comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptione cessa uerit q alia ñ addidit cẽi am
illa quȩscripserat deleuit : Mec qui contum eli¬
as in rogatsisolũ modo tacuerit satis fecit : cũ
ꝓfecto necessesit ut uerba p̃missȩ suꝑbiȩ uerbis
subi unctȩ humilitatis impugn& : Uec debitor
absolutus ẽ q alia ñ multi plicat : nisiet illa
quȩ ligauera soluat. Vta etcũdõ delinquimꝰ:
nequa quã satisfacimꝰsi ab iniqͥtate cessamus :
nisi uoluptates qꝗ quas dileximus econtrario
ap̃positis lamentis insequam : Sienĩ nulla nos
in hacuita operũ culpa maculass& : n eqͣ quã
nob̵ hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem
innocentia nr̃a sufficer& qui a inlicita ani¬
mũ multa pulsarent .: Quaigit᷑ m̃ tesecurus est :
qui ꝑ poeratis iniꝗ tatibus ipse sibi testis est
qr in nocens ñ est Neq: enĩ ds̃ nr̃is cruciatibus
pascitur : sed delictorũ morbos medicam̃tis
contrariis medetur. : Ut qui uoluptatibus

Expanded text:
scriptione cessaverit, quia alia non addidit, etiam scriptione cessaverit, quia alia non addidit, etiam illa quae scripserat delevit; nec qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjectae humilitatis impugnet; nec debitor absolutus est quia alia non multiplicat, nisi et illa quae ligaverat solvat. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis lamentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, quia illicita animum multa pulsarent. Qua ergo mente securus est, qui perpetratis iniquitatibus ipse sibi testis est quia innocens non est? Neque enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
punctionis tẽpus abscessit : contra eorumui¬
tam quibus sesimilem fieri &i ã moriendo popos¬
cerat consiliump̃buit.: Eccũ occasionẽ de
auaritia repperit : ilico oblitus ẽ quia quid
sibi dein nocentia optauit : Paulusuero ait÷¬
id eo aliamlegem in mẽbris meis repugnantẽ
legimentis mee aecaptiuũ meducentem in lege pee¬
cati que ẽ inmẽbrismeis: : Qui ꝑfecto idcirco temp¬
tatur : ut in bono robustius exipsa infirmitatis suȩ
cogitatione solidetur: Quid est : qđ ille cõpungit᷑
& tam̃ iustitiȩ ñ apꝓpinquat᷑: Iste tempratu
&etamen eũ culpa non inquinat : : Nis hi qđ
aꝑte ostenditur : q nec malos bono  ꝑfecta ad¬
iuuant : nec bonosmala in consũmata condem¬
nant : At contra ãmonend : ꝗ ad missa deseruñ
nec tamen plangunt: neiam relaxata sestimeñ
culpas : quasae si a gendo ñ multiplicant nullista¬
men fletibus mundant: Neq enĩ scriptor si ab

Expanded text:
punctionis tempus abscessit, contra eorum vipunctionis tempus abscessit, contra eorum vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi de innocentia optavit . Hinc vero meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Qui profecto idcirco tentatur, ut in bono robustius ex ipsa infirmitatis suae cognitione solidetur. Quid est ergo quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quod nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? At contra admonendi sunt qui admissa deserunt, nec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim scriptor, si a
Abbreviated transcription (Latin):
tem dõsuede uotionis ostendere Et quid
est postfletum praua agere: nisi suꝑbas
in eum quẽroga uerat inimicitias exercere
Ia cobo ad testante quiait. Qui cũq uolu¬
erit amicus eẽ scłihuius : in imicusdi consti¬
tultur: Ammonendi sunt qui ad missa plan¬
gunt nec tam̃ deser̃ ut sollicite considereNT
qui a ita plerũq mali inutiliter compun¬
tuntur adiustitiã : si c̃olerũq bonunno¬
xie temptantur adculpam : Fit qui ppemi¬
ra exigentibus meritis dispositionis inter¬
nȩmensura : ut & illidum debono aliquid¬
agunt qđ tamen ñ ꝑficiunt : suꝑbe int̃ ipsa quȩ
&iam plenissim eꝑ p& rant mala confidant:
Et istidumdem alo temptantur cuinequaquamꝰ
consentiunt : quo ꝑ in firmitatẽ titubant : eo gres¬
sus cordis adiustĩtiã ꝑhumilitatem uerius figañ :
Balaã quippe iustorum tabernacula respici¬
ens ait : Moriatur animam ea morteiustorĩ
& fiant nouissimamea horũ similia : Sed cũ cõ¬

Expanded text:
tem Deo suae devotionis ostendere? Et quid tem Deo suae devotionis ostendere? Et quid est post fletum prava agere, nisi superbas in eum quem rogaverat, inimicitias exercere? Jacobo attestante qui ait: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut sollicite considerent quia ita plerumque mali inutiliter compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquidagunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum com
Abbreviated transcription (Latin):
tione iterare est : pfletũ cõmittere qđ rur¬
sum nec essesit flere : Hinc ꝑesa iã dicitur:
Iauaminimundi estote : Fost lanacrũ enĩmun¬
dus eẽ neglegit : quis quis postlacrimas uitȩ in¬
nocentieo non custodit :: Etlauant᷑ er go
& nequa quã mundi sunt : qui cõmissa flerenon
desinunt sed rursus flenda cõmittunt
Hinc ꝑquendã sa pientem dicitur : Quid ydẽ¬
quibabtitatur amortuo & iterũ tangit illũ:
Quidꝑficit lauatio eius : Baptitatur quip
pe amortuo : quimundatur fletibus a pecca¬
to Sed postbabtisma mortuũ tangit : qui
culpã postlacrimas repoit : Ammonendi
sunt qui ad missa planguNT nec tamen deser̃ :
ut ante districti iudici̾soculos eis se. eẽ simi¬
les anoscant : qui uenientes ad faciem quo¬
rundam hominum magna eis submissio¬
neblandiuntur : Recendentes aut : inimi¬
citias ac damnaquȩ ualenta trociterinfe¬
runt : Quidẽ culpã flere nisi humilita¬

Expanded text:
tione iterare est, post fletum committere, quod rurtione iterare est, post fletum committere, quod rursus necesse est flere. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini, mundi estote! Post lavacrum enim mundus esse neglegit, quisquis post lacrimas vitae innocentiam non custodit. Et lavantur ergo et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursus flenda committunt. Hinc per quendam sapientem dicitur: Qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid proficit lape a mortuo , qui mundatur fletibus a peccato; sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas repetit. Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut ante districti judicis oculos eis se esse similes agnoscant, qui venientes ad faciem quorumdam hominum, magna eis submissione blandiuntur; recedentes autem, inimicitias ac damna quae valent atrociter inferunt. Quid est enim culpam flere, nisi humilita
Abbreviated transcription (Latin):
sea atq alit̃quideser᷑ nec tam̃plangunt:
men plangunt. Ammonendienĩ sunt qui ad¬
missa plangunt nec tam̃ deser᷑ iut considera¬
resollicite sciant quia flendo in ani termundatꝰ
ꝗ uiuendo seneqͥter inꝗnant : Cũ idcirco selacri¬
mis lauant : ut mundiadsordesredeant
Hincenĩ scriptũ ẽ.: Canis reuersus ad uomitũ
suũ: & sus lota in uolutabro luti: Canis quippe
cũ nomit : ꝓfecto cibũ qͥ pectus de primebat pic̃
Sedcũ aduomitũ reuertitur : undeleuiatus su¬
eratrursus onerat᷑ : Et qui a d missa plangun
ꝓfecto neqͥtiã dequa male satiati fuerant : er
quem̃tis intima de primebat confitendo ꝑi¬
ciuit IQuã post confessionẽ dũ repecuT
resumunt: Sus uero in uolutabro luticũ
in lutosa aqua semetips ũ uoluit :quiadum
fl&ibus suis uite munditiã subtrahit an¬
tedĩ oculos sordidas ipsa s&&iã lacrimas fa¬
cit : Hinc rursus scriptũ .ẽ : Neitere s
uerbũ in oratione tua.  Uerbũ nãq: inora¬

Expanded text:
plangunt men plangunt. Admonendi / enim sunt, qui admissa plangunt nec tamen deserunt, ut considerare sollicite sciant, quia flendo inaniter mundant, qui vivendo se nequiter inquinant, cum idcirco se lacrimis lavant, ut mundi ad sordes redeant. Hinc enim scriptum est: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti. Canis quippe, cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, proicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant et quae mentis intima deprimebat, confitendo proiciunt, quam post confessionem, dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti, cum in lutosa aqua semetipsum volvit, quoniam, dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante dei oculos sordidas ipsas etiam lacrimas facit. Hinc rursus scriptum est: Ne iteres verbum in oratione tua! Verbum namque in ora
Abbreviated transcription (Latin):
inhuiꝰ mundi suc cessibus letantes increpantur cu
dicit᷑: Deder̃ t̃rã meã sibi inhere ditatẽ cũgaudii
ait Aduersio paruuloꝵ int̃fici& cos: et ꝓsperi¬
tas stultorũ ꝑd& illos: Hinc paulus ãmonetdi¬
cens : Quie munt tãquã ñ possidentes &e ꝗͥ utum
hocmundo tãquã ñ utantur: Vt uidelic& sicno
quȩ suopecunt exterius seruiant : quatenus si
hȩdelectitionis studio animũ ñ inflectant: Ne
luctũ nob̵ int̃nȩ peregrinationis tẽpereñ epor
in exiliũ positis subsidiũ p̃bent: Etqͣsi felices
nos intransitoriisgaudeamꝰ : ꝗ ab etnis nosin¬
rĩmiseros cernimus : Hincnãq ẽ qđ e lectoru

Expanded text:
cessibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetuntpernae dilectionis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent ea quae in exsilium positis subsidium praebent: et quasi felices nos in transitoriis gaudeamus, quia ab internis nos interim miseros cernimus. Hinc est quod electoru
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate quo a dusq: induamini uirtutõ exalto
Inciuitate quippe consȩdemus : si intram̃tiũ nr̃arũ
nos daustra c̃stringimꝰ nelo quendo exterius euagem
Vt cũ uirtute diuina ꝑfecte induim᷑: tunc qͣsi a nob metip¬
sis forasciã alios instruentes exeam᷑ : Hinc ꝑquendã sa¬
pientẽ dr̃ Adolescens loquere incausa tua uigecsi
bis int̃rogatus habeat initium responsiotua: Hincẽ
qđ idẽ redemptor nr̃cũ incȩlis sit conditor e costensi¬
one suȩ potentiȩ sẽꝑ doctor angeloꝵ ante tricenna¬
letẽpus int̃ra magi st̃ fieri noluit hominũ : ut ui deli¬
c& prȩcipitatis uim sal uberrimitimoris infudere :
cũ ipse &iã qͥlabi ñ possit ꝑfectȩ uitȩ gram ñ nisi
ꝑfecta etate p̃dica r&: Scriptũ quippe ẽ: Cũ

Expanded text:
in civitate quoadusque induamini virtute ex alto in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tio impellit: nedum tanti sibionus officii p̃cipita¬
tione arrorant : uiã sibi subsequentis meliorationis
abscidant : Etcũ arripiunt intẽpestiue qđ ñ ualent:
ꝑdant &iã qđ implere quandoq tẽpestiue potuisser :
Atq scientiã q inc̃grue conant᷑ ostendere : iuste osten¬
dant᷑amisise: Ammonen dis̃ ut considerent : qđ pulli
auiũ siante pennarũ ꝑfectionẽ uolare appoeunt : unde
irein altacupiunt in de lnima mergunt᷑ : Ammcnerdi
s̃ ut c̃sidereñ qđ structurisrecentibus necdũq: solidatis:
si lignorũ pondus suꝑ ponit ñ habitaculũ sedriina fabri¬
caiꝰ: Ammonendis ut c̃si derenꝰ qđ consceptas sobo¬
les feminȩ si priusquã plenestr mentur ꝓfer᷑ ne¬
qͣquã domos sed tumulos replant ÷ Hinc ẽ enĩ qđ ipsa
ueritas quȩ repente quos uelle roborare potuiss&
ut ex c̃plũ sequentibus dar&: nemꝑfecti p̃dicane p̃¬
sumerent: p̃ quã plene discipulos de uirtute p̃¬
dicationis instruxit : ilico adiunxit. Vosaũt sedete

Expanded text:
tio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ impinguabit Etqui in ebriat ipse quoq: In ebri¬
abitur: Qui enĩ exterius p̃dicando benedic̃ : interioris
augm̃ti pinguedinẽ receͥpit: Etdũ diuinoeloquioaudi¬
torũ m̃tẽ debriare ñ desinit : potũ multiplicati mu¬
neris debriatus ex crescit : Audiañ qđ đđ hoc dõ inmu¬
nereoptulit : qđ p̃dicationis grãm quã acceperat ñ absc̃¬
dit dicens: Eccelabia mea ñ ꝓhibebodñẽ tucognouisti:
Iustitiã tuã ñ abscondi in cordemeo: ueritatẽ tuã et salũ¬

Expanded text:
dicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebridicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salu
Abbreviated transcription (Latin):
curdib: timorẽ timor expellat .: Audiañ qđ talentũ
ꝗ̃ erozare noluit cũ sententia dãnationis amisit : Au¬
iant qđ ꝑ aulus eose & ꝓximorũ sanguinemundũ cre¬
didit : quo feriendis eorũ uitiis ñ peꝑcit dicens: Con¬
storuos hodiernadie : qr mundussũ a sanguin e omniũ:
Voni enĩ subt̃ fugi q̃uominus anͥnuntiarẽ omne c̃siliũ
cit᷑: qui audit dicatueni  Ut nimirũ cuiseuox int̾na
insinuat : illuc &iã clamando alios quo ipse rapitur
trahat : Iclausa ssores &iã uocatꝰ inueniat : siuo canti
uacuus apꝓpinquat : Audiant qđesa ias qr uerbimi¬
nisterido tacuit inllustratus suꝑ nolumine magna¬
uoce poeniten tiȩ semetipsũ rep̃hendit dicens : Uȩ
mͥqrtacui : Audiant̃ qđ ꝑsalomonẽ fillũ p̃dicationis
scientia multiplicari ꝓmittit᷑ : qͥ in hoc qđ iã optinuit
tor poris uitio ñ tenetur: A it namq: anima quȩ bene¬

Expanded text:
cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subcit: Qui audit, dicat: veni ; ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magnaoce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae bene
Abbreviated transcription (Latin):
ipop fames adterer & etocculta ipsi frum̃ta seruareN
uuctores ꝓculdubio mortis existerent : Qua itaq: plec¬
tendi s̃ poena c̃siderent : ꝗ cũ fame uerbianimȩ pereant
ipsi panẽ ꝑcepte grũe ñministrant : Vnde & bene ꝑsalo¬
monẽ dr̃ : Qui abscondit frum̃ta maledicet᷑ in popłis:
prum̃ta quippeabsc̃dere ẽ p̃dicationis sc̃ȩapud seũba
ret inere :. In popłis aũt talisquisq maledicetur : qr insoli¬
uisculpa sil en tii ꝓmultorũ quoscorrigere potuit poe¬
nadã natur : Si medicinalȩ sartis minime ignuri secan¬
uaul nuscernerent : et tam̃ secare recusarent: ꝓfecto
peccatũ frat̃ne mortis exsolotorpore cõmitterent .
uantagͦ calpa in uoluant᷑ a spiciant : quidũ cognoscanT
dicationis ũbũ a carnalis uite int̃fectione detinere ::
Dequorur sũ gladio dr̃: Eggladiusm̃ smandu cabit car¬
nes : hi itaq cũ apud sesermonẽ p̃dicationis occultan
diuinas c̃tra sesententia st̃ ribilit̃ audia ñ : Quaten abeoꝵ

Expanded text:
os fames attereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt aedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cetuã : Eccła quippe in hortis habitat : quȩa dui¬
riditatẽ intimã ex colta plantaria uirtutũ seru at:
Cuiꝰ uocẽ amicosauscultareest : electos quosq uerbum
p̃dicationis illius desiderare. Quã uid elic& uocẽ
sponsus audire desiderat : qr ad p̃dicationẽ eius
pel ector ũ suorũ animas anhelat : Audiant qđ mor¬
ses cũ irascentẽ dm̃ populocerner& et ad sumiadul
istere : qui de linquentiũ scelera incunctant̃ feri¬
suꝑ femor suũ : lte etredite deporta usq ad portã :
est p̃dicationis studiũ uoluptatib: carnis ante fer¬
re : Vt cũ sc̃ã quisstud& dicere : cur& nec et est in¬
licitas suggestiones edomare : Deporta usq ad por¬
tã ire ẽ: auitiousq ad uitiũ ꝑ quod adm̃temmors
in gredit᷑ : increpando discurrere : Permediũ ue¬
ro castrorũ transire ẽ : tanta ȩqͣ litate intra ecłam
uiuere : ut qͥ delinquentiũ culpasredarguit in
nullis sedeb efauore declinare : Vnde & recte

Expanded text:
tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad uvit existere, qui delinquentium scelera incunctanter feriportam peest praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte
Abbreviated transcription (Latin):
sqͦne lux urie : deuotũ militẽ &iã substudio fraudis
extinx̃ : Quis gͦopes quis potestatẽ : qui sgłamqͣ:¬
rat innoxiȩ : sia illi extiter̃ noxia : ꝗ hȩc habuit
ñqͣ: sita  ꝗs int̃ hȩcsine magnidi scriminis salua
bit᷑si ille in hisculpa int̃ ueniente t᷑batꝰ ẽ : qͥ ad hec
fuerat dõ eligente p̃paratꝰ : Ammonen dis utc̃¬
siderent : qđ salomonꝗ p̾tantã sapientiã usq: ad
idolatriã cecidisse describit᷑: nihil in hocmundo
prius quã cader& adũsitatis habuisse memorat᷑:
Sedc̃ cessa sapientia funditꝰ cordeseruit : qđ nulla
uł minima tribulationis disciplina custodiuit :¬

Expanded text:
sione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis sione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe quẽ medicusdesperat c̃cedit utcuncta qͣr
concupiscitaccipiat : Nã qͥsa nariposse creditur
amultis quȩ appaeit ꝓhib& ur : Etpueris nũ mos subtra¬
himus hbustota simulpatrimonia hered ibus reser¬
uamus: Hinc gͦ despe et̃ nȩ hereditatis gaudiũ sumant
quos aduersitas uitȩ tẽporalis humiliat: Quiani¬
si saluandos in ꝑpetuũ cerner& erudiendos sub
disciplinerezimine diuinadispensatio ñ refre¬
nar& : Ammonenditaq: s̃ ꝗ in hisquȩ tẽporali t̃c̃cu¬
piscunt adũsitatis laborefatizant᷑ : ut sollicite c̃
siderent qđ plerũq &iãiustoscũ tẽporalis poten¬
tia sustulit : uelut inla queũ culpa ẽ prehendit :
Nã sic̃ in priori huius uoluminis parte iam diximꝰ :
đđ dõ a mabilis rectior fuit inseruitiũ : quã cũ ꝑ¬
uenit ad regnũ : Seruusnãq: amoreiustitiȩ : de¬
p̃hensũ aduersariũ feriretimuit : Rex aũt ꝑsua¬

Expanded text:
quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupinsiderent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persua
Abbreviated transcription (Latin):
Quodli quidopsalmista testa t̃ dicens: dedieis
regiones entiũ et labores populgrũ posseder̃
Vtcus todiant iustificationes ereleem eius
requirant : Sed cũ largientẽ dm̃ humana menis
bonioperis responsione non seꝗt᷑ : Hinc eni ꝑ¬
psalmi stã rursũ dr̃: deiecisti eos dũ alleuã re¬
Quia uidelic& reꝓbi cũ recta opera diuinis munerib
ñ rependunt : cũ totossehic deser et afluentib: ꝓsperi¬
tatib: dimittuñ. unde exterius ꝑficiuñ inde abintimis
caduñ.: Hincẽ qđ in infernocruciato diuiti dr̃: Re¬
cepistibon a in uitatua : Idcirco enĩbona hic recepit
malus: ut illic plenius mala reciperae: a hic fuerat
nec ꝑbona c̃uersus : Ad ẽtra ãmonendis̃ qͥ ea qui¬
dem quemundis c̃cupiscun : sedtam̃ adũsitatis
labor efatigant᷑ : ut sollicita consideratione ꝑ pen¬
da ñ creator dispositorq: cunctor ũ quanta suꝑeos
gr̃auigilat : quos insua desideria ñ relaxat: ł go

Expanded text:
Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevareQuia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro
Abbreviated transcription (Latin):
inc̃tinet᷑ : Hincrursũ ꝑsalomonẽ dicit᷑: Longitudo de¬
rũ indextera eius : In sinistra uͦ illius diuitiȩ &gloria
di uitiȩiaq: et gł aqualit̃ sint habenda docuit q
posita insinistra memorauit : Hincpsalmista ait
Saluũ mefac dexteratua : Neq enĩ ait manus sed
dextera : Vt uidelic& cũ dextera dicer&. Vu
Dexteramanus tuȩ dñ e c̃frin at inimicos: Hos
qr plerũq prauosuita p̃senseleuat: sed aduentu
&ernȩ beatitudinis damnat :Ammonen disqui
in hoc mundo ꝓsperant᷑ : ut sollert̃ c̃siderensduit
p̃sentisuitȩ ꝓsperita saliquando idcircodatur
ut ad meliorem uitã ꝓuoc&: Aliqͣndo uͦũt in en¬
nũ plenius dãnet: hinc ẽ enĩ qđ plebi is ł itice
canaan t̃ra ꝑmittit᷑ ut quando que adet̃na sps¬
randa ꝓuocetur : Neq enĩ rudi sille popłs ꝓmissia¬
nibus dĩ longinquũ crederet si nona ꝓmiss o se
fidem certius roboretur: nequã quã solũ mo¬
dospeadres sed rebus quoq: ad spẽ trahitur

Expanded text:
itudo dierum in dextera ejus, in sinistra vero illius divitiae et gloria . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua . Neque enim ait manu, sed dextera, ut videlicet, cum dexteram diceret, quod Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hosquia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dequo aparentib: reqͥsito p̃aulo pꝰsubdit᷑: In uene¬
r̃ illũ intẽplosedentẽ in medio doctorũ
audientẽ illoset int̃rogantẽ : Vigilantiitaq: con
inuenit᷑ : Quo exemplo scilic& ostendit᷑ nein fir¬
mꝰdocere qͥs audeat sulle puerdoceriln t̃rogando
uoluitꝰꝗ ꝑdiui nitatis potentiã uerbũ scientiȩ ip¬
sis suis doctoribus ministraxꝵ Cũ uͦ ꝑ paulũdis¬
cipulo dr̃ p̃cipe hȩc & docenemoa dolescentiã
tuã contemp at: Sciendũ nob̵ ẽ : q in sac roeloqͥo
aliqͣndo adolescentia iuuentus uocat᷑ : qđ citius
ostendit si salo monis admed iũ uerba ꝑferant᷑ : qui
ait : Hȩta reiuuenis in adolescentia tua: Sienĩ
qui in hoc qđ tẽporalit̃ appet unt ꝓsperan¬
tur : atq: al it̃ qui ea quidem quȩ mundiscon¬
cupiscunt : sed tam̃ aduersitatis labore fati

Expanded text:
ulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque coinvenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemaliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si eniqui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fati
Abbreviated transcription (Latin):
derati one colliga ñ quantũ inmaiorib rẽb: delinqͣnt :
nĩ indigentibus ꝑximis ipsł quas haberent pecunias
ibsc̃derent : ad iutoresꝓculd ubio calamitatis extitiseNt :¬
uoigit reatu c̃stringatur aspiciañ : ꝗͥdũ peccantibus
ribus uerbũ p̃dicationis subtrahunt : morientib uite

Expanded text:
deratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã ñ gaudentes: Uxorem quippe
quasi habendo ñbabet: quisicꝑ illam car¬
nalicons olatione utitur : ut tamennũquã
ad praua opera a melioris intentionis
rectitudine eius amore flectatur .⁊
Ñflendo aut flere ẽ si exteriora adũsa plangere :
ut tam̃ nouerit ȩt̃ ne spei c̃solationegaudereꝰ : It
rursũ ñgaudendo gaudereẽ : sic de infimis animũ
ad tollere : ut tam̃ nilqͣm desmnat sũma formidare :
Ubi apte q̃q paulo p̾subdidit: Prȩteritenĩ figurahũi
mundi: Acsia ꝑtedicerte : Nolite c̃stant̃ mundũ
diligere : qndo & ipse ñ potest quẽ diligitisstare
Incassũ corqͣsimanentes figitis : dũ fugit ipsequẽ
amatis : Ammonendis c̃iuges : utea in qͥb: sibi ali qͥn¬
do displiceñ : Et patiem inuicẽ tolerent ẽtexortar¬
tes inuicẽ saluent : Scriptũ nãq: ẽ : Inuicẽ s oneru

Expanded text:
tanquam non gaudentes . Uxorem quippe tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. n flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Sc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ intentione sollicita mala ȩt̃na ꝑtimescant :
Sic demalis tẽporalibus luge añ ut tam̃ c̃solatione
integraspẽ in bonis ꝑennib: figant ÷ Quatenus
dum intrans tu cognoscuntꝰ esse qud agunt
inmansioneo qđ appetunt : Nec mala mundi
cor frangant : cum spes bonorũ cȩlestium roborat:
necbona prȩsentis uitȩ decipiant cum sus pecta
sub sequentis iudiciim̃ala contristant : Itaq
animus cp̃i anorum coniugum : & infirmus et¬
& fidelis : Qui et plene cuncta tempor alia dispi¬
cere ñ ualet : et tamen aet̃nis secon iungere ꝑdesi¬
deriũ ualet: Quã uis in deleq:tationecarnis
interim iaca t : suꝑnȩs pei refectione conua¬
lescat Etsihabet quaemundis̃ inusuitineris
spȩret quȩ đi s̃ infructu ꝑuentionis : Nectotũ
sead hoc qđ agit conferat neabeo qđ robuste
sperare debuit funditus cadat : Q uoabene
acbreuiter paulus ex primit dicens: Qui
habent uxores tan quã ñ habentes sint : eiqui
flent tan quã ñ flentes : Et quigaudent

Expanded text:
men intentione sollicita mala aeterna pertimescant. Sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spemin bonis futuris figant: quatenus dum in transitu cognoscunt esse  quod agunt, in mansione quod appetunt, nec mala mundi cor confringant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene temporalia despicere non valet, et tamen se contingere  per desiderium valet, quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, servet  quae Dei sunt in fructu perventionis. Nec totum se in hoc quod agit inferat, nec ab eo quod robuste sperare debuit, funditus cadat: quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent,
Abbreviated transcription (Latin):
suocedicit᷑: Alien i in surrexer᷑ in me et fortes quȩ sier᷑ a
mã meã: Ait gͦaquas et inplateis diuide. et tam̃ solus
b& .o Acsiaꝑtius dicat: Siͨ necesseẽ ut p̃dicationi ex¬
nus seruias : quatenus ꝑclationẽ te lmmund isspiritib
iniungas : Ne in diuini uerbimvster ieliostestuos adte par¬
pes admittas: Aquas ÷ & in plateis diuidimꝰ & tam̃ soli
ssidem̃ : quando et exterius late p̃dicationẽ fundimus. et
m̃ peã humanas laudes asseqiminimeãbimꝰ XLuiiii.

Expanded text:
nis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ etoleũ etargentũ multipli cauieietaurũ que fece
ba al: Frum̃tũ quippea d ño accipimꝰ : quando indic¬
tis obscurioribus subducto tegmine littere : ꝑmedul
scriptũrȩ suȩ alta p̃dicatione nosebriat : oleũ q̃q suũ
nob̵ tribuit cũ p̃ceptisa ꝑtiorib: uitã n ramblandalens¬
tate disponit: Argen tũ multiplicat cũ nob luce uȩ¬
ritatis plena eloꝗa subministrat : Auro qq̃ nos ditar
quandocornr̃m intellectu sũmi fulgoris in radiat :
Quȩ cuncta hereticibaal offer̃ qr apud auditor ũsu¬
orũ corda corrupteom̃ a intellegendo ꝑuertuñ : Et
de frum̃to dĩ uinoatq: oleo argento parit̾etauro satanȩ
sacrificiũ immolant q a derrorẽ discordiȩ uerba pacis
inclinañ : Vnd eã monen dis ut ꝑpendant : qr dũ ꝑuersa
m̃ te dep̃ceptis pacisdiscordiã faciuit : iustodĩ ex amine
ipside uerbis uitȩmoriunt᷑ : At c̃tra ̃ monendi s̃qͥreti
qͥdẽ uerba legis intelleguñ : sed hechum ilit̃ ñ loquuntur

Expanded text:
num et oleum; et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medelScripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
tisinuadit : Eũq laudisuȩ p̾ponereneqͣquã metui
a quo hoc ipsũ qđ laudat᷑ accepit : Audi ant qđ p̃dicato¬
ripsalomonẽ dicit᷑ : Bibea quã desisterna tua ecflu
enta putertui: Diriuent᷑ fontestui foras: et inplateis
a quas diuide : hab&o eassolus nec sint alieni partia¬
pestui : A quã quipne p̃ditor decist̃na su abibit : cũ a diu
suũ rediens prius audit ipse qđ dic̃: Bibit su flueria
putei : si sui inrigatione in fundit ũbi. Vbibene sub iuugr
Hiriuent᷑ fontes tui foras & in plateis aquasdiuide
Rectũ quippe ẽ : ut priusi psebibat & tunc p̃dicando
aliis influat : fontesnãq: foras diriuare ẽ exteris
aliis tĩ p̃dicationis infundere : In platei s aũtapus
diuidere ẽ : in magna auditorũ ã plitudine iuxa
iuscuiusqqqualitatẽ duna eloqͥa dispensare: Eux pler̃q¬

Expanded text:
tis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem enta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas dividRectum quippe est, ut prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
te intelleguñ : ut ꝑpendant qr saluberrimũ uini potũ
inueneni sibi poculũ uertuñ : Acꝑ medicinale ferrũ
uulnere mortali seferiunt : dũꝑ hoc insesana
perintunt ꝑ qđ salubrit̃ abscidere sauciata debuer̃:
Ammonendi s̃ ut ꝑpendañ qđ scriptura sacra: in nocte
uitȩ p̃sentis q si quȩdã nob̵ iucerna sit posita : Cũini¬
mirũ uerbadũ ñ recte intellegunt delumine tenebres¬
cunt: Quos uidelic&e adintellectũ prauũ intentio ꝑ¬
ũ ersa ñraper& : nisi prius suꝑbia in flar& : Dũ eñĩs ẽ¬
p̃c&eris sapientes arbitrant᷑ scqͥ alios ad melius intel¬
lecta dispiciunt : Atq ut apud mperitũ uulgusscientiȩ
sibi nom̃ extorqueant : student sũ mopere et abalii srecreo
intellecta destruere : et sua ꝑ uersa roborare : Vnde

Expanded text:
te intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia incaeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
liter appetunt ꝓsperant᷑ necũ cuncta aduo¬
tũ supp& untdantẽ querere neglegant si
in his quȩdant᷑ animũ figant : Nepere grinati¬
onẽ ꝓpatriã diligant nesubsidia iti nerisin
obstaculo ꝑuentionis uertant : Ne noet᷑ nolunȩ
consequunturcalamitatis solatia : ñ aũt p̃mia
recributionis credant : Sed c̃tra fuuores
niundim̃tẽ origant : Nein eis extota cordis
delesione sabe abant : Quis quisem̃ ꝓsperiatẽ ⁊
utitura pud iudiciũ cordis melioris uitȩ amior
ñ reprimit: Fauorem uitȩ transcuntis in piaru
petuȩ occasionẽ uertit: Hibẽ enĩ qđ subłidu

Expanded text:
petunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis tione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idu
Abbreviated transcription (Latin):
rectione mortuorũ egoiudicor : Dũq saducȩispẽresur¬
reotion m quemortuorũ eẽ denegarent : quã pharisȩi
iuxta sacri eloquii p̃cepta crederent facta in ꝑsecutoꝵ
unianimitate dissensioẽ : Et diuisa tͥba in lȩsus paulus eiit.
quȩ hunc unita prius inmanit̃ p̃ssit : Ammonendiitaq s̃
quifaciendȩ pacis studiis occupant᷑ : ut prauorũ m̃tib: pri¬
us amorẽ debeant int̃ne pacis infundere : qͣ tenꝰ eis p̾mođũ
ualeat exterior pax ꝓdeẽ : Utdũ eoꝵ corinillius com ꝗ¬
tione suspenditur : neqͣquã ad neꝗtiã ex hui ꝑceptionẽ ra¬
piatur : : Dũq: suꝑnã ꝓuident terrenã nullo modo ad
ut noc erebonis nequea ñ &iã si c̃cupiscañ : Int̃ hosnimirt
deb&trena pax c̃strui: & prius quã ab eisualeat suꝑ nacos
đile stionẽ dĩ malitia suȩ impiceatis exasperat saltim
exꝓximi amore mansuescant : Etqͣsi euici noad m eliu

Expanded text:
rectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeatilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius
Abbreviated transcription (Latin):
malis actib: roburauect᷑ : Quia quo sibi lnma¬
litia c̃gruuN totosserobustius bonorũ afflictio¬
nibus illidunt : hinc nãq ẽ qđ c̃tradãnati
illius uasis scilicet antidristi p̃dicatores di¬
uina uocebeato iobdicit᷑ : Membra carniũ
eiꝰ cohȩrentia sibi : Hinc sub quadã murium
specie de eĩ satellitib ꝑ hibet᷑ Unauni c̃uin¬
git᷑ : et nespiraculũ ꝗdẽ incedit ꝑ eas Seqͣ ces gͥꝓpe
illius quonulla int̃se discordiȩ a ũsitate diuisi sunt
inbonor ũ grauius nec eglomerant᷑: Quigꝰ ini¬
quos pacesociat : iniꝗtatiuir esam ministrat : Quiabo¬
nos de terius deprimuñ : quos & unianimit̃ ꝑsecunt :
Vnde p̃dicator eregius grauiphariseorũ saduceorũq
ꝑsecutione dep̃hensus : Int̃semeipsos diuiderestuduit
quosc̃ traseunitosgrauit̃ uidit c̃ dlamauit dicens: Vi
rifr̃s ego pharis ȩus sũ filius pharisȩorũ: Despeetresur¬

Expanded text:
malis actibus robur augetur; quia quo sibi in mamalis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resur
Abbreviated transcription (Latin):
Quia et sibonioperis fructus insuis actionibus
ꝓfer̃ : ꝑsecto nulli sunt qr ñ exunitate carita¬
tisoriunt᷑ : Hinc enĩ ꝑpendant seminantes iurgia quã
multiplicit̃ peccant ꝗdũ unã neqͥtiã ꝑpetran᷑ ab hu¬
maniscordib: cunctassi muluirtu tes era dicañ : In
uno enĩ malo innumera ꝑguñ : Quia seminando dis
extinguit: Quia aũtnihilẽ p̃ciosiusdõ uirtate
dilectionis: nihil desiderabiliusẽ diabolo extinc¬
tione caritatis: Quisꝗͥs git᷑ seminando iurgia di
lectionẽ ꝓximorũ perimit : hoftidĩ famili arius
seruit: Quia qua illea missa cecidit: hanciste
uulneratis cordibus sub trahens: eisit̃ a scensio¬
nis abscidit : A tõtra ãmonendis̃ pacifici : netantȩ
actionispondus leuigeñ : siint̃ quos funda repa¬
cẽdebeañ ignoren᷑ : Nã si c̃ multũ noc et siunitas
desitbonis itaualde ẽ noxium si ñ desit malis
Sigͦ ꝑ ũsorũ neqͥtia in paceiungit᷑ ꝓfecto eoꝵ

Expanded text:
qui et si boni operis fructus in suis actibus qui et si boni operis fructus in suis actibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia quam multipliciter peccent, qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia extingunt. Quoniam autem nihil est pretiosius deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando ilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ore ꝑuerso ÷ Annuit oculisterit pede : Digito
loqͥtur. prauo cordemachinaturmalũ : et i nom¬
ni tẽpore iurgia seminat : Eccequẽ seminantẽ
iurgia dicere uoluit : prius a postatã nomi nauit :
Quia nisi more suꝑbientis angeli ac̃speoru condi¬
toris prius intꝰa uersione mentis cader& : foras
p̃modum usq ad seminanda iurgia ñ uenir& : Qui
÷ ecte describit᷑ : qđdo annuit oculis digito loꝗͥtur
terit pede :Interior nãq est custodia quȩ ordina¬
te seruat exterius mẽbra. Qui gͦ statũ m̃tis ꝑ¬
didit : subsequent̃ forasin in c̃stantiã munitionis
fluit : Atq exteriari mobilitate indicat : qđ nul¬
la interius radicesubsistat : Audi ant iurgiorũ
seminatores qđ scriptũ est : Beatipacifici qm̃ filii
dĩ uocabunt᷑ :: Atq ediuerso colligant : qr sidĩ¬
uo cant᷑ filii ꝗͥ pacẽ faciunt : ꝓculdubio sathanȩ
sant filii ꝗ confundunt : Om̃s aũt qui ediscordi¬
amseparant᷑ a uiriditate dilectionis : arefiunt

Expanded text:
o, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntvocantur filii qui pacem faciunt, procul dubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur, a viriditate dilectionis arefiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ne pensandũ ẽ : qu& hostia repellit᷑ quã in¬
toberabilis culpa monstratur I Nã cũmala
cunt abonis sequentibus diluant᷑ pense¬
mus quanta sint mala discordiȩ : quȩ nisi
extincta funditus fuerint: bonibm sub¬
sequi ñ ꝑmittunt : Ammonendis discor¬
des utsi auresamandatis cȩlestibus decui¬
nant : m̃tis oculos ad consideranda ea quȩ in in¬
fimis uersant᷑ aperiant : uod sȩpe duesumi¬
us ciusdẽq generis. sese socialit̃ uolando ñ de¬
seRuntꝰ qđ gregatimani malia bruta pas¬
cuntus Quian sollert᷑ aspicimus cancor¬
dandosibi inrationabi lisnatu raoiiasit¬

Expanded text:
ne pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indi