comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem docebat fuisse mentitum: quod si absurdumest : Cur non
potius credimus secundum id quod breuiaturus est dñs dies il¬
lor tot ebdomadas ꝓph&asse danihelem : si tamen ad secundũ
dñi aduentum: quod nescio quem ammodum possit ostendi ille
numerus refestur annorum : postremo multo certius securiusq
dicitur dñi aduentum intra septuaginta: aut plurimum intra
centum annos futurum : si eb do mades istȩ ipsum p̃nuntiant : An¬
nienim qua dringenti non naginta sunt in ebdomadib septua¬
ginta: Anatiuitate autem dñi hodie computantur anni ferme
qua dringenti uiginti: Are surrectione autem uel ascensione
eius anni plur minus. trecenti non agintec: Ae ꝑ hoc siex quo
quonatus est comput&ur septuaginta sunt reliqui: siex quo pas¬
sus est circiter centum remanent : Intraquos danihelis omnes
ebdomades si de nouissimo eius aduentu ꝓph&atȩ sunt implebun¬

Expanded text:
quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? Postremo multo certius securiusque dicitur domini aduentum intra septuaginta aut ut plurimum intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. anni enim quadringenti nonaginta sunt in hebdomadibus septuaginta; a natiuitate autem domini hodie computantur anni ferme quadringenti uiginti, a resurrectione autem uel ascensione eius anni plus minus trecenti nonaginta. ac per hoc, si, ex quo natus est. computetur, septnaginta sunt reliqui, si, ex quo passus est, circiter centum remanent, intra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebun
Abbreviated transcription (Latin):
in sua potestate : quamuis eã nouissimã nõuerimus multo magis
utiq nos quam qui fuer̃ antenos. ex quo ẽẽ uel dici coepit hora no¬
uissima : Quod autem id eo uid&ur uenerationituȩ: conp̃hendi
non posse temporum mensuras ut definiatur quo anno futu¬
rus est finis : qr secundũ ꝓmissionem dñi breuiabuntur dies illi
ritatem futurierant plures nisi breuiarentur : Ebdomader
enim scĩdanielis non ad primum dñi aduentum sicut plurib:
uisum est sed ad secundum potius &istimares ꝑtinere: Ita ne
ergo breuiabuntur : ut uel una in eis ebdomadas minus futu¬
ra sit & falsa erit ꝓph&ia quae tanta diligentia numerũ ebdo¬
madarũ definire curauit: ut quidam dicer& &iam dimidio
ph&ia danihelis : De inde qualeest ut putemur ignoras seda¬
nihelem uel potius angelum aquo ista discebat breuiaturum
dnm dies illos & errasse ut hoc dicer & uel scisse quidem sed ei

Expanded text:
in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, ritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades enim sancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut pluribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio struitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei,
Abbreviated transcription (Latin):
& quat tuor horis rursus eoritur: ac ꝑ hoc hora ista nouissima
ex quo tempore id locutus est iohannes ante ferme septingentos
annos ut minimum iam repperiuntur eẽ trans acta & nondũ
uenit terminus scłi: huc accedit q inspecta diligenter ec clesi¬
astica historia repperitur apostolus iohannes lange ante fuisse
de functus quam quinq milia quingenti annis ageneris humani
exordio complerentur : Nondum erat itaque hora nouis sima si
sexmilium annorum pars duodecima idest quingenti anni uelat
uniur hocȩ spatium deputatur : si scđm scripturas unum diem mille
annor eẽ ponamus: multo magis olim transit. tam longo diei hora
nouirsima : Non dico siuicessima quasta pars eius. qui sunt anni
paulo amplius quad raginta : sed siduo decima deput&ur quae il¬
los annos duplos hab&: unde conuenientiur ille apostolusere¬
ditur horam posuisse ꝓtempore: quaehora quam longa sit igno¬
ramus qr non est nostrum scire tempora quae pater posuit

Expanded text:
et quattuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historia reperitur apostolus Iohannes longe ante fuisse defunctus, quam quinque milia quingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum ꝑtinere ad seueremus aduentum: quod est per ecdesiam in
quibur ominib: sunt quaedam manifestec : quaedam uero sidbseuru
ut uel laboriosum sit ea diiudicare uel temerarium quam diu non
intelleguntur dehis aliquid definire. Quisenim nonuideat adllt̃
cuuitatem ꝑtinere quod dic tumest. Cum autem uideritis circũ¬
diri ab eercitu hierusalem : t unc scitote q add ꝓpinquabit de sola

Expanded text:
ad eum pertinere adseueremus aduentum, qui est per ecclesiam. in quibus omnibus sunt quaedam manifesta, quaedam uero sic obscura, ut uel laboriosum sit ea diiudicare uel temerarium, quam diu non intelleguntur, de his aliquid definire. Quis enim non uideat ad illam ciuitatem pertinere, quod dictum est: Cum autem uideritis circumdari ab exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
contradicere hominibur de suodonantibus: : quienim loquitur mendatium
de suoloquitur.: Tuautem cũ his quisanam doctrinam tenent nihil istorum
aud earusur pare detuo : sed cum legis beatimundo corde quõ ipsidm̃ uideburt
Intellege impios non uisuros neque enimbeati mundo corde sunt impii. Item
cũ legir uidebimur nunc per speculum inȩnigmate. tunc autẽ facie ad raciem

Expanded text:
contradicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium contradicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium de suo loquitur: tu autem cum his qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo. Sed cum legis: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , » intellige impios non visuros, neque enim beati mundo corde sunt impii. Item cum legis: « Videbimus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
lum internram̃ &ipsiuscum eum uidebimꝰ facie ad raciem: & sinter uallum
utiq: fines & mnembrorum habitus & terminus & colera absurda dictuque &
cogitatu impiaquib animalis homo non pcipiens que st̃ sp̃idĩ ÷̃allacissimis
uanitrctib in luditur. dicunt enim quidã eorum quitalia garriunt. sicut ad
me potuit ꝑuenire. nosdm̃ uidere nuncmente tunc corpore. ita aut &iam impios
cum parimodo as seuerantes seuisuros.: ude quantũ peius ꝓfecerint dum sine
limitetimoris uelpudoris. hacatq hacuagabunda fertur inpunitu loquaci¬
tas antea dicebant carnis suȩ tantum hoc prȩstitis sexp̃m ut corporeisoculis
uider& dm̃ deinde ad diderunt &iam om̃s scõsreceptis in resurrectione corpo¬
ribus eodẽ modo dm̃esse uisuros: nunciam istam possibilitatem &iam impus
donauerunt: donent sanequantum uolunt . & quibus uolunt namquis audeat

Expanded text:
lum inter nostram et ipsius, cum eum videbimus facie ad faciem: et si intervallum, lum inter nostram et ipsius, cum eum videbimus facie ad faciem: et si intervallum, utique finis et membrorum habitus et terminus, etc., absurda dictuque et cogitatu impia, quibus animalis homo non percipiens quae sunt Spiritus Dei, fallacissimis vanitatibus illuditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit pervenire, nos Deum videre, nunc mente tunc corpore. Ita ut etiam impios cum pari modo asseverent esse visuros. Vide quantum pejus profecerunt dum sine limite timoris vel pudoris hac atque hac vagabunda fertur impunita loquacitas. Antea dicebant carni suae tantum hoc praestitisse Christum ut corporeis oculis videret Deum, deinde addiderunt etiam omnes sanctos, receptis in resurrectione corporibus, eodem modo Deum esse visuros. Nunc jam istam possibilitatem etiam impiis donaverunt. Donent sane quantum volunt, et quibus volunt. Nam quis audeat
Abbreviated transcription (Latin):
quoderimus . scimus quiacũ apparuerit similes illierimus quõ uid ebimuscũ sicutiest
Intantum ego uidebimus inquantum simile serimus: Quia & nunc intantũ non uidebi¬
mus inquantum dissimiles iumus indeigitur uidebimus unde simililescrimus:
quis autẽ dementirsimur dixerit corpore nos ueles se uel futuroscẽ. similes dõ inin¬
teriore itaq homine ista similitudo est quȩ renouatur in agnitionedi secundũ ima¬
ginemeius quiere auit eum & tantã efsicimur similiores illiquanto magis in eius
nouatur. de die indiem: Ita sane ut in hacuita quantus cũque ꝓuectus sit longe
absit ab illa ꝑfectione similitudinir quȩ idonea erit ad uidendũ dm̃ sicut dicit
apłs facie ad faciem in quib certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus
accipere consequenserit ut &iam dr̃ talẽ habeat faciem ut si aliquod inter ual¬

Expanded text:
quod erimus. scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. quod erimus. scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. in tantum ergo uidebimus, in quantum similes erimus, quia et nunc in tantum non uidemus, in quantum dissimiles sumus. inde igitur uidebimus, ubi similes erimus. quis autem dementissimus dixerit corpore nos uel esse uel futuros esse similes deo? in interiore igitur homine ista similitudo est, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. et tanto efficimur similiores illi, quanto magis in eius novatur de die in diem. Ita sane ut in hac vita quantuscunque profectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis quae idonea erit ad videndum Deum, sicut dicit Apostolus; « Facie ad faciem . » In quibus certe verbis si corporalem faciem voluerimus accipere, consequens erit ut etiam Deus talem habeat faciem ut sit aliquod interval
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ illã lucẽ uide at qđ nunc nandĩc ÷⁊ hoc autẽ oculus corporis neq nunc potest neq
tunc poterit uidere: omne quippe qđ oculocor poris conspici potest in loco aliquosit ne¬
cesseest nec ubiq: sittutũ sedminore sui paste minorẽ locum orcup&. & maiore. maio¬
nem ponita est dr̃ inuisibilis & incor ruptibilir qui solus hab& in mortalitatẽ. & lucẽ
habitat macces sibilem quem nemo hominũ uidit nec uideri potest: ꝑ hoc enim uideri
ab homine ñ potest : ꝑ quod uide homo corpore corpora: nã si & mentib: piorumes &
macors ibilir non dicer&ur. accedite adrum & inluminamini: & simentibuspiorũ
essa iuisibilis non dicereur : Videbimur eum sicutiest: namper spice totam ipsam.
inepistula iohannis sententiam: Dilectis simiinquid filudi sumus & nondum apparuit

Expanded text:
quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc poterit. omne quippe, quod oculis corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. per hoc enim uideri ab homine non potest, per quod uidet homo corpore corpora. nam si et mentibus piorum esset inaccessibilis, non diceretur: Accedite ad eum et inluminamini, et si mentibus piorum esset inuisibilis, non diceretur: Videbimus eum, sicuti est. nam perspice totam ipsam in epistula Iohannis sententiam: Dilectissimi. inquit, filii dei sumus et nondum apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad eam uitam esse uenturor: ubi nobis erunt quanto
notiores. tanto utique cariores & nne timore ullius disces¬
sionis a mabiles: hic autẽ & situus coniux cuius abscessu uidua
diceris. tibi notis simurerat notior tamenerat sibi quãtibi &
unde hoc cumtueius cor poralẽ faciem uideres quã ipse uti¬
que non uidebat : nisi quia notitia nr̃i certior intus est ubi
ne moscit quȩ sunt hominȩ s. nin sp̃r hominis qui in ipso est :
sed cũ uenerit dni & in luminauerit abscondita tenebrarũ
& manifestauerit cogitationes cordir tuncnihil latebit.¬
t
proxinũ in ꝓximo necerit qđ suis quisq a periatur. ab scondat alienis. ubinullus
erit alienus. Lux uero ipsa qua inlumi nabuntur hȩcomnia quȩ modo in cordibus
reconduntur : qualis aut quanta sit quis lingua proferat quis saltem humanamente
luxmentiũ purgatarũ nonistorũ corporisocuilorũ Eritergo tuncidonea mensin eam

Expanded text:
mus, ad eam uitam esse uenturos, ubi nobis erunt quanto notiores tanto utique cariores et sine timore ullius discessionis amabiles. Hic autem etsi tuus coniux, cuius abscessu uidua diceris, tibi notissimus erat, notior tamen erat sibi quam tibi. et unde hoc. cum tu eius corporalem faciem uideres, quam ipse utique non uidebat, nisi quia notitia nostri certior intus est. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebt proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. lux uero ipsa, qua inluminabuntur haec omnia, quae modo in cordibus reconduntur, qualis aut quanta sit, quis lingua proferat, quis saltem infirma mente lux mentium purgatarum, non istorum corporis oculorum. erit ergo tunc mens idonea,
Abbreviated transcription (Latin):
num mecrũ quã quã & antea periculo sissimum iudicarem hoc minis te¬
rium : & hincerdent illae lacrimae. quas me fundere in nouitate ordi¬
nationis meae : Non nulli fractres anim aduesterunt᷑ & nescientes
causces doloris mei. quibus potuerunt sermonib: qui omnino adiul¬
nus meum Non ꝑtinerent : Tamenbono animo consolati sunt : Sedinal¬
to ualde multo amplius exꝑtussum quã pitae bamsnon quia nouor ali¬
quos fluctus aut tempestates uidrquas ante nomuderec̃ uel nonaudierã¬

Expanded text:
num mearum, quamquam et antea periculosissimum iudicarem hoc ministenum mearum, quamquam et antea periculosissimum iudicarem hoc ministerium. et hinc erant illae lacrimae, quas me fundere in nouitate ordinationis meae nonnulli fratres animaduerterunt et nescientes causas doloris mei quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad uulnus meum non pertinerent, tamen bono animo consolati sunt. sed multo, ualde multo amplius expertus sum, quam putabam, non quia nouos aliquos fluctus aut tempestates uidi, quas ante non uideram uel non audiera
Abbreviated transcription (Latin):
NERABILA ET INCONS PeCTUd̃i. SINCERACARITATE
caris simo patri. ualerio epo ahgustinus presbiter. Indnõ salu¬
tem. Antẽa p&o ut cogit& relegiosa prudentia tua. Nihilesse in hac uita
et maxime hoc tempore facilius etlaetius. Et hominib: acceptabilius . ep̃i
Sed nihil apud dm̃ miserius & tristi us et damnabilius: Item nihilesse
in hacuita. Et maxime hoc tempore difficilius. laboriosius. periculosius.
tur quonoster imperator iub&: Quis autẽ istesit modus. nec apueritia
Nec ab adulescentia mea didici: ex̃ eo tẽpore quo discere coeperam. Uis
mihi factac est merito peccatorũ meorũ i Nam quid aliud existimem nes¬
cio ut secundus locus guber naculorũ mihi traderetur. qui remum tene¬
re non nouerã: sed arbitror dñmineũ. propterea me sic emendare uolu¬
isse : Tũ multorũ peccata nautarũ antequã ex ꝑtus essem quid illic aga¬
tur : Quasi doctior et melior reprehendere audebam: Itaque postea
quã missus sum inmedium tuncsentire coepite meritates Reprehensio¬

Expanded text:
NERABILI ET IN CONSPECTU DO- MINI SINCERA CARITATE CARISSIMO PATRI UALERIO EPISCOPO AUGUSTINUS PRESBVTER IN DOMINO SALUTEM. Ante omnia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore facilius et laetius et hominibus acceptabilius episcopsed nihil apud deum miserius et tristius et damnabilius; item nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore difficilius, latur quo noster imperator jubet. Quis autem iste sit modus, nec a pueritia, nec ab adolescentia mea didici: et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum meorum nam quid aliud existimem nescio, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noveram. 2. Sed arbitror Dominum meum propterea me sic emendare voluisse, quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehequam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensio
Abbreviated transcription (Latin):
operariorum inopia in prȩdam uolucribus iaceat.¬
& paratum habere cor ad sequendam dñi uoluntatẽ.
in eo quod uel flagellando uel parcendo agere stoc¬
tuerit cum seruissuis. hȩc meditare. in hisesto. ut ꝓ¬
uectus tuus mani festus sit in omnibus: Obsecrote
ut caue as nemaiorem tristitiam desbonis fratribus
tor por&uo quam lȩtitiam a lacritatemqiam dede¬
ras. commendare autem lit teris quibus uoluisti. tam
suꝑfluum putaui. quam siquis quam temihi eodem
modo commendare uoluiss&: EX PLICIL

Expanded text:
operariorum inopia in praedam uolucribus iaceat, etoperariorum inopia in praedam uolucribus iaceat, et paratum habere cor ad sequendam domini uoluntatem in eo, quod uel flagellando uel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, ut prouectus tuus manifestus sit in omnibus. obsecro te, ut caueas. ne maiorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate iam dederas; commendare autem litteris. quibus uoluisti, tam superfluum putaui, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare uoluisset. CCXL
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quo modo eum sequeris sinones eius : Qui autem nũ
xp̃i sunt ait a postolus : carnem suam crucifixerunt
cum pas sionibus & desideriis: siquid sane pecuniȩ res
tua familiaris hab& cuiuste implicare negotio nec
oport& nec dec& reuera tribuendum est matri &
domesticis tuis: horum quippe indigentia si pau peri¬
bus ut sis ꝑfectus insti tuisti distribuere taliatua
primum apudte locum optinere debent:
Siquis enim suis & maxime domesticis ait a postolus non
prouid& fidem negauit & est insideli deterior: Quibus
ordinandis rebus. sicut collum exueres induendum sapi¬
entiȩ uinculis. profectus a nobises: quid tibi nocent aut
quo pactote ꝑuellunt matris lacrimȩ fluentes carnẽ:
aut ser uifuga. aut mors ancillarum. aut fratrum
mor bosa ualitudo. si est intecaritas ordinata sciens prę¬
ponere maiora minorib: & misericordia moueri.
ut pauperes euangelizentur : ut messis dñi copiosa.

Expanded text:
nam quo modo eum sequeris, si non es eius? qui autem Iesu nam quo modo eum sequeris, si non es eius? qui autem Iesu Christi sunt, ait apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et desideriis. Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis enim suis et maxime domesticis, ait apostolus, non prouidet, fidem negauit et est infideli deterior. quibus ordinandis rebus si. ut collum exueres induendum sapientiae uinculis, profectus a nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto te peruellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas ordinata sciens praeponere maiora minoribus et misericordia moueri. ut pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa
Abbreviated transcription (Latin):
parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt: &
quic quid in illis uerbir atque suggestione quasi officium
tibi caritatis optendit:¬
tte ager manis sima & sincerissima euangelii carita
docemus decẽ milium hoc est cordis inquadm̃ quȩ rimus
sim plicitate superare: hic potius intende carissime &
tolle crucentuam & sequere dnm: Nam cumte prȩ¬
senir anim aduerterẽ domesticiscuris. adiuino stu¬
dio retardari ferrite potius & duciacruce tua. quam eã
te ferre acducere sentiebam: crucem enimnr̃am.
dñs quam portari a nobis iub& ut eum ex peditissimi
sequamur : Quid aliud quã mor talitatem carnis
huius signi ficat : ipsa enim noscruciat. donec dbsorbe¬
aturmors inuictoriam. Cruxergo hec ipsacrucifigen¬
da est. & trans figenda clauistimoreͥsdĩ : Ne solutis & libe¬
ris membris reluctantem portare non possimus
Sequienim dnm nisieam portans: omnino non uales

Expanded text:
parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. et parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. et quicquid in illis uerbis atque suggestione quasi officium tibi caritatis obtenditt te a germanissima et sincerissima euangelii caritatdocemur decem milium, hoc est cordis, in qua deum quaerimus, simplicitate superare. His potius intende, carissime, et tolle crucem tuam et sequere dominum. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucem enim nostram dominus. quam portari a nobis iubet. ut eum expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim nos cruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. crux ergo haec ipsa crucifigenda est et transfigenda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non uales;
Abbreviated transcription (Latin):
dicant habere : ut quomodo illor habuisse manifestum
est patris. sic se habuisse matrem manifestar&: cuiusta¬
men terrena co greatione contempta contemnendarũ
tuȩ. & inter hȩc locum inuenit commemoratio preg¬
nantis atq: lactantis: ut de adam & eua alius adam nas¬
cereris & nutrireris: Respice potius respice adam secun¬
dum decȩlo & portaiam cȩlestis in maginem. sicut terreni
portasti. Immo & hiohabeant locum mater naterre na
ipsabeneficia qu& ibi adeneruationem cordis enumeran¬
tur. habeant prorsus locum nolies se ingratus repende
gratiam matrituȩ repende sp̃italia ꝓcar nalibus. protẽ¬
poralibur sempiterna: sed non uultꝰ seꝗ non inpediat.
Non uult conuerti in melius . caue nein deterius ꝑuertat
& tuer tat. Quid inter est utrũ inuxorem aninmatrem
dum tamen eua in qualib& muliere caueatur : Namista
umbra pioatis de folus illius arborisuenit : quib sepͥmum

Expanded text:
dicant habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum dicant habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum est patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cognatione contempta contemnendarum tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius, respice Adam secundum de caelo et porta iam caelestis imaginem, sicut terreni portasti. immo et hic habeant locum materna terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis enumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritalia pro carnalibus, pro temporalibus sempiterna. sed non uult sequi? non impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius peruertat et euertat. quid interest, utrum in uxore an in matre, dum tamen Eua in qualibet muliere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se primum
Abbreviated transcription (Latin):
guescis & contabescis. inueterem hominem: Itanematrẽ
terrenam non habat imperator tuus quȩ tamen cum ei
nuntiar&ur agenticȩlestia. respondit. quȩ mihi mater
aut quimihi fr̃s & extendens manum in discipulos suor
nondixit ꝑtinere ad cognationem suam : nisi qui facer&
uoluntatem patris eius. in quo numero profecto &iam
ipsam mariam benignus inelusit. fa ciebat enim & illa
uoluntatem patris: itaoptimus magister at que diuinus.
& mater num nomen quod ei qua si priuatum propriũq
nuntia uerant qui ater re numerat in conparatione cȩlestis
propinquitatis abiecit & eandem cȩlestem propinquitatem
indiscipulis suis commemorans. quo sibirur sum consor¬
tio generis cum c&eris scĩr uirgo illa cohȩr& ostendit::¬
tne isto saluberrimo magisterio. quocontem ni
carnalem affectum inparentib docuit. am miniculũ
error acciper&. quomatiem habuis se aquibusdam ne¬
gatur : alio loco discipulos monuit nese patrem interris

Expanded text:
guescis et contabescis in ueterem hominem! itane matrem guescis et contabescis in ueterem hominem! itane matrem terrenam non habebat imperator tuus? quae tamen cum ei nuntiaretur agenti caelestia. respondit: \'Quae mihi mater aut qui mihi fratres?\' et extendens manum in discipulos suos. non dixit pertinere ad cognationem suam. nisi qui faceret uoluntatem patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, inclusit: faciebat enim et illa uoluntatem patris. ita optimus magister atque diuinus et maternum nomen. quod ei quasi priuatum propriumque nuntiauerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaeret ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit, ne se patrem in terris
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uagire uultis orrescit hȩc mater toto orbe diffusa
tam uariis & multiplicibus errorum infestationibus agi¬
tatur. ut abor tiui &iam filii eius. aduersus eam infrenis
armis. belligerare nondubitent Ignauia &iam atque
torpore quorundam quos gremio contin&: & membra
sua frigescere plurimis locis & fouendis paruulis minus
idonea fieridol&: undenisi per alios filios. unde nisi per
alia mẽ bra quorum enumero es iustum ac debitum poscit
auxilium: huius netunecessitates de serens. ad carnalia
uerba conuerteris : nonne hȩc grauioribus quaerellis
insonat auribus: nonne cariora uiscera & cȩlestia ubera
ostentat: ad de uirieius susceptionẽ carnis necar nalibus
inhȩreres & a uerbo a &erno uniuersa quȩ tibi mater im¬
properat pehis implicareris ad rumpta: ad de contumeli as.
flagellamortem autem crucis: talibus concepte semi¬
nibus. talique inuitam nouam conuiuio procreate: lan¬

Expanded text:
tibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agitatur, ut abortiui etiam filii eius aduersus eam infrenis armis belligerare non dubitent. ignauia etiam atque torpore quorundam. quos gremio continet, et membra sua frigescere plurimis locis et fouendis paruulis minus idonea fieri dolet. unde nisi per alios filios, unde nisi per alia membra, quorum e numero es, iustum ac debitum poscit auxilium? huiusne tu necessitates deserens ad carnalia uerba conuerteris? nonne haec grauioribus querelis insonat auribus? nonne cariora uiscera et caelestia ubera ostentat? adde uiri eius susceptionem carnis, ne carnalibus inhaereres. et a uerbo aeterno uniuersa, quae tibi mater inproperat, ne his implicareris, adsumpta: adde contumelias, flagella, mortem, mortem autem crucis. Talibus concepte seminibus talique in uitam nouam conubio procreate, lan
Abbreviated transcription (Latin):
are ꝑmitter& sed quiddicit. aut quid allegat forte decẽ illo
menses quibur uiscera eius onerasti & dolores parturitio¬
nis ac labores educationis: hoc hoc inter fice uerbo salu¬
tari hoc ꝑde matris. ut inuitam a&ernam inuenia seam
hoc memento ut oderis in ea sidiligis eam. sithłro xp̃ies. si
tur ris fundamenta posuisti: nedicant transeuntes. hic
homo cȩpit edificare & non potuit per ficere:
arnalis enim affectus est iste : & adhuc u&erem hominẽ
in gractus st quis que parentibus. & eadem ipsabenefi¬
cia quibus in hanc uitam editus. susceptus atque nu¬
tritus est enumerata derideat seru& potius ubi que
pi& atem habeant hȩc locum ubimaiora non uocant:
ater ecclesia. mater est &iam matristue: hȩc uos dexp̃o
concepit hȩc martyrum sanguinem parturiuit hȩc in sem¬
piternam lucem peperit. hec fidelacte nutriuit & nutrit:
cibosq: maiores preparans quod ad huc paruuli & sineden¬

Expanded text:
are permitteret. Sed quid dicit aut quid aliegat? forte decem illos are permitteret. Sed quid dicit aut quid aliegat? forte decem illos menses, quibus uiscera eius onerasti, et dolores parturitionis ac labores educationis? hoc, hoc interfice uerbo salutari; hoc perde matris; ut in uitam aeternam inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si diligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti, ne dicant transeuntes: Hic homo coepit aedificare et non potuit perficere. carnalis enim affectus est iste et adhuc ueterem hominem ingratus sit quisque parentibus et eadem ipsa beneficia, quibus in hanc uitam editus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est etiam matris tuae. haec uos de Christo concepit, haec martyrum sanguine parturiuit, haec in sempiternam lucem peperit, haec fidei lacte nutriuit et nutrit cibosque maiores praeparans, quod adhuc paruuli et sine den
Abbreviated transcription (Latin):
occidens. illud ineip uuere faciat quo fr̃p funt.
Quocum filiis suir temporalibus. parentes a&er nos dm̃
eccłam q cognoscant. cce rapit testudium ueritatis: &
cognoscende atque percipiendȩ uoluntatis dĩ inscripturis
scĩs. rapit euangelicȩ predicationis officium dat signum.
ut uigilemus in castris. ut ȩdificemus tur rem: dequa hostẽ
sempiter ne uite & prospicere & propellere ualeamus rapit
militem xp̃i tubacȩlestis ad prelium & retin& mater
Non plane talis qualis macha¬
beorum fuit. nec salt̃i similis lacedemonis matribus. dequi¬
bus memoriȩ prodi tum est quod filios suos ut proterrena
patria sanguinem funderent: multo amplius atque arden¬
tius incertamina bellica. quam signorum sonitus excitabant
Nam mater qu&e ad discendam uitam remoueri acuris
secularibur non ꝑmittit: satis ostendit quẽ a modum te
sio pusess& ad subeundam mortem poenitur sclm repudi¬

Expanded text:
occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporalibus parentes aeternos deum ecclesiamque cognoscunt. Ecce rapit te studium ueritatis et cognoscendae atque percipiendae uoluntatis dei in scripturis sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. de qua hostem sempiternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapit militem Christi tuba caelestis ad proelium et retinet mater non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est, quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica quam signorum sonitus excitabant. nam mater, quae te ad discendam uitam remoueri a curis saecularibus non permittit, satis ostendit, quem ad modum te, si opus esset. ad subeundam mortem penitus saeculum repudi
Abbreviated transcription (Latin):
d& eam: dicam &iam fideliter : qui amat parentes suos
ꝑd&eos: de anima quippe ibidixit oderit. quod hic ꝑ¬
dat sicut autem hoc prȩceptum quod perdere iubemur
animã nram̃ non adidual& ut sequirque interimat. quod
in expiabile ne fas est : & tamen ual& ut interimat in secar¬
nalẽ anime ẽffectum quo cum in pedimento futurȩ uitȩ
prȩ senr uita delectat: hoc est enim quod dictum est oderit
animam suam & ꝑdateam quod tam̃ diligendo fit quando
quidem apertissime fructum eiusdem animȩ ad quiren¬
dȩ in eodem prȩcepto cominemo rat dicens: qui ꝑdide¬
rit eam in isto sȩculo inuitam a &ernam in ueni& cam
Itade parentibur rectis sme dicitur . ut qui eos amat
ꝑdeceor nonmore parsdidarum interficiens sed sp̃ir¬
talis gladio uerbidĩ. carnalem aꝑfectum eorum quo
& scipsor &cos quos genuerunt implicamentir huius sȩ¬
culi obligare conantur : pie fidenter que ꝑcutiers &

Expanded text:
det eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, det eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, perdet eos. de anima quippe ibi dixit \'oderit\', quod hic  sicutautem hoc praeceptum, quo perdere iubemur animam nostram, non ad id ualet. ut se quisque interimat, quod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem animae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectat- hoc est enim, quod dictum est \'oder it animam suam\' et \'perdet eam\'. quod tamen diligendo fit, quando quidem apertissime fructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat dicens: Qui perdiderit eam in isto saeculo. in uitam aeternam inueniet eam —, ita de parentibus rectissime dicitur, ut, qui eos amat. perdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali gladio uerbi dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et
Abbreviated transcription (Latin):
dixi hoc & d&ali cetera propinquitate intelle gendum ÷
hoc &iam quisque de ammasua cogitos. ut &iam in ipsa
priuatum affectum oderit: qui pro culdubio tempora.¬
lis est: diligat autem in eami communionem soci&atem¬
q illam quad dictum est: Erat illix indm̃ anima & cor unum
sic enim animatua non est ꝓpria. sed omnium fratrum quo¬
rum &iam animȩ tuȩ p̃. uel potius quorum animȩ cumtua.
non animȩ sed anima unaẽ .xp̃iunica quȩ demanu canis ut
eruatur. cantas in psalmir: inde ad contẽptum mortis facil¬
lime ꝑuenitur: nec suscenseant parentes hoc prȩcipere
dnm ut eos oderimur quando nobis hoc de anima nr̃a p̃¬
cipitur: Nam sicut nunc de anima iub&ur ut eam ꝓpter
xpm̃ cum parentib oderimus. Ita quod alio loco deani¬
mamea dñsdicit. in parenter quoque potest congruen¬
tir sime c̃am uenire. quiamat inquiđ animã suam per¬

Expanded text:
dixi, hoc de tali caetera propinquitate intelligendum est. dixi, hoc de tali caetera propinquitate intelligendum est. Hoc etiam quisque de anima sua cogitet, ut etiam in ipsa privatum affectum oderit, qui procul dubio temporalis est: diligat autem in ea communionem societatemque illam, de qua dictum est, Erat illis in Deum anima una et cor unum . Sic enim anima tua non est propria, sed omnium fratrum; quorum etiam animae tuae sunt, vel potius quorum animae cum tua non animae, sed anima una est, Christi unica, quae de manu canis ut eruatur, cantatur in Psalmis . Inde ad contemptum mortis facillime peruenitur. Nec suscenseant parentes hoc praecipere dominum, ut eos oderimus, quando nobis hoc de anima nostra praecipitur. nam sicut nunc de anima iubetur, ut eam propter Christum cum parentibus oderimus, ita. quod alio loco de anima idem dominus dicit, in parentes quoque potest congruentissime conuenire: Qui amat, inquit. animam suam, per
Abbreviated transcription (Latin):
transitorium est: sicut transis se iam uides quod te concepit.
quod gestauit utero. quod peperit. quod lacte nutriuit.
ris labe deteruntur. hȩc tanto firmius tenenda sperantꝰ.
quantominur priuato. sed communi potius iure optinenda
prȩdicantur potes hoc facillime. inipsatua matre cognos¬
cere. Nam unde te nunc inroitum inuoluit. & ab institu¬
tocur sure tardatum reflectit & curuat. nisi ex quotu a
propria mater est : nam ex quo soror est omnibus quibus ẽ.
pat̃ dr̃ & mater eccła . Tam non impedit quaneq me. Neque
publica indomodĩ. caritate diligimus: quodergo tuilli &iã
carnali neces situdine annec teris ad sortemualere deb&
familiarius conlo quendi & apertiore ianua consulendi
ut hoc ipsum quod te priuatim diligit interficiatur in ea
ne quod ex utero suo te genuit pluris pendat quam quod
exutero ex łae. genita est tecum: quod autem dematre

Expanded text:
transitorium est, sicut transisse iam uides, quod te concepit, transitorium est, sicut transisse iam uides, quod te concepit, quod gestauit utero, quod peperit, quod lacte nutriuit. ris labe deteruntur: haec tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror est omnibus. quibus est pater deus et mater ecclesia, tam te non impedit quam neque me neque publica in domo Dei charitate diligimus. Quod ergo tu illi etiam carnali necessitudine annecteris, ad sortem valere debet familiarius colloquendi, et apertiore janua consulendi ut hoc ipsum, quo te privatim diligit, interficiatur in ea, ne quod ex utero suo te genuit, pluris pendat, quam quod ex utero Ecclesiae genita est tecum. Quod autem de matre
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti milibus uenit adillum dum adhuc longe est mit¬
tit legationem rogans pacem: Quo autem pertineren
iste similitudines ipsa conclusione satis a peruit: ait enĩ.:
Sic ergo omnis ex uobis qui non renuntiat omnibus quȩ
sunt eius: non potest meur es se discipulus: Itaque & sum¬
ptus adturrem aedificandam & ualentia decem milium
aduer sur regem quiuiginti hab& : Nihil ẽ aliud quã
ut renunti& unus quisque omnibus quȩ sunt eius
Prelocutio autem superior. cumextrema conclusione con¬
cordat ineo enim quod quisque renuntiat omnibus quȩ
sunt eius: &iam illud contin&ur ut oderit patrem
suum & matrem. & uxorem. & filios. & fratres & sorores.
adhuc & animã suam: Omnia enim hȩc pnopria eius sunt.
quȩ plerumque implicant &impediunt adoptinenda non ista
propria temporaliter transitura sed in a&ernum mansura
communia: Quo enim tibinunc quȩdam mulier mater est:
hoc ipso utique non est & mihi qua propter hoctemporale ac

Expanded text:
uiginti milibus uenit ad illum? ceterum, dum adhuc longe est, mittit legationem rogans pacem. quo autem pertinerent istae similitudines, ipsa conclusione satis aperuit; ait enim: Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus esse discipulus. Itaque et sumptus ad turrem aedificandam et ualentia decem milium aduersus regem, qui uiginti habet, nihil est aliud, quam ut renuntiet unusquisque omnibus. quae sunt eius. praelocutio autem superior cum extrema conclusione concordat. in eo enim, quod quisque renuntiat omnibus, quae sunt eius, etiam illud continetur, ut oderit patrem suum et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores adhuc et animam suam. omnia enim haec propria eius sunt, quae plerumque implicant et impediunt ad obtinenda non ista propria temporaliter transitura sed in aeternum mansura communia. quo enim tibi nunc quaedam mulier mater est, hoc ipso utique non est et mihi. quapropter hoc temporale ac
Abbreviated transcription (Latin):
ritate felicem quam mundur optare consueuit:
&iam sic itaque. aliquantum tibieratn erum huma¬
na rum beniuolentia & caritate con sensio.
Nunc ergo quantum dee gaudeo quibus explicem
uerbis : quando eum quem quo qõ modo habui diu

Expanded text:
ritate felicem, quam mundus optare consueuit. et ritate felicem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu
Abbreviated transcription (Latin):
nus in dño salutem: abripui uel potius obripui
& quodam modo furatus sum mem& ipsum multis occu¬
pationibus meisut tibi scriberem antiquissimo amico:
quidam maximus auctor tullius eloquii dixit enim . & ue¬
rissime dixit: amicitia est rerum humanarum & di¬
uinarum: cum beni uolentia & caritate consensio
Tuautem mikarissime aliquando mihi consentiebas
in rebus humanis. cumeis more uulgi frui cuperem:
& mihi adea capes sendaquorum mepenit& & fauen¬
do ueli ficabas ammouero uela cupiditatum mearum
cum c&eris tunc dilectoribus meis. inter prȩcipuos
aura laudis inflabas : porro in rebus diuinis quarum
mihi illo tempore nulla e luxerat ueritas : utique
inmaiore illius definitionis par tenra amicitia clau¬
dicabat: erat enim rerum tantum modo humanarũ.
non &iam diuinarum:: Quam ius cumbeni uolentia
& caritate con sensio & postea quam illa cupere desti
Tquidem perseuerante beniuolentia saluum
mees se cupiebas salute mortali & eartrum prospe¬

Expanded text:
NUS IN DOMINO SALUTEM. Abripui uel potius subripui et quodam modo furatus sum memet ipsum multis occupationibus meis. ut tibi scriberem antiquissimo amico, quidam, \'maximus auctor Tullius eloquii\'. dixit enim et uerissime dixit: \'Amicitia est rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate consensio\'. tu autem, mi carissime, aliquando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more uulgi frui cuperem, et milii ad ea capessenda, quorum me paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum cum ceteris tunc dilectoribus meis inter praecipuos aura laudis inflabas. porro in rebus diuinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat ueritas, utique in maiore illius definitionis parte nostra amicitia claudicabat: erat enim rerum tantum modo \'humanarum\' non etiam \'diuinarum\' quamuis cum beniuolentia et caritate consensio\'. Et posteaquam illa cupere destiti, tu quidem perseuerante beniuolentia saluum me esse cupiebas salute mortali et ea rei-um prospe
Abbreviated transcription (Latin):
sedomnem flatum ipsefecit. ipse adhuc facit quęritur
tamen utrum omnem flatum ex illo uno flatu. sicut om¬
ne cor pus hominis ex illo uno cor pore faciat: anuero
noua quidem corpora faciat ex uno. animas autem no¬
uas exnihilo: quis enim congrua suis origiibus gene

Expanded text:
sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur tamen, utrum omnem flatum ex illo uno flatu sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno animas autem nouas ex nihilo. quis enim congrua suis originibus gene
Abbreviated transcription (Latin):
ineo quod legitur qui fingit singillatim corda hominũ:
si ꝑcorda significate sunt anime. fingieas posse quis
dubit&: sed quęritur utrum exuna anima hominis
primisicut fingit singillatim facies hominum. exuno
tamencor pore hominis primi: Cum hȩc atque huius
modi dehac re multaquȩ runtur que nullo sensucar¬
nis explorari possunt. & a nostra experientia longe
remota sunt. at que in abditissimis naturȩ sinibus latens.
nonerubescendum est homini confiteri. se ne scire qđ
nescit. Nedum se scire mentitur. nũ quam scire
mereatur Quis autem negat nonunius tantum sed
omnis animȩ creatorem dm̃ atque factorem. nisi
quie ius eloquiis apertissime refragatur sine ulla
quippe ambi guitate per proph&amdicit. omnem
flatum ego feci animas uidelic& intellegiuolens:
quo uerba consequentia manifestant: Non itaque
una quem facto extrahomini primo in spirauit

Expanded text:
in eo, quod legitur: Qui finxit singillatim corda hominum, in eo, quod legitur: Qui finxit singillatim corda hominum, si per corda significatae sunt animae. fingi eas posse quis dubitet? sed quaeritur, utrum ex una anima hominis primi, sicut fingit singillatim facies hominum ex uno tamen corpore hominis primi. Cum haec atque huius modi de hac re multa quaeruntur. quae nullo sensu carnis explorari possunt et a nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latent, non erubescendum est homini confiteri se nescire. quod nescit, ne, dum se scire mentitur. numquam scire mereatur. quis autem negat non unius tantum sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: Omnem flatum ego feci animas uidelicet intellegi uolens. quod uerba consequentia manifestant. non itaque unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur & sine detrimento alterius alter indeignis existat:
sic anima de anima parentis siat in prole uel tra¬
ducatur in prolem: utrum in corporeum semen a¬
nimȩ sua quadam occulta & in uisibilia seor sum ex
patre cunxet inmatem. cum sit conceptus in sęmi¬
na : Anquod est incredibilius in seminecorporis.
lateat. cum autem fluunt ir rita sine ullis concep¬
tibus semina: utrum semen animȩ non simul exeat.
ansumma celeritate atque athomo temporis. unde exi¬
erat recurrat. anpereat: si perit. quo modo ipsa cuius
mor tale semenest inmor talis est anima: aninmor¬
talitatem tunc ac̃cipit quando for matur ut uiuat.
sicut iustitia quando for matur ut sapiat & quo pacto dr̃
eam fingat in homine &iam sianima seminaliter tra¬
hatur ex anima. sicut fingit in homine corporis mẽbra.
Quam uis corpus seminaliter trahatur excor pore :
sienim non &iam sp̃italis creatura fingeretur adõ
non scriptumes set. qui fingit spm hominis inipso &

Expanded text:
tur et sine detrimento alterius alter inde ignis existat. sic anima de anima parentis fiat in prole uel traducatur in prolem. utrum incorporeum semen animae sua quadam occulta et inuisibili uia seorsum ei patre currat in matrem, cum tit conceptus in femina. an. quod est incredibilius, in semine corporis lateat: cum autem fluunt inrita sine ullis conceptibus semina. utrum semen ani- Illae non simul exeat, an summa celeritate atque atomo temporis, unde exierat, recurrat, an pereat; et si perit, quo modo ipsa, cuius mortale semen est, inmortalis est anima, an inmortalitatem tunc accipit, quando formatur, ut uiuat, sicut iustitiam, quando formatur, ut sapiat; et quo pacto deus eam fingat in homine, etiamsi anima seminaliter trahatur ex anima, sicut fingit in homine corporis membra, quamuis corpus seminaliter tSi enim non etiam spiritualis creatura fingeretur a Deo, non scriptum esset: Qui fingit spiritum hominis in ipso; et
Abbreviated transcription (Latin):
tellegentiȩ potius dimitttuae : quã longa sermone melior explicare :
in protectione dñi semper habit& cortuum lomina eximia & merito prȩs¬
tan tissima atque inxpĩ caritate honoranda filia: NN VrΙΗ Lia

Expanded text:
tellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare. tellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare. in protectione domini semper habitet cor tuum, domina eximia et merito praestantissima atque in Christi caritate honoranda filia. honorabiles