comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ridactili ut infandum regina iubes reno¬
uare dolorem primus & tertius sponđ
ceteridactili ut absinthi laticẽ deceptique
noncapiant primus & quartus sponđ
ceteridactili ut postquã resasiae pria¬
mique euestere gentẽ. primus & quintus
sponđ ceteridactili ut fulgorȩ terribili
tonitrui quatit altos montes. Sȩcundus &
tertius sponđ ceteridactdi ut conticu¬
ere omnes intentaq: oratenebant. Secun¬
dus as quartus sponđ ceteridactili
ut lamq: tibi neuana putes haee fingere
somnum. Secundus & quintus sponđ ce¬
teridactili : ut defluit exemplũ tibi po¬
nerelectus prius. Tertius & quartus sponđ
ceteridactili ut indetoro puiter aeneas
sicorsus ab alto. Tertius & quintus spondei
cã dactili ut curadeũ soboles magnã louis
uobis plane. Huius metri id ÷ hero ici
uirtutes sunt tres Siasdecus uersusfue¬
bis mulg& inhora. Sifuerit tetracolos id ÷

Expanded text:
ri dactyli, ut «infandum regina iubes renori dactyli, ut «infandum regina iubes renouare dolorem»; primus et tertius spondeus, ceteri dactyli, ut «absinthi laticem deceptaque non capiatur»; primus et quartus spondei, ceteri dactyli, ut «postquam res Asiae Priamique euertere gentem»; primus et quintus spondei, ceteri dactyli, ut fulgur terribili sonitu quatit altos montes; secundus et tertius spondei, ceteri dactyli, ut «conticuere omnes intentique ora tenebant»; secundus et quartus spondei, ceteri dactyli, ut «iamque tibi ne uana putes haec fingere somnum»; secundus et quintus spondei, ceteri dactyli, ut defuit exemplum tibi ponere lectum prius; tertius et quartus spondei, ceteri dactyli, ut «inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto»; tertius et quintus spondei, ceteri dactyli, ut «cara deum soboles, magnum Iouis uobis plane. huius metri, id est heroici, uirtutes sunt tres: si ἀσύνδετος uersus fuebis mulget in hora»: si fuerit tetracolos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cõnuallis primus & tertius dactili sint ce¬
teris spondeis ut Dardanidũ fortissime
magne gentis haector. primus & quartus
dactilus ceteris spondeis ut od anaumuir¬
tus & glorianestor primus e quintus dac¬
tili ceteris sponđ ut de grege non au¬
sim quicquam deponere tecũ Secundus
& tertius dactili ceterissponđ ut Nonme
carminibus super& nec ꝓhoebi cultor :S¬
cundus & quartus dactili ceterissponđ
Vt postquã resasiae magnocetiderunt lap¬
su. Secundus & quintus dactili ceterisspon¬
đ : ut contemplator item cum senux plurima
silius : Tertius & quartus dactilus c&eris
sponđ. ut nom me musarũ comitem mariũ
non laudo Tertius & quintus dactilus cete¬
ris spondeis tuncalnos primũ fliuui sensere
cauatas. Quartus & quintus dactilus
ceteris spondeis ut quã iuno fertur terris
magis omnibus unam:
FADEM RATIO NE EI VNT
Decashremasti spondea sicutexemplis
docebimus : Primus & setundus sponđ cete¬

Expanded text:
conuallis»; primus et tertius dactyli sint, ceconuallis»; primus et tertius dactyli sint, ceteri spondei, ut Dardanidum fortissime magnae gentis Hector; primus et quartus dactylus, ceteri spondei, ut o Danaum uirtus et gloria Nestor  ; primus et quintus dactyli, ceteri spondei, ut «de grege non ausim quicquam deponere tecum»; secundus et tertius dactyli, ceteri spondei, ut non me carminibus superet nec Phoebi cultor; secundus et quartus dactyli, ceteri spondei, ut postquam res Asiae magno ceciderunt lapsu; secundus et quintus dactyli, ceteri spondei, ut «contemplator item cum se nux plurima siluis»; tertius et quartus dactylus, ceteri spondei, ut non me Musarum comitem Marium non laudo; tertius et quintus dactylus, ceteri spondei, ut «tunc alnos primum fluuii sensere cauatas»; quartus et quintus dactylus, ceteri spondei, ut «quam Iuno fertur terris magis omnibus unam». eadem ratione fiunt decaschematisti spondeadei, sicut exemplis docebimus: primus et secundus spondeus, cete
Abbreviated transcription (Latin):
tri & inmeptuno argeo. Si secundus sit
dactilus ceteris spondeis ut est. Aut leues
ocreas lentoducunt argento Sitertius
dactilus ceteris sponđ ut tunc formas mol¬
lesradiantiducunt auro Si quartus daꝗti¬
lus ceteris sponđ ut armatumque auro
circumspicit oriona & quae quondã bustis
aut culminibus desertis. Siquintus dac¬
tilus ceteris sponđ ut siluestris raris spar¬
sit labruscaracemis. HOCMODO FI¬
uNt SpONDEI PENTASCIIEMATISTI
Primufsit spondeus ceteris dactł. ut
oregina nouam cui condere iuppiter
urbem Cȩcundus spondeus ceteris dacti¬
lis ut tucalamos inflareleuis egodicere
uersus tertius spondeus ceteris : dactilus
ut pocula bina nouo spumantia laoteqt̃¬
annis Quartus spondeus ceter̃ dactilis
ut Nectibidiua parens generis nec darda
Dec asche matistiflactilici fiunt modisx
Siprimus & secundus dactili sint ceteris
spondeis ut Saxa& perscopulos & de pressas

Expanded text:
tri et Neptuno Aegaeo»; si secundus sit tri et Neptuno Aegaeo»; si secundus sit dactylus, ceteri spondei, ut est «aut leuis ocreas lento ducunt argento»; si tertius dactylus, ceteri spondei, ut tunc formas molles radianti ducunt auro; si quartus dact ceteri spondei, ut «armatumque auro circumspicit Oriona» et «quae quondam bustis aut culminibus desertis»; si quintus dactylus, ceteri spondei, ut «siluestris raris sparsit labrusca racemis». hoc modo fiunt spondeadei pentaschematisti: si primus sit spondeus, ceteri dactyli, ut «o regina, nouam cui condere Iuppiter urbem»; secundus spondeus, ceteri dactyli, ut «tu calamos inflare leuis, ego dicere uersus»; tertius spondeus, ceteri dactyli, ut «pocula bina nouo spumantia lacte quotannis»; quartus spondeus, ceteri dactyli, ut «nec tibi diua parens generis nec Dardandecaschematisti dactylici fiunt modis decem: si primus et secundus dactyli sint, ceteri spondei, ut «saxa per et scopulos et depressas
Abbreviated transcription (Latin):
DEUERO ICO AUETRO
ero icum metrum quod & delphicum &
theo logicũ nuncupatur. hero icu exho¬
mero qui hoc metro heroum facta compo¬
suit. Delꝓhicum ab apolline delphico. qui
primus bocusus est metrot heo logicum
ab orpbeo & museo quideorũ sacerdotes cũ
essent ꝓmnos bac metro cecinerunt hoc
metrum recipit pedes hos Spondelies
dactilicum trodeum sed sexto loco id est
nouissimo Spondeus igitur& dactilus
uariate faciunt metrũ babere scemata
aogxus quaȩ aut exemplis aut nostris do
om̃s pedes quinque dactilos habesNa
sextus pes non numeratur intersohemata
cuius exemplã hocest. At tuba terribilẽ
sonitũ procula ere canoro Monoschema¬
tistus spondeus cum quinque pedibus spon¬
deis uersas fuerit compositus ut arma¬
tumquẽ auro suspexitoriona Perta schema¬
tisti dactilia fiunt modis quinque Sipri¬
mus sit dactilus ceteriquattuor sponde i
ut lucrecius libro iil. Limine qui finem
uitae fecit &ꝰ ille uergł. Nere idum ma¬

Expanded text:
de heroico metro. heroicum metrum et delphicum et theologicum nuncupatur, heroicum ab Homero, qui hoc metro heroum facta composuit, delphicum ab Apolline Delphico, qui primus hoc usus est metro, theologicum ab Orpheo et Musaeo, qui, deorum sacerdotes cum essent, hymnos hoc metro cecinerunt. hoc metrum recipit pedes hos, spondeum et dactylum, trochaeum, sed sexto loco, id est nouissimo. spondeus igitur et dactylus uariati faciunt metrum habere schemata XXXII, quae aut exemplis auctorum aut nostris docomnes pedes quinque dactylos habet nam sextus pes non numeratur inter schemata, cuius exemplum hoc est, «at tuba terribilem sonitum procul aere canoro». monoschematistus spondeadeus, cum quinque pedibus spondeis uersus fuerit compositus, ut armatumque auro suspexit Oriona. pentaschematisti dactylici fiunt modis quinque: si primus sit dactylus, ceteri quattuor spondei, ut Lucretius libro III «lumine qui finem uitae fecit et ille», Vergilius «Nereidum ma
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Euripido diaemo catalteto
Trochaicũ dimotrũ catalecticũ euripidiũ
fit una syllaba a superiore metro sublata
DE DI ME TRO CATA LECTICO
LoDO to chaico¬
Trochaicũ dimetrũ catalectũ dodum fit
hoc modo cumpenultima sillaba debens

Expanded text:
de euripidio dimetro catalectico. de euripidio dimetro catalectico. trochaicum dimetrum catalecticum euripidium fit una syllaba a superiore metro sublata. de dimetro catalectico clodo trochaicotrochaicum dimetrum catalecticum clodum fit hoc modo, cum paenult
Abbreviated transcription (Latin):
achatalectum tetra metrũ quorum supra
exempla tractaui. Dł Octo Metro¬
CATA LECTO. IAMBI CO¬
eta metrũ catalectiũ fit septem pedibus
r& intactus. autbra tannus. hocquoq
diuisum facit tetra metrum integrum:
cum dequibus supradocui. hocta mensci¬
redebemus preter epta metrũ cetera suꝑ¬
chicatalectum poterit repperiri species
lambicimetri quas nunc de diuiginti tres
sunt sicut exemplatradunt. DEMETRO
TRO CHAICO ET EIUS
rochaicum metrum in prima quidem parte
& tertia & quinta pedes recipit duos tro¬
cheum & tribrahn in secunda uero &
quarta & sexta uel nouissima quinq re¬
cipit pedes trocheum tribra chin. ana¬
pestum spondeũ dactilũ ł amphima crũ
propterno uissimã syllabam in differente
unde schemata bab& cchxxviil Crescit
tamen adimetro usque ad altera metrũ
DEANA CReontio TRochaico
lectum est quod constat trocheis quat¬
tuor qui iuncti faciunt dimetrũ achata¬
achata lecto¬

Expanded text:
acatalectum tetrametrum facere, quorum supra acatalectum tetrametrum facere, quorum supra exempla tractaui. de octametroatalectico iambicoetrum catalecticum fit septem pedibus / intactus aut Britannus » . hoc quoque diuisum facit tetrametrum integrum cum, de quibus supra docui. hoc tamen scire debemus, quod praeter heptametrum cetera superchycatalectum aut hypercatalectum poterit reperiri. species iambici metri, quas nunc dedi, uiginti tres sunt, sicut exempla tradunt. de metro trochaico et eius trochaicum metrum in prima quidem parte et tertia et quinta pedes recipit duos, trochaeum et tribrachyn, in secunda uero et quarta et sexta uel nouissima quinque recipit pedes, trochaeum tribrachyn anapaestum spondeum dactylum uel amphimacrum propter nouissimam syllabam indifferentem. unde schemata habet CCLXXXVIII. crescit tamen a dimetro usque ad tetrametrum. de anacreontio trochaico lectum est quod constat trochaeis quattuor, qui iuncti faciunt dimetrum acatalect
Abbreviated transcription (Latin):
est quattuor pedes iambicos tetra sqlla¬
bos babe quintum trisyllabum protetra¬
syllabo ut qua tristis orioncandit qui&¬
iusue naferitur aequor. hoc potestdi¬
uidi indime trum a catalectũ archilo¬
Et intrime trum cata lecticum dequosimi¬
liter supra tractaui. Nec sidus atra nocte
amicum est. Saeto saduras ex uerant pelles
DEEX AME TROIAM BICO CATALEC TICO
xametrũ iambicum catalecticum tale
est quinque pedes iambicos tetra syllabos
recipiens & sextum trisyllabum Nam
qualis aut molosus aut fuluus laconami¬
cauis pastoribus peraltas. hocdiui sum
metrum catalecticũ parata tollo cornua¬
& tetrametra catalecticum. Quale scam¬
bes pr&us infido ge.ner bu palo :
DE EPTAMETRO ACUATALECTO Iã BICO
Epta metrum achatalectũ septem inte gros
pedes iambicos tetrasyllabos habe ut au¬
nus uel angu& fascinum quod ut superbo
prouoces ab inguineore laborandũ est tibi
hoc diuisum poterit achata lectum trimetrũ

Expanded text:
est: quattuor pedes iambicos tetrasyllaest: quattuor pedes iambicos tetrasyllabos habet, quintum trisyllabum pro tetrasyllabo, ut qua tristis Orion cadit quietiusue nec feratur aequor. hoc potest diuidi in dimetrum acatalectum archiloet in trimetrum catalecticum, de quo similiter supra tractaui, nec sidus atra nocte amicum apparet, setosa duras exuere pelles. de hexametro iambico catalectico. hexametrum iambicum catalecticum tale est, quinque pedes iambicos tetrasyllabos recipiens et sextum trisyllabum, «nam qualis aut Molossus aut fuluus Lacon, / amica uis pastoribus, / per altas». hoc diuisum facit dimetrum acatalectum, «parata tollo cornuat tetrametrum catalecticum, «qualis Lycambae spretus infido gener / Bupalo». de heptametro acatalecto iambico. heptametrum acatalectum septem integros pedes iambicos tetrasyllabos habet, ut «minusue languet fascinum, / quod ut superbo prouoces ab inguine, / ore adlaborandum est tibi». hoc diuisum poterit acatalectum trimetrum et
Abbreviated transcription (Latin):
ui incipientẽ. a ut anapestum. aut amphi
remos differat hephyrus arduus uerenđ
desati rico tetra attrocoluro
etrame trum sa tyricũ colurum est quod
constat spondeo iambo spondeo tribrachi
& agiles chorosdate hoc atetrametro bra¬
dicatalecto in uiro dequo supra docui hac
ratione distat quod illud quartum pedẽ sim¬
plicẽ disyllabũ hab& hocuero trisyllabũ¬
tribrabin in illo ΦΑΑΥ BRΑDΙ EI hoc aio¬
Note et ad. secundũ rationẽ metrua¬
bici hocusque extendi metrum iambicũ
deber& adimetro usque ad tetrame trũ
quamuis horatius usque ad trime trum
preceperit cumde sexto pede uel septimo
lambico nullam fecerit mentionem. Sed
qm̃ multi ausi sunt & pentametra & ex¬
a metra &eptemetra & octo metra. lambi¬
ca facere dehis quoque breuissime doceamus
Metruiambici schemata si cut quibus dam
plac& sunt numero cñcñ xliix. sicut
ratione collegimus co
DEPEN¬
TA METRO
CATALECTO IAM BICO
Henta metrum catalectum lambicũ tale

Expanded text:
ui incipientem, aut anapaestum aut amphibrui incipientem, aut anapaestum aut amphibrremos differat» zephyrus arduus uerendus. de satyrico tetrametro coluro. tetrametrum satyricum colurum est quod constat spondeo iambo spondeo tribrachy et agiles choros date. hoc a tetrametro brachycatalecto miratione distat, quod illud quartum pedem simplicem disyllabum habet, hoc uero trisyllabutribrachyn. in illo φαλοις, bradif, in hoc λιονον, teeta. secundum rationem metri iambici huc usque extendi metrum iambicum deberet, a dimetro usque ad tetrametrum, quamuis Horatius usque ad trimetrum praeceperit, cum de sexto pede uel septimo iambico nullam fecerit mentionem. sed quoniam multi ausi sunt et pentametra et hexametra et heptametra et octametra iambica facere, de his quoque breuissime doceamus. metri iambici schemata, sicut quibusdam placet, sunt numero MMXLIIX; sicut ratione colligimus, CCCXX. de pentametro catalectico iambico. pentametrum catalecticum iambicum tale
Abbreviated transcription (Latin):
fithoc modo cumquartus pes debens esse
tetra syllab: duas habeat syllabas ideo
brachicatalectus dodus propterea quod
ipsumpedem nouissimũ disyllabum debens
ginis arces hoc amuro tetra metrode
quopaulo ante tractaui ideo differt quod
illud nouissimũ pedem iambum hab & mali
hocuero spondeum arces illud ex a pate
PER EEC TO¬
tuor pedes iambicos & tetra syllabos habe¬
at sed octauum disyllabum spondeũ proiam¬
neptuno super fusũ dextris hogate trame¬
tro a catalecto de quo supra docui hacrati¬
one differt quod in illo nouissimus pes
disyllab: abreui incipit quod in hoc a longa
in illo iamb: oaptapenim eos in hocsponđ.
Aiccoy dextris DECINAEDI IMBICO
TETRA METRO BRACuI catalecto
etrame trui cinedi lambicum brachicata¬
lectũ fit hocmodo duosprimos pedes iam¬
bi cos tetra syllabos habebit tertium ex¬
asyllabum extribrahi & dactilo constan¬
tem quartum uero trisyllabũ sed abre¬

Expanded text:
fit hoc modo, cum quartus pes debens esse fit hoc modo, cum quartus pes debens esse tetrasyllabus duas habeat syllabas, ideo brachycatalectus; clodus propterea, quod ipsum pedem nouissimum disyllabum debens ginis» arces. hoc a miuro tetrametro, de quo paulo ante tractaui, ideo differt, quod illud nouissimum pedem iambum habet, mali, hoc uero spondeum, arces, illud σχαραις, perfectoor pedes iambicos tetrasyllabos habeat, sed octauum disyllabum spondeum pro iamNeptuno superfusum» dextris. hoc a tetrametro acatalecto, de quo supra docui, hac ratione differt, quod in illo nouissimus pes disyllabus a breui incipit, in hoc a longa; in illo iambus, θαγαρ, enim, eos, in hoc spondeus, αισσου, dextris. de cinaediambico tetrametro brachycatalecto. tetrametrum cinaediambicum brachycatalectum fit hoc modo: duos primos pedes iambicos tetrasyllabos habebit, tertium hexasyllabum ex tribrachy et dactylo constantem, quartum uero trisyllabum, sed a bre
Abbreviated transcription (Latin):
Comicum tetrametrum catalecacũ fit hoc
modo camno uissimus pes tres habeat sylla¬
bas debens habere quattuor ΔΙΚno cec
malignus hicenim una syllaba de est ut sit
integrũ tecra metrũ chatalectũ de quobre¬
uiterdoce amus DETETRA METRO¬
ACATA LECTO LAMBICO
Tetra metrum corium hi percata lectũ
fit hocmodo cum inlocis quidẽ paribus
pedes iambici trisillabi ponuntur inci¬
pientes abreui hocest tribrachis & ana¬
pestus & in nouissimo autbachius abre
ui amphibradis propterno uissimam
syllabã in differentem in locis uero im¬
paribus disyllabi iambia autiamb
aut spondeus ut est. Multos helina ui¬
ros lepida suo subigit amore puldiro e
recte phrigia magnȩ cereris adit genu¬
nimiũ cessas modicũ erras hirundo
Mones helinȩ uates phrygiae fatis
solitae ueris moueri
DETETRA¬
Mittno pRachi catalecto do
DOEPISCA TON TETRI METRO
Tetra metrum dodum brachicatalectum
quod & pisca non trime trum nuncupa t᷑

Expanded text:
comicum tetrametrum catalecticum fit hoc comicum tetrametrum catalecticum fit hoc modo, cum nouissimus pes tres habeat syllabas, debens habere quattuor, δίκαιός ἐatius epod. 5,69 malignus. hic enim una syllaba deest ut sit integrum tetrametrum acatalectum, de quo breuiter doceamus. de tetrametrocatalecto iambico tetrametrum choricum hypercatalectum fit hoc modo, cum in locis quidem paribus pedes iambici trisyllabi ponuntur incipientes a breui, hoc est tribrachys et anapaestus, et in nouissimo aut bacchius a breui <aut> amphibrachys propter nouissimam syllabam indifferentem; in locis uero imparibus iambici disyllabi, aut iambus aut spondeus, ut est multos Helena uiros lepida suo subigit amore pulchro et recte Phrygia magnae Cereris adit genunimium, cessas modicum, erras hirundo,, mones, Helene, uates Phrygie fatis solite ueris moueri. de tetrametro brachycatalecto clodo <uel> episcazonte trimetro. tetrametrum clodum brachycatalectum, quod et episcazon trimetrum nuncupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
te ine Nonusitatas inferã positiones
cares amore castitas incendenti dt
DUpLi CICLODO HyΡΡO NACTIO
TRI MIETRO ACATALECTO
Duplex dodum hyꝓponactiũ trimetrũ
achata lectũ fithoc modo. cum tertiipe¬
dis quattuor syllabae sunt longe ut est
nes rideant cunctos canos. hic enim pes
nouissimus quattuor suas syllabas lon¬
gas haba itun leua. Cunctos canos
dt au phycolo hyppo Nactio
tri aietro achata lecto
bici metri prima & nouissima dodu
sit metrum in prima dodĩ est cum
in secundo loco debente poni lambo ł
tribradi ł anapesto spondeus uel dac¬
tilus ponatur sic& in nouissima qua
Nam haec in secundus pes spondeus cum
deber& unus esse dehis qui abreui incipi
fit hoc modo cumnouissimus pes debens
habere syllabas quattuor duas hab& ut
differant lupinali hi cenimunus pesdis¬
syllabude est ut sit tetrame trum plenũ
achatalectum morum dicitur quod
minus sit quod greci Mi dicunt Icoda
idec Nouissima pars quam grecioypad
infine DETETRA ME TRO CATALETIO CONICO

Expanded text:
 non usitatas inferam positiones, cares amore castitas incendenti. de duplici clodo hipponactio trimetro acatalecto. duplex clodum hipponactium trimetrum acatalectum fit hoc modo, cum tertii pedis quattuor syllabae sint longae, ut estnes rideant cunctos canos. hic enim pes nouissimus quattuor suas syllabas longas habet, πταίων κώλῳ. cunctos canos. de amphicolo hipponactio trimetro acatalecto.bici trimetri, prima et nouissima, clodum sit metrum. in prima clodum est, cum in secundo loco debente poni iambo uel tribrachy uel anapaesto spondeus uel dactylus ponatur, sic et in nouissima, quanam aecin secundus pes spondeus est, cum deberet unus esse de his qui a breui incipiufit hoc modo, cum nouissimus pes debens habere syllabas quattuor duas habeat, differant lupi mali». hic enim unus pes disyllabus deest ut sit tetrametrum plenum acatalectum. miurum dicitur, quod minus sit, quod Graeci μι dicunt, in coda, id est nouissiin fine. de tetrametro catalectico comico.
Abbreviated transcription (Latin):
erigedomum Quattuor dactili &
tracheus ut calminibus crepitans
sanat orrida grando. Quattuor dactili
ei ambus ut est : A gricolis dedit oninia
dulciaceres. huic metro id est simno
metrum a eolicum dactilicum sapbicum
contrarium est Nam incipiens apede
SAEFICO PENTA METRO DACtILICO
Netrum a eolicũ saphicum penta metru
sicut dixi primo pede disyllabo quo lib&
ceteris quat tuor dactilis . Vnde primus
pes eius quat tuor scbhemata hab& sicuti
simmũ metripes nouissimus quod ex¬
emplis latinis quidẽ quattuor doce¬
bunus Nam grecum unũ repperi
Crecum exemplum hoc est IΡΑΜΑΝ

Expanded text:
erige domum; quattuor dactyli et erige domum; quattuor dactyli et trochaeus, ut est culminibus crepitans sonat horrida grando; quattuor dactyli et iambus, ut est agricolis dedit omnia dulcia Ceres. huic metro, id est simmio, metrum aeolicum dactylicum sapphicum contrarium est. nam incipiens a pedesapphico pentametro dactylico. metrum aeolicum sapphicum pentametrum constat, sicut dixi, primo pede disyllabo quolibet, ceteris quattuor dactylis. unde primus pes eius quattuor schemata habet, sic uti simmii metri pes nouissimus, quod exemplis Latinis quidem quattuor docebimus: nam Graecum unum repperi. Graecum exemplum hoc est, ἠράμαν
Abbreviated transcription (Latin):
GRO ACATALeCTO MONOSCEMATISTO
st me trũ integrũ penta metrum dactilicum
quod semꝑ quinque dactilis constat quale
est ex emplũ grecumillud AEINCOΝΑ¬
ΦΕΑΗ ΝΕΝΗΠ ΥΩ MLΕΝOΝΩΑΗTΟ
Latina exempla haec it aliam sequimur
fugientem & uoluim & quad ruped ante
putrem sonitu quatit ungula & attuba
terriblẽ sonitũ proculaere canoro hu¬
ic metro de tracta syllaba nouissima facie
metru simiu sic Demetro Siiadio
PENTA METRO
immnium metrũ penta metrũ mono sche¬
matistũ est constatenĩ semper quatiuor
dactilis & qui ntopede syllabo in diffe¬
renti. Vnde quasi quintus pes schemata
hab& quattuor Nam aut spondeus
erit aut pariambus idtem pirricdius
aut trocheus aut iambus. Decuus sche¬
matibus quattuor latinadabimus
Namgrecum unum repperisolum xa
quattuor dactili & spondeus ut est
Flumine magna iouis ferit oppida grandi
Quattuor dactili & pariambus idem
pirrichius ut est ipsepater iuppiter tuã¬

Expanded text:
gro acatalecto monoschematisto. gro acatalecto monoschematisto. est metrum integrum pentametrum dactylicum, quod semper quinque dactylis constat, quale est exemplum Graecum illud, δειμοναμφεαηνενηπυωμενονωαητο Latina exempla haec, «Italiam sequimur fugientem et uoluimur» et «quadrupedante putrem sonitu quatit ungula» et at tuba terribilem sonitum procul aere daic metro detracta syllaba nouissima facit metrum simmium sic. de metro simmio pentametroium metrum pentametrum monoschematistum est: constat enim semper quattuor dactylis et quinto pede disyllabo indifferenti. unde {quasi} quintus pes schemata habet quattuor: nam aut spondeus erit aut pariambus {id est pyrrichius} aut trochaeus aut iambus. de quibus schematibus quattuor Latina dabimusnam Graecum unum repperi solum, χquattuor dactyli et spondeus, ut est fulmine magna Iouis ferit oppida grandi; quattuor dactyli et pariambus {id est pyrrichius}, ut est ipse pater tuam Iuppiter
Abbreviated transcription (Latin):
gen non nullimimnermũdicunt. Vn
den ncerto auctore eliganter borati¬
uslusit sic Quis tamen exiguos elegos
emiserit auctor. Cram matici certant
& adhuc subiu dicelis est. Nunc secan¬
dum ordinationẽ suprapositã quar¬
tamspeciẽ ex ametram metridacti¬
licidoceamus quae est priapea
DE METRO PRIPTIO MONO¬
SCNEAIATISTO ECAMLETRO
Pria peium metrum monosche matistum ẽ
constateniꝰ sponđ duobus dactilis &
spondeo dactilo spondeo ut est apud bo¬
sione quatamen obseruandum est ut
Inutraq uersus diuisione finita sit
parsorationis ut est illud uergili anum
Externumtulit auteruor hicdestipi¬
te manos illud iterum cu i n ondictus
hilas puer & latonia delos. hoc me¬
trum diuisum faci& persingulas di¬
uisiones suas duodimetra de quib:
opostunius tractabo Nunc qm̃
ex ametras species quat tuorme¬
tridactilici tractauimus. Consequens
ut sicut ordina uimus depenta metrisdoce¬
amus¬
us DE PENTEA METRO INTE¬

Expanded text:
gen, non nulli Mimnermum dicunt. unde gen, non nulli Mimnermum dicunt. unde de incerto auctore eleganter Horatius lusit sic, «quis tamen exiguos elegos emiserit auctor, / grammatici certant, et adhuc sub iudice lis est». nunc secundum ordinationem supra positam quartam speciem hexametram metri dactylici doceamus, quae est priapeia. de metro priapeio monoschematisto hexametro. priapeium metrum monoschematistum est: constat enim spondeo, duobus dactylis, spondeo, dactylo, spondeo, ut est apud Hoiuisione, in qua tamen obseruandum est ut in utraque uersus diuisione finita sit pars orationis, ut est illud Vergilianum, «externum tulit aut cruor hic de stipite manat», et illud alterum, «cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos». hoc metrum diuisum faciet per singulas diuisiones suas duo trimetra, de quibus opportunius tractabo. nunc quoniam hexametras species quattuor metri dactylici tractauimus, consequens est ut, sicut ordinauimus, de pentametris doceamus. de pentametro inte
Abbreviated transcription (Latin):
generis id est metridactilicitam̃
demus exempla schematũ id est me¬
tri elegiaci quod primũ uersum
hab& schematũ xIl. Nam heroi¬
cum contin& cuius metrischemata
supra monstraui. Nunc secundiuersus
shemata hab& sicut exemplis docebo
secunda uero caesura & ipsapente me¬
merica mono sche matista est Nam
dactilos ut est. accipe carmina nunc
maxime uis satua. Autduos sponđ
ut est hoc metrũ coeptum simplici
iussaten&. Aut dactilũ & sponđ ut
est Crammaticusdat haec carmi¬
na siclegi. Aut spondeũ & dactilũ
ut est & temaxime nunc gaude ha¬
beredeos. Elegiacũ metrum dictũ
est quodess& sonat inter iectionẽ
flentis & hoc metro mortuis fle¬
tus componebant. anti qui uel
epigrãmata consecrationũ sicut borat̃ do¬
c& dearte poetica sicuersibus in pari¬
ter iunctis querimonia prima post
&iam indus a est uotis sententia com¬
pos auctorem uero huius metri id est
olegiaci aliipithagoriã quid amortu¬

Expanded text:
generis, id est metri dactylici. tamen generis, id est metri dactylici. tamen demus exempla schematum metri elegiaci, quod primum uersum habet schematum XXXII: nam heroicum continet, cuius metri schemata supra monstraui. nunc secundi uersus schemata  habet, sicut exemplis docebo. secunda uero caesura et ipsa penthemimerica monoschematista est: nam ero aut duos dactylos, ut est accipe carmina nunc, Maxime, iussa tua; aut duos spondeos, ut est hoc metrum coeptum Simplici iussa tenet; aut dactylum et spondeum, ut est grammaticus dat haec carmina sic elegi; aut spondeum et dactylum, ut est et te, Maxime, nunc gaudet habere deos. elegiacum metrum dictum est, quod εε sonat interiectionem flentis, et hoc metro mortuis fletus componebant antiqui uel epigrammata consecrationum, sicut Horatius docet de arte poetica sic, «uersibus inpariter iunctis querimonia prima, / post etiam inclusa est uoti sententia compos». auctorem uero huius metri, id est elegiaci, alii Pythagoram, alii Ortu
Abbreviated transcription (Latin):
bicia hac deb& sari quod singulae lae¬
surae huius metripercus se quaterna
schemata babent insetamen copulata alte¬
raquaterna. Nam aut quattuor sunt dac¬
tili exutraque partebini. aut quattuor
sunt spondei exatraq: partebini aut pri¬
miduo sunt dactili & dao sponde inouis¬
simi aut duo spondei primi & nouissimi
duo dactili. aut in prima parte dactił
& spondeus & in nouissima sit dactilus
& spondeus. aut in prima parte sponđ
& dactilus in nouissima sit spondeus e
dactilus aut in prima parte dactilus
schematũ exempla supra tractaui
Hoctamen sci redebemus quõd ex hoc
metro sublata illa syllaba quae plus
ponitur in prima cae sura penthe¬
memerica & secunda cae sura rema¬
pente memerica erit metri elegia¬
ci secundus uersus pentameter
quod metrum ideo non estadditũ
in nu mero specierum metridactilici
quoniam non est uni formae per sin¬
gulo suersus sedbinos& quoniam speci¬
es est speciei id est metrichorili non

Expanded text:
, hoc debet scire, quod singulae cae, hoc debet scire, quod singulae caesurae huius metri percussae quaterna schemata habent, inter se tamen copulatae altera quaterna. nam aut quattuor sunt dactyli, ex utraque parte bini; aut quattuor sunt spondei, ex utraque parte bini; aut primi duo sunt dactyli et duo spondei nouissimi; aut duo spondei primi et nouissimi duo dactyli; aut in prima parte dactylus et spondeus et in nouissima similiter dactylus et spondeus; aut in prima parte spondeus et dactylus, in nouissima similiter spondeus et dactylus; aut in prima parte dactylus schematum exempla supra tractaui. hoc tamen scire debemus, quod ex hoc metro sublata illa syllaba, quae plus ponitur in prima caesura penthemimerica, et secunda caesura remapenthemimerica erit metri elegiaci secundus uersus pentameter. quod metrum ideo non est additum in numero specierum metri dactylici, quoniam non est uniforme per singulos uersus, sed binos, et quoniam species est speciei, id est metri choerilii, non
Abbreviated transcription (Latin):
magnabouum inqua syllaba finiatur pars
infine primaecae surae. mox e frum¬
tis est mox & frumentis binisdactilis
& binis spondeis cum suis syllabis &
unaplus inmedio. Omnia mercuri¬
odant dant musae dulces binis spon¬
deis & binis dactilis cum suis sylla¬
bis & unain medio plus. Exemplaue¬
ra nos omnia nr̃a damus singulisdac¬
tilis & singulis spondeis exutraque
parte cumsuis syllabis & una syllaba
in medioplus. Cunctatibi nunedo
sic carminate digna singulis sponde¬
is a singulis dactilis cum̃ suis syllabis
&una syllaba in medioplus. Musarũ
caetininunc cuncta metratibi. dactilo
spondeo sua syllaba & una altera plus
spondeo dactilo syllaba. Optima musarũ
dometri coherili spondeo dactilo sua
syllaba &una alteraplus &dactilo spon¬
deo & syllaba. praecepta memorans de
pectore caelesti. Haec sunt schema ta
me tricobelii sed nequi nos imperitiae
arguat quod quattuor shemata pro¬
misimus essehuius metri sed bina singu¬
lae caesurae e exempla posumus oeto¬

Expanded text:
esurae, in qua syllaba finiatur pars in fine primae caesurae, mox et frumentis est, mox et frumentis; bini dactyli et bini spondei cum suis syllabis et una plus in medio, omnia Mercurio dant, dant Musae dulces; bini spondei et bini dactyli cum suis syllabis et una in medio plus, exempla uero nos omnia nostra damus; singuli dactyli et singuli spondei ex utraque parte cum suis syllabis et una syllaba in medio plus, cuncta tibi nunc do sic carmina te digna; singuli spondei et singuli dactyli cum suis syllabis et una in medio plus, Musarum cecini nunc cuncta metra tibi; dactylus, spondeus, sua syllaba et una altera plus, spondeus, dactylus <et> syllaba, optima Musarum do metri choerilii; spondeus, dactylus, sua syllaba et una altera plus et dactylus, spondeus et syllaba, praecepta memorans de pectore caelesti. haec sunt schemata metri choerilii. sed ne quis nos imperitiae arguat, quod quattuor schemata praemisimus esse huius metri, sed bina singulae caesurae, et exempla posuimus octo
Abbreviated transcription (Latin):
aliambicã comicum trimetrum a catales¬
ticum fithocmnodo primo pede ana pesto
seunido iambo tertio dactilo tribus iambis
sed nouissima syllaba indifferens in ueni¬
tur eniꝰ porrichius quipercommunen
syllabam finit partera orationis aiaigeoc¬

Expanded text:
aliambicum comicum trimetrum acatalectum fit hoc modo, primo pede anapaesto, secundo iambo, tertio dactylo, tribus iambis. sed nouissima syllaba indifferens: inuenitur enim pyrrichius, qui per communem syllabam finit partem orationis {po
Abbreviated transcription (Latin):
Ndimphȩmontium Oreades dicuntur Sil¬
uarum driades Quaecun silus nascuntur
a madriades. Fontium napet ut naidos
Maris uero nereides
uattuor aquadro consurgunt limite u¬
Ni quoq sex geminidextra leuaque iugantur
Ai qͣ ita bisseno circumdanł flamine mundũ
Primus aparidias arotoo spirat ab axeto
iuio nr̃ nomon lingua est septentrio fictam
Circius hinc dextro gelidus arcũ tonit antro¬
⁊ hrascian greci prepria dixore loquela
Huic leuus boreas glaciali turbine mugit
Frigidus hinc aquilonr̃is uocitatur inoris
At sub solanus medioflat rectus ab ortu
Grecus aphelioten apto quẽ nomine signat

Expanded text:
nymphae montium Oreades dicuntur, silvarum Dryades, quae cum silvis nascuntur Amadryades, fontium Napeae vel Naides, maris vero Nerei+desuattuor a quadro consurgunt limite uenti, Hos circum gemini dextra laeuaque iugantur Atque ita bis seno circumdant flamine mundum. Primus Aparctias Arctoo spirat ab axe: Huic nostra nomen lingua est Septentrio fictum. Circius hinc dextro gelidus circumtonat antro; Thrascian Graeci propria dixere loquella. Huic laeuus Boreas glaciali turbine mugit; Frigidus hic Aquilo nostris uocitatur in oris. At Subsolanus medio flat rectus ab ortu; Graecus Aphelioten apto quem nomine signat
Abbreviated transcription (Latin):
Exponendo m&ũ grauida de carne re cessus
Suspirans gemitusq imodepectore fundens
Fratrib & cunctis se secõ mittere certans
A dnulcosq breues rogitans direx̃ amicos
Vt scĩs p̃cibus uemiã inplorare studerent
Hasego conscripsimanib: quib: no taui
Deniq cũ primũ radios produxerat aura
M euocitare iub& rosidensq: infigȩreaere
Praecipitatq: breues hisquinos dicatei sdẽ
Sensibꝰ ad nectens quos hic signare studom̃
Vt ꝑfecta fidescunctis iucescere possit
Nẽpe decĩ fuerant quarũ conscriptiotalis
Cenerabali mo inxp̃o patri ilł. uuectinꝰ¬

Expanded text:
Exponendo metum gravida de carne recessus; Exponendo metum gravida de carne recessus; Suspirans gemitusque imo de pectore fundens, Fratribus et cunctis sese committere certans, Ad multosque breves rogitans direxit amicos, Ut sanctis precibus veniam implorare studerent. Has ego conscripsi manibus quibus ista notavi. Denique cum primum radios produxerat aura, Me vocitare jubet, residensque infigere cerae Praecipit, atque breves bis quinas dictat, eisdem Sensibus adnectens, quas hic signare studemus, Ut perfecta fides cunctis lucescere possit, Nempe decem fuerant, quarum conscriptio talis: Venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
Poscit & orantes dñm place reconante
Cõmendans arcanadĩ sim&te fiusse
Raptus ut in lucẽ uerbo scriptoq tulis sent
Sinalias prodenda sibi dimitere poscens
N ã cuput patulis tatũ famare ꝑ orbe
Faucib es cunctas hominũ uulgare ꝑ aures
Deniq uitamanens sic&r pore star& inisto
Ulterius uoluit striotã ꝑ ducere uitã
Vt potar&ꝰ aquã mergentia poculanũ quã
Plurib adiectis quaenunc exponere longũ ẽ
Inspiciunt uultus nec pallida forma uidet᷑
Non macies fedat ne mẽ bra dolorerigȩscunt
Aut trectant uenas uino quae sanguine gaudent
Nec signũ lo&ale uident mortis ue peridũ¬
ł identes quae animouitae compendia spondent
Prae sentis mortisq procul discederedict
Illequib: responsa dedit quae protulitante
Crastinanamq: dies anima decapore pella¬
T alitor ergodiẽ frat̃ consũserat illã
Instantemq rotã noctis dieiq sequentis

Expanded text:
Poscit, et orantes Dominum placare tonantem. Poscit, et orantes Dominum placare tonantem. Commendans arcana Dei, si morte fuisset Raptus, ut in lucem verbo scriptoque tulissent, Sin alias, prodenda sibi dimittere poscens. Namque cupit patulis totum famare per orbem Faucibus, et cunctas hominum vulgare per aures. Denique vita manens, si corpore staret in isto, Ulterius voluit strictam perducere vitam, Ut potaret aquam, mergentia pocula nunquam; Pluribus adjectis quae nunc exponere longum est. Inspiciunt vultus, nec pallida forma videtur; Non macies foedat, nec membra dolore rigescunt. Attrectant venas, vivo quae sanguine gaudent, Nec signum lethale vident mortisve periclum. Fidentesque animo, vitae compendia spondent Praesentis, mortemque procul discedere dicunt. Ille quibus responsa dedit, quae protulit ante, Crastina namque dies animam de corpore pellet. Taliter ergo diem frater consumpserat illam, Instantemque rotam noctis dieique sequentis,
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius ipseiacens sapienti corde magist̃
Quartꝰ erat senior multis ꝑuectus in annis.
T hegan mardñi famulus cui longa senectꝰ
Contulit aeterno uenerandos munere canos
Crandis hon& capitis mai& sapientiam̃tis
Confesso fratrũ gnarus conserre medelã
Moribus antiquos sequit᷑ sine crimine patres
Quintꝰ adẽ tanto augratia magnabenigno
Contulit eximios uitae ꝑducere mores
Nẽpalitinas puer ẽ trans latus ad aurͥas
Sedap̃ feruore calens mercede sod ales
Seruitiigaudore suosdimisit & istud
Coenoliũ in grediens monadũ sedlegȩ ligauit
Hacrecolens qđ prima in ibido cumta recepit
E st hodie que ꝓb felix̧ spectabilis aptus
Gaudeo quod tali mereor parere magistro
Cuius ob auxiliũ praesens me c̃tin&ꝰ aetas
His & enĩ quinis uisaatq audita patent̃
Inũ bis scriptoq simulqđ nocte notauit
Velocicurrente manu narrando resignat
& surgens prostratus humi cõmis saremitte

Expanded text:
Tertius ipse tacens sapiente corde magister, Tertius ipse tacens sapiente corde magister, Quartus erat senior, multis provectus in annis. Theganmar Domini famulus, cui longa senectus, Contulit aeterno venerandos munere canos, Grandis honor capitis, major sapientia mentis, Confessor fratrum, gnarus conferre medelam, Moribus antiquos sequitur sine crimine patres. Quintus adest Tatto, cui gratia magna benigno Contulit eximios vitae perducere mores, Nempe palatinas puer est translatus ad aulas, Sed Christi fervore calens, mercede sodales Servitii gaudere suos dimisit, et istud Coenobium ingrediens, monachum se lege ligavit, Hoc recolens, quod prima inibi documenta recepit, Est hodieque probus, felix, spectabilis, aptus. Gaudeo quod tali mereor parere magistro, Cujus ob auxilium praesens me continet aetas. His etenim quinis visa atque audita patenter In verbis scriptoque simul quod nocte notavit Veloci currente manu, narrando resignat. Et surgens prostratus humi, commissa remitti
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt in iuncta mihimanifeste uoce cauenda
& cunctis liquido citius docendo boatu
Vt timeo si facte tacens dimisero quicquã
M eueniã nechabere graui stringente reatu
Vltima uirgine ae turbae intercessiome ma
Liquit in ancipiti positũ nã nescioqualẽ
In ploras sedõ uitã praestante putemus
Vtrũ ꝑpetuã uel temporis huius amaram
Simihide fuerint p̃sentis cõmoda uitae
ꝑcceprocul dubio mortẽ cras corpus habebit
Duxmeus haecdixittuius mihis ponsiocerta ẽ
Hisigitur uerbis fratres hartatus eosdẽ
Expediens iterũ iamdicta retexere coepit
Illi continuo tabule in pressereliquenti
Laudib: interea dni iam rite ꝓactis
Abbas adueniens aliis comitantib: intrat
N ã solitus cõpellitamorrefouere lacentẽ
Adsistunt propris secretũ infirmus adopte
Discedt̃ reliqui remanent ibiquinq sedent̃
Primus eratheito erbalđ fuit inde secund
Dequib: in primis modicas c̃teximꝰ odas

Expanded text:
Sunt injuncta mihi, manifesta voce canenda Sunt injuncta mihi, manifesta voce canenda Et cunctis liquido citius dicenda boatu. Ut timeam si forte tacens dimisero quidquam, Me veniam nec habere, gravi stringente reatu. Ultima virgineae turbae intercessio memet Liquit in ancipiti positum; nam nescio qualem Implorasse Deo vitam praestante putemus, Utrum perpetuam, vel temporis hujus amaram. Si mihi defuerint praesenti commoda vitae, Ecce procul dubio, mortem cras corpus habebit. Dux meus haec dixit, cujus mihi sponsio certa est. His igitur verbis fratres hortatus eosdem, Expediens iterum jam dicta retexere coepit. Illi continuo tabulae impressere liquenti. Laudibus interea Domini jam rite peractis, Abbas adveniens aliis comitantibus intrat; Nam solitus compellit amor refovere jacentem, Assistunt propius, secretum infirmus adoptat. Discedunt reliqui, remanent ibi quinque sedentes, Primus erat Hetto, Erbaldus fuit inde secundus, De quibus in primis modicas conteximus odas,
Abbreviated transcription (Latin):
N occetiditbello populo certante geraldus
Tuncdominũ famuli lacrimis sũp sere refectũ
Hucq repetatũ tũ longa ꝑ auia ar pus
In sulamens humus contex̃ in aede mariae
Quae festinaminus currens intacta reliquit
Exꝑrectus itẽ iã caece silentia noctis
Nuncius excussit lucis resanando ꝑ aedes
Fratrib accitis quos ꝑ noctas seuidebat
Excubiis secundũ trepidans multoq timae
Pormotus cecinit narransexordine iui sã
Cecretũq: latens auidas effudit in aura&s
Poscit &utueniens sermones protinꝰ ipsos
Abbas excipere & scripto mandare uidet᷑
alibus ad stantes cõpescunt uerbaloquentis
n unc soluto fratres meditant᷑ in ordine noctis
Incũbuntq p̃cinunc daustra silere necesseo
Non audemus enĩ nos haecturba reuel illũ
Vosait interea mollide pingite caera
Vt fulgente diecatius manifesta patescant
n elingua tapente palã deꝓmere uisa
N om possi que tã grandi submoleminarũ

Expanded text:
, Hoc cecidit bello, populo certante, Geroldus, , Hoc cecidit bello, populo certante, Geroldus, Tunc Dominum famuli lacrymis sumpsere referti, Hucque reportatum tam longa per avia corpus Insulanensis humus contexit in aede Mariae.Quae festina manus currens intacta reliquit. Experrectus item, jam caeca silentia noctis Nuntius excussit lucis resonando per aedes, Fratribus accitis, quos pernoctasse videbat Excubiis secum, trepidans multoque timore Permotus, cecinit narrans ex ordine visum Secretumque latens avidas effudit in aures, Poscit et ut veniens sermones protinus ipsos Abbas excipere, et scripto mandare juberet. Talibus astantes compescunt verba loquentis; Nunc solito fratres meditantur in ordine noctis, Incumbuntque preci, nunc claustra silere necesse est; Non audemus enim nos haec turbare, vel illi. Vos, ait, interea molli depingite cera, Ut fulgente die citius manifesta patescant, Ne lingua torpente palam depromere visa Non possim, quae tam grandi sub mole minarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quin &iam quondã comitem sacer illo gȩ raldũ
Angelus asserut requiem capias sebeatam
Martyribusq parẽ quogloria sũmabeatis
Ciuib: ae ternaereddit dulcedinis haustũ
& quõ nelumdnĩ concoeperat inquit
Gentibus infidis xp̃i defendere plebom
Congrediens huius sũpsit dispendia uitae
Aetẽsnis ideo meruit fulgere tropheis
M unera ꝑpetuae capiens in gentia uitae
Hic uir in bacpatria sũ mabonitatenitebat
M orib: egregius uerax mansuetus honestas
Euiregina sora& hludo uuici cara gȩnetrix
H ilde gardiserat para libonitate uetusta
Miribus ille potens scõq potentia actu
Defuerat soboles pariterq & defuit heres
hisigit᷑ uerbis sese conpescere coepit
D enegat heredẽ dñs man& ipse suꝑstes
Quod dedit accipi&s mariae c̃m̃ dobeatae
Sic uotũ factis sequit᷑ magis omnib: isti
profuit illeloco cuius nit& augiadonis¬
ꝑ ella mou&karolus duro stũ caefir in hunos¬

Expanded text:
Quin etiam quondam comitem sacer ille Geroldum Quin etiam quondam comitem sacer ille Geroldum Angelus asseruit requiem captasse beatam, Martyribusque parem, quo gloria summa beatis Civibus aeternae reddit dulcedinis haustum. Et quando zelum Domini conceperat, inquit, Gentibus infidis Christi defendere plebem, Congrediens hujus sumpsit dispendia vitae, Aeternis ideo meruit fulgere tropaeis, Munera perpetuae capiens ingentia vitae. Hic vir in hac patria summa bonitate nitebat, Moribus egregius, verax, mansuetus, honestus, Cui regina soror, Ludovici chara genitrix Hildegardis erat, parili bonitate venusta, Viribus ille potens sanctoque potentior actu; Defuerat soboles, pariterque et defuit haeres. His igitur verbis sese compescere coepit, Denegat haeredem Dominus, manet ipse superstes. Quod dedit, accipiet, Mariae commendo beatae. Sic votum factis sequitur, magis omnibus isti Profuit ille loco, cujus nitet Augia donis. Bella movet Carolus duros tum Caesar in Hunnos
Abbreviated transcription (Latin):
Ceteranãq semel uitia ex secranda monebat
uncautẽ morbũ mores animasq nocentẽ
Daemoniis instinctu natura ꝑdere promptũ
Quin quies ammonuit aut amplius ẽẽ cauenda
Tũ frat̃ rogitat numerus curtantꝰ obir&
Pestisinextio plebis populiq fidelis
H aecait ex factis homines conmertia prauis
Accipiuntdã natq: reossententia crassans
Significatis diem mundo properare futurũ
Terminus ut tandẽ ponat᷑ in odine seđi
Eccedies ueni& nr̃m sitquisq paratus
Ecceuenit dñs nr̃os ut congreg& actus
Lã uigil areced& ueniens ut quenq: coron&:
Praecipue ammonuit diuinis laudib: om̃s
Conatus eruire bono studioq: fagaci
Praecipiens ut nemoaraui torpore subactꝰ
Negdegat assiduas dño prosoluere laudes
Eccelesiae quedetus celebr&: ut ordi ne scõ
Sollicitus propriã quaerit quicũq salutẽ
Hactagat & sese poterit subducere flãmis
Noneg& hs dñs sed nos ut agamꝰ egemus

Expanded text:
Caetera namque semel vitia exsecranda monebat. Caetera namque semel vitia exsecranda monebat. Hunc autem morbum, mores animasque nocentem Daemonis instinctu, naturam perdere promptum, Quinquies admonuit aut amplius esse cavendum. Tum frater rogitat numerus cur tantus obiret Pestis in exitio, plebis populique fidelis. Haec, ait, ex factis homines commercia pravis Accipiunt, damnatque reos sententia grassans, Significatque diem mundo properare futurum, Terminus ut tandem ponatur in ordine saecli. Ecce dies veniet, nostrum sit quisque paratus, Ecce venit Dominus, nostros ut congreget actus. Jam vigilare decet, veniens ut quemque coronet. Praecipue admonuit divinis laudibus omnes Conatu servire bono studioque sagaci; Praecipiens ut nemo gravi torpore subactus, Negligat assiduas Domino persolvere laudes, Ecclesiaeque decus celebretur ut ordine sancto; Sollicitus propriam quaerit quicunque salutem, Haec agat, et sese poterit subducere flammis. Non eget his Dominus, sed nos ut agamus egemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedneq: concubitu quaedã cessare proliant᷑
Qic seducta cohors sequit᷑ ꝑcuncta magistrã
Oprinceps qui talemalũ iunxis seuideris
Dacastis castas aliuduiduata recepte
non equidẽ prodest multorũ ꝑderemores
Credit᷑ enmulier melior quã masculus ẽẽ
Accipit illa gadũ raroe lexista uirorum
tnupto citius dent᷑ loca scã regendi
Confusũ natura modũ discernere poscit
ꝑrat̃ itemquerit ubi dogmatis illa moderno
tara apostolici ꝑfectã intẽ porenorma
partib ex aliis salsimaris in quit habet᷑
Ilerige ueterũ q uige constantia patrũ
Qui paũꝑtatẽ uariis sinereb: adepti
Terreninibil inquirt̃ quod uotare tarda
Nioq pene trantes caeloũ regna capes st̃
ꝑdices patriae quarũ decespite surgunt
Optima gẽmarũ cado & namen tanitentũ
Auxiliũ patriae meriti decus abis honestas¬
N isdictis iterũ uerbũ sacer angelus infert
Crimine deueteri sod omae qđ rura necauit

Expanded text:
Sed neque concubitu quaedam cessare probantur. Sed neque concubitu quaedam cessare probantur. Sic seducta cohors sequitur per cuncta magistram. O Princeps, qui tale malum junxisse videris, Da castis castas, aliud viduata receptet; Non equidem prodest multorum perdere mores. Creditur en mulier melior quam masculus esse. Accipit illa gradum, raro est lex ista virorum, Ut nupto citius dentur loca sancta regenda, Confusum natura modum discernere poscit. Frater item quaerit ubi dogmatis illa moderno Staret apostolici perfecta in tempore norma? Partibus ex aliis salsi maris, inquit, habetur Ille rigor, veterumque viget constantia Patrum. Qui paupertatem variis sine rebus adepti Terreni nihil inquirunt quod vota retardet, Sicque penetrantes coelorum regna capessunt. Felices patriae, quarum de cespite surgunt Optima gemmarum coelo ornamenta nitentum, Auxilium patriae, meriti decus, orbis honestas. His dictis iterum verbum sacer angelus infert Crimine de veteri Sodomae, quod rura necavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quimundũ fixisse sibi mundoq refixi
Famant᷑ quod quippedõ promis simusonis
Ccimus enĩ docunta patrũ finisq uiasq
Cotidie crepitant librorũ uerba peraures
In pugnat mundus folix qui fugerit illu
& post tergaoculũ qui uitat mittere in aeuũ¬
Quanta femineis nascant᷑ damna cateruis.
Quo seruire dõ monach&ũ more suescunt
Angelus exponens plurima demonis inquit
Lu crauirent lucrũq dĩtepor accupat ingȩns
Ordine confuso mulier dũ mortua uiuis
Praeferturquia delitus uiduata marito
Sufficiens functaq̃: probibent quã uiuerega he
Subiectȩ &uiuae mortis confinia sumunt
Dũ factis ꝑuersa suis exempla secuntur
Sic ꝑdunt᷑ opes quas c̃gessero fideles
Ad conseruandũ uis uirginitatis honestae
Accipithas sitiens labentia gaudiamundi
Deniq: iamuiduae capiuntdũ iurare gȩrendi
Subuertunt prauo iustã molimine uitam
S& dibus esolitis paucae sedemereposst̃

Expanded text:
Qui mundum fixisse sibi, mundoque refixi Qui mundum fixisse sibi, mundoque refixi Famantur, quod quippe Deo promisimus omnes: Scimus enim documenta Patrum, finesque viasque, Quotidie crepitant librorum verba per aures. Impugnat mundus: felix qui fugerit illum, Et post terga oculum qui mittere vitat in aevuQuantaque femineis nascantur damna catervis Quo quae servire Deo monachorum more suescunt Angelus exponens: Quamplurima daemonis, inquit, Lucra virent, lucrumque Dei tepor occupat ingens, Ordine confuso mulier dum mortua vivis Praefertur, quia deliciis viduata marito Sufficiens functa est, prohibent quam vivere gazae Subjectae et vivae mortis confinia sumunt, Dum factis perversa suis exempla sequuntur. Sic perduntur opes quas congessere fideles Ad conservandum jus virginitatis honestae: Accipit has sitiens labentia gaudia mundi Denique jam viduae capiunt dum jura regendi Subvertunt pravam justo molimine vitam; Sordibus e solitis paucae se demere possunt,