comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eadem sacramenta nichil inxpĩana obseruatione diuersũ ẽt̃ fateantur.
nolunt nos agnoscere baptizatos. Antanta obstinatione conditis
tanta dissentione ueritatis resistitis. ut a religione᷑ sa cramentis axp̃iana
obseruationeb aptismũ separetis : quod si facitis in eo estis heretici
quod areligionẽ ad sacramenta ad obseruationẽ xp̃i anam baptisinũ
pertinere non uultis. Siautẽ non facitis. in eo estis heretici:
quod eos qui uobiscũ habent unam religionem eadem sacramenta
Nichil inxpiana obseruatione diuersũ cũ & baptis mum ad religione
ad sacramenta ad xpĩanam obseruationẽ pertinere fateamini
ta men reluptiratis. Adtende enĩdiligent̃ definitionẽtuam in quad ycisti
heresis est diuersa sequentiũ secta : Etuide utrum nondiuersũ
sequimini aut separan do baptismũ. a religiosa obseruatione xp̃ĩa nant
sacramentoꝵ̃. quibus eũ nos int̾ magna coniungimx.

Expanded text:
eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum esse fateantur, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum esse fateantur, nolunt nos agnoscere baptizatos. an tanta obstinatione contenditis, tanta dissensione ueritati resistitis, ut a religione, a sacramentis, a christiana obseruatione baptismum separetis? quod si facitis, in eo estis haeretici, quod ad religionem, ad sacramenta, ad obseruationem christianam baptismum pertinere non uultis. si autem non facitis, in eo estis haeretici, quod eos, qui uobiscum habent unam religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, cum et baptismum ad religionem, ad sacramenta, ad christianam obseruationem pertinere fateamini, tamen rebaptizatis. adtende enim diligenter definitionem tuam, in qua dixisti: haeresis est diuersa sequentium secta, et uide utrum non diuersa sequimini, aut separando baptismum a religiosa obseruatione christianorum sacramentorum, quibus eum nos inter magna coniungimus,
Abbreviated transcription (Latin):
pecmpbamus noc ex sufflamͥ. nec iteramus sed agnoscimꝰ. suscipimus
icaptimus Vos uero impre quod unũ aetq idemneq diuer suneNte
diesinulatis agnescere suscipere tecusatis acceptare non uultas. Sedeligitis
im probure. audetis ex sufflare non metuetis it Eare. E deum in hoc ipso
quoacaquenter pos muteta nonsant nos su sapimus. uos cepellitis¬
au os i auobisdata sunt. datiuidicanx Aids sia noł. datasunt
u quim pondata repentus. Eumtam duersa sequemini appellariuos
hereicos dedignamini: Aatende diligenter quiđ dicas. Q uod dicam
tu certe definisti. & dixist heresis ÷ ditersa sequentiũ fecta
Scis mauero eadẽ sequentiũ separatio. Itẽ tud oxisti nob & uob uriam esse
religionem eadem sacra menta pichil unxp̃iana obseruatione diuer sũ:
Qua re ergo rebaptizas xpianũe ego non rebaptis zo
Diuersa utiq sequim᷑ : quaretedici ñiuis hereticũ c puto qđ nom par uo signo
agnoscamx hereticos quicũ sibi & nobis unã religionẽ :

Expanded text:
gnoscimus suscipimus acceptamus; uos uero impie, quod unum atque idem neque diuersum est, dissimulatis agnoscere, suscipere recusatis, acceptare non uultis, sed eligitis inprobare, audetis exsufflare, non metuitis iterare. et cum in hoc ipso, quod ea quae inter nos mutata non sunt nos suscipimus, uos repellitis, nos si a uobis data sunt data iudicamus, uos si a nobis data sunt tamquam non data repetitis, cum tam diuersa sequimini, appellari uos haereticos dedignamini. Adtende diligenter quid dicas, quid dicam. tu certe definisti et dixisti: haeresis est diuersa sequentium secta, schisma uero eadem sequentium separatio. item tu dixisti nobis et uobis unam esse religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuerQuare ergo rebaptizas christianum, ego non rebaptizo? Diversa utique sequimur. Quare te dici non vis haereticum? Puto quod non parvo signo agnoscamus haereticos, qui cum sibi et nobis unam religionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis quã uel nimis acutus id qđ semel breuiterq dixisses
inter pretari aliter conaretur. & iã obtuns is aurib: & cordibus. tuam
curasti in mergere atq: inculcare sententiã. Vnainquis religioeadem
sacramenta nichil in xpĩana obseruatione diuersũ. & ad huc aduersus
inuicẽ laboramꝵ. Iant andẽ aliquando cohib& edissensionem.
baptis zatis: un a religio ẽ eadẽ sacramenta fuchil in xpiana obseruatione
diuersũ. Nã siuob & nob̵ non est unus baptisnꝵ. quomodo ÷
una religio : Sed tudixisti una religio ergo unꝰ & baptis mus
& baptis nx. Itẽ si nob̵ & uob diuersus est baptisnꝵ. quo modo
nichilest inxpĩana obseruatione diuersũ : Sedtudixisti puchil

Expanded text:
ne quisquam uel nimis acutus id quod semel breuiterque dixisses ne quisquam uel nimis acutus id quod semel breuiterque dixisses interpretari aliter conaretur, etiam obtunsis auribus et cordibus tuam curasti inmergere atque inculcare sententiam : una, inquis, religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. et adhuc aduersus inuicem laboramus. iam tandem aliquando cohibete dissensionem,baptizatis? una religio est, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. nam si nobis et uobis non est unus baptismus, quomodo est una religio? sed tu dixisti una religio\', ergo unus et baptiset baptismus. item si nobis et uobis diuersus est baptismus, quomodo nihil est in christiana obseruati
Abbreviated transcription (Latin):
uel aliter interp̃tatereligionis : cultor: ut sunt manichei arriani
marcionitae nouatiani ceteriq quaꝵ interse contra fidem xpĩ anam
diuersa sententi a stat. Inter nos quibus idem xp̃s natus mortuus & resurgens
una religio eadẽ sac ram̃ta Nichil in xp̃iana obseruationediuersũ scisma factũ
non heresis dicitur.
Si quidem heresis est diuersa sequentiũ secta
Scismauero idem sequentiũ separatio.
Haec nẽpe uerbatua sunt quae posui ex epłatua. Iã nunc ad teri de
si pertinax nonsis quã facili compendio id quod internos a gebatur ipsefinie¬
ris. Sienĩ & tiobis & uobisidem xp̃snatus mortuus acresurgenis
uana religio eadem sac ramenta nichil xpĩ ana obseruatione diuersũ est:
Non nerebaptizare ꝑuersum est: Tria nãq posuisti quoꝵ siunũ
posuisses satis suꝑq sufficeret. Sed quasi contradonationes fideliterageres

Expanded text:
uel aliter interpretatae J\'eligionis est cultor, ut sunt Manichei Arriani uel aliter interpretatae J\'eligionis est cultor, ut sunt Manichei Arriani Marcionitae Nouatiani ceterique, quorum inter se contra fidem christianam diuersa sententia stat. inter nos, quibus idem Christus natus, mortuus et resurgens, una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, schisma factum, non haeresis dicitur; siquidem haeresis est diuersa sequentium secta, schisma uero idem sequentium sepa ratio.aec nempe uerba tua sunt quae posui ex epistula tua. Iam nunc adtende, si pertinax non sis, quam facili conpendio id quod inter nos agebatur ipse finieris. si enim et nobis et uobis idem Christus natus, mortuus ac resurgens, una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione peruersum est, nonne rebaptizare peruersum eat? tria namque posuisti. quorum si unum posuisses, satis superque sufficeret. sed quasi contra Donatianos fideliter ageres,
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ postremo adonato uel qui prim extia ecđam sacrificauit
uel quihano dissentionem maxime roborauit an maioria nio qui primꝵ
coritra cecilianum urẽ partis ep̃s ordinatus est debeat uobis
quan do loquimur distinctionis causa indiuo cabulum. quod tamen
hereticisitis & ideo nedecipiatis cautis sime deuitandi
Nisi diligenter de monstrare cura uero Non paruam neglegentiaetulpã ꝓ
mei officu s arcinã incurrã. Quã quã id qđ internios accidit scisma potius
quã heresim censes appellario portere . & qđ raro audere dialecticisolent.
& iã definitionib: ista discernis. Ubi quantũ nos adiuuessatis
demonstra renonpotero nisi ex epłatua in seram uerbatua
Quid
sibiuult inquid qđ a is hereticoꝵ sacrilegũ errorẽ. Namhereses
non nisi intter diuersa sequentes fieri solent. nechereticus nisi conitranae

Expanded text:
utrum postremo a Donato, uel qui primus extra ecclesiam sacrificauit utrum postremo a Donato, uel qui primus extra ecclesiam sacrificauit uel qui hanc dissensionem maxime roborauit, an a Maiorino, qui primus contra Caecilianum uestrae partis episcopus ordinatus est, debeat uobis quando loquimur distinctionis causa indi uocabulum. quod tamen haeretici sitis et ideo, ne decipiatis, cautissime deuitandi, nisi diligenter demonstrare curauero, non paruam neglegentiae culpam pro mei officii sarcina incurram. Quamquam id quod inter nos accidit schisma potius quam haeresim censes appellari oportere et, quod raro audere dialectici solent, etiam definitionibus ista discernis; ubi quantum nos adiuues satis demonstrare non potero, nisi ex epistula tua inseram uerba tua. quid sibi quid, inquis, quod ais: haereticorum sacrilegum errorem? nam haercses non nisi inter diuersa sequentes fieri solent nec haereticus us nisi contrariae
Abbreviated transcription (Latin):
factum÷. Ita fortasse adonato donatistas ut abscandalo
scandalitas uoluit appellare. Sed ego ineare inqua niclil causae nrẽ minuit᷑
me facillimũ piaebeo & quandotecũ ago iãdonationes uoco
quando autẽ cũ aliis consuetudinẽs potius sequor. quaȩ his sonis uire
dominatur. Tutantum mementomei . cuitantã tribuisti eloquentiã
Nondũ nosse nomina declinare & nuntia uris securitatẽ ne iamtimeapit.
tumquam dialecticũ cui uides adhuc necessariũ eẽ grammaticum
QLuod si displinam disputandi. siue illam dialecticam uelis appellaresiue quid
aliud satistamen sobriedoc& condere constat non eẽde nomine laborandũ
Sicut noncuro utrũ ea ipsa dialectica uocetur. curotamen
quantũ ualeo posse ac posse disputare. hoc est uertatem a fal sitate in loquendo
discernere qr hoc nuisicurauero ꝑnitiosis sime errabo
ta noncuro utrum donatistȩ andonationi peritius & literatius declinemini

Expanded text:
factum est, ita fortasse a Donato Donatistas ut ab scandalo factum est, ita fortasse a Donato Donatistas ut ab scandalo scandalistas uoluit appellare. Sed ego in ea re, in qua nihil causae nostrae minuitur, me facillimum praebeo et quando tecum ago iam Donatianos uoco, quando autem cum aliis, consuetudinem potius sequor, quae his sonis iure dominatur; tu tantum memento me, cui tantam tribuisti eloquentiam, nondum nosse nomina declinare et nuntia uestris securitatem, ne iam timeant tamquam dialecticum, cui uides adhuc necessarium esse grammaticum. quodsi disciplina disputandi, siue illam dialecticam uelis appellare siue quid aliud, satis tamen sobrie docet, cum de re constat, non esse de nomine laborandum, sicut non curo utrum ea ipsa dialectica uocetur, curo tamen, quantum ualeo, nosse ac posse disputare, hoc est ueritatem a falsitate in loquendo discernere, quia hoc nisi curauero perniciosissime errabo, ita non curo, utrum Donatistae an Donatiani peritius et litteratius declinemini,
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim demosthenes darissim oratorum quibus uerboꝵ tanta fuit cura
quanta rerum auctoribus paris. tamen cum ei nonnullã locutionus
in solentiã obieciss& aeschunes. Nagauit ille in eo positas esse
fortunas grȩtiae. illone anillo uerbo usus fuerit. & ihuc anilluc manum
porrexerit quan tominus nos labora redebenx deregulis diuandoꝵ
nominũ : quando siueillud si ueillud dicamz intelligitur
sineam liguitate quod dicim. quorum non in ex politione sermonis
sed de monstratione ueritatis est maior intentio
Siautẽ quis quã nroꝵ primus flexit hot nomen ullomodo michi uidetur
illud simileintuitꝰ quod euangelistȩ ab euangelio nuncupantur.
sed quia perdonatum nontantum cartaginis qui hanc heresem maximae
roborasse ꝑhibitur. sed &iã maiorẽ donatum acasisnigris
qui altare contra altare in eadẽ ciuitatẽ primus erexit magnũ scandalũ

Expanded text:
si enim Demosthenes, clarissimus oratorum, quibus uerborum tanta fuit cura si enim Demosthenes, clarissimus oratorum, quibus uerborum tanta fuit cura quanta rerum auctoribus nostris, tamen, cum ei nonnullam locutionis insolentiam obiecisset Aeschines, negauit ille in eo positas esse fortunas Graeciae, illone an illo uerbo usus fuerit et huc an illuc manum porrexerit, quanto minus nos laborare debemus de regulis deriuandorum nominum, quando, sine illud siue illud dicamus, intellegitur sine ambiguitate quod dicimus, quorum non in expolitione sermonis, sed in demonstratione ueritatis est maior intentio! si autem quisquam nostrorum primus flexit hoc nomen, nullo modo mihi uidetur illud simile intuitus, quod euangelistae ab euangelio nuncupantur; sed quia per Donatum non tantum Carthaginis, qui hanc haeresem maxime roborasse perhibetur, sed etiam maiorem Donatum a Casis Nigris, qui altare contra altare in eadem ciuitate primus erexit, magnum scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi forte quod me nomina diriuare uel declinaredo ciusti.
ut adonato donati anos potius quam donatistas dicere quamta meni
gre cãsaltẽ declinationẽ concedis Vide lic& quod ita donatistae
adonato ut euange listȩ ab euangelio nominent᷑ quodte delectaridicis
ut uris a euuangeliũ praedicantib asimili mutata sit
uocabuli declinatio. Videergone forte ipsi priores hoc uolueririt¬
appellari qui adonatũ habent ꝓauangelio. Nã sic isti
adonati quomodo scĩ omis nolunt ab euangelii societate discedere
& ideo delectantur uocari donatistȩ sicut euangelistȩ. Tuq potius eis
facis iniuriã cum scribis in latino sermone non nisi latinam regulam
probans donatianos adonato sicut ab arrio & nouato arria no¬
sed nouationios uelles uocari Nam ego cum scriberem iam a nescio
quibus propagatum sonabat hoc nomen neque id mutare curaui cũ & hoc
ad distinctionẽ quam uolebam satis sufficere existimarem:

Expanded text:
nisi forte quod me nomina deriuare uel declinare docuisti, nisi forte quod me nomina deriuare uel declinare docuisti, ut a Donato Donatianos potius quam Donatistas dicerem, quam tamen Graecam saltem declinationem esse concedis, uidelicet quod ita Donatistae a Donato ut euangelistae ab euangelio nominentur, quo te delectari dicis, ut uestris euangelium praedicantibus a simili mutuata sit uocabuli declinatio. uide ergo, ne forte ipsi priores hoc uolueriappellari, quia Donatum habent pro euangelio. nam sic isti a Donati quomodo sancti omnes nolunt ab euangelii societate discedere, et ideo delectantur uocari Donatistae sicut euangelistae, tuque potius eis facis iniuriam, cum scribis in Latino sermone non nisi Latinam regulam probans Donatianos a Donato, sicut ab Arrio et Nouato Arrianos et Nouatianos, melius uocari. nam ego cum scriberem, iam mihi a nescio quibus propagatum sonabat hoc nomen neque id mutare curaui, cum et hoc ad distinctionem quam uolebam satis sufficere existimarem.
Abbreviated transcription (Latin):
habitum fuisse sermonẽ ne contenciosis mus habeatur
dligentis sim praedicator. & nelitiģator putetur impiger disputator
ntaris secđm praeceptũ apłi. oportunae in porturia ietela trno sartau
cotitta dicertes redarguaptur uanilo qui refellant᷑. in quieti corripia retur
pusillamines conisolentur. in firmi suscipiantur
Dum ad uersus om̃s resistentes uerbũ salutis ae uangelice cum pacientia
defenditur. sine diffidentia praedicatur. Ostendi&iã quã nondebeatis
ideoputare apuduos eẽ hominẽ bapti z andum quia & nos consentinꝵ
qđ & haberi auobis p̃baptis mꝵ possit & dari cũ & illud
quanto sanctiora sunt. tanto ab eisinutilib: poenalisq tractantur.
Vndecum ad aeccłam scam̃ ueruunt ipsi corrigendisunt. Nona nob illa
uiolanda quae neca malis mutata sunt. Audiergo cresconidũ breuiter
& hoc de mopestrabo nichil tedixisse ꝑ totã epłam tuã quo refelleres meã

Expanded text:
habitum fuisse sermonem: ne contentiosissimus habeatur habitum fuisse sermonem: ne contentiosissimus habeatur diligentissimus praedicator, et ne litigator putetur impiger disputator, instans secundum praeceptum apostoli oportune inoportune, ut doctrina sana contradicentes redarguantur, uaniloqui refellantur, inquieti corripiantur, pusillanimes consolentur, infirmi suscipiantur, dum aduersus omnes resistentes uerbum salutis euangelicae cum patientia defenditur. sine diffidentia praedicatur. ostendi etiam, quam non debeatis ideo putare apud uos esse hominem baptizandum, quia et nos consentimus quod et haberi a uobis baptismus possit et dari, cum et illud et mali possunt, quanto sanctiora sunt, tanto ab eis inutilius poenaliusque tractantur. unde cum ad ecclesiam sanctam ueniunt, ipsi corrigendi sunt, non a bonis illa uiolanda, quae nec a malis mutata sunt. Audi ergo, Cresconi, dum breuiter et hoc demonstrabo nihil te dixisse per totam epistulam tuam quo refelleres meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Uit non queras fontẽ signatum & puteum aquȩ uiuae. nisi quod hi
qui displicent dõ diuinitus nonpermittuntur accedere¬
uperioris uoluminis tam prolixo sermone
puto quod tandem aliquando persuassidus non es se
in hoc laudandos uestros epis copos.
neque ad probandos
quod de causa dissensionis. quae nram commu nonem dirimit
nolunt nobiscum habere consilium conloquium. Haec enim quasi
pre scriptione seincausa pessima putantes acutissimos. Quam nisi fallae
& ueris certisq rationibus & maxime diuinarum scripturarum
exemplis paenitus amputaui. Quibus diluci dissime docui. a scis prae¬
dicatoribus atque ad sertorib: ueritatis &iã contra presentes eius
aduersarios nec tantum qui ex eodem populo quo & illi fuerurit. uerum
& iam contra alienigerias & extraneos & unde prtecipuȩ uanas
formidinis in icitis. imperitis contra eos quidi alecticã m axime profitereritur

Expanded text:
ut non quaeras fontem signatum et puteum aquae uiuae nisi quo hi, ut non quaeras fontem signatum et puteum aquae uiuae nisi quo hi, qui displicent deo, diuinitus non permittuntur accedereuperioris uoluminis tam prolixo sermone puto quod tandem aliquando persuasimus non esse in hoc laudandos episcopneque adprobandos. quod de causa dissensionis. quae nostram communionem dirimit, nolunt nobiscum habere conloquium. hac enim quasi praescriptione se in causa pessima putant esse tutissimos, quam, nisi fallor, et ueris certisque rationibus et maxime diuinarum scripturarum exemplis penitus amputaui, quibus dilucidissime docui a sanctis praedicatoribus atque adsertoribus ueritatis etiam contra praesentes eius aduetiam contra alienigenas et extraneos; et unde praecipue vanas formidines injicitis imperitis, contra eos qui dialecticam maxime profiterentur,
Abbreviated transcription (Latin):
& alegedĩ ꝑtinentia ubi lib& accipere potuerunt. Hoc enĩ quic quid ÷
quod secundũ scripturas certissimãq rationem in ueniri potuerit: io¬
Nonnisi inscã aecła ueldar uel accipiposse. hoc pertinebit ad fontem
signatum puteũ aquȩ uiuȩ pari disum cũ fructu pomorũ. us torii¬
cuius ut potuistimentionem fecisti. sed quid illud sit non intellexis se
ostendisti quando quidẽ hoc deui sibilibaptis modictũ eẽ arbitraris..
quod lic& scm̃ sit neq ullo modo praecer mittendum Quõ sacratissima¬
significatione praepoll&. Quã multieũ tamen accipiant. Non solum
boni qui secundũ propositum uocati sunt conformes imaginis filudĩ.
sed &iam hi qui regnũ dĩ non possidebunt. in quibus sicut dicit a płs.
& ebriosi & auari niumerantur. puto quod si pertina cia
deposita cogitaueris uerum me dicere . tibi ipse facile respondebis.

Expanded text:
et ad legem dei pertinentia ubilibet accipere potuerunt hoc enim quidquid est, et ad legem dei pertinentia ubilibet accipere potuerunt hoc enim quidquid est, quod secundum scripturas certissimamque rationem inueniri potuerit non nisi in sancta ecclesia uel dari uel accipi posse, hoc pertinebit ad fontem signatum, puteum aquae uiuae, paradisum cum fructu pomorum, cuius ut potuisti mentionem fecisti, sed quid illud sit non te intellexisse ostendisti, quandoquidem hoc de uisibili baptismo dictum esse arbitraris. quod licet sanctum sit neque ullo modo praetermittendum, quoniam sacratissimsignificatione praepollet, quam multi eum tamen accipiant non solum boni, qui secundum propositum uocati sunt conformes imaginis filii dei, sed etiam hi qui regnum dei non possidebunt, in quibus, sicut dicit apostolus, et ebriosi et auari numerantur, puto quod, si pertinacia deposita cogitaueris, uerum me dicere tibi ipse facile respondebis,
Abbreviated transcription (Latin):
tui ratione perspicua nec eloquentiã quantũ lib&. nec dialecticam.
qualem lib& metuendam eẽ ad sertoribus ueritatis. quominus ad sertores
falsitatis disputando cũ cis & eos refellendo coniuincant. Vbi etiam
demonstraui & illud quote praeter aepłam meã dixi eẽ ꝑ motum quã nonsit.
consequens ut sic concedimus eẽ baptis mum in partedonati simul &iã
concedamꝑ in eadẽ societate quem quam baptizari oportere. Quia
sicut bonam legẽ potuit habere reꝓbus populus uidȩ ox̃. sic bonũ
sacramentum potest habere reproba societas heret corum. Quid autẽm
ꝓpriae detur in accła quod preter illa ominino nondat᷑ suo lo cosinedifful¬
tate monstrabitur. Neq enĩ recte agerem cũ hereticis quos habere
baptismum confitem᷑.  ut omnimodo ad aeccłam catholicã ueniant.u
nisi ueniendo acciperint aliquid qđ nec alibi possint accipereudo
Et qđ nisi acciperint. frustra & ꝑniciosȩ habeant que cũq alia quãuis boria.

Expanded text:
tui ratione perspicua nec eloquentiam quantamlibet nec dialecticam qualemlibet metuendam esse adsertoribus ueritatis, quominus adsertores falsitatis disputando cum eis et eos refellendo conuincant. ubi etiam demonstraui et illud, quo te praeter epistulam meam dixisti esse permotum, quam non sit consequens, ut, si concedimus esse baptismum in parte Donati, simul etiam concedamus in eadem societate quemquam baptizari oportere, quia, sicut bonam legem potuit habere reprobus populus Iudaeorum, sic bonum sacramentum potest habere reproba societas haereticorum. quid autem proprie detur in ecclesia, quod praeter illam omnino non datur, suo loco sine difficultate monstrabitur. neque enim recte ageremus cum haereticis, quos habere baptismum confitemur, ut omni modo ad ecclesiam catholicam ueniant, nisi ueniendo acciperent aliquid, quod nec alibi possint , accipere et quod nisi acceperint frustra et perniciose habeant. quaecumque alia quamuis bona
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ paganorũ mundã potest credentes inse. Siaut̃ hoc loco omnẽ homine
peccatorẽ intellexeris mortuũ. tantaquȩ non uis tesecuntur.
ut ipse quẽ ad modũ inuas inuenire non possis. dicente iohanne. Sidixerimus
Sidixerimus
quia peccatũ non habemus. nos ipsos decipimus. & ueritas in nobis ñ est. Vt
omnino non inuenias hominẽ a quobaptizeris. siomnẽ peccatorẽ decuta
uel scismaticũ ut quisquis apud eos baptizatur amortuo qͥd ei ꝓdest lauatioe qđ
uides quã p̃cipiti p̃sũptione sicaccipiat᷑ acsic dictũ ẽ. Quibaptizat᷑ ab her&ico ułscisma

Expanded text:
deus paganorum mundare potest credentes in se. si autem hoc loco omnem hominem deus paganorum mundare potest credentes in se. si autem hoc loco omnem hominem peccatorem intellexeris mortuum. tanta quae non uis te secuntur, ut ipse quemadmodum uiuas inuenire non possis, dicente Iohanne: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est, ut omnino non inuvel schismaticum, ut quisquis apud eos baptizatur A mortuo, quid ei prodest lavatio ejus? quod vides, quam praecipiti praesumptione sic accipiatur, ac si dictum sit, Qui baptizatur ab haeretico vel schismat
Abbreviated transcription (Latin):
frontecogunt baptizari post manifestũ quinolunt post occultum.
ubi ad serunt neminẽ exceptũ : fugeigltur frater ab insanumn¬
tellectu ad sanũ. ut in hoc testimonio deolepeccatoris sicut supe¬
riora eiusdẽ psalmi uerba prȩscribunt blandã lenitudinẽ fal¬
latiã adulatoris intellegas. Itaenĩ & nullus erit exceptus & ñ
in pingit in angustias insuperabiles malus baptizator occultis. Sic&
in alio testamento ubi dictũ est quibaptizatur a mortuo quid ei ꝓ¬
dest lauatio eius. aut inspice diligenter codices antiquos & maxime
grecos neforte ipsa uerba alit̃ conscripta exp̃cedenti & consequenti
contexione semonis. Aliũ sensum intiment. Autcertemoriuos
intellegamꝰ sicut dixi inquorũ nomine baptizantur idolorũ culto¬
res. Vt ab illo quẽq intellegas baptizatũ incuius nomine sec redit
eẽ mudatũ. Ita enĩ & illic nullus excipitur. Nullus quippemortuus

Expanded text:
fronte cogunt baptizari post manifestum qui nolunt post occultum, fronte cogunt baptizari post manifestum qui nolunt post occultum, ubi adserunt neminem exceptum? fuge igitur, frater. ab insano intellectu ad sanum, ut in hoc testimonio de oleo peccatoris, sicut superiora eiusdem psalmi uerba praescribunt, blandam lenitudinem fallacis iam adulatoris intellegas. ita enim et nullus erit exceptus et non inpinget in angustias insuperabiles malus baptizator occultus. sic et in alio testimonio, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?, aut inspice diligenter codices antiquos et maxime Graecos, ne forte ipsa uerba aliter conscripta ex praecedenti et consequenti contextione sermonis alium sensum intiment, aut certe mortuos intellegamus, sicut dixi, in quorum nomine baptizantur idolorum cultores, ut ab illo quemque intellegas baptizatum, in cuius nomine se credit esse mundatum. ita enim et illic nullus excipitur; nullus quippe mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
contra legẽ gesserit peccasse nondicitur. Qđ sinichildici stultius
nec absurdius potest: aperte predictũ est. ut ñ solũ idolicultor. sed quis¬
quis peccator int̃oms homines fuerit: ius sibi baptis matis non usur¬
p&. Hlaeccerte quacinseriii uerbatuas̃. Ego culto remidoliñ excepi
s ed ipsodeos eorũ mortuos eẽ dixi. quorũ anullo baptizari aliquid ꝓdest
Ab ipsis enimdiis sibibaptizari uidentur in quorũ nomine semundari
arbitrantur. Tu autem nulum pec catorem excepisti. quod si hoc lo¬
co peccator & mortalis homo quibaptizat intellegendus est nullum
peccatorẽ excipiens. procul dubio. nec occultũ excepisti. aꝑte inquis p̃¬
dictũ est ut non solũs idolicultor. sedquisquis peccator inter om̃s homi¬
nes fuerit ius sibi baptismatis non usur p& Audier gote ipsũ quisquis
peccator dixisti nec manifestũ necoccultũ excepisti proinde qua

Expanded text:
contra legem gesserit peccasse non dicetur? quodsi nihil dici stultius contra legem gesserit peccasse non dicetur? quodsi nihil dici stultius nec absurdius potest, aperte praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. haec certe quae inserui uerba tua sunt. ego cultorem idoli non excepi, sed ipsos deos eorum mortuos esse dixi, quorum a nullo baptizari aliquid prodest; ab ipsis enim diis sibi baptizari uidentur, in quorum nomine se mundari arbitrantur. tu autem nullum peccatorem excepisti. quodsi hoc loco peccator et mortalis homo qui baptizat intellegendus est, nullum peccatorem excipiens procul dubio nec occultum excepisti: aperte, inquis, praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. audi ergo te ipsum. \'quisquis peccator\' dixisti, nec manifestum nec occultum excepisti. proinde qua
Abbreviated transcription (Latin):
tui baptis mo. nullus mortuus. nullus peccator exceptꝰsit. sicuttu ꝓme: uł¬
ut c̃trame loqueris. ita enĩ nec occultꝰ excipitꝰ quo euertit᷑ omẽ qđ lo¬
qris. Ac sic rebaptitare coguntur. quitetalia docuer̃: om̃s quos ab occul¬
tis malis baptizatos in hacuita repperire potuerinT. Quidagis: quote
c̃uertis uerbatua tibi recitantur. non solũ enĩ eacũdicerẽ ñ refel¬
listi sed nestiens quid meũ elegeris. aliis uerbis taquãtuũ hocidem ip¬
sedixisti. & ut diligentius audiri & c̃siderari poss& scripsisti : ut tibi
quoties libuerit recitetur . Audier gouerbatua: nempe ista sunł.
quid sudoli cultorẽ inquistantũ tibi plac& excipire: quid illud de quo
dicitur nolo oleũ peccatoris unguat capud meũ: utrum ne& hic
peccator ille solus est qui idolũ colit. anquis quis qui ñ lic& mittit :
qđ si & peccatorẽ tantũ cultorẽ idoliputas: xpĩ anus ergo siquid

Expanded text:
tui baptismo nullus mortuus, nullus peccator exceptus sit, sicut tu pro me uetui baptismo nullus mortuus, nullus peccator exceptus sit, sicut tu pro me uelut contra me loqueris. ita enim nec occultus excipitur, quo euertitur omne quod loqueris, ac sic rebaptizare coguntur, qui te talia docuerunt, omnes quos ab occultis malis baptizatos in hac uita repperire potuerint. Quid agis, quo te conuertis? uerba tua tibi recitantur. non solum enim mea cum dicerem non refellisti, sed nesciens quid meum legeris aliis uerbis tamquam tuum hoc idem ipse dixisti et, ut diligentius audiri et considerari posset, scripsisti, ut tibi quotiens libuerit recitetur. audi ergo — uerba tua nempe ista sunt —: quodsi idoli cultorem, inquis, tantum libi placet excipere, quid ille de quo dicitur: nolo oleum peccatoris ungat caput meum? utrumne et hic peccator ille solus, est qui idolum colit, an quisquis quod non licet admittit? quodsi et peccatorem tantum culto-rem idoli putas, r-hristianus ergo si quid
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens uxorẽ duxerit alienã ex illo fit adult̃ ex quo didicerit nisi
discesserit : Abitiatergo & istelaptismus quẽ sea mortuo ꝑcepisse
cognouit Hab& enĩ qđ faciat adhuc: baptiza rilterũ potest
Postremoscient nescierit. a mortuobaptizatꝰ qiđ ci ꝓdestlauatio ei :
stricta sententia ÷⁊ Sic a tiupse clamas. Neminem excepit a mortuo¬
in quã baptizatus est. nihilei prodest lauatio eius Mundate hominẽ
baptizando quiuiuitis. aut uos ipsos potius ab hocerrore mundate.
netalia sentiendo pereatis Contendis enim uelut aduersus me. ut
nullum exceptum dicas in eo qđ scriptũ est oleũ peccatoris. & quibap¬
trzatur amortuo: nec tesentis nodũ quoligatus est renitendo cons¬
tringere Hocenĩ ago. hoc insto. hinc uos ad mutandã uanam ꝑ¬
uersãque sententiã urguentur inpinguo. ut moleo peccatoris. & mor¬

Expanded text:
nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo didicerit, nisi nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo didicerit, nisi discesserit. abiciat ergo et iste baptismum, quem se a mortuo percepisse cognouit. habet enim quod faPostremo, scierit nescierit, A mortuo baptizatus, quid ei prodest lavatio ejus? « Stricta sententia est, » sicut et tu ipse clamas, « neminem excepit: A mortuoinquam, baptizatus est, nihil ei prodest lauatio eius. mundate hominem baptizando, qui uiuitis, aut uos ipsos potius ab hoc errore mundate, ne talia sentiendo pereatis. contendis enim uelut aduersus me, ut nullum exceptum dicas in eo quod scriptum est: oleum peccatoris et: qui baptizatur a mortuo, nec te sentis nodum quo ligatus es renitendo constringere. hoc enim ago, hoc insto, hinc uos ad mutandam nanam peruersamque sententiam urgenter inpingo, ut in oleo peccatoris et mor
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: obitienteseis quibaptitat᷑ a mortuo quid ei ꝓdestlauatio eiꝰ matuos
dicentes ad quos a froꝵ cadiuerũ quoꝵ lib& illa fuerint nec aura potuit
peruenire : & mortuũ pãputantes qui propriũ potest occulta re
flagitiũ : cũ scriptura clam& a mortuo uelut quinon sit perit c̃fessio:
disciplinae fugi& fictũ : ad huc defendite istos inortuos & uiueredicite .:
ut & uos peius ipsa falsa defensione moriamini : Mortui sunt inquis:
Sed quid facer& quibaptiz andus ad eosignaraccessit : Nuncergo
faciat quando illo ꝓdito seagnouit a mortuobaptizatũ: Sienim
c̃scienti ꝓptȩrea laediñ potuit qui nesciuit. Nunc incipit laediquia
sciuit: uelut sicunica delatrocinia nesciensuestiret᷑ ex illo fit iniquita¬
tis uestis illa ex quo cognouerit: & ipse iniquus pisi abiecerit. & qui

Expanded text:
tatis, obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos tatis, obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos dicentes ad quos Afrorum cadauerum, quorumlibet illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non putantes qui proprium potest occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ura: sanctus enim spiritus disciplinae fugiet fictum? adhuc defendite istos mortuos et uiuere dicite, ut et uos peius ipsa falsa defensione moriamini.. Mortui sunt, inquis. sed quid faceret, qui baptizandus ad eos ignarus accessit? nunc ergo faciat, quando illo prodito se agnouit a mortuo baptizatum. si enim conscientia propterea laedi non potuit, quia nesciuit, nunc incipit laedi, quia sciuit; uelut si tunica de latrocinio nesciens uestiretur, ex illo fit iniquitatis uestis illa, ex quo cognouerit, et ipse iniquus, nisi abiecerit, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
abeo cũ later& baptizatos eẽ c̃stiterit : A mortuo quippebaptirati sunt:
Omnẽ pec catorẽ sineulla exceptione intellegendũ eẽ dixisti quibap¬
tizare non possit: adiungendo testimoniũ deoleo peccatori s ut dixisti.
Tuscripsisti te ipsũ audi legete ipsũ : Siomis peccator tam quã mortu¬
us ñ potest baptizare. nec occultꝰ potest : Ñ enĩ quia occultꝰ ideo ui¬
uus ÷ cũ multo ꝓfundius & iãm̃datio simulationis absumtus sit :
aii enĩ mortuus diceret᷑ si saltẽ c̃fiteret᷑ sed fit in illo qđ alio loco senp
tũ÷ a mortuo uelud qui non sit perit c̃fesno : Ab i stomortuo intantis
mortis ꝓfunditate demerso : quos baptizatoseẽ claruerit non rebap¬
tizatis : Et abeis baptizatos qui inultimis terris necceciliani nec
ma iorini necdonati nom̃ audierunt . rebaptizare si posstti smminii ne dubi¬

Expanded text:
ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe baptizati sunt, ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe baptizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione intellegendum esse dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptus sit. minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur, sed fit in illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso quos baptizatos esse claruerit, non rebaptizatis, et ab eis baptizatos, qui in ultimis terris nec Caeciliani nec Maiorini nec Donati nomen audierunt, rebaptizare, si possitis, minime dubi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ab solute dixit mortuo: Haec manifestatio uerbax̃ illic me õ
quẽ desomno ł potius deipsa marte excitar&  & tã menteñ exctauit
et in suꝑ qđ ego contra petilianũ dixerã quasi contrame dicens.
uehementius &iã confirmasti. sicut solent homines iniectã sagittã
nesciendo excludere: altius &iã penitusq defigere : Ad seruisti
mortuũ ñ intellegendumnisi peccatorẽ baptistam & nullũ peccato¬
rẽ excipiendũ : Et ideo qđ ego dicebã contrate concluditur nec oc¬
cultũ excipiposse ubinullus excipitur : Rebapti zate igitur eos
quos ab occultis peccatorib: baptizatos eẽ constiterit : quib: potest
uiuentib & scientib subueneri ut eis solis ñ obsint qui ł ignorant᷑ uel de¬
ante de functi sunt. ut manifestatis poste amalis baptizatorib suisi ã
baptizari ñ pos sint : baptizate in quã ꝓdito ad ultero atq: dã nato quos

Expanded text:
sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio uerborum illic meorum sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de ipsa morte excitaret? et tamen te non excitauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me dicens uehementius etiam confirmasti. sicut solent homines iniectam sagittam nesciendo excludere altius etiam penitusque defigere. adseruisti enim mortuum non intellegendum nisi peccatorem baptistam et nullum peccatorem excipiendum, et ideo quod ego dicebam contra te concluditur, nec occultum excipi posse ubi nullus excipitur. rebaptizate igitur eos, quos ab occultis peccatoribus baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus et scientibus subueniri, ut eis solis nunc obsint. qui uel ignorant uel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis iam baptizari non possint. baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos
Abbreviated transcription (Latin):
nomine sacerdotũ suoꝵ: sed deorũ dequibus uana opinantur
sescĩ ficari putant : A p̃saut̃ resurrex̃ & uiuit: P inde qui ab illo
baptizat᷑ ñ solũ ꝑbonũ : uerũ &iã permalũ ministrum.
perditis in oribus mortuũ. Nona mortuo baptizatur.
ab illabaptizatꝰ quiuiuit in ȩternuma deqđ dictũ ÷ in euuangelio
qđ &iã ibi cõmemoraui. ipse ÷ quibaptiz at inspũ scõ hoctu in e¬
pistola mea quantũ indicant uerbatua ñ intellexisti : Nolo enĩ dicere
parũ intelligens fraudare uoluisti : Miror autẽ quod uerba illicmea
sequentia non aduerteris aut ab eis olissimu landũ putaueris.
paulo postquippe subieci& dixi Nam si hoc loco mortuum intellexero
peccitorẽ baptiratorẽ. eadẽ illa corisequetur ab surdita sutquis qis
RIT̃ alatente impio fueritbaptizat᷑. tam quã a mortuobaptizat᷑
in aniter lotus sit: Nenĩ ait quibaptizatur a mortuo manifesto

Expanded text:
nomine sacerdotum suorum, sed deorum, de quibus uana opinantur, nomine sacerdotum suorum, sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari putant. Christus autem resurrexit et uiuit; proinde qui ab illo baptizatur, non solum per bonum, uerum etiam per malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. ab illo enim baptizatur, qui uiuit in aeternum et de quo dictum est in euangelio, quod etiam ibi commemoraui: ipse est qui baptizat in spiritu sancto. Hoc tu in epistula mea, quantum indicant uerba tua, non intellexisti; nolo enim dicere: parum intellegens fraudare uoluisti. miror autem. quod uerba illic mea consequentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum putaueris. paulo post quippe subieci et dixi: nam si hoc loco mortuum intellexero peccatorem baptizatorem, eadem illa consequetur absurditas, ut, quisquis etiam a latente impio fuerit baptizatus, tamquam mortuo baptizatus inaniter lotus sit. non enim ait: \'qui baptizatur a mortuo manifesto,
Abbreviated transcription (Latin):
& morsei ultra ñ dominabitur. de quodictum ÷ ipse est
qui baptirat in spũ scõ: baptizant᷑ autẽ a mortuis. qui bapti ⁊ antur
inido lox tẽplis : Nonenĩ & ipsi a sacerdotib: suis seaccipere
arbitrant᷑ scĩ ficatonẽ quã putant sed adussuis: Qui quõ homi¬
nes fuerunt : & ita mortuis unt ut neq suꝑterras neq in requiesux̃
uiuant uere ipsi a mortuis baptitant᷑ : Hucusque exepistola
mea uerba ipsa transcripsi: In quib iã ꝑspicis ut opinior si nunc
saltẽ diligent̃ attendis non meipsoscultoresmortuosappellasse
quã uis aliomodo &iã ipsi mortui sint : sed deos falsos quos colunt
quia homines fuerunt. & sic̃ homines de corpore exierunt
nec resur rexerunt. nec uitȩ illũ meritũ qui posthanc uita pmittit᷑
habuert̃ : ab ipsi sergodiis quibaptizant᷑ si cut dixi uere a mortuis
baptizant᷑ id ÷ quiin eoꝵ nomine baptizant᷑ qr & ipsi non in

Expanded text:
et mors ei ultra non dominabitur\', de quo dictum est: \'ipse est et mors ei ultra non dominabitur\', de quo dictum est: \'ipse est qui baptizat in spiritu sancto\'. baptizantur autem a mortuis qui baptizantur in idolorum templis. non enim et ipsi a sacerdotibus suis se accipere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam homines fuerunt et ita mortui sunt, ut neque super terras neque in requie sanctorum uiuant, uere ipsi a mortuis baptizantur. huc usque ex epistula mea uerba ipsa transcripsi, in quibus iam perspicis, ut opinor, si nunc saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores mortuos appellasse, quamuis alio modo etiam ipsi mortui sint, sed deos falsos quos colunt, quia homines fuerunt et sicut homines de corpore exierunt nec resurrexerunt nec uitae ullum meritum, quae post hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis ergo diis qui baptizantur, sicut dixi, uere a mortuis baptizantur, id est, qui in eorum nomine baptizantur, quia et ipsi non in
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑ cũ & urȩ̃ intentioni similit̃ repugnare monstrat᷑: Ne que:
enĩ hoc reuera debaptismo insalmo positũ ÷ ac ñ deassentatoris ad¬
uolatione : qđ su periora uerba satis indicant. nã tota sententia
ita conectitur. Emendabit me iustus inmisericordia &argu&ne.
oleũ aut̃ peccatoris ñ in pinguabit capud meũ: Maluit ergo con¬
tundi caput suũ. ab arguente ueracit̃ : quã ungiablandiente falla¬
cit̃ trans latis uerbis. olea & unctione. lenitudinẽ significans ad¬
ulantis : Quid aut̃ ego in ista epistola de hoc testimonio senserim
ubi dictũ ÷ quibaptitat᷑ amortuo: ipsi sex ea repetitis uerbissatis
quantũ opinior ostendã Cũ enĩ desererẽ quid responderedebeat
adistos catholic̃xpĩanx̧. cũ audierit in quã. qui bapti zatura mortuo
non ei prodest lauatioeiꝰ respondebit uiuit xp̃s : &iã non moritur

Expanded text:
uincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur. neque uincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur. neque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assentatoris adulatione, quod superiora uerba satis indicant; nam tota sententia ita conectitur: emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maluit ergo contundi caput suum ab arguente ueraciter quam ungi a blandiente fallaciter, translatis uerbis oleo et unctione lenitudinem significantibus adulantis. Quid autem ego in illa epistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo, ipsis ex ea repetitis uerbis satis, quantum opinor, ostendam. cum enim dissererem, quid respondere debeat ad ista catholicus christianus, cum audierit, inquam, \'qui baptizatur a mortuo non ei prodest lauatio eius\', respondebit: \'uiuit Christus et iam non moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ quima nifestus ÷ in a pocalipsi : ubunt̃ rogante iohanne quideeñt
aquȩ ille inuisione monstratȩ : populo seẽ responsum ÷: deillo ue rotesti¬
monio qđ scriptũ ÷ quibaptizat᷑ a mortuo quid ꝓficitlauatioeiquã
non intellexeris. qđ ego in illa epistola posui. quantũq me uerbtus
ad uiuers paululũ ad tende: Cũ enĩ putassesa memartuũ hoclodin¬
tellegi cultorẽ id oloꝵ quasi eos solos exceperĩ quibapti z are ñ possint¬
e legisai quantũ potu isti. repetito illo deoleo testimonio qđ pullũ pec¬
catorẽ bapti zare uoluerit. Quidix̃ oleũ peccatoris ñ in pinguabit
capud ieũ. non excipiendo aliquẽ peccatorẽ : Vndeuos magis argue¬
mini sic̃ paulo ante monstraui. sienĩ nullus peccator ex ceptus est:
ꝓ indebaptizatos ab occultis malis cũ uicti fuerint de nuo
baptizato: hiciã conaberis occultũ excipere peccatorẽ quẽ scã
scriptura ñ excipit Totꝰ igit᷑ isteur̃ intellectus falsus aueritate con¬

Expanded text:
intellectum qui manifestus est in Apocalypsi, ubi interrogante Iohanne, quid essent aquae illae in uisione monstratae, populos esse responsum est. De illo uero testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur a mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexeris, quod ego in illa epistula posui, quantumque me uerbis tuis adiuueris, paululum adtende. cum enim putasses a me mortuum hoc loco intellegi cultorem idolorum. quasi eos solos exceperim qui baptizare non possint, egisti. quantum potuisti, repetito illo de oleo testimonio, quod nullum peccatorem baptizare uoluerit qui dixit: oleum peccatoris non inpinguabit caput meum, non excipiendo aliquem peccatorem. unde uos magis urgemini, sicut paulo ante monstraui. si enim nullus peccator exceptus est, proinde baptizatos ab occultis malis, cum conuicti fuerint, denuo baptizate. hic iam conaberis occultum excipere peccatorem, quem sancta scriptura non excepit. totus igitur iste uester intellectus falsus a ueritate con
Abbreviated transcription (Latin):
ut frum̃ta recondat inhorreo. paleam uero conburat igni inex¬
tinguibili. aut ergo recte passiestis per secutionẽ aut si modus xpĩan
ex cessus ÷. palea nrã fecit ꝓpt̃ quã non fuerat area dominica
deserenda : nequis quis antetẽpus uentilationis ab area paleam refuge¬
r& a frum̃toseparatꝰ palea fier&. Tuaut̃ cũ hoc non meũ sed scãẽ
scripturae testimoniũ refellere cona reris. Nullã ꝑ secutionẽ iustã eẽ
pos sed ixisti: uibi ggnoscendũ tibi est : nescienti scripturas undetibi uenire
possa in m̃tẽ quã iusta uoce sit dictũ. detrahentẽ ꝓximosuo occulto

Expanded text:
ut frumenta recondat in horreo, paleam uero conburat igni inexut frumenta recondat in horreo, paleam uero conburat igni inextinguibili. aut ergo recte passi estis persecutionem aut, si modus christianus excessus est, palea nostra fecit, propter quam non fuerat area dominica deserenda, ne, quisquis ante tempus uentilationis ab area paleam refugeret. a frumento separatus palea fieret. tu autem, cum hoc non meum, sed sanctae scripturae testimonium refellere conareris. nullam persecutionem iustam esse posse dixisti; ubi ignoscendum tibi est nescienti scripturas, unde tibi uenire posset in mentem, quam iusta uoce sit dictum: detrahentem proximo suo occulte,
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde & ipsi ex tra ecłam baptizant: Omna quippe ista
monstra ab sit omnino ut menbris illius columba unigȩc̃putent᷑.
absit ut intra repossint limites hortic̃ clusi: cuiusillecustos ⁊ qui
ñ potest falli : Quitam̃ sic confitent᷑ & corrigunt᷑ tunc intrant: tunc
mundant᷑ tc̃ in arborib: ortic̃ clusi tc̃ in menbris colum bae
unicȩ numerant᷑ nec tam̃ denuo baptizant᷑ ita &cũ ab hereucis ueniunt
cũ ipsoba ptis matȩ qđ & foris habuert̃ sed ñ &cũ ipsa mundatione quã
uos ꝑsecutionis crimine dãnata c̃scientia ÷: detraditorib quidema
tun ficatorib qui fuerint : qui hoc nefasad miserint ñ in scripturis scis̃.
sed famȩ hominũ credidistis: quaesi potest eẽ falsa bonade malis. cur
ñ possit &iã maladebonis : de ꝑsecutioneaut̃ hoctibi breuit̃ iterũq res¬
pomderim qđ cũ respondissẽ petiliano: refellere minime ualiustis,
cũ uentilabro eẽuenturũ & mundaturum aream suam

Expanded text:
proinde et ipsi extra ecclesiam baptizant. omnia quippe ista monstra absit omnino ut in membris illius columbae unicae conputentur, absit ut intrare possint limites horti conclusi, cuius ille custos est qui non potest falli. qui tamen si confitentur et corriguntur, tunc intrant, tunc mundantur, tunc in arboribus horti conclusi, tunc in membris columbae unicae numerantur nec tamen denuo baptizantur; ita et cum ab haereticis ueniunt cum ipso baptismate, quod et foris baptismo. sed non et cum ipsa mundatione, quam uos persecutionis crimine damnata conscientia est. de traditoribus quidem et turificatoribus, qui fuerint qui hoc nefas admiserint, non scripturis sanctis, sed famae hominum credidistis. quae si potest esse falsa bona de malis, cur non possit etiam mala de bonis? de persecutione autem hoc tibi breuiter iterumque responderim, quod cum respondissem Petiliano refellere minime ualuisti. umque ipsum cum uentilabro esse uenturum et mundaturum aream suam,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã quando polluta dantis occulta ÷ non mihi potuit
respondere : Tã enĩ contra ueritatẽ dicit᷑ quod falsaei fama possit
sic eosbaptizare quo mod ob aptizant quosdã nauit ds̃ ante quã deillis quđ quã
iudicar& eđa : Quienĩ mente ꝑ uersa uid& intꝰ eẽcũ forissit abipso xpõ
iã iudicatꝰ ÷ : Ipse qui ppeait qui non credit iã uidicatus est:
aeccła sexpõ ꝓponere ut put& baptizare posse ab illo uidicatos a seaatẽ
iudicatos baptixare ñ posse cũ ille semꝑ uera cter iudic&
ecdesi astici autẽ iuidices sic̃ homines plerũq fallunt᷑ baptizantes
ergo quantũ attin& ad uisibile ministeriũ & boni & mali in uisi
bilit̃ ꝑ eos ille baptiz& cuius ÷ & uisibileb aptis ma& in uisibilis gratia:
ł inguere ergo poss& bom& mali : abluere aut̃ conscientiã. Non

Expanded text:
tiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit tiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit responderi. Tam enim contra veritatem dicitur quod falsa ejus fama possit sic eos baptizare, quomodo baptizant quos damnavit Deus, antequam de illis quidquam iudicaret ecclesia. qui enim mente peruersa uidetur intus esse cum foris sit, ab ipso Christo iam iudicatus est. ipse quippe ait: qui non credit iam iudicatus est, t ecclesia se Christo praeponere. ut putet baptizare posse ab illo iudicatos. a se autem iudicatos baptizare non posse, cum ille semper ueraciter iudicet, ecclesiastici autem iudices sicut homines plerumque fallantur. baptizant ergo, quantum attinet ad uisibile ministerium, et boni et mali, inuisibiliter autem per eos ille baptizat, cuius est et uisibile baptisma et inuisibilis gratia. tinguere ergo possunt et boni et mali, abluere autem conscientiam non