comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat in becillam &atem percebrupta
cupiditatum atq mersa bat gur¬
gite flagitiorum. Inucc luerat
suꝑme iratua & nesciebam. obsurdu¬
eram stridore catenȩ mortelitatis
meȩpena suꝑbiȩ animȩ meȩ &ibam
longius ate &sinebas. & ic etabar
& effundebar & diffluebam &ebulli¬
ebcm ꝑfornicationes meas & ticcebas.
Otardum gaudiũmm tacebas
tunc & ego ibaem porro longe ate in
plura & plurasterilia semina doloꝵ
suꝑba deiectione & inqui&a lassi¬
tudine : quis mihi modular&ur erũ¬
nam meccra & nouissimarum rerũ
fugaces pulchritudines in usum uer¬
ter& eccrumq sueuitatib: ma&as
ꝑ p̃figer& ut usq ad con iuga lelitus
ex uestuccrent fluctus &citis meȩ

Expanded text:
bat imbecillam aetatem per abrupta bat imbecillam aetatem per abrupta cupiditatum, atqgite flagitiorum. inualuerat super me ira tua et nesciebam. obsurdueram stridore catenae mortalitatis meae, poena superbiae animae meae, et ibam longius a te, et sinebas, et iactabar et effundebar et diffluebam et ebulliebam per fornicationes meas, et tacebus.s o tardum gaudium meum! tacebus tunc, et ego ibam porro longe a te in plura et plura sterilia semina dolorum superba deiectione et inquieta lassitudine. Quis mihi modularetur aerumnam meam et nouissimarum rerum fugaces pulchritudines in usum uerteret earumque suauitatibus metas praefigeret, ut usque ad coniugale litus exaestuarent fluctus aetatis me
Abbreviated transcription (Latin):
ecordariuolo trtens actas fedi C¬
tates mẽcs. & carnales corrup¬
tiones animȩ meȩ. non quod
eccs amem: sed ut amemte ds̃ meus.
amore amoristui feccio istud recolens
uics mecs nequis simas inamaritu¬
dine recogitationis meȩ ut tudulces¬
cccs mihi dulcedonon fellax dulce¬
do felix & secura. & colligens meccdisꝑ¬
sione in qua frustatim discissus sum
dum abunote auersus inmultac euanui.
Exarsienim celiquando secciari in¬
feris in adulescentia & siluescere
ccusus sum uacriis & umbrosis cmorib
& contaebuit species mec & conputru
corcm oculistius placens mihi & plac¬
cere cupiens oculis hominum & quid
erat quod me deletaebat nisi amare
& cmari : S ed nontenebatur modus
cbanimo usq cedanimum quac tenus
liminosus limes amicitiȩ Sed ex alce¬
bantur nebulȩ delimosa concupis cen¬
tia carnis & scatebra pubertatis &
obnubilabant aetq obfuscabant cor
meum ut non discerner&ur serenitas
dilectionis acccligine libi dinis
Vtrumq: in confuso a estuabat & scopie¬

Expanded text:
ecordari volo transactas feditates meas et carnales corrupones anime mee, non quod eas amem, sed ut amem te, Damore amoris tui facio istuc, recolens uias meas nequissimas in amaritudine recogitationis meae, ut tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus in multa euanui. exarsi enim aliquando satiari inferis in adulescentia et siluescere ausus sum uariis et umbrosis amoribus, et contabuit species mea et conputrui coram oculis tuis placens mihi et placere cupiens oculis hominum. Et quid erat, quod me delectabat, nisi amare et amari? sed non tenebatur modus ab animo usque ad animum, quateiius est luminosus limes amicitiae, sed exhalabantur nebulae de limosa concupiscentia carnis et scatebra pubertatis et omeum, ut non discerneretur serenitas dilectionis a caligine libidinis. Utrumque in confuso aestuabat, et rapie
Abbreviated transcription (Latin):
cuis nulla uestigia recolo ⁊ non ne ab¬
in fantia hucpergens ueniin ꝓueritiã
uł potius ipsa in meuenit. & suc cessit
in ficntiae nec discessit illac. Quo enim
abiit & tamen iam non eratt  Non enĩ¬
ercm in fans. qui non farer: sed iam pu¬
er loquens eram & meminihoc. &
unde loqui didicerim post aeduerti.
Honenim docebant memaiores homi¬
nes p̃bentes mihi uerba certo aliquo
ordine doctrinȩ sicut peculo post
lit teraes sed ego ipsemente quaem de¬
distimihi ds̃ ins cum gemitibus & uoci¬
bus uccriis & uacriis membrorum
motibus edere uellem sensacordis
meut uoluntati parer&ur. nec¬
uelerem quȩ uole bamomico nec
quibus uole bam omnib: pensccba me¬
moriam cumipsi cppellabant rem
ccliquam & cum scđm eam uocem cor¬
pus codaliquid mouebant. uidebam
& tenebamihoc abeis uocarirem illam
quidsonabant cumeam uellent osten¬
dere : hoccũt eos uelle ex motu corporis
aperiebatur tamquam uerbis natu¬
redibus omnium gentium quȩ fiunt
uultu & nutu oculorum c&ero que

Expanded text:
cuius nulla uestigia recolo? Nonne abinfantia huc pergens ueni in pueritiam? uel potius ipsa in me uenit et successit infantiae? nec discessit illa: quo enim t tamen iam non erat. non enim infans, qui non farer, sed iam puer loquens eram. et memini hoc, et unde loqui didiceram, post aduerti. non enim docebant maiores homines praebentes mihi uerba certo aliquo ordine doctrinae sicut paulo post litteras, sed ego ipse mente, quam dedisti mihi, deus meus, cum gemitibus et uocibus uariis et uariis membrorum motibus edere uellem sensa cordis mei, ut uoluntati pareretur, neclerem quae uolebam omnia nec quibus uolebam omnibus. pensabam memoria: cum ipsi appellabant rem aliquam et cum secundum eam uocem corpus ad aliquid mouebant, uidebam et tenebam hoc ab eis uocari rem illam, quod sonabant, cum eam uellent ostendere. hoc autem eos uelle ex motu corporis aperiebatur tamquam uerbis naturalibus omnium gentium, quae fiunt uultu et nutu oculorum ceterorumque
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt qui futura cetinerunt si non¬
dum sunt : neque enim potest uideri
id quod non est & qui narrant pr&erita
non utiq: uera narrarent si animo
illa non cernerent quȩ sinulla essent

Expanded text:
uiderunt qui futura cecinerunt, si nondum sunt? neque enim potest uideri id quod non est. et qui narrant praeterita, non utique uera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ne momundus a peccato corcem te
nec in fans cuius estunius dieiuita sup
terram quis mecommemorat: an
qui lib& tantillus nunc pceruualus in
quo uideo quod non meminideme
Quidergo tunc eccabem ÷ an quice ube¬
ribus ip hibicim plorans Namsinu

Expanded text:
quoniam nemo mundus a peccato coram te, quoniam nemo mundus a peccato coram te, nec infans, cuius est unius diei uita super terram. quis me commemorat? an quilibet tantillus nunc paruulus, in quo uideo quod non memini de me? quid ergo tunc peccabam? an quia uberibus inhiabam plorans? nam si nu
Abbreviated transcription (Latin):
sum me eẽ ac summe uiuere idipsum
est. summus enu es & non mutaris
neque ꝑagitur intehodiernus dies
Etaomen inteperugitur quia inte
sunt &istcom̃a non enim hcberent
uics transeundi. nisi contineres ea
& qm̃ cennitui non deficiunt : Annitui
hodiernus dies & quammulti ic̃dies
nr̃i & patrum nr̃orum ꝑhodiernum
tuum transierunt. & exillo acceper̃
modos & utcumq: extiterunt & tran¬
sibunt cedhuc celii & accipient & ut¬
cumque existant: Tuccũt idem ipse es
& om̃a crcostina aetq ultracom̃a quae
hesterna & retro hodie facies hodie
fecisti : quid admeͫ siquis non in telligat
gecudeat &ipsedicens. quid est hoc
Eaudecet &icmsic & am& non inueni¬
endo inuenire potius quam inuenien¬
E⁊ X do non in uenireteexccudids̃.
uȩpeccactis hominum. & homo dic̃ hȩc
& misereris eius qm̃ tu fecistieu &
peccactum non fecistiineo: Quis me cõ¬
memorat peccatum in fantiȩ meae

Expanded text:
summe esse atque summe uiuere id ipsum summe esse atque summe uiuere id ipsum est? summus enim es et non mutaris, neque peragitur in te hodiernus dies, et tamen in te peragitur, quia in te sunt et ista omnia: non enim haberent uias transeundi, nisi contineres ea. et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi iam dies nostri et patrum nostrorum per hodiernum tuum transierunt et ex illo acceperunt modos et utcumque extiterunt, et transibunt adhuc alii et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si quis non intellegat? gaudeat et ipse dicens: quid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inuenendo inuenire potius quam inueniendo non inuenire te. Exaudi, deus. uae peccatis hominum! et homo dicit haec, et misereris eius, quoniam tu fecisti eum et peccatum non fecisti in eo. quis me commemorat peccatum infantiae meae?
Abbreviated transcription (Latin):
mec anillaest quam egi in trauiscera
matris meȩnam & de illa mihi nonni¬
hil in dicatum est & pregnantes ipseui¬
difeminas quidante hastia &Cic eiat cdub¬
cedomea ds̃m̃s. Fui ne alicubi aut aliquis
Nam quis mihi diccet ista non hcbeo nec
pecter nec mater potueruntꝰ Nec celioꝵ
experimentum nec memoria mecc. an
in rides me. ista quȩrentemte quide hoc
quod noui lacudari ame iubes & confiteri
metibi Consiteor tibi dñe çeli & terrȩ
laudem dicens tibi deprimordiis & in¬
fantiamea quȩ non memini. & de distiea
homini excliis dese conicere: &ccucto¬
ritatibus & iam mulierculcrum multa
desecredere łram enim & uidebcm
&icmtunc & signa quib: sensa mea notu
clus facerem iam infinem in fantiae¬
quȩ rebam unde hoctede conimabnisi
cebste dñeͣ An quis quam se facciendi erit
artifex : aut ulla uena trachitur aliun¬
de qua esse&uiuere uirrat in nos. prȩ¬
ter quam quod tu faccis nos dñe. Cuiesse
& uiuere non celiud atq aliud quicc

Expanded text:
mea. an illa est, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indicatum est et praegnantes ipse uidi feminas. quid ante hanc etiam, dumeus? fuine alicubi aut aliquis? nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt nec aliorum experimentum nec memoria mea. an irrides me ista quaerentem teque de hoc, quod noui, laudari a me iubes et confiteri me tibi? Confiteor tibi, domine caeli et terrae, laudem dicens tibi de primordiis et infantia mea, quae non memini; et dedisti homini ex aliis de se conicere et auctoritatibus etiam muliercularum multa de se credere. eram enim et uiuebam etiam tunc et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, iam in fine infantiaequaerebam. unde hoc tale animal nisi abs te, domine? an quisquam se faciendi erit artifex? aut ulla uena trahitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse et uiuere non aliud atque aliud est,
Abbreviated transcription (Latin):
reunt uani loqui & menitis seduc¬
tores qui cum duccs uoluntates
in delirando anim aduerterint
ducs nacturas Duccrummentiũ
esse cosseuerant un cmbonam.
alterã malã ipsiuere ialisunt
cumista mala sentiunt & idem
ut dicat eis copłs tuus. fuistis celi
naturam. hoc eẽ quod ds̃ est . itcfac¬
ti sunt densiores tenebrȩ qm̃ longius
ate recesserunt horrenda in rogan¬
tia. a teuero lumine inluminante
omnem hominem uenientẽ in hunc
mundum. ad tendite quiddicatis
& erubescite & accedite adeum &
in lumin amini & uultus ur̃i non eru¬
bescent ego cum de liberabam ut
iconis eruirem dnodomeo. sicut diu

Expanded text:
reunt, uaniloqui et mentis seductores, qui cum duas uoluntates in deliberando animaduerterint, duas naturas duarum mentium esse asseuerant, unam bonam, alteram malam. ipsi uere mali sunt, cum ista mala sentiunt, et idem ut dicat eis apostolus tuus: fuistis aliqunaturam hoc esse, quod deus est, ita facti sunt densiores tenebrae, quoniam longius a te recesserunt horrenda arrogantia, a te, uero lumine inluminante omnem hominem uenientem in hunc mundum. adtendite, quid dicatis, et erubescite et accedite ad eum et inluminamini, et uultus uestri non erubescent. ego cum deliberabam, ut seruirem domino deo meo, sicut diu
Abbreviated transcription (Latin):
eram omninomemini. Ecce corm̃m
dsm̃s ecce intus uide quia memini.
Spes mec qui memundas cetcelium
affectionum inmunditia. dirigens
oculos meas lto & euellens de la¬
queo pedes meos. Miscebarenim c&e¬
ros mortales uiuere : Quiccille quẽ
quacsi non moriturum dilexeram
mortuus erat. & memagis quia ille
adter ercm uiuere illomortuomi¬
rcbar : Bene quidam dixit de ami¬
cosuo dimidium animȩ suȩ. nã ego

Expanded text:
eram omnino, memini. ecce cor meum, eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego
Abbreviated transcription (Latin):
istec loquor: non enim tempus quȩ¬
rendi nunc est: sed confitenditibi
*oisereram & miser est omnis animus
uinctus amicitia rerum mortalium.
& dilcniatur cum eas amittit & tunc
sentit miseriam. quam miserest &
ante quam comitta tecs: Sicergo erã
illo tempore & flebam amarissime
& requiescebam in amaritudine : Ita
miser eram & habebam cariorem
illo amicomeo uit amipsam miserã
Nam quamuis ec̃mutare uellẽ nollem
tam̃ amittere macgis quam illum.
& nescio an uellẽ uł proillo sicut de
oreste & pila detraditur si ñ fingitur
quiuellent proinuicem uł simulmori
quicomorte peius eis erit ñ simul uiuere :
Sed inmenescio qui scffectus nimis
huic contrarius ortus erat & tediũ uiuen¬
dierat in me grauissimum & morien¬
dim&us. Credo quomagis illũ amabã.
hoc magis mortem quȩ mihi eum abstu¬
lerat tam quam a trocissimam ini¬
micam oderam & timebam & ec̃ re¬
penae consumpturã om̃s homines
putcebaem. quia illum potuit.Sic A¬

Expanded text:
ista loquor? non enim tempus quaeista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic
Abbreviated transcription (Latin):
mimei N& nunc dñe iam illa transier̃
& tempore lenitũ est uulnus mecͥcm
possum me cudire cabste qui ueritas
es & cc mouere aurem cordis mei ori
tuo ut dic cesmihi curfl&us dulcissit
miseris. Antu quamuis ubiq: aessis
longe abiecisti ate miseriam nr̃am.
& tuin temanes . Nos aũt in experim̃tis
uoluimur : & tam̃nisi cdaures tuas
ploraremus : nihil residiu despenr̃a
fier& : undeigitur succius fructus de
amaritudine uitȩ carpitur. Gemere
& flere &sus pirare & conqueri. An
hoc ibi dulce est quod speramus exccudi¬
rete : Recte istuc in p̃cib: quia desideriũ
ꝑueniendi habent. Num in dolore amis¬
sȩ rei & luctu quo tunc operiebcer¬
neq: enim sperabam reuiugscere
illum aut hoc p&cbam laccrimis
sed tantum dolebam & flebam miser
enim eram & amiseram gaudiũ m̃m
An & fl&us res a mara est & p̃fcestidio
rerum quib: prius fruebamur &dũ
Co. cebeis aeborremus delectat : quid aũt

Expanded text:
mi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt mi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebarneque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
dinis cum quo agerepossem qđ uellẽ :
sed ille abreptus dementiȩ meȩ ut apud
teseruccr&ur consolationi meȩ post
pacucos dies mecebsente rep&itur fe¬
bribus & defungitur: quodolore con¬
tenebratum est corm̃m. & quicquid as¬
piciebam mors erat. &eratmihi pa
tria supplicium & paterna domus
mira infelicitas. & quicquid cũ illo com¬
municaueram̃ sine illo incruciatum in¬
manem uerterat: ex pectabanteum
undiq: oculimei : & non dabatur. & ode¬
ramom̃a quȩ non haberenteum
nec mihi iam dicere poterant ec ceue¬
ni& sicut cum uiuer& quaendo absens
erat: Factus eram ipse mihi magna
quȩstio & in terro gabã animã meam
quare tristis ess& & qua re conturbas
me ucelde & nihil nouerat respondere
mihi : & si dicebam spercc indm̃ Iuste
non obtem perabat: qui a uerior erat¬
& melior homo quem carissimũ ami¬
serat . quam fantasma in quod sperare
iubebatur : Solus fl&us erat dulcis mihi
& suc cesserat amicomeo indelicus ani¬

Expanded text:
dinis, cum quo agere possem quod uellem. dinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors eratria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis ani
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fecisti ds̃ m̃s : & quam in uesti gabi¬
lis abyssus iudiciorum tuorũ : cũ enim
laboraret ille febribus ĩ acuit diu
sine sensu in sudore l&cli : &cum despe¬
rar&ur. baptigatus est Nesciens
me non curante & p̃sumente. idr&i¬
nere potius animam eius quod ame
acceperat. Non qđ in nescientis cor¬
pore fieba t. Longeccut alit̃erat : na
recrecctus est & scluus factus Statim¬
que ut primocũ eo loqui potui. potui
aũt mox ut ille potuit quan doñ disce¬
debam & nimis pendebamus ex inui¬
cem. temptacui apud illũ iñ ridere
tacmquam & illo in risuro mecũ bccp¬
tis mum quem acceperat mente atq:
sensu absentissimus. Sed tam̃ iam seac¬
cepisse didicerat: atilleita me exorruit
ut inimicum. Ammonuitq: mirabili
& repentina libertate ut si amicus
esse uellem talia sibi dicere desinerẽ
Egoccũt stupefactus atq turbatus.
distulioms motus meos ut conualesce¬
r& prius ess&q: idoneus uirib: ucclitu¬

Expanded text:
tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabitunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetu
Abbreviated transcription (Latin):
sum docere coeperam cõparauerã
diamicum soci&ate stu diorum nimis
carum ꝙ oȩuum mihi & conflorentẽ
flore adulescentiȩ : Mecum puer
creuerat & pariter inscolam iera¬
mus pccriterq: Iusercmꝰ Sed non¬
dum erat ꝥsicami cus quac̃ quaem
netunc
quidem si cuti est utra ami¬
citicc
quiccnon est uera nisicũ eã
tuadgl utincs inter inȩrentestibi
dulcis erat nimis coacta feruore
pacralium studiorum. Nã &afide
uera quam non germanitus & pe¬
nitus cedulescens tenebat. Deflexe¬
rã eũ & cũ insuꝑstitiosas fabellas
& ꝑniciosces propterquasme plan¬
gebat mater mecumiam errabat
in cnimo ille homo & non poterat
animamea sineillo & eccetummines
dorso fugitiuorumtuorum Ds ultionũ
& fonsmisericordicrum. Simul qui
conuertis nosadte miris modis : Ecce
cebstulisti hominem dehacuita cũ uix
expless& annum in amicitiamea. sua¬
uimihi suꝑ om̃s succuitates illius uitȩ
meȩ : quis lacudestucs enumerat
unus inseuno quac ex ꝑtus est: quid

Expanded text:
sum docere coeperam, comparaveram amicum societate studiorum nimis charum, coaevum mihi et conflorentem flore adolescentiae. Mecum puer creverat, et pariter in scholam ieramus, pariterque luseramus. Sed nondum erat sic amicus, quanquam ne tunc quidem sicuti est vera amicitia; quia non est vera, nisi cum eam tu agglutinas inter inhaerentes tibidulcis erat nimis, coacta fervore parilium studiorum. Nam et a fide vera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid
Abbreviated transcription (Latin):
pacruulis suis Quos tam̃ cȩxlibent᷑
patiuntur. sispeciaculis tacbibus
impedicentur cabstudio quo eos ud
lic edenda cupiunt peruenire
Vide ista dñe misericorditer : & libera nos
icom in uocanteste. Libera &iũ eos
gno crucis ei : & condiebareius sude
m indo abutero mcetris ineȩ quȩ mul

Expanded text:
paruulis suis, quos tamen caedi libenter paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire. uide ista, domine, misericorditer et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae mul
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur Puerorum aut talia cũ sint
puni untur amaiorib: : & nemomisera¬
tor puer os uel illos uł utrosq: nisi uero
ad probat quis quam bonus rerum arbi¬
ter uccpulcesseme quiccludebam pilac
puer. & eo ludo impediebar quominus
celeriter discerem litteras. quib: maior
de formius luderem: cut aliud faciebat
idem ipse cquo ua pulabam. quisi in
aliqua questiuncula a condoctore fuo
uictus ess& magis bile atq: in uidia
tor quer&ur quam ego cum incertami¬
p̃cepta pccrentum & magistrorum
illorum. Poteram enim postecbene
uti litteris quas uolebant ut discerõ
quocumq animo illimei: nonenim
Non enim meliora eligens in oboediens
ercm sed ccmore ludendi : cmans in
certrominib suꝑbecs uictorias. &
scclpi auros mocos fulsis fecbellis quo
prurirent cordentius eccdem curiosi¬
t temegis mugis que per oculos emi¬
cante inspectaculu ludos nieciorũ
quos tecm̃ quiȩdunt eccdignitate prȩ¬
diti excellunt ut hoc poene om̃s oftent

Expanded text:
cabantur, puerorum autem talia cum sint, cabantur, puerorum autem talia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam bonus rerum arbiter uapulasse me, quia ludebam pila puer et eo ludo inpediebar, quominus celeriter discerem litteras, quibus maior . deformius luderem. aut aliud faciebat idem ipse, a quo uapulabam, qui si in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamipraecepta parentum et magistrorum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curiositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt, ut hoc paene omnes optent
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: usq cebipsis parentib: quimi¬
hi accidere malinihil uolebant plage
meȩ magnumtunc & graue madũ
animus p̃grandi coffectu tibi cobe¬
renso estne in quam quis quamẽ facto
enim hoc quȩdam &im stoliditaes
Estergo qui tibi pie cohȩrendo itasib
coffectus greenditer ut ȩculeos & una¬
gulas ct que huius cemodiuarianon¬
menta proquib: effugiendis tibi ꝑuni¬
uersas terras cum timore magno supa¬
plicatur. It parui estim & diligenseos¬
qui hȩc acerbissime formidant quemadmo¬
dum parentes nr̃i ridebant tormenta
quibus pueria magistris affligebamur
N onenim cutminus ea m&uebamus aut
minus tedehis eucedendis dep̃ccebamur.
& peccabamus tamenminus scribendo aut
legendo ccut cogitando delitteris: quaem
exigebatur cenobis Non enim deerat
dnẽ memoria uelingenium quȩ nos hoc¬
bere uoluisti proilla a&ate sed delecte¬
innobis in nos abeis quittlia utiq uge¬
bantꝰ S ed maiorum nugȩ negotia uo¬

Expanded text:
hominibus, usque ab ipsis parentibus, qui mihominibus, usque ab ipsis parentibus, qui mihi accidere mali nihil volebant, plagae meae, magnum tunc et grave malum animus, praegrandi affectu tibi cohaerens? estne, inquam, quisquam? facit enim hoc quaedam etiam stoliditas: est ergo, qui tibi pie cohaffectus granditer, ut eculeos et ungulas atque huiuscemodi uaria tormenta, pro quibus effugiendis tibi per uniuersas terras cum timore magno supplicatur, ita parui aestimet, diligens eosqui haec acerbissime formidant, quemadmodum parentes nostri ridebant tormenta, quibus pueri a magistris affligebamur? non enim aut minus ea metuebamus aut minus te de his euadendis deprecabamur, et peccabamus tamen minus scribendo aut legendo aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. non enim deerat, domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sed delecta in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negotia uo
Abbreviated transcription (Latin):
nones quando quidem rectemihi
uiuere puero id proponebatur
obtem perure monentibus. ut in
ioc sclo florerem & excellerem lin¬
huosis certib: cdhonorem hominũ
estlsus diuitius famulantibus¬
nde inscolacis dcctiussum ut discerẽ
litteras. Inquib: quidutilitatis
ess& ignor abam miser. & tamem
sisegnis indisenidoessm uapula¬
bcm L audebatur enim hoc ama¬
ioribus & multi ante nos uitcc̃ istã
ugentes ꝑ struxerant ȩrum nosus
uices. ꝑ quas transire cogebamur
multi plicccto labore & dolore filus¬
ad ccmo qnuetiumus gũt dnehomines rop¬
ganteste & didicimus libeis sencienteste
ut potercmus essemiagnam aliquerd ut¬
qui poss&itom non appurens sensibus
nr̃is exccudirenos & subu enire obis
Nm puer coepi rogarete ccutiliũ are¬
fugium m̃ma & intuam in uocationem
rumpebam nodos linguȩ mȩȩ : & roge¬
bocinte paruus non paruo affectu
ne in scola uapulcrem. & cum menon
exccudiebas quodon erat ad insi pien¬
ticommihi Ridebaentur amaioribus

Expanded text:
ones! quandoquidem recte mihi vivere puero id proponebatur, obtemperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem, et excellerem linguosis artibus, ad honorem hominum et falsas divitias famulantibun scholam datus sum ut discerem litteras, in quibus quid utilitatis esset ignorabam miser, et tamen si segnis in discendo essbam. Laudabatur enim hoc a majoribus, et multi ante nos vitam istam agentes, praestruxerant aerumnosas vias, per quas transire cogebamur, multiplicato labore et dolore filAdam. Invenimus autem, Domine, homines rogantes te; et didicimus ab eis, sentientes te, ut poteramus, esse magnum aliquem, qui posses, etiam non apparens sensibus nostris, exaudire nos et subvenire nobis. Nam puer coepi rogare te, auxilium et refugium meum; et in tuam invocationem rumpebam nodos linguae meae; et rogabam te parvus, non parvo affectu, ne in schola vapularem. Et cum me non exaudiebas, quod non erat ad insipientiam mihi , ridebantur a majoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ibm xỹm. & ñ quia ũdonei sumus cogitare aliquid ex nobis quasi
u uobusmo ipsis sed̃ sufficielitia nr̃a ex dõ est & habentes thes¬
t non comobis & innemerabilia tałia quȩ de scripturis om̃ib
si colligere uelimus. tempus non sufficit. & ueremur ne apu
te ista ĩpĩa cõmemior atido quȩ maiore gr̃a de sedde aptica par

Expanded text:
bat: non quia idonei sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobismet ipsis, sed sufficientia nostra ex deo est. uide, si secdei et non ex nobis, et innumerabilia, quae de scripturis omnibus si colligere uelimus, tomus non sufficit? et ueremur, ne apud te ista ipsa commemorando, quae maiore gratia de sede apostolica pr
Abbreviated transcription (Latin):
liberauerit. tunc uere liberieritis. Isti aut̃ asserunt sieut afr̃ib¬
qui eorũ libros leger̃ cognouimꝰ. in eo grãm dĩ deputandã  quod
talẽ hominis instituit ereauitq naturam. que ꝑ ꝓpriã uoluntat
legẽ dĩ possit implere: siue naturalit̃ in corde constituta siue in
litteris data. eandẽ quoq legẽ ad grãm ꝑtinere. qđ illã ds̃ i adu¬
orẽ hoĩifiẽ: uideo aut̃ aliã legẽ in mẽbris meis rẽpugnantẽ leqi¬

Expanded text:
liberauerit, tunc uere liberi eritis, quod auxilium filiberauerit, tunc uere liberi eritis, quod auxilium fideputandam, quod talem hominis instituit creauitque naturam, quae per propriam uoluntatem legem dei possit implere siue naturaliter in corde conscriptam siue in litteris datam; eandem quoque legem ad gratiam pertinere, quod illam deus in adiuorem hominem; uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem le
Abbreviated transcription (Latin):
retur abȩceła. nihi lominus cmm̃ id cõmuni deliberatione censumus.
ut bonłmodiꝑsuasionis auetores quãuis & ad presbiteriũ ide cȩlesti¬
us postea puenisse dieat᷑. nisihȩo aꝑtissune anathematir auerut
ipsos a nathematirart oportere ut supsorũ non potuerit. saltem
eorũ qui ab eis decepti sunt uel decipi possunt cognita sententia qu
in eos lataẽ. sanitas ꝓcuretur. Hoc itaq gestũ. domine frat᷑ soc
canitati tuȩ intimandũ duximꝰ. ut statutis nr̃ȩ medio critatis. etã
aplice sedis adhibeat᷑ auctoritas. ꝓ tuenda salute multorũ & quori¬
dã ꝑuer sicate etiã corrigenda. la enĩ agunt isti dãpnabilib dispu¬
tationib suis ut non deferendo sed potius in suꝑbiã sacrilegã ea¬
tollendo. liberũ arbitriũ nullũ relinquant locũ gredi qua &e piani
sumus. quã ipsũ nr̃x̃ uoluntatis arbitriũ uere fit liberũ: dũ acarni¬
liũ concupiscentiarũ dominatione liberat᷑. dicente dño. Si uos fils

Expanded text:
 id communi deliberatione censuimus, hujusmodi persuasionis auctores, quamvis et ad presbyterium idem Coelestius postea pervenisse dicatur, nisi haec apertissime anathematixaverint, ipsos anathematizari oportere: ut si ipsorum non potuerit, saltem eorum qui ab eis decepti sunt vel decipi possunt, cognita sententia quin eos lata est, sanitas procuretur. Hoc itaque gestum, domine frater, sanctae caritati tuae intimandum duximus, ut statutis nostrae mediocritatis etiam apostolicae sedis adhibeatur auctoritas pro tuenda salute multorum et quorundam peruersitate etiam corrigenda. id enim agunt isti damnabilibus disputationibus suis, ut non defendendo sed potius in superbiam sacrilegam extollendo liberum arbitrium nullum relinquant locum gratiae dei, qua Christiani sumus, qua et ipsum nostrae uoluntatis arbitrium uere fit liberum, dum a carnalium concupiscentiarum dominatione liberatur dicente domino: Si uos filius
Abbreviated transcription (Latin):
s in dãpno. Q inꝑsecutione & in morte carores ueit d
lanetiuin ptio mereet᷑ martyeriũ. Nongͦ ad dnpendũ
epasroditiñ imperauit apłs qđ petut. sed ad ꝓfeetũ qͥa¬

Expanded text:
et in damno et in persecutione et in morte carorum, ut, siet in damno et in persecutione et in morte carorum, ut, sisanguinis pretio mercetur martyrium. non ergo ad dispendium Epafroditi non impetrauit apost
Abbreviated transcription (Latin):
igra & un udes iccirco ab apłis facte sunt: ut insiaelta
cogeret᷑ ad fidẽ. ut uidentes facta quȩ hominib inposui¬
bilia siunt. Aĩ ex hoc esse p̃dicatione agnoscerent. & ratione
te. infide. uir dute ꝓbarent ut qm̃ uerbis semꝑ contradut
tostii uirtus posita ẽ. cui cũ uerba cedunt. ratio nẽtrac ue
fide si guifiegt: quȩ uerbis ex primiñ potest. Int fideles i
ram signas ꝓdigia sunt necessaria: sed spes firma. Postuu
enĩ disett uera et̃. quȩ ꝓmissa sunt: adhoc searmat atum
ut spretũ psentib. Suturis dignus existat. mȩritũ siba cor¬
coris plaborẽ. Hoe salomone testante qͥ ait fili accedens ai
seruitutẽ dĩ. stamiustitia & timore. & ppara animãtiã ad
mentaride apłs. ꝑͥtribulationes unqt oportae nos uitra¬
re ini egnũdĩ. Hȩ tribulationũ tẽptationes diuersis modis
accidunto ut pseuerans animꝰ in accepta fide possit coroni¬
xi.Non solũ enunfide tẽptatur homo sed& in egrituane

Expanded text:
igna et uirtutes idcirco ab apostolis factae sunt, ut iufidelitas cogeretur ad fidem, ut uidentes facta, quae hominibus inpossibilia sunt. dei ex hoc esse praedicationem agnoscerent et rationem esse in fide uirtute probarent, ut, quoniam uerbis semper contradicitur, testis uirtus posita est, cui cum uerba cedunt, rationem esse in fide significat, quae uerbis exprimi non potest. inter fideles iam signa et prodigia sunt necessaria, sed spes firma. Postquam enim discitur vera esse quae promissa sunt, ad hoc se armat animus, ut spretis praesentibus, futuris dignus existat, meritum sibi collocans per laborem; hoc Salomone testante, qui ait, Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad  tribulationes, inquit, oportet nos intrare in regnum dei. hae tribulationum temptationes diuersis modis accidunt, ut perseuerans animus in accepta fide possit coronari. non solum enim in fide temptatur homo, sed et in aegritudine
Abbreviated transcription (Latin):
uauis ñ longe discrep& sensus. tam̃.il iudest qđ dicit
saluator. & aliud qđ affirmat apłs ioħs. Nam sabuator
rogae ꝓ discipłis. ut amali in festatione tuti prestentur.
beniq sic dicit. Nlon rogo ut tollas eos de mundo.sed ut ser¬
cit. Ait nãq. Habemꝰ aduocatũ. qui postulat ꝓpeecatis
nr̃is. & totius mundi. Proxp̃ianis gͦ duplici genere postu¬
lat. quia & ꝓpecȩatis illorũ orat. & ut tutiadiaboli infesta¬
tione prestent᷑. P rohis aut̃ qui ñ eredunt. hȩe sola de¬
p̃catio . ẽ ut cũ ꝓ peceatis suis & ꝑfidia plecti merentur.
bonitas & pacientia dĩ expecta illos siforte uelnt corri¬
gi. Nec enĩ postulat ut ignoscantur illis peccata diffiden¬
tib sed ut dilationẽ accipiant longã. ut si sexmendaue¬
rint. dimittantur illis delicta. Hoc gͦ postulat ꝓ illis

Expanded text:
ensus, tamen aliud est quod dicit Salvator, et aliud quod affirmat apostolus Joannes. Nam Salvator rogat pro discipulis, ut a mali infestatione tuti praestentur: denique sic dicit: Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut sercit: ait namque: Habemus advocatum, qui postulat pro peccatis nostris, et totius mundi. Pro Christianis ergo duplici genere postulatur; quia et pro peccatis illorum oratur, et ut tuti a diaboli infestatione praestentur. pro his autem, qui non credunt, haec sola deprecatio est, ut, cum pro peccatis suis et perfidia plecti merentur, bonitas et patientia dei expectet illos, si forte uelint corrigi. nec enim postulat ut ignoscantur illis peccata diffidentibus, sed ut dilationem accipiant longam, ut, si se emendauerint, dimittantur illis delicta. hoc ergo postulat pro il
Abbreviated transcription (Latin):
nequiuerant. ꝑ pacientiã uicti emendarent᷑. sese corrigentes.
hoc p̃ceptũ datũ est ut mnsolentes uiuerent pacientia bonorũ.
dũ non aliis retribuunt condigna. ut si nolueruit corrigi: boni
ex hoc ꝓfectũ habeant. illiuͦgeminã poenã. Non gͦ iustitia de¬
structa .ẽ. quã uideinus etiã ꝑ apłos oꝑatã. quia &̃ pecrus apłs

Expanded text:
nequiverunt, per patientiam victi emendarentur, sese corrigentes. nequiverunt, per patientiam victi emendarentur, sese corrigentes. Hoc praeceptum datum est, ut non insolentes viverent patientia bonorum, dum non illis retribuunt condigna; ut si voluerint corrigi, boni ex hoc profectum habeant, illi vero geminam poenam. Non ergo justitia destructa est, quam videmus etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est adimplesse: manentib p̃teritis noua addere. Ut puta.
audistis inquit quia dictum .ẽ. antiquis. ocłm ꝓ ocło. dentẽ ꝓ
dente. Ego aut̃ dico uobis. ñ resistere malo. Sed siquis te ꝑcusse¬
rit in maxillã tuã dexterã. prȩbe illi & sinistram. Hoc fuit ad¬
implere. Non enĩ illã destruxit. sed potiora addidit. Non ut
peccare uideret᷑ qui se uindicat. sed ut melior sit qͥñ recribut.
Mec aliud gͦ uoluit quã qđ lex insensu hab&. seduoluntatẽ eiꝰ
ꝑfecit. Ut enĩ lex hominẽ iustitiã docer&. et ꝑhane saluũ faee¬
r& mandauit ut siqͥs ocłm toller& alicui. ocłm amittero. et
ut hoc timore territ. homines ñ facerent. ne paterent᷑ qđ sibi
fierinolebant: & ꝑ hoc salutẽ haberent. Sed qm̃ fragile genus
ẽ. hominũ. & ad peccandũ ꝓcliue. ideo incurrit ut paciat᷑ qđ
sibi fieri ñ uult. Inmutatis gͦ saluator uerbis. docuit qđ saluti
ꝓdess&. ut sensũlegis adimpler&. ut qͥa timore legis salui. ẽẽ.

Expanded text:
hoc est adimplesse, manentibus praeteritis nova addere, utputa, Audistis, inquit, quia dictum est antiquis, Oculum pro oculo, dentem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo; sed si quis percusserit te in maxillam tuam dexteram, praebe illi et sinistram. Hoc fuit adimplere. Non enim destruxit illam, sed potiora addidit, non ut peccare videretur qui vindicat, sed ut melior sit qui non retribuit. Nec aliud ergo voluit, quam quod Lex in sensu habet, sed voluntatem ejus perficit. Ut enim Lex hominem justitiam doceret, et per hanc salvum faceret, mandavit ut si quis oculum tolleret alicui, oculum amitteret: et ut hoc timore territi homines non facerent quod sibi fieri nolebant, et per hoc salutem haberent. Sed quoniam fragile genus est hominum, et ad peccandum proclive, ideo incurrit ut patiatur quod sibi fieri non vult. Immutatis ergo Salvator verbis docuit quod saluti prodesset, ut sensum Legis adimpleret, ut quia timore Legis salvi esse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: diliges ꝓx imũ tibi. & odio habebis iniicũ tibi. Hoc iustitia ẽ.
dñs aut̃. Ego aut̃ in qͥt dico uobis. Diligite inimicos ur̃os. Addit
utiq qđ est adimpleuit. qͥa ñ destruxit uetera: sed ut ꝑfectos face¬
r&. potiora mandauit. Inunicus enĩ hoc ẽ. malus. quia retribu¬
tione. qui a iustitia dictante nec emendari uł corrigi potuit. per
amorẽ illos & obsequiũ saluos uoluit fieri. qđ & lex in sensib habe¬
bat. Lex enĩ sic uoluit inimicitiã tollere: ut ꝑretributionẽ t̾riti
homines. desinerent. eẽ. inunici. & qm̃ audatia sua homines tu¬
rẽ legis & naturȩ spreuer̃ crescentes ur malũ. ꝑ humilitatẽ salua¬
tor inimieitiã uoluit uinei ut uel sic homines flecterent᷑ adbonũ.
dũ uident ñ sibi rrddi ininicitiã. ꝑmanentes aut̃ graui fore tra¬
ctandos. qͥa nec huilitate eiꝰ cuius uicissitudinẽ eoꝑiri debuerant
uicti sunt. Nongͦ iustitia in uindista oblitcerata.ẽ. sed suspen¬

Expanded text:
io habebis inimicum tibi; haec justitia est: Dominus autem, Ego autem, inquit, dico vobis, Diligite inimicos vestros . Addit utique, quod est adimplevit, quia non destruxit vetera, sed ut perfectos faceret, potiora mandavit. Inimicos enim, hoc est malos, quia retributione, quae justitia dictante fit, emendare et corrigere non potuit, per amorem illos et obsequium salvos fieri voluit, quod et Lex in sensibus habebat. Lex enim sic voluit inimicitiam tollere, ut per retributionem territi homines desinerent esse inimici: et quoniam audacia sua homines timorem Legis et naturae spreverunt, crescentes in malum; per humilitatem Salvator inimicitiam voluit vinci, ut vel sic homines flecterentur ad bonum, dum viderent non sibi reddi inimicitiam; permanentes autem gravius tractandos fore, quia nec humilitate ejus, cujus vicissitudinem experiri debuerant, victi sunt. Non ergo justitia in vindicta oblitterata est, sed suspen
Abbreviated transcription (Latin):
tium est contristari. & ipse infirmus in quit de epafrodito fuit ꝓpe
mortẽ. sed ds̃ misertus est illi. Non solũ aut̃ illi. sed &̃ mibi. ne tristi¬
tiã suꝑ tristiciam haberem. Quomodo contristandũ uetat. cum
ipse contristandũ se si moreuus fuiss& declarat
lxi Quid est ut eũ apłi om̃s curas sibi oblatas sanassene. ꝓprustam̃
infirmis medelam ñ dederint. Nam utiq epafroditus usq ad
mortẽ non ȩgrotassa. si in tercesso apłi fuiss&e audita. Quiserum
qubita oras se hoc sȩpe apło. & non impetrasse Sienim auditꝰ¬
uifuiss&. statim infirmitas fuiss& adempta.

Expanded text:
tium est contristari; et ipse, Infirmus, inquit de Epaphrodito, fuit prope tium est contristari; et ipse, Infirmus, inquit de Epaphrodito, fuit prope mortem, sed Deus misertus est illi: non solum autem illi, sed et mihi, ne tristitiam super tristitiam haberem . Quomodo contristandum vetat, cum ipse contristandum se, si mortuus fuisset, declaratQuid est ut cum Apostoli omnes curas sibi oblatas sanassent, propriis tamen infirmis medelam non dederint? Nam utique Epaphroditus usque ad mortem non aegrotasset , si intercessio Apostoli fuisset audita. Quis enim dubitet orasse hoc saepe Apostolum, et non impetrasse? Si enim auditus fuisset, statim infirmitas fuisset adempta?
Abbreviated transcription (Latin):
Siꝑ xp̃m salus & uera & ꝑfecta cognitio. cur ũ ante uenit ut
anteriores nr̃os qui iignorantia fuer̃ ad discerent ueritatẽ
Deniq post aduentũ xp̃imulti saluati sunt magis quã prius. unde
si ante uenisso. multo plures saluati fuissent. Si ergo ita est
rep̃hensibile uidecur.to  ua e ala¬
Quid opuserat ut galathas arguens apłs hoc int̾ponera. Gala¬
this enĩ post euangłm ad legẽ confugientib. int̾ cetera ait. Me¬
diator enĩ unius ñ est. dĩ aut̃ unus. quasi galathȩ unũ dm̃ negare
quippe cũbac ratione inducti inlege. ut unũ dm̃ & singulare ere¬
derent. Xp̃m aut̃ ministrũ tantũ ex p̃destinatione uenisse ad dis¬
pensandum donum gratiȩdĩ.
Lexx Saluator cũ se passurũ dicer& et post tertiũ diẽ resurrectur ium.
adiecit. & post quã resur rexero. p̃cedã uos in galileã. ibi me uide¬
discipłis suis iusus in iberłm.¬
LaIxͦ Non. eẽ. contristandũ de mortuis paulus apłs signat. Nã desꝑan¬

Expanded text:
istum salus, et vera et perfecta cognitio, cur non ante venit, ut anteriores nostri qui in ignorantia fuerunt addiscerent veritatem? Denique post adventum Christi multi salvi facti sunt magis quam prius: unde si ante venisset, multo plures salvati fuissent. Si ergo ita est, reprehensibile videtur. Si eQuid opus erat ut Galatas arguens Apostolus hoc interponeret. Galatis enim post Evangelium ad Legem confugientibus inter caetera ait, Mediator autem unius non est, Deus autem unus est : quasi Galatae unum Deum negarent. Quippe cum hac ratione inducti in Lege, ut unum Deum et singularem crederent: Christum autem ministrum tantum ex praedestinatione venisse ad dispensandum donum gratiae Dei.--Salvator cum se passurum diceret, et post tertium diem resurrecturum, adjecit, Et postquam resurrexero, praecedam vos in Galilaeam, ibi me vidediscipulis suis in JerNon esse contristandum de mortuis Paulus apostolus signat . Nam desperan
Abbreviated transcription (Latin):
damtaxp̃ianȩ fidei conant᷑ euertere quãcũq possunt affa¬
ntare ñ cessant. Unde etiã sipelagius cȩlestiusq correctisint
uł se istanũquã sensisse dicunt. & quȩcũq scripta contra eos
ꝓlada fuerint sua ee. negant: nec est quẽ ad modũ de menda¬
tro eonuuincant᷑ generalit̃ tam̃ quicũq dogmatirant & affir¬
mant humꝰ anã sibi adustanda peccata & dĩmandata facienda
suf ficere posse naturã. & eo modo grã dique p̃ost seorũ euident
orsatiorib declarat᷑ aduersarius inuenitur: & qui cũq paruu
dubitains uenerationẽ tuã cum gesta episcopalia ꝑspexerit
quȩ in oriente in eadẽ causa confecta dicunt᷑. id uidicatũ: unde

Expanded text:
tianae fidei conantur evertere, quacumque possunt, affirmare non cessant. Unde etiamsi Pelagius Celestiusque correcti sunt, vel se ista nunquam sensisse dicunt, et quaecumque scripta contra eos prolata fuerint sua esse negant, nec est quemadmodum de mendacio convincantur: generaliter tamen quicumque dogmatizat et affirmat humanam sibi ad uincenda peccata et dei mandata facienda sufficere posse naturam et eo modo gratiae dei, quae sanctorum euidentius orationibus declaratur, aduersarius inuenitur et quicumque negat dubium uenerationem tuam, cum gesta episcopalia perspexerit, quae in oriente in eadem causa confecta dicuntur, id iudicaturum, unde
Abbreviated transcription (Latin):
dicu᷑ sed xp̃i & hoc longe a causa est: quia qͥ fornicat᷑ ideo
in corpussuũ peccat. qm̃ totus adã contaminatur. Cur saluat¬
ꝓsurantũ & petro didraigina soluit non & ꝓceteris apł¬
muĩc pannosũ aurũ appellat᷑. quia & paupeserigunt᷑. Nec
ent̾ saluator aliqͥd possidebat in mundo. eu̾sit dñs mundi e
mortuns alienis impendus sepelit᷑. & nos quib mundus ertra.¬
neus. ẽ. facultates augere cupimus. ut morientes mimdũ a nobi
inuasũ non tantũ uocẽ sed & lit teris contestem. ut ꝓfessione nũ
abeo cus mundus. ẽ. condẽ priemur.. Hine dñs. qui n inquit reli¬
querit om̃ia & secutus fuerit me ñ potest m̃s discipłs. ee. Didragma¬

Expanded text:
i; et hoc longe a causa est, quia qui fornicatur, ideo in corpus suum peccat, quoniam totus Adam contaminatur. LI. --CuANTUM ET PETRO DIDRAGMAM SOLUIT, NON ET PRO CETERIS APnunc pannosum aurum appellatur, quia et pauperes exiguntur: nec enim Salvator aliquid possidebat in mundo, cum sit dominus mundi. Mortuus enim alienis impendiis sepelitur: et nos a quibus mundus extraneus est, facultates augere cupimus, ut morientes mundum a nobis invasum, non tantum voce, sed et litteris contestemur, ut professione nostra ab eo, cujus mundus est, condemnemur. Hinc Dominus, Qui non, inquit, reliquerit omnia, et secutus me fuerit, non potest meus esse di
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i es se humano generi in se dep̾hendit. & contra ea fortit᷑ dimicauit.
Cũ enim in ꝑsona sua dicit. peccatũ non cognoui nisiꝑlegẽ. & concupiscea¬
tiã nesciebam. & peccatũ ꝑmandatũ oꝑatũ est inme om̃em concupiscen

Expanded text:
in omni esse genere humano in se deprehendit, et contra ea fortiter dimicavit. in omni esse genere humano in se deprehendit, et contra ea fortiter dimicavit. Cum enim in persona sua dicit, Peccatum non cognovi nisi per legem: et, Concupiscentiam nesciebam; et, Peccatum per mandatum operatum est in me
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓthoplasti quȩ .ẽ. in mñbrismeis. Quia ꝑ unũ hominẽ peccatũ intr
q naufragia de malo laudabilis & dilecte ur̃ȩ concupiscentiȩ diabolo
seminante ex orta sunt. Ecce cuiꝰ pestis ꝯnus leue esse p̃dicatis. & iugũ
suaue. Sed paulus cuiꝰ estis aꝑtissimi inumiei. ñ cũ illo malũ esse libidiñ
sentientes. legerat seriptũ esse de istomalo. Graue iugũ suꝑ filios adã
adie exitus dẽ uentre matriseorũ. usq in diẽ sepulturȩ̾ in matrẽ
om̃ium. & ideo p̃dicabat fidelib contra uos de isto uigo dicens. Nolite
iugũ ducere cũ infidelib. ldest nolite ęquales efficim fidelib. laudan¬
tes eũillis qđ est execmbile. & dicentes qđ malũ est bonũ. quia ue eis qͥ
dicunt qđ dulce.ẽ. amarũ.. & qđ amarũ est dulce Bella igit᷑ ista. do
ctor ille gentiũ in fide & ueriente: scđm datã sibi contrauos saptentiam

Expanded text:
ne protoplasti, quae est in membris meis: quia per unum hominem peccatum intrne protoplasti, quae est in membris meis: quia per unum hominem peccatum intraque naufragia, de malo laudabilis et dilectae vestrae concupiscentiae, diabolo seminante exorta sunt. Ecce cujus pestis onus leve esse praedicatis, et jugum suave. Sed Paulus, cujus estis apertissimi inimici, non cum illo malum esse libidinem sentientes, legerat scriptum esse de isto malo jugo: Grave jugum super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Et ideo praedicabat fidelibus contra vos de isto jugo, dicens, Nolite jugum ducere cum infidelibus : id est, nolite aequales effici infidelibus, laudantes cum illis quod est exsecrabile, et dicentes quod malum est, bonum. Quia, vae eis qui din fide et veritate secundum datam sibi contra vos sapientiam,