comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adimna lucubra tumcula dictare uoly¬
quia alio oꝑe detentus nõ statim aditer¬
rogata rescripsi. Quid sibi uult qd̾ ĩge¬
nesi scptum e̾. O mĩs qui occiderit caim
septem iundictas exoluet. Añ q̃ de q̃de¬
dicamus rectum uidetur. Ut editões ĩt̾¬
pretum singulorum cũ ip̃o hebraico dig¬
ramus quo facilius scripture possit in¬
telligi. Uiooerio. adonay. iochen. cholo¬
reccaiz.sa botha.⁊occamo.aquila. Et di¬
xit ei dñs ꝓptͣca omnis qui occideĩt cai
septẽpliciter ulciscetur. S ymachꝰ. Et di¬
xit ei dñs. Nonsio s omnis qui occidei̾t
caim. ebdõada siue septimus iundicabr̃.¬
Septuaginta ⁊ theodotio. Et dix̃ dõ. S¬
omnis qui occiderit caim septẽ uindcãs
ex soluet. Ptqua caim occid̾at frẽ inter¬
rogatus adnõ ubi ẽ abel fr̃tuus. Con¬
tumeliose rendit. Nescio. Nũquid custo
frĩs m̃sum: Quã obre maledc̃ce dãpna¬
tus ut gemens et tremẽs uiueͬt sr̃ ter¬

Expanded text:
ad unam lucubratiunculam dictare uolquia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de qdicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramus, quo facilius sensus scripturae possit intellegi: uaiomer lo adonai lochen chol orec cain sobathaim ioccamo; Aquila: et dixit ei dominus: propterea omnis, qui occiderit Cain, septempliciter ulciscetur; Symmachus: et dixit ei dominus: non sic, sed omnis, qui occiderit Cain, ebdomatos siue septimus uindicdicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeomnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super ter
Abbreviated transcription (Latin):
dis incerp̾tantur. asserentes obhãc cã
quĩquagesimi.⁊ quin gẽtesimi nui sa¬
crare in euangłio poi̾tu debitorẽ.⁊ qu¬
quagesimu psalmũ pnĩe. qui septem
ꝯficitur septimanis. ⁊ inprincipiu og¬
doadis eru̾pit. U̾m ne longius ẜmo
procedat huc us suꝑ hoc locutu me ẽẽ
sufficiat. quia et ex hiis que respsimuᷤ
ingente tibi dispositioĩs silua pot̾is
ip̃e ꝯspicere. sciens origenẽ duodecimũ
abraam qd̾ q̃rta ꝓgenie filii i srł ẽẽnt
de egypto reusuni. ⁊ p̾tea moyses scrib.¬

Expanded text:
dis interpretantur, asserentes ob hanc causam dis interpretantur, asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrate in euangelio positum debitorem et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse conficere sciens Origenem duodecimum Abram, quia quarta progenie filii Isarel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scrib
Abbreviated transcription (Latin):
chia regem. uida qui ĩminentẽ mort̃e
mereretur absolui.Non nulli septenari
nuͣm plenu et ꝑfcm̃ intpretantur de
multis scͥpturaꝵ locis testimoĩa ꝯ̃hẽtes.
et hũc ẽẽ sensu quẽ supͣ ꝑstrinximus.
qd qui interfecit caim ab ingenti eu.
et omĩa supplicia tñseunte liberet peria.
Sunt aũt qui ⁊ de euangelio int̾roga¬
tionẽ replicent. Dñe quotiens peccabit
in me fr̾ meus dimitta ei us septies.
Dic̃ ei iłx. Non dico tibi us septies. sed
usq .lxx. septies. Et putant mortẽ atq
peccatu in septima ꝓgenie sabbaticase
qñ enoch raptus ẽ. ⁊ nõ inueĩebatur qͥ
transtulit illum deus. De.lxx.ã.⁊uii.¬
tis atq pcc̃i aculeum eẽ ꝯfractum. Po¬
na et alia opinionẽ ne quid uidear p̃¬
tergressus. Quida septimu annu re¬
missionis. et quĩquagesimũ iubilei. ⁊
q̃drigentesimu nonagesimũ ꝙ uolc̃¬
intelligi septuagies. septies. multiꝰ no¬

Expanded text:
chiam regem Iudae, qui inminentem mortem geret et mereretur absolui. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantur de multis scripturarum locis testimonia contrahentes et hunc esse sensum, quem supra perstrinximus, quod, qui interfecerit Cain, ab ingenti eum et omnia supplicia transeunte liberet poena. Sunt autem, qui et de euangelio interrogationem Petri replicent: domine, quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei? usque septies? dicit ei Iesus: non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch raptus est et non inueniebatur, quia transtulit illum deus. de septuagrtis atque peccati aculeum esse confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesimum nonagesimum, quointelligi septuagies septies, multis mo
Abbreviated transcription (Latin):
tra egypti. hoc uõ ꝓbła cu legisse. cepi
mecu tacitus estuare. ⁊ euestigio genesi
ingressus e cum noc. Et cum ip̃e deus ⁊¬
locutus sit adabraam sciendo scies qa
ꝑegrinũ erit semẽ tuum in t̾ra nõ sua et
inseruitutẽ redigam eos et affugent
et hũiliabũt annis quadrigentis. Po¬
stea moyses scribit in exodo. Et fcm̃ ẽ
ismahele qi lactente.⁊ tenerũ portat
in humeris cũ sedecim ferme ⁊ ampliuꝰ
reꝑiatur annoꝵ. ⁊ ridiculũ sit. tam gͣn¬
dem iuuenẽ matris sedisse cuicib. No¬
boam uõ filius salonis quadragesimo
pͥo etatis sue anno regni sũpsit exordĩ
et regnauit inierłm annis.xui. cũ uti¬

Expanded text:
trarium. Hoc uero problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare et e uestigio Genesim ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia regrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: et factum eIsmahelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum decem et octo ferme et amplius repperiatur annorum et ridiculum sit tam grandem iuuenem matris sedisse cornicibus; Roboam uero, filius Salomonis, quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium et regnauit in Hierusalem annis
Abbreviated transcription (Latin):
animalib in leuitico plura disseruit.
ut ũ ip̃e inuenire nich possẽ de cius tñ
soutio miituarer. Ut uius loquar didi¬
ni despũ scõlibrũ in manib heo q̃ tnͣs¬
latum tibi cupio dedicare. ne me extiẽs
ommo dormitare. qui lctionẽ siñ stilo
sonnũ putas. Añ latis atq ꝓblematib

Expanded text:
animalibus in Leuitico plura disseruit, animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somnum putas. antelatis itaque problematibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissimo pape damaᷤso Ionimus.
D̾tqua epłam tue scĩtatis accepi.s
festim accito notario ut exciꝑet im¬
ꝑam. Quo ad officiũ p̾pato qd̾ era uoce
prõpturus. añ mͥ cogitatõne pingebair.
Incerim iam et ego linguam ⁊ ille arci¬
culum monebamus. cu subito hebreus
interueñ deferens nõ pauca uolumina
que de sinagoga qi lecturus acceꝑat. Et
illico hẽs inquit qd̃ postulauãs. Meq
dubium et quid facerem. nescientẽ ita
festinus extruit ut omĩb p̾termissis
adscribend̃ ꝯuolarẽ. Qd quidẽ usꝙ ad
p̃sens  facio. Ueruz quia heri adyacono
tio ꝯmentarium te expectare dixisti. bre
uẽ insionẽ ad ea desiderans que sigu¬
la magnorum uoluminu plixitate ĩ
sint edite. Et si noua uoluerimus af¬
ferre sit latius disputandũ. c̾te expecto
ꝯuid placcat. utru ne epłari breiitate
suĩas tͥ uelis digeri. aut singulorum li¬
bros ꝯfici. Nam et origenes in qͣrto pau
disputauit. ⁊ demũdis atq ĩ mundis

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono  ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum uoluminum indigent, ταῦsint editae et, si noua uoluerimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto Paudisputauit et de mundis atque inmundis
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimi et in explicabilis cẽpli edif¬
tantus ac talis ẽ. ⁊sic eruditus ĩ lege do̾
ut absq nr̃o rogatu institũe uos possit
et nr̃am suꝑ cunctis qonib scripturaru
pro modulo coĩs ingenii ex plicare snĩa.¬
Incolumes uos et prolixitate florentes

Expanded text:
 in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedi in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aeditantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo coincolumes uos et prolixa aetate florent
Abbreviated transcription (Latin):
meus occidentalium ꝓiuntiaꝵ et maxime
urbis rome uastasione ꝯfusus ẽ ut iuxͣ
uulgare ꝓu̾bium ꝓpriũ quoq ignorarẽ
uocabulum/ diuꝙ cacui sciens tp̃c eẽ lacri¬
maꝵ. hoc aut anno cũ tres explicasse̾ libro.
subitus impetus babarorum de quib tuus
dicit uirgilius. laceq uagances barchei ⁊
scẽ sc̃ã scripcura de hysmael otͣ faciẽ oĩum¬
clitum oratorem: silent int̾ arma leges. ꝙͣ¬
tomagis studia scripturaꝵ: Que ⁊ libroꝵ
multitudĩe et silencio ac librarioꝵ seduli
tantui indigent. Duos itaq libros mi¬
si scẽ filie mee fabiole. quoꝵ exẽpla si uo¬
luens abipã potu̾is mutuare. ꝓang̾tia
quippe tpris alios de scribere nõ potu. Qͦ
cum legeris ⁊ uestibula uid̾is. facils cõ¬
iectura erit quat ip̃a sit domus. S credo
indei mĩa qui nos adiuuit. ĩ difficilimo
nultimis ꝓphete ꝑtib in quib gog et

Expanded text:
meus occidentalium prouinciarum et maxime meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'Lateque uagantes Barcaei\' et sancta scriptura de Ismahel: Contra faciem o quodsi iuxta inclitum oratorem silent inter arma leges, quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedultantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in difficillimo ne ultimis prophetae partibus, in quibus Gog et
Abbreviated transcription (Latin):
et hyspanie priscilliam hr̃ses suspicant
an inthauro hantur dei olim ꝯdite. ut ꝙ¬
dam ecẽastici stulta ꝑsuasione ꝯfingt̃
an cotidie adeo fiant et mittant᷑ in corpͣ¬
ẜm illdꝰ qd̾ in euanges scriptum ẽ pater
meus usq mõ oꝑatur. et ego opor. an
cͥte extraduce ut ttullianus appollinaiꝰ
et maxima ꝑs oecidentaliu autumãt
ut quo corpus excorpe sic aĩa nastatur
exanima et si li cũ brutis aiantib ꝯdcõe
subsiscat. Suꝑ quo ꝗd in uidet᷑ in op̾scu¬
lis ꝯ̃ rufinu olim scripsisse me noui ad¬
u̾sus eum libellum quẽ scẽ memorie a¬
nastasio ep̃o romane eccẽ edidit in quoly¬
brica et subdola ĩmo stulta ꝯfessione dum
audicoꝵ simplicitati illudere ntiturisue fi¬
dei ĩmo ꝑfidie illusit quos libros reor scn
parentẽ nr̃m hr̃e occeanũ. Olim enĩ editi st̃
multis rufini libris adũsus calũpiuas
et sponsoem ꝯtirb̾nia studiosis lctorib
reddere. s in ip̃o dictandi exordio ita aĩz

Expanded text:
et Hispana Priscilliani heresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae, ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpm illud, quod in euangelio scriptum est: pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rutinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur inuobis. Ergo ne ĩpares simꝰ
c̾tamim. diinũ sẽꝑ oremus auxilium
ut nobis tribuat adhortatioe. Si eĩ ha¬
beamus eũ qui nos ex hortetur. ñ facile
ceclimus. Płiꝙ aut̃ hñt. qui ꝯsolet̃ nos.
nec abhorret auõ. Instigantis eĩ aliquẽ.
blanda q̃da ẽ ex hortatio. que cͥtante stu¬
dio laudis accendat. et uelut q̃daz ꝯso¬
latione demulceat. ne laboꝵ asꝑitate

Expanded text:
loquitur in uobis. ergo, ne inpares simus certamini, diuinum semper oremus auxilium, ut nobis tribuat adhortationem; si enim habeamus eum qui nos exhortetur, non facile cedimus. Plerique autem habent: qui consoletur nos, nec abhorret a uero. instigantis enim aliquem blanda quaedam est exhortatio, quae certantem studio laudis accendat et uelut quadam consolatione demulceat, ne laborum asperitate
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝯsolatõ nra. Tanta ui apłice petitõi
rogat. ut ꝯsolatõem accipiat adnõ ĩ oĩ
tribulatõe. quo nõ solum ĩ duat tolerã¬
tiam. uerũ ⁊̃ alios ꝯsolet̃ ut ⁊ ip̃i possit̃
ꝓprie m̃tis angustias sustinẽ. Si igitur
ipe moĩ tribulacõe ydoeus fuĩs approba¬
tus. tunc demũ dignus eris qui ꝯsola¬
tionẽ accipias moiꝰ tribulatõe. Et tññ

Expanded text:
. tanta ui apostolicae petitionis rogat, ut consolationem accipiat a domino in omni tribulatione, quo non solum ipse induat tolerantiam, uerum etiam alios consoletur, ut et ipsi possint propriae mentis angustias sustinere. si igitur ipse in omni tribulatione idoneus fueris adprobatus, tunc demum dignus eris qui consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
lassetur. In eo g obsecrat mia dei.ne au¬
xilio destiturus expediẽdi ceptã mlitia
derelinq̃t. Deniq adhortatiois diuine
si enĩ dicit ds̃. Miẜebor cui miẜtus ero.
te dicas. gͦ nõ debemus uł usse uł currẽ.
adꝗo negligentes deus desere ꝯsueuit
noñ gꝰ hoc dicit. S ꝗd dicat ꝯsidẽmus. ñ
uolentis n currẽtis hoĩs ꝑseuantia ẽ. Nõ¬

Expanded text:
lassetur. in eo igitur obsecrat misericordiam dei, ne aulassetur. in eo igitur obsecrat misericordiam dei, ne auxilio destitutus expediendi coeptam militiam derelinquat. Denique adhortationis diuinae si enim dicit deus: misere b or cui misertus ero ete dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consueuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia e
Abbreviated transcription (Latin):
dei. que nõ solũ remissionẽ tribuit pec¬
catoꝵ. s etiã c̾tantib ad hibet ex hortati¬
onis calcaria. Re suscepti cramĩs passioᷤꝰᷤ
inbelli formidine derelinq̃nt. ⁊pon gͦ
peccatoꝵr ĩplorat s ut dei miẜ atõe succĩ¬
tus. maiora uinb tanto munẽ fultuᷤ
expediat. Eogiam et singłare ꝓpħe ex
rectatio uͥtute. Alĩ enim huiliatus erỹ¬
nis poscẽt. ut cirta eum teptam̃ta desi¬
nent. et sedare adu̾sa dñs digͣret᷑. ne
tribulationũ in eũ ꝓcella seuiret. Iste atͣ
tanꝙ achleta fortis et patiens. qui exͥ¬
ceri et ungui aĩam suã tribulatõib nõ¬
set. nõ t̾sticia demouẽ. ñ ĩpugnãtia decli¬
nare desiderat. Nõ illuo omne desinere
fatigatõe et labores afferret exposcit. s
magis intp̃re laboris sui adusus tẽpta¬
tionũ ꝑcellas. dari sͥ u̾bũ ꝯsolatioĩs ex¬
poscit. Ut possit forti que ingruũt m̃te
tolerare. nec aliqua mestitie ꝑ tũbacioe

Expanded text:
dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum, sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergpeccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egregiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulationum procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione
Abbreviated transcription (Latin):
diuine mĩe deputãdã. Unde seqt̾. Ergo eͥ
uult miset. et quẽ uult obdurat. Hunc
niẜtus hortat̾. illũ nõ reuocat execratus.
pauꝑ qui inhac uita tolerauit mala cõ¬
płima. ingmo abrahe requiẽ ꝯsolatioĩ
iueit. Ille aũt diues qr ꝯsolatõe huit
inscło post curncula uite huiꝰ. fructũ qe¬
tis amisit. Quẽ si miẜatus eẽt deus. ca¬
stigasset potius ĩ hoc scło. ut p̾tea nõ fla¬
gellaretur. Deniq iob licet grauit fla¬
gellatus. et quide flagellis płimis in¬
opie. amissionis filioꝵ dolorib corꝑis.
tema. Ergo q̈nto maiores tribulatoes
fũint. tanto ub̃ior ꝯsolatio reẜuat᷑. Et
cñ ne cadas atq succũbas. q̃nto maiõe
tẽptatioẽs uideris. tãto magis roga ut¬
u̾bũ dei adhortatõem t̾ afferat. Sic̃ roga
ut paulus qui ait. Bñdẽs deus ⁊ pat᷑¬

Expanded text:
diae deputandam. unde sequitur: ergo cui uult miseretur et quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum non reuocat exsecratus. pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea non flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, doloribus corporis, terna. Ergo quanto maiores tribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque succumbas, quanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum dei, ut adhortationem tibi adferat, sicut rogauit et Paulus, qui ait: be nedictus deus et pat
Abbreviated transcription (Latin):
iustus in ultionib ẽ. Nõ solũ ꝗa unusq¬
q iuste culpe sue p̃cium luit. uerũ ⁊̃ quia
unus punitur. plimi corrigũtur. An ania
in actib apłoꝵ fraudati p̃cii. ꝙ de agri sui¬
uenditicẽ p̾ceꝑat crim̃ admisit. qui potue¬
rat nichil ꝯferre. et crimẽ euadere. Uerũ
nequis ĩpime cutũscribendos apłos arbi¬
naret ꝑfidie. morti addictus et̾ne. umiuer¬
sos ad fidei studiũ iusto tpr̃e ꝯposuit. Pha¬
rao cũ ppło suo fluctib insus mũdane ꝯu̾¬
sationis exẽplum ẽ. neꝗs dei ppłm ꝑseq̃t.¬

Expanded text:
iustus in ultionibus est, non solum quia unusqiustus in ultionibus est, non solum quia unusquisque iuste culpae suae pretium luit, uerum etiam quia, dum unus punitur. plurimi corriguntur. Ananias in Actibus apostolorum fraudati pretii, quod de agri uenditione perceperat. crimen admisit. qui potuerat nihil offerre et crimen euadere. uerum ne quis inpune circumscribendos apostolos arbinaret perfidiae, morti addictus aeternae uniuersos ad fidei studium iusto terrore conposuit. Pharao cum populo suo fluctibus mersus mundanae conuersationis exemplum est, ne quis dei populum pe
Abbreviated transcription (Latin):
lon parricidalib ãmis et terris pulsus. ⁊
regno egͥssus. cũ ꝓtotius ppłi se offerret
excidio dicebat. Iu̾stus es dnẽ et rectum
iudiciũ tuũ. Grex iste innocens ꝗd fecit
Ego pastor feci malignũ. Ap̃ uistũ deum
pena deculpe auctore sumatur. Ip̃e pat̾ fi¬
dei abraham cũ ad ẏmolandũ iuncus ase¬
ne filius posceretur pat̾ne pietatis affer̾.
diuine confessicẽ iustitie tẽpabat. dicens.
Instus es dñe Hon enĩ poscis alienum.
s tuũ reposcis. ip̃m tͥ restituo quẽ dedisti.
Hũc imitator iob extinctis lib̾is patͥmo¬
nioꝙ nudatus amisso. amictũ sui corpis
scindens ait. Dudus sum natus. nudus ĩ¬
quit et moriat᷑. Dñs dedit. dñs abstulit.
sit nom̃ diuĩ bñdictum. Cẽs gͦ iustũ deum
p̃dicemus. et qui moribũda sepuloro sua m̃¬
bra ꝯponit. et qui dãno fentur.aut funere
filioꝵ. dicat. Iustus es .l. Quid enĩ nrm a¬
Iustus dñs inꝑiculis. iustus ĩdamnis.

Expanded text:
lon parricidalibus armis et terris pulsus, et lon parricidalibus armis et terris pulsus, et regno egressus; cum pro totius populi se offerret excidio, dicebat: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum. Grex innocens iste quid fecit? Ego pastor feci malignum, apud justum Deum, poena de culpae auctore sumatur. Ipse pater fidei Abraham, cum ad immolandum unicus a sene filius posceretur, paternae pietatis affectum diuinae confessione iustitiae temperabat dicens: iustus es, domine. non enim poscis alienum, sed tuum reposcis; ipsum tibi restituo quem dedisti. hunc imitatus Iob extinctis liberis patrimonioque nudatus amisso amictum sui corporis scindens ait: nudus natus sum, nudus, inquit, et moriar. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum m. Omnes ergo iustum dominum praedicemus. et qui moribunda sepulchro sua membra conponit et qui damno feritur aut funere filiorum, dicat: iustus es, domine. quid enim nostrum aiustus dominus in perculis, iustus in damnis,
Abbreviated transcription (Latin):
g madu̾sis sius. institiã dei laudat. Sed
nõ hoc sentit amissis teneris parens libi.
nõ ĩmaturo nupte uiduatus ꝯsortio. nõ
egenĩt ĩ dolore. nõ naufragus ĩꝑiculo.
nõ reus in iudicio. nõ captus ĩ laqueo.
Clamat tñ hieremias cũ future anũtiãs
ppłis captiuitatis erima. inluti uoagĩe
turpi necandꝰ illuuie mgeretur. Iu̾tus
es dne. Clamabat iterũ cu uicte plebis
miẜandis ẜuitus angẽtur. iustus ẽ dñs
qr os eĩ irritauit. aforis sine filus fecit.
abĩtus mors. Clamabãt hebrei cũ ꝓpt̃ iũ¬
tute deuotioĩs et fidei grãm. fornacisar
bus dnui iustitias pclicarẽt. Daniel qͦ ꝓ
pheta scło in lacũ missus leonũ. et ĩma¬
niũ feraꝵ seuitia atq horrore arcũdatus.
recta oĩa in ꝯspcũ ẽẽ dnĩ. ĩꝑt̾rito clamore
storum sorte damnat̾.clamabat de uencre
ceti inmari. cũ uoce laudis et ꝯfessionis
supplico tibi. Dauid cũ fugẽt afacie absa¬

Expanded text:
ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians populis captiuitaris aerumnam in luti uoragine turpi necandus inluuie mergeretur: iustus es, domine. cmiserandis servitiis angeretur. Justus est Dominus; quia os ejus irritavit. . . . A foris sine filiis fecit, et ab intus mors . Clamabant Hebraei cum propter virtutem devotionis, et fidei gratiam fornacis ardibus, Domini justitias praedicarent. Daniel quoque propheta secundo in lacum missus leonum, et immanium ferarum saevitia atque horrore circumdatus, recta omnia in conspectu esse Domini imperterrito clamore storum sorte damnatus, clamabat de ventre ceti in mari: Cum voce laudis et confessionis supplico tibi . David cum fugeret a facie Abessa
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Mandasti iudicia ⁊ testimoia ⁊ inͣ
tate tua nimis. Uere iustus uir qui la cͥ¬
mis ꝓfluens inuolutus erũis grauii
supplicio delicta ꝑsoluens. Nõ tedio rũcit᷑.
nõ metu frangitur. nõ labore lassat. non
ing̃tus aut tristis ẽ. Płniq eĩ ulguꝰ hõ
sua delicta nõ repetens ĩ iuste se putat to¬
lerare que patitur. At nõ uir iustus que
tiatur. Dicendo enĩ iustũ deũ. de sua qd̾
in iustiria ante ꝓnũtiat. S de iustiria do
sꝑat et ueniã. Iustus enĩ nõ seꝑ irascitur.
Sicut ultor culpe. ita mod̾ator ẽ pene. Si¬
cut uindex pec̃oꝵ. ita remunãtor ẽ uirtu¬
tũ. optinoꝵq m̾itoꝵ. Qui uult dare pre¬
miũ. debet spectare ctam̃. Quia nẽo sine cͥ¬
tamine corcãtur. Sinit gͦ nos sepe tẽpta¬
ri. uolens iuste p̃mia dare lucranti utiq
nõ dormienti. Non decet redimitos florib
corona. s puluerulẽtos. Hec molles delitus.
s labore excitatos ornat uictoria. Instus

Expanded text:
tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam nimis. uere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui tiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nec molles deliciis, sed labore exercitatos ornat uictoria. Iustus
Abbreviated transcription (Latin):
sue laudis s nr̃e correctioĩs ĩ crem̃ta q̃re¬
bat. Ces g sapientes dicũt.Iustus es dix̃
et rectum iudiciũ tuũ. Peq eĩ tradimur
adusarus sine iudicio ip̃ius. Heq siñ ip̃iꝰ
iudicio intribulatioes uennus. Hoec iu¬
stoꝵ ẽ ꝯsolatio. Hoc ẽ dm̃i iudiciũ. Deiq
et s̃ hẽs. ꝯdemor fui iudicioꝵ tuoꝵ que
ascło sũt. et me ꝯsolatus su. Adu̾tis gͦ qͦ
Utru nimis madasti. an nimiã intaten
S et numia u̾itas plena laudis. et n¬
miũ mandare. prudentie atq cautele ẽ. ⁊¬
enĩ infimos nou̾at. et id̾o sepĩ ãmoebat.¬

Expanded text:
tionis incrementa quaerebat. Omnes ergo sapientes dicunt: iustus es, domine, e t rectum iudicium tuum. neque enim tradimur aduersariis sine iudicio ipsius neque sine ipsius iudicio in tribulationes uenimus. haec iustorum est consolatio, hoc est domini iudicium, denique et supra habes: memor fui iudiciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus sum. adutrum \'nimis mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat
Abbreviated transcription (Latin):
le m̃ti alimonia dispensatõe sedula sub¬
mĩstrent. Uł pdicatõe drũce qucis sic̃ u̾bi
q̃dam linea alliget audientẽ.isł modesti¬
ubi uerecũdi et iuuẽtutis flore gͣtissimi. I¬
si a tc̃tatu pudore reuocentur. redoleat.tñ ĩ
hiis odor xp̃i. Et sic̃ ingenas qĩ de capite
sac̾dotali descendit unguẽtum eluceat pł¬
critudo doctrine. Et hoc caput mouit syna¬
goga. Et id̃o abstulit dñs mirabilẽ ꝯsilia¬
rium et prudente architectũ. et sapiente
auditore. Caput in qt et caudã. qm̃ qui cap̃

Expanded text:
lem menti alimoniam dispensatione sedula sublem menti alimoniam dispensatione sedula subministrent uel praedicatione dominicae crucis sicut uerbi quadam linea alligent audientem uel modestia uerecundi et iuuentutis flore gratissimi etsi a tractatu pudore reuocentur, redoleat tamen in his odor Christi et, sicut in genas quasi de sacerdotali deacendit unguentum, eluceat pulchritudo doctrinae. et hoc caput mouit synagoga et ideo abstulit dominus mirabilem consiliarium et prudentem architec um et sapientem auditorem, caput, in
Abbreviated transcription (Latin):
tum qr uirtus oĩum sensuũ incapite ẽ. Ocħ
enim sapientis incapite eiꝰ. ꝓ funda gͥ doctoꝵ
prudentia. que p̃t ea que obscura sũt reuela¬
re. et alta aꝑire sensuum. Et huimõi dispy¬
tatores crines eccłie sunt sic̃ pulli coruoꝵ
quib dñs escam dat. Sic dedit scõ iacob a
inuentute eiꝰ et eũ pauit. Hoos altos ac ꝓfũ¬
dos ub̾tate doctime. pascit dñs celestibus
sac̃mentis. Eculi qͦ eiꝰ. sic̾ colũbe. Eculi qͦ¬
eiꝰ sũt uiri uidelicet sꝑitalib. ornati sensi¬
bi. qui aouidenda misti̾a sũt acuti. ⁊ ꝑati
ad penetͣnda scͥpture sec̾ta diuine. roabili
lacte fulgentes. In ꝗb nõ sit aliqua doli
maculosa ꝯfusio s simplices affẽs. ꝓura ⁊
ĩmaculata sinc̾itas. Ideo in aq̃ꝵ abunda¬
tia.lotas has colũbas in lacte mẽorauit
Iam cet̾a dentes. et genas. et sicut coccmꝰ
resticulũ labia spõse intelligimꝰ aĩe ẽẽ uir¬
tutes. doctorũq diu̾sitates. Qui uł sꝑita¬

Expanded text:
pite est; oculi enim sapientis in capite eius. profunda igitur doctorum prudentia, quae potest ea quae obscura sunt reuelare et alta aperire sensuum. et huiusmodi disputatores crines ecclesiae sunt, sicut pulli coruorum, quibus dominus escam dat, sicut dedit sancto Iacob a iuuentute eius et eum pauit. hos altos ac profundos ubertate doctrinae pascit dominus caelestibus sacramentis. Oculi quoque eius sicut columbae. oculi sunt uiri uidelicet spiritalibus ornati sensibus, qui ad uidenda mysteria sunt acuti et parati ad penetranda scripturae secreta diuinae, rationabili lacte fulgentes, in quibus non sit aliqua doli maculosa confusio, sed simplicis affectus pura et inmaculata sinceritas. ideo in aquarum abundantia lotas has columbas in lacte memorauit. Iam cetera, dentes et genas et sicut coccineum resticulum labia sponsae intellegimus animae esse uirtutes doctorumque diuersitates, qui uel spirita
Abbreviated transcription (Latin):
Ad aias dr ut egũgitib et claustͣs exe¬
ant corporalib. Extra corporis cogitatõe
exeunt. Egrediant acupiditatib.⁊a cũiͣ
et acet̾is carnis istĩ affc̃s lubrici passi¬
onib. Sup̃ mũdũ ascendant. de ħ mũ¬
do exeant. xp̃o occurant. Pate assit facib
ardentib relucentes. Qĩ angłi xp̃i. ħ loc̃
riã eiꝰ nͥ egredianũ humane fragilitatis
curas filie hierłm. Qiͣ dicant. Quid in¬
uente int̾ mortuos q̃ritis: nõ intͣ huc
luit ẽẽ liscipulos. Que ẽ corcã qua coro¬
natur xp̃s. nisi corcã głie. Ioseph corona
huit castitatis. Paulus iustitie. Petr̃ fider
singulaꝵ uͥtutum corcẽ sũt. Solus xͥ ht¬

Expanded text:
as dicitur ut e gurgustiis et claustris exeant corporalibus, extra corporis cogitationes exeant, egrediantur a cupiditatibus, et a curis, et a caeteris carnis istius et affectus lubrici passionibus: supra mundum ascendant, de hoc mundo exeant, Christo occurrant, paratae adsint facibus ardentibus rriam ejus, nisi egrediamini humanae fragilitatis curas, filiae Hierusalem. Quasi dicant; Quid viventem inter mortuos quaeritis? Non intra hunc luit esse discipulos. quae est corona qua coronatur Christus nisi corona gloriae? Ioseph coronam habuit castitatis, Paulus iustitiae, Petrus fidei — singularum uirtutum coronae sunt —: solus Ch
Abbreviated transcription (Latin):
runt. qr lex. euangliu fr̃na q̃da pdica¬
tione p̃cessit. Ergo synagoge caput mor¬
mortuum. hoc ẽ cap̃ eiꝰ. lex mortua ẽ. ob¬
ẜuatio iudelicet legis. Euacuata ẽ legi
lr̃a. spãlis eiꝰ intellectus astruitur. Mr

Expanded text:
runt, quia lex euangelium fraterna quadam praedicarunt, quia lex euangelium fraterna quadam praedicatione praecessit. ergo synagogae caput mortuum est, hoc est caput eius lex mortua est, obseruatio uidelicet legis, euacuata est legis littera, spiritalis eius intellectus adstruitur. huius
Abbreviated transcription (Latin):
tib freqͥntatur nõ facile incũsat᷑ a latꝰ¬
nib qui ausa uiari obsidere ꝯsueuert̃.
Iter regłe munitum ẽ. Moyses at non
trnuit uiã. s inuia stetit. c̾ dictum ẽ
Bu aut hic sta mecũ. Stetit cũ illo qui
ait. Ego sum uia u̾itas et uita. Ianc
remansit s ꝑtnsut. euasit. ꝗa nõ adhe¬
sit impio. ne fie̾t unũ corpus. s se ab
eode seꝑauit. Et cui dr transi recũbe. e¬
uadit utiq laboriosã p̃sentiũ ẜuitute
ut hẽat głiosa futoꝵ quietez. Et spõse
dr̃.Ades huc alibano sponsa. ades huc
alibano. Transibis et ꝑtransibis aprĩ¬
cipio fidei. Transit et ꝑtransit que festi¬
etiam lex caput intelligibilis mulieĩs.
Deniq mulier sb̾ lege taꝙ̃ sbuiro fuit.
Mortificato aũt ritu irdaico qui erat ẜ
litt̾am legis nupsit et mulier qͣ mor¬
tuus reẜrexit. Uñ quidã mystice inter¬
p̾tati. mortificato ritu idaico tãꝙͣ frĩ d
functi ritus uet̾is euangłio mulierẽ
illam intelligibilẽ nube exlege uolue¬

Expanded text:
a latronibus, qui auersa uiarum obsidere consuerunt; iter regale munitum est. Moyses autem non transiuit uiam, sed in uia stetit, cui dictum est: t n autem hic sta mecum. stetit cum illo qui ait: ego sum uia, ueritas et uita. hanc remansit, sed pertransiuit, euasit, quia non adhaesit impio, ne fieret unum corpus, sed se ab eodem separauit. et cui dicitur: transi, recumbe, euadit utique laboriosam praesentem seruitutem, ut habeat gloriosam futurorum quietem. et sponsae dicitur: ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano- transibis et cipio fidei . Transit et pertransit, quae festitus . Sed etiam Lex caput intelligibilis mulieris. Denique mulier sub Lege tamquam sub viro fuit. Mortificato autem ritu Judaico qui erat secundum litteram legis, innupsit ei mulier qui a mortuis resurrexit. unde quidam mystice interpretati mortificato ritu Iudaico tamquam fratri defuncti ritus ueteris euangelio mulierem illam intellegibilem nubere ex lege uolue
Abbreviated transcription (Latin):
S qn̾ xp̃s aduenit. et lib̾tate aĩe sue ca¬
priuãnõ uidit. Desciens ꝯͣuibꝰ ĩcũuata
pcĩs.m̃tis suc engẽ cͥuice et qͥdã fidei
colla aolucẽ cogͣtionis actolsẽ. Ido lacuꝰ
fuctus ẽ indeis passio salua toris.que
gentib portum salutis ostendit. Quia
subiecit. Tenuerũt suꝑ te manus cẽs
transeuntes ꝑuiã sibilau̾nt et mou̾nt
ciput suũ suꝑ filiã hierłm. ħ ẽ ciuitas

Expanded text:
atem animae suae captiua non uidit, nesciens grauibus incuruata peccatis mentis suae erigere ceruicem et quaedam fidei colla ad lucem cognitionis adtollere. ideo lacus factus est Iudaeis passio saluatoris, quae gentibus portum salutis ostendit, quia subiecit: tenuerunt super te manus omnes transeuntes per uiam, sibilauerunt et mouerunt caput suum super filiam Hieru
Abbreviated transcription (Latin):
umbra uiuificans.⁊ grã gentib ꝯferẽ¬
da descripta ẽ. S etiam ip̃a u̾ba sigͥficãt
que meuangłio de passione do̾ legimus.
Quia hoc loco mors eiꝰ annũtiata ẽ.ꝑ pro¬
phetam. Sic enĩ matħs scripsit. Transe¬
untes autez blasphemabant eũ mouen¬
tes capita sua et dicentes Uath qui de¬
struebat tẽplum dei et intriduo illo re¬
hedificabat. lib̾a te. si filiꝰ dei es. Uulgus
ppłi sic̃ cũ insultat alic̾ sibilare ꝯsueuit
simł.qr uocẽ nõ hẽbant qui u̾bũ nega¬
bant. sic̃ irrdabilia aialia sibilabat. Et
ideo transibant uiã. qui inuia stare staẽ¬
debuerant. Non stabant gͦ qĩ ostantes. s
transibant qĩ mobiles. Iusti ãt pedes stã¬
stare nõ pot̾ant. et ido p̃tibant sic̃ mar¬
cus significauit. Pret̾it ũbra nõ iĩtas.
Dies eiꝰ sic̃ ũbra p̾t̾iet qui obliuiscitur
qui derelinꝗt. S et tñsire infideles le¬
gimus.sic̃ ẽ illud. et iũdemiãt eã onis
transeuntes uã. Quis emĩ nͥ ꝑfidus di¬

Expanded text:
gratia gentibus conferenda descripta est? 6. Sed etiam ipsa verba significant quae in Evangelio de passione Domini legimus, quia hoc loco mors ejus annuntiata est per Prophetam. Sic enim Matthaeus scripsit: Transeuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes: Vah qui destruebat templum Dei, et in triduo illud reaedificabat! Libera te, si filius Dei es . Vulgus populi 1159 cum insultat alicui, sibilare consuevit. simul quia uocem non habebant, qui uerbum negabant, sicut inrationabilia animalia sibilabant et ideo transibant uiam qui in uia stare debuerant. non stabant ergo quasi constantes, sed transibant quasi mobiles. iusti autem pedes stastare non poterant et ideo praeteribant, sicut Marcus significauit. praeterit umbra, non ueritas. dies eius sicut umbra praeterit qui obliuiscitur, qui derelinquit. sed et transire infideles legimus, sicut est illud: et uindemiant eam omnes transeuntes uiam. quis enim nisi perfidus de
Abbreviated transcription (Latin):
cõe ẽ oĩb et suppetit uniu̾sis ip̃o iure ñe.
et id̾o nõ ociosum ꝙad moneris ut au¬
dias cũ etiã inuicti et ald̃ agẽtes sonu
tñ aut uocẽ audire solemꝰ. s ꝗa non ẽ son
stius litt̾e int̃pretatione. seriẽq u̾suum
qui secũtur. Ut nouĩs aũt mysticum eẽ
audire ut audias et intelligas mist̾ia
de uideis scͣptum ẽ. aure audietis. Quia
mistia legis audierũt. s nõ intellex̾unt.
Uñ ait dris. Audi ppłs ms̃ et loq̃r. Lex
ntiq spãlis ẽ. Audi gͦ spalit᷑. Deniq q se¬

Expanded text:
omnibus, et suppetit universis ipso jure naturae. Et ideo non est otiosum quod admoneris ut audias; cum etiam inviti, et aliud agentes, sonum tamen, aut vocem audire soleamus. Sed quia non est solum stius litterae interpretationem, seriemque versuum qui sequuntur. 2. Ut noveris autem mysticum esse audire, ut audias et intelligas mysteria, de Judaeis scriptum est: Aure audietis ; quia mysteria legis audierunt, 1158 sed non intellexerunt. Unde ait Dominus: Audi, populus meus, et loquar . Lex utique spiritalis est, audi
Abbreviated transcription (Latin):
uimus ca.ut ꝯp̃hendẽt nõ solũ audisse.
s etiã intellexisse. Hẽo eĩ cognoscit nͥ prĩ
intellexit. Audi gͦ nesi te uiderit negli¬
gentẽ ueniat petrus arripiat gladium
abscidat aun cula tuam. Ꝙ suꝑfluo hẽa
aurez cors qui audire et examinare nõ
nou̾is. Et fortasse uirtutẽ aĩe qua exãia¬
tur qͥcũꝙ audiũtur heant ãputata. ꝗ ea
altitudie qua scriptũ ẽ audire nõ p̾sunt

Expanded text:
henderet non solum audisse se, sed etiam intellexisse; nemo enim cognoscit nisi prius intellexerit. audi ergo, ne, si te uideat neglegentem, ueniat Petrus, arripiat gladium, abscidat auriculam tuam, quod superfluo habeas aurem corporis, qui audire et examinare non noueris. et fortasse uirtutem animae, qua examinantur quaecumque audiuntur, habeant amputatam, qui ea altitudine qua scriptum est audire non
Abbreviated transcription (Latin):
et scibo testimoia tua. Intelletus. spitale
munus. Et ido qd deĩ ẽ. adnõ postulat
nec q̃ĩ extraneus p̾scit. qui ẜuũ se ꝯfitet᷑.
Bñ ait. Suus tuus sum. Suus enĩ uoly¬
tatem dĩ sui fecit. Suus q̃nt ẜuitutis
ub̾iorẽ requint. Est aũt intelłctus nẽ.¬
Est aut et intelłctus nõ bonus. Ideo sa¬
lomon ait. Intelłctus aũt nõ bonus. dat
grãm. Ham si oĩs intelłctus bonus eẽt
nõ opus fuiss addicam̃to. Iure gͦ grãm
drũ. nͥ intellectus sp̃alis munus accepit.
Habes hoc in hiẽmia. Hotũ fac mͥ dne et
scibo. Quia non deus notũ fec̾it hoĩbus
mist̾iu suum. scire nõ possum

Expanded text:
et scibo testimonia tua. Intellectus spiritale munus est; et ideo quod Dei est, a Domino postulatur. nec quasi extraneus poscit qui seruum se confitetur; bene ait: seruus tuus sum. seruus enim uoluntatem domini sui facit, seruus quaerit seruitutis uberiorem requirit. Est autem et intellectus naturae et est intellectus non bonus. ideo Salomon ait: intellectus autem bonus dat gratiam. nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. iure ergo gratiam Domini, nisi intellectus spiritalis munus acceperit. Habes hoc in Hieremia: Notum mihi fac, Domine, et scibo ; quia nisi Deus notum fecerit hominibus mysterium suum, scire non possum
Abbreviated transcription (Latin):
fide cua u̾bo tuo. ꝯu̾satione tua ⁊ opib
culpa ẽ. qui permissa nõ ut̾is ꝓtate. Inb
tet. Si enĩ actus nr̃ clispliceat. incip̃ ad¬
usarius suꝑbire. Si at bonis in hẽamus
oꝑib ut exerceamus studia castitatis.iu¬
stitie. ꝯtinẽtie. calcamus ẜpentẽ et scorpi¬
onẽ. Calcamus enĩ illũ pedib castitatiꝰ.
Conterimꝰ scorpionẽ. ne se p̾sit excutere.
Calcamus uestigus ꝯtinẽtie. uecũdie. iy¬
stitieq gͥssib. Possumus g et ĩ hac bre¬
ui uita triũphũ de adu̾sarus hrẽ ꝓpetũ
Seqt᷑ u̾sus qntus.

Expanded text:
fide tua, uerbo tuo, conuersatione tua et operibus culpa est, qui permissa non uteris potestate.tet. si enim actus noster displiceat, incipit aduersarius superbire, si autem bonis inhaereamus operibus, exerceamus studia castitatis iustitiae continentiae, calcamus serpentem et scorpionem. calcamus enim illum pedibus castitatis, conterimus scorpionem, ne possit excutere, calcamus uestigiis continentiae, uerecundiae iustitiaeque gressibus. possumus ergo et in hac breui uita triumphum de aduersariis habere Sequitur uersus quintus
Abbreviated transcription (Latin):
sui militia ꝯstitutus q̃uis breuis dieꝰ iu¬
te sit. triũphũ tñ de adusario adipiscatur.
Quo reformati boĩs inuetem grãz quẽ
ante delictoꝵ uinculis tenebat astrictũ.
et feruẽtis libidĩs lassabat estu. lib̾tate
ingemiscat. ptãte sentiat. Subiectus ẽ

Expanded text:
sui militia constitutus, quamuis breues dies uisui militia constitutus, quamuis breues dies uitae sint, triumphum tamen de aduersario adipiscatur, quo reformati hominis in ueterem gratiam, quem ante delictorum uinculis tenebat adstrictum et feruentis libidinis lassabat aestu, libertatem ingemescat, potestatem sentiat. subiectus est
Abbreviated transcription (Latin):
sũdum q̃ illud. ut ꝗa breues dies ⁊ pay¬
ci sũt istius uite. nõ diutius grã suam
iudiciu ẽ de ꝑsecutorib. Si qdẽ qui nõ
credit in xp̃o. iã iudicatꝰ ẽ. Iudiciũ autẽ
hoc. ẽ ꝙ dedit ẜuulis suis dñs iħs dices.¬
loẽtis p̾tãte calcandi suꝑ ẜpentes et scor¬
piones et suꝑ oẽ uirtute inimici. Et ue¬
rum iudiciũ in quo torq̾tur inimic̾ sicut
ip̃e ꝯfessus ẽ dicens. Quid uenisti añt
tp̃s torq̃re nos: hoc gͦ deposcit ututũ sta¬
bilitate fundatus ꝓpħa. ut subiciatur gͥ
nõ hõ. s ille qui locu sibi in hoĩe uendi¬
cauit. Uñ et apłs ip̃m magis in hoĩs pͦ¬
cato putauit eẽ damnãdu ip̃ subiciẽdr̃
de quo ait. Conte̾rat ds̃ satham sb̾ pedib
nr̃is cito. Ex hoc gͦ ꝑsecutore iuidiciu G
fi gestit. ut fidei ꝓpħice uestigiis aduer¬
sarius ꝯtatur. Et ꝯminuat eu sb̃ pedib
suis ꝓpheta sicut puluẽr. Et in hac corͬs

Expanded text:
surdum etiam illud, ut, quia breues dies et pauci sunt istius uitae, non diutius gratiam suaiudicium est de persecutoribus, siquidem qui non credit in Christo iam iudicatus est. iudicium autem hochabebitis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem uirtutem inimici. et uerum iudicium, in quo torquetur inimicus, sicut ipse confessus est dicens: quid uenisti ante tempus 10 requere nos? Hoc ergo deposcit uirtutum stabilitate fundatus propheta, ut subiciatur sibi non homo, sed ille qui locum sibi in homine uindicauit. unde et apostolus ipsum magis in hominis peccato putauit esse damnandum, ipsum subiciendum, de quo ait: conterat deus satanan sub pedibus uestris cito. ex hoc ergo persecutore iudicium sibi fieri gestit, ut fidei propheticae uestigiis aduersarius conteratur et comminuat eum sub pedibus suis propheta sicut puluerem et in hac corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Quãti sũt dies humaĩ. qͣntũ tp̃s q̃ncum
spacium: Cur ĩuidetur ta breui uite ne
breui spacio tã multi ꝑ seq̾ntiũ nos laq̾i
tendũtur. Assit iã iudiciũ in quo pena
ẽ ꝑfidoꝵ. in quo ꝑsecutorib digna ĩpie
tatis sue p̾cia reddluntur. Uł sic. Quou¬
q insultare pot̾unt. quousq inqeraẽ
qui nos diu̾sis modis q̃ runt affligere.
nõ serus erit t̾minus. Et eĩ qi ꝓpheta
celeritate transcũrende istĩ uite. non
anuoꝵ s dierum extimatõe subducit.
dicens. Quot sũt clies ẜui tui. Et bene
dies dixit. It nõ solũ moras annuas
ꝓphetic uisicẽ transcurret. uñi etiã splẽ¬
didum sibi uite huiꝰ curriculũ uirtutũ
lumine declararet. Menteq securus ait.
Qñ facies m de ꝑseq̃ntib me uidiciu
Minquit iudiciũ de ꝑseq̃ntib facies. ñ

Expanded text:
quanti sunt dies humani, quantum tempus, quantum spatium? cur inuidetur tam breui uitae, nebreui spatio tam multi persequentium nos laquei tenduntur? adsit iam iudicium in quo poena est perfidorum, in quo tatis suae pretia redduntur. Vel sic: Quousque insultare poterunt, quousque inquietare, qui nos diversis modis quaerunt affligere? Non serus erit terminus; etenim quasi Propheta celeritatem transcurrendae istius vitae non annorum, sed dierum aestimatione subducit, dicens: Quot sunt dies servi tui? Et bene dies dixit; ut non solum moras annuas prophetica visione transcurreret: verum etiam splendidum sibi vitae hujus curriculum virtutum lumine declararet. Meritoque securus ait: Quando facies mihi de persequentibus me judicium? Mihi, inquit, judicium de persequentibus facies, non
Abbreviated transcription (Latin):
runt inphinõ. Hee due mansi¬
ones tricesima quinta. ⁊ tricesima uiͦ
mordine hystorie nõ inueniũtur. s
scriptum ẽ ꝓeis. Egressi de monte
or ꝑuiã maris rubri. ut cutuirent
t̾ram edom. Ex quo oñditur in finib
atq cutuitu t̾re ebdom eas poĩtas. nͨ
ẜm morem legitur
Eꝑfecti de monte or castrame

Expanded text:
runt in Phinon. .Hae duae mansiones, tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra me
Abbreviated transcription (Latin):
latinum nõ hẽmus exp̃ssa. ap̃ suos sõaret.
cum sine int̾pretatioe. sint poĩta. ut ẽ illud.
alła. Amen. maranacha. ephod. ⁊ cet̾a que
inscripturis resꝑsa memorasti. Adqd̾ nos
quia dictandi angustia coartamur br euicer
gͥata. nichil adscandalũ innouarẽt. s ita
ut aꝑuo ĩbiberant. tradẽnt. P̾tea uõ quã
inuniusas terras uł gentes euãgelii dila¬
tatus ẽ sermo. nõ potuisse semł suscepta
mutari. Licet et illud inlibris sis qͦs sͦ N¬
yͤat uͣrio̾e. uocat origenes asserat. ꝓpter
unaculum lingue uniusciuĩq ydioma ñ
posse. ita ap̃ alios sonare ut apud suos di¬
ta sunt. ⁊ multo eẽ melius int̾pretata põc¬
re. quam uim intpretatioĩs ponẽ. Igitur
alła exprimitur laudare dñm. Ia quippe
apud hebreos unũ de decẽ noĩb.ẽ. et illo

Expanded text:
Latinum non habemus 132 expressa, apud suos sonarent; curque sine interpretatione sint posita, ut est illud, Alleluia, Amen, Maran atha, Ephod, et caetera, quae in Scripturis respersa memorasti. 2. Ad quod nos, quia dictandi angustia coarctamur, brevitertium scandalum innouarent, sed ita, ut a paruo inbiberant, traderent, postea uero quam in uniuersas gentes euangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari, licet et illud in libris suis, quos iSrjnTjttxoot uocat, Origenes adserat, propter uernaculum linguae uniuscuiusque idioma non posse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt, et multo esse melius ininterpretata ponere, quam uim interpretatione tenuare. Igitur alleluia exprimitur \'laudate dominum\'; ia quippe apud Hebraeos unum de decem dei no
Abbreviated transcription (Latin):
librorum inquĩꝙ siquidez uolumina psat¬
terium ap̃ hebreos diuisum ẽ. fiat fiat tñ¬
stulerunt qd̾ in hebreo legitur. am̾. añ. q. s.
et paulus asserit nõ posse aliquẽ rndere¬
rit p̾dicatõem. ¶Aramacha mag̃ syrm
ẽ qua hebreum tam et si ex ꝯfinio utrarũ¬
et illo ꝯpleto. deinceps inferatur. dñs nr̃¬
uenit qd̾ suꝑflue sit adu̾sum eum odus
ꝑtinacib uelle ꝯtendere quẽ uenisse iam
constet. uellem tibi aliquid ⁊ de diapsal¬
mate scnbere. qd̾ apud hebreos scribitur se¬
ia. ⁊ de ephod. ⁊ de eo qd̾ incuiꝰda psalmi
racteris excederem. et tibi auiditatez ma
et nos de industria dicenda reticemus ut
auidius uelis audire que tacita sunt.

Expanded text:
librorum in quinque siquidem volumina, Psalterium apud Hebraeos divisum est fiat, fiat transtulerunt: quod in Hebraico legitur, AMEN AMEN, quo smentur. Unde et Paulus asserit, non posse aliquem rerit, praedicationem. MARANATHA magis Syrum est quam Hebraicum, tametsi ex confinio utrarumet illo completo, deinceps inferatur: « sit aduersus eum odiis pertinacibus uelle contendere, quem uenisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de eo, quod in cuiusdam psalmi racteris excederem et tibi auiditatem maget nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt.