comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
R̾ cũ cedẽ nocturni impetꝰ descrip¬
sisset: adiecit. Et reduxit omnẽ
eqͥtatũ sodomoꝵ.⁊ loth frẽm
suũ reuocauit. Sufficiebãt hec
ad ea que diximꝰ approbanda
sed ne in aliqͦ cauilleris:i te
qͣsi lubricus anguis euoluas. tes¬
timonioꝵ stringendus es uin-¬
culis: ne querulus sibiles:⁊ te
dicas magis argum̃tationibꝰ tor-¬
tuosis quã scripturaꝵ ueritate
superatũ. Iacob ysaac filiꝰ ⁊ re-¬
becce cũ frĩs insidias metuens
mesopotamiã ꝑrexisset : accessit
⁊ deuoluit lapidẽ de ore pittei.
⁊ adaqͦuit oues laban frĩs matris
sue. Ꝙ osculatꝰ ẽ iacob rachel. et

Expanded text:
Et cum caedem nocturni impetu descripEt cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jac
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m carnẽ: qͥ sũt isrħte. Porro
cognatione fr̃s uocant᷑. qͥ sũt
de una familia id ẽ patria.
qͣs latini pat̾nitates int̾pretant᷑.
lcũ ex una radice multa gene¬
ris turba diffundit᷑. ut in ge¬
nesi. Dixit aũt abrahã ad loth.
lõ sit rixa int̾ me ⁊ te. ⁊ int̾
pastores meos ⁊ pastores tuos: qm̃
om̃s fr̃s nos sumꝰ. Ibiq U elegit
sibi loth regionẽ iordanis:: et
eleuauit loth ab oriente:⁊ dis-¬
cesser̃ unꝰ qͥsq a fr̃e suo. Et cer-¬
te loth nõ est fr̃ abrahe. sed fi-¬
lius frĩs eiꝰ aran. Thare qͥppe
genuit abrahã.⁊ nachor ⁊ aran.
Aran genuit loth. Et rursum.
Abrahã aũt erat annoꝵ septua-¬
ginta qͥnq. cũ exiret de carra.
Et sũpsit abrahã sarã uxorẽ suã:
⁊ loth filiũ frĩs sui. Qd si adhic
dubitas frẽm frĩs filiũ nuncu¬
pari. accipe exemplũ. Qũ audis¬
set abrahã qͥa captiuus ductꝰ ẽ
loth fr̃ suus. numerauit uerna-¬
culos suos trecentos decẽ ⁊ octo.

Expanded text:
dum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia homines fratres nos sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo .
Abbreviated transcription (Latin):
uersas penas int̾ dãnaticios qͣsi
stulta incurre :ͥ aut qͣsi sapiens
⁊ nobilis qͦd te natura dictauit.
sacrifica diis om̃ipotentibꝰ. quos
monstrauit. Agatha dixit. Sit
talis uxor tua. qͣlis dea tua uenꝰ
uis exttit. Quintianꝰ hec audiens.
iussit eã alapis cediꝰ. ⁊ dix̃ Iniuriã
iudicis noli temerario ore garrire.
Agatha respondit. Dixisti deos tuos.
qͦs uera diuinitas demõstrauit.Sit
gͦ talis uxor tua ut uenꝰ: ⁊ tu ut
iouis. ut et uos possitis in deoꝵ nu¬
mero cõputari. Quintianꝰ dixit.
Apparet te hoc eligere. ut diuersa
torm̃ta sustineas: que repetitis me
imuriis exagias. Agata dix̃. Miror
te uirũ prudentẽ. ad tantã stulti¬
ciã deuolutũ: ut illos deos tuos di¬
cas. quoꝵ uitã nõ cupias tuã con-¬
iugẽ uel te miitari: ⁊ dicas tibi
iniuriã fieri.si eoꝵ uiuias exẽplo.
Si enĩ ueri dii sũt bonũ tibi opta
iii. ut talis uita tua sit. qͣlis eoꝵ fu
cõsortia. mecũ sentis. Nic gͦ tam

Expanded text:
uersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipotentibus·quos| demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus uus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta susteneas. Qui repetitis mem exagetas. Agathe dixit miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas quorum uita non cupias tuam| coniugem esse uel imitare et dicas tibi iniuriam fieri. Si| eorum uiuas exemplo . si enim dii tui sunt . bonum tibi opta| ui . ut talis uita tua sit qualis eorumconsortia m sentis. Dic ergo| tam
Abbreviated transcription (Latin):
ba nõ dicit᷑. Quis te oro ante
hanc blasphemiã nouerat: Qs
dipondii supputabat ⁊ Consecutꝰ
es qͦd uolebasꝰ: nobilis es factꝰ in sce¬
lere. Ego ipse qͥ contra te scribo.
cũ in eadẽ tecũ urbe consistã: albꝰ
ut munt aterue sis nescio. Pret̾¬
mitto uitra sermonis. qͥbꝰ omĩs liber
tuus scatet: taceo ridiculũ exor¬
diũ. o mores o tẽpora. Nõ quero
eloquentiã: quã ipse nõ habens
in frẽ cartherio reqͥsisti. Nõ inquã
flagito lingue nitorẽ: anime quero
pietatẽ. Apud xpĩanos enĩ soloe¬
cismꝰ ẽ magnꝰ ⁊ uitũ. turpe qͥd uel
narrare uel facere. Ad calcẽ ue

Expanded text:
ba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel nar
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: ⁊ qͣsi ad epulas inuitata. ita
mendabat. Sequenti gͥ die im¬
piissimꝰ qͥntianꝰ iussit eã cõspec¬
tibꝰ suis astare. cui ⁊ dixͣ. Quousq¬
cõsumas. Agatha respondit. Tu¬
de nega deos tuos qͥ sũt lapides ⁊
ligna. ⁊ creatorẽ tuũ dex̃ uĩu¬

Expanded text:
et quasi| ad aepulas inuitata ita ecibus commendabat. Sequenti igitur die impiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| qucon| sumas. Agathe dixit tu nega deos tuos qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui
Abbreviated transcription (Latin):
lia. In t̾rogo nũc iuxta quẽ mo.¬
dũ fr̃s dñi in eugłio intelligas
appellari. Iuxta naturã: Sed
scriptura nõ dicit nec marie qͦs
uocas filios. nec ioseph. Iuxta gen.¬
tẽ: Sed absurdũ ẽ ut pauci ex
iudeis uocati sint fr̃s: cũ om̃s qͥ
ibi erant hac lege iudei fr̃s po¬
tuerint appellari Iuxta affectũ
intrinsecus: qͦs matres uocabat
⁊ frg̃ : Aut si om̃s qͥa homines
fr̃s: stultũ fuit nunciare qͣsi ꝓpͥũ¬

Expanded text:
nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum intrinsecus, quos matres vocabat et fratres? Aut si omnes quia homines, fratres, 223 stultum fuit nuntiari quasi p
Abbreviated transcription (Latin):
pitudinẽ eiꝰ.⁊ ipsa uiderit turpi-¬
tudinẽ illiꝰ: oꝓpbriũ ẽ. ex t̾mina¬
bunt᷑ corã filiis generis suis Tur¬
pitudinẽ sororis sue detexit: pec¬
catũ suũ recipient Imꝑitissime
hominũ ista nõ legeras:⁊ tot scrip¬
turaꝵ pelago derelicto. ad inu-¬
riã ugrgiis tuã rabiẽ cõtulisti:
in exẽplũ eiꝰ quẽ fabule ferũt cũ
uulgo eẽt ignotꝰ. ⁊ nichil bom pos¬
set facinoris excogitare qͦ nobilis
fieret: diane incendisse tẽplũ:⁊
nullo ꝓdente sacrilegiũ. ipsũ in
mediũ ꝓcessisse: c̃lamitantẽ se in-¬
cendiũ subiecisse : sciscitantibꝰq he¬
phesi pͥncipibꝰ quã ob causã hoc
facere uoluisset. respondisse. Ut qͥa
bene nõ poterã. male omibꝰ in no¬
tescerẽ. Et hoc qͥdẽ greca narrat
ris succendisti: tu cõtaminasti

Expanded text:
urpitudinem illius, opprobrium est: et exterminabuntur coram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat ris succendisti, tu contaminasti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quã iocundũ. habitare fr̃s in
ne: qͥa om̃s homines ex uno patre
nati. pari int̾ nos germanitate
cõuingim᷑. Dicite ait his qͥ oder̃
uos: fr̃s nr̃i uos estis. Et apłs ad
corythios. Siqͥs fr̃ nominat᷑ for¬
nicator. aut auarus:. aut idolis

Expanded text:
et quam jucundum habitare fratres in et quam jucundum habitare fratres in ne, quia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qui oderunt vos, fratres nostri estis . Et Apostolus ad Corinthios: Si quis frater nominatur fornicator, aut avaru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indicauit rachel qͥa fr̃ ẽ patris
eiꝰ: ⁊ qͥa filiꝰ rebecce ẽ. Et ecce hic
eadẽ lege qͣ supra. fr̃ sororis filiꝰ
apellatur. Et iterũ. Dixit aũt la
ginti annis. cũ ignorante socero
uxoribꝰ filiisq comitatꝰ reuer-¬
teret᷑ ad patriã. cõsecutꝰ ẽ eũ
laban in monte galaad. U̾cũ ido¬
la que rachel occultabat. quesi¬
ta nõ inuenisset in sarcinisꝰ. res-¬
pondit iacob.⁊ dixit ad laban.
Que culpa mea ẽ ⁊ qͦd delictũ meũ:
qͦd ꝑsecutꝰ es me. ⁊ qͥa scrutatꝰ
es omĩa uasa meaͦ. Quid inue¬
nisti de om̃ibꝰ tuis: Pone hic
duos. Responde qͥ sint isti fr̃s
iacob ⁊ laban. qͥ tũc fuerĩt in
p̃senti. E saii certe fr̃ iacob ab¬
sens erat. ⁊ laban filiꝰ batuhel
inserta chuiis. Sed ne longũ
faciã. ad extremã diuisionis partẽ
reuertar. id ẽ ⁊ affectu fr̃s dici.
Qui in duo scindit᷑ in spãle ⁊ in cõ¬
mune. In sp̃ale. qͥa om̃s xpĩani
fr̃s uocam᷑. ut ibi. Ecce quã bonũ

Expanded text:
 indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocamur, ut ibi: Ecce quam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tua despiciã. Tuc̃ qͥntianꝰ agitans
caput. iussit eã in carcerẽ tene¬
brosũ recipi: dicens. Cogita tecũ
agatbri ⁊ penite : ut possis euade¬
re torm̃ta horrifica. que te for

Expanded text:
ta dispiciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for|
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nõ ẽ fr̃ tuus. Et rursũ. Ne
uiso uitulo frĩs tui uel oue eiꝰ er¬
rantibꝰ ꝑ uiã. negligas ea: reuer-¬
sione rediices ea frĩ tuo. Quod si
nõ appropinqͣt tͥ fr̃ tuus neq
noueris eũ. collige ea intra do¬
mũ tuã: ⁊ erũt tecũ donec q̃rat
ea fr̃ tuus:⁊ reddes ei. Itẽ apłs.¬

Expanded text:
 non est frater tuus . Et rursum: Ne viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Reversione reduces ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cesi sũt:. cõtra sententiã factũ ẽ.
ut int̾ pͥmogenitos ⁊ unigeniti
morerent᷑. Aut unigenitos lib̾a¬
bis a pena. ⁊ ridiculus erisͥ aut
si cõfiteberis int̾fectos: ingratis
obtinebimꝰ ⁊ unigenitos pͥmoge
fuit. licet id ipsũ in pͥmogenito
uoluerit ostendere. fr̃s dnĩ in
eugłio nominari. ut ibi. Ecce mat

Expanded text:
caesi sunt, contra sententiam factum est, caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenfuit licet id ipsum in primogenito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mate
Abbreviated transcription (Latin):
darent hostias scđm qͦd dictũ
ẽ in lege dnĩ. par turturũ aut
duos pullos colũbaꝵ. Si hec
lex tantũ ad pͥmogenitos ꝑ¬
tinet: pͥmogenitũ aũt sequen¬
tes faciunt. nõ debuit lege pͥ¬
mogengti teneri. qͥ de sequen¬
tibꝰ ignorabat. Sed qͥa tenet᷑ lege
pͥmogenit etiã ille quẽ fr̃s ce¬
teri nõ sequunt᷑: colligit᷑ pͥmo¬
genitũ eũ uocari qͥ uuluã aꝑiat
⁊ ante quẽ nullus sit. nõ eũ
quẽ fr̃ post genitꝰ subseqͥtur.
Moyses scribit in exodo. Factũ ẽ aũt
circa mediã noctẽ.⁊ dñs ꝑcussit om̃e
pͥmogenitũ in t̾ra egr̃pti. a pͥmo¬
genito pharaonis qͥ sedebat suꝑ
thronũ. usq ad pͥmogenitos capti¬
ue que ẽ ad lacũ:⁊ omẽ pͥmogeni¬
tũ pecoris. Responde mͥ qͥ tuẽ ab
ext̾minatore fuerint int̾empti: pͥ¬
mogeniti. an ⁊ unigeniti: Si pͥ¬
mogenit tantũ illi uocant᷑ qͥ fr̃s
habent. gͦ ab int̾netione unige¬
niti lib̾ati sũt. Si aũt ⁊ unigenit

Expanded text:
darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primogeniti fuerunt an et unigeniti? Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
maria fuerit cleophe. alia maria
eandẽ mariã uacobi ⁊ iosep eẽ.
quã matrẽ dñ. Et unde ais frs
dnĩ dicti sũt. qͥ nõ erãt fr̃sꝰ. Iam
nũc doceberis qͣttuor modis in
scripturis diuinis fr̃s diciꝰ. natura:.
gente: cognatione. affectii. Nat᷑a.¬
ut esau ⁊ iacob.⁊ duodecĩ patri¬
arche: andreas ⁊ petrus: ĩacobꝰ ⁊
Si aũt emeris frẽm tuñ. qͥ ẽ hebre¬

Expanded text:
e, alia Maria eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
Rne forte aliqͥs iudeoꝵ testimo¬
niũ nõ admitteret. qͥ etiã nomina
fratrũ illiꝰ edider̃: simili eos asse
te p̃cauet: ⁊ ait hec eadẽ uocabu¬
la ab eugłistis in loco alio nomi
rie. Natheus loqͥt᷑. Erãt aũt ibi
haud dubiũ qͥn ante crucẽ dui
etiã mulieres multe alonge spec¬
tantes: que secute fuerãt iħm a
galilea. ministrantes illi. Int̾ qͥs
erat maria magdalena.⁊ maria
iacobi ⁊ ioseph mat̾: ⁊ mat̾ filioꝵ
ẏebedei. Itẽ marcus. Erãt aũt et

Expanded text:
ne forte aliquis Judaeorum testimonium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius ediderunt, simili eos asserte praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominriae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Era
Abbreviated transcription (Latin):
ferente. Neq enĩ fr̃s eiꝰ tũc crede¬
bãt in eũ. Itẽ marcꝰ atq matheus.
ł docebat eos in synagoga eoꝵ in
patria sua:. ita ut stuperẽt ⁊ dice¬
rent. Unde huic omĩs hec sapien¬
tia ⁊ uirtutes: Nõne hic ẽ fabri
filiꝰ: Nõne mat̾ eiꝰ dicit᷑ maria:

Expanded text:
 enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
transitorie ad crucẽ dñ eã fuisse
p̃sentẽ : ne consulto p̃terisse ui¬
dereris:⁊ tam̃ que cũ illa mu-¬
lieres fuerĩt siles. Ignoscerẽ nes¬
cienti. nisi uiderẽ cõsulto reticen¬
dicat. Stabat aũt iuxta crucẽ
iħu mat̃ eiꝰ. ⁊ soror matris eius
maria cleophe:⁊ maria magda¬
lena. Nulli dubiũ ẽ duos fuisse

Expanded text:
torie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticendicat: Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubi
Abbreviated transcription (Latin):
co replicauimꝰ. ne calũnet᷑ et cla¬
mitet ea que ꝓ se faciant a nob̃ eẽ
subtracta.⁊ sententiã suã nõ tes¬
timoniis scripturaꝵ sed lubrica
disputatione cõuulsã. Ecce in qͥt
maioris qͥ erat filiꝰ zebedei. sicuti
in alio loco marcus ponit. Maria
aũt magdalena ⁊ maria iacobi
⁊ ioseph: uider̃ ubi poneret᷑. U tran¬
sacto sabbato emer̃ aromata.⁊ ue¬
ner̃ ad monum̃tũ. Et itiq ait.
Quã miserũ erit ⁊ impiũ. hoc sen¬
tire de maria: ut cũ alie femine

Expanded text:
co replicavimus, ne calumnietur et clamitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convulsam. « Ecce, inqumajoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam miserum erit et impium de Maria
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd scriptũ ẽ. ascendit aũt ioseph
in ciuitatẽ cdauid ut ꝓfiteret᷑ cũ
maria uxore sua p̃gnante. factũ
ẽ aũt cũ ibi essent impleti sũt
dies ut pareret.⁊ peꝑit filiũ suũ
pͥmogenitũ : nitit᷑ apꝓbare pͥmo¬
genitũ nõ posse dici. nisi eũ qͥ ha¬
beat ⁊ fiz̾: sic̃ umgenitꝰ ille uoci¬
tat᷑ qͥ parentibꝰ solus sit filiꝰ. os
nullus. Omne inqͥt dñs ad aa
ron qͦd aꝑit uuluã ab omni
carne que offer̃ dno ab homi¬
ne usq ad pecus tͥ er̃ꝰ tantũmͦ
p̃ciis rediment pͥmogenita ho¬
minũ. ⁊ pͥmogenita pecoꝵ
immundoꝵ. Definiuit sermo
dei qͥd sit primogenitũ. Qme
inqͥt qͦd aꝑit uuluã. Alioqͥn
si nõ ẽ pͥmogenitꝰ nisi is tan¬
tũ quẽ sequunt᷑ ⁊ fr̃s : tã diu
sacerdotibꝰ pͥmogenita nõ deben¬
tur. quã diu ⁊ alia fuerint ꝓ-¬

Expanded text:
ndit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius. 10nullus. Omne, 215 inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
membra formata: diebꝰ certis.
mensibꝰ multis : qͦusq illud qͦd intꝰ
creatũ atq formatũ ẽ. ꝓferat᷑ in
lucẽ. Neinde qͣnta mora creseit:
qͣnta mora succendit adolescentia
puericie.iuuentꝰ a dolescentiȩ. se¬
nectꝰ iuuentuti. Mors omĩbꝰ. Acce¬
dit etiã alia morã. Uidet᷑ integrũ.
Recens cadauer in p̾tredinẽ soluit᷑.
⁊ ad ipsã resolutionẽ necessaria
sit̃t tpr̃a : donec in tabẽ defluat.
siccet᷑ in cinere. Et ab ipsis pͥmor¬
diis uteri usq ad emnerẽ extre¬
mũ sepulchri: qͣnta int̃iacet mo¬
ra:. Quot dies. que tẽpoꝵ spaciaͤ.
Uenit ad resurgendũ: In ictu ocłi

Expanded text:
membra formata, diebus certis, membra formata, diebus certis, mensibus multis, quo usque illud quod intus creatum atque formatum est proferatur in lucem. Deinde quanta mora crescit, quanta mora succedit adolescentia pueritiae, juventus adolescentiae, senectus juventuti, mors omnibus. Accedit etiam alia mora: videtur integrum recens cadaver, in putredinem solvitur; et ad ipsam resolutionem necessaria sunt tempora, donec in tabem defluat, siccetur in cinere: et ab ipsis primordiis uteri usque ad cinerem extremum sepulcri quanta interjacet mora? quot dies? quae temporum spatia? Venit ad resurgendum, in ictu oculi
Abbreviated transcription (Latin):
res. Scłm aꝑuisse. hoc ẽ ꝑuenisse.
Qui gͦ ista celeritas. Quanta ẽ. Qd
sibi uultꝰ Corporis nr̃i ẽ. de carne
nrã emitgt᷑. Radios nos habemꝰ:
⁊ nõ miram᷑. Tlidendo utim᷑. cõsi¬
derando expauescimꝰ. Nõ inuenis
aliqͥd qͦd hui cõpares celeritati.
quantũ attinet ad corporis celeri¬
tatẽ. ¶erito huic celeritati apłs
paulus facilitatẽ resurrectionis¬
ur cõparauit dicens. In ictu ocłi Ic̃tꝰ
ocłi ẽ: nõ in palpebris claudendis
⁊ aꝑiendis. Nã hoc tarcdiꝰ agit᷑. quã
uidet᷑. Tardius palpebrã leuas. quã
dirigis iradiũ. Ctgus radiꝰ tuus ꝑ¬
uenit ad celũ: quã palpebra leua¬
ta ad suꝑciliũ. Uidetis qͥd sit ictꝰ
ocłi. uidetis quã facilitatẽ apłs
resurrection corpoꝵ dederit. Quã
tarde ista creata atq formata sũt.
Recolamꝰ moras cõceptꝰ: ⁊ in ipsis
uteris matrũ coalescentiũ semi¬
na paruuloꝵ. ꝑ tẽpoꝵ numerũ

Expanded text:
res. Oculum aperuisse, hoc est pervenisse.res. Oculum aperuisse, hoc est pervenisse.Quid ergo ista celeritas? quanta est? quid sibi vult? Corporis nostri est, de carne nostra emittitur. Radios nos habemus, et non miramur. Videndo utimur, considerando expavescimus. Non invenis aliquid quod huic compares celeritati, quantum attinet ad corporis celeritatem. Merito huic celeritati apostolus Paulus facilitatem resurrectionis comparavit, dicens, In ictu oculi . Ictus oculi est, non in palpebris claudendis et aperiendis: nam hoc tardius agitur, quam videtur. Tardius palpebram levas, quam dirigis radium. Citius radius tuus pervenit ad coelum, quam palpebra levata ad supercilium. Videtis quid sit ictus oculi: videtis quam facilitatem Apostolus resurrectioni corporum dederit. Quam tarde ista creata atque formata sunt? Recolamus moras conceptus, et in ipsis uteris matrum coalescentium semina parvulorum; per temporum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
tr: tanta mora ad eũ radiũ ocłi tui
tetendisti: tanta mora ad eũ ocłi
tui redio ꝑuenisti: qͣnta in ora ꝑ¬
uenis ⁊ ad illã colũnã quã uolebas
uidere: ⁊ qͥa int̾positꝰ erati nõ pote¬
ras. Nõ ad ipsũ citiꝰ.⁊ ad illã tardiꝰ.
Recce ipse in ꝓximo erat:i illa lon¬
giꝰ. Si ambulare uelles: citiꝰ ad ho tꝰ¬
minẽ quã ad colũnã ꝑuenires. Quia
uidere uoluisti: tã cito ad hominẽ
quã ad colũnã ꝑuenisti. Nichil est
hoc. de homine ⁊ de colũna. Iace
adhuc ocłos. Uides longe parietẽ.
Miite longiꝰ ꝑuenis ad solẽ. Quantũ
int̾ te ⁊ solẽ: Quis illa int̃ualla
metiat᷑: Qs ullo acumine cogita
estimet qͣntũ a te longe sit solͤ.
Y tam̃ max ut ocłm aperueris : ecce
tu hic es radiꝰ tuus ubi ẽ:. Mox ut
uidere uoluisti: uidendo ꝑuenisti.
Nõ quesisti machinas qͥbꝰ nitereris:
nõ scalas qͥbꝰ ascenderes: nõ funes
qͥbꝰ leuareris: nõ pennas qͥbꝰ uola¬

Expanded text:
ti, tanta mora ad eum radium oculi tui ti, tanta mora ad eum radium oculi tui tetendisti, tanta mora ad eum oculi tui radio pervenisti, quanta mora pervenis et ad illam columnam quam volebasuia homo interpositus erat, non poteras: non ad ipsum citius, et ad illam tardius; et ecce ipse in proximo erat, et illa longius. Si ambulare velles, citius ad hominem, quam ad columnam pervenires: quia videre voluisti, tam cito ad hominem, quam ad columnam pervenisti. Nihil est hoc de columna et de homine. Jace adhuc oculos, vides longe parietem: mitte longius, pervenis ad solem. Quantum est inter te et solem? Quis illa intervalla metiatur? Quis ullo acumine cogitationis aestimet quantum a te longe sit sol? Et tamen mox ut oculum aperueris, ecce tu hic es, radius tuus ibi est. Mox ut videre voluisti, videndo pervenisti. Non quaesisti machinas quibus nitereris, non scalas quibus ascenderes, non funes quibus levareris, non pennas quibus vola
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beamꝰ exẽplũ. Omittamꝰ incogni¬
ta:. ⁊ de in exꝑtis nichil temere p̃¬
Id gestamꝰ: inuenio aliqͥd cuiꝰ in ef¬
fabilẽ mirer celeritatẽ. Qd ẽ hocꝰ.
Quod enĩ uides: ocłi tui radio cõtingis.
Si uelis uidere longiꝰ. ⁊ int̾ponat᷑ aliqͦd
corpꝰ. irruit radiꝰ in corpꝰ obiectũ.
⁊ transire nõ ꝑmitiit ad id qͦd uide¬
re desideras:. ⁊ dicis impedienti. Exi.
obstas mͥ. Colũnã uis uidere. homo
in medio stat:impedit aciẽ tuã. Ra¬
diꝰ tuus emissus ẽ. sed ꝑuenit usq
ad hominẽ: usq ad colũnã ꝑuenire
nõ singt᷑. Incurrit in aliud aliqͥdꝰ. ñ
ꝑmittt᷑. Ecce qͥ tibi obstabat discefsit
e medio: ꝑuenit acies qͦ uolebat. Mo¬
do discute:⁊ si potes inueni atq
responde utrũ acies ista radiꝰ iste
ocłi tui. citiꝰ ꝑuenit ad ꝓximũ tardiꝰ
ad longinquũ. Uidisti hominẽ in ꝓxi¬
mo cõstitutũ. tanta mora illũ uidis¬

Expanded text:
praebeamus exemplum. Omittamus incognipraebeamus exemplum. Omittamus incognita, et de inexpertis nihil temere prquod gestamus, invenio aliquid, cujus ineffabilem mirer celeritatem. Quid est hoc? Quod enim vides, oculi tui radio contingis. Si velis videre longius, et interponatur aliquod corpus, irruit radius in corpus objectum, et transire non permittitur ad id quod videre desideras; et dicis impedienti, Exi, obstas mihi. Columnam vis videre, homo in medio stat, impedit aciem tuam. Radius tuus emissus est, sed pervenit usque ad hominem, usque ad columnam pervenire non sinitur: incurrit in aliud aliquid, non permittitur. Ecce qui tibi obstabat, discessit e medio, pervenit acies quo volebat. Modo discute, et si potes, inveni atque responde, utrum acies ista, radius iste oculi tui citius pervenit ad proximum, tardius ad longinquum. Vidisti hominem in proximo constitutum, tanta mora illum vidis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniret. qͣlibet equoꝵ uelocita¬
te ferret᷑. qͦt mansiones ageret :
Spaciũ itineris ab inicio orientis
usq ad finẽ occidentis: sol qͥ tibi
uidet᷑ stare. uno die cõficit. ⁊ una
nocte ad ortũ redit. Nolo dicere
qͥa obscurũ ẽ ⁊ ad ꝑsuadendũ diffi¬
cile uel fortassis incertũ: quã sint
spacia celestia multo quã t̾restria
latiora. Cũ gͦ uideamꝰ tantã cele¬
ritatẽ celestiũ corpoꝵ. que nobis
uident᷑ cũ attendunt᷑ nõ moueri:
cui celeritati cõparare possumꝰ corpꝰ
angłicũ ᷤ. Affuer etiã.⁊ qͣndo uolu¬
er̃. se cõspicuos tangendosq p̃bu¬
erũt. Lauit angłis pedes abrahã.
õ solũ lauit illa corpora. uerũ ehã
cõtrectauit. Apparuer̃ ut uoluer̃.
qͣndo uoluer̃. qͥbꝰ uoluer. Nichil
difficultatis. nichil omino tardi¬
tatis sentiũt. Sed nõ eos uidemꝰ
currentes: nõ eos uidemꝰ de loco
in locũ migrantes. ut nossemꝰ ab

Expanded text:
perveniret? Qualibet equorum velocitaperveniret? Qualibet equorum velocitate ferretur, quot mansiones ageret? Spatium itineris ab initio orientis usque ad finem occidentis sol, qui tibi videtur stare, uno die conficit, et una nocte ad ortum redit. Nolo dicere, quia obscurum est, et ad persuadendum difficile, vel fortassis incertum, quam sint spatia coelestia multo quam terrestria latiora. Cum ergo videamus tantam celeritatem coelestium corporum, quae nobis videntur cum attenduntur non moveri; cui celeritati comparare possumus corpus angelicum? Adfuerunt etiam, et quando voluerunt se conspiciendos tangendosque praebuerunt. Lavit Angelis pedes Abraham . Non solum lavit illa corpora, verum etiam contrectavit. Apparuerunt, ut voluerunt, quando voluerunt, quibus voluerunt. Nihil difficultatis, nihil omnino tarditatis sentiunt. Sed non eos videmus currentes, non eos videmus de loco in locum migrantes, ut nossemus ab
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sentire:⁊ multa habemꝰ intͦ
in uisceribꝰ nr̃is. Quis ea nr̃m sciret.
nisi in corporibꝰ laniatis uideret:
Wiscera nr̃a. int̾iora nr̃a. que dicũt᷑
intestina: unde nouimꝰ: Et tũc ẽ
bonũ. qͣndo illa nõ sentimꝰ. Q uan¬
do enĩ nõ sentimꝰ: tuẽ san sumꝰ.
Dicis alicui. Obserua stomacũ. Res¬
pondet tibi. Qͥd ẽ stomacus. Felpe
ignorantia. Nescit ubi habeat. qͦd
sẽꝑ sanĩ habet. Si sanũ nõ esset
sentiret. Si sentiret: nõ bono suo
ris sangtate. uenimꝰ ad celeritatẽ
motꝰ: ⁊ inuenimꝰ nos plũbeos qͦdã
mͦ. Quanta ẽ celeritas celestiũ cor¬
porũ. Uis nosse qͣnta sit: Intueris
solẽ: ⁊ tibi uidet᷑ qͣsi nõ moueat᷑:
tam̃ mouet᷑. Forte dicis. Mouet᷑ sed
tarchꝰ. Uis nosse qͣnta celeritate
moueat᷑: Nis ratione colligere: qͥ
sentis aspectu. Si recta uia ab orien¬
terusq in occidentẽ in hac terra
ueredus qͥsq curreret: ꝑ qͦt dies

Expanded text:
nihil sentire. Etenim multa habemus intus nihil sentire. Etenim multa habemus intus in visceribus nostris; quis ea nostrum sciret nisi in corporibus laniatis videret? Viscera nostra, interiora nostra, quae dicuntur intestina, unde novimus? Et tunc est bonum, quando illa non sentimus. Quando enim illa non sentimus, tunc sani sumus. Dicis alicui, Observa stomachum. Respondet tibi, Quid est stomachus? Felix ignorantia: nescit ubi habeat, quod semper sanum habet. Si sanum non haberet, sentiret: si sentiret, non bono suo ris sanitate venimus ad celeritatem motus, et invenimus nos plumbeos quodam modo. Quanta est celeritas coelestium corporum? Vis nosse quanta sit? Intueris solem, et tibi videtur quasi non moveatur, et tamen movetur. Forte dicis: Movetur, sed tardius. Vis nosse quanta celeritate moveatur? Vis ratione colligere, quod non sentis aspectu? Si recta via ab oriente usque in occidentem in hac terra veredis quisque curreret, per quot dies
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ qͣlibꝰcũq uerbis ex pectationi
urẽ aut satisfacere: aut nõ mul¬
tũ deesse. Nata nob̃ occasio ẽ de cor¬
pore spiritali aliqͥd disputãdi. ex
passione martyris: a quo sic uidi¬
mꝰ ⁊ mirati sumꝰ. corpꝰ int̾ torm̃ta
cõtemni. Siximꝰ enĩ qͥa nõ parcen¬
do corpori.eidẽ etiã corpori cõsule¬
bat: ne forte fugiendo tẽporales
penas ⁊ xp̃m negando. idẽ ipsũ
corpꝰ penis sẽpitennis ⁊ atrocissi¬
mis suppliciis destinaret. Hinc gͦ
hortari uos cupiens ⁊ me ipsũ
ad p̃sentia cõtẽnenda. futura sꝑ¬
anda: ienĩ in hoc habitaculo in¬
gemiscimꝰ grauati: ⁊ tam̃ mori
nolumꝰ:. ⁊ exui pondere formidamꝰ.
nolumꝰ enĩ spoliari sed suꝑuestiri.
ut absorbeat᷑ mortale a uita: hac
gͦ occasione de spiritali corport
suscepi aliqͥd loqͥ uobis:⁊ primitꝰ
cõmendandã putaui hac ipsam
huiꝰ fragilis ⁊ corruptibilis corpo¬
ris sanitatẽ. ut ex ipsa magnũ

Expanded text:
Domino qualibuscumque verbis exspectationi Domino qualibuscumque verbis exspectationi vestrae aut satisfacere, aut non multum deesse. Nata nobis occasio est de corpore spirituali aliquid disputandi ex passione Martyris, a quo sic vidimus et mirati sumus corpus inter tormenta contemni. Diximus enim quia non parcendo corpori, eidem etiam corpori consulebat: ne forte fugiendo temporales poenas, et Christum negando, idem ipsum corpus poenis sempiternis et atrocissimis suppliciis destinaret. Hinc ergo hortari vos cupiens, et me ipsum ad praesentia contemnenda, futura speranda: Etenim in hoc habitaculo ingemiscimus gravati, et tamen mori nolumus, et exui pondere formidamus; nolumus enim spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita : hac ergo occasione de spirituali corpore suscepi aliquid loqui vobis, et primitus commendandam putavi hanc ipsam hujus fragilis et corruptibilis corporis sanitatem, ut ex ipsa magnum
Abbreviated transcription (Latin):
tat animꝰ. Tardũ ⁊ onerosũ ẽ.¬
Putamne habet aliqͥd ipsũ corpꝰ
unde ꝓbet᷑ uelocitas corporis:
Pedes dicemꝰ:. Qͥd tardiꝰ. Ipsi sũt
qͥ ꝑueniũt:⁊ desideria uix secun¬
tur.⁊ molim̃ta moliendo ꝑue-¬
niũt. Sed fac quẽquã ita uelocẽ
ut sũt quedã animalia. qͥbꝰ nec cõ¬
paranda ẽ uelocitas nrã. Fac quẽ¬
quã ita uelocẽ ut sũt aues: nõ eo
ictu ꝑuenit qͦ uoluerit. Qu uolãt
aues migrando: ⁊ aliqͣndo fesse mn¬
sidũt arboribꝰ naurũ. Ergo si etzã
sic̃ aues uolare possemꝰ: p̃ deside¬
rio ꝑueniendi tardi essemꝰ. Cũ uͦ
fuerit corpꝰ spiritale de qͦ dictũ ẽ.
seminat᷑ corpꝰ angmale: surget
corpꝰ spiritale: qͣnta ibi facihtas:
qͣnta celeritas: quanta obedientia
uolentis. In nullo pondus: in nul¬
lo egestas:: in nullo lassitudo: in
nullo ex alia parte renitentia ⁊
qͦd dñs ꝑ claustra traiecit: Inten¬
dite obsecro si possim adiuuante

Expanded text:
tat animus. Tardum et onerosum etat animus. Tardum et onerosum ePutamusne, habet aliquid ipsum corpus, unde probetur velocitas corporis? Pedes dicemus? Quid tardius? Ipsi sunt qui perveniunt, et desideria vix sequuntur, et molimenta moliendo perveniunt. Sed fac quemquam ita velocem, ut sunt quaedam animalia, quibus nec comparanda est velocitas nostra; fac quemquam ita velocem, ut sunt aves: non eo ictu pervenit, quo voluerit. Diu volant aves migrando, et aliquando fessae insidunt arboribus navium. Ergo si etiam sicut aves volare possemus, prae desiderio perveniendi tardi essemus. Cum vero fuerit corpus spirituale, de quo dictum est, Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale ; quanta ibi facilitas, quanta celeritas, quanta obedientia volentis? In nullo pondus, in nullo egestas, in nullo lassitudo, in nullo ex alia parte renitentia etquod Dominus per claustra trajecit? Intendite, obsecro, si possim adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
tire: hoc ẽ sanũ eẽ.R tam̃ qͣntũli
corporis pondus. Aggrauat animã
etiã sanũ. corpꝰ qͦd corrũpit᷑. id est
corruptibile. Aggrauat animã.
id ẽ nõ obtẽꝑat anime: ad nutũ
omĩs uoluntatis. Obtẽꝑat in mul¬
tis. Mouet mamꝰ ad oꝑandũ: pedes
ad ambulandũ: linguã ad loquen¬
dũ ocłõs ad uidendũ ad sentien¬
das uoces intendit auditũ. In omĩbꝰ
corpꝰ obseqͥt᷑. Mutandi loci cupidi¬
tas: sentit onꝰ: sentit pondus. Nõ
tanta facilitate mouet᷑ corpꝰ. ad
ꝑueniendũ qͦ desiderat. Nesiderat
aliqͥs amicũ uidere. in corpore cõs¬
titutꝰ. in corpore cõstitutũ. Illũ
nouit ẽẽ in longinqͦ. multe man¬
siones int̾iacẽt. Animo iã p̃cessit.
Corpore qͣndo ꝑuenit: Tuc̃ sentit
qͣle onꝰ portet. Nõ potuit ad celeri¬
tatẽ presũptã obedire uoluntati
pondus carnis : nõ potuit ea cele¬
ritate rapi qͣ uoluit: qua eã por¬

Expanded text:
tire, hoc est sanum esse. Et tamen quantumlibtire, hoc est sanum esse. Et tamen quantumlibt etiam sani corporis pondus. Aggravat animam etiam sanum corpus quod corrumpitur, id est, corruptibile. Aggravat animam, id est, non obtet in multis: movet manus ad operandum, pedes ad ambulandum, linguam ad loquendum, oculos ad videndum, ad sentiendas voces intendit auditum: in his omnibus corpus obsequitur. Mutandi loci cupiditas sentit onus, sentit pondus: non tanta facilitate movetur corpus ad perveniendum, quo desiderat. Desiderat aliquis amicum videre in corpore constitutus, in corpore constitutum; illum novit esse in loginquo, multae mansiones interjacent: animo jam praecessit, corpore quando pervenit, tunc sentit quale onus portet. Non potuit ad celeritatem praesumptam obedire voluntati pondus carnis: non potuit ea celeritate rapi, qua voluit, qua eam por
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat illa p̃sentra. Et hc ipsũ qͦd
in sanitate laudaui: nichil sentit
lapis. nichil arbor. nichil cadauer.
lã p̃sens ille dacianꝰ in corde nichil
sentiebat. qͣndo in nichil sentiens
cadauer seuiebat. Quid enĩ iã fa¬
ciebat nichil sentienti: qͥ potuit
la sentiente suꝑari:. Fecit tam̃
qͥcqͥd potuit : fec̃ iratꝰ. Sed qͥ iam
nichil in palã patiebat᷑. in occul¬
to coronabat᷑. Tenebat enĩ senten¬
tã dnĩ sui. Qui cũ uellet nos secui¬
ros facere de his qͥ corpꝰ occidũt:
nolite inqͥt timere eosqͥ corpꝰ oc¬
cidũt. ⁊ postea nõ habẽt qͥd faci¬
ant. Quomͦ postea nõ habẽt qͥd fa-¬
ciãt: qͣndo insanꝰ ille de uincen¬
tii corpore tanta fec̃. Sed uincen¬
ho qͥd fec̃ ͥ qͥ etiã sentienti nichil
fec̃. Ergo nõ sic nõ sentire ut ñ
sentit lapis: ut nõ sentit arbor :
ut nõ sentit cadauer: sed uiuere
in corpore. ⁊ nichil ex eiꝰ onere sen¬

Expanded text:
veniat illae praesentiunt. Et hoc ipsum quod veniat illae praesentiunt. Et hoc ipsum quod in sanitate laudavi, nihil sentit lapis, nihil arbor, nihil cadaver.Nam praeses ille Dacianus in corde nihil sentiebat, quando in nihil sentiens cadaver saeviebat? Quid enim jam faciebat nihil sentienti, qui potuit et a sentiente superari? Fecit tamen quidquid potuit, fecit iratus. Sed qui jam nihil in palam patiebatur, in occulto coronabatur. Tenebat enim sententiam Domini sui: qui cum vellet nos securos facere de his qui corpus occidunt, Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant . Quomodo postea non habent quid faciant, quando insanus ille de Vincentii corpore tanta fecit? Sed Vincentio quid fecit, qui etiam sentienti nihil fecit? Ergo non sic non sentire, ut non sentit lapis, ut non sentit arbor, ut non sentit cadaver; sed vivere in corpore, et nihil ex ejus onere sen
Abbreviated transcription (Latin):
uidere: qͣntũ ad corpꝰ attinet res¬
pondebo tibi fortasse. formas colo¬
resq sentire. Si dicas mͥ qͥd ẽ au¬
dire. respondebo sonos sentire.
Si dicas qͥd ẽ olfacere : respõdebo
odores sentire. Quid ẽ tangere
dura uel molliaꝰ. calida uel fri¬
gida ÷ asꝑa: lenia ꝰ graria: leuia.
sentire. Quid ẽ sanitas. Nichil
sentire. Sed hec ipsa in nob̃ mͦ.
alioꝵ cõparatione uilescũt. Acu¬
te uides: acitiꝰ te forsitan aqͥla.
Acute audis: sũt bestiole que au¬
duĩt acutiꝰ. Acute olfacis. canẽ
sugacẽ nõ uincis. Acute sapores
gustando diiudicas. sũt animalia
que in exꝑtas herbas discernũt.
i qͦd ẽ noxiꝰ nõ attingũt. Nã tu
quãlibet acute discernas cibũ.
imprudẽs irruis in uenenũ. Acu¬
te sentis tangendo: quã multe a¬
ues estatẽ futurã p̾sentiũt. ⁊ loca
demutãt: hiemẽ imminere p̃sen¬
tiuĩt. ad loca calidiora demigrãt.
Adtu cũ ueneris sentis. ante quã

Expanded text:
videre? quantum ad corpus attinet, resvidere? quantum ad corpus attinet, respondebo tibi fortasse, formas coloresque sentire. Si dicas mihi, Quid est audire? respondebo, sonos sentire. Si dicas, Quid est olfacere? respondebo, odores sentire. Quid est tangere? Dura vel mollia, calida vel frigida, aspera et lenia, gravia vel levia sentire. Quid est sanitas? Nihil sentire. Sed et haec ipsa in nobis modo aliorum comparatione vilescunt. Acute vides: acutius te forsitan aquila. Acute audis: sunt bestiolae quae audiunt acutius. Acute olfacis: canem sagacem non vincis. Acute sapores gustando dijudicas: sunt animalia quae inexpertas herbas discernunt, et quod est noxium non attingunt. Nam tu quamlibet acute discernas cibum, imprudens irruis in venenum. Acute sentis tangendo: quam multae aves aestatem futuram praesentiunt, et loca demutant; hiemem imminere praesentiunt, ad loca calidiora demigrant? quod tu cum venerit sentis, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
do refici. nõ succurrere defectionibꝰ
p̃teritis. nisi aliis inchoatis. Quicqͥd
aliud enĩ ad refectionẽ ceꝑis lassus.
iniciũ ẽ alteriꝰ lassitudinis: qͥa in
re quã sũpsisti. ut succurreres si
ꝑseueres: ⁊ inde fatigaberis. In hoc
gͦ infirmo ⁊ corruptibili corpore:
qͥd ẽ ipsa sanitas. qualiscũq: Neq
enĩ hec que in carne mortali et
corruptibili dicit᷑ sanitas : ullo mͦ
angłoꝵ sanitati cõparanda ẽ.
quoꝵ nob̃ eqͣlitas in resurrectone
qͣliscũq qͥd habet delectationis
quã exoptabile bonũ om̃ibꝰ. Ei
habet: qͣntũ nõ habet diues. cũ
hac solã nõ habet: Quid se iactat
copiosũ:. Febris lectũ nõ formidat
argenteũ. Nõ timet pompã di¬
uitis: nõ timet iacula bellatoris.
martẏres cõtẽpser̃: qͥa in ipsa
carne aliã sꝑauer̃: Tam̃ qͥa illã
nondũ exꝑti sumꝰ.: ex ista quã
nonimꝰ illã utcũq conciamꝰ.
Cuid ẽ sanitas: Si dicas mͥ qͥd est

Expanded text:
do refici; non succurrere defectionibus do refici; non succurrere defectionibus praeteritis nisi aliis inchoatis: quidquid enim aliud ad refectionem ceperis lassus, initium est alterius lassitudinis; quia in re, quam sumpsisti ut succurreres, si perseveres, et inde fatigaberis: in hoc ergo infirmo et corruptibili corpore, quid est ipsa sanitas qualiscumque? Neque enim haec, quae in carne mortali et corruptibili dicitur sanitas, ullo modo Angelorum sanitati comparanda est, quorum nobis aequalitas in resurrectionequaliscumque quid habet delectationis, quam exoptabile bonum est omnibushabet; quantam non habet dives, eum hanc solam non habet? Quid se jactat copiosum? Febris lectum non formidat argenteum: non timet pompam divitis, non timet jacula bellatoris. martyres contempserunt, quia in ipsa carne aliam speraverunt? Tamen quia illam nondum experti sumus, ex ista quam novimus, illam utcumque conjiciamus. Quid est sanitas? Si dicas mihi, Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionẽ: ⁊ mortale hoc indu¬
at immortalitatẽ. ⁊ uod nuc ẽ onꝰ:
erit onor. Quod nũc sarcina: tuĩc
leuam̃. Nõ enĩ habebit pondus.
ut corpꝰ habere te sentias. Uidete
etiã hoc fragile atq mortale: qͣn¬
do suaꝵ partũ tẽꝑam̃to modera¬
tũ ẽ. qͣndo in eo nichil eiꝰ aduer¬
sus aliud rixat᷑: nõ calor suꝑat¬
⁊ urget algorẽ: nõ copia frigoris
feruor extinguit᷑: ⁊ dũ luctat᷑ af¬
fligit᷑. nõ humorẽ siccitas sorbet:
nõ inundat humor ⁊ p̃mit : sed om¬
nia qͥbꝰ constat : cõcordi int̾ se iũctu¬
ra librata sũt. que sanitas dicit᷑
Est aũt ut breuit᷑ dicã sanitas corpo¬
ris: eoꝵ cõcordia qͥbꝰ constat. Hec gͦ
sanitas. id ẽ membroꝵ humoꝵq
cõcordia: in re corruptibili:: in re
egena ⁊ infirma: in re que adhuc
esurire ⁊ sitire potest:. stando las¬
sarrͥ sedendo refici: rursus sedendo
lassari. esuriendo deficere: uescen¬

Expanded text:
in corruptionem, et mortale hoc induin corruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem . Quod nunc est onus, erit honor: quod nunc sarcina, tunc levamen. Non enim habebit pondus, ut corpus habere te sentias. Videte, etiam hoc fragile atque mortale, quando suarum partium temperamento moderatum est, quando in eo nihil ejus adversus aliud rixatur; non calor superat et urget algorem, non copia frigoris fervor exstinguitur, et dum luctatur affligit; non humorem siccitas sorbet, non inundat humor et premit; sed omnia quibus constat concordi inter se junctura librata sunt, quae sanitas dicitur. Est autem, ut breviter dicam, sanitas corporis, eorum concordia quibus constat. Haec ergo sanitas, id est membrorum humorumque concordia in re corruptibili, in re egena et infirma, in re quae adhuc esurire et sitire potest, stando lassari, sedendo refici, rursus sedendo lassari, esuriendo deficere, vescen
Abbreviated transcription (Latin):
martyres xpi. nõ sua corpora cõtẽp¬
ser̃. Puersa ẽ ista ⁊ mundana philo¬
sophia:. eoꝵ qͥ nõ credũt corpoꝵ re¬
surrectionẽ. Uident᷑ sibi enĩ qͣsi mag¬
ni corporis cõtẽptores: qͥa ipsa corpo¬
ra qͦsi ꝓ carceribꝰ se habere arbitͣnt᷑:
qͦd ⁊ rursus has putãt animas. qͦd
tor: utriꝰq etiã restitutor. Nõ gͦ car¬
nẽ tanquã inimicã: uel cõtẽpser̃
uel ꝑsecuti sũt martyres. Nemo
enĩ unquã carnẽ suã odio habuit.
Magis ei cõsuluer̃. Quando eã negli¬
gere uidebant᷑: qͣndo in ea fidelit̃
ꝑsistentes. tẽporalia torm̃ta tolera¬
bãt: et̃nã etiã ipsi carni głam cõ¬
surrectione gła carnis huiꝰ: qͥs ex-¬
plicet uerbis: Nemo adhuc nr̃m.
habendo exꝑtꝰ ẽ. Nuc̃ carnẽ one¬
rosã portamꝰ: qͥa indigã: qͥa infir-¬
mã:: qͥa mortalẽ: qͥa corruptibilẽ.
Corpꝰ enĩ qͦd corrũpit᷑. aggrauat an¬
Sed noli hoc resurrectone metuere.
Oportet ut corruptibile hoc induat

Expanded text:
martyres Christi non sua corpora contempserunt. Perversa est ista, et mundana philosophia, eorum qui non credunt corporum resurrectionem. Videntur enim sibi quasi magni corporis contemptores, quia ipsa corpora quasi pro carceribus se habere arbitrantur, quo detrusas putant animas, quod tor, utriusque etiam restitutor. Non ergo carnem tanquam inimicam, vel contempserunt, vel persecuti sunt martyres. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Magis ei consuluerunt, quando eam negligere videbantur: quando in ea fideliter persistentes, temporalia tormenta tolerabant, aeternam etiam ipsi carni gloriam comsurrectione gloria carnis hujus, quis explicet verbis? Nemo adhuc nostrum habendo expertus est. Nunc carnem onerosam portamus; quia indigam, quia infirmam, quia mortalem, quia corruptibilem. Corpus enim quod corrumpitur, aggravat anSed noli hoc in resurrectione metuere. Oportet ut corruptibile hoc induat
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ sit: nõ negamꝰ : de eo qͥ pas¬
sus ẽ crucẽ: qͥ postea sedere iubet᷑
a dextris. Quid sibi uult qͦd ait :
oportet enĩ illũ regnare. donec
ponat om̃s inimicos sub pedibꝰ
eiꝰ: Nunqͥd tam dui regnatur
ẽẽ sub pedibꝰͥ ⁊ post quã illi
sub pedibꝰ fuerint regnare de¬
sistet: cũ utiq tũc magis reg¬
nare incipiat. cũ inimici ceꝑint

Expanded text:
dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? Numquid tamdiu regnaturesse sub pedibus eius: et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet? Cum utique tunc magis regnare incipiat, cum inimici coeperint
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in pace qͥa uider̃ ocłi mr̃ salu¬
tare tuũ: qͥ annã ꝓphetissã. ma¬
gos. stellã. herodẽ. angłos uiderat:
qͥ inquã miracula tanta cognoue¬
rat: dei tẽplũ. sp̃s scĩ sedẽ. dnĩ sui
matrẽ audebat attingere: Et cer
hec. cõferens in corde suo. Ae ne
seph:⁊ erant inqͥt lucas pat̾ illiꝰ i
mat̃ admirantes suꝑ his que dice¬
bant᷑ de eoͥ licet tu mira impu¬
dentia hec in grecis codicibꝰ falsata
contendas. que nõ solũ om̃s pene
grecie tractatores in suis uolumi¬
nibꝰ dereliquer̃: sed nõnulli qͦq la¬

Expanded text:
i mei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui matrem audebat attingere? Et certaec, conferens in corde suo . Ac neseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis voluminibus reliquerunt; sed nonnulli q
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti oboli sint: tantũm᷑ pͥ¬
mogenita uituloꝵ.⁊ pͥmoge¬
nita ouiũ.⁊ pͥmogenita capra¬
rũ nõ redimas quia scã sũt.
sogit me sermo dei ut ome
de mundis animalibꝰ sit deo
uoueã: si de immundis redi¬
mã: dans p̃ciũ sacerdoti. Pos¬
sũ respõdere ⁊ dicere. Qd me
in uniꝰ m̃sis stringis articulo:
Quid pͥmogenttũ uocas: quẽ
an fr̃s sequant᷑ ignoro. Expecta
donec sequat᷑ scds. Nichil debeo
sacerdoti. nisi ⁊ ille fuerit ꝓ¬
creatꝰ : ꝑ quẽ is qͥ ante natus
ẽ incipiat eẽ pͥmogenitꝰ. Nõne
mͥ ipsi apices loquent᷑. ⁊ me

Expanded text:
, viginti oboli sunt. Tantummodo primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimes, quia sancta sunt . Cogit me sermo Dei, ut omne de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices