comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si aueiqt gustastis. qm dulcis ẽ dñs. Et ipse fouctus de sel
uitans nõs ad se. Qui edunt me ait adhuc esurient. & qui
bibunt me ad huc sitient. Utiq ꝓpt̃ saporis dulcedine Sbo
dicebat. qͥa semel gustatus. magis excitat appetitiua.uor
fructus. & qͥ animarũ esurientium. & sicientĩ iusticiam.
esca & potus est. Audisti de odore. audisti de sapore: audi & de specie. Si enĩ
fructus ille mortis ñ solũ suauis fuit aduescendũ. s & teste scriptura delec¬
tabilis aspectu. quanto magis huiꝰ uitalis fructũ uiuificũ odorẽ debemꝰ
inquirere: inquẽ deste alia scriptura desiderant angłi ꝓspicere: Cuius¬
Ex syon species decoris eiꝰ. Et ne mediotrẽ tͥ uideat᷑ cõmendasse decorẽ.
recole quod in alio psalmo legis. Speciosus forma p̃filiis hominũ: d.iͥ.i.¬
l.t.ꝑ.b.d.i. et̃. benedictꝰ ergo fruetus uentris tui: cui benedix̃ d̾s inet̾¬
num. Ea cuiꝰ benedictione benedicta & tu inmulierib: qͥa ñ potest mala

Expanded text:
inquit, gustastis quoniam dulcis est Dominus . Et ipse Fructus de se, invitans nos ad se: Qui edit me, ait, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Utique propter saporis dulcedinem hoc dicebat, qui semel gustatus magis excitat appetitum. Bonus fructus, qui animarum esurientium et sitientium justitiam, et esca, et potus est. Audisti de odore, audisti de sapore: audi et de specie. Si enim fructus ille mortis non solum suavis fuit ad vescendum, sed etiam, teste Scriptura, delectabilis aspectu ; quanto magis hujus vitalis fructus vivificum decorem debemus inquirere, in quem, teste alia Scriptura, desiderant etiam angeli prosEx Sion species decoris ejus . Et ne mediocrem tibi videatur commendasse decorem, recole quod in alio psalmo legis: Speciosus forma prae filiis hominum: di. 746 7. Benedictus ergo fructus ventris tui, cui benedixit Deus in aeternum: ex cujus benedictione benedicta etiam tu in mulieribus; quia non potest mala
Abbreviated transcription (Latin):
piscet rex decorẽ tuũ. Audiuit qͥppe & uidit. ñ ut qͥdã qͥ audientes ñ
audiunt. & uidentes ñ intelligunt. s audiuit. & credidit. uidit. & in¬
dellexit. Et inclinauit aurẽ suã uidelicet ad obedientiam. & cor suum
ad disciplinã. E oblita ẽ poplm̃ suũ. & domũ patris sui. qͥa nec poplm̃
suũ augere prolis successione. nec domũ p̾atris sui. pelinquere cura
terrenarũ habere potuisset. omĩa arbitrata ẽ. quasi stercora. ut¬

Expanded text:
piscet rex decorem tuum . Audivit quippe et vidit, non ut quidam, qui audientes non piscet rex decorem tuum . Audivit quippe et vidit, non ut quidam, qui audientes non audiunt, et videntes non intelligunt; sed audivit et credidit, vidit et intellexit. Et inclinavit aurem suam ad obedientiam, et cor suum ad disciplinam, et oblita est populum suum, et domum patris sui: quia nec populum suum augere prolis successione, nec domui patris sui relinquere curavterrenarum habere potuisset, omnia arbitrata est ut stercora
Abbreviated transcription (Latin):
si gr̃ã plena erat. cũ qua dñs erat: S hoo pocius mirandũ estt qe qta
ne uelocior anglo fuit ds. ut festinantẽ nuntiũ celerior ipse pueni¬
ret ad terras : Nec mirũ. Nancũ esset rex in accubitu suo. nardus uirginis
dedit odorẽ suũ. & ascendit inconspectu glẽ eiꝰ fumus aromatis. & inue¬
nit grãm corã oculis ipsius. clamantib qͥcircumstabant. Que est ifta que
ascendit ꝑ desertũ sicut uirgula fumi. exaromatib mirre. & thuris.:
Statĩq rex egrediens de loco scõ suo. exultauit ut gigas ad
currendã uiam. n licet a summo celo egressio eiꝰ. nimio tamen
ꝑ uolans desiderio. p̃uenit suũ nuntiũ d̃s̃ ad uirginẽ quã amauerat.
quã sibi elegerat. cuiꝰ decorẽ concupierat. Quẽ ꝓspiciens a longe ueni¬
entem. gratulans. & exultans ait eccłia. Ecce uenit is saliens in montib
transiliens colles. Merito autẽ concupiuit rex decorẽ uirginis. fecerat
enĩ qͥcqͥd ante p̃monita fuerat. a patre suo dauid: dicente sibi. Audi

Expanded text:
si gratia plena erat, cum qua Dominus erat? Sed hoc potius mirandum, quomodo qui. Itane velocior Angelo fuit Deus, ut festinantem nuntium celerior ipse praeveniret ad terras? Nec mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, nardus Virginis dedit odorem suum, et ascendit in conspectu gloriae ejus fumus aromatis, et invenit gratiam coram oculis Domini, clamantibus qui circumstabant: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut vir gula fumi, ex aromatibus myrrhae et thuris? Statimque Rex egrediens de loco sancte suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; et licet a summo coelo egressio ejus , nimio tamen pervolans desiderio praevenit suum nuntium ad Virginem quam amaverat, quam sibi elegerat, cujus decorem concupierat. Quem prospiciens a longe venientem gratulans et exsultans ait Ecclesia: Ecce venit is saliens in montibus, transiliens colles . 3. Merito autem concupivit Rex decorem Virginis. Fecerat enim quidquid longe antea praemonita fuerat a patre suo David, dicente sibi: Audi,
Abbreviated transcription (Latin):
intantũ ut ꝓ maledictione israel: beatã te dicant om̃s gene¬
rationes. Nec suspectã habeas prudens uirgo fecunditatem
quia ñ auferet integritatẽ. Concipies. s sine peccato: gran dᷤ
eris. s ñ grauata paries: s ñ cũ tristicia. nescies uirũ. gigne
filiũ. Qualẽ filiũ: Illiꝰ eris mater: cuiꝰ d̾s est pater. Filius pa
cordis. erit fructus uteri uirginalis. dm̃ deniq paries. &d e
deo concipies. Confortare gͦ uirgo fecuncla. casta puerperd
mater intacta. qͥa ñ eris in israel maledicta: ultra neq a¬
steriles deputata. Et si ad huc malediceris ab israel scdiedo
nem: ñ qͥa sterilẽ uident. s qͥa fecundã inuident. mefilis¬

Expanded text:
in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes genein tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipies, sed sine peccato, gravida eris, sed non gravata; paries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium? Illius eris mater, cujus Deus est Pater. Filius patcordis erit fructus uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare ergo, Virgo fecunda, casta Puerpera, Mater intacta; quia non eris in Israel ultra maledicta, neque inter steriles deputata. Et si adhuc malediceris ab Israel secundum carnem, non quia sterilem vident. Sed quia fecundam invident: me
Abbreviated transcription (Latin):
& qui matrimonio iungit. uirginẽ bene facit: & qͥ ñ iungit. meliꝰ facit.
Ubi audieras uolo uos om̃s ẽt̾ sic̃ me ipsũ: & bonũ ẽ homini si sic ꝑ ma¬
neat. scd̃m meũ consilium  de uirginib inquit p̃ceptũ tlñi ñ
habeo: consiliũ autẽ do. Tu uͦ ñ dicã p̃ceptũ. s nec consilium
nec exemplũ. nͥ qd unctio docebat de. de om̃ib. ac sermo dei
uiuus & efficax. ante tͥ factus magister.quã filiꝰ: priꝰ instrii
mentẽ. quã induerit carnẽ. Ap̃o gͦ te deuoues exibere uirgi¬
nẽ: & nescis qͥ ipsi te exiberi oporteat & matrẽ. s Eligis in israel
esse contẽptibilis. ut illi placeas cui te ꝓbasti: maledictũ incur¬
rere sterilitatis. Et ecce maledictio benedictione cõmutatur.
sterilitas fecunditate reconpensat᷑. aperi uirgo sinũ. expande
gremiũ. p̃para uterũ. qͥa ecce facturus ẽ tͥ magna qͥ potens e

Expanded text:
et: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit? et: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit? Ubi audieras: Volo vos omnes esse sicut et me ipsum? et Bonum est homini, si sic permaneat secundum meum consilium? De virginibus, inquit, praeceptum non habeo, consilium autem do . Tu vero non dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: nisi quod unctio docebat te de omnibus; ac sermo Dei vivus et efficax, ante tibi factus magister quam filius, prius instruxerit mentem, quam induerit carnem. Christo ergo devoves te exhibere virginem; et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, et ut illi placeas cui te probasti, maledictum incurrere sterilitatis: et ecce maledictio benedictione commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. 8. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est,
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ꝯsi uidero maledictũ. s ñ peccatũ. illinc uͦ. & peccatũ simul .&.
eruciatũ. Peniq: hec maledictio quid aliud ẽ. quã hominũ exꝓbratio:
eq ob aliud sane dicit᷑ sterilis maledicta. nͥ qͦd obꝓpbrio. & contemp¬
dui sit habenda. tanquã inutilis. & infructuosa. & hoc in isr̾l tantũ.
Michuautẽ ꝓminimo ẽ. qd hominib displiceo. dũ me possim uir¬
ginẽ castã eribere . xp̃o. O uirgo prudens. o uirgo deuota. Qͥs te
do euit deo placere uirginitatẽ: Que lex.que iusticia. que pagina
ueteris testamenti. uel p̃cipit. uel ꝯsulit. uel optat᷑ incarne. non
carnalit̾ uiuere: & interris angłicã ducere uitã: Ubi legeras
beata uirgo. sapientia carnis mors ẽ: & eurã carius ne ꝑfeceris
indesiderio i ubi legeras de uirginib qͥa cantant canticũ nouũ:
Qd̾ nemo aliud cantare potest. & secunt᷑ agnũ quocũq ierit
bi legeras in carne enĩ ambulantes. ñ scd̾m carnẽ militamꝰ.

Expanded text:
si video maledictum, sed non peccatum: illinc vero et peccatum simul et cruciatum. Denique haec maledictio quid aliud est, quam hominum exprobratio? Neque ob aliud sane dicitur sterilis maledicta, nisi quod opprobrio et contemptui sit habenda, tanquam inutilis et infructuosa, et hoc in Israel tantum. Mihi autem pro minimo est quod hominibus displiceo, dum me possim virginem castam exhibere Christo. O Virgo prudens, o Virgo devota, quis te docuit Deo placere virginitatem? Quae lex, quae justitia, quae pagina Veteris Testamenti vel praecipit, vel consulit, vel hortatur in carne non carnaliter vivere, et in terris angelicam ducere vitam? Ubi legeras, beata Virgo: Sapientia carnis mors est ; et: Curam carnis ne perfeceritis in desiderio ? Ubi legeras de virginibus, quia cantant canticum novum, quod nemo alius cantare potest, et sequuntur Agnum quocunque ierit? oelorum? Ubi legeras: In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus ;
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ad eã dixit. Aue grã plena: dñs tecũ. Legimus inactib aplorib
& stephanũ plenũ gr̃a. & apłos repletos fuisse sp̃u sc̃o. s longe dissiro ⁊¬

Expanded text:
Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Legimus in Actibus apostolorum, Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Legimus in Actibus apostolorum, et Step
Abbreviated transcription (Latin):
licũq explicare sermone. Ait gͥ euuangłista. Et ingressus angłs adeã.
haut dubiũ qͥn mariam dix̃. Aue maria gr̃a plena dñs tecũ: Quo
ingressus ad eãꝰ Puto in secretariũ pudici cubieuli. ubi illa forcassil
clauso suꝑ se ostio.
orabat patrẽ suũ: in abscondico.
Solent enĩ angłi adstare
deant se offerre deo. in odorẽ suauitatis. Marie autẽ orationes. qͣl¬
tũ placuerint in conspectu altissimi. angłs indicauit᷑. qͥ ingressus a
introire ad abdita uirginis. qͥ utiq exsubtilitate sue substantie. hoe
habet innatura. ut nec seris ferreis eiꝰ arceatur ingressus. qͦcũq eum¬
suus impetus ferat. Anglicis enĩ spiritib parietes ñ obsistunt. s cunela
illis uisibilia cedunt. cuncta eque corpora quantũ libet sordida. uel spisã
tias. uitare colloquia. ne uel orantis ꝑturbaret᷑ silentiũ. ueleonib¬
ad eã intrare angłs. s nulli hominũ facilis patebat accessus. Ingressus e

Expanded text:
us Angelus ad eam, haud dubium quin ad Mariam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Quo ingressus ad eam? Puto in secretarium pudici cubiculi, ubi illa fortassis clauso super se ostio orabat Patrem suum in abscondito. Solent angeli astare  devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad tium penetrare ad abdita Virginis, qui utique ex subtilitate substantiae suae hoc habet in natura, ut nec seris ferreis ejus arceatur ingressus, quocunque suus eum impetus ferat. Angelicis enim spiritibus parietes non obsistunt, sed cuncta illis visibilia cedunt, cuncta aeque corpora, quantumlibet solida vel spissa, entias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel contitsi ad eam potuit intrare Angelus, sed nulli hominum facilis patebat accessus. 2. Ingressus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sc̃oꝵ assumo: quo uel exuasculoꝵ pulchritudine.
gratiora fiant. quecũq in eis lectori apposuerĩ. Ut autẽ nic
heu quod falsa. heu qd̃ turpia ꝑ hoc spurcissimũ os incũ euoniuisse me recolo.
inqͦ nunc celestia reuoluere p̃sumo. Uehementer timeo. ne iã adme¬
dictũ audiã. quare tu enarras iusticias meas. & assumis testamentũ neũ
ꝑ os tuũ. Utinã & mͥ de suꝑno altari. ñ qͥdẽ carbo unus. s ingens globus
rubiginẽ. adplenũ excoquere sufficiat. quatinus ad uirgunẽ angłs. &¬

Expanded text:
erba sanctorum assumo, quo vel vasculorum pulchritudine gratiora fiant quaecunque in eis lectori apposuerim. Ut autem nunc  quot falsa, quot turpia per hoc ipsum spurcissimum os meum evomuisse me recolo, in quo nunc coelestia revolvere verba praesumo! Vehementer timeo, ne jamjamenarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Utinam et mihi de superno altari, non quidem carbo unus, sed ingens globus rubiginem ad plenum excoquere sufficiat! quatenus angeli ad
Abbreviated transcription (Latin):
ficientiam ip̃uis ex dõ eẽ. di uocẽ bonum qd̵ cogitat᷑. ñ cordis ꝓlẽ qũ¬
stere. Tu gͦ si uocem eius audiş ñ iã nescias unde ueniati. aut qũo
uadat. sciens quia adõ exiuit. ⁊ ad cor uadit. Uide aũt quont uibũ
quod egreditur de ore di ne rei̾tatur ad eum uacuũ. ẜ ꝓłꝑtu⁊ m¬
faciat onũa ad gͣ misit ills ut dicẽ possis ⁊ tu. quia gr̃ idi se me
uacua ñ fuit. felix mens cui u̾bum indiuiduus comes uͥo. Cerał
N lassabitur. ñ molestabr. q̃m sicut dictt scriptiuai. ñ contristali uostã.
quicquid accidit s. Iam ũo magni patrisfamilias. seu regie maiesta¬
maiori sp̃e lib̾tate. ⁊ puutiate consciẽ magnanimiores fc̃. censiedue¬
rt̃ audere maiora. inquieti prorsus. ⁊ curiosi. secretiora s epdutii

Expanded text:
ficientiam ipsius ex Deo esse; Dei vocem, bonum quod cogitatur, non cordis prolem exificientiam ipsius ex Deo esse; Dei vocem, bonum quod cogitatur, non cordis prolem existere. Tu ergo si vocem ejus audis, non jam nescias unde veniat, aut quo vadat; sciens quia a Deo exit, et ad cor vadit. Vide autem quomodo verbum quod egreditur de ore Dei non revertatur ad eum vacuum, sed faciat omnia ad quae misit illud, ut dicere possis et tu, quia gratia Dei in me vacua non fuit . Felix mens, cui Verbum individuus comes, ubique se Non lassabitur, non molestabitur; quoniam, sicut dicit Scriptura: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . 8. Jam vero magni Patrisfamilias seu regnae majestamajori spiritus libertate et puritate conscientiae magnanimores facti, consueverunt audere major
Abbreviated transcription (Latin):
iugilantissima intentiõe obseruet. ⁊ si duituruũ forte in his hu̾it
ex̾citiũ. ⁊ frequens exꝑimentum. ñ poti̾t t̃n ad pur̃ in se dioscere.
disceruẽ ue ab inuicẽ malum innatum.⁊ malum seminatũ. Nam de¬
licta quis intelligit. Nec multum refert ur̃a scire. uũ mẽ nob̃ malũ.
dum mͦ inẽẽ sciamus. ugilandum pocius. ⁊ orandum. uudec̃q sit
consentiamus. Deniq orat ꝓpħa contra utr̃q malui¬
N au̾̃t accepi fateor unde assignẽ certam notionem iuter partũ ci¬
demus nob̾. putantes u̾bi uisitationẽ: nram ẽẽ cogitationẽ. E quan¬
tum distat bonũ a malo. tm̃ ista duo a se. qm̃ nec̃ de u̾bo malum. nec
de corde exiet bonum nisi qd̾ pͥus forte de u̾bo conceꝑit. quia ñ pͦ¬
quid d̃i. quid nr̃m in nr̃o sit corde. nec suꝑflue ut arbitror. s ut sciaut mi¬
mici gre. absq giã. nec ad cogitandum bonum suffice̾ cor homiñ. s suł¬

Expanded text:
vigilantissima intentione observet; etiamsi diuturnum forte in his habuerit vigilantissima intentione observet; etiamsi diuturnum forte in his habuerit exercitium et frequens experimentum, non poterit tamen ad purum in se dignoscere discernereve ab invicem malum innatum, et malum seminatum. Nam delicta quis intelligit? Nec multum refert nostra scire, unde inest nobis malum, dummodo inesse sciamus: vigilandum potius et orandum undecunque sit, ne consentiamus. Denique orat propheta contra utrumque maluNon autem accepi, fateor, unde assignem certam notionem inter partum codemus nobis, putantes Verbi visitationem nostram esse cogitationem. Ergo quantum distat bonum a malo, tantum ista duo a se: quoniam nec de Verbo malum, nec de corde exiet bonum, nisi quod prius forte de Verbo conceperit; quia non pquid Dei, quid nostrum in nostro sit corde; nec superflue, ut arbitror, sed ut sciant inimici gratiae, absque gratia nec ad cogitandum bonum sufficere cor humanum, sed suf
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Cum gͣ mala in corde u̾samiis. nr̃a cogitatio ÷. si bona. dĩ ẽ sermo Illa mala
falia nos cogtianns. ex nob̾. s in nob̃ audimus. Cetm̃ homcidia. Adul¬
tia. furta. blasphenne. ⁊ similia his. de corde exeunt. nec audimꝰ ea.
ñ tũ cordis ÷ u̾bũ. nec enim de corde exit sic̃ nr̃a cogitatio. s neq illd̃ 
qd̾ ad cor fĩ diximus. u̾bum uidłc u̾bi. cum sit malum. Inmttit᷑ aũ
qd̾ legr̃ mnisisse in cor diabolꝰ. ut tideret dñm uidas symonis scari¬
othis. Uerum quis ita uigil. ⁊ diligens obseruator motionũ suaꝵ int̾
cordis sui discernat int̾ morbum mentis. ⁊ morsum serpentis:. Ego
milli hoo mortalium possibile puto. nisi qui illuminatꝰ a spu sco spe¬
ciale accep̃ donum. illud qud̃ apłs int̾ cetera carismata. q̃ enumerat.
nominat discretionem sp̃ium. Quantumlibet enim quis scđm salo¬
monẽ om̃i custodia seruet cor suũ. ⁊ omĩa que intra se mouent᷑.

Expanded text:
ersamus, nostra cogitatio est; si bona, Dei sermo est. Illa talia nos cogitamus ex nobis, sed in nobis audimus. Caeterum homicidia, adulteria, furta, blasphemiae, et his similia, de corde exeunt : nec audimus ea, non tamen cordis est verbum. Nec enim de corde exit, sicut nostra cogitatio, sed neque illud est quod ad cor fieri diximus, verbum videlicet Verbi, cum sit malum. Immittitur auquod legitur misisse in cor diabolus, ut traderet Dominum Judas Simonis Iscariotis . 6. Verum quis ita vigil et diligens observator motionum internarumcordis sui discernat inter morbum mentis, et morsum serpentis? Ego nulli hoc mortalium possibile puto, nisi qui illuminatus a Spiritu sancto speciale accepit donum illud quod Apostolus inter caetera charismata quae enumerat, nominat discretionem spirituum . Quantumlibet enim quis, secundum Salomonem, omni custodia servet cor suum , et omnia quae intra se moventur
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua talia uolui ammo sentis. ñ tuam putes cogc̃tationẽ. s illum
agnosce loquentem. qui apd̾ ꝓpłam dicit. Ego qui loquor iusticiã.
Simillima eiũ st̃ nr̃e cogitata mentis. sermonib uĩtatis. in nob̃ loquen.¬
tis. nec facile quis discernat quid uttꝰ panat cor suum. quid ue au¬
Uiat. nisi qui p̾dent̃ adu̾tit dñm in eũgłio loqũtem. quia de corde exe

Expanded text:
aliqua talia volvi animo sentis, non tuam putes cogitationem, sed illum agnosce loquentem, qui apud prophetam dicit: Ego qui loquor justitiam . Simillima enim sunt nostrae cogitata mentis sermonibus Veritatis in nobis loquentis; nec facile quis discernit, quid intus pariat cor suum, quidve audiat, nisi qui prudenter advertit Dominum in Evangelio loquentem, quia de corde exe
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ p̃sumentem de uenia. Qui simiłr afficiunt᷑. ecce hñ scunt quod
tant accedant certe. ⁊ ꝓbent. ⁊ sic in semet ipĩs dicant. quid sttu¬
mĩam uolo. ⁊ ñ sacͥ. S uideamus ⁊ reliqua. Sunt qui in studiis sp̃u¬
alib fatigati. ⁊ u̾si in tepoꝵe atq in defectu quodam sp̃e posit. trites
⁊ tedente. accedt᷑
ad q̃q iniuncta. freq̃ñter murmurant.
longos dies. longas
queriuittir ⁊ noctes. loquentes c̃ sco iob
Si dormiero dico ꝗ.
consurgam. ⁊ rursum expectabo uesꝑam. Gͦubi
contingit tale aliqͥd
pati. si msertꝰ dñs appropiet nob̾ in uia qua ambulamius.⁊ incipiat¬
loqui

Expanded text:
tem, et praesumentem de venia? Qui similiter afficiuntur, ecce hi sciunt, quod rde . Si adhuc dubitant, accedant certe et probent, et sic in semetipsis discant quid sitium . Sed videamus et reliqua. 4. Sunt qui in studiis spiritualibus fatigati, et versi in teporem, atque in defectu quodam spiritus positi, amet taedente accedunt ad quaeque injuncta, frequenter murmurant; longos dies, longas conqueruntur et noctes, loquentes cum sancto Job: Si dormiero, dicam: Quando consurgam? et rursum exspectabo vesperam . Ergo ubi contingit tale aliquid pati, si misertus Dominus appropiet nobis in via qua ambulamus, et incipialoqui
Abbreviated transcription (Latin):
tus. magis actuum recordatione suoꝵ loquens in amaritudine aĩe sue di¬
cit dõ. noli me condempnare. aut forte etiã adhuc ꝑiculos e temptat᷑
a ꝓpͥa concupiscentia abstractus. ⁊ illectus. hic talis ñ sponsum requirit.
s medic̃. ac ꝑ hoo ñ oscła quidẽ. uł amplexꝰ. s tm̃ remedia uulnib accipi¬
et sus. in oleo utiq. ⁊ unguentis. Anñ sepe u̾o sic sentimus. ⁊ sic exꝑim
orantes uos. qui nũs cotidie adhuc excessib temꝑtanur p̃sentib mor¬
demur p̃ti̾tis: a qͣnta me amantudine freq̾nt̾ lib̾asti adueniens iħubo¬
ne. Quociens post auxios fsetus. post menarrabiles gemitꝰ. ⁊ singultus. sau¬
ciam conscientiam meam. unxisti unctione mĩe tue. ⁊ oleo leticie ꝑfu

Expanded text:
tus magis actuum recordatione suorum, loquens in amaritudine animae suae ditus magis actuum recordatione suorum, loquens in amaritudine animae suae dicit Deo: Noli me condemnare ; aut forte etiam adhuc periculose tentatur a propria concupiscentia abstractus et illectus: hic talis non sponsum requirit, sed medicum; ac per hoc non oscula quidem vel amplexus, sed tantum remedia vulneribus accipiet suis, in oleo utique et unguentis. Annon saepenumero sic sentimus, et sic experimur orantes, nos, qui nostris quotidie adhuc excessibus tentamur praesentibus, mordemur praeteritis? A quanta me amaritudine frequenter liberasti adveniens, Jesu bone? Quoties post anxios fletus, inenarrabiles gemitus et singultus, sauciam conscientiam meam unxisti unctione misericordiae tu
Abbreviated transcription (Latin):
multo imbre la¬
crimaꝵ quesitus affiu̾it. subito dũ
tenen putatur. elabitur. ⁊ rursum lacͥmauti. ⁊ insectanti
occurrens comp̃hendi patitur. s minime retin̾i. dũ subito
itm qͣr e manib euolat. ⁊ si instit̾it precib. ⁊ fletib. deuota anima.
denuo ren̾tet᷑. ⁊ uoluntate labioꝵ eiꝰ ñ fuiudab̃ eam. S ruisum mox
dispareb̃. ⁊ ñ uidebitur. nͥ iter̃ toto desiderio requirat᷑. Ita gͦ ⁊ in hoc cor¬
pore pͭ ẽẽ de presentia sponsi frequens leticia. ħ ñ copia. qi ⁊ si iusita
tio letificat. s molestat uicissitudo. ⁊ hoc tam diu necẽe ẽ pati dilectã.
donec semnł po̾ita corporee sarcina molis: auolet. ⁊ ip̃a leuata penuus desi¬
derioꝵ suoꝵ. libere it̾ carpens ꝑ campos contempłonis. ⁊ m̃te sequens
expedita dilectum quocũq ierit. Nec tñ uł in tͣnsitu p̃sto erit sic om̃i
at. formam sponsi accipiens. Qui enim ñdum inuenit᷑ ita affect᷑. s conpuĩs¬

Expanded text:
t imbre lacrymarum quaesitus adfuerit, subito dum teneri putatur elabitur; et rursum lacrymanti et insectanti occurrens, comprehendi patitur, sed minime retineri, dum subito iterum quasi e manibus evolat. Etsi institerit precibus et fletibus devota anima, denuo revertetur, et voluntate labiorum ejus non fraudabit eam; sed rursum mox disparebit, et non videbitur, nisi iterum toto desiderio requiratur. Ita ergo et in hoc corpore potest esse de praesentiatio laetificat, sed molestat vicissitudo. Et hoc tandiu necesse est pati dilectam, donec semel posita corporeae sarcina molis, avolet et ipsa levata pennis desideriorum suorum, libere iter carpens per campos contemplationis, et mente sequens expedita dilectum quocunque ierit. 3. Nec tamen vel in transitu praesto erit sic omni at, formam sponsi accipiens. Qui enim nondum invenitur ita affectus, sed compunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ndica mͥ uͥ pascas ubi cubes in m̾idie. Hic simus. Hinc ꝓg̾¬
dimur. S ante qͣm sactari incipiat uisio ista ⁊ allocutio. recapi¬
tulandum b̃uit̾ atbitror de aliis iusionib. que p̃cesseit̃. qͦmodo
nob̾ aptari sp̃italit̾ possint ꝓ uotis ⁊ m̾itis singłoꝵ ut appre¬
hensis ilł si tñ hoc datum fu̾t. facilior ⁊ ui hac discussione elu¬
ceat intellectꝰ. Uerum id difficillimum. Nam ⁊ si u̾ba illa quib
ip̾e uisiones. seu smulitudines describiit᷑. sonare corpora. atq cor¬
oꝑe. suo ñ dedignatur assidue actitare in nob̃. puto ñ omĩno nos
in his sine intellc̃i remansuros. Confido enim ñ accepisse nos
sp̃m huius mundi. s sp̃m qui ex dõ est. ut sciamus que a dõ
⁊ut loquar manifestus. siquis in nobis ÷ ita desiderii iuir
ut cupiat dissolui. ⁊ cum xp̃o ẽẽ. cupiat aũt uebem̃ter. ar¬
denter sitiat. assidue meditetur ñ ꝓfecto ñ secus qͣm ĩ for¬
ma sponsi suscipiet u̾bum in tp̃r uisitationis. hora uidłe

Expanded text:
ndica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie . Hic sumus, hinc progredimur. Sed antequam tractari incipiat visio ista et allocutio, recapitulandum breviter arbitror de aliis visionibus quae praecesserunt, quomodo nobis aptari spiritualiter possint pro votis et meritis singulorum, ut apprehensis illis, si tamen hoc datum fuerit, facilior et in hujus discussione eluceat intellectus. Verum id difficillimum. Nam etsi illa verba, quibus ipsae visiones seu similitudines describuntur, sonare corpora atque coropere suo non dedignatur assidue actitare in nobis, puto non omnino non in his sine intellectu remansuros. Confido enim non accepisse nos spiritum hujus mundi, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo ut loquar manifestius, si quis in nobis est ita desiderii vir, ut cupiat dissolvi et cum Christo esse, cupiat autem vehementer, ardenter sitiat, assidue meditetur; is profecto non secus quam in forma sponsi suscipiet verbum in tempore visitationis, hora videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mitutum. Nii enim ꝓ fidĩ magnitũdine digni inenũttur. qui
inducantur in omñẽ plenitudinẽ. nec ẽ in om̃ib ͥ apothecis sapĩe a

Expanded text:
 virtutum. Hi enim pro fidei magnitudine digni inveniuntur qui inducantur in omnem plenitudinem; nec est omnino in omnibus apothecis sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tate philosophoꝵ. nec cauillationib hereticoꝵ. nec gladiis ꝑsequutoꝵ
potuit ista. aut pot̾it aliqͣndo separari akaritate dei q̃ ẽ in xp̃o ihu.
adeo fortit̾ tenet ꝗ̃ dilig̾ ar̃a sua. ado illi adherere cło bonu̾ ẽ. Glutino

Expanded text:
tate philosophorum, nec cavillationibus haereticorum, nec gladiis persecutorum potuit ista, aut poterit aliquando separari a charitate Dei quae est in Christo Jesu : adeo fortiter 1545 tenet quem diligit anima sua, adeo illi adhaerere Deo bonum est. Glutino
Abbreviated transcription (Latin):
touisti ei.⁊ uoluntate labioꝵ eiꝰ ñ frau. dasti eum. Quod et¬
ꝓbat ex eiꝰ ia bum repletione. Tante nẽpeesficatie osełm sc̃m
est ut ex ip̃o mox cũ acceꝑit illud sponsa concipiat. tumescentib ni¬
mudũ uberibꝰ: lacte quasi pinguescentib intestimoniũ. Quibus
Audiũ u or aex srequent̃ exꝑti sunt qͣ dico. Sepe corde tepido ⁊ ari¬
do acoeliarꝰ ad altare. orationi ineũbimꝰ. ꝑ sistentib aũt: repente in¬
fundit̾ grã pinguescit pectus. replet uisceea inundatio pietatis.
tsi sio qui premat: lac concepte dulcedinis ubertim fundere non
tarelabiũ. Dicat gͦ habes sponsa qid̾ petisti. ⁊ hoc tͥ signũ. qr melio¬
ra fata ⁊̃ ub̾a tua uino. hinc te scilie⁊ nou̾is osołm accepisse. qd̾
te concepisse sentis. Uñ ⁊ ub̃a tͥ intumuert̃. facta in ub̾tate lac
sitate. ñ caritate implens. ñ nutͥens. inflans. ñ edificans. ingur¬
gitans. ñ confortãs. S demꝰ ⁊ sodalibꝰ ista de ꝓinere. In iuste in¬

Expanded text:
uisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum . Quod etbat ex ejus uberum repletione. Tantae nempe efficaciae osculum sanctum est, ut ex ipso mox, cum acceperit illud, sponsa concipiat, tumescentibus nimirum uberibus, et lacte quasi pinguescentibus in testimonium. Quibus studium est orare frequenter, experti sunt quod dico. Saepe corde tepido et arido accedimus ad altare, orationi incumbimus. Persistentibus autem repente infunditur gratia, pinguescit pectus, replet viscera inundatio pietatis; et si sit qui premat, lac conceptae dulcedinis ubertim fundere non tardabunt. Dicat ergo: Habes, sponsa, quod petiisti, et hoc tibi signum, quia meliora facta sunt ubera tua vino. Hinc te scilicet noveris osculum accepisse, quod te concepisse sentis. Unde et ubera tibi intumuerunt, facta in ubertate lactsitate, non charitate; implens, non nutriens; inflans, non aedificans; ingurgitans, non confortans. 8. Sed demus et sodalibus ista depromere. Injuste, in
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ. ⁊ ab his qui itꝰ. ⁊ ab his qͥ forĩ
sunt. habes in quã lac intꝰ. ⁊ foris unguenta. qm̃ qͥdẽ ñ essent
qͦs lacte reficeres. si ñ pͥus¬
odore aitraheres. Sane de his ungũe¬
tis si qͥd dignũ ꝯsid̾atione ꝯtiueant. udebit᷑ pꝰ hec eũ eo uen

Expanded text:
is qui intus, et ab his qui foris sunt. Habes, inquam, lac intus, et foris unguenta; quoniam quidem non essent quos lacte reficeres, si nodore attraheres. Sane de his unguentis, si quid dignum consideratione contineant, videbitur post haec, cum eo ven
Abbreviated transcription (Latin):
meret̾eis facta E nolunti erubese̾e. Iast. Recessit relus meus ate
sstera ñ s rascar tͥ. Solo tiuditu contremisco. Sentis ne qͣnti ꝑicłi qͣnti¬
. horroris.⁊ tremoris res sit peceati defensio: Dicit itmm. Ego qͦs
amo arguo⁊ cet̾a. Si gͦ te zelus deseruit. r amor &lec eris amore dig¬
Nͥus. qui indignꝰ castigatione censeris. Uides qͥa tc̾ tagis irascrt᷑¬

Expanded text:
est tibi; noluisti erubescere : et ait: Recessit zelus meus a te, ultra non irascar tibi . Solo auditu contremisco. Sentisne quanti periculi, quantique horroris et tremoris res sit peccati defensio? Dicit iterum: Ego quos amo, arguo et castigo . Si ergo te zelus deseruit; et amor: nec eris amore dignus, qui indignus castigatione censeris. Vides quia tunc magis irascit
Abbreviated transcription (Latin):
sa foris redoleat. Mag̾ autẽ ũ habet odorẽ. qͥa ñ habet deuotione.
ut pote qͥ ñ sponte. neq libent̾ se humiliat. Sponse uͦ huiten
fructifera. Od eiꝰ nec rep̃hensione ext̾minat᷑. nec lareder aud¬

Expanded text:
, ut sparsa foris redoleat. Magis autem non habet odorem, quia non habet devotionem, , ut sparsa foris redoleat. Magis autem non habet odorem, quia non habet devotionem, utpote qui non sponte, neque libenter se humiliat. Sponsae vero humifructifera est. Odor ejus nec reprehensione exterminatur, nec laude. Aud
Abbreviated transcription (Latin):
insecreto ap̃te ip̃m. uitatis trutina ponderatꝰ. ⁊ foris alt̾ius p̾cis
mentienᷤ maiori te pondere uendiᷤᷤ nob̃. ꝗͣ ab ipsa accepisti: Time
dm̃ ⁊ noli hanc re̾ pessimã facere. ut ꝗͣ humiliat uita ᷤ. excollat uo¬
luntas. hoc enĩ ẽ resiste̾ u̾itati. hoc pugiare contra dm̃. Magis ail
tẽ ad qͥesce deo. ⁊ sit uoluntas subdita uitati. nec tam̃ subdita s
n deuota. Nonne deo inqͥt subiecta erit aniura mea: At parum
ẽ ẽẽ subiectũ deo. nͥ sis ⁊ omi huurane creature ꝓpt̾ dm̃. sue ab¬
dere parib. subd̾e ⁊ minorib. Sic enĩ decet nos in qͥt om nẽ u¬
plere nsticiã. Uade ⁊tu qͥ mino  s uis iniusticia esse ꝑfectꝰ defer
inferiori. minorite inclinato. hoc enĩ facienᷤᷤ trahes ⁊ ipse a
loco. spectabił omib. amabił om̃ib Non pot̾ hoc ille ꝗ uͥta¬

Expanded text:
in secreto apud te ipsum, veritatis trutina ponderatus; et foris alterius pretii in secreto apud te ipsum, veritatis trutina ponderatus; et foris alterius pretii mentiens, majori te pondere vendis nobis, quam ab ipsa accepisti? Time Deum, et noli hanc rem pessimam facere, ut quem humiliat veritas, extollat voluntas: hoc enim resistere est veritati, hoc pugnare contra Deum. Magis 1417 autem acquiesce Deo, et sit voluntas subdita veritati; nec tantum subdita, sed et devota. Nonne Deo, inquit, subjecta erit anima mea? 9. At parum est esse subjectum Deo, nisi sis et omni humanae creaturae pdere paribus, subdere et minoribus. Sic enim decet nos, inquit, omnem implere justitiam . Vade et tu ad minorem, si vis in justitia esse perfectus; defer inferiori juniori te inclinato. Hoc enim faciens, trahes et ipse aloco, spectabilis omnibus, amabilis omnibus. Non potest hoc ille hu
Abbreviated transcription (Latin):
caritate mioratũ ab anglis. caritate parentib sub¬
ditũ. caritate baptiste manib inclinatũ. caritate infirma carnis
passũ. caritate postremo morti obnoriũ cruce ingloriã extitisse. S ⁊ħ
unũ adhuc tui sit ꝯsideraxe arbitrii. recte ne ce̾ hanc ip̃am humi¬
litatẽ ita caritate calente̾. herba humili ⁊ calida .i. nardo putauerĩ
designatã. & si ita cuncta ꝓbaueris. ꝓ babͥs enĩ rationi manifestiᷤ¬
sime ad qͥescens. tẽ s ram ap᷑ te ipm humiliatꝰ es necessarra illa hu¬
militate ꝗͣ scrutanᷤᷤ corda. ⁊ renes u̾itaᷤᷤ. sensib anime ingerit iu
gilantis. ad hibe uoluntatẽ. n fac de necessitate uͥtutẽ.qm uulla ẽ
apparere foris. ꝗͣ te inueni ᷤᷤ intꝰ. Alioqͥn me. ne dete ipso lega.
Qĩ clolose egit inconspectu eiꝰ. ut in ueniat᷑ in qͥtaᷤᷤ eiꝰ ad odium.
Pondꝰ inqͥt n pondꝰ. abhominatio ẽ ap̃ dm̃. Qͥo enĩ: Tu dep̾ciaris

Expanded text:
aritate minoratum ab angelis, charitate parentibus subditum, charitate Baptistae manibus inclinatum, charitate carnis infirma passum, charitate postremo morti obnoxium, cruce inglorium exstitisse. Sed et hoc unum adhuc tui sit considerare arbitrii, rectene etiam hanc ipsam humilitatem ita charitate calentem, herba humili et calida, id est nardo, putaverim designatam. Et si ita cuncta probaveris probabis enim rationi manifestissimae acquiescens tunc si jam apud te ipsum humiliatus es necessaria illa humilitate, quam scrutans corda et renes Veritas sensibus ingerit animae vigilantis; adhibe voluntatem, et fac de necessitate virtutem, quoniam nuapparere foris, quam te invenis intus. Alioquin time, ne de te ipso legas: Quoniam dolose egit in conspectu ejus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Pondus, inquit, et pondus abominatio est apud Deum . Quid enim? tu te depretiaris
Abbreviated transcription (Latin):
dig dignos decore ꝯ tẽptu. dignos omi extreinitate ⁊ inferioritate.
eignos ce supplicsis. dignos plagis ñ inqͣm ita ⁊ ille& tam̃ omĩa
anptus e qͥa uoluit tamꝗͣ humissis ande. humił iudelioet illa hu

Expanded text:
ritate dignos dedecore et contemptu, dignos omni extremitate et inferioritate, ritate dignos dedecore et contemptu, dignos omni extremitate et inferioritate, dignos etiam suppliciis, dignos plagis; non, inquam, ita et ille: quae tamen omnia expertus est, quia voluit, tanquam humilis corde; humilis videlicet illa hu
Abbreviated transcription (Latin):
nore Sioes gͥ non ẽẽ idtpsum. hominẽ de ipso ñ altum sapere uitatis lũ¬
mine redargatũ. ⁊ humilib sponte ꝯsentire munere caritatiꝰᷤ adiutũ
tondenĩ nescessitatis ẽ. hoc uoluntatis. Semet ip̃m eri naniuit inqͥt
forina serii accipiens. ⁊ fortã humilitatis tradens. Ipse se exinam.¬
It pse se huniliauit. ñ necessitate iudicii s nr̃i caritate. Poterat
nsenarũ unlem se. ꝯ contẽ ptibilẽ demonstiare s plane ñ repitare.qͣm
soneoat se ip̃mꝰ Uoluntate. pincle humilis fuit ⁊ uñ iudicio qͥ talem se
obtuslit ꝗ̃ lemẽe nescruit. mag̾ autẽ placuit nimrũ reputari qͥ se
iõie non ignorabat. Deniq ait. Discite ame qͥa initis sũ : humilis
anlo. Sode dicrit. andis affectũ .i. uoluntate. Itaq necessitatẽ erclu
st qͥ uoluntatdẽ confessus ẽ Non eñ qͥ m ego . ł tu inuenimꝰ nos iniu̾¬

Expanded text:
 non esse id ipsum, hominem de se ipso non altum jam sapere, veritate lu non esse id ipsum, hominem de se ipso non altum jam sapere, veritate luminis redargutum; et humilibus sponte consentire, munere charitatis adjutum. Illud enim necessitatis est, hoc voluntatis. Semetipsum exinanivit, inquit, formam servi accipiens , et formam humilitatis tradens. Ipse se exinanivit, ipse se humiliavit, non necessitate judicii, sed nostri charitate. Poterat nimirum vilem se et contemptibilem demonstrare, sed plane non reputare, quoniam sciebat se ipsum. Voluntate proinde humilis fuit, et non judicio, qui talem se obtulit, qualem se esse nescivit; magis autem placuit minimum reputari, qui se summum non ignorabat. Denique ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Corde dixit, cordis affectu, id est voluntate. Itaqsit, qui voluntatem confessus est. Non enim quomodo ego vel tu invenimus nos in ve
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ adlum̃ u̾itatis. ꝯsine dissiulatione iuspicias. ⁊ sine palpatione
di iudices ñ lubito qͥn humilieris. ⁊tu inoculis tuis factꝰ uiliortͥ. ex hac
uera cognitione tui. qͣtuis nec dũ fortasse id e̾e̾ patiaris in ocłis alioꝵ.
Cris gͥ humilis s de oꝑe int̾im u̾itatis. ⁊ minime adhuc de amoris in¬
fusione. Nam si uitatis ipsiꝰ q̃ te tͥ ueracit̾. atq salubrit̾ de monstraũ.
sic̃ splendore illuminatiᷤ ta affectꝰ amore fuisses. uoluisseᷤ ꝓculdubio
qd̾ inte ẽ eandẽ dete om̃s tenere sententiã. ꝗͣ ip̃am ap̃ te uitate̾ ħre
cognoscis. Sane qd̾ iite ẽ dixerĩ qm plerumq ñ expedit in notescere
omrã omĩb q̃ nos scimꝰ de nobis. atq ipsa uitaͬs caritate. ⁊ caritatis
ueritate uetam᷑. palam fieri uelle: Id̾ noceat agnoscenti. Alioqͥn si
pͥuato amore tui tentus detines parit̾ intrate nidiciũ uitatis inclu¬
Sdi euidubiũ ẽi umnꝰ de uitatẽ dilige̾. cui ꝓpriũ p̾fers ł cõmodũ ł ho¬

Expanded text:
intus ad lumen veritatis et sine dissimulatione inspicias, et sine palpatione dijudices; non dubito quin humilieris et tu in oculis tuis, factus vilior tibi ex hac vera cognitione tui, quamvis necdum fortasse id esse patiaris in oculis aliorum. Eris igitur humilis, sed de opere interim veritatis, et minime adhuc de amoris infusione. Nam, si veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubriter demonstravit, sicut splendore illuminatus, ita affectus amore fuisses; voluisses procul dubio, quod in te est, eamdem de te omnes tenere sententiam, quam ipsam apud te veritatem habere cognoscis. Sane, Quod in te est dixerim; quoniam plerumque non expedit innotescere omnibus omnia quae nos scimus de nobis, atque ipsa veritatis charitate, et charitatis veritate vetamur palam fieri velle quod noceat agnoscenti. Alioquin, si privato amore tui tentus detines pariter intra te judicium veritatis inclusum, cui dubium est minus te veritatem diligere, cui proprium praefers
Abbreviated transcription (Latin):
cludito inet̾nũ defendendo errorẽ. ⁊ accusando correptionẽ. An ñ istud
ẽ. malũ dice̾ bonũe ⁊ bonũ malũ: An ñ ex ħ odiosa impudentra pul¬
lulabit mox inpenitentra mat̾ desꝑationis: Que̾ enĩ peniceat
suꝑ bono qd̾ putat: Ue illis inqͥt. Ue illud et̾nũ ẽ. filiud ẽ quemq
temptari appria concupis centia abstractũ ⁊ illectũ. ⁊ aliud sponte
dep̾hentdi. ꝗͣ adtantã rep̃hendisse ꝑnitiẽ dicas forsitan m̃ qd boniu
meũ ad me reu̾tat᷑. ⁊qͥa lib̾aui animã meã ⁊ mundꝰ sũ asanguine¬
hominis. eui anñciau ⁊ loquutꝰ sũ ut au̾tet᷑ auia sua mala. ⁊ui¬
ueret. S ⁊ si in num̾a talia ad das. me tñ mimine ista ꝯsolabunt᷑.
mortẽ filii intuentẽ. Quasi uͦ meã illa rep̾hensione lib̾ationẽ que¬
sierim. ⁊ ñ mag̾ illiꝰ. Que enĩ mat̾ &̃ si omnẽ quã potuit curã ⁊ dilig̾e¬
tiã egrotanti filio. adhibuisse se sciat. si demũ se frustratã iudit. nõs¬

Expanded text:
cludito in aeternum, defendendo errorem, et accusando correptionem. An non istud est malum dicere bonum, et bonum malum? In non ex hac odiosa impudentia pullulabit mox impoenitentia, mater desperationis? Quem enim poeniteat super bono quod putat? Vae illis inquit . Vae istud aeternum est. Aliud est quemque tentari a propria concupiscentia abstractum et illectum; et aliud sponte deprehendi, quam ad tantam reprehendisse perniciem. 5. Dicas forsan mihi, quod bonum meum, ad me rehominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Sed etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem quaesierim, et non magis illius! Quae enim mater, etiamsi omnem quam potuit curam et diligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
et circũstuentib manicis sepelitis. Suꝑ ħ omĩa est qd̾ armati conscien¬
tiam mag̾ t̾ret. causa illa nimirũ satis leuis. et friuola. qr iidelicet
talis p̃sumit᷑. ⁊ tam ꝑielõsa milicia. Non sane aliud int̃ uos bella mo¬
uet. litesq suscitat: nisi aut irrationabił iracundie motꝰ autt lanis
głe appetitꝰ. aut t̃rene qualiscũq possessionis cupiditas. Talib certe ex
causis. neq occid̾e. neq occumb̾e tutum÷.¬

Expanded text:
et circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec omnia est, quod armati conscienet circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec omnia est, quod armati conscientiam magis terret, causa illa nimirum satis levis ac frivola, qua videlicet talis praesumitur et tam periculosa militia. Non sane inter vos aliud bella movet, litesque suscitat, nisi aut irrationabilis iracundiae motus, aut inanis gloriae appetitus, aut terrenae qualiscunque possessionis cupiditas. Talibus certe ex causis neque occidere, neque occumbere tutum
Abbreviated transcription (Latin):
s masicie . E⁊ occisor letalit᷑ peceat. ⁊ occisus et̃nalit̾ pertti Enim¬
u ut u̾bis uitat apłi. et qui arat. in spedebo arare. et qui triturat
inspe frustus perpiendi. Qiris gͦ omilites hic tam stupałndus error eis
furor hic tam non ferendus. tantis sũptib ac laborib muitare. stapen¬
diii ui nullis: nͦ aut mortis. aut eͥmmis: Oꝑitis equos sericis eipendieo¬
los nescio quos pannicłos loricis suꝑ iduitis. Depingitis hastas. elipeos
et sellas. Erena et cascaria. auro. & argento. gẽmisq ccumornatis: et
cũ tanta pompa pudendo fu uore. ⁊ ĩpudenti stupore ad mortem pro¬
peratis: Militaria sunt hec insignia: anmuliebria potius
ornam̃ta: Nũqͥd forte hostilis muero reuerebit᷑ aurũ: geminis pareet.
serica penetrare non poterit: Deniq qd̃ ip̃i sepiꝰ ceresꝰ q exꝑimini:
occlorũ grauam̃ ritu femineo comã nutritis. iongis ae profusis cami¬
liis ꝓpa nob uestigia obuoluitis. delicatas ac teneras matrus amplis

Expanded text:
 malitiae; si et occisor letaliter peccat, et occisus aeternaliter perit? Enimvero, ut verbis utar Apostoli, Et qui arat, in spe debet arare; et qui triturat, in spe fructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clypeos et sellas; frena et calcaria auro et argento, gemmisque circumornatis: et cum tanta pompa pudendo furore et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid forte hostilis mucro reverebitur aurum, gemmis parcet, serica penetrare non poterit? Denique, quod ipsi saepius certiusque experimini, in oculorum gravamen femineo ritu comam nutritis, longis ac profusis camisiis propria vobis vestigia obvolvitis, delicatas ac teneras manus amplis
Abbreviated transcription (Latin):
Fortassis utiq sẽ sapienti. Ceterũ si ꝯ insipientib debitor sudiores
sat ẽ dietũ sapienti: etiã illis gerendus mos ẽ. Itaq: ꝓpt̃e. a didisẽ
idẽ ꝓfusiꝰ quã ꝓfunctiꝰ repetere ñ grauabor. Ot anplicẽ g̃ caula
dm̃ dixerĩ ꝓpt̾ se ipsũ diligendũ. siue qͥa nichil iustiꝰ. siue qͥa nil diligi fructu¬
osius pot̃. Duplicẽ siq̃dẽ parit sensũ cũ querit᷑ de deo quare diligendꝰ sit.
dubitari nãq potest qͥd potissimũ dubitet᷑: utrũ nã qͦ suo merito d̾s aut
certe qͦ nr̃o sit cõmodo diligend. Sane adutrũq idẽ responłim: ñ plane
aliã mͥ dignã occurrere causã diligendi ipsũ: p̃ter ipsũ. Et pͥ de merito
uideamꝰ.¬

Expanded text:
tne hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi tne hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi sat est dictum sapienti, etiam illis gerendus mos est. Itaque propter tardiores idem profusius, quam profundius repetere non gravabor. Ob duplicem ergo causaeipsum diligendum: sive quia nihil justius, sive quia nil fructuosius diligi potest. Duplicem siquidem parit sensum, cum quaeritur de Deo, cur diligendus sit. Dubitari namque potest quid potissimum dubitetur; utrumnam, quo suo merito Deus, aut certe quo nostro sit commodo diligendus. Sane ad utrumque idem responderim; non plane aliam mihi dignam occurrere causam diligendi ipsum, praeter ipsum. Et prius de merito videam
Abbreviated transcription (Latin):
iro illustri dño.a. ecclie romane diacono cardinali ⁊ cancellario.
.b. albas dictꝰ cle clara ualle. dño uiuere. & in dño mori. Orationes
a me: ⁊ ñ questiones poscere solebatis. ⁊ qͥdẽ ego adneutrũ idoneui
ie ẽẽ ꝯfido. Uerũ illud indicit ꝓfessio. nsi ñ ita ꝯu̾satie
uerũ fatear. ea mͥ de ẽẽ uideo. que maxime necessaria uiderent᷑. d¬
ligentia. & ingeniũ. Placet tam̃ fateor qͦd ꝓcarnalib sp̃alia repe¬
titis. si sane apud locupletiorẽ id fac̾e̾ libuisset. Quia uͦ dictif & u¬
doctis parit̃ in istiꝰ modi excusandi mos ẽ. nec facile scit᷑. q di
cio ꝓbat. accipite de mea pauꝑtate qͦd habeo. ne tacendo ꝑ h ͥ e duli
puter. Nec tam̃ ad om̃ia spondeo me responsurũ. Ad id solũ Ql cꝰ.
gendo deo queritis. respondebo qͦd ipse dabit. Hoc enĩ & sapit duleis
& tractat᷑ securiꝰ. & audit᷑ utiliꝰ. Reliqͥ diligentiorib reser uss:¬
uultis gͦ ame audire. quare &. quomͦ diligendus sit ds ea ne hoc sati¬

Expanded text:
ecclesiae Romanae diacono cardinali et cancellario, BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, Domino vivere, et in Domino mori. Orationes a me, et non quaestiones poscere solebatis: et quidem ego ad neutrum idoneum me esse confido. Verum illud indicit professio, etsi non ita convequae maxime necessaria viderentur, diligentiam et ingenium. Placet tamen, fateor, quod pro carnalibus spiritualia repetitis, si sane apud locupletiorem id facere libuisset. Quia vero doctis et indoctis pariter in istiusmodi excusandi mos est, nec facile scitur, quaetio probat: accipite de mea paupertate quod habeo, ne tacendo philosophus puter. Nec tamen ad omnia spondeo me responsurum. Ad id solum quod de diligendo Deo quaeritis, respondebo quod ipse dabit. Hoc enim et sapit dulcius, et tractatur securius, et auditur utilius. Reliqua diligentioribus reserVultis ergo a me audire, quare et quomodo diligendus sit Deus? Et ego: C
Abbreviated transcription (Latin):
ego scia ait qͦs elegerim apͥncipio. Plane qͣm abet̾no p̾sciuit. ꝗͣ eleg
qͣm dileãi qͣm condidit. rationis nerat. ab eodẽ ꝑ hiberi inuentã.p̾¬
paratã tñ abipso. ut inueniret᷑ fident̾ dixerĩ. Nã qͥ uidit cestimo¬
niũ ꝑhibuit ⁊ scimꝰ qͥa uerũ ẽ testimoniu̾ eiꝰ uidi inqͥt ciuita¬
tẽ scam iherłm nouã descendetitẽ decelo. adeo paratã tamꝗͣ sponsã or¬
natã uiro suo. Is q euigilib uniꝰ qͥ custodiunt ciuitatẽ. S audi ip¬
sũ ȩiꝰ p̃paratorẽ. ueluti digito eã de monstratitẽ uigilib .s subtropo
rit sic omĩa p̃parata. ut absq multo suo ipsoꝵ labore głari ⁊ dic̾e̾
q̃ant. qm̃ coadiutores dei sumꝰ. Qd et̃ factim st̃ Nempe sponsã q̃¬
situri inuenteq indicaturi dedilecto. Noneñ sirã q̃rent s sponsi
gram. qͣm sponsi amci st̃. & ꝓhac ñ multũ ap̃ illã laborabunt. ad

Expanded text:
cio, ait, quos elegerim a principio . Plane quam ab aeterno praescivit, quam elegit, quam dilexit, quam condidit, rationis non erat ab eodem perhiberi inventam. Praeparatam tamen ab ipso ut inveniretur, fidenter dixerim. Nam, qui vidit, testimonium perhibuit: et scimus quia verum est testimonium eornatam viro suo : isque e vigilibus unus, qui custodiunt civitatem. Sed audi ipsum ejus praeparatorem, veluti digito eam demonstrantem vigilibus, sed sub troporit sic omnia praeparata, ut absque multo suo ipsorum labore gloriari et dicere queant, quoniam coadjutores Dei sumus . Quid enim facturi sunt? Nempe sponsam quaesituri, inventaeque indicaturi de dilecto. Non enim suam quaerent, sed sponsi gloriam, quoniam sponsi amici sunt. Et pro hac non multum apud illam laborabunt: ad
Abbreviated transcription (Latin):
se. ł ꝑsone. E st enĩ dñs sabaoth. qͥ cũ tuͣqͥllitate iudicat oĩa. Est sapientia.
disponens omiã sutuit᷑. Porro augłs ñ absq motu oꝑat᷑ tamlocali qͣmtẽ¬
porali. sine estu tat̃. homo autẽ nec abestu animi. nec amotu corporis.
animiq lib ẽ inoꝑando. Deniq cũ timore ⁊ tremore suã ipsiꝰ rubetꝰ
opari salittẽ atq insudore uultꝰ sui comed̾e panẽ suũ. his ita explicitiᷤᷤ
natuere nẽ mecũ in hoc tam magnisico oꝑe nr̃e salutis. tria ẽẽ q̃dam
q̃s uendicat auctor ds. p̃uenitq in illis om̃s auriliatore᷑: cooꝑato¬
neᷤ suos p̃destitationẽ. creationẽ. inspirationẽ. Quarũ p̃destinatio.

Expanded text:
uillitate judicat omnia . Est et Sapientia disponens omnia suaviter . Porro angelus non absque motu operatur, tam locali, quam temporali, sine aestu tamen. Homo autem nec ab aestu animi, nec a motu corporis animique liber est in operando. Denique cum timore et tremore suam ipsius jubetur operari salutem , atque in sudore vultus sui comedere panem suum . 3. His ita explicitis, intuere nunc mecum in hoc tam magnifico opere nostrae salutis tria esse quaedam, quae sibi vindicat auctor Deus, praevenitque in illis omnes auxiliatores et cooperatores suos; praedestinationem, creationem, inspiration