. E
longe inferiꝰ sub iungit. Meliꝰ ẽ. ire addomũ

Expanded text:
 unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subju
Abbreviated transcription (Latin):
põpe scłi renuntiantes. ex peditos nos ad ad uentũ
ap̃i p̃para uerimꝰ. ñ possumꝰ dicere osculet᷑ me¬
ab osculo oris sui. l aut ꝓcuł ab hoc ordine doctri¬
narũ ⁊ philo sophi sectatores suos erudiunt. ut
pͥmũ ethicã doceant. deinde: pͥhisicã inc̃p̃tent̃.
&e quẽ inhisiꝓfecis so ꝑspexarintas diotheolo ⁊cã
usq ꝑducant. Nec ñ ⁊ hoc diligentius adt̾en¬
dendũ qđ ꝑtres libros auctoris diuer sus est
titulꝰ. In ꝓũbi is enĩ an no ta tur ꝓuerbia& salo¬
monis. filii dauid regis isrł. Ineccłaste uero

Expanded text:
pompae saeculi renuntiantes expeditos nos ad adventum Christi praeparaverimus, non possumus dicere: Osculetur me osculo oris sui . Haud procul ab hoc ordine doctrinarum, et philosophi sectatores suos erudiunt, ut primum ethicam doceant, deinde physicam interpretentur, et quem in his profecisse perspexerint, ad theologicam usque perducant. Nec non et hoc diligentius attendendum, quod per tres libros auctoris, diversus est titulus. In Proverbiis enim adnotatur: Proverbia Salomonis filii David regis Israel. In Ecclesiaste vero
Abbreviated transcription (Latin):
manducare ⁊ bib̾e: meliꝰ fuisse udebatur ad
domũ c̃uiiuii ꝑgere : quã ad domũ luctus.
Ee quare ostendit᷑ qua illud ex infirmantiũ ꝑsona
intulit : hocuͦ exrationis diffintione sub iunxit.
Nã ipsas ꝓtinꝰ rationis causas edisseric ⁊ de donio
luctꝰ quȩ sit utilitas ostendit dic̃s. Inilla enim
finis cunctorũ amonet᷑ hominũ : & uuens cogitat
quid futuruᷤ sit. Rursũ illic scriꝑtĩ : Ictare
iuuenis. in adolescentia tua. & paulopost sub
dit̾. Adolescentia enĩ ⁊ uoluptas. uana sunt.
Quidũ hoc post modũ uanũ eẽ. redarguit
qđ pͥus amoniusse uidebat᷑⁊ patent̃ ibicat
quia illa quasi exdesidio carnali uerba intulic.
Hec uͦ ex iudicu ueritate sub iunxic. Sicut ẜ
delectatione pͥus carualiũ ex pͥmens curis
postpositis denunciat bonũ eẽ. manducare
ibib̾e. qđ tam̃ post modũ exuidicu ratione re¬
p̃hendit. cũ eẽ. meliꝰ dicit ad domũ luctꝰ ire¬
quã ad doniũ c̃iuuu: ⁊ sic̃ letari deb̾e iuiuenẽ

Expanded text:
 bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, na sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse meliquam ad domum convivii: et sicut laetari debere juvenem
Abbreviated transcription (Latin):
diacono : alcuinus ꝑpetuę ꝓsꝑitatis in
dño dõ salutẽ. Post anaaquã depat̾nȩ pieta¬
tis nido inpublicas secularũ negotiorum
euolatis auras. mtis meȩ sollicitudo urãm
om̃ib pene horis occupationẽ comitata est. op
sapientiȩ decꝰ qđ habetis incorde scłi obscurari
ritas lutis in tenebris : menĩtote uos aliena dispen-¬
sare ñ ꝓpͥapos sidere. Deqͥb ipsa ueritas ait. Si

Expanded text:
diacono, Albinus perpetuae prosperitatis in Domino Deo salutem. Postquam de paternae pietatis nido in publicas saecularium negotiorum evolastis auras, mentis meae sollicitudo vestram, omnibus pene horis, occupationem comitata est, optsapientiae decus, quod habetis in corde, saeculi obscurari ritas lucis in tenebris. Mementote vos aliena dispensare, non propria possidere; de quibus ipsa Veritas ait: Si
Abbreviated transcription (Latin):
i exparte intelligunt᷑: donec ꝑfectã ueniat scientia.
quȩ in hoc mortali corpore ẽe. ñ poterit. Tam̃ hȩc
sententia maxune ct᷑ eos agit qͥ sine labore᷑ &dis¬
cendi studio scãrũ scripturarũ sibi noticiã ꝓmittunt. ⁊̃¬

Expanded text:
et ex parte intelliguntur, donec perfecta veniat scientia, et ex parte intelliguntur, donec perfecta veniat scientia, quae in hoc mortali corpore esse non poterit. Tamen haec sententia maxime contra eos agit qui, sine labore et discendi studio, sanctarum Scripturarum sibi notitiam promittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit. ͥ animat & inspirat. ⁊ uiiificat omĩa.
sicut ueris tẽpr̃e inꝗͦ pͥncipiũ mundi estimatur
esse singulis annis uidemꝰ. Obliqua enĩ linca ẽ.
mali tẽpore ad australiꝰ de uexo tͣmitt uergit
sol: & itum estiuo circulo se tollit adborealia.
ne unomͦ currens alia calor alia frigus cõsume
minat sp̃alis grȩ splendore ⁊ uirtute : incuius
phi aqͥs dulces quȩ ĩmare ĩ fluunt uł ardente
regredi÷ & dematrice abisso ĩsua sẽꝑ faciat
ebullire pͥncipia. Possumꝰ tam̃ sub fluminum
imaris nomine ꝑ metaphorã humanũ genus in¬
telligere. qͥ int̾rã unde sũptist̃ redeunt: pꝰ quam
in pͥmo audier̃ peccatore. traes & int̾rã ibis. Nec
tam̃ t̾ra impletur multitudine mortuorũ. Cunc
sermone. Nõ sat̾atur oculꝰ iusu nec auris im¬
plet᷑ auditu. Nullatenꝰ ualae sermo explicare causas
ri: nec auris instituente doctore ad sũmã rerum
noticiã ꝑuenire. Nãmͦ omia inenigmate ceruunt᷑.

Expanded text:
nominavit, quia animet, et inspiret, et vivificet omnia, sicut veris tempore, in quo principium mundi aestimatur esse, singulis annis videmus: obliqua enim linea est mali tempore ad australia, devexo tramite vergit sol, et iterum aestivo circulo se tollit ad borealia, ne si uno modo curreret, alia calor, alia frigus consumeminat spiritalis gratiae splendore et virtute, in cujus phi, aquas dulces quae in mare influunt, vel ardente regredi, et de matrice abysso in sua semper bullire principia. Possumus tamen, sub fluminum et maris nomine, per metaphoram homines telligere, qui in terram, unde sumpti sunt, redeunt, postquam in primo audierunt peccatore: Terra es, et in terram ibis; nec tamen terra impletur multitudine mortuorum. VERS.sermone. Non saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu. Nullatenus valet sermo explicare causas ri; nec auris, instituente doctore, ad summam rerum notitiam pervenire. Nam modo omnia in aenigmate cernuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ling̾a. ꝙ lacinę diuitic dicipossunt. Quia dicutis
aut̃ ꝑ iniqͥtatẽ c̃gregant᷑. uł iniq pauꝑib subtra¬
hunt᷑. De qͣrũ uana possessione in huiꝰ scłi de¬
liciis poene sapientis simꝰ salomon totũ cõposuit
librũ cuiꝰ titulꝰ ẽ. ecłastes. dicens incapite libri.
uanitas uanitatũ dix̃ eccleastes omĩa uanitas.
d iomĩa uanitas. quȩ ualitas diuitias reseruare cadu¬
cas: : Inquẽ librũ ex scõrũ opusculis patrum.
ac maxime debeati hicronimi com̃tario par¬
uũ cõposu breuiariũ. ur̃i causa filii kearissimi .:
quatinꝰ pat̾na sollicitudine ãmonerẽ ur̃m no¬
bile. ingeniũ. ne ninuo amore studeatis caducis
⁊ cito t̾ransitoriis in hiare diuitiis. quȩ citis sime
cessario uite ur̃ȩ stipendio paupil erogare stude¬
atis. Quia ut idẽ salomon ait. redẽptio anime

Expanded text:
ssunt, quia divitiae aut per iniquitatem congregantur, vel inique pauperibus subtrahuntur. De quarum vana possessione in hujus saeculi deliciis pene sapientissimus Salomon totum composuit librum, cui titulus est Ecclesiastes, dicens in capite libri: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, et omnia vanitas. Si omnia vanitas, quae utilitas est divitias retinere caducas? In quem librum, ex sanctorum opusculis Patrum, ac maxime de beati Hieronymi commentario, parvum composui Breviarium, vestri causa, filii charissimi, quatenus paterna sollicitudine admonerem vestrum nobile ingenium, ne nimio amore studeatis caducis, et cito transitoriis inhiare divitiis, quae citissime cessario vitae vestrae 411 stipendio, pauperibus erogare studeatis: quia, ut idem Salomon ait: Redemptio animae
Abbreviated transcription (Latin):
mone qui coetũ ide eccłam c̃gregat: quẽ nos
appellare possumꝰ c̃tionatorẽ qͥloqͥtur adpłm:
& sermo eiꝰ ñspecialit̃ ad unũ s ad uniuersos genera¬
lũ dirigat᷑. Porro pacificꝰ ⁊ dilectꝰ dñi abeo qđ
inregnõ eiꝰ pax fuerit & eũ dñs dilexerit ap.¬
gesimꝰ pͥmꝰ. dilecti ipacifici ticulo p̃notatur
datt᷑ o ires salomonis excedant : tam̃ seđm isto¬
riã suꝑsalomone c̃scriptist̃. Is itaq iucta numerũ
nocabuloꝵ suors tria uolumina edidit. ꝓuerbia.

Expanded text:
quem nos appellare possumus concionatorem, qui loquitur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigitur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, apagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotanttatem et vires Salomonis excedant, tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum suorum, tria volumina e
Abbreviated transcription (Latin):
neq tinea de molit᷑: iubi fures ñ effodiunt nec
furant᷑. Ubiẽ enĩ thesaurꝰ tuus. ibiesł ⁊cor.
tuũ. Munc siqͥdẽ librũ supͣ dictũ sẽꝑ ꝓmagistro
habeatis inmanib. ut discatis t̃rena ñ am̃are
s cȩlestia. dominart diuitus ñ serulre. laudẽ
t̃ muserorũ c̃solatores amabilẽ audire senten

Expanded text:
nt, nec furantur: ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Hunc siquidem librum supradictum semper pro magistro habeatis in manibus, ut discatis terrena non amare, sed coelestia; dominari divitiis, non servire; laudem to, miserorum consola
Abbreviated transcription (Latin):
s. tantũ canticũ canticoꝵ salomonis. Sicut
enĩ ꝓu̾bia ã rudis institutio ad xͨ uͥ tribus
⁊ adꝰ totũ ꝑtinet isrł ⁊ quomodo c̃tẽptus
mundi nõ nͥ methropolitis c̃uenit᷑. hoc est
habittitorib hierłm. ita icanticũ canticoꝵ

Expanded text:
sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigeret᷑ regnicdorũ daues accepit. qua
illuc introiuit᷑ latro ille iã ñ reus nisi ꝑlatus
qd aꝑuit udeus : Et nc̃ ueniant oñs quicũq
amant para dysũ. locũ qͥetis. locũ securitatis. locũ
ꝑpetuȩ felitatis. locũ in quo ñ ꝑtimescas bar barũ.
inquatullũ patiaris adũstiriũ. ÷ nullũ habe¬
beant om̃s intͣre  neminẽ suo exẽplo docuit de¬
tã. Quid angustius illo foramine qđ unꝰ ex
militib ꝑcũtiendo latꝰ crucifixi apuit. &am̃
te ⁊uos uidẽi: uocat uos quẽ crucifiacistis filiꝰ
dĩ. Condite int᷑re pangustã portã : phanc enim

Expanded text:
crucifigeretur, regni coelorum claves accepit; qua illuc introivit latro ille jam non reus, nisi per latus quod aperuit Judaeus? 9. Et nunc veniant omnes quicumque amant paradisum, locum quietis, locum securitatis, locum perpetuae felicitatis, locum in quo non pertimescas barbarum, in quo nullum patiaris adversarium, nullum habebeant omnes intrare, neminem suo exemplo docuit detam . Quid angustius illo foramine, quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et te, et vos Judaei, vocat vos quem crucifixistis Filius Dei. Contendite in
Abbreviated transcription (Latin):
nꝓperauitq ille paqi suo quod laborasset sẽꝑ cũ
illo. & ntͥniã illi talia exhibuisset. At ubi uenit
filiꝰ ille qͥomẽm substantiã. pat̾nã male c̃supserat .
occidisset illi uitulũ saginatũ. & reddit pater
rationẽ facti sui. c̃solatͦq filiũ secũ ꝑmanen¬
tẽ dedomo ñdiscedentẽ: & dic̃ illi. Fili : tum̃ses
& mecũ es sẽꝑ : ce omiã mea tua sc̃. Uerũ opor¬
ista ꝓposuit ut demonstrenꝰ ab illo fuisse
impletũ : hoc qđ ꝑquandã similitudinẽ nos
quodãmͦ excitauit adaliqͥd inqrendũ. affectũ
ramꝰ qͥs sit filiꝰ unior. qͥ ꝓdige uiuens sub¬
stantiã pat̾nã dissipauit & quis sit filius
pͥmogenitꝰ qͥ ii dignat᷑ qđ filio pdito redeiuiti

Expanded text:
Improperavitque illi patri suo, quod laborasset semper cum Improperavitque illi patri suo, quod laborasset semper cum illo, et nunquam illi talia exhibuisset: at ubi venisset filius ille, qui omnem substantiam paternam male consumpserat, occidisset illi vitulum saginatum. Et reddit pater rationem facti sui, consolaturque filium suum secum permanentem, de domo non discedentem, et dicit illi, Fili, tu meus es, et mecum es semper, et omnia mea tua sunt: verumtamen oporista proposuit, ut demonstremus ab ipso fuisse impletum hoc, quod per quamdam similitudinem nos quodam modo excitavit ad aliquid inquirendum. Affectum ramus, qui sit filius junior, qui prodige vivens substantiam paternam dissipavit, et qui sit filius primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
ex ortari om̃s adpenitentiã. ut filii errantes re¬
uertant᷑. eisq c̃iuuiũ a patre saginati uituli p̃parot᷑. i¬
&iã nos dilectissim parati simꝰ huic c̃uiuo. tã quã
amici domestici int̾ eẽ. Maxime qr cũ isto. patre. fa¬
milics adm̃sã ei cotidie accedentes. ñ uos iã dignat᷑
uocare scruos sed amicos. ꝑcurramꝰ si placet ⁊psap̃cara¬
bolã ad̃o in euangłio ꝓpositã. inqͣ nobis ⁊ affectum
patris demonstrauit pũ : filii ꝑditi indicauit
reditũ. filiiq maioris qͥde pat̾na domo ñ discesserat
cõmotũ retulit animũ. Hoc qͥppe hab& textꝰ ipsi
lectionis. Ueniens ait filiꝰ eiꝰ pͥmogenitꝰ de agro
cũ auchr& simphoniã. : int̾rogauit seruos quidnã
illud eẽt : eiq dixer̃ Frat̃ tuus reu̾sus ÷ ⁊ occi
dis illi pat̾ tuus uitulũ saginatũ : co qđ saliũi
illũ suscepit. Et indignatꝰ : noluit introire. Cgres¬
sus ẽ. autẽ adillũ pat̾ suus: ut eũ introducerẽt.

Expanded text:
exhortari omnes ad poenitentiam, ut filii errantes revertantur, eisque convivium a patre saginati vituli praeparetur, etiam nos, dilectissimi, parati simus huic convivio tanquam amici ac domestici interesse: maxime quia cum isto patrefamilias ad mensam ejus quotidie accedentes, non nos jam dignatur vocare servos, sed amicos. Percurramus, si placet, ipsam parabolam a Domino in Evangelio propositam, in qua nobis et affectum patris demonstravit pium, et filii perditi indicavit reditum, filiique majoris qui de paterna domo non discesserat, commotum retulit animum. Hoc quippe habet textus ipsius lectionis. Veniens, ait, filius ejus primogenitus de agro, cum audiret symphoniam, interrogavit servos quidnam illud esset: eique didit illi pater tuus vitulum saginatum, eo quod salvum illum susceperit. Et indignatus noluit introire. Egressus est autem ad illum pater suus, ut eum introduceret.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebat potius quã timebat. Quȩ uirtꝰ infemi¬
nis. qͣlis ÷ gr̃a. que cũse infudit nullũ indignũ
nidicat sexũ. Grã.g̃̾e. Reparauit enĩ sexum
muliebrẽ. In oꝓbriũ inagnũ mulier remanserat.
qr abinitio ꝑmulierẽ peccatũ.: ⁊ ꝓpt̃ hanc om̃s
morim̃. Diabolꝰ unã euã deiecit. s xp̃s natꝰ exuir¬
gine multas feminas exaltauit. ꝑpetua ⁊ felicitas
caput calcauer serpentis: qđ eua adcor suum
intꝰ admisit. Istã sedux̃ falsa ꝓmitendo: illas
ñ ualuit suꝑare seuiendo. Illã decepit inpara¬
disi felicitate :. has ñpotuit adire nec substan¬
ciarũ positas potestate. Illiꝰ int̃paradisi delicias

Expanded text:
feminis! Qualis est gratia, quae cum se infundit, nullum indignum judicat sexum! Gratias gratiae: reparavit enim sexum muliebrem. In opprobrium magnum mulier remanserat; quia ab initio per mulierem peccatum, et propter hanc omnes morimur. Diabolus unam Evam dejecit: sed Christus natus ex virgine, multas feminas exaltavit. Perpetua et Felicitas caput calcaverunt serpentis, quod Eva ad cor suum intus admisit. Illam seduxit falsa promittendo; illas non valuit superare saeviendo: illam decepit in paradisi felicitate; has non potuit adire, nec sub tantorum positas potestate. Illius inter paradisi delicias
Abbreviated transcription (Latin):
capiti. ꝓ uobis ille mortuus est.: neuos moreremini.
rebaptitando occidit: Trubesce erubesce here¬
tice. Negauit petrus ⁊ reuersus ẽ: & flendo dele¬
uit qđ timore negauit. Apm̃ insuis ꝑsecutꝰ ẽ. paulꝰ :
s adeiꝰ uocẽ cecidit ⁊ resurrexit. Aliter cecidit.
alit̾ surrexit. Cecidit ꝑsecutor erectꝰ ÷ p̃dicator.
ter̃ quando mẽbra caput suũ uolocit̃ tͣnsier᷑. Nemo
talia cdãpna.: qualia tu ingeris apo. Animas enĩ
dat᷑ : Inm̃bris suis iã intꝰẽ. xp̃c : noli inistis ipsum
uelle rebaptirare. Bemel enĩ ꝓomib cũ ioħe in
aqua dignatꝰẽ. ipse descendẽ. Redemit xp̃c animas.
custodite qđ ille redemit In tegro xp̃o s integrum
assignate. Prediũ nemo inuadat : nemo inuasori
c̃sentiat. saracterẽ dũcũ. nullꝰ abstergat. Titulũ
ap̃i. nemo deponat. Reddit̾i estis rationẽ dño regi
boni serui: dataẽ. uobis occasio bene oꝑandi. Abua¬

Expanded text:
vestro: pro vobis ille mortuus est, ne vos moreremini. vestro: pro vobis ille mortuus est, ne vos moreremini. rebaptizando occidit? Erubesce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus, et reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis persecutus est Paulus, sed ad ejus vocem cecidit et surrexit. Aliter cecidit, aliter surrexit: cecidit persecutor, erectus est praedicator. terunt, quando membra ad caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia tu, ingerit Christo: animas enim datur? In membris suis jam intus est Christus, noli in istis ipsum velle rebaptizare? Semel enim pro omnibus cum Joanne in aquam dignatus est ipse descendere . Redemit Christus animas, custodite quod ille redemit. Integro Christo integrum assignate praedium. Nemo invadat, nemo invasori consentiat: characterem dominicum nullus abstergat, titulos Christi nemo deponat. Reddituri estis rationem Domino regi, boni servi, data est vobis occasio bene operandi. Abu