comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e his uero ñ in ꝯgrue dilectio tua apłicã sedem crediditꝙ
sulendam qui acta penitentia tanquã canes ac sues ad
uomitus p̾stinos ⁊ uolutab redeuntes.⁊ militie eigulum⁊
ludicras uoluptates. ⁊ noua ꝯnigia. ⁊ in hibiitos appetiuere ꝯcu
bitus. quoꝵ professam in continentiã gna̾ti pꝰ absolutionem filu
ꝓdiderunt. De quibꝰ quia iã suffugium ñ hñt penitendi. Addu¬
ximꝰ decernendũ. ut sola int̾ eccłiam fidelibꝰ orõne uingantur.
⁊ ipsi in se sua errata castigent. ⁊ aliis exemplum tribuant.
qͣtenꝰ ab obsessis cupioitatibꝰ retrahant᷑. Quibꝰ tñ qm̃ carnali
fragilitate ceciderunt. uiatico munẽ cũ ad dñm ceꝑint pro¬
ficisci ꝑ cõmunionis gr̃am uolumꝰ subueniri. Quã formam ⁊
circa mulieres. que se pꝰ penitentiã talib pollutionibus de
enitentes temꝑe quo penitentiam petunt. impositionẽ
manuum ⁊ cilicium suꝑ capita a sac̃dote sic̃ ubiq ostitu¬

Expanded text:
e his vero non incongrue dilectio tua apostolicam sedem credidit consulendam, qui acta poenitentia tanquam canes, ac sues ad vomitus et volutabra redeuntes, et militiae cingulum, et lubricas voluptates, et nova conjugia, et inbitus, quorum professam incontinentiam, generati post absolutionem filii prodidere. De quibus etiam, quia suffugium non habent poenitendi, id duximus decernendum, ut sola intra Ecclesiam fidelibus oratione jungantur et ipsi in se sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscenis cupiditatibus retrahantur. Quibus tamen, quia carnali fragilitate cecidere, viatico munere, cum ad Deum coeperint proficisci, per communionis gratiam volumus subveniri. Quam formam, et circa mulieres, quae se post poenitentiam taliPoenitentes, tempore quo poenitentiam petunt, impositionem manuum et 135 cilicium super capita a sacerdote, sicut ubique constitu
Abbreviated transcription (Latin):
e affinitate namq sanguinis ꝑ gradus cognationis pla¬
cuit usq ad .uii. generatioem obseruare. Nam &e he¬
reditas rerũ ꝑ legales diffiniciones sancit. usq ad.uii.
gradũ precendẽ heredum successionẽ. Non enim succe¬
derent. nͥ eis de ꝓpagine cognaciõis deb̾etuꝵ. Et x̃ hilerdensi ͥ¬

Expanded text:
nitate namque sanguinis per gradus cognationis, placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales definitiones sancit usque ad septimum gradum praetendere haeredum successionem. Non enim succederent, nisi eis de propagine cognationis deberetur. CAP. 52.
Abbreviated transcription (Latin):
peccare quo audiente iuirat aliqͥs falsum ⁊ scit eum falsũ
iurare. ⁊ tacet. Tunc aut̃ scit. si ei rei de qua iuratiu cestis fuit.
aut uidens. aut ꝯscus fuit .i. aliquomodo cognouit. ita enim
potuit eẽ consciꝰ. S int̾ timorem huiꝰ peccati. ⁊ timorem ꝑditioĩs
hominum. ñ parua existit plerumq temptatio. Possumus enim
paratum ad ꝑurium ammonendo uł ꝓhbendo a tam gͣui
peccato reuocare. S si ñ audĩt. ⁊ coram nobis de re quam noui
mortis incurrat. difficillima questio ẽ. S quia ñ hic exp̃ssit.
iui indicatũ ẽ h. utrum illi cui uiratur an sac̃doti uł cupiã.
qui ñ solum eũ ꝑsequi ñ pot̾ irroganoo supplicium s ⁊̃ ꝓillo
indicet talib qui magis possunt ꝓdesse quã obeẽ ꝑiurd. siue
ad corrigendum eum. siue ad dm̃ ꝓ eo placandũ. si ⁊ ipse ꝯfessi¬

Expanded text:
o audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognoupotuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimriculum mortis incurrat, difficillima quaestio est. sed quia non hic expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel cuipiam qui non solum eum persequi non potest inrogando supplicium sed etiam indicet talibus qui magis possunt prodesse quam obesse perjurio, sive ad corrigendum eum, sive ad Deum pro eo placandum, sed et ipse confess
Abbreviated transcription (Latin):
labis. Neq enĩ cupitudinem patris filiꝰ reuelare potest.
S quia scriptũ ẽ. erunt ouo in carne una. qui turpitu¬
dinem nouerce. que una caro cũ patre fuit. reuelare pre¬
sumpsertt: ꝓfecto patris turpituomnẽ reuelabit. Cũ cogna¬
ta quoq ꝑmisci̾ ꝓhibitũ ẽ. quia ꝑ ꝯiunctionem priorem

Expanded text:
labis . Neque enim turpitudinem patris filius revelare potest; sed st: Erunt duo in carne una , qui turpitudinem novercae, quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelavit. Cum cognata quoque misceri prohibitum est, quae per conjunctionem priorem
Abbreviated transcription (Latin):
daptiss pecensĩa  uirgo n pectat. ⁊ qđ uult faciat. ñ percat
si nubat: satis dcclarauit nuptias ñ tẽ peccatũ. ꝓpt̃ sacramentũ
au scĩtatẽ sic̃ femina ⁊̃ sic cathecumina fuerit uiciata. ñ pot̾ post
baptismũ int̃ dĩ uirgines consecrari. ita ñ absurdũ uisũ t̃. eũ qͥ
excessit numerũ uxoꝵ singłarẽ. ñ peccatũ aliqd cõmisisse. s nor

Expanded text:
pserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed nor
Abbreviated transcription (Latin):
effram scił ꝯmanasse nepotes habẽt. neqͣꝗͣ scripturi di¬
cet᷑. quia uidit filios effrarm usq adt̾ciam. s usq ad sex
iugiis scribet᷑. hec fere uerba deꝓnisit. Quedam lex roma¬
gio ñ posse sobolem suc crescere. Uñ necẽe ẽ ut iam quarta¬
ut quinta generatione copulent᷑. In quib nimirũ uerbis.
luce clariꝰ patet. quia dũ doctor insignis duoꝵ frm̃ soboles
ꝓhibet in matrimonio ungr̃ in quarta uͦ genatione ꝑ¬
mittit neophitos copulari. neqͣꝙͣ ut cultores ꝑu̾si dogma¬
cis astruunt. genãtio quarta in duoꝵ fratrũ filiis ualet
Siquis nouercam aut nurum suam duxi̾t. anathema sit.
Siquis consobrinam suam diprit anathema sit. Siqͥs de ꝓpͥa¬
cognatione uł quã cognatus habuit duxi̾t inconiugiũ:
anathema sit. Zacharias. pp̃¬

Expanded text:
Ephraim scilicet et Manasse, nepotes haberet, nequaquam Scriptura diEphraim scilicet et Manasse, nepotes haberet, nequaquam Scriptura diceret, quia vidit filios Ephraim usque ad tertiam, sed usque ad sextnglorum conjugiis scriberet, haec fere verba deprompsit. Quaedam lex in Romajugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut jam quatue invicem generationes copulentur. In quibus nimirum verbis luce clarius patet quia, dum doctor insignis duorum fratrum soboles prohibet in matrimonio jungi, in quarta vero generatione permittit neophytos copulari, nequaquam, ut cultores perversi dogmatis astruunt, generatio quarta in duorum fratrum filiis valeat Si quis novercam aut nurum suam duxerit, anathema sit. Si quis consobrinam suam duxerit, anathema sit. Si quis de cognatione vel quam cognatus habuit duxerit in conjugium, anathema sit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fertur ita gn̾a̾tiones a duob fr̃ĩb altrinsecus ꝓdeun¬
tes enumant. ut eoꝵ inuicem filios quatuor nepotes.
sex ꝓnepotes. octauam gn̾ationem ẽe ꝓhibeant. Hoc itaq
modo unumquẽq genationis gͣdum qui unꝰ ꝓculdubio
dicendus ẽ. diuidunt. atq imꝑite numa̾ndo ꝓgeniem de¬
secare ꝯtendunt. Qui nimirũ nequaꝗͣ in hꝰ fetoris rictus
pestilent̃ irrumꝑent. si sacre pabulum scripture uiuacis
ingenii faucibus ruminarent. Nam qͥ duoꝵ fr̃m suie ne
potum uel deinceps. utrimq descendentiũ gena̾tiones
ñ diuerse dici s eodem ac sub uno nomine debeant uni¬
formit̃ appellari. testatur lib̃ geneseos. cũ dicit. Uixit
nerationem. filii quoq machir filii manasse nati sunt in
genib ioseph. Porro aut̃ sisic gn̾ationes suppitari debe̾n̾t.
ut ur̃i disputatores autumant. dũ ioseph ex utroq filio

Expanded text:
ut fertur, ita generationes a duobus fratribus altrinsecus prodeunut fertur, ita generationes a duobus fratribus altrinsecus prodeuntes enumerant ut eorum invicem filios quartam, nepotes sextam, pronepotes octavam generationem esse perhibeant. Hoc itaque modo unumquemque generationis gradum, qui unus procul dubio dicendus est, dividunt, atque imperite numerandam progeniem desecare contendunt. Qui nimirum nequaquam in hujus fetoris ructus pestilenter irrumperent, si sacrae pabulum Scripturae vivacis ingenii faucibus ruminarent. Nam quod duorum fratrum, sive nepotum, vel deinceps utrinque descendentium generationes, non diversae dici, sed eodem ac sub uno nomine debeant uniformiter appellari, testatur liber Geneseos, cum dicit: Vixit nerationem. Filii quoque Machir, filii Manasse, nati sunt in genibus Joseph. Porro autem si sic cognationes supputari deberent ut vestri disputatores autumant, dum Joseph ex utroque filio,
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ ꝯcepit. Nam nec hi patrem hr̃e intelliguntur. Cũ his
⁊̃ incertus ẽ coitus. uñ solent filiĩ spurii appellari. ł agͣca
u copulares filium tuũ ⁊ us pacerno
neptẽ exfilia .i. ut accipiat sororis filiam. Int̾roga nominũ
legionem. nempe auunculus iste illiꝰ. illa hꝰ neptis uocat᷑.
ltem. Quid ẽ d dubitari queat. cũ lex diumna ⁊̃ frẽs patru¬
eles ꝓhibeat ꝯuenire in niugalem copulam. qui sibi qͣrto¬
copulantur gradu. hic aũt graduis tercius ẽ: qui ⁊̃ ciuili u¬
e parentele gradib tam famose questionis tanis¬
ap̃ illos scrupulum nuꝑ ⁊̃ int̾ uos emersisse cognouimꝰ.
suꝑ qua ñ nullos ꝑmiciosos int̃p̃tes ac disputatores otra
ueritatis regulam sanamq doctrinam dogmatizare dole¬
mꝰ. Sedentes enĩ cathedra dictitant pͥestilentie que iura
nesciunt. ⁊ docent illa que nullatenus didicerunt. Nam

Expanded text:
mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his etiam incertus est coitus, unde solent spurii appellari vel a Graeca u copulares filium tuum et neptem ex filia, id est ut accipiat sororis suae filiam. Interroga nominum legionem, nempe avunculus iste illius, illa hujus neptis vocatur. Item, quod dubitari queat cum divina etiam fratres patrueles prohibeat convenire in conjugalem copulam qui sibi quartocopulantur gradu, hic autem gradus est, qui etiam civili juDe parentelae gradibus tam famosae quaestionis apud illos scrupulum nuper etiam inter vos emersisse cognovimus; super qua nonnullos perniciosos interpretes ac disputatores contra veritatis regulam sanamque doctrinam dogmatizare dolemus. Sedentes enim in cathedra pestilentiae dictant jura quae nesciunt, et docent illa quae nullatenus didicerunt. Nam,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ mulieris quã pat̾ tuus adoptauit filiam. ñ uidĩs im¬
pediri uxorem dicẽ . qr neq naturali neq eiuili tͥ iure con
iungitur. Duoꝵ aut̃ frm̃ soroꝵ ue lib̃i ut fr̃is ⁊ sororis
nungi ñ possunt. Item. Amitam licet adoptiuam. ducẽ
tione uerũ ẽ magnam qͦ amittã ⁊ materteram magnã
ꝓhiberi. ducere uxorem. Affinitatis quoq uena̾tione quo¬
rũdam nuptiis abstine̾ necesse ẽ. ut ecce priuignam aut
nurum uxorem ducere ñ licet. quia utreq filie loco sunt.
ltem. Mariti aũt filius ex alia uxore. ⁊ uxoris filia ex alio
marito uł atͣ matrimonium recte ꝯtrahunt. licet hãnt
frẽm ⁊ sororem ex matrimonio postea otͣcto si uxor tua p̃
uxor nec matrimonium intelligitur. nec dos. Itaq qui ex
eo coitu nascuntur. in potestate patris ñ sunt. s tales sunt
quantũ ad patriam potestatẽ ꝑtinet: quales hi sunt quos

Expanded text:
vero mulieris quam pater tuus adoptavit filiam non videris imvero mulieris quam pater tuus adoptavit filiam non videris impediri uxorem ducere, quia neque njungitur. Duorum autem fratrum sororumve liberi, vel fratris et sororis jungi non possunt. Item. Amitam licet adoptivam, uxoremtione verum est magnam quoque amitam et materteram magnam prohiberi uxorem ducere. Affinitatis quoque veneratione a quarumdam nuptiis abstinere necesse est, ut ecce privignam, aut nurum uxorem ducere non licet, quia utraeque filiae loco sunt. Item. Mariti autem filius ex alia uxore, et uxoris filia ex alio marito vel contra, matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem vel sororem ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post uxor, nec matrimonium intelligitur, nec dos. Itaque qui ex eo coitu nascuntur, in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt hi quos
Abbreviated transcription (Latin):
uł auum ⁊ neptem. ut matrem ⁊ filiũ. ł auiam ⁊ nepo-¬
tem. ⁊ usq ad infinitũ. Et si tales ꝑsone int̾ se coierint. ne¬
farias atq incestas nuptias otraxisse dicuntur. Et hec iõ
ita sunt. ut quãuis ꝑ adoptionem parentum lib̾oꝵ loco
sibi eẽ ceꝑuit. ñ possũnt int̾ se matrimonio iungi. in
tm̃ ut ÷ dissoluta adoptione idem uiris manẽat. Itals¬
eas qͦ: ꝑsonas que extͣnsuerso gͣdu cognationis iungunt᷑.
ẽ quedam similis obseruatio s ñ tauta. Sane enĩ int̃
frẽm sororemq nuptie ꝓhibite sunt. si ab eodem patre
ab eademq matre nati fuerant. siue ex atterutro eorũ¬
dem. Et si qua ꝑ adoptionem soror tibi eẽ ceꝑit. quãdiu
ꝗ istat ad optio. sane int̾ te ⁊ eam nuptie osiste̾ non
possunt. filiã uxorem ducere ñ licet. S nec neptẽ frĩs
uł sororem ducẽ qͥs pot̃. ꝗͣuis qͣrtus gradus sit. Cuiꝰ enĩ fi
liam ducẽ uxorem ñ licet. eiꝰ neq neptẽ ꝑmittitur. Eius

Expanded text:
avum et neptem, vel matrem et filium, vel aviam et nepotem, et usque ad infinitum. Et si tales personae inter se coierint, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. Et haec adeo vera sunt ut, quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperunt, non possint inter se matrimonio jungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem eas quoque personas quae ex transverso gradu cognationis junguntur, est quaedam similis observatio, sed non tanta. Sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre, ab eademque matre nati sunt, sive ex altero eorumdem: sed, si quae per adoptionem soror tibi esse coeperit, quandiu quidem constat adoptio, sane inter te et eam nuptiae consistere non possunt, filiam uxorem ducere non licet, sed nec neptem fratris vel sororis ducere quis potest, quamvis quarto gradu sint. liam uxorem ducere non licet, eius neque neptem permittitur. eius
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iam quãlib illicitã scupiscentiam pot̾ recte a forni¬
cationis gene̾ seꝑare si auaritia fornicatio ẽ Ex quo in-¬
celligitur d ꝑꝑ illicitas concupiscentias ñ tm̃ que in
stupris cũ alienis iuiris aut seminis cõmttuntur. s õmo
quaslib que animam corꝑe utentem male a lege dĩ¬

Expanded text:
 jam quamlibet illicitam concupiscentiam potest recte a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienis viris, aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet, quae animum corpore male utentem a lege
Abbreviated transcription (Latin):
gitior. ⁊ reliqua sequunt᷑ in p̃dictis. Scđ̾m. uirgo in ciuitate
dephensa auiro. ⁊ illi ꝑ iũ copulata. si uoluerit pat̾ eiꝰ dotabit¬
eã iste uir. quantũ iudicauerit pat̾. ⁊ dabit p̃ciũ pudicitie eiꝰ.
Tertiũ. filia p̃dita dep̾hensa siñ fuerit uoluntas patris. trahet
eã a uiro p̾dicto. ⁊ tradet eã alii ⁊ dotabit eã. ⁊ legitima erit
ei. S pͥmũ his duob p̃fert᷑.¬

Expanded text:
gitime, et reliqua, quae sequuntur in praedictis. Secundum, virgo in civitate depre judicaverit pater, et dabit pretium pudicitiae ejus. Tertium, filia praedicta deprehensa. Si non fuerit voluntas patris, trahet eam a praedicto viro, et tradet eam alii, et dotabit eam, et legitima erit ei. Sed primum his duobus praefert
Abbreviated transcription (Latin):
merecrix ⁊ que semel fuerat adult̾a obꝓbrium ñtime¬
bat: scđo ñnubere p̃cipitur uiro. q̃ si talem duxĩt. sub
icut aũt crudelis ẽ ⁊ iniquus qui castam drraitait.
sic fatuus ẽ ⁊ in uistus qui retinet meretricem. Hã
patronꝰ turpitudinis eiꝰ ẽ. qui crimen celat uxoris. exẽ¬

Expanded text:
meretrix, et quae semel fuerat adulterata, opprobrium non timemeretrix, et quae semel fuerat adulterata, opprobrium non timebat, secundo praecipitur viro, quod si talem duxerit, sub Sicut autem crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et injustus qui retinet meretricem. Nam patronus turpitudinis ejus est, qui crimen celat uxoris.
Abbreviated transcription (Latin):
nicationis causã. ⁊ aliam duxit. mechat᷑. ⁊ qui dimis¬
sam duxĩt. mechat᷑. Sola fornicatio ẽ. que uxoris uinẽ af¬
fectum. immo cũ illa unã carnem in aliam diuiserit.:
sȩ fornicatione seꝑaui̾t. a marito ñ debet tenĩ. ne uirũ
qͦ sub maledicto faciat. dicente scriptura. Qui adultãm
tenet: stultus ⁊ impiꝰ est. Uͥicũq ẽ gͥ fornicatio. aut forni¬
cõnis suspicio. lib̃e uxor dimittitur. ⁊ quia poterat acci
dere. ut aliquis calumpniam face̾t innocenti. ⁊ obscd̾am̃
copulam miptiarum. uet̾i crimen apingeret. sic priorẽ
dimitt̾ẽ iubet uxorem. ut scđam̃ pͥma uiuente ñ habeat.
Quod enĩ dicit tale ẽ. Si ñ ꝑꝑ libidinem. s ꝓpt̾ iniuriam
dimittitis uxorem. qͣre exꝑtus infelices priores nuptias.
nouarũ te ĩmittis ꝑculo: Nec ñ quia potãt euenire. ut
iuxta eandem legem uxor qͦ marito daret repudium.
eadem cautela p̃cipitur. ne scđm accipiat uirũ. ⁊ quia

Expanded text:
 qui dimissam duxerit, maechatur . Sola fornicatio est quae uxoris vincit affectum, id est cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui adulteram tenet, stultus et impius est . Ubicunque est igitur fornicatio, aut fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur, et quia poterat adere ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum veteri crimen impingeret; sic priorem dimittere jubetur uxorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit, tale est: Si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium: eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
uiriliter age̾ studete. Item. Ubi usq nc̃ parentes ur̃i nẽ pu¬
blicum mouerunt exercitum. semꝑ uictores extiterunt. nu¬
laq eos multitudo popłi suꝑare potuit. Non enĩ audiuimꝰ
ut aliqñ sine fama uictorie reuersi fuissent. Item. Om̃ium
urni nosse uolumus cantatem. qm̃ quisquis quod ñ optantes di¬
lestia minime negabuntur. Nouit enĩ om̃ps si quilibet ur̃oꝵ
morietur. qd ꝓui̾tate fidei. ⁊ saluatione patrie ac defensioe
cp̃ian or mortuuis ẽ. ło ab eo p̃titulatũ p̃mium consequetua.
p̃sente Rarolo imꝑatore anathematizauit thasmonem
ducem bauuarioꝵ. nisi in om̃ib obediret eidem imꝑatori.⁊
siluis eiꝰ. ac genti francoꝵ. sicut uirauerat patri suo pipino ⁊
sibi. Qd si nollet.⁊ sanguinis effusio fieret. ł aliquid aluo ma¬
li. ħ supͣ eundem ducem ⁊ eiꝰ consentaneos eẽt. ⁊ p̃fatus rex ⁊ sui
ogatii ⁊ p̃cib aoriam romane urbis ep̃i exoratus karolus
punire. impios de terra ꝑdere. parricidas ⁊ peierantes ñ

Expanded text:
viriliter agere studete. Item. Ubi usque nunc parentes vestri publicum moverunt procinctum, semper victores exstiterunt, nullaque eos multitudo populi superare potuit. Non enim audivimus ut aliquando sine fama victoriae reversi fuivestrum nosse volumus charitatem, quoniam quisquis, quod non optantes dilestia minime negabuntur. Novit enim Omnipotens si quilibet vestrum morietur, quod pro veritate fidei et salvatione patriae ac defensione Christianorum mortuus est. Ideo abesente Carolo imperatore, anathematizavit Thasmonem ducem Bavariorum, nisi in omnibus obediret eidem imperatori et filiis ejus, ac genti Francorum, sicut juraverat patri suo Pippino, et sibi. Quod si nollet, et sanguinis effusio fieret, vel aliud aliquid mali, hoc super eumdem ducem et ejus consentaneos esset, et praefatus rex et sui ani papae Romanae urbis episcopi exhortatus Carolus punire, impios de terra perdere, parricidas et perjuros non
Abbreviated transcription (Latin):
tue ꝯsanguinee .n. cum qua contͣ legem ⁊ rectam xp̃i anitatẽ
tuã adult̾iũ. ⁊ incestum ꝑpetrasti. nec in ꝯiugio nec in adultio
illam tibi sociabis. nec cũ illa ad unã mensam manducabis ⁊ bi¬
bes. aut sub uno tecto manebis nisi forte ineccłia. aut in aliqͦ
publico loco. ubi nulla mala suspicio possit ẽẽ.⁊ ibi coram testi¬
b idoneis ꝓ certa necessitate parit̃ colloquamini nec aliam con¬
nigem accipies forte pꝰt per actam penitentiam tibi data fut̾t¬

Expanded text:
tuae consanguineae N. cum qua contra legem et rectam Christianitatem tuae consanguineae N. cum qua contra legem et rectam Christianitatem tuam adulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia aut in aliquo publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, ut ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini. Nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tibi licenti
Abbreviated transcription (Latin):
alia matrimonia otͣhere ñ ꝓhibeantur urbanꝰ .ii. syriaco genu¬
otificamꝰ tibi. ut tresaut duo expropinquiorib usi ep̃o¬
iam defuncte uxoris eiꝰ qui accusatur uel uiue. hanc propin¬
quitatem iurenirando firmauint. uł si tres aut duo ex anti¬
quiorib genuensibus quib hec ꝓpinquitas nota ẽ. qui bone
fame uãcis testimonii sint. remoto amore. timore. p̃cio. ⁊ oĩ
malo studio supͣdicto. mͦ ꝯsanguinitatem firmauint. sine om̃i
mora ꝯiugia dissoluantur. Quod si ꝓpinqui uł ext̾nei uerbis
tm̃ ꝓpinquitatem testantur. ⁊ turamento ꝓbare ł noluint
penitentia ꝑꝑ infami.am uł peccati maculam si forte in hac
re ꝯtraxerint aliquã iniungatur. lũramentum destium¬
lluo sac̃m e it̾um q ĩste iurauit oe illa parentela q̃ int̃ illũ.ti.
⁊ eiꝰ mnigem .n. cõputatur. q̃tu illud obseruabis in quantum

Expanded text:
alia matrimonia contrahere non prohibeantur. II. Pars. Galia matrimonia contrahere non prohibeantur. II. Pars. Gtibi, ut postquam tres, aut duo ex propinquioribus jam defunctae uxoris ejus, qui accusatur, vel vivae, hanc propinquitatem jurejurando firmaverint, vel tres, aut duo ex antiquioribus Genuensibus, quibus haec propinquitas nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sint, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem firmaverint, sine omni mora conjugia disspinquitatem testantur et juramento probare, vel nolpoenitentia propter infamiam, vel peccati maculam si forte in hac re contraxerint aliquam injungatur. CXXIV. UIstud sacramentum quod iste juravit de illa parentela, quae inter illum N. et ejus conjugem N. computatur, quod tu illud observabis in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾. mat̾. soror. fr̃.patruus. auuculus. amita. matertera &
coꝵ ꝓcreatio. Si aut̃ progenies tota defecerit. ab antiquiorib
⁊ ueraciorib quib eadem ꝓpinquitas nota sit. ep̃e canonice
ꝑquirat. ⁊ si inuenta fuit propinquitas seꝑentur. ex registi¬
lxxu. abbatum .xii. in quo actũ ẽ de osanguinitatis linea
nugati. cũ nemo tñ dictũ sacramenti uellet assertione firm¬
it: p̃ceptũ ẽ. ut ep̃i quoꝵ diocestani sunt. eos ꝑ ꝯgrua spatra
trina aduocatione oueniant. Tẽsi ouo uł tres uiri ꝯsanguini¬
tatẽ iureuirando firmauerunt. uł ipsimet forte ifessi funt̾t:
ꝑ iudicium xp̃i in uã obedientiea obtestent᷑. quatinꝰ palam fa¬
ciant utrũ se sic̃ fama ẽ. consanguineos recognoscant. si negauint:
sibi ipsis relinquendi sunt: ita tñ. ut si aliud inꝯscientia habeant.
liũ nouint segregatos. atq infames effectos. donec ab incesti
facinore desinant. Sise ep̃oꝵ iudicio seg̃gauint. si iuucnes sunt:

Expanded text:
ater, soror, patruus, avunculus, amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat, et, si inventa fuLXXV, abbatum XII; in quo actum est de consanguinitatis linea conjugatis, cum nemo tamen dictum sacramenti vellet assertione firmare. Praeceptum est ut episcopi, quorum dioecesani sunt, eos per congrua spatia trina advocatione conveniant. Tunc si duo vel tres viri consanguinitatem jurejurando fiper judicium Christi in vera obedientia obtestentur, quatenus palam faciant, utrum se sicut est fama consanguineos recognoscant. Si negaverint, sibi ipsis relinquendi sunt; ita tamen, ut, si aliud in conscientia habeant,  communione noverint segregatos, atque infames effectos, donec ab incesti facinore desinant. Si se episcoporum judicio segregaverint, si juvenes sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
i querit᷑ quom ista ꝯcupiscentia carnis in quo supra¬
tis ⁊ baptirati ł certe simparente baptizato paotest eẽ. ⁊ pecca¬
cũ ñ eẽ. cur eadem ipsa in ꝓle peccatũ sit. ad ħ respondetur. dun¬
mitti ꝯcupiscentiã carnis in baptismo. ñ ut ñ sit. ẜ ut in peccato non
imputet᷑. Quãuis. uĩt reatui suo iã soluto. manet tñ donec sanet᷑
omis infirmitas nr̃a. ꝓficiente renouatione intioris hominis de
die indiem. cũ extior induerit in corruptionẽ. Non enĩ substanci¬
alit̃ manet. sic̃ aliqͥ corpꝰ aut sp̃s. s affectione quadã male qua

Expanded text:
 quaeritur, quomodo ista concupiscentia carnis tis etiam baptizati; aut certe si in parente baptizato potest esse et peccatum non esse, cur eadem ipsa in prole peccatum sit: ad haec respondetur, dimitti concupiscentiam carnis in Baptismo, non ut non sit, sed ut in peccatum non imputetur. Quamvis autem reatu suo jam soluto, manet tamen, donec sanetur omnis infirmitas nostra proficiente renovatione interioris hominis de die in diem, cum exterior induerit incorruptionem. Non enim substantialiter manet, sicut aliquod corpus, aut spiritus: sed affectio est quaedam ma
Abbreviated transcription (Latin):
bannis triplicib ep̃o componat. Si aut̃ mortuus fuit .xii. annoꝵ
penitentia scđm canones ei imponatur. ⁊ d.cece. soł cum triplici cõ¬
positione sua ⁊ ep̃alib bannis triplicib ep̃o cõponat. Siquis uͦ ep̃o
insidias posuerit cõphendit. uł in aliquo dehonestauit.ui. quadra
cingulum militare deponat. sine spe ꝯugii in ꝑpetuo maneat.
Aistolfus magontiensis archiep̃e dixit. Si pͥncipib placuit. aliisq
suis fidelib: rogemꝰ ut collaudetur. ⁊ subscribatur ⁊ collaudatũ ẽ.¬

Expanded text:
bannis triplicibus episcopo componat. Si autem mortuus fuerit, 12 annorum poenitentia secundum canones ei imponatur, et 900 solidos cum triplici compositione sua, et episcopalibus bannis triplicibus episcopo componat. Si quis episcopo insidias posuerit, compcingulum militare deponat, absque spe conjugii in perpetuo maneat. Aistolfus Magontiensis episcopus dixit: « Si principibus placuerit aliisque suis fidelibus, rogemus ut collaudetur
Abbreviated transcription (Latin):
tie remittat᷑. ut in peccatũ sic̃ dixi ñ ĩputet᷑. Nã sic̃ eoꝵ peccator
que menere ñ possunt. qm̃ cũ fiunt p̃ceunt. reatꝰ tñ manet. et
nisi remittat᷑. in et̃nũi manebit. sic illiꝰ ꝯcupiscentie qñ remittit᷑
reatꝰ aufert᷑. ħ ẽ enĩ ñ hr̃e peccatũ. reũ ñ eẽ peccati. Nã si qiuisqua
u̾bi grã fecerit adulteriũ. ⁊̃ si nũquã deinceps faciat. reus est adiil¬
terĩ. donec reatꝰ ipsiꝰ moulgentia remittat᷑. ht̃ gͦ peccatũ quãuis
illus quod admifit iã ñ sit. quia cũ tp̃r quo factũ ẽ p̃t̾ut. S. qͣn¬

Expanded text:
icut dixi, non imputetur. Nam sicut eorum peccatorum quae manere non possunt, quoniam cum fiunt praetereunt, reatus tamen manet, et nisi remittatur, in aeternum manebit: sic illius, quando remittitur, reatus aufertur. Hoc est enim, non habere peccatum, reum non esse peccati. Nam si quisquam, verbi gratia, fecerit adulterium, etiamsi nunquam deinceps faciat, reus est adulterii, donec reatus ipsius indulgentia remittatur. Habet ergo peccatum, quamvis illud quod admisit jam non sit; quia cum t
Abbreviated transcription (Latin):
didis morib. quã nigellis uestib repugnare : Quia ⁊ site in dumen
sumi. ꝙͣ illo inconsulto contẽptoq p̃sumi. Qđ si omĩno ñ sineret.
qͥd tuo ꝓposito ocꝑiret : Absit ut hinc displiceres dõ. q coniuge tuo
nundũ oefoncto ñ inducreris sic̃ anna. ssic̃ susanna. Adem in epłã¬

Expanded text:
didis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentdidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentsumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
fendisset annoꝵ. Itẽ. on qr parit̾ tẽꝑabatis a cõmixti¬
one carnali. ido maritus tuus eẽ destiterat. imo tanto sanctĩ
int̾ uos ꝯniges manebatis. quanto sanctiora concordit᷑ placi
ta seruabatis. Nicħ gͦ detua ueste. nicħ de auro ł argento uł qͣ¬
cũq pecunia. ⁊ reb ullis tnenis sine arbitrio eiꝰ face̾ debiusti. dee.¬
st quida ꝓmodulo ꝑsone habitꝰ matronalis. a uiduali uest:
distinctus. qui pot̾ fidelib ꝯiugatis salua religionis causa.
ł obseruandtia c̃uenire. Hunc te maritus si depon̾e̾ noluit. ne¬
te uelut uiduã illo uiuente iactares. puto quia ñ fuerat in hac
re usq ad dissensionis scano alũ ꝑducendus. mag̃ in obedientie ma¬
lo: quã ulusꝰ abstinentie bono. Quio enĩ ẽ absurdius ꝙͣ mulierẽ
de humili ueste uiro suꝑbire. cui te potiꝰ expediret obtẽꝑare can¬

Expanded text:
fendisset annorum. Item: Non quia pariter temperabatis a commifendisset annorum. Item: Non quia pariter temperabatis a commione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat, imo vero tanto sanctius inter vos conjuges manebatis, quanto sta seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis teEst quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis causa vel observantia convenire. Hunc te maritus si deponte uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare can
Abbreviated transcription (Latin):
udicat uir. dimitto quidem uxorẽ sine ulla causa fornicatiõis.
s conti nẽs ꝓmanebo. idõ ne dicẽmꝰ eũ impune fecisse quod
fecit : Quis h dicẽ audebit. qui uoluntatẽ dm̃ ħ dicentis intelli¬
gt. qmͣ nec continentie causa dimitti coninge uoluit. qui solã
fornicationis causam excepit: Itẽ. Ecce placuit ꝯtinentia muli¬
ipsa scit casta ꝑmasura s factura qd dñs ñ uult adult̾ũ uurir. qu
cu se ñ ꝯtinuerit: attͣam queret. &a sumꝰ dicturi mulieri. ñ ne
q̃ dic̃ eccłiȩ sana doctrina. redde debitũ uiro : hedũ tu queris
uñ ampliꝰ honoreris. ille uñ dampnet᷑ inueniat. Augꝰ ad ediiã.¬
uod dõ pari ꝯsensu ambo nouãtis ꝑseu̾ant̾ usq in finem
reddere debuistis. A quo ꝓposito si lapsus ẽ ille. tu saltem
stantissime ꝑseuã. Qđ te ñ hortarer. nͥ qr tibi aohoc ipse con¬
senserat. Ha si nunꝙͣ tenuisses eiꝰ assensũ. numerꝰ te nullus de¬

Expanded text:
dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, » ideone dicemus impune fecisse, quod fecit? quis hoc dicere audebit qui voluntatem Domini hoc dicentis intelligit? quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit. Item, ecce placuerit muliipsa scilicet casta mansura, sed factura, quod dominus non uult, adulterum uirum: qui cum se non continuerit, alteram quaeret. quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit ecclesiae sana doctrina? redde debitum uiro, ne, dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inueniat. hoc eniuod Deo pari consensu ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus de
Abbreviated transcription (Latin):
ioicunt aliqͥ religionis causa conugia debere oissolursq
ait. Non lic dimittẽ uxorẽ. excepta causa fornicationisi
itẽ. Si uir ⁊ uxor una caro sunt. ⁊ religionis causa uir duit¬
at uxorẽ. ł mulier uirũ in ħ mundo remanentẽ. ł fortasse ad
uicita migrantẽ. que ẽ ista ꝯu̾sio. in qua eadem caro ex par¬
totransit ad continentiã ⁊ ex parte remanet inpollucione.
i a utrisq ꝯueniat continentẽ uitã ducẽ. ħ quis audeat
accusare: Itẽ. Cũ boni ꝯiuges aut m̃itũ augẽ desidant. aut
ũ acte uite culpas delere ut se ad continentiã astringant
ameliorẽ uitã appetant:. licet. Si uͦ continentiã quã uir ap¬
pectt mulier recusat: diuidi ꝯiugiũ ñ licet. Sermo
itu abstines sinȩ uxoris uoluntate. tͥbius illi fornicandi
licentiã. ⁊ peccm illiꝰ tue ĩputabitur abstinentie. Augꝰ¬
is nec ad tẽpꝰ ut uacetur oroi. nͥ ex consensude adultinis ꝯui¬
uoluit coniuges carnali inuicẽ fraudare debito. lẽ gris

Expanded text:
icunt aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sait: Non licet dreligionis causa vir dit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte transit ad continentiam et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Item: Cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, antanteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De eotu abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Apostolus nec ad tempus, ut vacetur orationi, nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item: Si
Abbreviated transcription (Latin):
rincess ostituit. ut liceit meretricib honestiorẽ. ep̃ .i.¬
uitã eligẽ sine aliquo timore. quãuis uiratoriã cautionẽ
exposuerint. hi aũ qui tale iusuirandũ exegerunt. ⁊ contra
castitatẽ oꝑã suã dederunt. pene noĩe dece̾ libras auri ꝑsoluant.
hisdẽ meretricib que sacramenta dedint. Pena aũ decẽ libnarũ
officio p̃sidis flagitetur. Qđ si p̃ses neglexerit. de suo patrimo¬
nio penã pr̃are cogat᷑.⁊ a magistratu sibi cõmisso cadat. ⁊ñ

Expanded text:
rinceps constituit ut liceat meretricibus honestiorem vitam eligere sine aliquo timore, quamvis juratoriam cautionem exposuerint. Hi autem qui tale jusjurandum exegerunt, et contra castitatem operam suam dederunt, poenae nomine X libras auri persolvant iisdem meretricibus, quae sacramenta deofficio praesidis flagitetur. Quod si praeses neglexerit, de suo patrimonio poenam praestare cogatur, et a magistratu sibi commisso cadat, et n
Abbreviated transcription (Latin):
tis aliis uiris nupserant putantes int̾emptos maritos. re.¬
meatis de captiuitate priorib uiris copulari. ut cuiq id quod
legitime hũit reformetur. ⁊ recipiat unusqͥsq qd suũ ẽ.⁊ re
dintegrent᷑ federa nuptiarũ. Leo aquileiensi ep̃o nicete.ꝙp̃.i.
Um ꝑ bellicã cladem. ⁊ ꝑ gͣuissimos ostilitatis in cursus.
ita quedã dicatis diuisa coniugia. ut abductis in capti¬
uitatẽ uiris. femine coꝵ remanserint destitute. qͣm uiros ꝓpͥos

Expanded text:
tis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, retis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari: ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nupt bellicam cladem et per gravissimos hostilitatis incursus, ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae cum viros
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis dolorib examinatꝰ. deuia secutus. nulla ut dr̃ li¬
centia accepta recessisti. ⁊ monast̾iũ pctisti. N enĩ uolentia s
ex pari uoluntate. sic̃ scĩ patres dicunt. ħ fieri debet. neq uir in
monastio recipiendus c̃. nͥ uxor illiꝰ femineũ monast̾iũ elegi̾t. ain
ꝓfessa continentiã. habitũ cũ festinatione mutauĩt. Sc̃s enĩ basi¬
liꝰ ep̃c de hac re talit̃ dic̃. Siqͥs coniugatus uult ꝯũti ad mona¬
st̃iũ. ñ ẽ recipiendus nͥ priꝰ a coniuge castimoniã ͤ fuerte absolit
Nã si illa uiuente illo ꝑ incontinentiã alt̾i nupserit. ꝓculdu¬
bio adulta erit. nec recipit᷑ ap̃ dm̃ eiꝰmodi uiri conu̾sio. cuiꝰ
sequit᷑ ꝯiugalis federis ꝓstitutio. Tales gͥ tc̃ sine culpa re
es absolutus uxore. ⁊ tua uxor ita pollicita ẽ. ⁊ tu ⁊ illa adim¬
plete bonũ inceptũ. iuotũ ur̃m. alit̃ aũt ñ debemꝰ uob̾ ne¬
uod debeant femine que captis uiris ⁊ in captiuitatẽ duc¬

Expanded text:
infirmitatis doloribus exinanitus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta recessisti, et monasterium petiisti. Non enim violentia, sed e et consensu, sicut sancti Patres dicunt, hoc fieri debet: neque vir in monasterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum cum festinatione mutaverit. Sanctus enim Basilius episcopus de hac re taliter dicit: « Si quis conjugatus vult converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniaa, illo vivente, alteri per incontinentiam nupserit, procul dubio adultera erit; nec recipitur apud Dominum ejusmodi viri conversio quam sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa reles solutus uxore, et tua uxor ita pollicita est; et tu et illa adimplete bonum incoeptum, et votum vestrum; aliter enim non debemus vobis neQuod debeant feminae quae, captis viris et in captivitatem duc
Abbreviated transcription (Latin):
taq summo studio theb̾gã siugẽ tuã tanꝙͣ ꝓͥam care̾.
fouere ac diligere ꝓcurato. ⁊ ne illã ate ullo pacto consel¬
tias discedere uigilant̾ attende. Uñ siuult a te discede.eo
ripe immo corrige eã. ⁊ a tali intentione per om̃ĩa peuo¬
care satage. lã uͦ si amore pudicitie seꝑationẽ querit.⁊ ꝯui¬
galis conuibii solictionẽ efflagitit. certũ ⁊ apło dicente. qr¬
mulier sui corꝑis potestatẽ ñ ht̃. ẜ uir. Uerũ si ripse pudi¬
ntiã sectatus. religionis obtentu copulã dissoluere uelit¬
cm ne simulate fiat concedimꝰ. Na licet set soriptũ  dõ
inmuitu exconsensii utriꝰq coniugis matrimonia oussoluunt᷑.
maritũ suũ gt uoluntatẽ suã in monastĩo urbici
abb̾is et conuisũ. Qđ quia aid eiꝰdem abbis culpã ⁊ iniuoiã
nͭ  dubiũ ꝑtinẽ. exꝑientie tue p̃cipimꝰ. ut diligenti in qͥsi¬
cione discutiat. si forte cũ eiꝰ uoluntate conu̾sus sio .ł apsa

Expanded text:
taque summo studio Thietbirgam conjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, qmulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus, religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat, concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur.maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae ptione discutiat, si forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nullam auctoritatẽ hr̃e. Nec docẽ enĩ pot̃. nec testis
eẽ. neq fidem dicẽ. nec udicare. Ambrosiꝰ in exanieron cͣetatu
dam ꝑ euam deceptus ẽ. ñ eua ꝑ adam. Qũẽ uodiei .uii.¬
cauit ad culpam mulier. iustum ẽ. ut in eam gub̾na¬
uelare caput quia ñ ẽ imago dei. s ut ostendatur
subiecta. Et quia p̃uaricatio ꝑ illam inchoata ẽ. hoc sig¬
libum. s uelamine cectum. ñ ht̃ potestatem loqñdi. qr

Expanded text:
 nullam auctoritatem habere? nec docere enim potest nec testis  nullam auctoritatem habere? nec docere enim potest nec testis esse neque fidem dicere nec iudicare: quanto magidam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernaMulier debet velare caput quia non est imago Dei, sed ut ostendatur subjecta . Et quia praevaricatio per illam inchoata est, hoc sigliberum, sed velamine tectum: nec habeat potestatem loquendi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dd̃ aduersus animã suã. ut ñ in aliquarum .iii.¬
rerum licitarum atq ꝯcessarum abstinentia in eisdem
uotis femine ualeat auctoritas. s uirilis: ita ut si adhuc
innupte ꝯcessaerat pat̾ uota ꝑsoluere. si antequã ꝑsoluit
nupserit. ⁊ uiro eiꝰ hoc cognitũ ñ placuit. ñ ꝑsoluat. ⁊ ħ
omĩno sine peccato. qr ds̃ mundauit eam sic̾ut dicit .i.
mundam iudicauit. Neq ħ otͣ dñm fieri putandum est.
cũ ipse dñs hoc ꝑceꝑit. hoc uolu̾it. Item. Manifestũ ẽ ita
uoluisse legem. feminam sub uiro eẽ. ut nulla uota eius
que abstinentie causa uoui̾t reddantur ab ȩa. nisi aueꝰ¬
tor uir fui̾t ꝑmittendo. Nam cũ ad peccm̃ eiꝰdem uiri.¬
ut faciat mulier quod uoua̾t. qr ꝑmissa iam priꝰ a uiro
fuerat. uiri dicit eẽ pecem̃. quia abnuit q priꝰ ꝯcesserat.
ñ tñ mulieri uł ex ħ ꝑmissum dedit. ut cũ priꝰ uir ei uir
cesserit. pꝰea si ꝓhibuit᷑ otempnatur. Augꝰ q̃stionum uetis ⁊ noui

Expanded text:
sus animam suam, ut non in aliquarum rerum licitarum, atque concessarum abstinentia in iisdem votis feminae valeat auctoritas, sed virilis; ita ut si adhuc innuptae concesserat pater vota persolvere, antequam persolverit nupserit, et viro ejus hoc cognitum non placuerit, non persolvat: et hoc omnino sine peccato, quia Deus mundavit eam, sicut dicit lex, id est mundam judicavit. Neque hoc contra Deum fieri putandum est, cum ipse Deus hoc praeceperit, hoc volvoluisse legem feminam sub viro esse, ut nulla ejus vota quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam cum ad peccatum ejusdem viriut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si prohibuerit contemnatur. Vtrum autem i
Abbreviated transcription (Latin):
eq furiosus neq furiosa matrimoniũ ꝯthere possunt.
iqui matrimoniũ sani ꝯtͣxerint. ⁊ uni ex duob chep̃o
amentia. aitt furor. aut aliqua infirmitas accesset Ccieb
hanc infirmitate ꝯiugia taliũ solui ñ possunt. Similit̃ sciendũ
ioius fr iuore ht infiolem. ⁊ h osentit habrtare cũ illo ñ
dimittat uirũ. Sc̃ĩficatus enĩ uir erit infidelis. in muliere fideli.
⁊ scificata erit mulier infidelis. ꝑ uirũ fidelembinocenẽ pp̃: Rufo ⁊as
qͥ ex ea suscepti sunt. que ante baptismũ fuit uxor: frunt
appellandi naturales. ł qr ñ legitimũ ẽ matrimoniũ ut uobs
uidet᷑. nͥ illud qd pꝰ baptismũ accipit᷑ : Ipse dñs dũ int̾rogaret᷑ a¬
iudcis si liceret dimitt̾ẽ uxorẽ. atq expone̾t fieri ñ debere. ad¬
didit. q̃ ds̃ nunxit hõ ñ separet. Ae ne de his locutus eẽ crelt᷑
qui pꝰ baptismũ uxores sortiuntur. meminint ħ ⁊ a iudeis

Expanded text:
e furiosus neque furiosa matrimonium contrahere possunt; Hi qui matrimonium sani contraxerunt, et uni ex duobus vel amentia aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sciendum irum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat virum. Sanctificatus enim erit vir infidelis in muliere fideli, et sanctificata erit mulier infidelis per virum fidelem. CAP. 10.-- qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor, eruntque appellandi naturales, vel quia non legitimum est matrimonium ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse DJudaeis, si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit : Quod Deus conjunxit, homo non separet. Ac ne de his locutus esse credatur, qui post baptismum uxores sortiuntur, meminerint hoc et a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
pͣiano ñ dicã plurimas. s nec duas simul hr̃e licitũ est.
uͥ unã tñ aut uxorẽ. aut certe loco uxoris. sic conurax
iquis sine uxore c̃stituitꝰ ancillã suã sub nomine hãt
concubine. ⁊ in eadẽ usq ad mortẽ suã c̃suetudine ꝑman¬
serit. ⁊ forsitan ex ea lib̾os susceꝑit. sanccimꝰ omĩm᷑ ñ conscedi
heredib defuncti eandẽ. ł libos eiꝰ. si ⁊ libos hũerit in seriuitu¬
tẽ deducere. s pꝰ mortẽ dñi eripiatur inlib̾tatẽ una cũ so¬

Expanded text:
stiano dico non plurimas, sed nec duas simul habere licitum est, nisi unam tantum aut uxorem, aut certo loco uxoris, si conjux deIV, c. 15, tit. 4. Si quis sine uxore constitutus ancillam suam nomine habeat concubinam, et in eadem usque ad suam mortem consuetudine permanserit, et forsitan ex ea liberos susceperit, sancimus omnimodo non concedi haeredibus defuncti, eamdem vel liberos ejus. si etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini eripiatur in libertatem una cum so
Abbreviated transcription (Latin):
cathecumini. audiant om̃s. timeant. ⁊ nemo contẽpnat.
Sit mͥ in consolationẽ ur̃ auditꝰ. nec uobis sit in testimoniũ
dolor m̃s. Cõpetentib lico. fornicari ñ lic uobis. sufficiant
uob̾ uxores. concubinas uob ñ lic hr̃e. Audiat d̃s si uos surdi
estis. audiant angłi eiꝰ si uos contẽpnitis. concubinas ñ licet
uob̾ hr̃e. Esi ñ habetis uxores. tñ nͣlic uobis hr̃e concubinas.
quas postea dimitatis ⁊ ducatis uxores. Tanto magĩor dam¬
pnatio uob̾ erit. si uolueritis hr̃e ⁊ concubinas. ⁊ uxores.

Expanded text:
catechumeni, audiant omnes, timeant, et nemo contemnat. Sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico: Fornicari vobis non licet, sufficiant vobis uxores; concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis; audiant angeli ejus, si vos contemnitis, concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores.
Abbreviated transcription (Latin):
facultas concũbendi cũ conuige aliena: planum tñ
aliquomodo sit id eũ cuꝑe. ⁊si potestas detur. ẽẽ factu¬
rum: ñ minꝰ reus ẽ quã sim ipso facto depñderetur aug̃¬
adultia ⁊̃ uoluntate filios gena̾ndi. quẽadmodum
nec furta sunt facienda ⁊ uoluntate pascendi pauꝑes
scõs. quos tibi faciendum ẽ. ñ furta ꝑpetrando s bñ uten¬
domanimona iniquitatis ex epła .i. clementis ad iacobum¬
duftnĩ dr̃ cũ ł ꝓͥe libidinis instinctu. ł aliene c̃sensu
cũ alto ł alt̾am ꝯtͣ pactũ ꝯiugale concumbitur atꝙ
ita frangitur fidesque in rebus ⁊ corꝑeis ⁊ abiectis. magnũ
animi bonum ẽ. Et iõ eam saluti quoq corꝑali qua ⁊
uita ista ⁊tinecur. cercũ ẽ debere post poni y sidorꝰ suꝑ ero
federe. Nli feminis miseeatur. ad explendam libidinẽ.
ham aduttium facit specialit᷑. qui p̃ter suam ad altam
tũ celebrare disponit. ⁊ thieb̾gam reguia examini
q tima

Expanded text:
facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum tamen aliquomodo sit id eum cupere, et si potestas detur esse facturum, non minus reus est quam si in ipso facto deprehendereturetiam voluntate filios generandi, quemadmodum nec furta sunt facienda etiam voluntate pascendi pauperes sanctos, quod tamen faciendum est non furta perpetrando, sed bene utendo mammona iniquitatis. uel propriae libidinis instinctu uel alienae consensu cum altero uel altera contra pactum coniugale concumbitur. atque ita frangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abiectis magnum animi bonum est. Et ideo eam saluti quoque corporali, quam etiam vita ista continetur, certum est non debere postponi. CAP. XXIII. edera aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam adulterium facit specialiter, qui praeter suam ad alteram tum celebrare disponit, et Theibergam reginam examini tima
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ epi p arrochiam sunt. ⁊ de loco ad locũ it faentit. nepi¬
nas ⁊ oepdationes ꝑagunt. placuit ut excõmunicentur. nec
añ ex parrochia exeant. quã q̃l ꝑpet̾runt digne emendent. Qꝑ
ant. anteꝙͣ illuc redeant uͥ rapinã fecer̃. ⁊ onn̾a plenit̾ emen
corripimꝰ. ne aliqͥs ^ plus ꝑeat: Neq enĩ dilectionis uiscera
maiora gestaniꝰ quã beatus apłs. qui dicit. corripite inquie¬
tos consolamini pusillanimes. suscipite infirmos. patientes
estote ad om̃s. ⁊ uidete nequis malũ ꝓ malo reddat. Uͥ intel

Expanded text:
episcopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt: placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum ant antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter emencorripimus, ne aliquis inde plus . pereat? neque enim dilectionis uiscera maiora gestamus quam beatus apostolus, qui dicit: corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete