comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uescentes abscondite nullũ uelint
uidere quod faciant. Potest & alit̾
int̾pretari. Capitacũ diuisa
fuerint in stupore quasi a cȩtero porpos.
decollata. aperient ossuũ quod quasi
camo condẽpnationis fuerat in freua¬
tũ. & in similitudinẽ uescentiũ illisis
in se dentib concreƿabunt uolentia
rursũ comedere. sed uĩ deuorandi ñ
habentia. Intellige quomͦ post aduen¬
tũ xp̃i capita demonioꝵ a nationib
quȩ sibi prius subiectȩ fuerant sepa¬
rata. uelint rursũ antiquã excercere
potentiã. Sed quia amputata sint ã
corporib & plenã uescendi non ha¬
beant libertatẽ. comedunt quasi pau¬
peres. & non solũ pauperes. sed paupe¬
res in abscondito. Pauperes sunt. qͥa
pristinas diuitias ꝑ didert̃. Come dt̃
abscondite. quia semꝑ sedent in insidi¬
is ut in occultis int̾ficiant in nocentẽ.
Hȩc capita eosdẽ habent dentes quos
& sagittas: Q quãuis ante dixerint.

Expanded text:
vescentes abscondite nullum vellent vescentes abscondite nullum vellent videre quod faciunt. Potest et aliter interpretari: Capita cum divisa fuerint in stupore, quasi a caetero corpore decollata, aperient os suum, quod quasi chamo condemnationis fuerat infrenatum, et in similitudinem vescentium illisis in se dentibus concrepabunt, volentia rursum comedere, sed vim devorandi non habentia. Intellige quomodo post adventum Christi capita daemonum a nationibus, quae sibi prius subjectae fuerant separata, velint rursum antiquam exercere potentiam. Sed quia amputata sunt a corporibus, plenam vescendi non habeant libertatem: comedunt quasi pauperes, et non solum pauperes sunt, sed pauperes in abscondito. Pauperes sunt, quia pristinas divitias perdiderunt: comedunt abscondite, quia semper sedent in insidiis, ut in occultis interficiant innocentem. Haec capita eosdem habent dentes quos et sagittas. Et quamvis ante dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ ęccłia xp̃i cũ exultatione can¬
tauit. diuisisti in stupore capita po¬
tentiũ. Loquar &e ego aliquid huic fi¬
mile. Diuide dñe in stupore om̃ium
ac hab. & hierabel. Non quidẽ ego
helias. sed tam̃ illi acͥab & hier abel.
in t̾fecerunt nabat htulerumt uine¬
am eius. & hortũ suȩ fecere luxuriȩ
Inueniat᷑ aliquis seruus tuus abdias.
qͥ pascat pauperẽ tuũ atq meͥdicũ.
Fornicariȩ sanguis detͣ canib. achab
impius & auarus iaculo dñi trucide
suis. & diuifa non alit᷑ nisi in stu¬
pore quod grecȩ dicit᷑. ẽxtasi. unde
secundũ eã declinat᷑ & dicitur. ena
Itħ. hoc est in ea aperient etiã fre¬
nos suos siue eoꝵ. Utrũq enĩ intelligi
potest ut illud imperiũ. quo pͥus do¬
minabant᷑ in subiectis sibi corporib
relaxantes dent locũ meliori eqͥti
& meliori aurige. & hoc faciant qua
bentes libertate nec ciborũ aliquã
habundantiã. sed escas modicas qͥb

Expanded text:
Caeterum Ecclesia Christi cum exsultatione canCaeterum Ecclesia Christi cum exsultatione cantavit: Divisisti in stupore capita potentium. Loquar et ego aliquid huic simile: Divide, Domine, in stupore omnium, Achab, et Jezabel . Non quidem ego Elias; sed tamen illi Achab et Jezabel interfecerunt Naboth, et tulerunt vineam ejus, et hortum suae fecerunt luxuriae . Inveniatur aliquis servus tuus Abdias, qui pascat pauperem tuum atque mendicum, 661 fornicariae sanguis detur canibus; Achab impius et avarus jaculo Domini trucidetsuis, et divisa non aliter nisi in stupore, quod Graece dicitur ἐν ἐκστάσει: unde secundum eam declinatur et dicitur, ἐν αὐτῇ, hoc est, in ea, aperient etiam frenos suos, sive eorum utrumque enim intelligi potest ut illud imperium quo prius dominabantur in subjectis sibi corporibus, relaxantes dent locum meliori equiti, et meliori aurigae. Et hoc faciant quasbentes libertatem, nec ciborum aliquam abundantiam, sed escas modicas, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ ȩccłam latrant. diuiderent᷑
in partes. & a deceptis corporib se¬
parata bono capiti locũ facerent.
Possumꝰ hoc uersiculo uti si quando
reges & duces eoꝵ xp̃ianũ uiderimꝰ
sanguinẽ fundere. & postea ultionẽ
dñi consecutã quod dudũ in iuliano
&e ante eũ in maximino & supͣ in ua-¬
leriano. decio. dominiano. nerone ꝑ¬
spͤximus. & dicere ad dnm cũ exulta¬
tione & oratione in cantico. Diuisis¬
ti in stupore capita potentiũ. hoc
est in stupore credentiũ. uel in stu¬
pore cunctarũ nationũ quȩ eos non
putabant tã cito posse concidere.
Dũ adhuc essem puer. & in grãmatici
ludo exercerer. om̃sq urbes uictima¬
rũ sanguine polluerent᷑. ac subito
ẽẽt interitus. elegant̃ unis de ethuicis.
quomͦ inquit xp̃iani dicunt dm̃ suũ ẽẽ
dius. nichilꝰ furore p̃sentius. ne modico
quidẽ spacio indignationẽ suã differ¬
re potuit. Hoc ille ludens dixerit.

Expanded text:
adversum Ecclesiam latrant, dividerentur adversum Ecclesiam latrant, dividerentur in partes, et a deceptis corporibus separata, bono capiti locum facerent. Possumus hoc versiculo uti, si quando reges et duces eorum Christianum viderimus sanguinem fundere, et postea ultionem Domini consecutam. Quod dudum in Juliano, et ante eum in Maximiano, et supra in Valeriano, Decio, Domitiano, Nerone perspeximus; et dicere ad Dominum cum exsultatione et oratione in Cantico: Divisisti in stupore capita potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant tam cito posse concidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae ludo exercerer, omnesque urbes victimarum sanguine polluerentur, ac subitoesset interitus, eleganter unus de ethnicis: « Quomodo, inquit, Christiani dicunt, Deum suum esse dius, nihil hoc furore praesentius: ne modico quidem spatio indignationem suam differre potuit. » Hoc ille ludens dixerit.
Abbreviated transcription (Latin):
simũ fuerat: ibi caput optimũ reponat᷑.
Ponamus exemplũ. ut quod dicimus ma¬
nifestius fiat. Si quando tirannus ob¬
truncat᷑. i magines quoq eius deponunt᷑
& statuȩ. & uultu tantũ modo cõmuta¬
to ablatoq capite eius qui uicerit
facies suꝑ ponit᷑. ut manente corpore
capitibq p̃cisis caput aliud cõmutetur.
Hoc mͥ uidetur intelligi & de hereticoꝵ
conciliabulis. quod capitib hereseon a cę¬
tero popło separatis. in loco eoꝵ caput
ẽẽ xp̃s incipiat. Simulq considera scrip.¬
turȩ scȩ significantiã. quod non dixe¬
rit precidisti uel succidisti capita po¬
tentiũ sed diuisisti. Quod enĩ diuidit᷑.
non tam ãputat᷑ & ꝑdit᷑ quã separa¬
tur in partes. Ut quomͦ in fabricatione
turris lingua quȩ male unita fuerat
separata ẽ. & pessimũ fedus utili diui
quȩ cũ diuersos oculos habeant tam̃
una ut ita dicã lingua blasphemiȩ

Expanded text:
simum fuerat, ibi caput optimum reponatur. simum fuerat, ibi caput optimum reponatur. Ponamus exemplum, ut quod dicimus manifestius fiat: si quando tyrannus obtruncatur, imagines quoque ejus deponuntur, et statuae; et vultu tantummodo commutato, ablatoque capite, ejus qui vicerit, facies superponitur, ut manente corpore, capitibusquepraecisis, caput aliud commutetur. Hoc mihi intelligere libet de haereticorum conciliabulis, quod capitibus herese ωn a caeteris populis separatis, in loco eorum caput esse Christus incipiat. Simulque considera Scripturae sanctae significantiam, 660 quod non dixerit, praecidisti, vel succidisti capita potentium, sed divisisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur, quam separatur in partes. Ut quomodo in fabricatione turris , lingua quae male unita fuerat, separata est, et pessimum foedus utili divisquae cum diversos oculos habeant, tamen in una, ut ita dicam, lingua blasphemiae
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis est gaudens patior. tantũ ut
eo tẽpore quiescã quo maledices scep¬
tris impii. & ȩqui tui conculcabunt
lutũ aquarũ multarũ. ut postea cũ
scĩs tuis eorobabel. & hiesu filio iose¬
dech. &e exra sacerdote & neemia in
terrã repromissionis reuertar. Hucus¬
q ne om̃ino pret̾mittere historiã uide¬
rem quodã modo uĩ fecimꝰ intellectui.
& in captiuitatẽ traximꝰ sententias con
sequentes: Nunc ad .laxx. trans latores
& ad expositionẽ tropologicã reuerta¬
iuisisti in stupore capitas eentiuor.
ita cunctaꝵ demonũ qui in hoc scło¬
ł dibachant᷑¬
dimiccant᷑ est caput beelzebub princepᷤᷤ
habent presides malitiȩ suȩ. Ds̃ itaq cle¬
mentissimꝰ qui miserat in capita inimi¬
corũ mortẽ. qui suscitauerat uincula
usq ad collũ infinẽ: diuidet etiã po
tentiũ capita in stupore ut primũ
principes separet a subiectis. & quasi cor¬
pus decollet a capite. & ubi caput pes¬

Expanded text:
sitatis est, gaudens patiar : tantum ut sitatis est, gaudens patiar : tantum ut eo tempore requiescam quo maledices sceptris impii, et equi tui calcabunt lutum aquarum multarum, ut postea cum sanctis tuis Zorobabel et Jesu filio Josedec, et Esdra sacerdote, et Nehemia in terram repromissionis revertar. Hucusque ne omnino praetermittere historiam videremur, quodammodo vim fecimus intellectui, et in captivitatem traximus sententias non sequenterevertaivisisti in stupore capita potentium. ita cunctorum daemonum qui in hoc saeculo debacchantur, caput est Beelzebub princeps habent praesides malitiae suae. Deus itaque clementissimus qui miserat in capita iniquorum mortem, qui suscitaverat vincula usque ad collum, in finem dividit etiam capita potentium in stupore, ut primum principes separet a subjectis, et quasi corpus decollet a capite, et ubi caput pes
Abbreviated transcription (Latin):
atq pugnacẽ. & pulchre ascendã. Ascen.¬
Ad accinctũ enĩ popłm semꝑ ascenditur.
Clegant̃q nr̃m. Qui enĩ tribulatus ẽ
& pressuras libent̃ sustinuit. & p̾sen¬
tib malis futura p̾mia conpensauit.
nr̃m audacter loquit᷑. Ut iuxta abra¬
hã & isaac &e iacob. & ipse dormiat
in senectute bona plenus dierũ. &
apponat᷑ ad patres suos. Quod siquis
chixerit ecce historiȩ expositionẽ dũ
nescis. allegoriȩ clausus es retib &
tropologiã historiȩ miscuisti: audi¬
at non semꝑ metaphorã historię. al¬
legoriã sonare. quia frequent̃ historia
ipsa metaphorice texit᷑ & sub imagi¬
ne mulieris uel unius uiri de toto po
pło p̃dicat᷑. Et̃ nunc gͦ possumꝰ dice¬
re ex ꝑsona popłi. Libent̃ captiuita¬
tẽ subeo. ȩquo animo & angustias
Ał lib̾ captiuitatẽ sub eqͦ aiõ angtias sustineo¬
sustineo. & grauissimo babilonioꝵ pͥmor
iugo & quicquid ultimȩ & durȩ neces¬

Expanded text:
atque pugnacem. Et pulchre, ascendam: atque pugnacem. Et pulchre, ascendam: ad accinctum enim populum semper ascenditur. Eleganterque nostrum: qui enim tribulatus est, et pressuras libenter sustinuit, et praesentibus malis futura praemia compensavit, nostrum audacter loquitur, ut juxta Abraham, Isaac et Jacob, et ipse dormiat in senectute bona plenus dierum, et apponatur ad patres suos. Quod si quis dixerit: Ecce in historiae expositione dum nescis, allegoriae clausus es retibus, et tropologiam historiae miscuisti. Audiat non semper metaphoram historiae, allegoriam consonare: quia frequenter historia ipsa metaphorice texitur, et sub imagine mulieris, vel unius viri de toto populo 659 praedicatur. Et nunc ergo possumus dicere ex persona populi: Libenter captivitatem subeo, aequo anim captivitatem subeo, aequo animo angustias sustineo, et gravissimo Babyloniorum premor jugo, et quidquid ultimae et durae neces
Abbreviated transcription (Latin):
&e rota: conteras. Quod autẽ seqͥtur.
audiui & cont᷑batꝰ ẽ uent̾ m̃s ad uocẽ
ut subaudiat᷑ tuã contremuerunt
labia mea. in grediat᷑ putredo in os¬
sib meis & subt̃ me scateat. ut
requiescã in die tribulationis ut ascendã
ad popłm accinctũ nr̃m. hic sensus est.
Nunc libent̃ om̃s patim̾ angustias. &
ad cõminationẽ tuã totis uiscerib con¬
tremiscimꝰ. nunc tremunt labia mea.
& pauor mentis trepidȩ in ore signat᷑.
& non solũ istud. sed etiã aliud ultro ap¬
peto. ultro desidero. Ingrediat᷑ putredo
libent̃ patior quod passus est iob. non
solũ carnes meas sed & medullas quoq
ossuũ cupio tabefieri. & stratũ meũ pu¬
tredine corporis & in numeris scatere
uermib Ut postquã hic ꝓ peccatis me¬
is hȩc sustimiero: requiescã in die ama¬
ra. in die tribulationis. in die necessita.¬
tis & angustiȩ. Et ascendã ad popłm ac¬
cinctũ nr̃m. fortẽ uidelicet bellatorẽ

Expanded text:
et rota conteras. Quod autem sequitur: et rota conteras. Quod autem sequitur: Audivi, et conturbatus est venter meus: ad vocem ut subaudiatur, tuam contremuerunt labia meame scateat: ut requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum accinctum nostrum, hic est sensus: Nunc libenter omnes patimur angustias, et ad comminationem tuam totis visceribus contremiscimus. Nunc tremunt labia mea, et pavor mentis trepidae in ore signatur, et non solum istud, sed etiam aliud ultro appeto et ultro desidero: ingrediatur putredolibenter patior quod passus est Job, non solum carnes meas, sed medullas quoque ossium cupio tabefieri, et stratum meum putredine corporis et innumeris scatere vermibus, ut postquam hic pro peccatis meis haec sustinuero, requiescam in die amara, in die tribulationis, in die necessitatis et angustiae. Et ascendam ad populum accinctum nostrum, fortem videlicet, bellatorem
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis. ut ascendã ad popłm ac¬
cinctũ nr̃m.
t nunc tantũ hebraicũ posui ut s&
Multũ enĩ ab om̃iũ translatione dis¬
cordat. Maledixisti inquit sceptris¬
eius. idest regnis eius. haut dubiũ qͥn
impii. de quo supra dixerat. Percussisti
caput de domo impii. denudasti funda¬
mentũ usq ad collũ. Intelligimꝰ autẽ
impiũ uel nabugodonosor. uel omnẽ
aduersariũ popłi dĩ. & non solũ scep¬
tris eius sed etiã capiti bellatoꝵ eius.
quod ꝑcusseras qͥ uenerunt ut t̾bo
aut disꝑgerent me. id est ut euerte¬
rent isrł : & in diuersa captiuũ duce¬
rent. Ita autẽ exultabant deuoran¬
tes pauperẽ & subiectũ sibi isrł: quasi
hoc in abscondito facerent. & nos ig¬
norante te deuorarent. Venisti itaq
ad p̃liũ popło tuo. & quadrigas tuas
immittens in aquas hoc ẽ in gentes
multas fecisti eis uiã in luto aquarũ
multarũ. idest ut conculces eos. & qua¬
si lutũ equoꝵ tuoꝵ & currurũ ungula

Expanded text:
t meae, ut ascendam ad populum accinctum nostrum. Et nunc tantum Hebraicum disserimus multum enim ab omnium translatione discordat: Maledixisti, inquit, sceptris, id est, regnis ejus: haud dubium quin impii, de quo supra dixerat: Percussisti caput de domo impii: denudasti fundamentum usque ad collum. Intelligimus autem impium, vel Naadversarium 658 populi Dei. Et non solum sceptris ejus, sed etiam capiti bellatorum quos percusseras, qui venerunt ut turbo, ut dispergerent me, id est, ut everterent Israel, et in diversum captivum deducerent. Ita autem exsultabant devorantes pauperem, et subjectum sibi Israel, quasi hoc in abscondito facerent, et nos, ignorante te, devorarent. Venisti itaque ad praelium pro populo tuo, et quadrigas tuas immittens in aquas, hoc est, in gentes multas, fecisti eis viam in luto aquarum multarum, id est, ut conculces eos, et quasi lutum equorum tuorum et curruum ungula
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ & totũ hominẽ cõmouentis ne
quicquã faceret quod displiceret dõ.
& quia allegorice iuxta menbra cor¬
poris. animȩ quoq menbra scriptura
cõmemorat. uentrẽ pauentẽ eã uirtu¬
tẽ accipiamꝰ aminȩ quę spiritales ci¬
bos recipit. & labia quib secũ mens
loquit᷑. Et ossa: robusta & solida dog¬
mata quib tota animȩ cõpago soli¬
clatur. Hec ame breuit᷑ dicta st̃.
Si quis autẽ his acutiora & ueriora

Expanded text:
animae, et totum hominem commoventis, ne animae, et totum hominem commoventis, ne quidquam faceret quod displiceret Deo. Et quia allegorice juxta membra corporis, animae quoque membra Scriptura commemorat, ventrem paventem, eam virtutem accipiamus animae, quae spirituales cibos recipiat, et labia, quibus secum mens loquitur, et ossa robusta et solida dogmata, quibus tota animae compago solidatur. Haec a me breviter dicta sunt. Si quis autem his sagaciora et veriora
Abbreviated transcription (Latin):
uoce orationis labioꝵ meo & in¬
gressus ẽ tremor in ossa mea. & subt̃
me conturbata ẽ fortitudo mea.
iue ut alibi scriptũ repperimus¬
he niemdy. quod nos possumus di¬
cere habitudo mea. Diuersa quip¬
pe exemplaria mea repperiuntur.
sisti o dñe in capita immicoꝵ
mortẽ. & suffcitasti uincula usq ad
collũ. & diuisisti in stupore capita
potentiũ. & induxisti in mare equos
tuos conturbantes a quas multas. ꝓp¬
terea ego omĩ custedia seruaui cor
meũ. & contremuert̃ uiscera mea
& ossa mea. uel fortitudo uel habi¬
tudo conturbata est ne similia fus¬
tinerẽ. Potest queq &e quasi suũ
habere principiũ. narrante ꝓpheta
timorẽ suũ. & quomͦ formidarit ne
labioꝵ suoꝵ cõmonitꝰ. tan tũ tumuerit
dñ ut ingressus sit tremor in ossa eius:
& sub excelsa manu dñi positus om̃i
turbatus sit. Quod autẽ ait ingressus
est tremor in ossa mea. enfaticoteyon.
accipiendũ. ut indeamꝰ magnitudinẽ
timoris dñi penitrantis uniuersitatẽ

Expanded text:
orationis labiorum meorum: et ingressus est tremor in ossa mea, et 663 subter me conturbata est fortitudo mea. Sive ut alibi scriptum reperimusις μου, quod nos possumus dicere, habitudo mea: diversa quippe exemplaria reperiuntur. sisti, o Domine, in capita iniquorum mortem, et suscitasti vincula usque ad collum, et divisisti in stupore capita potentium, et induxisti in mare equos tuos conturbantes aquas multas: propterea ego omni custodia servavi cor meum, et contremuerunt viscera mea, et tota mea, vel fortitudo, vel habitudo turbata est, ne similia sustinerem. Potest quoque et quasi suum habere principium, narrante propheta timorem suum, et quomodo formidarit ne labiorum suorum commonitus, tantum timuerit Deum, ut ingressus sit tremor in ossa ejus: et sub excelsa manu Domini positus, omniAl. habitudine conturbatus sit. Quod autem ait: Ingressus est tremor in ossa mea, ἐμφατικώτερον accipiendum, ut videamus magnitudinem timoris Dei penetrantis universitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mea. & ꝓpt̾ tantã custodiã a pecca¬
tis alienus effectus sũ: idcirco nunc
confident̃ dico. Requiescã in die
tribulationis ut ascendã ad popłm
pere grinationis meȩ. Id est qui eque
ut ego in hoc mundo peregrinatus
est. Ascendã autẽ deorsũ positus. &
quasi de ualle ad sublimiora nitens
tota auiditate contendã. ut tẽpore
quo cȩteri in tribulatione sunt &¬
angustia mͥ cura sit de ascensu. quom
cũ popło peregrinationis meȩ requie scã
in altiorib locis. Diẽ autẽ tribulationis
puto consũmationẽ ẽẽ mundi de quo
& esaias ait. Dies dnĩ in sanabilis fu¬
roris & irȩ. ponere orbẽ terrȩ uniuer¬
sũ in desertũ. & peccatores ꝑ dere.
icus enĩ non florebit. & non erit
germ̃ in uineis. Mentiet᷑ opus oliuę.¬
& arua non afferent cibũ. Abscidet᷑
de ouili pecus. & non erit arm̃tũ in
uia ficus non afferet fructũ. & ñ
Defecerunt eoquod non comederent
oues. & non sunt boues in p̃sẽƿib.

Expanded text:
mea, et propter tantam custodiam a peccatis alienus effectus sum: idcirco nunc confidenter dico: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinationis meae, id est, qui aeque ut ego in 664 hoc mundo peregrinatus est. Ascendam autem deorsum positus, et quasi de valle ad sublimiora nitens tota aviditate contendam, ut tempore quo caeteri in tribulatione sunt angustia, mihi cura sit de ascensu, quomodo cum populo peregrinationis meae requiescam in altioribus locis. Diem autem tribulationis puto consummationem esse mundi, de quo et Isaias ait: Dies Domini insanabilis, furoris et irae, ponere orbem terrae universum in desertum, et peccatores perdere . Ficus enim non florebit, et non erit germen in  arva non afferent cibum: abscindetur de ovili pecus, et non erit armentum in uia ficus non afferet fructum, et nodefecerunt, eo quod comederent oves, et non sunt boves in praesepibus.
Abbreviated transcription (Latin):
meũ
nr̃m: ita quȩ precessert̃
copulabunt᷑ sequentib. Itaq
tribulationẽ ad presens uo¬
lui sustinere & postea ad po¬
płm fortẽ ascendere. quia ueniet
dies tribulationis &e necessitatis. &
cȩteris in angustia constitutis. ego
in tua maiestate lȩtabor. ficus enĩ
non florebit. & non erit germ̃ in ui¬
neis: mentiet᷑ opus oliuȩ & arua ñ
afferent cibũ. & cȩtera. Quȩ quia¬
non multũ distant .ã. lxx:cũ int̾pre¬
tatione eoꝵ parit̃ disseramꝰ. Cũ ue¬
nerit dies tribulationis. & ego ascen¬
doro ad popłm qui mecũ aliquando
peregrinatꝰ est. uel certe cũ uenerit dies
euersionis iudaicȩ & popłi prioris. & de¬
relicta fuerit filia sion sicut tabernacu¬
lũ in uinea & sicut casula in cucumera¬
rio & sicut ciuitas que expugnat᷑ ego qͥ¬
de pereunte popło electus sũ. de quo dic¬
tũ est. & nisi dñs reliquisset. nobis sem̃
quasi sodoma fuissemꝰ. & quasi gomorra
similes essemꝰ. copulabo me discipłis xp̃i.

Expanded text:
meum : ita quae praecesserunt, copulabuntur sequentibus: Ideo tribulationem ad praesens volui sustinere, et postea ad populum fortem ascendere, quia veniet dies tribulationis et necessitatis, et caeteris in angustia constitutis, ego in tua majestate laetabor: Ficus enim non florebit, et non erit germen in vineis: mentietur opus olivae, et arva non afferent cibum, enon multum distant a LXX cum interpretatione eorum pariter disseramus. Cum venerit dies tribulationis et ego ascendero ad populum, qui mecum aliquando peregrinatus est, vel certe, cum venerit dies eversionis Judaicae et populi prioris, et derelicta fuerit filia Sion, sicut tabernaculum in vinea, et sicut casula in cucumerario, et sicut civitas, quae expugnatur, eo quidem pereunte electus sum populo, de quo dic 9: Nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha, similes essemus , copulabo me discipulis Christi:
Abbreviated transcription (Latin):
nerit cũ xp̃o suo. iuxta illud euangłii.
Pat̾ in me & ego in patre. & pat̾ in
me manens ipse facit oꝑa sua. Sed &
quinta ęditio similit̃ transtulit: egres¬
sus esin salutẽ popłi tui. in salutẽ cũ
xp̃o tuo. Cheodotio autẽ uere quasi
pauꝑ &e hebionita sed & symmachus
eiusdẽ dogmatis pauperẽ sensuor¬
secuti indaice transtulert̃: Egressus
es in salutẽ popłi tui ut saluares xp̃m
tuũ. idest. egressus es saluare popłm̃.
tiani iudaice transtulert̃: & iudeus
aquila int̾pretatus ẽ ut xp̃ianꝰ. Searta
ȩditio ꝓdens manifestissime sacram̃.¬
tũ ita uertit ex hebreo: Egressus es
ut saluares popłm tuũ ꝓ iħm xp̃m tu¬

Expanded text:
uxta illud Evangelii: uxta illud Evangelii: Pater in me, et ego in Patre; et Pater in me manens ipse facit opera sua . Sed et quinta editio similiter transtulit: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo. Theodotio autem vere quasi pauper et Ebionita, sed et Symmachus ejusdem dogmatis, pauperem sensusecuti, Judaice transtulerunt: Egressus es in salutem populi tui, ut salvares Christum tuum. Et: Egressus es salvare populum tiani Judaice transtulerunt: et Judaeus Aquila interpretatus est, ut Christianus. Sexta editio prodens manifestissime sacramentum, ita vertit ex Hebraeo: Egressus es, ut salvares populum tuum per
Abbreviated transcription (Latin):
rit litus. imus cũ dõ efficit᷑ sp̃s. & ubi
þat᷑ & filius ẽ ibi etiã ille erit. Uerũ hoc
rarũ est. & sunt uota credentiũ. cȩte¬
copes sunt aut raro aut nunquã po¬
terunt inuenire. In horũ gͥ xp̃oꝵ sa¬
lutẽ. egressus ẽ ds̃ de loco scõ suo: sic̃
& micheas loquit᷑. & egrediet᷑ de lo¬
co suo ut saluet. Quia enĩ hi qͥ indi¬
gebant salute. ad eũ intrare nolue¬
rant: ipse egressus ẽ de maiestate sua
& de loco suo. ut eos qui foris erant du¬
ceret in terrã mansuetoꝵ regionẽ¬
q uiuentiũ : de qua adã fuerat expul¬
sus. de qua egressus ẽ cam. ut habita¬
ret in t̾ra. naid̃. Sciendũ autẽ ut su¬
pra diximꝰ. quod ubi posuert̃.lxxx. plu¬
rali numero ut saluares xp̃os tuos
ibi ẽẽ in hebraico. laiesua. & hinmes¬
siacħ. quod aquila transtulit in salu¬
tẽ cũ xp̃o tuo. Non qͦ dñs egressus
sit ut saluaret popłm. ut saluaret
xp̃m suũ: sed quo in salutẽ popłi ue

Expanded text:
us cum Deo efficitur spiritus, et ubi Pater et Filius est, ibi etiam ille erit. Verum hoc rarum est, et sunt vota credentium. Caetecipes sunt, aut raro, aut numquam poterunt invenire. In horum igitur lutem egressus est Deus de loco suo, sicut et Michaeas loquitur: Et egredietur de loco suo ut salvet . Quia enim hi qui indigebant salute ad eum intrare noluerunt, ipse egressus est de majestate sua et de loco suo, ut eos qui foris erant duceret in terram mansuetorum regionemque viventium, de qua Adam fuerat expulsus: de qua egressus Cain inhabitavit in terra Naid . Sciendum autem ut supra diximus, quod ubi posuerunt LXX plurali numero, ut salvares christos tuos, ibi esse 656 in Hebraico LAJESUA ETH MESSIACH  , quod Aquila transtulit, in salutem cum Christo tuo, non quod Deus egressus sit, ut salvaret populum, et salvaret Christum suum; sed quod in sa
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uorsat᷑ in foueis. Quȩ arbuscula
non solũ spinas habet sed & ignẽ. uul¬
nerans & cõburens. quicquid attige¬
rit. Deniq egressus ẽ ignis & consũ¬
sit ligna siluarũ. Ut autẽ scias scd̃m
suꝑiorẽ intelligentiã in qua de
sinagoga dictũ accipimꝰ. ficus nonfa¬
ciet fructũ & non erunt genimina in
uineis. non de fructib dici sed de opi¬
b bonis in oliua manifeste enigina

Expanded text:
semper versatur in foveis. Quae arbuscula semper versatur in foveis. Quae arbuscula non solum spinas habet, sed et ignem, vulnerans et comburens quidquid 667 attigerit. Denique egressus est ignis, et consumpsit ligna silvarum. Ut autem scias secundum superiorem intelligentiam, in qua de synagoga dictum accepimus: Ficus non faciet fructum, et non erunt genimina in vineis, non de fructibus dici, sed de operibus bonis. In oliva manifeste aenigma
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minauit eã aꝑ de filua. & singularis
ferus de pastus est eã. Oliuã quoq popłm
sinagoge liquido cõprobabit. qui inã¬
pło fractosoliue ramos legerit & nos de
oleastro in sertos. Ut in ramis intelliga¬
mus multitudinẽ iudaicã fuisse succi¬
sã. in radicib apłoꝵ electionẽ ẽẽ serua¬
tã. In quib nos inserti manebimus si
fecerimus fructũ. & dicet᷑ de nobis fi¬
lu tin sicut nonella oluiarũ in circu-¬
itu mensȩ tuȩ. Multi putant ficũ
&e uineã & oliuã in misterio accipi
trinitatis. quod ficus ꝓpt̾ pomoꝵ fruc¬
tib dulcedinẽ sp̃s sc̃s intelligat᷑. uinea
potens a quo cuncta illummet. &¬
de quo egrediat᷑ lux. & adquẽ pos¬
&e uberrimã uineã ueniunt in fruc¬
tuosa ligna in iudicũ libro. & rogant
ut regnet suꝑ se. sed nũquã suꝑ lig¬
na siluarũ quȩ debent᷑ incendio reg¬
nat oliua. ficus & uinea. sed magiseiᷤᷤ
imperat rannus plena sentib & eri¬
tio similis. qui habitat in babilone. &

Expanded text:
am aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Olivam quoque populum synagogae liquido comprobabit, qui in Apostolo fractos olivae ramos legerit , et nos de oleastro insertos, ut in ramis intelligamus, multitudinem Judaicam fuisse succisam, in radicibus apostolorum electionem esse servatam, in quibus nos inserti manebimus, si fecerimus fructum, et dicetur de nobis: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Multi putant ficum, et vineam et olivam in mysterio accipi Trinitatis, quod ficus propter pomorum dulcedinem Spiritus sanctus intelligatur. Vinea potens, a quo cuncta illuminentur, et de quo egrediatur lux, et ad quem poset uberrimam vineam, veniunt infructuosa ligna in Judicum libro , et rogant ut regnent super se. Sed numquam super ligna silvarum, quae debentur incendio, regnat oliva, ficus, et vinea: sed magis imperat eis rhamnus plena sentibus, et hericio similis, qui habitat in Babylone, et
Abbreviated transcription (Latin):
otest hoc & in consũmatione mun¬
di accipi: quando frequentib bel¬
lis int̾fecta multitudine rari homines
repperiunt᷑: & hi qͥ noluerint ẽẽ de po¬
pło dĩ. sed gentes & ethuici ꝑmanse¬
rint . in furore dnĩ deducant᷑ ad tar¬
tarũ. Sed melius ẽ ut inminut ã
cõminatione terrã int̾pretem oꝑa
t̾rena & eos qͥ constituti in eccłia
peccatores non expectant ut furo
unt. Siquis nr̃m cõminationẽ dm̃i re¬
formidat. huic t̾ra inminuit᷑. Qui
autẽ ꝑseuerat in gentiũ numero. &
non uult ẽẽ de his quoꝵ t̾ra de crescit.
nec de popło dĩ de quo dicit᷑ uidebt̃¬
te & parturient popłi: iste cũ gentib¬
detrahet᷑ in penã.

Expanded text:
Potest hoc in consummatione munPotest hoc in consummatione mundi accipi, quando, frequentibus bellis interfecta multitudine, rari homines reperientur, et hi qui noluerunt esse de populo Dei, sed gentes et ethnici permanserint, furore Domini deducantur ad tartarum. Sed melius est, ut imminutam comminatione terram, interpretemur opera terrena, et eos qui constituti in Ecclesia, peccatores non exspectant, ut furount. Si quis nostrum comminationem Domini reformidat, huic terra imminuitur: qui autem perseverat in gentium numero, et non vult esse de his quorum terra decrescit, nec de populo Dei, de quo dicitur: Videbuet parturient populi, iste cum gentibdetrahetur in p
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerat in uͦ salomone quã ei fama
narrauerat. Hȩ gͥ sagittȩ quȩ mittun¬
tur in lucẽ. ꝑ gt̾ etiã in splendore cho¬
ruscationis armarũ eius idẽ dĩ. Quicũq
enĩ armatꝰ fuerit. ut stet contͣ uersucias
diaboli & accinctus armatura apłi: ue¬
nient ad illũ iacula lucis. ut & ad ipsũ
possit dici. uos estis lux mundi. Siquis
autẽ peccator est. & in gemiscit quod
habitet in tabernaculis cedar. mittun¬
tur ei sagittȩ potentis acutȩ cũ car¬
bonib desolatoriis. ut primũ conpun¬
gat᷑ sermonib dĩ & dicat uersatus
sũ in miseria. cũ infigit᷑ mͥ spina. &
postquã conpunctꝰ fuerit. tunc ei de¬
solator ꝑ seraphim. id est ardentẽ ser¬
monẽ dĩ carbo mittat᷑. Qui non solũ
labia. quȩ esaias tantũ habebat in¬
munda sed & om̃s partes menbroꝵ
eius excoquat. & ad solitudinẽ pec¬
catoꝵ reducat.Lxx.
Ncõminatione inminues t̾rã. & in
furore detrahes gentes.

Expanded text:
invenerat in vero Salomone, quam ei fama invenerat in vero Salomone, quam ei fama narraverat . Hae igitur sagittae quae mittuntur in lucem, pergunt etiam in splendore coruscationis armorum ejus, id est, Dei. Quicumque enim armatus fuerit, ut stet contra versutias diaboli, et accinctus armatura Apostoli , venient ad illum jacula lucis, ut ad ipsum possit dici: Vos estis lux mundi . Si quis autem peccator est, et ingemiscit quod habitet in tabernaculis Cedar, mittuntur ei sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: Versatus sum in miseria, cum infigitur mihi spina . Et postquam compunctus fuerit, tunc ei desolatorius per Seraphim, id est, ardentem sermonem Dei, carbo mittatur, qui non solum labia, quae Isaias tantum habebat immunda , sed et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. LXX: In comminatione imminues terram, et in furore detrahes gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
cat atq decrescat. Cũ autẽ sol fuerit
eleuatus & iuxta apłm exaltauerit
eũ ds̃. & donauerit ei nom̃ quod ẽ suꝑ¬
om̃e nomen: tunc etiã ȩccłia quȩ in
presenti scło tenere suũ ordinẽ non po¬
test ad ordinẽ debitũ reuertet᷑. & ne¬
quaquã mutabit᷑ sed fiafo stabit gra¬
du & audiet cũ moyse. Tu autẽ hic
N lumine iacula tua ibunt. in splen
gentes non ad hoc mittunt᷑ ut interi¬
mant. sed ut illuminent. Ad haruor
sagittarũ iaculoꝵq distinctionẽ xp̃s
electũ iaculũ dicitur. ꝑ esaiã uocife¬
rans. Posuit me iaculũ electũ. & inpha¬
retra sua abscondit me & dixit mͥ.
Magnũ est tͥ hoc uocari te seruũ meũ.
Hec sagitta plures habet sagittas.
quas mittat in uniuersũ orbẽ. Vnde
&e sponsa electo iaculo uulnerata dicit¬
U ulnerata caritate ego. Iuxta quod&
nos possumꝰ dicere. uulneratꝰ caritate
ego. uulneratꝰ sapientia ego. Quo sapi¬
entiȩ iaculo uulnerata & regina aus¬
tri. non erat in se: & obstupefacta plus

Expanded text:
cat atque decrescat. Cum autem sol fuerit elevatus, et juxta Apostolum, exaltaverit eum Deus, et donaverit ei nomen super omne nomen : tunc etiam Ecclesia, quae in praesenti saeculo tenere suum ordinem non potest, ad ordinem debitum revertetur, et nequaquam mutabitur; sed fixo stabit gradu, et audiet cum Moyse: Tu autem hic lumine  jacula tua ibunt, in splendgentes, non ad hoc mittuntur ut interimant, sed ut illuminent. Ad harum sagittarum jaculorumque distinctionem, Christus electum jaculum dicitur per Isaiam vociferans: Posuit me ut jaculum electum, et in pharetra sua abscondit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo vulnerata dicit: Vulnerata charitate ego : juxta quod et nos possumus dicere: vulneratus castitate ego, vulneratus sapientia ego. Quo sapientiae jaculo vulnerata et Regina Austri non erat in se, et obstupefacta plus
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑ dĩ. Uolo aliqͥd dicere: s ti¬
meo ne negligentib occasionẽ rui¬
nȩ tribuã. quod in scripturis scĩs idẽ
homo frequent᷑ unctus inueniatur.
Deniq dauid t̾cio unctus ẽ. Quod noᷤ
non intelligamꝰ suꝑ eo qͥ peccauit. &
iterũ ungitur. sufficit enĩ lepso ut
post pͥmũ unguentũ ꝑditũ ungat᷑
secundo: s suꝑ eo qͥ ꝑ dies singulos ꝓfi¬
cit & semꝑ ei augetur unguentuor
& de lepsi oleo migrat ad oleũ po¬
płi atq scõꝵ. & de oleo popłi adoleũ
ꝑuenit sacerdotũ. &᷑ sac erdotibus
transcendit ad chrisma pontificis. a
pontifice quoq ad regẽ. a rege ad pat̾¬
archas & a patriarchis ꝑgit ad xpm̃:¬

Expanded text:
vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed tivocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam: quod in Scripturis sanctis idem homo frequenter unctus inveniatur. Denique David tertio unctus est : quod nos non intelligamus super eo qui peccaverit; et iterum ungitur sufficit enim leproso ut post primum unguentum perditum, ungatur secundo, sed super eo qui per dies singulos proficiet de leprosi oleo migrat ad oleum populi atque sanctorum, et de oleo populi ad oleum pervenit sacerdotum, et a sacerdotibus transcendit ad chrisma pontificis, a pontifice quoque ad regem, a rege ad patriarchas, et a patriarchis pergit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pre participib tuis. Participes autẽ eos
puto ad quos loquit᷑ & iohannes. & uos
unguentũ habetis a scõ. & post modi¬
cũ: Hȩc scripsi uobis de his qui seduͣnt
uos: & uos chrisma quod accepistis a
dõ maneat in uobis: & non necesse ha¬
betis ut aliquis doceat uos. s ipsum
chrisma docebit uos de omĩb: & ue¬
rũ ẽ & non ẽ mendaciũ. & sicut uos
docuit manete in eo. Ae ne forte qͥ
chrisma baptismi crediderint despe¬
rent de chrismate reparando: scrip¬
tũ est in leuitico quod leꝓsus extra
castra ꝓiectus. cũ ad sacerdotẽ ue¬
nerit  & lepra ipsius fuerit emunda¬
ta mittat sibi sacerdos oleũ in ma¬
nu sinistra: & intincto digito sep¬
ties asꝑgat oleũ corã dño. & tangat
eodẽ oleo auriculã eiꝰ qͥ leꝓsus fue¬
rat & dextrã manũ & dextrũ pe¬
dẽ: & quod remanserit de unguen¬
to totũ mittat in caput eius. Cũ¬
q om̃ĩa hec rite cõpleuerit: tunc
immolet holocaustũ ꝓ eo. & ipse ap̃s

Expanded text:
 Al. suis  . Participes autem eos puto, ad quos loquitur et Joannes: Et vos unguentum habetis a sancto . Et post modicum: Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos: et chrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus . Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipsi .lxx. rerũ necessitate cõpul¬
si qͥ semꝑ. sela. int̾pretabant᷑ diapsal¬
ma. nunc transtulert̃ infinẽ.
ale dixisti sceptris eius. capita bel¬
latoꝵ eius. uenientib ut t᷑bo ad
disꝑgendũ me. Exultatio eꝙꝵ sicut eiꝰ qui

Expanded text:
quod ipsi LXX, rerum necessitate compulquod ipsi LXX, rerum necessitate compulsi, qui semper sela interpretabantur diapsalma, nunc transtulerunt, in finem. Maledixisti sceptris ejus, copiti bellatorum ejus, venientibus ut turbo ad dispergendum me
Abbreviated transcription (Latin):
Q hoc dignũ ẽ sentire de eo qͥ egressus
est in salutẽ popłi fui cũ xp̃o suo: ut
ꝑcusso huiuscemodi capite. ille fiat
dĩ dep̃cet᷑ aduentũ ut conterat ipse
uscitasti uincula usq ad collũ. in finẽ.
uscitauit dñs uincula caritatis. ut
pͥori onere deposito & grauissimo
iugo quę p̃mebam̃ abiecto leue ap̃i
fusciperemus iugũ. ut in curru illius
positi aurigã optimũ portaremus.
Quod quidẽ & theodotio in bonã par¬
tẽ accipiens: ait Ornasti fundam̃tũ
usq ad collũ. & quinta ȩditio. Denu¬
dasti siue euacuasti fundam̃tũ usq
ad collũ. & sȩla. idẽ semꝑ. Quia enĩ
fundam̃tũ xp̃i quod erat in anima
singuloꝵ. allophili t̾ra obruerant. ege¬
ritur congesta humusoe nudatur op¬
timũ fundam̃tũ & ornat᷑. ut quod la¬
tebat appareat & suã recipiat clari¬
tatẽ. & hoc fit insempit̾nũ quod he¬
braice dicit᷑ sȩla. Dimulq considera

Expanded text:
Et hoc dignum est sentire de Deo, qui egressus Et hoc dignum est sentire de Deo, qui egressus est in salutem populi sui cum Christo suo, ut, percusso hujuscemodi capite, ille fiat Dei deprecetur adventum, ut conteratur in se uscitasti vincula usque ad collum in finem. Suscitavit Dominus vincula charitatis, ut priori onere deposito, et gravissimo jugo quo premebamur abjecto, leve Christi susciperemus jugum; et in curru illius positi, aurigam optimum portaremus. Quod quidem et Theodotio in bonam partem accipiens ait: Ornasti fundamentum usque ad collum. Quinta editio: Denudasti, sive, evacuasti fundamentum usque ad collum, sela, id est, semper. Quia enim fundamentum Christi, quod erat in anima singulorum, allophyli terra obruerant, egeritur congesta humus, et nudatur optimum fundamentum, et ornatur, ut quod latebat, appareat et suam recipiat claritatem, et hoc fit in sempiternum, quod Hebraice dicitur SELA. Simulque considera
Abbreviated transcription (Latin):
sit pat̾ cũ filio de tẽplo & de cerimoni-¬
is iudeꝙ. dicens relinquet᷑ uobis domꝰ
ur̃a deserta: & uenerit ad salutẽ cre
Sisisti in caput impiorũ morteor.
oN putemus de hac dici morte com
missa ẽ in iniquos. ut qͥ prius uiuebant
iniquitati. mortui peccato uiuerent
iusticiȩ. Quod quidẽ & anna in oratio¬
ne sua significat. Dñs occidit ce uiuifi¬
cat. Occidit enĩ peccatũ. mittens in ca¬
put impioꝵ mortẽ ut uiuificet iusticiȩ.
mitteret mortẽ: & sicut ipse peccato
mortuus ẽ semel: sic & illi morerent᷑
iniquitati. & qui facti fuerant par¬
ticipes mortis huius, uitȩ quoq fie¬
rent participes. Iuxta hebraicũ autẽ
ubi scriptũ est. ꝑcussisti caput de¬
domo impii. caput ut dixi principem
mundũ omnẽq animã peccatoris. in
qua chiabolus habebat hospitiũ. Id circo
autẽ ꝑcutit᷑ caput in domo impii: ut
illo ꝑcusso atq eiecto. fiat domꝰ dĩ &
habitet iln iusticia. & in ãbulet in ea.

Expanded text:
it Pater cum Filio de templo et de caeremoniis Judaeorum, dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta ; et venerit ad salutem gentisisti in caput impiorum mortem. Non putemus de hac dici morte commmissa est in iniquos ; ut qui prius vivebant iniquitati, mortui peccato, viverent justitiae . Quod quidem et Anna in oratione sua significat: Dominus occidit et vivificat. Occidit enim peccatores, mittens in capita impiorum mortem, ut vivificet justitiae. mitteret mortem. Et sicut ipse peccato mortuus est semel : sic et illi morerentur iniquitati; et qui facti fuerant participes mortis hujus, vitae quoque participes fierent. Juxta Hebraicum autem ubi scriptum est: Percussisti caput dedomo impii, caput, ut dixi, principem mundum, omnemque animam peccatoris, in qua diabolus habebat hospitium. Idcirco autem percutitur caput in domo impii, ut, illo percusso atque ejecto, fiat domus Dei, et habitet ibi justitia, et inambulet in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃i in ueteri testam̃to dicebant᷑ & patͥ¬
archȩ. de quib scriptũ ẽ in psalmis.
Corripint reges ꝓ eis. nolite tangere
xp̃os meos. & in ꝓphetis meis nolite ma¬
lignari. & in primo parali pomenon
libro om̃s qͥ de ȩgipto egressi st̃. xp̃i
uocant᷑. Chrisma quoq in exodo sa¬
cerdatale conficit᷑. quo postea sacerdo¬
tes in leuitico referunt᷑ uneti. Est
& aliud ungaentũ quo reges ungun¬
tur in regnũ. quod in duo scinditur.
Si enĩ dauid ẽ & salomon id est fortis
manu & pacificus. cornu unguit᷑. Si
uͦ hieu & arahel sunt. ꝑfundunt᷑ len¬
ticula. Uas autẽ fictile sic uocat᷑ id
est. galeoc̃. Sed & cyrus ꝑsarũ rex atq
medorũ. qui de captuntate popłm
relaxauit licet multi errent. & de
dño saluatore scriptũ putent. audit
ꝑ esaiã. Hȩc dicit dñs xp̃o meo cyro.
cuius tenui dexterã ut audirent corã
eo gentes & cetera. Et ad extremũ dr̃:
Cu autẽ non cognouisti me. qđ de sal¬

Expanded text:
i in veteri Testamento dicebantur et patriarchae, de quibus scriptum est in Psalmis: Corripuit reges pro eis: nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Et in primo Paralipomenon libro, omnes qui de Aegypto egressi sunt christi vocantur. Chrisma quoque in Exodo sacerdotale conficitur, quo postea sacerdotes in Levitico referuntur uncti. Est et aliud unguentum quo reges unguntur in regno, quod in duo scinditur. Si enim David est et Salomon, id est, fortis manu, et pacificus , cornu ungitur. Si vero Jehu et Azael sunt, perfunduntur lenticula : vas autem fictile sic vocatur, id est, φακός. Sed et Cyrus, Persarum rex atque Medorum, qui de captivitate populum relaxavit licet multi errent, et de Domino Salvatore scriptum putent, audit per Isaiam: Haec dicit Dominus christo meo Cyro, cujus tenui dexteram, ut audirent coram eo gentes , etc. Et ad extremum dicitur: Tu autem non cognovisti me, quod de Sal
Abbreviated transcription (Latin):
coronas aureas & argenteas. & inpones suꝑ
caput hiesu filii iosedech sacerdotis mag¬
ni. Captiuitas iudeoꝵ idest popłi dñm
confitentis : uicia sunt atq peccata. Que
qͥ cepit agere penitentiã & desiderare

Expanded text:
coronas aureas et argenteas, quas impones super coronas aureas et argenteas, quas impones super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni. Captivitas Judaeorum, id est, populi Dominum confitentis, vitia sunt atque peccata: quae, qui coeperit agere poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
apud filiũ sophoniȩ quẽ supͣ iosiã leginus.
qui custos &e ȩdituus ẽ tẽpli dñi. & ibi ȩtͣna
statione requiescent. Hebrei anama. ara¬
riã & misahelem de captiuitate uenien¬
tes. aurũ & argentũ in munera templi
& coronas pontificis ac ducis attulisse cõ¬
memorant. & quẽ supͣ non dixerat. heñ.
idest gr̃ãm: damihelẽ uenisse cũ munere.
Et idcirco helem̃ positũ ꝓͭ oldai. ut ex int̾¬
p̃tatione nominis qđ dr̃ sõniũ ostendat᷑
m captiuitate positũ damhelẽ. & tres
purros regalis somnii misteria cognouis¬
se. Assũptis enĩ trib pueris damhel. orauit
dñm. & in t̾pretationẽ sõnii consecutꝰ est.
Hec iuxta historiã circũcisio conat᷑ exponere.
obis incũbit necessitas. uixta .lxx. int̾pre¬
tes dicere. quȩ nr̃i dixere maiores. Acci¬
pe a captiuitate & apͥncipib & ab utili¬
argentũ. & ingressus domũ iosie filui sopho¬
nie. qͥ & ipse uenit de babilone. fac in ea

Expanded text:
Sophoniae, quem supra Josiam legimus, qui custos et aedituus est templi Domini, et ibi aeterna statione requiescent. Hebraei Ananiam, Azariam et Misael de captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id est, gratiam, Danielem venisse cum munere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis somnii mysteria cognovisse. Assumptis enim tribus pueris, Daniel oravit Dominum, et interpretationem somnii consecutus est . Haec juxta historiam Circumcisio conatur exponere. Nobis autem incumbit necessitas juxta LXX interpretes dicere quae nostri dixere majores. Accipe a captivitate, et a principibus, et ab utiliargentum, et ingressus in domum Josiae filii Sophoniae, qui et ipse venit de Babylone, fac in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ent. & edificabt̃ in tẽplo meo unꝰ qͥsq
ꝓ uirib suis. Et tunc exitu rerũ & ꝓspe¬
ritate om̃iũ cognoscetis quod dñs
miserit me & ipso cuncta iubente p̾dixe¬
ri. Hec autẽ om̃ia erunt: si obedieritis p̾¬
ceptis dñi. & mandata illius feceritis. Hoł̃¬
dãĩ interpretat᷑. dep̃catio dñi. qđ grece

Expanded text:
ent, et aedificabunt in templo meo unusquisque ent, et aedificabunt in templo meo unusquisque pro viribus suis. Et tunc exitu rerum et prosperitate omnium cognoscetis, quod Dominus miserit me, et ipso cuncta jubente, praedixerim. Haec autem omnia erunt, si obedieritis praeceptis Domini, et mandata illius feceritis. Holdai interpretatur deprecatio Domini, quod Graece
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificauit tẽplũ dñi. & sedit suꝑ soliuor
suũ. & pͥncipis potestate dñatus ẽ. Sed
& pontifex inquit iħs filius iose dech.
sedebit in sacerdotali throno. Et iunc¬
tis animis atq consilus : dĩ popłm gub̾na¬
bunt. Et erit pax int̾ duos illos hoc
ẽ int̾ rũ qͥ de tribu regia ẽ. & eũ qͥ de
leuitica styrpe descendit. ut sacerdotiũ
parit̃ & regnũ. dĩ popłm regant. Ipsas¬
q coronas quas de auro feceris & argen¬
to postquã inpositȩ fuerint capiti iħu
filii iosedech. & capiti ⁊ orobabel filii
salathiel: nominib raꝵ aqͥb ablate st̃
consecrabis in tẽplo. idest. ełrm̃ & tobiae
idẽ ẽ quod supͣ. Primũ mutatũ ẽ. Pro
oldai enĩ. nunc ħełem̃ posuit. Quartũ
qđ supͣ non dixerat. additũ. hoc ẽ hrn :
De quib loquem̾ in consequentib. Repo¬
sitis autẽ ait coronis in templo dñi. &
insẽpit̾nã memoriã consecratis: de toto
orbe t̾rarũ & ꝓcul positȩ gentes urni¬

Expanded text:
edificavit templum Domini, et sedit super solio suo, et principis potestate dominatus est: sed et pontifex, inquit, Jesus filius Josedec sedebit in sacerdotali throno, et junctis animis atque consiliis, Dei populum gubernabunt. Et erit pax inter duos illos, hoc est, inter eum qui de tribu regia est, et eum qui de Levitica stirpe descendit, ut sacerdotium pariter et regnum Dei 828 populum regant, ipsasque coronas quas de auro feceris et argento, postquam impositae fuerint capiti Jesu filii Josedec et capiti Zorobabel filii Salathiel, nominibus eorum a quibus oblatae sunt, consecrabis in templo, id est, Helem, et Tobiae, idem est quod supra. Primum mutatum est, et pro Holdai nunc Helem posuit. Quartum quod supra non dixerat additum, hoc est Hen, de quibus loquemur in consequentibus. Repositis autem, ait, coronis in templo Domini, et in sempiternam memoriam consecratis, de toto orbe terrarum, et procul positae gentes veni
Abbreviated transcription (Latin):
in meliori parte sentiri. Quod autẽ
multa testimonia
de quib illud in psalmis est. Hoc ma¬
re magnũ & spatiosũ. ibi naues ꝑ¬
transibunt. animalia parua cuo
magͥis. draco iste quẽ formasti ad
illudendũ ei: Ꝙ de euangłio qͣndo
saluator increpauit uentos & ma¬
re. & dixit ei tace & obmutesce.
Quod enĩ increpat᷑. malũ ẽ iuxta il¬
lud in racharia. Increpet dñs in te
diabole. & ad timotheũ. Argue.
consolare. increpa. Propħa itaq scis¬
citante nunqͥd in fluminib iratꝰ es
dñe. aut in fluminib furor tuus.
uel in mari impetꝰ tuus: nos dicamꝰ
Si ȩgiptia flumina st̃ & mare ru¬
brũ. atq sanguineũ. irascit᷑ dñs &
ꝑcutit ea e toto impetu fert᷑ in gur

Expanded text:
in meliori parte sentiri. Quod autem in meliori parte sentiri. Quod autem multa testimonia sunt, de quibus illud et in Psalmis est: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi naves pertransibunt, animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Et de Evangelio quando Salvator increpuit ventos et mare et dixit Quod enim increpatur, malum est, juxta illud Zachariae: Increpet Dominus in te, diabole . Et ad Timotheum: Argue, consolare, et increpa . Propheta itaque sciscitante: Numquid in fluminibus iratus es, Domine, aut in fluminibus furor tuus, vel in mari impetus tuus? nos dicamus si Aegypti flumina sunt, et mare rubrum atque sanguineum; irascitur Dominus et percutit ea, et toto impet