comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit. dol& itaq anima ẽ corpore. ĩ eo loco eiꝰ uͥ aliqͥd ẽtin¬
git ut doleat: dola. & sola ꝗͣ uis sit ĩ corpore. c̃ aliqͣ causa
etiã inuisibilit̾ tͥstis & ipsa corpore ĩ columi. dol& etiã ñ in
corpore constituta. Nlã itiq dolebat diues ille ap̃d inferos
qͣndo dicebat: crutior ĩ hac flama. Corpꝰ aut̾ẽ nec eranime
dolos: nec animatu sine anima dola. Si gͦ a dolore argum̃¬
tũ recte sumeret᷑ ad mottẽ. ut id̾o mors possit accidere. qr po¬
tuit accidere & dolor. magis ad anim̾a ꝑtinet mori: ad qua
magis ꝑtin& & dolere. Cũ uͦ illa qͦmagis dolere possit. ñ
possit mori. qͥd mom̃ti affert. eur illa ooepora qm futura
st̃ ĩ dolorib id̾o etiã moritura eẽ credamꝰ: Dixert̃ quidẽ
platonici ex t̾renis corporib moribundisq menbris. ẽẽ
animȩ. & metuere. & cu iꝑe. & dolere. & gaudere. Uñ uirgi¬

Expanded text:
non possit. Dolet itaque anima cum corpore in eo loco eius, ubi aliquid continnon possit. Dolet itaque anima cum corpore in eo loco eius, ubi aliquid contingit ut doleat; dolet et sola, quamuis sit in corpore, cum aliqua causa etiam inuisibili tristis est ipsa corpore incolumi; dolet etiam non in corpore constituta; nam utique dolebat diues ille aput inferos, quando dicebat: Crucior in hac flamma. Corpus autem nec exanime dolet nec animatum sine anima dolet. Si ergo a dolore argumentum recte sumeretur ad mortem, ut ideo mors possit accidere. quia potuit accidere et dolor, magis ad animam pertineret mori, ad quam magis pertinet et dolere. Cum uero illa, quae magis dolere potest, non possit mori, quid momenti adfert quur illa corpora, quoniam futura sunt in doloribus, ideo etiam moritura esse credamus? Dixerunt quidem Platonici ex terrenis corporibus moribundisque membris esse animae et metuere et cupere et dolere adque gaudere; unde Vergi
Abbreviated transcription (Latin):
nina de corpore suo patiat᷑. Attendunt autẽ isti contra¬
dictores nullã ee̾ nc̃ carnẽ. qͦ dolorẽ pati possit mort̾ẽq
ñ possit: & ñ atcendunt eẽ. tam̃ aliqͥd tale qͦd corpore maiꝰ
sit.Ipse quippe animꝰ cuiꝰ p̃sentia corpꝰ uiit & regit᷑. & do¬
lorẽ pati potest. ꝙ mori ñ pocest. Ecce inuentares ẽ: ꝗͣ ẽ sensũ
doloris habeat. ĩmortalis ẽ. Hocgͥ erit tẽ etiã ĩ corporibꝰ dãp¬
natoꝵ: qͦd ñc ee̾ scimꝰ i animis omiũ. Si aut̃ c̃si deremꝰ diligen¬
tius: dolor qͥdr corporis. magis adanimã ꝑtinet. animȩ est
eni dolere ñ corporis. etiã qͣndo ei dolendi causa existit a coeꝑe:
c̃ ĩeoloco dol&. u ledit᷑ coepꝰ. Sic̃ gͦ dicimꝰ eoͤp sentientia. &
corpora uiuentia. eũ abanima sit corporis sensus & uita:
ita corpora dicimꝰ & dolentia. ẽ dolor corpori nͥ ab anima ẽe

Expanded text:
nima de suo corpore patiatur. Attendunt autem isti contranima de suo corpore patiatur. Attendunt autem isti contradictores nullam esse nunc carnem, quae dolorem pati possit mortemque non possit, et non attendunt esse tamen aliquid tale, quod corpore maius sit. ipse quippe animus, cuius praesentia corpus uiuit et regitur, et dolorem pati potest et mori non pote erit tunc etiam in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Si autem consideremus diligentius, dolor qui dicitur corporis, magis ad animam pertinet. Animae enim est dolere, non corporis, etiam quando ei dolendi causa existit a corpore, cum in eo loco dolet, ubi laeditur corpus. Sicut ergo dicimus corpora sentientia et corpora uiuentia, cum ab anima sit corpori sensus et uita: ita corpora dicimus et dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ut occidat dolor: qr nec corpora ista mortalia. & utiq
moritura. om̃is dolor occidit. ꝙ ut dolor aliqͥs possit occi¬
dere: illa causa ẽ. qm̃ sic ẽ. anima conera huic corpori.
ut sũmis dolorib cedait atq discedat. qm̃ & ipsa cõpago
ma & eo conectit᷑ mͦ: ut illud uincłm sic̾ nulla tẽporis lon¬
gitudine soluit᷑. ita nullo dolore rũpat᷑. Pinde etiã si
caro nulla tͣalis ẽ. quȩ sensũ doloris ꝑpeti possit. mort̾ẽq
ñ possit: erit tam̃ t̾e talis caro. qualis nc̃ rion ẽ. sic̃ talis
erit ei mors. qualis nẽ ñ ẽ. Non enĩ nulla s sempit̾na mors
erit: qndo nec uuiere anima poterit d̾m ñ habendo. nec
dolorib corporis carere moriendo. Prima mors animã
nolentẽ uellit ẽ corpore: scd̾a mors anim̾a nolentẽ tenet
ĩ corpore. Ab utͣq morte c̃munit̾ idhabet᷑. ut qͦd ñ uult a-¬

Expanded text:
necesse, ut occidat dolor, quia nec corpora ista mortalia et utique necesse, ut occidat dolor, quia nec corpora ista mortalia et utique moritura omnis dolor occidit et, ut dolor aliquis possit occidere, illa causa est, quoniam sic est anima conexa huic corpori, ut summis doloribus cedat atque discedat; quoniam et ipsa compago ma et eo conectetur modo, ut illud uinculum, sicut nulla temporis longitudine soluitur, ita nullo dolore rumpatur. proinde etiam si caro nunc talis nulla est, quae sensum doloris perpeti possit mortemque non possit, erit tamen tunc talis caro, qualis nunc non est, sicut talis erit et mors, qualis nunc non est. non enim nulla, sed sempiterna mors erit, quando nec uiuere anima poterit deum non habendo nec doloribus corporis carere moriendo. prima mors animam nolentem pellit e corpore, secunda mors animam nolentem tenet in corpore: ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non uult a
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ. sequat᷑ carnis interitus.
ed nullũ inquiunt corpꝰ qͦd dolere possit: nec
possit mori. & hoc unde scimꝰ : Nã de corporib
quis certꝰ ẽ demonũ: utrũ ĩ eis doleant. qͣndo se
affligi magnis cruciatibꝰ confitent᷑ : Qd si respondet᷑ t̾re¬
nũ corpꝰ solidũ scilica acq ẽspicuũ nullũ e̾eᷤ. atq ut uno¬
potiꝰ nomine id explicẽ. nullã e̾eᷤ carn̾e qͣ dolere possit.
moriq ñ possit qͥd aliud dr. nͥ qͦd sensu eorporis homines
exꝑientia collegert̃: Hullã namq carnẽ nͥ mortalem
scuint. & hec ẽ eoꝵ tota ratio. ut qͦd exꝑti ñ st̃. nequaꝗͣ e̾ẽ
arbitrent᷑. Nam cuiꝰ rationis ẽ dolorẽ facere mortis argum̾tũ:
c̃ uitȩ potiꝰ sit inditiũ : Ꝙ si enĩ querimꝰ utrũ semꝑ possit ui¬
uere. certũ tam̃ ẽ uiuere om̃e qͦd dol&. dolorẽq omẽm nͥ
in re uiuente e̾ẽ ñ posse. ecesse ẽ gͦ ut uiuat dolens. ñ ẽ

Expanded text:
dolorem sequatur carnis interitus. 1. Sed nullum est, inquiunt, corpus quod dolore possit, nec possit mori. Et hoc unde scimus? Nam de corporibus quis certus est daemonum, utrum in eis doleant, quando se affligi magnis cruciatibus confitentur? Quod si respondetur, terrenum corpus solidum scilicet atque conspicuum nullum esse, atqam esse carnem, quae dolere possit morique non possit: quid aliud dicitur, nisi quod sensu corporis homines et experientia collegerunt? nullam namque carnem nisi mortalem sciunt; et haec est eorum tota ratio, ut quod experti non sunt nequaquam esse arbitrentur. nam cuius rationis est dolorem facere mortis argumentum, cum uitae potius sit indicium? etsi enim quaerimus, utrum semper possit uiuere, certum tamen est uiuere omne, quod dolet, doloremque omnem nisi in re uiuente esse non posse. necesse est ergo, ut uiuat dolens, non est
Abbreviated transcription (Latin):
extoto. Ipsũ aut̃ in eniginate ꝙ exparte ñc in scͥp¬
turis aliqͥd cernere. qd̾ tam̃ sit scd̾m catholicã fid̾e :
Ex illo pignore contingit. qd̾ accepit uͥgo ꝙ eccła humi
neq aliis p̃iudicat qͦ nichilominꝰ scd̃m fidem ẽe̾ potu¬
erint¬

Expanded text:
autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humilneque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
reretis. Cuntib aut̃ illis uenit sponsꝰ: idẽ inclinantib
se illis in ea q̃ foris sunt. ꝙ solitis gaud̾e q̃rentib qͥa
gaudia int̾na ñ nouerant. Nenit ille qͥ iudicat. & que
parata erant. idẽ qͥb bonũ corã do testimoniũ consci
entia ꝑhibebat. intͣrunt c̃eo adnuptias: idẽ uͥ mun¬
da anima sempit̾ nodi ũbo fecũdanda copulat᷑. Clau¬
sa ẽ ianua: idẽ receptis illis qͥ sunt in angłieã uitã ĩ mu¬
tati. dm̃s enĩ resurgemꝰ in qͥt: s ñ om̃s ĩmutabim᷑ Clau-¬

Expanded text:
aereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus aereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonentia perhibebat, intrarunt cum eo in ad nuptias, id est ubi munda anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd agat᷑ in homine. nͥ sp̃s hoĩnis:. Ite magis aduenden¬
tes ꝙemite uob̾. N consiliũ dedisse putande sunt: s cri¬
men eoꝵ ex obliqͦ cõmemorasse. Hendunt enĩ oleũ ad¬
ulatores: qͥ siue falsa. sine ignorata laudando. inerro¬
r̃e animas mittunt:. ꝙ eis uana gaudia t̾a qũa fatuis
conciliando. aliqu̾a de his m̃cedem siue cibor. siue
pecunie. siue honoris. siue alicuiꝰ cõmodi t̾eꝑalis acci¬
piunt: ñ intelligentib qd̾ qictũ ẽ. qͥuos felices dicunt.
in errorem uos mittunt. Meliꝰ ẽ aut̃ obiurgari aiusto:
qu̾a apecc̾ore laudari. Piñdabit in qͥt me iustꝰ in mi¬
sedia. ꝙ arguet me: oleũ aut̃ pecc̃oris ñ inpinguet capꝰ¬
meũ. Ite gͦ aduendentes ꝙ emite uob̾: idẽ uideamꝰ. ñ qͥd
uos aduuant qͥ uob̃ laudes uendere consuerunt. ꝙ uos
in errorem inducere. ut ñ coram dõ s ab hõĩb głam q̃¬

Expanded text:
quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendenquid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris nmeum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam qu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt stulte ad sapientes. Date nob̾ deoleo ur̃o: qͥa
lãpades nr̃e extingunt᷑. Quoꝵ enĩ facta aliena laude
fulciunt᷑. eadem subtͣcta deficiunt: ꝙ de consuetudi¬
ne id semꝑ in qͥrunt. unde gaudere animꝰ solet. Itaq
hominĩi qͥ corda ñ uident: testimonia uolunt hab̾e a põ
aͣm. qͥ cordis inspector ẽ. S qͥd responder̃ sapientesc. Ne
forte ñ sufficiat nob̾ ꝙ uob̾. Unusqͥsq eñĩ ꝓse rationẽ
reddet. Nec alieno testimonio qͥsquã adiuuat᷑ apd̃ ãm
cui secreta cordis apparent: ꝙ uix sibi qͥsq sufficit. ut
ei testimoniũ ꝑhibeat conscientia sua. ꝗͥ senĩ głabit᷑
mundũ se habere cor: Iẽ qd̾ apłs dic̃. mͥ minimũ ẽ ut
auob̾ iudicer aut abumano die. s neq me ipsũ iudico.
Q ppt̾ c̃ dese qͥsq aut ñ omĩno aut uix possit uerã ferre
sententiã. qͦmͦ potest de alio iudicare. cũ sciat nemo

Expanded text:
dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dia uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
tia posuer̃. sic ⁊ apłs monet : ꝓbet aut̃ se homo inqͥt:
ꝙ tunc insemet ipso habebit głam. ⁊ ñ in alt̾o. Cardan¬
te gͦ sponso dormier̃ om̃s: qͥa ex utͦq gen̾e cõtinenti¬
ũ hoĩnũ. siue eoꝵ qͥ corã do̾ exultant. siue eoꝵ qͥ inlau¬
dib hoĩnũ ad qͥescunt. moriunt᷑ hoc int̾uallo tẽꝑis:
donec subauentu ani fiat resurrectio mortuoꝵ.¬
Media aut̃ nocte. idẽ nullo sciente aut sꝑante. qͥppe c̃
ipse añs dicat. dedie aut̃ illa & hora nemoscit. & apłs¬
dic̃. Uies añ tãqu̾a fur in nocte ita ueniet. ex qͦ sig̃cat
penitꝰ latere cũ uenit. clamor factꝰ ẽ. ecce sponsus
uenit: surgite obuã. & iictu ocłi in nouissima tuba:
om̃s resurgimꝰ. oͦ surrexerunt om̃s ille uͥgines. ꝙ apta¬
uer̃ lãpades suas: idest rationes reddendas opũ suoꝵ.
O portet enĩ exiberi nos ante tͥbunal &ͥ.: ut illie recipi-¬
at unus qͥsq qd̾ gessit in corꝑe. siue bonũ siue malũ. &

Expanded text:
s monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Aposdicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃ parabolas a dño diclassolet q̃rentes multũ exer-¬
cere ista qͦ de decẽ uͥginib posita ẽ. Et multi qͥdẽ hinc
multa senserunt. que ñ sint p̾ter fid̾e: s qͦmͦ partib
eiꝰ oĩb coueniat expositio. idelaborandũ ẽ. Legi etiã
inqͣdã scͥpt᷑a ex earũ genere q̃ apocriphe noĩnant᷑ q̃d̾
ñsit ꝯtͣ catholicã fidem. S huic loco mͥ minꝰ congru¬
ere uisa ẽ. consid̾anti om̃s huiꝰ simil itudinis partes.
De qͣ tam̃ expositione temere nichil audeo iudicare. ne
forte ñ eiꝰ inconuenientia mͥ angustias fecerit. s mea
tarditas eã ꝯuenientiã ñ inuenerit. Eͥd aut̃ mͥ ui¬
płis de consũmatione scłi. int̾ multa qͤlocutꝰ ẽ. hoc qͦq
dix̃. Tunc simile estimabit᷑ regnũ celoꝵ decẽ uͥginib:¬

Expanded text:
nter parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. de qua tamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non inuenerit. quid autem mihi uipulis de consummatione saeculi inter multa, quae locutus est, hoc quoque dixit: tunc simile aestimabitur regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ut gła humana capiat᷑. Qͥnq dicunt᷑ sapientes.
ꝙ qͥnq fatue. utreq tam̃ uͥgines: qͥa ut᷑q continentia ẽ.
ꝗͣuis diu̾so fomite gaudeat. Lanpades aut̃ sunt. qͥa ma
ẽ aut̃ luceant oꝑa ur̃a coram hominib. Om̃s uͦ accepe¬
runt lanpadessuas: & uener̃ obuiã sponso. Intelligen
acceptis lampadib suis: ñ sũpser̃ oleũ secũ. Multi enĩ

Expanded text:
 quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia mest autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendacceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ne debeat homo sine peccato ẽẽ. ꝓculdubio debet. Si debet:
potest. Si ñ pot̃. gͦ nec debet. ꝙ si ñ debet hõ e̾e̾ᷤ si ne pecca¬
to. debet gͦ esse cũ pecc̃o: ꝙsã peccatũ ñ erit su llud hab̾i
constiterit. aut si hoc etiã dici absurdũ ẽ. Confit̾i enĩ ne¬
cesse ẽ. debere hoĩnẽ sine peccatiͦ esse. ꝙ constat eũ ñ ali¬
ud deb̾e quã pot̃.
Respondet᷑.

Expanded text:
ne debeat homo sine peccato esse. Procul dubio debet. Si debet, ne debeat homo sine peccato esse. Procul dubio debet. Si debet, potest: si non potest, ergo nec debet. Et si non debet homo esse sine peccato, debet ergo esse cum peccato, et iam peccatum non erit, si illud haberi constiterit, aut, si hoc etiam dici absurdum est — confiteri enim necesse est debere hominem sine peccato esse — et constat eum non aliud debere, quam potest". Respondet
Abbreviated transcription (Latin):
qͥđe dici actũ. ꝙ e̾eᷤ ñ rem. s etiã in corꝑe claudicatio. eadẽ
ratione actꝰ est ñ res. Am̃ respes ipse uelcorpꝰ. uelhõ ẽ. qͥ pede
uitiato claudicat. Nec tam̃ uitare potest claudicationẽ: n
habuerit sanatũ pedẽ. Qd̾ etiam int̾iore hoĩne fieri pot̃:¬
cat honio. necpesẽ. nec corpꝰ nec homo. nec ipsa dlaudicatio:
q̃ utiq ñ ẽ quando ñ ambulat. ẽ tam̃ in sit uitiũ. qͦ fit
claudicatio. qñ ãbulat. Querat gͦ qd̾ eidem uitio nom̃
ĩponat.: utrũ rẽ uelit dice. an actũ anrei potiꝰ qͣlitatẽ
nalã qͣde formis actus existit. sic ꝙ in hoĩne int̾iore. animꝰ
resẽ. Rapina actꝰ ẽ. auaritia uitiũ ẽ. idẽ qͣlitas sed̾m qu̾ã
malus ẽ animꝰ: etiã quãdo nicħ agit unde auaritiȩ suȩ serui¬
at etiã quãdo audit ñ ꝯcupisces. seq intuꝑ at. ⁊ cam̃ auarus
manet. s ꝑfidẽ renouat᷑. id ẽ sanat᷑ dedie in diẽ nec tam̃ nͥ¬

Expanded text:
m dici et esse, non rem. sed etiam in corpore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. quod etiam in interiore homine fieri potcat homo, nec pes est nec corpus nec homo nec ipsa claudicatio, quae utique non est, quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen imponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus exsistit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agit, unde auaritiae suae seruiat, etiam quando audit: non concupisces, seque uituperat et tamen auarus manet, sed per fidem renouatur, id est sanatur, de die in diem, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑseuerauerit usq in fiẽ hic saluus erit:
ñ nͥ in eccła catholica ꝑseuerantib ꝗͣ uis in ea
male uuentib hoc ꝓmittunt. udelicos ꝑ ignẽ saluandis.
merito fundam̃ti de qͦ ait apłs. fundam̃tũ enĩ nemo
aliud potest pon̾e p̾t̃ id qͦd positũ ẽ qͦd ẽ rp̃e iħ̾e. Si

Expanded text:
qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, non nisi in ecclesia catholica perseuerantibus, quamuis in ea male uiuentibus, hoc promittunt, per ignem uidelicet saluandis merito fundamenti, de quo ait apostolus: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
intantũ ex aggerare uoluisse forni cationis malũ. ut in
cõparatione huiꝰ fornicatioĩs. cet̾a extͣ corpꝰ habenda e̾eᷤᷤ q̃roce¬
rit q̃cũq pecc̃a solo hoc tãtũ mͦ fornicatiõis malo incorpus
ꝓpͥũ peccari dix̾it: qͥa maiore libidinis ardore qͦ suꝑior nul¬
ius est. uoluptas ipsiꝰ corꝑis tenet. seruũ. efficitq captiuũ.
Hec dicta sint despetiali fornicatione huiꝰ corꝑis uerũ qͥa ñso¬
lũ fornicatio insacͥs litt̾is specialit̃. s ꝙ̃ generalr᷑ arguit᷑ ꝙ
nominat᷑. conemͣ do̾ ad iuuante ꝙ hinc aliqͥd ꝓbabiłr dic̾e̾.

Expanded text:
alum, ut in comparatione huius fornicationis cetera extra corpus habenda esse duxerit quaecumque peccata, solo hoc tantummodo fornicationis malo in corpus proprium peccari dixerit, quia maiore libidinis ardore, quo superior nullus est, uoluptas ipsius corporis tenet seruum efficitque captiuum. Haec dicta sint de speciali fornicatione huius corporis. uerum quia non solum fornicatio in sacris litteris specialiter sed etiam generaliter arguitur et nominatur, conemur deo adiuuante et hinc aliquid prob
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ corpꝰ ẽ. Qͥ aut̃ fornicat᷑ incorpꝰ ꝓpͥñ peccat. Qa si ñ forni¬
cet᷑ anima humana adherendo do. nec adherendo mundo:
q̃c̃q alia peccata a concupiscentia carnali ꝓrsꝰ aliena. potuerit
ꝓ ipsa fragilitate mortalitatis uel ignorando uel negligendo
uel obliuiscendo uel ñ intelligendo ho inerere: hoc sit qd̾ dic¬
tũ ẽ. om̃e peccatũ qd̾cũq fee̾it hõ. extͣ corpꝰ ẽ. qͥa nullũ hic
corꝑalis ueltẽꝑalis concupiscentie peccatũ pot̾it repꝑiri.
unde m̃ito extͣ corpꝰ e̾eᷤᷤ qd̾ libet tale pecẽm diciuidet᷑. Qd̾
si adherens mundo mundanꝰ hõ. longe se faciat ado̾ forni¬
cando ab ipso do̾. in corpꝰ ꝓpͥũ peccat.: Qͥa concupiscentia ͤ¬
corꝑali ꝰ qͦq tꝑ̃alia & carnalia. carnali sensu ꝙ prudentia

Expanded text:
extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. Quia si non fornicetur anima humana, adhaerendo Deo, nec adhaerendo mundo, quaecumque alia peccata, a concupiscentia carnali prorsus aliena potuerit pro ipsa fragilitate mortalitatis, vel ignorando, vel negligendo, vel obliviscendo, vel non intelligendo homo incurrere, hoc sit quod dictum est, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: quia nullum hic corporalis uel temporalis concupiscentiae peccatum poterit reperiri; unde merito extra corpus esse quodlibet tale peccatum dici uidetur. quod si adhaerens mundo mundanus homo longe faciat a deo, fornicando ab ipso deo, in corpus proprium peccat, quia corporali c
Abbreviated transcription (Latin):
creatori. qͥ ẽ benedictꝰ in scła. Sic gͦ quantũ mͥ uidet᷑ salua
fide intelligi posse utriusq fornicationis malũ. tã specialis
ꝗͣ uniũsalis. in hoc uno capło tanti & tã magni doctoris ubi
ait. Om̃e peccatũ qd̾ c̃q fec̾it ħõ. extͣ corpꝰ ẽ. qͥ aut̃ formcat᷑
specialis fornicationis. qͣ in corpꝰ ꝓpͥũ peceari recte intellig̾r.¬

Expanded text:
creatori, qui est benedictus in saecula. Sic ergo, quantum mihi, uidetur salua fide intellegi posse utriusque fornicationis malum, tam specialis quam uniuersalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni doctoris, ubi ait: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, specialis fornicationis, qua in corpus proprium peccari recte intellig
Abbreviated transcription (Latin):
ad glutinari: & deuinctũ e̾eᷤ intantũ ut nicħ̾ aliud ipso moit̃¬
to & exꝑim̃to huiꝰtã magni flagitii. cogitare hõi licet aut
intend̾e. nͥ qd̾ sibimet addicit. m̃tẽq captiuã subait ipsa sub¬
m̃sio. & qͦdamͦ absorbitio libidinis. ꝙ ꝯcupiscentia carnalis. ut
hoc e̾ẽ uideat᷑ ut dictũ ẽ. Qaut̃ fornicat᷑ incorpꝰ ꝓpͥũ peccat:
Qͥ a tẽ fit ꝓpͥe ꝙ famuiliarit̃ seruũ corꝑi cor hõis fornicantis. ꝙt̾ꝑre¬

Expanded text:
agglutinari et deuinctum esse in tantum, ut nihil aliud ipso momenagglutinari et deuinctum esse in tantum, ut nihil aliud ipso momento et experimento huius tam magni flagitii cogitare homini liceat aut intendere, nisi quod sibimet addicit mentemque captiuam subdit ipsa submersio et quodam modo absorbitio libidinis et concupiscentia carnalis, ut hoc esse uideatur, ut dictum est: qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, quia tunc fiet proprie et familiarit
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ sic̃ p̃ aixi. qͥa qͥtalia agunt regnũ dĩ ñ possidebt̃. Ñ qͥd
enĩ ñ uidet᷑ nob̾ extͣ corpꝰfieri certe illa qͤ ibi int̾posuit:
emulationes. animositates. dissensiones. in uidias. hereses: ꝙ̃
tam̃ oꝑib carnis ista tͥbuit: doctor gentiũ infide ꝙ uerita
tantũ mͦ fornicationis peccatũ nominans ait. qͥ aut̃ forni¬
cat᷑ incorpꝰ ꝓpͥũ peccat. ĩ. Apparet gͥ cui uis tardo ꝙ obtunso.
ꝗͣ sit ista q̃stio difficilis ꝗͣdñs pie intentioni nr̃e si aliquan¬
tulũ dignatꝰ fuerit dilucescere atq reuelare: pot̾imꝰ aliqͥd
ex aggerare uoluisse fornicationis malũ suꝑcet̾a omĩa
pecẽa. qͦ ꝙ si ꝑ corpꝰ cõmittant᷑. ñ tam̃ ita animũ humanũ
ꝯeupiscentie carnali ita efficiunt obstͥctũ ꝙ obnoxiũ.
qũe admodũ in solo oꝑe fornicationis corꝑalis. cũmisceri.
fac̃ aninũ uis ingens libiamis c̃ipso corꝑe & unũ c̃ ipso qͦdãmͦ

Expanded text:
uobis, sicut praedixi, quia qui talia agunt regnum dei non possidebunt. numquid enim non uidetur nobis extra corpus fieri certe illa quae ibi interposuit, aemulationes, animositates, dissensiones, inuidias, haereses? et tamen operibus carnis ista tribuit doctor gentium in fide et ueritatantummodo fornicationis peccatum nominans ait: qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat? Apparet igitur cuiuis tardo et obtunso, quam sit ista quaestio; quam dominus piae intentioni nostrae si aliquantulum dignatus fuerit dilucescere atque reuelare, poterimus aliquid nis malum super caetera omnia peccata, quae etsi per corpus committantur, non tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt obstrictum et obnoxium, quemadmodum in solo opere fornicationis corporalis commisceri facit animum vis ingens libidinis cum ipso corpore, et unum cum ipso quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũq sp̃s seĩ factũ ado. netalib flagitiis pollueret᷑. s potꝰ in¬
uiolatũ tõꝗͣ di̾ habitacłm seruaret᷑: agebat ꝙ defendebat.
Qͥre gͦ sub iungere uoluit hoc. unde difficilis q̃stio nasceret᷑.
idẽ it diceret om̃e pece̾m qd̾ eũq fecerit ho extͣ corpꝰ ẽ. Qaut̃
fornicat᷑. in corpꝰ ꝓpͥũ peccat: c̃sitie ipsa fornicatio. siue alza huiꝰ
nͦis q̃ ñ nisi ꝑ corpꝰ fiunt peccata tͣpitudini ꝙ fornicationi simil
dicꝰ uel rapax. extͣ oꝑationẽ corꝑis huiꝰ ꝗuis nec ipsa idolatria.
neq ipsa auaritia. pret̾ seruitiũ corꝑis. poterit adusũ fruc̃¬
hono ꝯstitutꝰ. qͥcqͥd solotantũ animo pot̾it iniq ꝯcupiscere.
dici ñ potest extͣ corpꝰ hoc hoĩnẽ ficere: c̃ constat eũ carnali
sensu ꝙ carnali prudentia hoc agere. isto ad huc circũseptꝰ¬
incorꝑe. Nã ꝙ qd̃ inpsalmo scͥptũ ẽ. doc̃ impiꝰ incorde suo ñ ẽ

Expanded text:
tus sancti factum a deo, ne talibus flagitiis pollueretur, sed potius inuiolatum tamquam dei habitaculum seruaretur, agebat et defendebat. quare ergo subiungere uoluit hoc, unde difficilis quaestio nasceretur, id est ut diceret: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, cum siue ipsa fornicatio siue alia huius modi quae non nisi per corpus fiunt peccata turpitudini et fornicationi similldicus uel rapax extra operationem corporis huius? quamuis nec ipsa idololatria neque ipsa auaritia praeter seruitium corporis poterit ad usum fruchomo constitutus, quidquid solo tantum animo poterit inique concupiscere, dici non potest extra corpus hoc hominem facere, cum constat eum carnali sensu et carnali prudentia hoc agere, isto adhuc circumseptum corpore. Nam et quod in psalmo scriptum est: Dixit impius in corde suo, Non est
Abbreviated transcription (Latin):
aliis qͥbq facinorib hoĩnĩ᷑. Liberũ ẽ enĩ animo humano inaliis
qͥb q scelerib ꝙ. unũ aliqͥd eoꝵ oꝑari: ꝙ eo ipso tẽꝑe alibi cogi¬
tatione distendi. qd̾ infornicationis ipso oꝑe act̾eꝑe ñlicet ani¬
moadaliud aliqͥd cogitanau liberũ eẽ. Sic onĩ totꝰ h̃o absorbet᷑
ab ipso& in ipso corꝑe. ut iam dici ñ possit ipse animꝰ suus e̾eᷤ:
s simul totꝰ ħo dici possit qd̾caro sit. ꝙ sp̃s uadens ꝙ ñ reu̾tens.
Sic gͦ possumꝰ intellig̾e qͥa om̃e pecẽm qd̾c̃q fec̾it ħo extͣ corpꝰ

Expanded text:
aliis quibusque facinoribus hominum? liberum est enim animo humano in aliis quibusque sceleribus et unum aliquid eorum operari et eo ipso tempore alibi cogitatione distendi, quod in fornicationis ipso opere ac tempore non licet animo, ad aliquid aliud cogitandum liberum esse. sic enim totus homo absorbetur ab ipso et in ipso corpore, ut iam dici non possit ipse animus suus esse, sed simul totus homo dici possit quod caro sit et spiritus uadens et non reuertens. sic ergo possum
Abbreviated transcription (Latin):
uestio deepła chorinthioꝵ beati pauli apłi ubidicit.
om̃e pecẽm qdcuͣq fec̃it homo. extͣ corpꝰ ẽ. qͥ aut̃ forni¬
cat᷑. incorpꝰ ꝓpͥũ peccat. Nescio si possit adliqͥdu dissolui.
ꝗͣuis possit donante año aliqͥd inde ꝓbabilit̾ dici. ita enĩ ꝓfun
fornicatores. neq ydolis seruientes. neq adulteri. neq molleᷤ
neq mascłoꝵ ꝯcubitores. neq fures. neq auari. neq ebriosi.

Expanded text:
estio de epistula Corinthiorum beati Pauli apostoli, ubi dicit: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat, nescio si possit ad liquidum dissolui, quamuis possit donante domino aliquid inde probabiliter dici; ita enim profufornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitor
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ illo cui adherent inter se scãm societat᷑e. & st̃
una ciuitas di eademq uiuũ sacͥficiũ eius: uiuũq
tẽplũ eius. Cuius pars quȩ conungendaim mortalib
angłis ex mortalibꝰ hominib congregat᷑. & ñc mota¬
biliter peregrinat᷑ in terris. uł in eis qui morte obie¬
runt. secretis animarũ receptaculis sedibq reqͥescit.
suꝑbiã apostatasse. ex libro de genesi ad litteram.

Expanded text:
et cum illo cui adhaerent et inter se sanctam societatem et sunt et cum illo cui adhaerent et inter se sanctam societatem et sunt una ciuitas Dei eademque uiuum sacrificium eius uiuumque templangelis ex mortalibus hominibus congregatur, et nunc mortaliter peregrinatur in terris uel in eis qui morte obierunt secretis animarum receptaculis sedibusque requiesciO CREA- TOBE PER SVPERBIAM APOSTATASSE. EX LIBRO DE GENESI AD LITTERAM
Abbreviated transcription (Latin):
boni creati essent. tam̃ mali sunt mala ꝓpͥa uolũ¬
tate. quã bona natura ñ fecit nͥcũ bono sponte defe¬
cit. ut mali causa ñ sint bonũ. s defectus abono: aut
minorẽ acceperunt amoris diuini gr̃am. qͣm illi
qui in eadẽ ꝑstiterunt. aut si utriq boni equalit̾
creati sunt: istis mala uoluntate cadentibꝰ. illi am¬
plius adiuti ad eã beatitudinis plenitudinẽ un¬
de se nũquã casuros certissimi fierent ꝑuenerunt.
sic̃ ia in libro quẽ seqͥtur iste tractauimꝰ. Confiten¬
dũ est gͥ cũ debita laude creatoris. ñ ad solos sc̃os
homines ꝑtinere. uerũ etiã de scis angłis posse dici.
quod caritas di diffusa sit in eis ꝑ sp̃m scm̃ qͥ datꝰ
est eis. Nec tantũ hominũ s pͥmitus p̾cipueq ange¬
loꝵ bonũ esse quod scriptũ est. Michi autẽ adhere¬
re dõ bonũ ẽ. Hoc bonum quib cõmune ẽ habers

Expanded text:
boni creati essent, tamen mali sunt — mala propria uolunboni creati essent, tamen mali sunt — mala propria uoluntate, quam bona natura non fecit, nisi cum a bono sponte defecit, ut mali causa non sit bonum, sed defectus a bono — aut minorem acceperunt amoris diuini gratiam quam illi qui in eadem perstiterunt aut, si utrique boni aequaliter creati sunt, istis mala uoluntate cadentibus illi amplius adiuti ad eam beatitudinis plenitudinem, unde se numquam casuros certissimi fierent, peruenerunt, sicut iam in libro quem sequitur iste tractauimus. confitendum est igitur cum debita laude creatoris non ad solos sanctos homines pertinere uerum etiam de sanctis angelis posse dici quod caritas dei diffusa sit in eis per spiritum sanctum, qui datus est eis; nec tantum hominum, sed primitus praecipueque angelorum bonum esse. quod scriptum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Hoc bonum quibus commune est, habent
Abbreviated transcription (Latin):
participatione sapient̾ beateq uiuerent: quid aliud
ostenditur nͥ uoluntat̾ẽ bonã. quã libet bon̾a. inop̾e
fuisse in solo desidio remansurã. nͥ ille qui bonã na¬
turã ex nichilo sui capac̾e fecerat. ex se ipso faceret
implendo meliorẽ. pͥus faciens excitando auidiorẽ:
Nam & hoc discutiendũ ẽ. si boni angłi ipsi in se fe¬
cerunt uoluntat̾e bonã. utrũ aliqua eã aͥnulla uo¬
luntate fecerunt. Sinulla: utiq nec fecerunt. Si ali¬
qua: utrũ bona an mala. Si mala: quomͦ esse potu
it mala uoluntas. bonȩ uoluntatis effectrix: Sibo¬
na: ia gͦ habebant. E istã quis fecerat. nͥ ille qͥ eos. xxxuiii.¬
cũ bona uoluntate idẽ cũ amore casto quo illi ad¬
herent creauit. simul eis & condens naturã & lar¬
giens grãm  Unde nͥbona uoluntate. hoc ẽ dĩ amo¬
re nũquã scõs angłos fuisse credendũ ẽ. Isti autẽ qͥ cũ

Expanded text:
participatione sapienter beateque uiuerent: quid aliud participatione sapienter beateque uiuerent: quid aliud ostenditur nisi uoluntatem quamlibetfuisse in solo desiderio remansuram, nisi ille qui bonam naturam ex nihilo sui capacem fecerat, ex se ipso faceret implendo meliorem, prius faciens excitando auidiorem? nam et hoc discutiendum est, si boni angeli ipsi in se fecerunt uoluntatem bonam, utrum aliqua eam an nulla uoluntate fecerunt. si nulla, utique nec fecerunt; si aliqua, utrum mala an bona? si mala, quomodo potuit esse mala uoluntas bonae uoluntatis effectrix? si bona, iam ergo habebant. et istam quis fecerat nisi ille qui eos cum bona uoluntate, id est cum amore casto, quo illi adhaerent, creauit, simul eis et condens naturam et largiens gratiam? unde nisi bona uoluntate, hoc est dei amore, numquam sanctos angelos fuisse credendum \' est. isti autem qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Isti ab ea deficiendo mutati sunt. mala sci¬
licet uoluntate. hoc ipso quod a bona defecerunt.
a qͦ ñ defecissent. nͥ utiq uoluissent. Si aut̃ boni an¬
głi fuerunt pͥus sine uoluntate bona. eãq in se ip̃si dõ
ñ oꝑante fecerunt. Ergo meliores ase ipsi quã ab illo
facti sunt :ᷤ Absit. Quid enĩ erant sinebona uoluntate
nisi mali: aut si propterea ñ mali quia nec malauo¬
luntas eis mnerat: Neq enĩ abea quã ñ dũ ceꝑant
habere defecerant: Certe ñdũ tales. nũdũ tã boni
quã esse cũ bona uoluntate ceperunt. At siñ potue¬
runt se ipsos facere meliores quã eos ille fecerat. qͦ
nemo melius quicquã facit. ꝓfecto & bonã uolunta¬
tem qua meliores essent. nisi oꝑante adiutorio crea¬
toris habere ñ possent. Et cũ id egit eoꝵ uoluntas
bona ut ñ ad se ipsos qui minꝰ erant s ad illũ qͥ sũme
ẽ conu̾terent᷑. eiq adherentes magis essent. eiusq

Expanded text:
serunt, isti ab ea deficiendo mutati sunt, mala sciserunt, isti ab ea deficiendo mutati sunt, mala scilicet uoluntate hoc ipso quod a bona defecerunt; a qua non defecissent. si utique noluissent. Si autem boni angeli fuerunt prius sine bona uoluntate eamque in se ipsi Deo non operante fecerunt, ergo meliores a se ipsis quam ab illo facti sunt. Absit. Quid enim erant sine bona uoluntate nisi mali? Aut si propterea non mali, quia nec mala uoluntas eis inerat neque enim ab ea, quam nondum coeperant habere, defecerant, certe nondum tales, nondum tam boni quam esse cum bona uoluntate coeperunt. At si non potuerunt se ipsos facere meliores, quam eos ille fecerat, quo nemo melius quidquam facit: profecto et bonam uoluntatem, qua meliores essent, nisi operante adiutorio Creatoris habere non possent. Et cum id egit eorum uoluntas bona, ut non ad se ipsos, qui minus erant, sed ad illum, qui summe est, conuerterentur eique adhaerentes magis essent eiusque
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si adipiscatur ipse fit in bono malꝰ. & miser
meliore pͥuatꝰ. Cũ gͦ male uoluntatis efficiens. na¬
turalis uł si dici potest essentialis nulla sit cau¬
sa. ab ipsa qͥppe incipit sp̃uum mutabiliũ malũ.
qͦ minuitur atq deprauatur nature bonũ. Nec
talẽ uoluntatẽ facit nͥ defectio qua deserit᷑ deus.
cuiꝰ defectionis etiã causa utiq deficit. Si dixeri
mus nullã ẽẽ efficientẽ causam etiã uoluntatis
bonȩ: cauendũ ẽ ne uoluntas bona bonoꝵ angłoꝵ
ñ facta sed dõ coet̾na ẽẽ credat᷑. Cũ gͦ ipsi factis nł
quom ñ illa facta esse dicet᷑. Porro quia fac̾ta est
utrũ cũ ipsis facta est. ansine illa fuerunt pͥus :
S si cũ ipsis. ñ dubiũ qͦd ab illo facta sit aqͦ & ipsi: Si¬
mulq ut facti sunt ei a qͦ fac̾ti sunt. amore cũ quo
facti sunt adheserunt. Eoq sunt isti ab illoꝵ socie¬
tate discreti. quod illi in ead̾e bona uoluntate man¬

Expanded text:
etiam si adipiscatur, ipse fit in bono malus et miser etiam si adipiscatur, ipse fit in bono malus et miser meliore priuatus. Cum ergo malae uoluntatis efficiens naturalis uel, si dici potest, essentialis nulla sit causa — ab ipsa quippe incipit spirituum mutabilium malum, quo minuitur atque deriuatur naturae bonum, nec talem uoluntatem facit nisi defectio, qua deseritur deus, cuius defectionis etiam causa utique deficit —: si dmus nullam esse efficientem causam etiam uoluntatis bonae, cauendum est, ne uoluntas bona bonorum angelorum non facta, sed Deo coaeterna esse credatur. Cum ergo ipsi facti sint, quo modo illa non esse facta dicetur? Porro quia facta est, utrum cum ipsis facta est, an sine illa fuerunt prius? Sed si cum ipsis, non dubium quod ab illo facta sit, a quo et ipsi; simulque ut facti sunt, ei. a quo facti sunt, amore. cum quo facti sunt, adhaeserunt; eoque sunt isti ab illorum societate discreti, quod illi in eadem bona uoluntate man
Abbreviated transcription (Latin):
ñ necessarios s uoluntarios defectus. iusta pena con¬
sequitur. Deficit᷑ enĩ ñ ad mala s: male: id est non
ad malas naturas: s ido male quia contra ordinͣe
naturarũ ab eo quod sume ẽ ad id qͦd minꝰ ẽ. Neq
enĩ auri uitiũ est auaritia s hominis ꝑu̾se aman¬
tis aurũ. iustitia derelicta quȩ incõparabilit̾ au¬
ro debuit ante poni. Nec luxuria uitiũ ẽ pulchro¬
rũ suauiũq corpoꝵ. s anime ꝑu̾se amantis cor¬
poreas uoluptates. neglecta. temꝑantia qua reb
spũalit̾ pulchriorib & incorruptibilit̾ suauiorib
captam᷑. Nec iacꝰtantia uitiũ ẽ laudis humane. s
animȩ ꝑu̾se amantis laudari ab hominibꝰ. spreto
testimonio conscientie. Nec suꝑbia uitiũ ẽ dantis
potestatẽ uł ipsus etiã pocestatis. s animȩ ꝑu̾sȩ
amantis potestat̾e suã. potentioris iustiore c̃tẽpta.
ac ꝑ hoc qui ꝑu̾se amat cuius lib&. naturȩ bonũ.

Expanded text:
non necessarios, sed uoluntarios defectus iusta poena connon necessarios, sed uoluntarios defectus iusta poena consequitur. deficitur enim non ad mala, sed male, id est non ad malas naturas, sed ideo male, quia contra ordinem naturarum ab eo quod summe est ad id quod minus est. neque enim auri uitium est auaritia, sed hominis peruerse amantis aurum iustitia derelicta, quae incomparabiliter auro debuit anteponi; nec luxuria uitium est pulchritudinis suauium corporum, sed animae peruerse amantis corporeas uoluptates neglecta temperantia, qua rebus spiritaliter pulchrioribus et incorruptibiliter suauioribus coaptamur; nec iactantia uitium est laudis humanae, sed animae peruerse amantis laudari ab hominibus spreto testimonio conscientiae; nec superbia uitium est dantis potestatem uel ipsius etiam potestatis, sed animae peruerse amantis potestatem suam potentioris iustiore contemta. ac per hoc qui peruerse amat cuiuslibet naturae bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
telligi potest. quod̾amͦ nesciendo sciunt᷑. ut scien¬
do nesciantur. Cũ enĩ acies ocłi corꝑalis currit
ꝑspecies corꝑales nusquã tenebras uidet: nͥ ubi
ceꝑit ñ uidere. Ita etiã ñ ad aliquẽ aliũ sensum
s ad solas aures ꝑtinet sentire silentiũ. Quod
tam̃ nullo mͦ nͥ non audiendo sentit᷑. Sic species
intelligibiles mens quidẽ nr̃a intelligendo conspicit.
s ubi deficuint nesciendo condiscit. Delicta enĩ qͥs
intelligit: Hoc scio naturã di nũquã nusquã nulla
ex parte posse deficere. & ea posse deficere. quȩ ex ni¬
chilo facta sunt. Quȩ tam̃ quando magis sunt &¬
bona faciunt. Tunc enĩ aliquid faciunt causas ha¬
bent deficientes: in quantũ autẽ deficiunt. &. ex hoc
mala faciunt. Quid enĩ tunc faciunt. nͥ uanas cau¬
sas habent deficientes: Itẽq scio in quo fit mala
uoluntas: id in eo fieri. quod si nollet ñ fieret. Et id̾o

Expanded text:
tellegi potest, quodam modo nesciendo sciuntur, ut scientellegi potest, quodam modo nesciendo sciuntur, ut sciendo nesciantur. cum enim acies oculi corporalis currit per species corporales, nusquam tenebras uidet nisi ubi coeperit non uidere. ita etiam non ad aliquem alium sensum, sed ad solas aures pertinet sentire silentium, quod tamen nullo modo nisi non audiendo sentitur. sic species intellegibiles mens quidem nostra intellegendo conspicit, sed ubi deficiunt nesciendo condiscit: delicta enim quis intellegit? I Hoc scio, naturam dei numquam, nusquam, nulla ex parte posse deficere et ea posse deficere quae ex nihilo facta sunt. quae tamen quanto magis sunt et bona faciunt — tunc enim aliquid faciunt — causas habent efficientes; in quantum autem deficiunt et ex hoc mala faciunt — quid enim tunc faciunt nisi uana? — causas habent deficientes. itemque scio, in quo fit mala uoluntas, id in eo fieri quod si nollet non fieret, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ut natura bona quãuis mutabilis. anteqͣm habeat
uoluntatẽ malã. faciat aliquid̃ mali. hoc ẽ ipsã uo¬
luntatẽ malã. Nemo enĩ querat efficiente̾ causã.
male uoluntatis. Non enĩ ẽ efficiens s deficiens.
quia nec illa effectio s defectio. Deficere nãq ab
eo quod su̾me ẽ. ad id quod minꝰ est. hoc ẽ inciꝑe
habere uoluntat̾e malã. Causas porro defectio¬
nũ istarũ cũ efficientes ñ sint ut dixi s deficien¬
tes: uelle inuenire tale ẽ. ac siquisquã uellet ui¬
dere tenebras. uł audire silentiũ. Quod tam̃ u¬
trũq nob notũ ẽ: neq illud nͥ ꝑ occulos. neq hoc
nisi ꝑ aures. ñ sane in speciȩ. s inspeciei pͥuatione.
Nemo gͦ ex me scire qͦrat. qͦd me nescire scio: N ͥ forte ut
nescire discat. qͦd scire ñ posse sciendũ ẽ. Eaqͥppe qͦ ñ in
spetie s in eiꝰ pͥuatione sciuntur: si dici aut in¬

Expanded text:
ut natura bona quamuis mutabilis, antequam habeat ut natura bona quamuis mutabilis, antequam habeat uoluntatem malam, faciat aliquid mali, hoc est ipsam uoluntatem malam? Nemo igitur quaerat efficientem causam malae uoluntatis: non enim est efficiens, sed deficiens, quia nec illa effectio, sed defectio. deficere namque ab eo quod summe est ad id quod minus est hoc est incipere habere uoluntatem malam. causas porro defectionum istarum, cum efficientes non sint, ut dixi, sed deficientes, uelle inuenire tale est, ac si quisquam uelit uidere tenebras uel audire silentium, quod tamen utrumque nobis notum est, neque illud nisi per oculos neque hoc nisi per aures, non sane in specie, sed in speciei priuatione. nemo ergo ex me scire quaerat quod me nescire scio, nisi forte ut nescire discat quod sciri non posse sciendum est. ea quippe quae non specie, sed in eius priuatione sciuntur, si dici aut in
Abbreviated transcription (Latin):
intueant᷑ nichil occurrit. Sienĩ dixerimꝰ qͦd ipse eã
fecerit. qͥd erat ipse ante uoluntatẽ malã nͥ nat᷑a
bona. cuius auc̃tor ds. qͥ est immutabile bonum:
Qui gͦdicit eũ qui consentit temptanti atq sua¬
denti. cui ñ sensit alius ad illicite utendũ pulchro
corꝑe. qͦd uidendo ambob parit̾ affuit. cum an¬
te illã uisionẽ ac tẽptationẽ similes ambo animo
& corꝑe fuerint. ipsum sibi fecisse uoluntatẽ ma¬
lam. qui utiq ante uoluntatẽ malã bonꝰ fuerit.
querat cur eã fecerit. utrũ qͥa nat᷑a ẽ. an qͥa ex
nichilo facta est: & inueniet uoluntatẽ malam
ñ ex eo esse incipere quod natura ẽ. sed ex eo quod
de nichilo facta natura ẽ. Nã si natura causa est¬
uoluntatis male. qͥd aliud cogim᷑ dicere. nͥ abono
fieri malũ. & bonũ esse causam mali si quidẽ na¬
tura bona. fit uoluntas mala. Quod unde fieri potest.

Expanded text:
intueantur, nihil occurrit. Si enim dixerimus quod ipse eam intueantur, nihil occurrit. Si enim dixerimus quod ipse eam fecerit, quid erat ipse ante uoluntatem malam nisi natura bona, cuius auctor Deus, qui est inmutabile bonum? Qui ergo dicit eum, qui consensit tentanti adque suadenti, cui non consensit alius, ad inlicite utendum pulchro corpore, quod uidendum ambobus pariter adfuit, cum ante illam uisionem ac tentationem similes ambo animo et corpore fuerint, ipsum sibi fecisse uoluntatem malam, qui utique bonus ante uoluntatem malam fuerit: quaerat quur eam fecerit, utrum quia natura est, an quia ex nihilnon ex eo esse incipere quod natura est, sed ex eo quod de niuoluntatis malae, quid aliud cogimur dicere, nisi a bono fieri malum et bonum esse causam mali? si quidem a natura bona fit uoluntas mala. Quod unde fieri
Abbreviated transcription (Latin):
illius : an uͦ animꝰ : ᷤcur ñ utriusq Ambos enĩ
& animo & corꝑe: equalit̾ affectos fuisse p̾dixi¬
mus. An dicendũ ẽ alterũ eoꝵ occulta malig¬
ni sp̃s suggestione temptatũ. quasi ñ eidem
suggestioni & qualicũq suasioni ꝓpͥa uolun¬
tate consenserit᷑. Hanc gͥ consensionẽ. hanc ma¬
lam quã male suadenti adhibuit uoluntatẽ.
quȩ in eo res fecerit querimꝰ. Nam ut hoc qͦq
impedim̃tũ ab ista questione tollat᷑. sieadem
temptatione ambo tẽptentur. & unus ei cedat atq
consentiat. alter idẽ qui fuerat ꝑseueret. quid aliud
apparet nͥ unũ noluisse. alterũ uoluisse. a castitate
deficere: unde nͥ ꝓpͥa uoluntate: ubi eadẽ fue¬
rat inutroq corꝑis & animi affectio ͦ. Amboꝵ ocu¬
lis parit̾ uisa ẽ eadem pulchritudo: ambob parit᷑
institit occulta t̾eptatio. ꝓpͥam gͥ in uno eoꝵ uo¬
luntat̾e malã res quȩ fecerit scire uolentib si bene

Expanded text:
illius? an uero animus? cur non utriusque? ambos enim illius? an uero animus? cur non utriusque? ambos enim et animo et corpore aequaliter affectos praediximus. an dicendum est alterum eorum occulta maligni spiritus suggestione temtatum, quasi non eidem suggestioni et qualicumque suasioni propria uoluntate consenserit? hanc igitur consensionem, hanc malam quam male suadenti adhibuit uoluntatem quae in eo res fecerit quaerimus. nam ut hoc quoque impedimentum ab ista quaestione tollatur, si eadem temtatione ambo temtentur et unus ei cedat atque consentiat, alter idem qui fuerat perseueret, quid aliud apparet nisi unum noluisse, alterum uoluisse a castitate deficere? unde nisi propria uoluntate, ubi eadem fuerat in utroque corporis et animi affectio, amborum oculis pariter uisa est eadem pulchritudo, ambobus pariter institit occulta temtatio P propriam igitur in uluntatem malam res quae fecerit scire uolentibus, si bene
Abbreviated transcription (Latin):
infimã t̾rã qm̃ natura & essentia ẽ ꝓculdubio
bona est. habens modũ & speciem suam in genere.
mali: Cũ enĩ se uoluntas relicto suꝑiori ad infe¬
riora conu̾̃tit: efficitur mala. ñ quia malũ ẽ qͦ
se conu̾tit. s quia ꝑu̾sa est ipsa conu̾sio. Iecirco ñ
res inferior uoluntatẽ malã facit. s rem inferio¬
rem pͣue atq mordinate ipsa quia fac̾ta ẽ appe¬
tiuit. Sienĩ aliqui duo ȩqualiter affecti animo
& corꝑe. uideant unius corꝑis pulchritudinem.
qua uisa unus eoꝵ adillicite fruendũ moueat᷑
alter in uoluntate pudica stabilis ꝑseueret qͥd
putamꝰ esse cause ut in illo fiat. in illofiat uo¬
luntas mala. que illã res fecit in qͦ facta ẽ: Neq
enĩ pulchritudo illa corꝑis. ña eã ñ fecit in am¬
bob. quando quidẽ amboꝵ ñ disparilit̾ occurrit
aspec̾tibꝰ. ancaro intuentis causa ẽ : cur ñ et

Expanded text:
infimam terram, quoniam natura et essentia est, procul dubio infimam terram, quoniam natura et essentia est, procul dubio bona est habens modum et speciem suam in genere mali? cum enim se uoluntas relicto superiore ad inferiora conuertit, efficitur mala, non quia malum est quo se conuertit, sed quia peruersa est ipsa conuersio: idcirco non res inferior uoluntatem malam facit, sed rem inferiorem praue atque inordinate, ipsa quia facta est, appetiuit. si enim aliqui duo aequaliter affecti animo et corpore uideant unius corporis pulchritudinem, qua uisa unus eorum ad inlicite fruendum moneatur, alter in uoluntate pudica stabilis perseueret, quid putamus esse causae ut in illo fiat, in illo non fiat uoluntas mala? quae illam res fecit in quo facta est? neque enim pulchritudo illa corporis; nam eam non fecit in ambobus, quando quidem amborum non dispariliter occurrit aspectibus. an caro intuentis causa est ? cur non et