comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra. homo simplex et rectꝰ
et tunens deun. et recedens
a malo: Cui respondens
sathairait. Nunquid fru¬
stra tinz iob deum: Nõne
uallasti eum ac domum
cus uniuersamq substã¬
ciam per curuitum: Operi¬
bus maniuim cius bene¬
dixisti. et possessio cius cre¬
uit in terra. S extende pau¬
lulum manum tuam et
tange cuncta que possidet:
insi in facie benedieerit ti¬
bi. Dicit ergo dominus
ad sathan. Eccc unneisa
que habet in manu tua
sunt: tantum in cum ne
extendas manum tuam.
Egressusq est sathan a fa¬
ciẽ domini. Cum autem
quadam die filii et filie ciꝰ
comederent et biberent ui¬
num in domo fratris sui
primogeniti nuncius ne¬
nit ad iob qui diceret. Bo¬
ues arabant et asme pasce¬
bantur iuxta eos: et irueĩt
sabci. tulcruntq omnia
et pueros percusserunt gla¬
dio: et euasi ego solus ut
nunciaremtibi. Cumq
adhuc ille loqueretur ue¬
nit alius et dixit. Ignis
dei cecidit de celo. et totas
oues puerosqz consump¬
sit. et effugi ego solus ut

Expanded text:
mplex et rectus et timens Deum ac recedens a malo cui respondens Satan ait numquid frustra timet Iob Deum nonne tu vallasti eum ac domum eius universamque substantiam per circuitum operibus manuum eius benedixisti et possessio illius crevit in terra sed extende paululum manum tuam et tange cuncta quae possidet nisi in facie tua benedixerit tibi dixit ergo Dominus ad Satan ecce universa qusunt: tantum in eum ne extendas manum tuam. Egressusque est Satanas a facie Domini. Cum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent in domo fratris sui primogeniti nuntius venit ad Iob qui diceret boves arabant et asinae pascebantur iuxta eos et inruerunt Sabei tuleruntque omnia et pueros percusserunt gladio et evasi ego solus ut nuntiarem tibi cumque adhuc ille loqueretur venit alter Dei cecidit e coelo et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus ut
Abbreviated transcription (Latin):
dor ignis et de igne fulg
egrediens. Et animaliãi¬
uant et reuertebantur: in
similitudine fulguris
choruscantis. Cumq aspi¬
cerem animalia. apparu¬
it rota una super terrain
rotarum et opus caru:
quasi iusio maris. Etu¬
na similicudo ipsarum
quatuor. Et aspectus eax
et opera: qͣsi si sit rota in
medio rote. Per quatuor
partes carum cuntes ibãt:
et non reuertebantur cũ
amblarent. Statura quo¬
qz crat rotis. et altitudo.
et horribilis aspectus: et
totum corpus plenum
oculis in circuitu ipsarũ
quatuor. Cum ambu¬
labant animalia: ambu¬
labant pariter. et rote iu¬
xta ca. Et cum eleuarent
animalia de terra: el eua¬
bantur simul et rote. Quo¬
cumqz ibat spiritus. il¬
luc eunte spiritu et rote pa¬
riter leuabantur. sequen¬
tes cum. Spiritus enim
uite crat in rotis. Cum
cuntibus ibant. et circũ
stantibus stabant. et cũ
aeuatis a terra pariter ele¬
uabantur rote scquentes
ca: quia spuitus uite erat
in rotis. Et similitudo sr̃¬

Expanded text:
gnis, et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur, in similitudinem fulguris coruscantis. Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una super terram jaspectus rotarum, et opus earum, quasi visio maris: Et una similitudo ipsarum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sitio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus: et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea. Et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. Quocumque ibat spiritus, illuc eunte spiritu, et rotae pariter levabantur, sequentes eum; spiritus enim vitae erat in rotis. Cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant: et cum elevatis a terra, pariter elevabantur et rotae sequentes ea: quia spiritus vitae erat in rotis.
Abbreviated transcription (Latin):
sui habundantissimis sẽ¬
per beneficiis ciudiuit: no¬
luntariam certancium
cecitatem et proliuem. in
deteriora nequiciam secre¬
ciore consilio et alciori pie¬
tate miscratus est. mitten¬
do uerbum suum cquale
sibi atqz cocternum:quod
caro factum ita diuinã
naturam nature uniuit
humane. ut illius ad in¬
fuma inclinacio: nr̃a ficret
ad sumina proueccio. Ec̃.
tautem inenar .uͣ.¬
rabilis gracie ꝑ to¬
tum mundum diffunde¬
retur effectus. romanum
regnum diuina prouidẽ¬
cia preparauic cunis ad coᷤ
limites incrementa pro¬
ducta sunt: quib cicta¬
nun ubiq gencium uici¬
na et continua esset uniu̾¬
sitas. Disposito enim di¬
uinitus operi maxime cõ¬
gruebat ut multa regna
uno confederarentur im¬
perio: et cito per uios habet
populos predicatum rege¬
neracionis quos unius
teneret regimen auitatis.
Bec autem ciuitas igno¬
rans sue proueccionis
auctorem cum pene om¬
nibus dommnaretur gen¬
tibus omnium genciũ
seniebant erroribus et ma¬

Expanded text:
ui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctaundique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
cim apłi perspiritũ
sanctum omnium locu¬
cione linguarum mibu¬
cudum cuuanglio mũ¬
dum distrbutis sibi ter¬
rarum partibus suscepis¬
sent: beatissimus petrus
princeps aplĩci ordinis
ad artem romani destina¬
tur imperii. ut lux uerita¬
tis que in omnium gen¬
tium reuelabatur salutẽ:
efficacius se ab ipso capi¬
te. per totum mundi . cor¬
pus effunderet. Cuius
autem nacionis homi¬
nes in hac urbx non essẽt:
aut que usqmͣ gentes
gnorarent qd̃ rõma di¬
dicisset. Hic conluctanteᷤ
philosophic oppiniones.
hic dissoluende erant t̾¬
rene sapiencie uanitatiͤ.
hic confutandus demo¬
num cultus. hicomni¬
um sacrificiorum impie¬
tas destiuenda: ubi dili¬
gentissima habebatini¬
quicquid usqmͣ fuerat
uanis crroribus institu

Expanded text:
cepta per Spiritum sanctum omnium locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima superstitiquidquid usquam fuerat variis erroribus institu
Abbreviated transcription (Latin):
a dolore sunt plena:qui a
sagitte domin in me sũt
quarum indignacio ebibs
spiritum meum: et terrores
militant contra me. Nũꝙͥ
rugiet onager cum habue¬
rit herbani. aut mugiet bos
cum ante presepe plenum
steterit: Aut poterit comedi
insulsum quod non est sa¬
le conditum. Aut potest
aliquis gustare. quod gu¬
statum affert mortem: A¬

Expanded text:
a dolore sunt plena:  quia sagittae Domini in me sunt. Quarum indignatio ebibit spiritum meum,  et terrores Domini militant contra me. Numquid rugiet onager cum habuerit herbam?  aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? 266 Aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum?  aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert mortem?
Abbreviated transcription (Latin):
ultra iam iuam. Item.¬
espondens autẽ iob¬
dominus de turbinc
ait. Accinge sicut uirlum¬
bos tuos: interrogabote. ⁊
idica michi. Numquid
irritum facies iudicium
meum: et condempnabiᷤ
me. ut tu iustificeris: Si
habes brachium sicut deus
Et si uoce sumili tonas: cir¬
cumda tibi decoren. et in
sublime crigere. et esto gli¬
osus: et speciosis indiere
uestibus. Disperge superbos¬
in furore tuo. et respiciens
omnem arrogantem hu¬
milia. Respice cunctos su¬
perbos. et confunde cos: et ꝯ¬
tere impios in loco suo. Abs¬
conde cos in puluere simul.
et facies corum demerge in
foucam. Et egoconfitebor
qd̃ saluare te possit dextera
tua. Ecce uehemoth quem
feci tecum: fenum quasi
bos comedet. Fortitudo eiuᷤ
in lumbis cius. et uirtus
illius in umbiculo uctris
eus. Stringet caudam su
am quasi cedrum. nerui
testiculorum cuis perple¬
xi sunt. Ossa cius uelus fi¬
stule cris. cartilago illuis
quasi lamine fetree. Ipse
est principium uiarũ dei.

Expanded text:
ultra jam vivam: ultra jam vivam: spondens autem Dominus Job de turbine, dixit: Accinge sicut vir lumbos tuos; interrogabo te, et indica mihi. Numquid irritum facies judicium meum; et condemnabis me, ut tu justificeris? Et si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas? Circumda tibi decorem, et in sublime erigere. Et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. Disperge superbos furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia. Respice cunctos superbos, et confunde eos. Et contere impios in loco suo, et absconde eos in pulvere simul, et facies eorum demerge in foveam. Et ego confitebor quod salvare te possit dextera tua. Ecce Behemoth, quem feci tecum, fenum quasi bos comedet. Fortitudo ejus in lumbis ejus, et virtus illius in umbilico ventris ejus. Constringit cam quasi cedrum, nervi testiculorum eius perplexi sunt, ossa eius velut sistulae aeris, cartilago illius quasi laminae ferreae: ipse est principium viarum Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
ram: et replebor doloribus
usqz ad tenebras. Induta
est caro mea putredine et
sordibus pulucris. Cutis
mea aruit et contracta est.
Dies mei uelocius transie¬
runt. quam a texente tela
succiditur: et consumpti
sunt. absq ulla spe. Mem̃¬
to quia uentus est uita me¬
a: et non reuertetur oculus
meus ut uideat bona: nec.
aspiciet meuisus hominis.
Oculi tui in me et non sub¬
sistam. Sicut consumitur
nubes et ꝑtransit. sic qui de¬
scenderit ad inferos non as¬
cendet nec reuertetur ultra
in domum suam: neqz co¬
gnoscet eum amplius locuᷤ
cius. Qua propter et cgo
non parcam ori meo:Lo¬
quar in tribulacione spũs
mei. confabulabor cum a¬
maritudine anime ince.
Quid mare sum ego autẽ
cetus. quia circum dedisti
me carcere: Si dixero con¬
solabitur me lectus meus.
et releuabor loquens mecũ
in stratu meo. terrebis me
per sompnia. et per uisioncᷤ
horrore concucies. Qmo
brem elegit suspendium
auuna mea: et mortem oᷤ¬
sa mea. Desperaui nequaꝙͣ:

Expanded text:
ram, et replebor doloribus ram, et replebor doloribus usque ad tenebras. Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris, cutis mea aruit, et contracta est. Dies mei velocius transierunt quam a texente tela succiditur, et consumpti sunt absque ulla spe. Memento quia ventus est vita mea, et non revertetur oculus meus, ut videat bona. Nec aspiciet me visus hominis: oculi tui in me, et non subsistam. Sicut consumitur nubes, et pertransit: sic qui descenderit ad inferos, non ascendet. Nec revertetur ultra in domum suam, neque cognoscet eum amplius locus ejus. Quapropter et ego non parcam ori meo, loquar in tribulatione spiritus mei: confabulabor cum amaritudine animae meae. Numquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Si dixero: Consolabitur me lectulus meus, et revelabor loquens mecum in stratu meo: Terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Quam ob rem elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. Desperavi, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ueistis. et modo uudentes
plagam meam timentis.
Nuñquid dixi afferte mͥ et
de substancia ur̃a donate ur.
uel liberate me de manu bo¬
stis. et de manu robustorũ
cruite me: Docete me et ego
tacebo: et si quid forte ig̾no¬
raui instruite me. Quãre
detraxistis sermomibus ue¬
ritatis. cum euobis nullus
sit qui possit arguere me:¬
Ad increpandum tantum
cloquia concinatis. et in uẽ¬
tum uerba profertis. Suꝑ
pupillum irriitis et subũ¬
ttre intimim amicum ue¬
strum. Ucrũptamen quod
cogitatis cxplete. Prebete au¬
rem : et uidetc anmenciar.
obsecro absqz contẽ¬
cione et loquentes id quod
iustum est. iudicate et non
iuenictis in lingua in cã
miquitatem. nec in faucib
mcis stulticia personabit.
Milicia est iuita hominis
super terran. et sicut dies.
Mcrccimarii dies cuis. Sicut
ceruus desiderat umbram.
et sicut iercennarius p̾sto¬
latur finem operis sui: sic
et ego habui menses uacu¬
os. et noctes labonosas enu¬
meraui michi. Si dormie

Expanded text:
venistis et modo videntes venistis et modo videntes plagam meam timetis numquid dixi adferte mihi et de substantia vestra donate mihi vel liberate me de manu hostis et de manu robustorum eruite me docete me et ego tacebo et si quid forte ignoravi instruite me quare detraxistis sermonibus veritatis cum e vobis nullus sit qui possit arguere ad increpandum tantum eloquia concinnatis et in ventum verba profertis super pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebete aurem et videte an mentiar obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est iudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stultitia personabit militia est vita hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut servus desiderat umbram et sicut mercennarius praestolatur finem operiet ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. Si dormier
Abbreviated transcription (Latin):
dentur. Que prius tange¬
re nolebat amma mca: n¬
nunc pre angustia cibi me¬
isunt. Quis det ut uemiat
peticio mea et quod expecto
tribuat michideus: Qui
cepit: ipse me conterat. Sol¬
uat manum suam. et suc¬
cidat me. et hec michi sitꝰ
solacio. ut affligens me do¬
lore non pareat. nec contͣ¬
dicam sermomibus sancti.
Que est cnuim fortitudo me¬
a ut sustineam: Aut quis
fiis ieus ut pacienter a¬
lium michi in me. et neces¬
sarii quoqz mnci recesscrunt
a me. Qui tollit ab amico
suo mĩam timorẽ domini
relinquit. Fratres mei pre¬
tericrunt me sicut torrens
qui raptun transit in con¬
ualibus.¬
ui tunẽt prumain¬
ueruet super cos iix.
Tempore quo fucrunt dissi¬
pati peribunt: et ut incalus¬
rnt soluentur de loco suo.
Inuolute sunt semite gres¬
suum corum. Ambulabũt
ĩuacuũ ⁊ ꝑibũt. Cõsid̾ate se¬
mitas theman. ytincra sab¬
ba. et expectate parumpar.
Confusi sunt quia spaui.
Uencrunt quoq usqz ad me:
et pudore cooperti sunt. Nũc

Expanded text:
em? Quae prius tangere nolebat, anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt. Quis det ut veniat petitio mea, et quod expeto tribuat mihi Deus? Et qui cepit, ipse me conterat, solvat manum suam, et succidat me; et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat, nec contradicam sermonibus Sancti. Quae est fortitudo mea ut sustineam? aut quis finis meus ut patienter ahi in me, et necessarii quoque mei recesserunt a me. Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibusui timent pruininruet super eos nix tempore quo fuerint dissipati peribunt et ut incaluerit solventur de loco suo involutae sunt semitae gressuum eorum ambulabunt in vacuum et peribunt considerate semitas Theman itinera Saba et expectate paulisper confusi sunt quia speravi venerunt quoque usque ad me et pudore cooperti sunt nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ridebis. et bestiam terre nõ
formidabis. S cum lapi¬
dibus regionum pactum
tuum: et bestie terre pacifice
crunt tibi. Etscies quonã
pacem habeat tab̾naculũ
tuum: et iusitans speciem
tuam non peccabis. Et scieᷤ
tuum: et progemes tua si¬
cut herba terre. Ingredieris
in habundancia sepulchrũ.
sicut infertur a ceruus triti
ci in tempore suo. Ecce ut ĩ¬
uestigauimus ita est. Quod
auditum mente pertracta.

Expanded text:
ridebis et bestiam terrae non ridebis et bestiam terrae non formidabis sed cum lapidibus regionum pactum tuum et bestiae terrae pacificae erunt tibi et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum et visitans speciem tuam non peccabis scies quoqsemen tuum et progenies tua quasi herba terrae ingredieris in abundantia sepulchrum sicut infertur acervus in in tempore suo. Ecce hoc, ut investigavimus, ita est, quod auditum mente pertracta.
Abbreviated transcription (Latin):
nam eloquium meum: qͥ
facit magna ⁊ ĩscrutibłia¬
a et mirabilia absq nume¬
ro. Qui dat pluuiam suꝑ
faciem terre. et irrigat aq̃s
uniuersa. Qui point humi¬
les insublime: et merentes
erigit sopitate. Qui dissi¬
pat cogitaciones maligno¬
rum: ne possint adimplere
manus corum quod ce¬
perant. Qui comprehendit
sapientes in astucia cor̃:
et consilium prauorum
dissipat. Per diem incurrẽt
tenebras: et quasi in nocte
sic palpabunt in meredie.
Porrosaluum faciet egenũ¬
a gladio oris corum: et de
manu molenti pauperẽ.
et erit egeno spes. Iniquitaᷤ
autem contrabet os suum.
Bcatus homo qui corripit a
domino. Increpacionem gͥ
domini ne reprobes qui a
ip̃e uuluerat et medetur: ꝑ¬
cutit et manus cius sana¬
bunt. In sex tribulacionib
liberabit te. ⁊ ĩ septima nõ
tanget te malum. In fame
cruet te de morte: et in bello
de manu gladii. Aflagel¬
lolingue abscondeus et nõ
tunebis calamitatem cum
uenerit. In uastitate et fame

Expanded text:
nam eloquium meum: Qui nam eloquium meum: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero: Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa. Qui ponit humiles in sublime, et maerentes erigit sospitate. Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperint. Qui apprehendit sapientes in astutia ipsorum, et consilium pravorum dissipat. Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. et erit egeno spes iniquitas autem contrahet os suum beatus homo qui corripitur a Domino increpationem ergo Domini ne reprobes quia ipse vulnerat et medetur percutit et manus eius sanabunt in sex tribulationibus liberabit te et in septima non tanget te malum in fame eruet te de morte et in bello de manu gladii a flagello linguae absconderis et non timebis calamitatem cum venerit in vastitate et fame
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qui seruiunt ei nõ sũt
stabiles et in angelis suis
repperit prauitatem. qnͣto
magis hii qui habitant
domos lutcas. qui terremĩ
habebant fundamentum.
consumentur uelut atine¬
a. De mane usq ad uespe¬
ram suscidentur. et quia
nullus intelligit meternũ
pcribũt. Qui autẽ reliqui
fucrint. auferentur ex cis:
morietur et non in sapĩa.
Noca ergo si est qui tibi respõ¬
dcat. et ad aliquem scõrũ ⁊¬
uertere. Uium stultum ĩ¬
terficit iracundia: et par¬
uulum occidit inuidia. E¬
go uidi stultum fuma ra¬
dice. et maledixi pulchritu¬
dini cius statini. Itẽ de codẽ¬
Onge fient filii ciꝰ
a salute: et conterẽ¬
tur in porta. et non crit qui
te cripiat. Cuius messem
famelicus comedet. et ipm̃
rapiet armatus et bibent
sicientes diuicias cius. Ni¬
chil fit in terra sine causa.
et de humo non egrediet
dolor.Homo ad laborem
nascitur: et auis ad uolã¬
dum. Qmobrem ego dep̾¬
cabor dñm. et addeum po¬

Expanded text:
ecce qui serviunt ei non sunt ecce qui serviunt ei non sunt stabiles et in angelis suis repperit pravitatem quanto magis hii qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum consumentur velut a tinea de mane usque ad r et quia nullus intellegit in aeternum peribunt qui autem reliqui fuerint auferentur ex eis morientur et non in sapientia voca ergo si est qui tibi respondeat et ad aliquem sanctorum convertere vere stultum interficit iracundia et parvulum occidit invidia ego vidi stultum firma radice et maledixi pulchritudini eius statinge fient filii ejus a salute, et conterentur in porta, et non erit qui eruat. Cujus messem famelicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et ebibent sitientes divitias ejus. Nihil in terra sine causa fit, et de humo non oritur dolor. Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum po
Abbreviated transcription (Latin):
unc autem uenit
suꝑ te plaga. et de¬
fecisti. Tetigit te et contur¬
batus es. Ubitimor tuus.
fortitudotua. paciencia tu¬
a. et perfeccio uiarum tua¬
rum: Rccordare obsocro
quis unqmͣ ninocens pe¬
riit. aut quando iusti dele¬
ti sunt: Quin pocius uidi
cos qui operantur miqui¬
tatem. et semmnant doloreᷤ.
et metunt eos flante dño
consumptos. Rugitus
leonis et uox leene. et den¬
tes catulorum leonum
contriti sunt. Tygns ꝑiit:
co quod non haberet predã.
et catuli leonis dissipati
sunt. Porro ad me dictum
est uerbum absconditũ.
et quasi furtiue suscepit
auris mea uenas susur¬
rii cius. In horrore uisiom
nocturne. quando solet so¬
por occupare homines. pa¬
uor tenut me et tremor:
et ossa mea perterrita sunt
Et cum sp̃c me presente trã¬
siret: inhorruerunt pili car¬
nis nce. Stetit quidam
cuius non agnoscebam
uultum. ymago coram
oculis mis: et uocem qiͣ
aure lenis audiui. Nun¬
quid homodei compara¬
cione iustificabitur. aut
factore suo purior crit uir:

Expanded text:
unc autem venit uper te plaga, et defecisti: tetigit te, et conturbatus es. Ubi est timor tuus, fortitudo tua, patientia tua, et perfectio viarum tuarum? Recordare, obsecro te, quis umquam innocens periit? aut quando recti deleti sunt? Quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem, et seminant dolores, et metunt eos; flante Deo consumptos. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt; tigris periit eo quod non habet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. Porro ad me dictum est verbum absconditum et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri eius in horrore visionis nocturnae quando solet sopor occupare homines pavor tenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt et cum spiritus me praesente transiret inhorruerunt pili carnis meae stetit quidam cuius non agnoscebam vultum imago coram oculis meis et vocem quasi aurae lenis audivi numquid homo Dei conparatione iustificabitur aut factore suo purior erit vir
Abbreviated transcription (Latin):
ut reddam ci: Omnia que
sub celo sunt mea sunt. Nõ
parcam cis uerbis potenti¬
bus: et ad deprecandum
compositis. Quis reuela¬
bit faciem indumenti cui ͤ
et in medium oris cius
quis intrabit: Portas nul¬
tus aius quis aperiet. Per
gyrum dentium cuis for¬
mido. Corpus cus quasi
scuta fusilia: conpactum
squans se prementibus.
una uni conungitur. et
ne spiraculum quidem ĩ¬
cedit per cas. Una alteri ad¬
herebit. et tenentes se neqͣ¬
qmͣ separabuntur. Ster¬
mitacio eus splendor igͥs.
ct oculi cius ut palpebre di¬

Expanded text:
ut reddam ei omnia quae ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt non parcam ei et verbis potentibus et ad deprecandum conpositis quis revelavit faciem indumenti eius et in medium oris eius quis intrabit portas vultus eius quis aperiet per gyrum dentium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae di
Abbreviated transcription (Latin):
salami in locis humentib.
Protegunt umbre umbrã
cius. circumidabunt sali¬
ces cum torrentis. Absorbe¬
bit fluium et non mira¬
bitur. et habet fiduciam. ꝙ
influat iordais mos ei ͤ
in oculis cuis. quasi hamo
capiet eum. et insudibus
ꝑforabit nares eus. An ex¬
trahere poteris lemiathan ha¬
mo: et fune ligabis lĩguã
cius: Quinquid pones cir¬
culum in naribus eius.
aut armilla perforabis ⁊¬
maxillam cius: Numqͥd
multiplicabit ad te preces.
aut loquetur tibi mollia :
Numquid ficret tecum pac¬
tum. et accipies cum scruũ
sempiternum: Numquid
illudes ei quasi aui: aut
ligabis illum ancillis tu¬
is: Concident cum amici:
diuident cum negociatoreᷤ.
Numquid implebis sage¬
nas pelle cius: et gurgu¬
stium piscium capite illi¬
us: pones super cum ma¬
num tuam. Memento belli.
nec ultra addas loqui. Cces
spes cius frustrabitur cum:
et uidentibus cunctis pre¬
cpitabitur. cum. Non qͣsi
crudelis suscitabo cum. Qͥs
enim potest resistere uultui
meo: et quis ante dedit m

Expanded text:
locis humentibus. Protegunt umbras umbrae ejus. Circumdabunt eum salices torrentis. Ecce absorbebit fluvium, et non mirabitur; habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. In oculis ejus quasi hamo capiet eum, et in sudibus perforabit nares ejus. An extrahere poteris Leviathan hamo, et fune ligabis linguam ejus? Numquid pones circulum in naribus ejus, et armilla perforabis maxillam ejus? Numquid multiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? Numquid feriet tecum pactum, et accipies eum servum sempiternum? Numquid illudes ei quasi avi, aut ligabis illum cum ancillis tuis? Concident eum amici? divident illum negotiatores? Numquid implebis sagenas pelle ejus, et gurgustium piscium capite illius? pones super eum manum tuam? Memento belli, nec ultra addas loqui. Ecce ejus spes frustrabitur eum; et videntibus cunctis praecipitabitureum quis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ses ut leo frendens.¬
arma suppliciorum sibi
bonc certatrici ciusq ty¬
preparari. et ipsis sĩgu¬
la applicari. Gestiebãt de¬
inq singulis membriᷤ
specialia inferre supplici¬
a. At uero illi postea. qmͣ
frequenter passioins suc
cruciatibus glorificaue¬
runt deuin dum de uin¬
culis ad tribunalia. ⁊ a
tribunalibus reuocant
ad unicula: inter horri¬
fica a et exquisita torm̃¬
torum gencra uicissim
sibi succedencia. cum pre¬
uariis distenderentur
cruciatibus consolacio¬
ne semper celesti a cũctis¬
cruebantur cribulaciom¬
bus. Quomam ut ait
psalmsta: oculi donini
super iustos: et aures cuiᷤ
n preces corum. Itemq
clamaucrunt iusti. et do¬
ex omnibus tribulacio¬
nibus corum liberauit
cos. Perpendens ergotyrã¬
nus sanctos dei insuffcrẽ¬
do alacres incertando in¬
superabiles dedit senten¬
ciam capita illorũ auelli
tot agones martirii desu¬
daucrunt: felices corum
amme neribus solute
corportis canditatis scõ¬
rum martirum sociate

Expanded text:
ses, ut leo frendenarma suppliciorum sibi tae certatrici ejusque typraeparari, et ipsis singula applicari. Gestiebat denique singulis membris specialia inferre tormenta. At vero illi posteaquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverunt Deum, dum de vinculis ad tribunalia et a tribunali revocarentur ad vincula. Inter horrifica et exquisitissima tormentorum genera vicissim sibi succedentia, cum prevariis distenderentur cruciatibus, consolatione semper coelesti a cunctiseruebantur tribulationibus, quoniam, ut ait Psalmista: « Oculi Domini super justos et aures ejus in preces eorum . » Itemque: « Clamaverunt justi, et Doex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos . » Perpendens ergo Tyrannus sanctos Dei in tolerando alacres, in certando insuperabiles, tulit sententiam: Capita illorum avelli tot agones martyrii desudaverunt, felices eorum animae nexibus solutae corporeis candidatis sanctorum martyrum soci
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus igit
germanus
parisiorum
pontifex. ter¬
ritorii augustudinensiᷤ
in digena patre cleutherio.
matre quoqz cusebia. Bo¬
nestatis bonoratisq pa¬
rentibus procreatus est.
Cuius genitrx pro co qd̃
hunc post alterum intra
breue spacium concepis¬
set in uccro. pudore mota
muliebri. cupiebat ante
partum infantem extin¬
guere. Et accepta pocione.
ut abortiuum proiceret.
dum nocere nou posset:
incubabat in uentrẽ quẽ
rent. Certabat matercum
paruulo: remtcbatur in¬
fans ab utero. Erat eigo
pugna: inter mulierem
et iũscera. Ledebatur ma¬
trona: nec necebat infan¬
cia. Obluctabatur sarci¬
na: ne gantrre fieret pat̾¬
cida.

Expanded text:
eatus igitur Germanus Parisiorum pontifex, territorii Augustodunensis indigena, patre Eleutherio, matre quoque Eusebia, nonestis honoratisque parentibus procreatus est. Cujus genitrix, pro eo quod hunc post alterum intra breve spatium concepisset in utero, pudore mota muliebri cupiebat ante partum infantem exstinguere: et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut porent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero: erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia: obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida.
Abbreviated transcription (Latin):
xisset phylippus inttrro¬
gatus ducentorum dena¬
norum panes non suffi¬
cerent quibus tanta illa
turba reficerctur. Erat ibi
quidam puer portãs qͥn¬
qz panes ordeaccos. ⁊ du¬
os pisces.
t ait ihesus. Facite
homines discumb̾e.
Erat autem ibi multum
fenum: et discubuerunt
fere quinqz milia homi¬
num. Accepit autem dñs
ihesus panes gracias eg.
iussit. fracti sunt panes.
positi ante discumbentes.
adiecerat qui creauerat.
quod actum erat: et de piͤ¬
cibus quantum suffici¬
ebat. Parum est turbam
illam fuisse saciatame
ciam fragnienta resideĩt.
et ipsa colligi iussa sunt
ne perirent: et impleucĩt
duodecim cophinos frag¬
mentorum. Breuiter ut
curamus quinqz panes
intelliguntur. quinq
libri moysi. Merito non
triticci sed ordea cei. quia
aduc tus testamentũ
pertinent. Nostis autem
ordeum ita creatum: ut
ad medulam cius uix
peruemiatur. Uestitur ciũ
cadem medula tegiine
palce. et ipsa palcã tenar
et mherens: ut cum la bore

Expanded text:
xisset Philippus interroxisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere, quibus tanta illa turba reficeretur, erat ibi quidam puer portans quinque panes hordeaceos et duos pisces. t ait Jesus: Facite homines discumbere. Erat autem ibi fenum multum, et discubuerunt ferme quinque millia hominum. Accepit autem Dominus Jesus panes, gratias egit, jussit, fracti positi ante discumbentes, adjecerat qui creaverat quod auctum erat: Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt, et etiam ipsa colligi jussa sunt ne perirent. Et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Breviter ut curramus, per quinque panes intelliguntur quinque libri Moysi, merito non triticei, sed hordeacei, quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
bãt quid esset factuus.
Cui ergo bono temptabat
nisi quia ignorantiam
discipuli demonstrabat.
et forte in demonstracio¬
ne ignorancie discipuli
aliquid significauit. Ap¬
parebit ergo cum ipsum
sacramentum de quinq
panibus ceperit nobis lo¬
qui: et quid significet ĩdi¬
carc. Ibi crum ũidebimus.
quare dominus in boc fc̃o
ignoranciam discipuli
uoluit intrrrogando quod
sciebat ostendere. Nam int̾¬
roganus aliquando qd̃
nescimus au dire uolẽteᷤ
ut discamus. Aliquãdo
interrogamus quod sa¬
mus: scurr uolentes utre.
ct illesciat quem interro¬
gamus. Utrumq hoc no¬
uerat dominus et quod in¬
terrogabat sciebat. Quid
essec enu facturus ipse
nouerat et hoc nescire phy¬
lippum sciebat similiter.
Quare itaq interrogabat.
nisi quia illius ignoran¬
ciam demonstrabat. Et h
quare fecit. Tit dixi post
intelligemus. Andreas
ais. Est hic puer quidam
qui habet quinqz panes ⁊
duos pisces. Sz hec quid
sunt ad tantos: Cum di¬

Expanded text:
bat quid esset facturus. bat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc noverat Dominus; et quod interrogabat sciebat, quid enim esset facturus ipse noverat; et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. 4. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes, et duos pisces; sed haec quid sunt ad tantos? Cum di
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. sunt quidem diuina
oꝑa: ⁊ ad intelligendum
deum de inuisibilibus ad¬
mouent humanam mẽ¬
tc̃. Quia cum ille non est
talis substancia que ui¬
deri cculi possit. et miracu¬
la cus quibus totum
mundum regit. uniuer¬
samqz creaturam adini¬
nstrat. assiduitate iulue¬
runt ita ut pene nemo di¬
gnctur attendere opera dei.
mira et stupenda in quo¬
libet seminis grano. sccũ¬
dum ipsam suam mise¬
ricordiam seruauit sibi
quedam. que faceret opor¬
tuno tempore. preter usi¬
tatum cursum ordinem¬
q nature. ut non maio¬
ra. scd insolita uidendostu¬
perent: quibus cotidia¬
na uiluerant. Maius em̃
miraculum est guberna¬
cio tocius mundi. quam
saturacio quinq miliũ
hominum de quinqz pa¬
nibus. et tamen hec ne¬
mo miratur. Ilud mirã¬
tur hommes non qui a
maius est: sed quia rarũ c̃.¬
domins unde eme¬
rentur panes ad tur
bas: et ait scriptura. Hoc
autem dicebat temptans
cum discipulum scilicet
phylippum quem inter¬
rogauerat: ipse cnum scie¬

Expanded text:
, sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi, quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus: et tamen haec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim scie
Abbreviated transcription (Latin):
ui simile est quod
hic dominus cum
intaregassct discipulos
quem cum dicerent esse ho
mines. et illi diuersas di¬
uersorum opiniones ꝑ¬
prompsissent: dicit illis.
uos autem quem me ẽe
dicitis: Quasi ab homi¬
num generalitate illos se¬
questrans: et deos ac dei
filios per adopeionem iã¬
factos insinuans: iuxta
illud psalmiste. Egodi¬
xi dii estis: et filii excelsi
omnes. Respondens symõ
petrus dixit. Tu es xpistꝰ
filius dei iiui. Deum ui¬
uun appellat. ad distinc¬
cionem falsorum deorũ
quos uario delusa crrore
gentilitas. uel de mortu¬
is sibi hominib insti¬
tuit: uel maiore clemen¬
cia de insensibili matĩa
quos adoraret creauit. De
quibus canitur in psal¬
mo. Simulachra genti¬
um argentum et aurũ:
opera mannum homi¬
num. Os habent et non
loquentur: et ectera. Notet
autem dileccio ur̃a. quẽ
miranda distinccione sit
factum. ut cum de utra¬
qz eiusdem domini et sal¬
uatoris nr̃i natura. ab
ipso domino et a fideli ciꝰ
discipulo esset proferenda

Expanded text:
ui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda
Abbreviated transcription (Latin):
et redemptor noster
per cuuangelium suum
aliquando uerbis lequi¬
tur aliquando rebus ali
do autem hoc uerbis quod
rebus. Quas etemim res
ex cuuangelio fratres au¬
distis ficulncam infruc¬
tuosam et mulicrem cur¬
uam. et utriqz rei est pie¬
tas impensa. Illud autẽ
dixit per similitudinem:
istud egit per exhibicionẽ.
Sz hoc significat ficulnca
infructuosa quod muli¬
er inclinata. et hoc ficul¬
nca rescruata ꝙ mulier
crecta. Dominus iuince
tercio ueiut ad ficulncã
et frctum minime inue¬
nit: et mulier que crecta
est. deccm et octo annis fu¬
crat curua. Hoc autem de¬
cem et ecto annorum nu¬
mero signatur quod ter¬
cio dominus iunce ad in
uenisse perhibetur. Quia
igitur premittendo sum.¬
matim tota ꝑstrinximuꝰ
iam per lecciõnis ordinẽ
singula disseramus. Ar
borem fici habebat quidã
plantatam in uinca: et
uenit querens fructum
in illa. et non inuenit.
Quid arbor fici nisihu-¬
manam naturam signat.
quid mnulier incuruãta
nisi candem naturam si¬

Expanded text:
et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis, aliquando rebus loqudo autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam si
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempors:
intraret ihesus in do¬
mum cuiusdã pn̾¬
cipis phariscorum sabba¬
to manducare panem: et
ipsi obseruabant cum. Et
ecce homo quidam ydro¬
picus crat ante illũ. Et ril.

Expanded text:
n illo tempore, cum intraret Jesus in domum cujusdam principis Pharisaeorum Sabbato manducare panem, et ipsi observabant eum. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
stilencie et famnes. terroresq
de celo: et signa magna crĩt.
uel sicut in quibusdam co¬
dicibus inuenitur. terrores¬
qz de celo et tempestates: atq
post subditur et signa ma¬
gna crunt.¬
ltima tribulacio:
multis tribulacio¬
iubus preuenitur. Et per
crebra mala que preueni¬
unt: et indicantur mala
perpetua que subsecuntur.
Et ideo post bella et sedicio¬
nes non statim finis qͥ a
multa debent precurrere: ut
malum non ualeant si¬
ne fine minciare. Sed cũ
tot signa perturbacionis
dicta sunt: oportet ut eorũ
consideracione breuiter ꝑ
singula perstringuamus.
Quia necesse est ut alia e
celo. alia e terra: alia ab
clementis: alia ab homi¬
nibus paciamur.

Expanded text:
stilentiae et fames, terroresque stilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt.ltima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ia longius ab ur¬
le digressi sumus
ne ad reuertendum nos tar¬
dior hora prepediat necesse
est ut exposicionem sc̃ĩ cunͣ¬
gelii breuior sermo transc̾¬
rat. Dominus ac redemptor
nr pituri mundi precur¬
rencia mala denunciat:
ut eo minus perturbent ue¬
niencia quofucrint ante¬
prescita. Mmus enim iacu¬
la feruint que preuidentur:¬
di mala suscipimus: si cõ¬
tra hec presciencie clipeo mu¬
nimur. Eccc etenim dicit.
Cum audieritis prelia et
sediciones nolite terreri.
Oportet primum hec fieri:
scd nondum statim finis.
uerba redemptoris
nri per que nos aliud inte¬
ns aliud exterius passu¬
ros esse denunciat. Bella
quuppe ad hostes pertinent:
sediciones ad cues. Ut ergo
nos indicet ĩt̾ius exf̾nisq tͥ¬
ban: aliud nos fatetur ab
hostibus. aliud a fratrib
perpeti. Sz hiis malis pre¬
uenientibz quia non sta¬
tim finis sequatur: ad iũ¬
git. Surget gens contra
gentem. et regnum adu̾¬
sus regnum: et terremotꝰ
magñi crunt per loca et pe¬

Expanded text:
ia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidenturdi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
oncurrentibus au¬
tem reliquis nec ta¬
men succurrentibus tar¬
dius ipse prosiliens rap¬
ta de foco cucuma ascẽdit
super fabricam concimẽ
alleluya. Fundensq pau¬
lulum aque in crucis y¬
magniem restrinxit mox¬
incendia ac de manu iu¬
ni sancti ymbre sedata est
iux extinguerent flumĩa.
Quod tamnen postero die
cuius insidiis accum fu¬
it hostis ipse confessus ẽ.
Arnulfus quidam francꝰ
lice res abstinatus inua¬
serat. Quem cum uir dei
ad reddendum aliquate¬
nus commoneret. nec ta¬
men proficeret ad oracio¬
nem se contulit. nec fides
uindictam distulit scuiͣ.
cĩo ferus uisus eri¬
equos interfecit. nec sic idẽ
aduricia resipicit. Sequẽ¬
ti uero nocte dupplicauis
ultor perniciem. Sex iu¬
menta interuit: nec sit
quoqz pena sufficit. ẽ ercia
scebat in cladem. Denq
ad beatum uirum tardi¬
us dirigit puerum. et dũ¬
agrum reformat inua¬
sum. calamitas ab eius
domo compescitur. idoz
actum est ut bestia casti¬
gante bomo sensum ac¬

Expanded text:
oncurrentibus reliquis, nec tamen succurrentibus, tardius ipse prosiliens, rapta de foco cucuma, ascendens supra fabricam, concinens Alleluia, fundens paululum aquae in crucis imaginem, restinxit incendia, ac de manu sancti imbre sedata est ix exstinguerent flumina. Quod tamen postero die cuius insidiis actum est, hostis ipse confessus est. V. Chariulfus quidam Francus licaris obstinatus invaserat. Quem cum vir Dei ad reddendum aliquatenus commoneret nec tamen proficeret, ad orationem se convertit, nec fides vindictam distulit. cino ferus ursus exiequos interfecit, nec sic a duritia resipiscit. Sequenti vero nocte duplicavit ultor perniciem. Sex iumenta interemit, nec sic quoque poena sufficit. Tertia scebat in cladem. Dehinc ad beatum virum tardius dirigit puerum, agrum reformat invasum, calamitas conpes compescitur. Id actum est ut, bestia castigante, homo sensum ac
Abbreviated transcription (Latin):
celorum ubi nisi mãgni
esse non possunt. Qui au
crit: sic secundum id qd̃
non soluit magnus uo¬
cabitur in regno celorũ.
Qui ergo mãgnus uoca¬
bitur in regno celorum
sequitur ũt eciam sit in
regno celorum: quo ma¬
gni admittuntur. Ec.ix.
eautem sit magnꝰ.
atq illi regno ap¬
tus facere debet et docere. sic̃¬
nuncx  docel: i dest ut ha¬
bundet iusticia eius suꝑ
scribarum et phariscorũ.
Iusticia phariscorum est
ut non occidant. Iustici¬
a corum qui intraturi
sunt in regnum dei. ut ñ
irascantur sinc causa.n
Mimumum est ergo non
occidere. Et qui illud solue¬
ritminimus uocabitur
in regno celorum. Qui
autem illud impleu̾it
ut non occidat. non con
tinuo magnus ent et y¬
doncus regno celorum.
sed tamen ascendit. ad a¬
liquem gradum. Perfici¬
tur autem si nec rrascatᷤ
sine causa. Quod si ꝑfece¬
rit multo remocior crit ab
homicidio. Qua propt̾
qui docet ut non irascam᷑.
non soluit legem ne occi¬
damus. sed implet potinᷤ

Expanded text:
coelorum, ubi nisi magni coelorum, ubi nisi magni esse non possunt. Qui autet docuerit sic, secundum id quod non solvit, magnus vocabitur in regno coelorum. Qui vero magnus vocabitur in regno coelorum, sequitur ut etiam sit in regno coelorum, quo magni admittuntur: ad hoc eatque illi regno aptus, facere debet, et docere, sicnunc docet, id est, ut abundet justitia ejus super Scribarum et Pharisaeorum. Justitia Pharisaeorum est, ut non occidant; justitia eorum qui intraturi sunt in regnum Dei, ut non irascantur sine causa: minimum est ergo non occidere; et qui illud solverit, minimus vocabitur in regno coelorum: qui autem illud impleverit ut non occidat, non cotinuo magnus erit, et idoneus regno coelorum, sed tamen ascendit aliquem gradum. Perficietur autem, si non irascitur sine causa, quod si perfecerit, multo remotior erit ab homicidio. Quapropter qui docet ut non irascamur, non solvit legem, ne occidamus, sed implet potius,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis donec tnͣ¬
scat celum et terra: iota
unum aut unus apex
non preteribit a lege: do¬
nec omnia fiant. Dũ eñi
fiunt eciam illa que ad¬
ducuntur ad perfeccionẽ
multomagis fiunt illa.
que premissa sunt ad in¬
choacionem. Quod autem
ait iota unum uel umus
aper non transiet a lege.
nichil potest aliud int̾elli¬
gi. isi uchemens expres¬
sio perfeccionis. quando ꝑ
litteras singulas demon¬
strata est: inter quas lit¬
teras iota minor est cetis.
quia uno ductu fit. apex
autem eciam ipsius ali¬
qua in summo particula¬
est. Quibus uerbis ostẽ¬
dit in lege ad effectum e¬
ciam minima queq ꝑ
Einde subiingit.
Qui cnim soluerit
unum de mandatis istĩ
minumis et docuent sis
homines: minus uoca¬
bitur in regnocelorum.
Mandata ergo minima
significantur per unum
iota. et per unũ apicẽ. Qͣ
ergo soluerit et docuent sic.
idest secundum id quod
soluit. non secundum
id quod inuenit et legit:
minimus uocabitur in
regno celorum. Et fortas¬
se ideo non erit in regno

Expanded text:
dico vobis, donec transeat coelum et terra, iota unum aut unus apex non transiet a Lege, donec omnia fiant. Dum enim fiunt etiam illa quae adduntur ad perfectionem, multo magis fiunt illa quae praemissa sunt ad inchoationem. Quod autem ait, Iota unum, aut unus apex non transiet a Lege, nihil potest aliud intelligi nisi vehemens expressio perfectionis, quando per litteras singulas demonstrata est: inter quas litteras iota minor est caeteris, quia uno ductu fit; apex autem est etiam ipsius aliqua in summo particula. Quibus verbis ostendit in Lege ad effectum etiam minima quaeque einde subjicit: Qui enim solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum. Mandata ergo minima significantur per unum iota et unum apicem. Qui ergo solverit et docuerit sic, id est, secundum id quod solvit, non secundum id quod invenit et legit, minimus vocabitur in regno coelorum: et fortasse ideo non erit in regno