comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed credouos antiquitaitem sequi : sedcum as perita u&us illa paulatũ adelegant¬
orisuitae sermonis q ẽ limã perpolita: sicuos quoq hasuoces sine h. secđm̃
consu&udinem nr̃i sđi scribite : Item corona ancora sepuladrũ sic & q̃ h
in ad spiratione desideitent ut brachiũ cohors harena pulcher sedea
quatenus deb&is obseruare ignoratis inducti fostasse eoꝙ legistis l p̃ceptũ
antiquorũ quiauint scrib quo d omnibus lit teris oportere. Inenuntiando ãt
quas dã litteras elidere in quoutidem suepius dicã bis peccatis ꝙ aliud scribits
& aliud legias quã scribtum est: Quidenim faci&is in his qua e uelitis nolitas
& scribendas & legenda ut scribta sunt ut exempligratia ex istimo ñ ex a estimo
& conquinat non coinquinat. & similia : Eliduntur ãt uocales singulae

Expanded text:
sed credo uos antiquitatem sequi. sed, cum asperitas uetus illa paulatim ad elegantised credo uos antiquitatem sequi. sed, cum asperitas uetus illa paulatim ad elegantioris uitae sermonisque limam perpolita sit, uos quoque has uoces sine h secundum consuetudinem nostri saeculi scribite. item corona, ancora, sepulcrum, sic et quae h in adspiratione desiderant, ut brachium, cohors, harena, pulcher. sed ea quatenus debetis obseruare, ignoratis, inducti fortasse eo quod legistis praeceptum antiquorum, qui aiunt scribi quidem omnibus litteris oportere, in enuntiando autem quasdam litteras elidi. in quo, ut idem saepius dicam, bis peccatis, quod aliud scribitis, et aliud legitis quam scriptum est. quid enim facietis in his quae, uelitis nolitis, et scribenda sunt et legenda ut scripta sunt, ut exempli gratia existimo, non exaestimo, et conquinat, non coinquinat, et similia? eliduntur autem uocales singulae,
Abbreviated transcription (Latin):
nec .q. & .s. nec .c. & .s. exeunt utrix senex senis sexus secus. Etoppidũ
in his pania austruxi ꝙ estab atraho &uexi. Vocesigitur quae .x
litterã inciduntreliota antiqua obseruatione ꝑ x. scribite : Quaeuero ꝑ .ps
potius quam bs enĩ nec in nr̃is nec in graecorũ libris inueniuntur sub¬
iunsta .b. litterae. eauero quae łsonant & non declinantur
ut su pradistu ꝑ bs. scribite ut abscedit abscidit abscondit abstin&
& abstrabit obstat obstipuit ab sinchium. grbsum. Nam hiems
ne nec consumtũ necemtũ nec redemptũ nec temptãt. at temtat. & similia
istis ꝑ pt scrib&is uitiose sedutegoscribsi uxta int. pon&is & lucri faci&lis
lit terã qua edarasta FH. designificatu uocis deminut & scribitur expeditius
Credo q uos ignorats nomen priuilegiũ ꝙ dr̃ Lexenim priuilegu in unum
hominem est dista : Video uos saepe &orco &iulcano h litterã relinquere

Expanded text:
nec g et s nec c et s exeunt, ut nix niuis, senex senis, sexus secus et oppidum in Hispania, aut traxi, quod est ab a traho, et uexi. uoces igitur, quae in x litteram incidunt, relicta antiqua obseruatione per x scribite, quae uero per ψ, ea per p s potius quam b s: s enim nec in nostris nec in Graecorum libris inuenitur subiuncta b litterae. ea uero quae ψ sonant et non declinantur, ut supra dicta, per b s scribite, ut abscedit, abscidit, abscondit, abstinet et abstrahit, obstat, obstipuit, absinthium, gybsum. nam hiems, um uocum mentionem, nec consumtum nec emtum nec redemtum nec temtat, attemtat et similia istis per p t scribetis uitiose, sed, ut ego scripsi, iuxta m t ponetis et lucrifacietis litteram, quae detracta nihil de significatu uocis deminuit, et scribitur expeditius. credo quod uos ignoratis nomen priuilegium quod dicitur: lex enim priuilegii in unum hominem est dicta. uideo uos saepe et Orco et Vulcano h litteram relinquere,
Abbreviated transcription (Latin):
NO PRAΕSTANTISSΙ Moe preceteRis reqA¬
lium dignitatum gradib: glorificando : Mihiqueiamdudũ
sp̃italis clitella e catenisconexo iłł acircio a quilonalis imperii
sceptra gubernanti ilł. regalis regni regimina dispensanti. Ad belcouo
catholicae uernaculus ecclesiae in marcescibilem sempiternae sospitatis
salutem. Non ambigore uerentissime fili sed pro fundae credulitatis
frenare laxans confido qd ꝓuida sagacitatis unr̃ e p̃cordia remini scantur
Nos antebis bina lustrorum uolumina in extricabile conglutinat foede¬
rispignus pepegisse & sp̃itali sodalitatis uinculo de uotae caritatis contu¬
bernia copulasse. Nam pridem tempore pubertatis nitcecum septi for¬
mi sp̃italium charis matũ munificentia ur̃a solers indolis submanuuene¬
adoptiuae dignitatis uocabulacũ caelestis gratia e p̃rogatiua sortitũ
Quem uidelo& sp̃italum increm̃torum frustũ ꝓphocicus sermo allegori¬
cis enigmatib: explanans designat uirgultum. Intrpobeatae & incor¬

Expanded text:
no praestantissimo et prae caeteris dignitatum gradibus glorificando, mihique jam dudum spiritualis clientelae catenis connexo, illustri Acircio, Aquilonalis imperii sceptra gubernanti, illustris regalis regni regimina dispensanti, Aldhelmus catholicae vernaculus Ecclesiae, immarcescibilem sempiternae sospitatis salutem. Non ambigo, reverentissime fili, sed profundae credulitatis frena relaxans confido, quod provida sagacitatis vestrae praecordia reminiscantur nos ante bis bina lustrorum volumina inextricabile conglutinati foederis pignus pepigisse, et spirituali sodalitatis vinculo devotae charitatis contubernia copulasse; nam pridem tempore pubertatis nostrae cum septiformi spiritualium charismatum munificentia vestra solers indoles sub manu veneadoptivae dignitatis vocabula cum coelestis gratiae praerogativa sortitum, Quem | videlicet spiritalium incrementorum fructum propheticus sermo allegoricis enigmatibus explanans designat virgultum in tipo beatae et incor
Abbreviated transcription (Latin):
ga est Utauditu. M quae finiuntur correpta sunt Vt legebam
breuia sunt : Siuero i. anteeum habuerit corripitur utlegis excepta
ꝓducta Vt nutris audis & a uerbo uolo quod finitur -uis. Qiuero v
ante eam habuerit breuis est Vt nutrimus. I. quae terminatur forma
breius est Ut legit Q. quae finitur ꝓducitur ut duc:

Expanded text:
ga est, ut ‛doctu’. M quae finitur, corripitur, ut ‛legeram’. ut ades; si uero i ante s habuerit, corripitur, ut legis, legitis, excepta producta, ut nutris, audis, ante eam habuerit, breuis est, ut nutrimus. t quae terminatur, breuis est, ut legit. c quae finitur, producitur, ut produc.
Abbreviated transcription (Latin):
q: genus siexam & rumsit filicium de austoris trorgo ediogra¬
ꝓphinomine nuncupabitur aptũ canendir laudibus cereris
& liberi ut est frugiferae sacradeae q̃ colitis misticas nota ioui
potenti scanditurat ꝑ dipodias cuius exomplum inte cram&ero
catalestico Ocatererum satoro principium deorum: Mon omarũ
at̃ choriambum hrpercatalestum q: et dastrlo dim& rocatalestico
concurrit es t tale: O quir a domnem spemcithereae. Iq̃ uta fastigio
m&ri a dminora decursum habeamur. Eritin hocex a m&rum cataletticũ
ꝙ philicium nuncuparidiximus. Eq constat ex quinq choriambis
& bacchioultimo ita Lx dia dicperdere curhunc cupias quidr&ices
quid dubitas. quidheros. Penta m&rũ at quo frequent cratinus usus ÷
catalesticum sic. Lydia dicperdere curcupias quidr&ices maligne :

Expanded text:
quod genus si hexametrum sit, philicium de auctoris tragoediograquod genus si hexametrum sit, philicium de auctoris tragoediographi nomine nuncupabitur, aptum canendis laudibus Cereris et Liberae, ut est «frugiferae sacra deae, quae colitis, mystica sunt nota Ioui potenti». scanditur autem per dipodias, cuius exemplum in tetrametro catalectico «o cate rerum sator, o principium deorum». monometrum autem choriambicum hypercatalectum, quod etiam dactylico dimetro catalectico concurrit, est tale, o quis ad omnem / spem Cythereae. igitur ut a fastigio metri ad minora decursum habeamus, erit in hoc hexametrum catalecticum, quod philicium nuncupari diximus, quodque constat ex quinque choriambis et bacchio ultimo ita, Lydia, dic perdere cur hunc cupias. quid retices? quid dubitas? quid haeres?. pentametrum autem, quo frequenter Cratinus usus est, catalecticum sic, Lydia, dic perdere cur hunc cupias: quid retices maligne
Abbreviated transcription (Latin):
horiambicum m&rum compositum ex duob: equis originẽ
trochit. et̃ nominis appellatione declaratur namtroch ȩĩ
u&ereschorium appellant subsistit at̃ nunc epuris choriambi
coniugationibusita Vror amoris stimulo corquatit astus
pauidos q: ẽ t&ram& rum acatalestũ nunc ad mixta & posita
in quacumq sede iambicabasi. Cuius & condusione finiri p̃cipuae
stud& ut esthoc q: hab& duas iambicas priores coniugationes
testiumchoria nbum ultimã iambicã dausulã uelittho t&ra¬
m&rum catalesticum. Apes legunt mel exrosatulabio minis¬
tras recipit & tribrachrn eoq &iambo uel trochaeo solutis
nascitur. Raro at molossum q: ex ipsoformatur duabus
mediis breuib: in unã longã coniunctis. haut alias q supratri¬
brachrn perdiuisionem longa e fieri diximus h oc genus catalesti¬
cumfit uelb acchio abreui incipiente uel eo quiam phibrachrs
uocatur Namsicut sue pediximus nouis sima in differens ÷

Expanded text:
horiambicum metrum compositum ex duobus, e quis originem trahit. etiam nominis appellatione declaratur: nam trochaeum ueteres chorium appellant. subsistit autem nunc e puris choriambi coniugationibus ita, uror amoris stimulo, cor quatit artus pauidos, quod est tetrametrum acatalectum; nunc admixta et posita in quacumque sede iambica basi, cuius etiam conclusione finiri praecipue studet, ut est hoc, quod habet duas iambicas priores coniugationes, tertium choriambum, ultimam iambicam clausulam, uelut hoc tetrametrum catalecticum, apes legunt mel ex rosa, tu labio ministras. recipit etiam tribrachyn, eo quod ex iambo uel trochaeo solutis nascitur; raro autem molossum, qui ex ipso formatur duabus mediis breuibus in unam longam coniunctis, haud alias quam supra tribrachyn per diuisionem longae fieri diximus. hoc genus catalecticum fit uel bacchio a breui incipiente uel eo qui amphibrachys uocatur: nam sicut saepe diximus, nouissima indifferens est.
Abbreviated transcription (Latin):
archrta : Trim&ros initalissic : Tediua potens crpri q
merum glyconiũ octa syllabumdicitur finalis ãt grato pyrrha
subantið q pherec rationepta syllabon appellatur dim&rus
herous initialiserit. Arma sonaNia. nouissimalis qui
pena sollabos dt̃ : Terru iturbem Namtamin prima
quam postrema pasteposita haeccola ad sumptis reliquis quat tuor
modi coladecissȩ pleraq exseparisyllab arumratione m&rorũm genera
ꝓcreabun : Interhaec negnoras se uide ar ñ p̃termiserĩ qã fer ap̃
austores exemplareperiri. Quib: ostendañ exam&rũ dastrlicũ usq
adocta m&rũ dissyllabo terminatũ ꝓcessis se ultraquam ꝓceritatem
Nihilin eodem scrutandum est :
DEAMAPES TI COMETRO

Expanded text:
Archyta»; trimetrus initialis «sic te diua potens Cypri», quod Archyta»; trimetrus initialis «sic te diua potens Cypri», quod metrum glyconium octasyllabum dicitur; finalis autem «grato Pyrrha sub antro», quod pherecration heptasyllabon appellatur: dimetrus herous initialis erit arma sonantia, nouissimalis, qui pentasyllabos dicitur, «terruit urbem». nam tam in prima quam postrema parte posita haec cola adsumptis reliquis quattuor modi cola decisae pleraque ex se pari syllabarum ratione metrorum genera procreabunt. inter haec, ne ignorasse uidear, non praetermiserim, quod ferunt apud auctores exempla reperiri, quibus ostendant metrum dactylicum usque ad octametrum disyllabo terminatum processisse, ultra quam proceritatem nihil in eodem scrutandum est. de anapaestico metro
Abbreviated transcription (Latin):
ES percir cuitum quendã recurrentes contine. sed dehis astenus namque
ex heroo m&ro ꝑ adiestionem & d&rastionem Itempi
temꝑ immutationẽ
& concinn ationem genera m&rorũ propagata. q B. ueuo cabulis
nuncupata s̃ decursis speciebus prototrpis. De quibus nunc sermo ẽ
persequemur quo facilius c& erae nodatis at queilliminatis principa¬
lib: intellegantur : Nestam̃ om̃a quorumim finitus at que im mensus ẽ
numerus ausim ꝓmittere. Sedq̃ potior austoritas ad ꝓbat. uel fre¬
quens ususcelebrando commendat. Heroiciuersus exam&ri cola seu
commata alia s̃ ita ut graecidicunt. ARRTIΚΑ alia TΕΝΚΑ
Alia Κoina equis alia in itus alia clausulis uersuum conexa respon¬
dent quas pastiunculas sineces sefit usimdicereinitiales & fina¬
les seu nouissimales. Communes aut̃ qã & inito & finisoci& ate con¬
gruun Ic̃ t&ram&rus uersus herous initialis erit talis
O drrsium mastemcanem barbite finalis seunouissimalis Odrr¬
siolrra carminecanat. Communis at̃ mensorem cohibent

Expanded text:
sed de his hactenus. nam quae ex heroo metro per adiectionem et detractionem, item per immutationem et concinnationem genera metrorum propagata quibusue uocabulis nuncupata sint, decursis speciebus prototypis, de quibus nunc sermo est, persequemur, quo facilius cetera enodatis atque illuminatis principalibus intellegantur. nec tamen omnia, quorum infinitus atque immensus est numerus, ausim promittere, sed quae potior auctoritas adprobat uel frequens usus celebrando commendat. heroici uersus hexametri cola seu commata alia sunt, ut Graeci dicunt, ἀρκτικά, alia τελικά, alia κοινά, e quis alia initiis, alia clausulis uersuum conexa respondent, quas portiunculas, si necesse sit, ausim dicere initiales et finales seu nouissimales, communes autem, quae et initio et fini sociatae congruunt. igitur tetrametrus uersus herous initialis erit talis, Odrysium Martem cane barbite, finalis seu nouissimalis Odrysio lyra carmine cantat, communis autem «mensorem cohibent
Abbreviated transcription (Latin):
beat duo dac trlos & spondeũ dehinc totidem dastrlos & in finesellabã
ut alma parens gen&rix diuumdecus oceano Nam suna syllaba breuus
fuerto alegitimo ex am &ro heroo dicołur. diphilum m&lrũ
Itatm̃ utis tauersi ficatio testiumpedem spondeũ semꝑ habeat. hoc q̃q
dignũ eruditis auribus non p̃termiser̃ repertũ in exam & rõ uersudastr lico
Cuitam̃ duo colae duob: dastrlis & spondeo constabunt. Quat tuor pedes
disyllabas id est trochȩũ iambũ prrrichũ spondeum perordinem semꝑ̧
potius in ueniri siuelis alias quamex a m&ri heroilex postulat scandere
ΠΙΚΕΡΑΥΝΟC & ap̃ud nr̃m concilũ q̃uocat diumpat̃ atq hominũ

Expanded text:
beat duos dactylos et spondeum, dehinc totidem dactylos et in fine syllabam, beat duos dactylos et spondeum, dehinc totidem dactylos et in fine syllabam, ut alma parens, genetrix diuum, decus Oceano. nam si una syllaba breuius fuerit a legitimo hexametro heroo, dicetur diphilium metrum, ita tamen ut ista uersificatio tertium pedem spondeum semper habeat. hoc quoque dignum eruditis auribus non praetermiserim repertum in hexametro uersu dactylico, cui tamen duo cola e duobus dactylis et spondeo constabunt, quattuor pedes disyllabos, id est trochaeum iambum pyrrichium spondeum, per ordinem semper positos inueniri, si uelis alias, quam hexametri heroi lex postulat, scandere, πικέραυνος», et apud nostrum «conciliumque uocat diuum pat
Abbreviated transcription (Latin):
nisiin eadem pafte uerbi constituaeq & in c&eris ob seruabimus
incipit aut̃ & adcresc̃ꝑ augmenta syllabarũ dastrlicum m&rũ
adim&ro usq ad exam&rũ Critergo uersus dim&rus catalesticus
Quiduobus suis dumtaxat pedib: subsiftit . tam qua i terruit urbem. qui con¬
currit. Et inchoriambicũ monom &rũ hrpercatalectũ ꝗ: adonidiũ
appellatur. Trim&ros aut̃ a catalestus qui&rib: utcuinondifctus hrlas
puer hoc emiepes dicitur quo si monider frequenter usus ẽ. T& ram&ros
quie quattuor ut nos patriae fines &dulcia quund astrlũ desines alemanicũ
nspondeumuͦ arinlo chicum m&rume ffic̃. Penta m&rus catalestus qui
equinq ut phoeb: medocuit iuga pieridum sequi & hoc simonidium
dicitur Exam&rũ cuis ex incisiones s̃. ut oceanum intere a surgens
auror areliquid fit catalesticũ in syllaba cui: ea compositio. ẽ ut ha¬

Expanded text:
nisi in eadem parte uerbi constitutae, quod et in ceteris obseruabimus. nisi in eadem parte uerbi constitutae, quod et in ceteris obseruabimus. incipit autem et adcrescit per augmenta syllabarum dactylicum metrum a dimetro usque ad hexametrum. erit ergo uersus dimetrus catalecticus, qui duobus suis dumtaxat pedibus subsistit, tamquam «terruit urbem», qui concurrit etiam in choriambicum monometrum hypercatalectum, quod adonidium appellatur. trimetrus autem acatalectus, qui e tribus, ut «cui non dictus Hylas puer»; hoc hemiepes dicitur, quo Simonides frequenter usus est. tetrametrus, qui e quattuor, ut «nos patriae fines et dulcia», qui in dactylum desinens alcmanicum, in spondeum uero archilochicum metrum efficit. pentametrus acatalectus, qui e quinque, ut Phoebus me docuit iuga Pieridum sequi: et hoc simonidium dicitur. hexametrum, cui sex incisiones sunt, ut «Oceanum interea surgens Aurora reliquit»: fit catalecticum in syllabam, cuius ea compositio est, ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
& palimbacchiũ & cr&icũ loco dastru sublege syllabarũ communiũ
admiscere. Nam & apud nos similis uersus reperitur. in quoprimus
amphimachrus ut estinsulae ionio inmagno Quitm̃ cestaratione
or&icus non est. Namtestiã longã. Id ÷ ae. dipthongoꝵ q̃ cr&icũ
ꝓdastr lodedit sequens syllaba a uocali incipiens dumtempus prioris
in se tiechit ꝓduci non patitur atq ita ꝓductã uocalem superueniens
alia uocalis elidit Nestemidem pes in illo uersu decipiat ueluthuius simi¬
lis qui ẽ talis. ponite spersibiquisq Necenim hic ut in superiore
prim: ꝑ cr&icuserit propterduas consonantes sed pes ÷ dastrlus
primoq pars orationis compleatur. cumped e id ÷ ponite dehinc
q: s. p sequentis pedis inferrisuperiori non possunt. Q alium in cho¬
antsensum necum quam consonantes duaelongã syllabam faciunt

Expanded text:
et palimbacchium et creticum loco dactyli sub lege syllabarum communium et palimbacchium et creticum loco dactyli sub lege syllabarum communium admiscere. nam et apud nos similis uersus reperitur, in quo primus amphimacrus est, ut «insulae Ionio in magno». qui tamen certa ratione creticus non est. nam tertiam longam, id est ae diphthongon, quae creticum pro dactylo dedit, sequens syllaba a uocali incipiens, dum tempus prioris in se trahit, produci non patitur, atque ita productam uocalem superueniens alia uocalis elidit. nec te idem pes in illo uersu decipiat, uelut huius similis, qui est talis, «ponite spes sibi quisque». nec enim hic ut in superiore, primus pes creticus erit propter duas consonantes, sed pes est dactylus, primo quod pars orationis compleatur cum pede, id est ponite, dehinc quod s p sequentis pedis inferri superiori non possunt, quae alium inchoant sensum; nec umquam consonantes duae longam syllabam faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& sexta regione uersus pedes sponde i ponuntur ut cornuauelatarũ
obuestimus antemnarũ autin monosyllabũ desinentes. ut ꝓcumbit
humibos autquattuor orationis pastib: decurrentes utcosnua
ut formosum pastor corydon ardebat alexin. Incip̃ aut̃ uersus
herous ex am&er aduod ecim syllabis in quo omnes sponde is̃. ut
phoca &urpes non marcentes ballenae & crescit usq ad xvii
sellabas. Quotiens at̃ dastrlus accedit totiens syllaba ad¬
crescit quas species sub exemplis enumerare & apud norlongũ
& apud eruditos ab surdum habeatur. Quotiens & quib: in locis
per alternas dastrli& spondei uices interse oboste collocentur
Quas tm̃ XXXII. ẽẽ manifestum est Est aut̃ herous
uersus temporum .xxiiii. spondeo dumtaxa tultimo
At sitro cheus uersumclauserit .xXIi. que muolun haberiex a m& rum
catalesticũ. Memineris aut̃ saepegrae cos huicm& romolossũ

Expanded text:
et sexta regione uersus pedes spondei ponuntur, ut «cornua uelatarum et sexta regione uersus pedes spondei ponuntur, ut «cornua uelatarum obuertimus antemnarum»; aut in monosyllabum desinentes, ut «procumbit humi bos»; aut quattuor orationis partibus decurrentes, ut «cornέντε, ut «formosum pastor Corydon ardebat Alexin». incipit autem uersus herous hexameter a duodecim syllabis, in quo omnes spondei sunt, ut «non phocae turpes, non marcentes ballenae», et crescit usque ad XVII syllabas. quotiens autem dactylus accedit, totiens syllaba adcrescit. quas species sub exemplis enumerare et apud nos longum et apud eruditos absurdum habeatur, quotiens et quibus in locis per alternas dactyli et spondei uices inter se obortae collocentur: quas tamen XXXII esse manifestum est. est autem herous uersus temporum XXIIII, spondeo dumtaxat ultimo. at si trochaeus uersum clauserit, XXIII, quem uolunt haberi hexametrum catalecticum. memineris autem saepe Graecos huic metro molossum
Abbreviated transcription (Latin):
demũ prolonga sumatur sicut pleraq: in m&ris finaler syllabae uelq
inomni uersu ultim abreuis AΔΙΑ ΦΟΡΟC idestindifferens
habeatur. Quae tm̃ persuasio inmedio posita potest& trocheo occi¬
dere Non amat aut̃ ut dictum ẽ persingulos pedes uerba finire
s edimmiscere syllabas. Namqui persingulos pedes uerba
terminarit. Eritindecens sicut prthiae delie te colo ꝓspice
uotaq: firma At simisceantur syllabae erit decentisimus
ut a tregina graui iamdudum sauciacura. at aeque obser¬
uatur n& estius peruerbũ fimat uersumq a sededucat
lt est cui non dictus hrlas puer & latonia delos heroiuersus
uitios habentur: quiex solis spondeis constant qã intalib aut grauis
astr lici ultim o spondeo clauduntur. ut panditur inte
domus ominipotentis olrmpi. Autspondia hontes. Id est cuminquirla

Expanded text:
demum pro longa sumatur, sicut pleraeque in metris finales syllabae: uel quod demum pro longa sumatur, sicut pleraeque in metris finales syllabae: uel quod in omni uersu ultima breuis ἀδιάφορος, id est indifferens, habeatur. quae tamen persuasio in medio posita potest et trochaeo accidere. non amat autem, ut dictum est, per singulos pedes uerba finire, sed immiscere syllabas. nam qui per singulos pedes uerba terminarit, erit indecens, sicut «Pythie, Delie, te colo, prospice uotaque firma». at si misceantur syllabae, erit decentissimus, ut «at regina graui iamdudum saucia cura». adaeque obseruatur ne tertius pes uerbum finiat uersumque a se diducat, ut est «cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos». heroi uersus uitiosi habentur qui ex solis dactylis uel qui ex solis spondeis constant, quia in talibus aut grauis tyli ultimo spondeo clauduntur, ut «panditur interea domus omnipotentis Olympi»; aut spondiazontes, id est cum in quinta
Abbreviated transcription (Latin):
pastiorationis desequenti sermone aliquid accedat. Necum quã facile
cum finepedis pars orationis impleatur. In a napeftis aut̃ q̃ euenit
istud & enimpes hic singulis coniugationibus paftem orationis indudere
sicut in comoedis plertq exempla declaraent. Nonnum quã haec ob¬
syllabarumꝰ spondeo congruens uelut alienus ab his semꝑ in extima
paste uersur locabitur suꝑ quo ẽt nunc int̃groommaticos lispend&
Nam quieum ad ser̃ fer̃ pulchrioremuersũ epicum effici si rataΛi¬
H IN. habeat idestsi tro cheo claudente termin&ur ut suꝑ suadean
dasti licis pedib familiarit̃ trocheas indepositionib: coniugari a duer
quos alu loci extimo ÷ quotantũ locali p̃ scription enituntur
N ec merito ut nouissima eius syllaba q̃ semꝑ breuis ẽ moratem poris
intercedente qua infine uersus naturaliter contigit. suppleatur quot᷑

Expanded text:
parti orationis de sequenti sermone aliquid accedat, nec umquam facile parti orationis de sequenti sermone aliquid accedat, nec umquam facile cum fine pedis pars orationis impleatur. in anapaestis autem contra euenit istud: etenim pes hic singulis coniugationibus partem orationis includere solet, sicut in comoediis pleraque exempla declarant. non numquam haec obsyllabarum spondeo congruens, uelut alienus ab his, semper in extima parte uersus locabitur. super quo etiam nunc inter grammaticos lis pendet. nam qui eum adserunt, ferunt pulchriorem uersum epicum effici, si κατάληξιν habeat, id est si trochaeo claudente terminetur, ut persuadeant dactylicis pedibus familiariter trochaeos in depositionibus coniugari. aduersus quos alii loci extimi, in quo tantum locabitur, praescriptione nituntur; nec immerito, ut nouissima eius syllaba, quae semper breuis est, mora temporis intercedente, quae in fine uersus naturaliter contingit, suppleatur, quo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tuente et marsi & thes eadem ae qualitas stabit quam graecidicũn
CΟΝΛΟΗΟΝ Quibus perconiunctionem & diuisionem ut supste docuimus
mutua ꝓcreatio ⁊ meritoq in differenter in quacumq: uersus sedeutsors
scandendi processerit reperiuntur dumtaxatusq ad pedem quastũ. quitus
enim frequent̃ utheroumde c& dastrlus ẽẽ deb& Eadem cognatione
et anapaestus quies pondei prima induas breuos diuis aefficitur heroo
posr& adnestim&ro NTincipiente dastrlo & subuineto anaspaesto
mediae breues numero quat tuor heroum uersum deformarent seuꝗ
anapaesti persyllabas gradiantur. siue quia m& rorũ fere omnium natura
talis ẽ ut caueant nesingulas pastes orationis singulorum pedũ fine condũ¬
danT sed potius ut uerba uel nomina exresidua suipaste sequentib pedibus
adnectant. quopasto euenituocũ integerpes ẽẽ sed sane ut perfestae

Expanded text:
gruente etiam in arsi et thesi eadem aequalitas stabit, quam Graeci dicunt gruente etiam in arsi et thesi eadem aequalitas stabit, quam Graeci dicunt ἴσον λόγον. quibus per coniunctionem et diuisionem, ut supra docuimus, mutua procreatio est, meritoque indifferenter in quacumque uersus sede, ut sors scandendi processerit, reperiuntur, dumtaxat usque ad pedem quartum: quintus enim frequenter, ut heroum decet, dactylus esse debet. eadem cognatione etiam anapaestus, qui e spondei prima in duas breues diuisa efficitur, heroo posset adnecti metro, nisi incipiente dactylo et subiuncto anapaesto mediae breues numero quattuor heroum uersum deformarent: seu quod anapaesti per syzygias gradiuntur, siue quia metrorum fere omnium natura talis est, ut caueant ne singulas partes orationis singulorum pedum fine concludant, sed potius ut uerba uel nomina ex residua sui parte sequentibus pedibus adnectant, quo pacto euenit  uocum integer pes esse, sed sane ut perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
nonsolumingenus &oculorumueliq contemplatione percepta in promptu
acꝓpatulo habeantur
aut̃ sedes sex quas aristoxenus misicus XΩΡΑC uocat recipit
et̃ pedales figuras tres hasgraecidicunt TIOATΚΑCXΗΜΑTΑ
Nam autins ex pastes diuiditur per MΟΝΟΝΟΛΙΑΝ autintres
perdipodian & fit trim&rus autinduas ꝑΚΩΛΑ Duo quib:
omnis uersus constat dirimitur : Ecuius genere haem & rorum species
gignuntur. Diphilium Seu choeriliũ logo edicũ seu arche buliũ
reolicum siue s aphicum & c&era de quorum statu acratione
suo locodicemus Dastrliciig̃ m&ri id p̃cipuum est ꝙ hero um appellatur
pastes deqs̃ supradiximus penthemimeren & epthemimereꝵ. Dastr¬
licumeñ lic& hisdem subsi ftatpedib nontam̃ isdem diuisionib: utherous
ceditur uersus. Interspondeum aut̃ & daftrlum mensura temporum con¬

Expanded text:
non solum ingenii sed et oculorum ueluti contemplatione percepta in promptu non solum ingenii sed et oculorum ueluti contemplatione percepta in promptu ac propatulo habeantur.autem sedes sex, quas Aristoxenus musicus χώρας uocat. recipit etiam pedales figuras tres: has Graeci dicunt ποδικὰ σχήματα. nam aut in sex partes diuiditur per monopodian, aut in tres per dipodian et fit trimetrus, aut in duas per κῶλα duo, quibus omnis uersus constat, dirimitur. e cuius genere hae metrorum species gignuntur, diphilium seu choerilium, logaoedicum seu archebulium, aeolicum siue sapphicum et cetera, de quorum statu ac ratione suo loco dicemus. dactylici igitur metri id praecipuum est, quod heroum appellatur. partes, de quibus supra diximus, penthemimeren et hephthemimeren. dactylicum enim, licet isdem subsistat pedibus, non tamen isdem diuisionibus ut herous caeditur uersus. inter spondeum autem et dactylum mensura temporum con
Abbreviated transcription (Latin):
egrossus por temporũ incrementa consurgat. Prrrichius enimnullũ
ex se marumedidit. Trocheus uero alongam cipit. Nos aut iaditum ẽ
principim& rorũ omniumheroo siue prthio defferentes non absurde
adastrlico auspicandum ẽẽ censumus. Iq̃ prototrpa idestprim¬
formia nouomm&ra quorum & in primomentionem fecimus suNhaeo
Equis primũ dastrlicũ De hinc anapaesticũ. postiambicũ & trochaicũ
AΠΙΟΕΝΑCCΟΝΟC & paeonicũ Nam pro celeumaticũ speciem nouẽ
ꝓtotrpis decimã ad sociandã ẽẽ quidam putanT de quo suolocoplacuit¬
Itaq hoc situordinis a dilluminandas eorumintorse at̃cationes acmutuas
aemulationum uicis situdines quas ꝑ ꝗriam naturae positionem habere
noscuntur. eadem sic digerere ut dastr licis anapestica iambicis
trobaica & c&era ut paulo ante induximus ediuerso ꝓposita quo disteNT
acdifferant siue copulentur & congruañ ipsa interse comparatione ꝓposita

Expanded text:
egressus, per temporum incrementa consurgat. pyrrichius enim nullum egressus, per temporum incrementa consurgat. pyrrichius enim nullum ex se metrum edidit, trochaeus uero a longa incipit. nos autem, ut dictum est, principium metrorum omnium heroo siue pythio deferentes non absurde a dactylico auspicandum esse censuimus. igitur prototypa, id est primiformia nouem metra, quorum et in primo mentionem fecimus, sunt haec, e quis primum dactylicum, dehinc aἀπὸ ἐλάσσονος et paeonicum. nam proceleumaticam speciem nouem prototypis decimam adsociandam esse quidam putant, de quo suo loco diitaque hoc situ ordinis ad illuminandas eorum inter se alternationes ac mutuas aemulationum uicissitudines, quas per contrariam naturae positionem habere noscuntur, eadem sic digerere, ut dactylicis anapaestica, iambicis trochaica et cetera, ut paulo ante induximus, e diuerso posita, quo distent ac differant siue copulentur et congruant ipsa inter se comparatione proposita,
Abbreviated transcription (Latin):
NY Pis SpecIESUS UIIII.
redonos om̃a quae adinstrustionem m&ricae disciplinae uelut
quedã primae inftitutionis incunabula necessario his qb̵ hui: ce astis
uoluptas acstudium est intimanda sunt ad fatmꝑ secutos
undenunc ad nouem ꝓto trpa idest primiformia om̃nium m&rorũ
genera equorũ fonteatq origine deriuata in numerabilis m&rori
ꝓfluit copia stilum ñrioperis conuestã. de quorum disciplina & p̃¬
Vceptis & ratione omni quas interse congruunt siuedissentiuN textus
huius secund uoluminis singula q̃q reserans explicabit. auspicandũ
ĩq̃ ab eo nobis pede potis simum credidi qui hero um m&rũ principemominũ
continens Et̃ nominis sui appellatione signauit si q̃d non nulli ambiga NT
a quoe duob m&rorum ordinem inchoantes exordiumcapiant Nan qui ab
iambo initiumtrabun eostudio id fieriuolunt  idem abreui a quohi
origoẽ incipiens tempore & longo desinens uelut aminori admais

Expanded text:
typis speciebus nouem credo nos omnia, quae ad instructionem metricae disciplinae, uelut quaedam primae institutionis incunabula, necessario his quibus huiusce artis uoluptas ac studium est intimanda sunt, adfatim persecutos. unde nunc ad nouem prototypa, id est primiformia omnium metrorum genera, e quorum fonte atque origine deriuata innumerabilis metrorum profluit copia, stilum nostri operis conuertam, de quorum disciplina et praeceptis et ratione omni, qua inter se congruunt siue dissentiunt, textus huius secundi uoluminis singula quaeque reserans explicabit. auspicandum igitur ab eo nobis pede potissimum credidi, qui heroum metrum, principium omnium, continens etiam nominis sui appellatione signauit, siquidem non nulli ambigant, a quo e duobus metrorum ordinem inchoantes exordium capiant. nam qui ab iambo initium trahunt eo studio id fieri uolunt, quod idem a breui, a quo his origo est, incipiens tempore et in longo desinens, uelut a minori ad maius
Abbreviated transcription (Latin):
liare sit fostuna ssuas m&rospotius carminũ canere quã stilo ꝓsae oractionis
adferre quãq hocidemomnis animi passio paribmotu in stinstuq ꝑcita
uel potissimũ affect& ut seadm& rorũ caerimonias sicͥ plerũq cernim: conferat
lic& sciã p̃nũquã &iã citux affestũ &impulsiones hui modi m& rorũ fac&ias spon¬
teno sac simpliciuoluntate sectari . Itaq siuehaec ad delenim̃tũ animorũ siue ad
oblestam̃tũ auriũ seuleuam̃ laborũ sibimostales ꝓcurarestudiũ habuerint
ñ anxiae sciscitauerim hoctantũ ꝑ sua dere contentus omnem ha ncde qua nob
sermo ẽ musicã acprimordio nascentibus cũ anima sensuq infusã astireditã
pͥobseruationis struente magisterio expolitã Ñnihila&iã his affectionib:
ut theo phrastus adserit incitariuigere pulchriusq: ꝓcederede suꝑhos hususq
actenus Nunc adinstitutũ ut ꝓmissimis ordiñ reuesta mur

Expanded text:
liare sit fortunas suas metro potius carminum canere, quam stilo prosae orationis liare sit fortunas suas metro potius carminum canere, quam stilo prosae orationis efferre. quamquam hoc idem omnis animi passio parili motu instinctuque percita uel potissimum adfectet, ut se ad metrorum caerimonias, sicut plerumque cernimus, conferat, licet sciam non numquam etiam citra adfectum et impulsiones huius modi metrorum facetias sponte nos ac simplici uoluntate sectari. itaque siue haec ad delenimentum animorum siue ad oblectamentum aurium seu leuamen laborum sibi mortales procurare studium habuerint, non anxie sciscitauerim, hoc tantum persuadere contentus, omnem hanc, de qua nobis sermo est, musicam a primordio nascentibus cum anima sensuque infusam ac traditam postea obseruationis struente magisterio expolitam non nihil etiam his adfectionibus, ut Theophrastus adserit, incitari, uigere pulchriusque procedere. sed super hoc hactenus: nunc ad institutum, ut promisimus, ordinem reuertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq po& arũ oratorũq ad excitundũ calore manimi uino hausto cor¬
pentis insenaturae seu senioris ingenii cũ id sibi pulcbrace ꝓuenis se exꝑto
didicissent scripturt ̃ ꝓpositi operis ad grediebant᷑. Testis hui rei &iã onactus
ap̃que legim ut narratꝰ & priscicatonis sȩpe mero in caluis se uistus necminus
uo luptate inoperemusicoalacrior redduntur ingenia . quidenim
relaxati ab ea nostris sensibus quam canere cordi ẽ ute a&iã pluri¬
mũ ponderis in haec studia sensibus nostris dabit excitatosenimardo¬
re .ẽ. stimulis suis ad caloremingenii p̃sertim suscepto o peris facilisq
prestabit hinc credo fieriut amantib: feliciustũ quã alia scãm̃ m& ricũ
pulchriusq respondeat. Cũ aestuantibus animiaffestibus incitant᷑
Vtignarũ astis ausimdicere amordocere a morpo&ã facere possit qui fit
uthis dequib distũ ẽ. ueluti cõmunisensu eodemq studio sollemne acfami¬

Expanded text:
plerique poetarum oratorumque ad excitandum calorem animi uino hausto, uelut incentiuo torpentis in se naturae seu senioris ingenii, cum id sibi pulchre prouenisse experto didicissent, scripturam propositi operis adgrediebantur. testis huius rei etiam Horatius, apud quem legimus «narratur et prisci Catonis / saepe mero incaluisse uirtus». nec minus uoluptate in opere musico alacriora redduntur ingenia. quid enim relaxatis ab ea nostris sensibus quam canere cordi est? ira etiam plurimum ponderis in haec studia sensibus nostris dabit. excitatos enim ardore stimulis suis ad calorem ingenii additis alacres praesertim suscepto opere facilesque praestabit. hinc credo fieri ut amantibus felicius tum quam alias carmen metricum pulchriusque respondeat, cum aestuantibus animi adfectibus incitantur, ut ignarum artis, ausim dicere, amor docere, amor poetam facere possit. qui fit ut his de quibus dictum est ueluti communi sensu eodemque studio sollemne ac fami
Abbreviated transcription (Latin):
amq dies alt̃qi dies ꝓcessit &omne
Hocuistuti sopus diuinȩ m̃tis & haustus
Prospiciens genitor ꝑfesti sordinereb:
Explerimentẽ nequid ardescitq tuend
Terrasq trastusq maris caelũq ꝓfundũ
Alituũ pecudũq gen: secũq uolutat.
Quimare quit̃ ra somniditione tener& :
Neu segnes iaceant t̃ rae iuuatusq morar
Talia uersanti subito sententia sedit¬
Felicẽq trabit limũ fingitq p̃mendo
Pinguãe solũ prim i sex templo amensi¬
bianni:¬

Expanded text:
amque dies alterque dies processit, et omne hoc uirtutis opus I diuinae mentis et haustus prospiciens genitor I perfectis ordine rebus expleri mentem nequit ardescitque tuendo terrasque tractusque maris caelumque profundum, alituum pecudumque genus, I secumque uolutat, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, neu segnes iaceant terrae. I iuuat usque morari. talia uersanti subito sententia seditfelicemque trahit limum I fingitque premendo pingue solum primis extemplo a mensibus anni
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinis tram ꝑ dicerent. Quem morem fer̃ custo dire adhuc in suis lit teris
rufticos hoc aut̃ genus scribturae dicebanbus trophenta boum uersatione
unde adhuc in antendo ub idesinitulcus. Qunde alt̃ inchoaturuersira propriouactbulo
nuncupatur. Omnis at̃ uersus ab inte grapaste orationis incipit. & in inte grã
desinit. Exceptis his q̃in comoedis iocularit̃ dicta corrupta aut semiplena
efferuntur : Autq̃raro ap̃ epicos merinecessitate diuiduntur : Vt apud
uergilium septen subiesta trione pariratione inuersu & a pocope p̃cepta ẽ
dẽ subtinctosyllabae. syllabarumue c̃iius lib& orationis m&rocogente
factaq̃ siue in uerbo siue in nomine acciderit. prointe grapaste orationis
accipi&ur utendo suado idestinsuadomo itema famul in fimus ẽ&
profamulo: similiterproras d&endite & spolia teguberna. Idest gubernacula

Expanded text:
ad sinistram perducerent: quem morem ferunt custodire adhuc in suis liris ad sinistram perducerent: quem morem ferunt custodire adhuc in suis liris rusticos. hoc autem genus scripturae dicebant bustrophedon a boum uersatione, unde adhuc in arando ubi desinit sulcus et unde alter inchoatur uersura proprio uocabulo nuncupatur. omnis autem uersus ab integra parte orationis incipit et in integram desinit exceptis his, quae in comoediis ioculariter dicta corrupta aut semiplena efferuntur, aut quae raro apud epicos metri necessitate diuiduntur, ut apud Vergilium «septem subiecta trione». pari ratione in uersu et apocope praecepta est, id est subtractio syllabae syllabarumue cuiuslibet partis orationis metro cogente facta, quae siue in uerbo siue in nomine acciderit, pro integra parte orationis accipietur, ut «endo sua do», id est in sua domo. item «ac famul infimus esset» pro famulo. similiter «proras detondete et despoliate guberna», id est gubernacula,
Abbreviated transcription (Latin):
ersus ẽ ut uarroniplac& uerborum iunstura q̃ per arculos &
commata acrihmos modulatur inpedes. Incipit aut̃ adim&ro
&x ꝓcedit usq ad exam&rũ in his dumtaxat uersib: quiꝑ singulos
pedes dirimuntur : Inillis aut̃ quiꝑ dipodiam usq ad t&ram& rum
uel penta m&rũ non numqua mex am &rũ ꝓcedunt. Quib: de diusione
ac scansione sua cuiq nom̃ est quos latinae taxatione simplicum senarios
trim&ros Ostonariasuero t&ra m&ros uocauer̃ abusiue uel haec
appella tio habebitur cun sincerte & propria significatione graecorũ
uersus hero us ex am&er eposdicatur. Apud nos aut̃ uersus dictus t̃ auersuris
idest are p&ita scribtura ex eapaste in quam de sinit. Primis enimtemporib:
sicut quidamad ser̃ sic solitiertoNT scribere ut cũ a sinistra paste in itiũ facere
cepis sent & duxis sent addex trã sequente muersũ adextito paste inhoantes

Expanded text:
ersus est, ut Varroni placet, uerborum iunctura, quae per articulos et commata ac rhythmos modulatur in pedes. incipit autem a dimetro et procedit usque ad hexametrum, in his dumtaxat uersibus qui per singulos pedes dirimuntur; in illis autem, qui per dipodiam, usque ad tetrametrum uel pentametrum, non numquam hexametrum procedit. quibus de diuisione ac scansione suum cuique nomen est. quos Latine taxatione simplicium pedum appellauerunt, cum senarios trimetros, octonarios uero tetrametros uocauerunt. abusiue uel haec appellatio habebitur, cum sincera et propria significatione Graecorum uersus herous hexameter epos dicatur. apud nos autem uersus dictus est a uersuris, id est a repetita scriptura ex ea parte in quam desinit. primis enim temporibus, sicut quidam adserunt, sic soliti erant scribere, ut, cum a sinistra parte initium facere coepissent et duxissent ad dextram, sequentem uersum a dextra parte inchoantes
Abbreviated transcription (Latin):
scrib&is latinȩ ꝑ .p.s. Gra ecipriur quã reciperentin ordinem litterarũ
suarũ S & intereas q̃d uoces in quib: apparebat .q VTAIBAT TOC¬

Expanded text:
scribetis Latine per p s. Graeci priusquam reciperent in ordinem litterarum scribetis Latine per p s. Graeci priusquam reciperent in ordinem litterarum suarum ξ et ψ, eas quidem uoces, in quibus apparebat g, ut
Abbreviated transcription (Latin):
propriae aut .c. exprimimus indicendo aut q. qua e uox q̃n ordinilitte¬
rarũ nr̃ arũ deest & familiariorest aurib: nr̃is. .N. potius quã q
tanceps & ancilla & angitia & anguftũ & anquirit & ancora & similia
per .n. potius quam ꝑ g. scribite. sicut ꝑ duo s̃. Quotiens duorũ .S.
sonũ aures exigent ut aggerem suggillat suggerendã suggestũ & similia
Sunt quiinter .u. q̃q̃ & .i. litteras supputant deẽe nobis uoces sed pinguius quã i
grlã mrserũ syllabã proximũ diceban antiqui sed nuncconsu& udo paucorũ
hominũ ita loquentiũ euanuit : Ideoq uoces istas per .u. scribite si memorer
es s&is dixisseme uobis praepositionis litterã .N. quotiens uerbum sequer&ur
aliterin his dumtaxat qua e ex hac paste positione uerba composita sunt mutare
Improles enimest qui nondumur est. Igitur quae grȩce scribits ꝑ .ł. litterã

Expanded text:
proprie aut n exprimimus in dicendo aut g. quae uox quoniam ordini litteproprie aut n exprimimus in dicendo aut g. quae uox quoniam ordini litterarum nostrarum deest et familiarior est auribus nostris n potius quam g, et anceps et ancilla et Angitia et angustum et anquirit et ancora et similia per n potius quam per g scribite; sicut per duo g, quotiens duorum g sonum aures exigent, ut aggerem, suggillat, suggerendum, suggestum et similia. sunt qui inter u quoque et i litteras supputant deesse nobis uocem, sed pinguius quam i,gylam, myserum, Syllabam, proxymum, dicebant antiqui. sed nunc consuetudo paucorum hominum ita loquentium euanuit, ideoque uoces istas per u uel per i scribite. si memores essetis dixisse me uobis praepositionis litteram n, quotiens uerbum sequeretur a littera p incipiens, in his dumtaxat quae ex hac praepositione uerba composita sunt, mutari improles enim est, qui nondum uir est. item quae Graece scribitis per ψ litteram,
Abbreviated transcription (Latin):
asi pradictir ineã .b mitabun a quauox incipit. Vt suffest : suf ficit
suuestit : Ob at̃ mutatur in cognatas easdem. litoffest offic̃ &ommou&
om mitescit & oppandit opperitur &ouuestit ouuius: Ꝙ tm̃ quotiens
uerbum sequens incipit al aut .r.n. suã commuta nineã a qua sequens
uox in cipit. Vtcollatũ collestũ. illinit illectus. collinit illudit in .r. at̃
ut corradit corripit corrodit corrumpit Vtirrepit irrogat irsuit
perdituero .n. litterã consequens uerbũ auoc ali incipit. Coaequat. coemit
coitꝰ cooritur anceps ancilla ancitia angustũ anquirit. Nonuidicat
p Añ sed more grȩcorũ ꝑ ac̃ solitum scribere. Nunc a dicio sicut
int̃ .m. & .n. littera muox media tã graecis desit quam nobis. Ita int̃ .N.
& similia siue ꝑ .c. siue ꝑ q. scribserint alterutrã in ꝓnuntiando litterã
exprimunt Necnor supradista suoces. siue ꝑ .c. siue ꝑ s scribamus

Expanded text:
a supra dictis, in eam b mutabunt, a qua uox incipit, ut suffert, sufficit, a supra dictis, in eam b mutabunt, a qua uox incipit, ut suffert, sufficit, suuuertit. ob autem mutatur in cognatas easdem, ut offert, officit et ommouet, ommutescit et oppandit, opperitur et ouuertit, ouuius. item quotiens uerbum sequens incipit ab l aut r, n suam commutant in eam a qua sequens uox incipit, ut collatum, collectum, collinit, illinit, illectus, illudit; in r autem, ut corradit, corripit, corrodit, corrumpit, ut irrepit, irrogat, irruit. perdit uero n litteram, cum sequens uerbum a uocali incipit, coaequat, coemit, coit, cooritur. anceps, ancilla, Angitia, angustum, anquirit non iudicat per a n, sed more Graecorum per a g solitum scribere. nunc adicio, sicut inter m et n litteram uox media tam Graecis desit quam nobis, ita inter n et similia siue per ν siue per γ scripserint, alterutram in pronuntiando litteram exprimunt, nec nos, supra dictas uoces siue per n siue per g scribamus,
Abbreviated transcription (Latin):
succedunt. Item consonantes interse sed ꝓprie .s. cognatue q̃ simili
figuratione oris dicuntur ut est b f.is m r. quib cicero adic̃ u nonea q̃
accipitur ꝓuocadi sed eã q̃ consonantis obtin&iuicem & antepositauocalifit
ut aliae qq̃ consonantes. Quotiens igitur praepositiones sequer& uruox
cuius prima littera incipit a supra distirlitteris id est bfi.s .p.m.u.
Q uox coniunsta p̃positiom significationem eius confundat: Vos quoq praepo¬
sitcionis litterã mitae ut est combibit. comburit comfest confundit commemorat
& conburit & similia sic et̃ pͣpositio iuncta uocibus q̃ incipiunt a supra
distir litteris N. commitat. in .m. Vit imbibit. lmbuit imfest imfictt imme¬
mo impius immitis impotens At sub ob q̃ finiuntur inb. litterã id est
unã ex quinq supradictis cognatis quotiens uerbũ sequer&lur ꝙ in itiũ habeat

Expanded text:
succedunt. item consonantes inter se, sed proprie sunt cognatae, quae simili succedunt. item consonantes inter se, sed proprie sunt cognatae, quae simili figuratione oris dicuntur, ut est b f s m p, quibus Cicero adicit u, non eam quae accipitur pro uocali, sed eam quae consonantis obtinet uicem et anteposita uocali fit ut aliae quoque consonantes. quotiens igitur praepositiones sequetur uox cuius prima syllaba incipit a supra dictis litteris, id est b f s m p u, quae uox coniuncta praepositioni significationem eius confundat, uos quoque praepositionis litteram mutate, ut est combibit, comburit, comfert, comfundit, commemorat, , conburit et similia. sic etiam in praepositio iuncta uocibus quae incipiunt a supra dictis litteris n commutat in m, ut imbibit, imbuit, imfert, imficit, immemor, immitis, impius, impotens. at sub, ob, quae finiuntur in b litteram, id est unam ex quinque supra dictis cognatis, quotiens uerbum sequetur, quod initium habeat
Abbreviated transcription (Latin):
osthographia scribser̃ denulla scribtura tamdi quamdiu dehacqua er̃
q̃ ꝑ .i. litterã singularẽ gen&iiũ & q̃ per ei. litteras nominatiuũ
& redicule Nammihi q̃dã succurr̃ pilũ auint militare & uinea si sit supra
quam milites a gereminstitiuint. & sicã & silicem q̃ sec& ꝑ .ẽ. & i. scribenda
Atsipilum sit quo pinsitores utuntur & uinea q̃ ruricolitur & fistula ꝑ .i.
aq̃s libenter quaererem quom od o scribturi eent. ae dificiipila & quo modo
singularem dicerent. Autpluralem in his res dies species & his similia
S amnitem lic& ꝑ om̃ casus i. longã custodiat Tm̃ nominatiuo correpta i
ut sanguis puluis hoc femur qũ nominatiuo ꝑ litterã .s. dicamus
Tm̃ gen&iuo feminis datiuo femini ab latiuo femine scribite :
Cognate qđ uocantur interse uocales ut scitis. Ꝙ inde clinationibus inuicẽ

Expanded text:
orthographia scripserunt de nulla scriptura tamdiu quamdiu de hac quaerunt, orthographia scripserunt de nulla scriptura tamdiu quamdiu de hac quaerunt, quae per i litteram singularem genetiuum et quae per e i litteras nominatiuum etiam ridicule nam mihi quaedam succurrunt: pilum aiunt militare et uineam, si sit subter quam milites aggerem instituunt, et sicam et sicilem quae secet per e et i scribenda; at si pilum sit quo pinsitores utuntur, et uinea quae ruri colitur et fistula per i. a quibus libenter quaererem, quomodo scripturi essent aedificii pila, et quomodo singularem discernerent a plurali in his, res, dies, species, et his similia. Samnitem, licet per omnes casus i longam custodiat, tamen nominatiuo correpta i, ut sanguis, puluis. hoc femur quamuis nominatiuo per litteram r dicamus, tamen genetiuo feminis, datiuo femini, ablatiuo femine scribite. cognatae quidem uocantur inter se uocales, ut scitis, et in declinationibus inuicem