comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdic̾em ferunt astutam que aliena oua diripiat
hoc ẽ ꝑdicis alt̾ius et corpore fouet suo sedfrandis
sue fructum habere non posse quiacum eduxerit
pullos amittit eos quia ibi uocem eius audierint
que oua generauit uelctã ea adillam se naturali
quodam mmunere et amore conferunt quã uerã
sibi matrem ouorũ generacione cognouerunt
significantes hanc nutricis fungi officio illam
ꝑentis utiq incassum ꝓp̾os infundit laboris ac
fraudis sue p̃cio multat᷑ iinde et ieremias ait
clanauit perdix et congregauit ea q̃ non peperit
.i. oua congregauit et clamauit qĩ ouans sue frau¬
dis effectu sed ludit opera quia ĩpenso labore alii
edueit quos ipã diuturno fetu sedulitas aiauerit
huis mmutator ẽ dyabolus qui generaciones erea¬
toris eterne rapere contendit et si quos insipien¬
tes et sensus ꝓprii carentes uigore potuerit congre¬
gare fouens eos illecebris corporalibus ubi primũ
uox xp̃i pariuili fuerit infusa discedunt atq ad

Expanded text:
dicem astutam quae aliena ova diripiat, hoc est, perdicis alterius, et corpore foveat suo: sed fraudis suae fructum habere non posse; quia cum eduxerit pullos suos, amittit eos; quia ubi vocem ejus audierint quae ova generavit, relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt, quam veram sibi matrem ovorum generatione cognoverint; significantes hanc nutricis fungi officio, illam entis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
iiinda plinius eciam dicit Hine ꝑdicis esse nã
ut oua alterius perdicĩs uł aliena fugetur et eio
incubet foueat qͥtumq fetus adoleuĩt aduolare
ab eo et aliemĩ ꝑentem uelinquere iinde et seremias
uicias et non iniudicio indimidio dierũ suorum
dereluquet eas et ĩnouissimo suo exit insipiens

Expanded text:
nos Plinius Secundus, hanc perdicis esse naturam, ut oua alterius perdicis, id est aliena, furetur et eis incubet foueatque, cumque fetus adoleuerint, auolare ab eo et alienum parentem relinquere. huiuscemodi uitias, et non in iudicio; in dimidio dierum suorum relinquet eas, et in nouissimo suo erit insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
perdici oua dĩpiens foueat sed fraus fructum nõ
habet slam cum pulli uocem ꝓp̾e genitricis audierĩt
naturali quodam instinctuhanc que fouet uelin¬
quũt & ad eundem que genuit reuertunt᷑ p̃terea
auis ẽ adco ĩmunda ꝙ masculus in masculum
insurgit et obliuiscitur sexum libido p̃ceps et si
masculus indimm sue cõugis inuenit destruit et
oua absorbet Dr ergoperdix aperdendo qa amit¬
tit oua sua et altera foueat uł quia destruat indũ
uł dicta ẽ perdix aperdice nepote dedali ꝙͣ fabula
dixit in illam auem mutatũ fuisse ẜ̾m yguicõm

Expanded text:
perdici ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet: nam cum pulli proprie genitricis vocem audierint, naturali quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad eandem que genuit revertuntur; preterea avis est adeo immunda quod masculus in masculum insurgit et obliviscitur sexum libido preceps, et si masculus nidum sue coniugis invenit destruit et ova absorbet: dicitur ergo perdix a perdendo, quia amittat altera ova et altera foveat, vel quia destruat nidum; vel dicta est perdix a Perdice, nepote Dedali, quem fabula dixit in illam avem mutatum fuisse. Item do com
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit Scd̾m tempus hrĩ et hic modo angeli
dit nature sue adglorificacionẽ ex hoc mõ ꝑfecti fue¬
rũt angeli pꝰ confirmacoẽm et erunt scłi pe resur¬
reocionem uniu̾saliter et sume perfectum ẽ eui nich
unquam deest et aquo uniu̾sa ꝓueniunt bona qd̾

Expanded text:
convenit secundum tempus haberi, et hoc modo angeli dit naturae suae ad glorificationem, et hoc modo perfecti fuerunt angeli post confirmationem, et erunt sancti post resurrectionem. Universaliter et summe perfectum est, cui nihil unquam deest, et a quo universa proveniunt bona, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑila le arbor spinosa fructum insilitudine maloꝵ¬
ficiens sed paulo breuiorem Unde et dcã qͥa pilule
formamhẽant eius poma

Expanded text:
pila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma
Abbreviated transcription (Latin):
ipiarius  ¶componitur cum capio et dr̾¬
cipumi ꝙ manifeste statu ciuitatis nis aliqd̾ maio¬
ris uł mioris officii aprincipe impetrat Et dicit᷑
mimicipiũ amuimus et officiis quia tm̃ munia .i.
tributa debita uł munera reddat Nam liberales
et famosissime cause et que exprincipe ꝓficiscunt᷑
ibi nõ aguntur hoc enĩ nõ addignitatem ciuitatis
ꝑtinent uł muĩcipiũ dr̾ castrum miũtissimum
et ꝓp̾e inconsimo regionũ ubi solent morari stipen¬
darii milites ꝓcustodia Unde et dr̾ miũcipium
pi. qĩ capiens munia .i. muera ꝓpter scipendarios
nulites ibi ꝓcustodia manentes et numera
obsidio unde in miͦ libro Regum dr̃ rex assirioꝵ
non ingredietur urbem hanc nec circumdabit eã

Expanded text:
Item munium componitur cum capio et dest quo manente statu civitatis ius aliquod maioris vel minoris officii a principe impetrat; et dicitur municipium a muniis, idest officiis, quia tantum munia, idest tributa debita vel munera, reddat. Nam liberales et famosissime cause et que ex principe proficiscuntur ibi non aguntur: hec enim ad dignitatem civitatis pertinent. Vel municipium dicitur castrum munitissimum et proprie in confinio regionum ubi solent morari stipendiarii milites pro custodia, unde et dicitur municipium quia capiat munia, idest munera, propter stipendiarios milites ibi pro custodia manentes et munera Obsidio, unde, inquit, in 4. Regum dicitur: Rex Assyriorum non ingredietur urbem hanc, nec circundabit eam
Abbreviated transcription (Latin):
Auniceps amunicipiũ dr̾ hic et hec muncipialis¬
enĩ noĩe censentur castellani ĩmuncipio nati et
ꝑmanentes et eciam milites stipendarii qui pro
custodia miũcipii mmuinera capiunt et eciã origi¬
nales ciues et in loco officiũ gerentes dicuntur
sic et eciam qd̾dam genus romanorũ cuuũ olim
cum dep̃henderctur dixit egosum paulus tarsen¬
Item nĩcipialis le uł min̾cipalis le et miũcipiari¬

Expanded text:
ec municipalisenim nomine censentur castellani in municipio nati et permanentes, et etiam milites stipendiarii qui pro custodia municipii munera capiunt, et etiam originales cives et in loco officium gerentes dicuntur sic, et etiam quoddam genus civium Romanorum olim cum deprehenderetur, dixit ‘ego sum Paulus TarsenItem municipalis -le vel municipialis -le vel municipiari
Abbreviated transcription (Latin):
Mulus amola uł amolo dr̃ hic mulus muli qͥa molen¬
do tarde ducat molas ingirum uł mulus ẽ nomen
grecum Industria quippe humana diu̾sum aĩal ĩcoitũ
coegit Sicq adultina ꝑmixtione genus aliud reꝑit
Sic et iacob contra naturam coloꝵ siłitudĩes. ꝓereãuit
Nam tales foctus oues illius concipiebant quales
umbras arietum desuper ascendenciũ inaquarũ
speculo contemplabantur Demq et hoc ipm in qq̃
gregibus fieri solet ut generosos obiciant equos
uisibus concipienciũ ut eorũ siłes concipere et cre¬
are possit et eciam columbaꝵ diloctores depictas
ponunt pulcerrimas colimibas millis locis ĩqͥbo
ille u̾santur ut raꝑientes insa siles generent inde
ẽ ꝙ quidam grauidas mulieres iubet nullos intue̾i
turpissimos aĩaliũ uultus ut cenophalos et symeas
enĩ femĩaꝵ dicunt eẽ naturam ut qͣles conspex̾int
siue mente ꝑcepint in extremo uoluptatis estu
dum concipiunt talem sobolem pereant Et em̃

Expanded text:
m a mola vel molo hic mulus -li, quia molendo tarditer ducat molas in girum; vel mulus est nomen grecum. Industria quippe humana diversum animal in coitum coegit sicque adulterina permixtione genus aliud reperit, sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit; nam tales fetus oves illius concipiebant quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri solet ut generosos obiciant equos visibus concipientium ut eorum similes concipere et creare possint; et etiam columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas in illis locis quibus ille versantur, ut rapientes visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cinocefalos, simiasenim feminarum dicunt esse naturam ut, quales conspexerint sive mente perceperint in extremo voluptatis estu dum concipiunt, talem subolem procreent. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
cucumeris quia nterdum fit amarus qui dulcis
nasci phibetur si lacte mellito eius semen infundat¬
cus ubicucumeres abundant uł ẜuantur Et hic
do et foliis ut cucuner usualis Et p̃cipue agrestis
cucurbita que et coloqn̾tida dr᷑ ẜm ug̾co Cap̃ uõ

Expanded text:
s -ris, quia interdum sit amarus, qui dulcis nasci perhibetur, si lacte mellito eius semen infuninfundatcus ubi cucumeres abundant vel servantur, et hic do et foliis ut cucumer usualis, sed precipue agrestis cucurbita, que et colloquintida dicitur. C 265
Abbreviated transcription (Latin):
ra regitur et lances equantur iinde et in lanceis anicu¬
tum dr᷑ uł examen dr  illa ligula que ĩforamĩe tru¬
tine uertitur huc et illuc ẜ̾m quẽ consideratur equa¬
litas ponderatorũ iinde et examen dr᷑ iudiciũ disẽre¬
cionis uł discrecio ꝓbacio inquisicõ Eramen eciã
dr᷑ apum congregacio et ꝑtnͣslacõm hoit hndẽ ex¬

Expanded text:
ra regitur et lances equantur, unde et in lanceis amentum dicitur; vel examen dicitur illa lingula que in foramine trutine vertitur huc et illuc secundum quam consideratur equalitas ponderatorum, unde et examen dicitur iudicium, discretio, probatio, inquisitio; examen etiam dicitur apium congregatio et
Abbreviated transcription (Latin):
confirus uł cluo ueste uł instrumẽto orñatu
& p̃ꝑatus & hic clauatus ti quodami genus
calciamenti pedum Etdieunt᷑ cla̾uati ꝯi
claui lati quia nuimitiã dans .i. acutis so¬
leis caligis iĩciantur

Expanded text:
confixus vel clavo veste vel instrumento ornatus et preparatus, et hic clavatus -ti quoddam genus calciamenti pedum, et dicuntur clavati quasi clavillati, quia minutis clavis, idest acutis, solea caligis vinciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bellici tũ cdassitũ ẽ concentus deconcordia om̃
instrumentoꝵ̾ insił sonanciũ siue sint tube et
corius mia iubello siue sint campane siue
deligno fit Et ẽ ꝓprie classis multitudo nauiuẽ
signa bellica tam ronigni milites quã pedites
mulus rem publicam instituisset rõnos ĩ duas
ꝑtes diusit s. innobiles & ignobiles Et utramqp
ꝑtem classem appellauit aquibusdam classitis qr
tam isti quã illi suũ classitũ.usinĩ signũ hẽbant
sed illi s. pobiles dicebantur p̾ma clsłis ignobiles
datrus tri .i. repagulum qd̾ opponitur hossio
uł ipm hostium p̾cipue hortorũ uł umieaꝵ & ui
ridarior uł truncus Oracius obiectos ualeat com

Expanded text:
 classicum est concentus et concordia omnium instrumentorum insimul sonantium, sive sint tube et cornua in bello sive sint campane, sive de ligno fiat, et est proprie classis multitudo navium; signa habebant romani milites quam pedites,mulus rem publicam instituisset, Romanos in duas partes divisit, scilicet nobiles et ignobiles et utramque partem classem appellavit a quibusdam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantur prima classis, ignobiles -tri, idest repagulum quod opponitur ostio vel ipsum ostium, precipue hortorum et vinearum et viridariorum, vel truncus; Oratius: ‘obiectos valeat si
Abbreviated transcription (Latin):
ltem suffindo suffidi suffissum latenteruł parũ
uł subtus uł post findere ĩtem tnͣsfindo dis tnͣsfidi¬
tnͣfissum .i. ultra fidere findo et oiã compoĩta
ab eo sut actiua et faciũt p̃fitum infidisine n.¬
et supinũ infissum gemĩãto s Et oiãcorripiunt
hanc silb̾am fi ip̃t̾ito ut diffidi confidi ꝓfidi ꝑfi

Expanded text:
e; suffindo -dis -fidi, idest latenter vel parum vel subtus vel post findere; transfindo -is -fidi, idest ultra findere. Findo et composita ab eo omnia sunt activa et faciunt preteritum in fidi et supinum in fissum et omnia corripiunt hanc sillabam fi in preterito, ut dìffidi, cònfi
Abbreviated transcription (Latin):
mori s differunt obire enĩ ẽ mitinere mori ubicumq
ĩtem mori coẽ ẽ bestiis & homĩbus & bonis et inalis sed
obire tñ ꝯuenit homĩbus & tm̃ bonis Est enĩ obire
qĩ obuiam ire boni ergo obeunt .i. indissolucõm aiẽ et
corporis obinam cunt xpõ maera Uude inkalendario
ĩuenitur obitus btĩ martim et nõ mors btĩ martim¬

Expanded text:
sed differunt: obire est in itinere, mori ubique; item mori commune est bestiis et hominibus et bonis et malis, sed obire tantum convenit hominibus et tantum bonis; est enim obire quasi obviam ire: boni enim obeunt, idest in dissolutione anime et corporis obviam eunt Christo in aere, unde in kalendario invenitur ‘obitus beati Martini’ et non ‘mors beati Marti
Abbreviated transcription (Latin):
xxc. uade et solue sacrum de lumbis tuis et calciamẽ¬
nudus et discalciatus mira inquit obediã solo cilicio¬
nduebatur nir nobilissimus ut hebrei tradunt cuo
filiam manasses rex acceꝑit incõuigiũ nõ erubuit mi¬
dus moedere nichil honestius iudicans quã dnõ obedire

Expanded text:
 Vaae et solve saccum de lumbis tuis, et calceamennudus et discalceatus trium induebatur vir nobilissimus, ut Hebraei tradunt. Cujus filiam Rex Manasses accepit in conjugium, non erubuit nudus incedere, nihil honestius judicans qua
Abbreviated transcription (Latin):
quedam mensura uł metron grecelatine de̾ mẽsim¬
sride hec mctreta quedam mensia. Et ẽliquidormus
et liet et rtra ct amphora et quicqd plus uł minus
capit mensura sit iinde posset dici melteta tũatou
quia sit mensura ꝑfecti nũ .i. deuari Uonderllud

Expanded text:
quedam mensura; vel metron grece, latine dicitur mensura, inde hec metreta, quedam mensura, et est liquidorum: et licet et urna et amphora et quicquid plus minusve capit mensura sit, unde et posset dici metreta, tamen ideo quia sit mensura perfecti numeri, idest d
Abbreviated transcription (Latin):
Actiua spc̃s quidem semper actum significat et facit
ex se passiua absq eciam duobus ubis metuo et me¬
tuor timeo tueor hec enĩ contrarias uocibus uident
habere significacõnes Qm̃us eciam ad sensus quꝙ¬
corporis ꝑtmencia u̾ba siquis alt̾ius consideret ĩacti¬
ius uocibus passionem et mpassiuis accõnem fieri
ĩuenut ut audio te uideo te tangote oñdotibi me pa
traliquid m ipo actu Cum enĩ dico audio te oñdo q
ucis tue actum paciũtur auxes mee et econtrario
audior ate dico cum uox mea agit aliquid ĩ auxes
et ẽ mica reliquie panis uł qd̾ cadit de pane
dum frangitur et comeditur et dr̃ sit quasi¬
tus ta tum contritus et ĩmicas dimiitus et con¬

Expanded text:
actiua quidem semper actum significat et facit ex se passiuam absque duobus uerbis, metuo et metuor, timeo et timeor; haec enim contrarias uocibus uidentur habere significationes, quamuis etiam ad sensus pertinentia uerba, si quis altius consideret, in actiuis uocibus passionem et in passiuis actionem fieri inueniat, ut audio te, uideo te, tango te; ostendo enim, pati me aliquid in ipso actu. cum enim dico audio te, ostendo, quod uocis tuae actum patiuntur aures meae; et e contrario audior a te dico, cum uox mea agit aliquid in aures e, reliquie panis vel quod cadit de pane dum frangitur et comeditur, unde et dicitus -a -um, contritus, in micas diminutus et con
Abbreviated transcription (Latin):
componitur hic micrologus logi qui breuiter lo¬
quitur ul qui magnam rem auullare cupiens qͥ.
pͥuam despiciendo narrat iindehoc macrologuum¬

Expanded text:
citur hic micrologus -gi, qui breviter loquitur vel qui magnam rem annullare cupiens quasi parvam despiciendo narrat; unde hoc micrologium
Abbreviated transcription (Latin):
Micheas interp̃tatur quis hic uł quis iste qũ mi¬
natur samarie obcausam silacrorũ illo mõ quo dr᷑
dehelui quis ẽ iste inuoluens sentençias ĩ sermonib
pduabus significacoĩbus sc ꝓsplendere et salire
.i. ualde uł sursum uł extra micare .i. splendere salir

Expanded text:
MICHEAS interpretatur ‘quis hic?’ vel ‘quis iste?’ cum minatur Samarie ob hanc causam simulacrorum illo modo quo de Eliu dicitur ‘quis est iste involvens sententias ?’ M 100 in duabus significationibus, scilicet splendere, et salire idest valde vel sursum vel extra micare, idest splendere, vel salire,
Abbreviated transcription (Latin):
quidam locus rome ubi olim erant ymagines
om̃i ꝓuinciarum Et ĩmedio erat uinago rome
tenens ponũ aureum ĩ manu ut pote dnã & re¬
gina oim̃ Et erant ita disposite arte nigromãcie
qd̃ qũ aliqua ꝓuincia uolebat insurgere contra
romanos statim ymago rome obũtebat dorsumi
illius ꝓuincie ymagimi uł ut dicunt ymago illis
ꝓiuncie insurgebat contra ymaginẽ rome Et tũc
romani exmpuisu mittebant illuc excitum et
puinciam illam sib subiũgabant Et tali arte ro¬
mani qiͣ totũ mundũ subiugauerunt Et dr᷑ ĩuul
res ĩmemoriã alienus mortui frã ut tumuli et
ymagines apud antiquos & drͣ colosus qrͣ colens

Expanded text:
quidam locus Rome ubi olim erant ymagines omnium provinciarum, et in medio erat ymago Rome tenens pomum aureum in manu utpote domina et regina omnium; et erant disposite arte nigromantica quod quando aliqua provincia volebat insurgere contra Romanos statim ymago Rome obvertebat dorsum illius provincie ymagini vel, ut dicunt, ymago illius provincie insurgebat contra ymaginem Rome et tunc Romani ex improviso mittebant illuc exercitum et provinciam illam sibi subiugabant. Tali arte Romani totum mundum subiugaverunt. Item res in memoria alicuius mortui facta, ut tumuli et ymagines apud antiquos. Et dicitur colossus quasi colens
Abbreviated transcription (Latin):
olor dr᷑ acaleo quia calore ignis & solis colores
colabantur ut essent niinie subtilitatis unde
coloro coloras d̾bum actiuuũ. Alii uero dicunt q
acoloro fit color ꝑapocopani Color componitur
hie os hec bicolor bicoloris qiͣ duorũ coloruiinde
brcolo otus ta timi c hic & hec tricolos tricoloris
tepũ colorum. Unde tricoloratus ta tunt &hc
diueresicolor e di̾sorũ colorimul altius coloris
Unde discoloratus tatum. & hic& HeC unicolo:

Expanded text:
olor -ris, quia calore ignis vel solis colores colabantur ut essent nimie subtilitatis, unde coloro -as verbum activum. Alii vero dicunt quod a coloro fit color per apocopam, hic et hec bicolor -ris, idest duorum colorum, unde bicoloratus -a -um et hic et hec tricolor -ris, idest trium colorum, unde tricoloratus -a -um, et hic idest diversorum colorum vel alterius coloris, unde diversicoloratus -a -um; hic et hec unicolor,
Abbreviated transcription (Latin):
s ieo dies diet .i. dicm facere et ẽ uerbum ecce te u¬
cionis quod soli deo cõuenit uudediesco sedĩcha¬
tum Et hins diet et diescit imꝑlia ut nũc diet. i
dies fit diescit .i. dies incipit eẽ

Expanded text:
 diem facere, verbum excepte actionis soli Deo conveniens, unde diesco -scis, inchoativum, et hinc diet et diescit, impersonalia, ut ‘nunc diet’, idest dies fit, ‘diescit’, idest dies incipit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
tas tatis ꝑ ꝑ uolitas ꝑn ẽ desideriũ nõdum
adepterei Ded poluptas est rei adepte delcãçio
bone uł̃ male ułl ꝓp̾e carnalis delcãcio Et ẽ rolun¬
tas tmñ ĩbonis sed ĩmalis et flagiciosis fc̃tĩs cupi¬
ditas ꝓpͥe dr̃ nõ uoluntas huic eciã poluntarius
ria rlium et uoluntatius tiua tinũ Et ut dr᷑ m ii¬

Expanded text:
tas: voluntas per n est desiderium nondum adepte rei, voluptas per p est rei adepte delectatio bone vel male, vel proprie carnalis delectatio; et est voluntas tantum in bonis, sed in malis et flagitiosis factis cupiditas proprie dicitur, non voluntas; et hinc voluntativus -a -um, et voluntarius
Abbreviated transcription (Latin):
unicis quia uniu̾sitatẽ miõꝵ ponderũ sua
unitate uinciat .I. ꝯplectat᷑ constat enin¬
gitimũ pondus hẽtur quia mĩs serupulorũ eius
horas diei noctisq metit᷑ uł quia librã efficit du¬
decies computata et inde dr̾ uͥncia uncie uł uus¬

Expanded text:
 quia universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, idest complectatur: constat autegitimum pondus habetur, quia numerus scrupulorum eius horas diei noctisque metitur vel quia libram efficit duodecies computata. Et inde dicitur hec u
Abbreviated transcription (Latin):
Unde unus una unũ qiͣ enus Et inde uice
ca cum. singłar. solus unus ex multis dr̃
sed unicus solus ẽ Item unus miatur unicus uo
intra nũm finitur Itẽ unus ad mim ꝑtinet solus
uero demultis intelligitur et ab unus uni addita

Expanded text:
unde unus, quasi enus; et inde unicus -a -um, singularis, solus: unus ex multis dicitur, sed unicus solus est; itaque unus numeratur, unicus vero intra numerum finitur, item unus ad numerum pertinet, solus vero de multis intelligitur. Item ab unus hec unita
Abbreviated transcription (Latin):
quadã unitate tres eencie sint una ꝑsona uides ne
pulcre inter ytramq unitatẽ hanc collocari in eo
ntiq qui consiitutus ẽ mediator dei om̃iq homo
xp̃s iħc pulcerrima ĩqua ꝯueĩençia ut salutare sa¬
eramc̃tũ congrua gͣquadã silitudine ambobus
Rñdeat ut saluanti uidelioet & saluato tantã demq¬
tanꝙ̃ exp̃ssam unionis uim uise p̃stet ea ꝑsona
inqua deus et homo unus ẽ xp̃s ut si illa duo de¬

Expanded text:
quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocari; in eo utique qui constitutus est mediator Dei hominisque homos? Pulcherrima, inquam, convenientia, ut salutare sacramentum congrua quadam similitudine ambobus respondeat, et salvanti videlicet et salvato. Ita tamque expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus est Christus; ut si duo il
Abbreviated transcription (Latin):
Capulus acaput dr᷑ mccapulus li quia caput ẽ gladi
uel acapio quia ibi capit gladius ut teneat᷑ unde
capulo las uerbum actiuũ.i. seuidẽ uł secare unde
indeeretis pontificum lingua delatoris capuletur
Capulus eciã dr᷑ lcũs in quo mortui deferunt᷑ quia
super caput hom̃i feratur undeu̾sus Est gladii capu¬

Expanded text:
a caput hic capulus -li, quia caput est gladii, vel a capio quia ibi capitur gladius ut teneatur, unde capulo -as verbum activum, idest scindere, secare, unde in Decretis Pontificum ‘lingua delatoris capuletur’; capulus etiam dicitur lectus in quo mortui feruntur, quia super capita hominum feratur, unde hic et hec capu
Abbreviated transcription (Latin):
oma nomẽ grecum uerbum est .i. tribuere
iinde eciam dr̃̾ apud grecos noma .i. nomẽ
et apponitur ei o ꝑprothesim et dr̃ onoma
meodem sensu uł fortẽ Noma nõ ẽ ĩusu apud
grecos sed componitur cum o et dr̾ongma .i.
Noma componĩtur cum dya et tris et tetras et

Expanded text:
 NEMEIN grecum verbum est, idest tribuere. Inde dicitur apud Grecos noma, idest nomen, et apponitur ei o per protesin et dicitur onoma in eodem sensu; vel forte noma non est in usu aput Grecos, sed componitur cum o et dicitur onomaNoma componitur cum dia et tris et tetras et
Abbreviated transcription (Latin):
Oalla agala lac drͣ hec gaĩla lle instrm̃ cerdonũ quo
coria purgant᷑ et dealbantur Galla dr᷑ eciã quedam
tanda coria que siłiter galla uocatur Galla eciã fuut¬
iectiue declinatur gallarius uł gallicarius ria riũ q
s alligallus fluuius ẽ frigie dequohoiẽs potantes red¬
dimtur iusami et ebrii iinde sacerdotes cibeles dcĩsiũ
gilli abillo flino ubi colitur cibele dequo potãtes
isacrificio ninuetate furoris agitabantur q̃i um n
muietate uł dcĩ sũt galli qiͣ galmaci quia cstrati

Expanded text:
a gala hec galla, instrumentum cerdonum, quo coria purgantur et dealbantur. Et galla etiam diciturtanda coria, qui similiter galla vocatur; uiective declinatur gallarius -a -um vel gallicarius -a -um, quod uvius est Frigie, de quo homines potantes redduntur insani et ebrii; unde sacerdotes Cybeles dicti sunt Galli ab illo fluvio ubi colitur Cybeles, de quo potantes in sacrificio nimietate furoris agitabantur quasi vini nimietate; vel dicti sunt Galli quasi gallinacei, quia castrati
Abbreviated transcription (Latin):
G aliçia agala qd ẽlac hec galicia ciequia gignat ho¬
nõs candidiores reliquis hyspanie ppłis iinde gali¬
cianus na. nũ gentile higaliciani grccã originem
sibi asserũt iinde et nali ingenio callent
O alilea agala drͣ hec galilea lee regio palestmne siedã
quia gignat candidiores hoies quã alia regio pale¬
stine et hinc galileus lea leũ galileus intp̃tat᷑ polu¬
bilis unde sepe ĩuenitur galilei sunt .i. uolubiles ẽt

Expanded text:
 a gala hec Galitia -e, quia gignat homines candidiores reliquis Yspanie populis, unde galitianus -a -um, gentile. Hii Galitiani grecam originem sibi asserunt, unde et naturali ingenio calent Item a gala hec Galilea -e, regio Palestine, sic dicta quia gignat candidiores homines quam alia regio Palestine; et hinc galileus. Galileus interpretatur volubilis, unde sepe invenitur ‘galilei sunt’, idest volubiles. It
Abbreviated transcription (Latin):
 adeudis femĩ genĩs euutas ẽ Et gades dis insula ẽ ĩfine
hyspanie que di̾it curoꝑam ab affrica niqua ħculos
columne intũntur quedenoĩe insule gados dcẽsunt a
indetren maris łancibus occcam estus ĩmuttit᷑ Et ẽ
acõtiente terra cxx passibus diuisa Quã tren ani¬
bro mari ꝓfecti occupantes in linguasua gademul
uiã unam septam uocauerũt ꝙ crecũsepta sit mari E¬
nota ꝙ columpne quecũq sunt poĩte auiris fortibus
ĩcoloco ultta quã subiugare non potũnt generalter

Expanded text:
adis, similiter civitas, et Gades -dis insula est in fine Yspanie, que dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columne visuntur, que de nomine insule Gades dicte sunt, et inde extremi maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro mari profecti, occupantes, in lingua sua Gadem bis, idest viam septam, vocaverunt, quia circumsepta sit mari nota quod columne quecumque sunt posite a viris fortibus in eo loco ultra quem subiugare non potuerunt generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
re Et componitur degaleo leas galeaspoliare et de¬
ornare et ẽ galeo actiuũ cũ oĩbus sius cõpoĩtis
rus galeri et hoc galerũ et hoc galeriũ meodem sensi
.i. pilcum excorio et ꝓp̾e expelle cese hostie fcm̃ uoñ
galeratus ta tum .i. galerũ hñs uł galca ornatus es

Expanded text:
re, et componitur digaleo -as, galea spoliare et dearmare. Et est galeo activum cum omnibus suis compositisrus -ri et hoc galerum et hoc galerium in eodem sensu, scilicet pilleum ex corio et proprie ex pelle cese bestie factum; unde galeratus -a -um, habens galerum vel galero ornatus
Abbreviated transcription (Latin):
spectaculum ubicũq fiat semicirculi fi¬
guram hñs in quo stantes om̃s inspiciũt cuius
forma p̾us rotunda erat sic̃ et amphitheatro
sed postea exmedio amphitheatri theatrũ factũ
est sic̃ dictum aspectaculo ĩtem theatrum est
pstibulum et lupanar quia post ludos meretri

Expanded text:
spectaculum ubicumque fiat semicirculi figuram habens, in quo stantes omnes inspiciunt, cuius forma prius rotunda erat sicut et amphitheatri, sed postea ex medio amphitheatro theatrum factum est, sic dictum a spectaculo. Item theatrum dicitur prostibulum et lupanar, quia post ludos exactos
Abbreviated transcription (Latin):
ftors aforos dicitur hoc fors̃ ablatiuo abhac forte.x.
euentus rerũ unde et sepe ĩuenmtur poĩta adubia¬
liter paduerbio euentus nec habet hoc nomen nͥ
tassis et fortasse que dubitatiue ꝓferutur sicut
fors dubitabilis est Sedhic distingue fortuitu est
forsis forsitan et forsan aduerbia dubitandi hãc
runtur dubitatiue Item comnĩat ista inter aduer

Expanded text:
tem a foros hec fors, ablativus ab hac forte, idest eventus rerum, unde et sepe inveniuntur posita adverbialiter pro adverbio eventus, nec habet hoc nomen nisi tassis, fortasse que dubitanter proferuntur sicut et fors dubitabilis est. Sed hic distingue: fortuitu advforsit, forsan et forsitan adverbia dubitandi; hancruntur dubitative ideo connumerat Priscianus ea inter
Abbreviated transcription (Latin):
quos . licos qd̾ est lupus ꝯponitur cum emos q¬
iciscus C ẽ canis et dr̾ hic lieiscus sci et hec licisca
sce Et ut ait plinius licisci. uł licisoe dicunt᷑ canes
nati exlupis et canibus cum forte inter se ꝯmiscẽt¬
Et ẽ ꝓpelicitacio qñ aliquid uenditur et emptores
super se augnientũ uł diimucõm faciũt uł spõ¬
sionem uł ꝓmissionem inde et sepe licitacio di
sponsio uł ꝓmissio sed ꝓpͥe p̃dicto mõ facta
Licitor licitaris .i app̃ciari uł addere siue diminuẽ
p̃ciũ rei que uenditur ut siquis dicat se uelle dare
prore aliqua decem solidos et alius supueniens
ualct decem solidos et alius ymo ualet undecim

Expanded text:
em licos componitur cum cinos quod est canis et dicitur hic liciscus et hec licisca -e: ut ait Plinius, licisci vel licisce dicuntur canes nati ex lupis et canibus cum forte inter se commiscentt quotiens aliquid venditur et emptores super se augmentum vel diminutionem faciunt, vel sponsionem vel promissionem; unde et sepe licitatio dicitur sponsio vel promissio, sed proprie predicto modo facta. licitor -aris, idest appretiari vel addere sive diminuere pretium rei que venditur, ut si quis dicat se velle pro re aliqua dare decem solidos et alius supervenienvalet decem solidos’, et alius ‘immo valet novem
Abbreviated transcription (Latin):
hac mũdo ut possis tibi subsidia q̾ctis future reponẽ
sũ uideas formicã hyenus memorẽ iuctũ sibistudio¬
se trẽ estatis adtrahere Que nõideo minus diligens
do ꝑtentat quo sufficiencie possit sibi alimenta iecon¬
dere mirabiliq prudencia ꝓspicit ne spẽs que collctẽ
sunt corrumpantur Secat enĩ dentibus gramĩ ne ĩci¬
ꝑiens germĩare pastũ sibi p̃bẽt ĩntilem demen quoq
si fuc̾it humectatũ mpore tellitris sicrat insolem Noc
tũ semꝑħꝰ facit sed cũ seu̾itatem stabilem fore p̃senẜt
deniq nõ iudcb̾ imbres emitti denubibus quousq for¬
mica torrendũ subsole semen exponit
fabrorum quia forma et calida defornace extrahunt

Expanded text:
hoc mundo, ut possis tibi subsidia quietis futurae reponere, cum videas formicam hiemis memorem, victum sibi studiose tempore aetatis attrahere? Quae non ideo minus diligens do pertentat, quo possit sufficientia sibimet alimenta recondere: mirabilique prudentia prospicit, ne species quae collectae sunt corrumpantur. Secat enim dentibus granum, ne incipiens germinare pastum sibi praeberet inutilem: semen quoque ipsum si fuerit humectatum vapore telluris, siccat in solem; nec tamen semper hoc facit, sed cum serenitatem stabilem fore praesenserit. Denique non videbis imbres emitti de nubibus, quousque formica torrendum sub sole semen exponitfabrorum, quia forma, idest calida, de fornace extrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
rebus que ad fortuitũ uemũt nulla palam cã sicut
supra infatum dixi Et licet fortuna sehabeat et ad¬
ꝓsperitatem et adu̾sitatem tñ sine adunẽto sepus
et fere semꝑ accipitur inbono Afortuna deriuatur

Expanded text:
rebus que fortuitu veniunt nulla palam causa, sicut rebus que fortuitu veniunt nulla palam causa, sicut superius diximus; et licet fortuna se habeat ad prosperitatem et adversitatem, tamen sine adiuncto sepius et fere semper accipitur in bono. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ortis ẜm fabanũ hic et hec fortis et hoc forte dr᷑¬
afero fers quia fortiter ferat aduersa et q̃cumq
accidunt ẜ̃m uero psidorũ fortis dr᷑ aferro qͥa sit
durus adflectendũ nec molliatur et ẽ fortis ad ꝑi¬
et hec fortitudo fortitudinis una dequatuor cardi¬
nalibus uirtutibus Et ẽ fortitudo mentis que ad¬
u̾sa equanimiter tollerat licet qñq dicatur corpis
soepcio et laborũ duturna ꝓpessio et sic nõ timeãs
et sic ẽ fortitudo contra timorẽ fortis componitur
quã fortis tamfortis.r ualde fortis
nas res uaruis casibus et fortuitis illudentẽ uñ
et eam cecam ⁊̃ dixerunt quia sine ullo examĩe
meritorũ adbonos et ad malos uenit nõ consi¬
deras cuise applicat unde et eum cecũ solemus
uocare qui indiscrete agit iinde fortuna dicta ẽ
ccca qd̾ excecat et reddit ceoos quibus adiungitur
sed hec dea aut nichilẽ Aut ẽ tpãlis euentus re¬
rimmi adeo ꝓuisarum Et ꝓprie consideratur ĩhis

Expanded text:
secundum Rabanum hic et hec fortis et hoc -te, quia fortiter ferat adversa et quecumque accidunt; secundum vero Ysidorum fortis dicitur a ferro quia sit durus ad flectendum nec molliatur; et est fortis ad periet hec fortitudo -nis, una de quatuor cardinalibus virtutibus. Et est fortitudo mentis que adversa equanimiter tolerat, licet quandoque dicatur corporis; rum susceptio et laborum perpessio ut sic non timeamus, et sic est fortitudo contra timorem. Fortis componitur quamfortis, tamfortis, idest valde fortisnas res variis casibus et fortuitis illudentem, unde et eam cecam dixerunt esse, quia sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit non considerans cui se applicet, unde et eum cecum solemus vocare qui indiscrete agit; vel fortuna dicta est ceca quia excecat et reddit eos cecos quibus adiungitur. Sed hec dea aut nil est aut est temporalis eventus rerum a deo provisarum, et proprie consideratur in his
Abbreviated transcription (Latin):
forus ad multaforus enĩ ẽ locus ubi uua calcatur sic
dic̾tus quia poede calcantis feriatur forus eciã ubi
legem dedit legem grecis forus eciã ẽ tabulatiũ na¬
uis aferendo quia ferat incessum homĩ forus eciã
drforamen illud ĩnaui ꝑ qd̾ remus dr᷑ & emittitur

Expanded text:
vocatur. Forus est locus ubi uva calcatur, sic dictus quia pede calcantis feriatur; forus etiam diclegem dedit Grecis; forus etiam dicitur tabulatum navis, a ferendo, quia ferat incessum hominum; forus etiam dicitur foramen illud in nave per quod remus emittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
formido obicitur oculis uł ammosine hĩta rõne et maxĩe
ꝑuulis ded panor eũ timuditas animu subiecta ẽ con¬
turbans oculos qñ tñ soluitur rõne uł tpẽ noc constat
metus ẽ inteĩor motus aĩ subitua siue cordis factus ex
aliqua tristi recordacoẽ sed tuor ẽ accedens dolor men¬
tis extn̾secus ex aliqua occasione accĩdenti ĩtem scias
ꝙ formidines dicunt᷑ penne sagittis alligate quibus
uenatores ceruos capunit

Expanded text:
formido obicitur oculis vel animo sine habita ratione et maxime parvulis – sed pavor cum timiditate animi subita est, conturbans oculos –, que tamen solvitur ratione vel tempore nec constat; metus est interior motus animi subitus, sive cordis, factus ex aliqua tristi recordatione, sed timor accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidentali occas formidines dicuntur penne sagittis alligate quibus venatores cervos capiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
na ułqi fos urgeno ĩtem fornax fornacis dicebatur
guedam dea apud gentiles Undehec fornacula
fornacule diminutim et hoc fornacaliũ uł forna¬
cale fornacalis lis Et dicuntur fornacalia festa illi
dee apud antiquos fornacalia eciam dicuntur
quedam inscrumenta ad opus fornacis aptata

Expanded text:
na vel urgens; et Fornax -cis dicebatur quedam dea apud gentiles; unde hec fornacula -le diminutivum et hoc fornacalium et fornacale -lis; et dicuntur Fornacalia festa illius dee apud antiquos, et fornacalia etiam dicuntur quedam instrumenta ad modum fornacis aptata
Abbreviated transcription (Latin):
olium folii deriuatur afoueo foues quia fouet flo¬
uem᷑ qñ prius prumpit uł a fluo flius quia facileflu¬
at Et inde foliũ drͣ quedam herba quia sie radice ul¬
la ĩnatat huc et illuc et dicũt qd̾ poedit defontibs pa¬
radisi Et colligitur inlictoribus indie Et inde efficitu
p̃ciosum unguentum ꝙ uocatur foliatum ĩtem foli

Expanded text:
florem quando prius prorumpit; vel a fluo -is quia facile fluit. Et inde folium dicitur quedam herba que sine radice ulla innatat huc et illuc et dicunt quod procedit de fontibus paradisii et colligitur in litoribus Indie et inde efficitur pretiosum unguentum quod vocatur foliatum; Iuvenali
Abbreviated transcription (Latin):
tet frontem calida forcipe Et ẽ forceps fabrorũ mimu¬
lariorũ qĩferriceps quia ferrũ candens capiat et teneat
uł forceps qĩ formioeps cũ eo aliquid formũ capimus
cum filo et dr᷑ͣ hoc forfex forficis qua inciditur filum
qĩ ferrum filorũ .i. aptatum adfila incidenda et compo¬
nitur aforos ꝙ ẽ ferre et filum qiͣ ferat .i. aufferat uł in¬
cidat fila uł compoĩt᷑. aforis et capio quia capiat q qͥr
Item componitur ferrũ cum pilo et drͣ hec forpex forp¬
cis qua iciditur pilus sc ferrũ pilorum .i. aptũ ad pi¬
los incidendos uł componitur a foros ꝙidem ẽ ferro qͥa¬
ferat .i. aufferat et incidat pilos et abistis tribus noĩbo
descendunt tria dimimitiua hec forcicula forficula et
cipe fercumitem fex ẽfilorũ ceps ferri pex quepilorũ
nens e hĩtans Oracius. Ac uelud ĩnatit̾nys peneq fõ¬

Expanded text:
tet frontem calida forcipe’. Et est forceps fabrorum nummulariorum, quasi ferriceps, quia ferrum candens capiat et teneat; vel forceps quasi formiceps, quia cum eo aliquid formum capimus em ferrum componitur cum filo et dicitur hec forfex -cis, qua inciditur filum, quasi ferrum filorum, idest aptatum ad fila incidenda; vel componitur a foros, quod est ferre, et filum, quia ferat, idest auferat vel incidat fila; vel componitur a foris et capio, quia capiat quod m componitur cum pilo et dicitur hec forpex -cis, qua inciditur pilus, scilicet ferrum pilorum, quasi aptatum ad pilos incidendos; vel componitur a foros, quia ferat, idest auferat et incidat pilos; et ab istis tribus nominibus descendunt tria diminutiva: hec forcicula -e et hec forficula et cipe ferrum’. Item ‘fex est filorum, ceps ferri, pexque nens et habitans; Oratius ‘ac veluti innati triviis peneque fo
Abbreviated transcription (Latin):
Formudo dis deriuatur a formon qd̾ ẽ ignis uł calor¬
et ẽ formidare trepidare formidinem hrẽ qd̾ fit cũ
formon .i. sangius ad p̃cordia fugiens acute secõtra¬
hit nam timor sanguinem gelat quicoactus gĩgnit
formdinem quia ut dicit Boccius ĩ cõmento supcathe¬
gorias aꝵ ᷝ ͥ ᷤᷤ cũ homo penitet ex aliquo delicto sangius
amicus nature qiͣ coꝯꝑturus delictum tendit ad exte¬
riora et ita homo fit rubeus Econtra cum paliquoti¬
met fugit ad interiora sangius et ita fit homo palidus
et hec ẽ causa quare fit homo rubens cumm fecundatur
et quare palidus cũ timet formido componitur refor¬
mido das qiͣquadam formdine retrahi formidocũ oĩbꝰ
sius compoĩtis ẽuentrum et absolutũ et significat passĩo¬
nem intrinsecus natam Construitur tñ qñq cũ actĩo

Expanded text:
compositis. Item a formon quod est ignis vel calor formido -as, trepidare, formidinem habere, quod fit cum formum, idest sanguis, ad precordia fugiens a cute se contrahit. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, quia, ut ait Boetius in commento super cathegorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus nature, quasi cooperturus delictum, tendit ad exteriora et ita fit homo rubeus; contra, cum pro aliquo timet, fugit ad interiora et ita fit homo pallidus, et hec est causa quare homo fit rubeus cum verecundatur et quare pallidus cum timetmido -as, quasi formidine retrahi. Formido cum omnibus suis compositis est neutrum et absolutum et significat passionem intrinsecus natam, sed construi
Abbreviated transcription (Latin):
pha ẽ quidã humor uł spuria mfronte ca¬
nũ qua disꝑsa ꝑ caput insamũt & ĩrabiẽ
uertuntur et dx alimpha liquore quia admo¬
pocaliũ induiersis sillabis et diu̾sis dicrõi¬
bus poetarũ positarum cũ collisione altius
Et di᷑ synalimpha qiͣ liquorũ cõmixtio qr
sicut ubi duoliquores comũgunt᷑ soli unus

Expanded text:
tur quidam humor vel spuma in fronte canum, qua dispersa per caput insaniunt et in rabiem vertuntur: et dicitur a limpha liquore quia ad movocalium in diversis sillabis et diversis dictionibus positarum cum collisione alterius. Et dicitur sinalimpha quasi liquorum commixtio, quia sicut ubi duo liquores coniunguntur solet unus
Abbreviated transcription (Latin):
bee scutelle et ipã plumbea scutella que facta erat
ad siłitudinem scutelle et maerem ꝑiciebatur qͥ
ludus mie dictus ẽ ludus ꝑiciendi lapidem Uñ
Oracius in poetria ĩndoctusq piledisci ue trochi ue
et aiãlia dicuntur apparuisse petro indisco quod
alibi liber actuũ aplorum lintheum uocat ⁊ota¬

Expanded text:
bee scutelle, et ipsa plumbea scutella, quia facta erat ad similitudinem scutelle et in aerem proiciebatur, qui ludus nunc dicitur ludus proiciendi lapidem; unde Oratius ars 380 ‘indoctusque pile discive trochive et animalia dicuntur apparuisse Petro in disco, quem alibi liber Actuum apostolorum linteum vocat
Abbreviated transcription (Latin):
noe uo ef sogestus ⁊ tribunatul sedes priucipis st
dictatiq u ib. multa trpliacio uestũ palliorĩ capeor
subprincipe geĩtur .i. ponitur uł quia dum prin¬
ceps ibi sedet᷑ multa ei in aurem suggerunt
lare uł manũ gule dare et eam stringere et tunc¬
cõponitur asub et gula qĩ suggulare. i subgulã

Expanded text:
 idest tribunal, sedes principis, sic dicta quia ibi multa replicatio vestium, palliorum, tapetorum sub principe geritur, idest ponitur, vel quia, dum princeps ibi sedet, multa ei in aurem suggeruntulare vel manum gule dare et eam stringere, et dicitur tunc quasi subgulare, idest sub gulam
Abbreviated transcription (Latin):
hesis interp̃tatur locucio iinde hec rbetort¬
ca ce qiͣ acopia locucõis dicta uł thetorim¬
uł rhetoresis dr̾ copia dicendi uł loquendi
arhesis iinde rhetorica ars illa undehic
rhetor rhetoris et thetoricus ca cum de illa arte trac¬
tans uł adillam artem ꝑtinens et hec rhetorica ce.
Etpłr rhetorica corũ et xhetorici. corum. liber inquo
ponitur in latinis ingrecis uero uł principał .i. in¬
principio uł geiãta in media dcõne aspiratur ut

Expanded text:
RESIS interpretatur locutio, unde rethorica -ce, quasi a copia locutionis dicta, vel rethorisis dicitur copia dicendi vel loquendi a resis, et inde rethorica ars illa; unde hic rethor -ris et rethoricus -a -um, de illa arte tractans vel ad illam artem pertinens, et hec rethorica -ce et pluraliter rethorica -orum, et rethorici -orum, libri in quibus ponitur in Latinis, in Graecis uero principalis uel geminata in media dictione aspiratur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Cautenm acautus dr hoc caubeui en fercũ quo
uruntur infirmi qiͣ cautaĩum quia caute urat
Et eciam quo nuiruntur damnati ꝓsignout dũ
caro uritur uoluntas resrenetur u̾nde hoc caute¬
teriũ dctm̃ qiͣ cauturiũ quia urat et puda si
ieo seueraq cautio ut dum uidetur ciio sit aua¬
riciã refrrenetur qd̾ interdũ psigno interdum
pcia adhbetur ut eciã uis morbi ignis ardo¬

Expanded text:
tem a cautus hoc cauterium, ferrum quo uruntur infirmi, quasi cauturium quia caute urat, et est quo inuruntur damnati pro signo, ut dum videtur voluntas refrenetur, unde cauteterium quasi cauturium: quia urat, et provida sit in eo severaque cautio, ut dum videtur, cujus sit, avaritia refrenetur: quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mus librum suũ ꝑdistmocõnes diuisit et singulis
facta que olim infrondibus dammatorũ inp̃meba¬
tur sic̃ olim in illa figura reddebatur homo noscibi¬
lis sic ꝑtitulum liber cognoseitur Unde et sic diff̃i¬
nntur titulus ẽbreius annotacio eoꝵ q diffusius
insequenti oꝑe continet᷑ titulus eciam dr᷑ nota bre
ius que causa breuitatis apponĩtur. doõĩbus situlo
eciam dr inscripcõ uł signum laudis et honoris uł
laus quia olim ĩymaginibus laudes nobiliũ inti¬
tulabantur atitulus dr᷑titulolas designare titulo¬
ultitulum apponere Et ꝯponitur intitulolas p̃titu¬
lolas fietitulo las Et ẽ actinũ cũ sius ꝯpoĩtis et corr ͭ

Expanded text:
primus librum suum per distinctionem divisit et singulis facta, que olim frontibus damnatorum imprimebatur; sicut enim illa figura reddebatur homo noscibilis, sic per titulum liber cognoscitur, unde et sic diffinitur: titulus est brevis annotatio eorum que diffusius in sequenti opere continentur; titulus etiam dicitur nota que, causa brevitatis, apponitur dictionibus; titulus etiam dicitur inscriptio vel signum laudis et honoris vel laus, quia olim imaginibus nobilium laudes intitulabantur. Unde titulo -as, titulis designare vel titulum apponere, et componitur intitulo -as, pretitulo -as, retitulo -as, et est activum cum suis compositis. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
saribdis acarma drͣ hoc caribdis dis quoddã
piculũ ꝑiculũ marinũ sic dictum qiͣ carmas
abdet .i. abłorbeat aquas enĩ accipit ut uomat
tat dira caribdis aquas uel caribdis fuit quedã
uetula ueracissima que quia boues herculis fura
cet rapinas unde ille locus trͣ caribdis Et est b¬

Expanded text:
sa navi; unde hec Caribdis -dis, quoddam periculum marinum sic dictum quia carinas abdat, idest absorbeat: aquas enim accipit ut vomat, evomit epotas dira Caribdis aquas’; vel Caribdis fuit quedam vetula voracissima que, quia boves Herculis furatcet rapinas, unde et ille locus dicitur Caribdis. It
Abbreviated transcription (Latin):
re enĩ cuiq quod non pt̃ face̾ pena magis quã
uirtus est suñed qui prudenter intelligit quod
plerumq iusticia si modũ non habet incrudeliti¬
tem cadit ĩpã g ͦ iusticia uere iusticia ẽ que se tp̃an¬
cie freno mod̾at ut in zelo quo quisq feruet sit
ĩp̃cauendis insicdiis fortitudo ip̃euiendis ꝑfeñ¬
prudenciam docet iusticiã & uirtutẽ dobrietatẽ
uõt tpãnciã et uirtutẽ uocat fortitudinẽ uide in¬

Expanded text:
re etenim cuiquam quod non potest facere, poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod plerumque justitia si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa vero justitia vere justitia est quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sitin praecavendis insidiis; fortitudo, in perferenprudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
extremitas rei unde &. cardines celi dñr extreme
ꝑtes axis sic dctĩ quia peos u̾titur celum Cardo
eciam ponitur poportũtate uł particulo Unde
pu̾bialr solet dici Res ẽ ĩcardine .i ĩ articulo ul
oportiũtate qui enĩ ĩcardine ẽ leuiter pt̃ m̃trare
uł grire Unde uirgilius Aut tanto cessabͭ cardiẽ

Expanded text:
extremitas rei, unde et cardines celi dicuntur extreme partes axis, sic dicti quia per eos vertitur celum; cardo etiam ponitur pro oportunitate vel articulo, unde proverbialiter solet dici ‘res est in cardine’, idest in articulo vel oportunitate; qui enim in cardine est, leviter potest intrare et exire, und
Abbreviated transcription (Latin):
ius rn qui ducit currũ uł qui facit lectulos uł
qui inlectulo iadeus portatur et lecticarius riariũ
mobiliter declinatu lecticał meodem sensuułco
ptinet adlecticam et hic et hec lecticalis et hoc lec
Tectistermũ lectus componitur cũster ilo fitlectio

Expanded text:
rius, qui ducit carrum, vel qui facit lectulos, vel qui lectulo iacens portatur; et lecticarius -a -um mobiliter declinatur, in eodem sensu, vel quod pertinet ad lecticam; et hic et hec lecticalis -le, em sensu. Lectus componitur cum sterno et
Abbreviated transcription (Latin):
intono nas ĩsonare Tono et eius ꝯpoĩta sut ncutra
p̃ter attono qd̾ ẽ actinũ Et oiã faciuint p̃ti̾tum ĩnu
ꝙ tono absolutum ẽ ut deus tonat ĩnuenit᷑ tñ ociã¬
qñq deus tonat aerem quia uͥbum transitm̃ tũc
intelligitur ĩeo .i. tonare facit uł tonitruo peutit

Expanded text:
intono -as, insonare. Tono et eius composita neutra sunt preter attono, quod est activum, et omnia faciunt preteritum in -nui quod tono absolutum est, ut ‘deus tonat’; invenitur tamen quandoque ‘deus tonat aerem’, quia verbum transitivum tunc intelligitur in eo, idest tonare facit vel tonitruo percutit
Abbreviated transcription (Latin):
opicus topus dr᷑ locus imde topicus ca cum .i. locał
tum iinde copicus cacum. ł totał Unde et p̃dictus
liber ꝑt̃ dici fopica quia totalis quia ibi detotis uł
delocis om̃ibus tractatur et corripit pi

Expanded text:
icitur locus, unde topicus -a -um, idest localis, totum, unde topicus, totalis, unde et predictus liber dicitur Topica quasi totalis, quia ibi de totis vel de locis omnibus tractatur; et pluralit
Abbreviated transcription (Latin):
uior eo pstancior ẽt ht̃ duos colores exauro glesre¬
ria soritate maximelucens cũ splendore solis tan¬
gilur fẽans om̃i gc̃mar claritatera iasecta: sus
scuras sina fe relmꝰ quis dlarior et nichil co carilis
regibus inter diuiçias

Expanded text:
ior et pretiosior, et habet duos colores ex auro et aetherea claritate, maxime lucens cum splendore solis tangitur, superans omnium gemmarum claritates, in aspectum suum olis, obscuras: si naturae relinquis, clarior est: et nihil est charius regibus inter divitias