comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonei amnicur an omnirenim quis eregen
pun contnudi cit cesan. Maiorẽ timore seinge¬
fere pur auerunt pilatotenendo d&egrare ut
Nunc uero nsic potuit contẽpnere ģsarem.
auctorẽ potestatis suo queni ad modum legẽ
gitis aliene. Adhuc tam̃ eu angelista sequitꝰ¬
& dicit pilatus iũ cum ad dĩ s& hossemone
ad duxit forasihmm & sedit ꝓtiibunali in loco
que dicitur idtꝰstrotos. hebraice au gabbacthas
sol& oborriricumad ipsũ locum ubi crucis¬
xus narratur uentum fut ut potuenmusgi
sediss& pilatus dicit iudeis. eccerex uester
illiaũ clamabat. tolle tolle crucisige cum
Dix eipilatur regem uestrum crucifigam
Adhuc terrorem quem decȩsare ingore¬
rant superare conatur. deignominia eorum
uolens eos frangere dicendo. Rege murm cruci¬
figa : Quos deigno minia xp̃i mitigare n potuit.
diteis illuut crucisigeretur. Aꝑtissime quippe
contracaesarem uenire uider&ur. siregeinse
n̾l. abere nisi caesarem ꝓfitentib̵ aium regem

Expanded text:
non es amicus Caesaris: omnis enim, qui se regem facit, contradicit Caesari. Majorem timorem se ingerere putaverunt Pilato, terrendo de Caesare, utNunc vero non sic potuit contemnere Caesarem, auctorem potestatis suae, quemadmodum legem gentis alienae. Adhuc Pilatus, cum audisset Pilatus, cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali in loco, qui dicitur lithostrotos, Hebraice autem gabatha solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si cit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dicit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo: Regem vestrum crucifigam? Quos de ignominia Christi mitigare non potuit: dit eis illum, ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nisi Caesarem profitentibus, alium regem
Abbreviated transcription (Latin):
quismitait sanitatem qui mniseratus eꝰ inuia
semiuo alatronib derelicto infuditoleum
&uinum curauit uulnera leuabit iniu¬
mentum: ꝑduxit in stabulum. stabula nocõ¬
duos nũminos qui inpenderentur saucio
curando siorte ipsa sunt duo p̃cepta inquib
si a hoc tempore in quasauciur sanatur.
stabulume uiatons. Sed ipsi eeclesi aesursũ c̃¬
hereditas possessons¬

Expanded text:
 in via semivivum a latronibus derelictum: infudit oleum et vinum, curavit vulnera, levavit in jumentum, perduxit in stabulum, stabulario comduos nummos, qui impenderentur saucio curando : forte ipsa sunt duo praecepta, in qsia hoc tempore, in qua saucius sanatur, stabulum est viatoris: sed ipsi Ecclesiae sursum haereditas possesso
Abbreviated transcription (Latin):
modo uinces quando contrate inimicus nutiisiu¬
nb tuis. Quae igitur libertas plenaatq ꝑfecta¬
in illo diioiliu quid. Siuasfilius liberauent tunc
uerelib& eritir. quando plena & ꝑfecta liberitas
ent. quando nullae inimicitiae. quando nouis¬
sima inimica destru&urmors. Opor a& ergo
corruptibile hoc induere incorruptionem. &mor¬
talehoc induere in morialitatem. Cum &umor
talehoc induent in mortalitatem t unc fi& ser¬
mo quisciipius est. Ab sorta ẽ mors inuictona ubi
ẽ mors contentiotua. Quid estubi ẽ mars conten¬
tio tua : caro concupiscebat aduersus spin & spr
aduersus carnem. Sed quando pec cati caro uige¬
batubiẽ mors contentiotua. lamuiuemus lamn
moriemur in illo qui ꝓnob̵ morauus ẽ & resumexit
ut qui uiuunt inquit iam ñ sibi uiuant. sed ei qui
pipss morituus ẽ & resurrex̃. Precenur medicu

Expanded text:
modo vineis, quando contra te inimicos nutris virmodo vineis, quando contra te inimicos nutris viribus tuis? 13. Quae igitur libertas plena atqdixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis; quando plena et perfecta libertas erit? Quando nullae inimicitiae, quando « novissima inimica destruetur mors. Oportet enim corruptible hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem: cum autem induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua » ? Quid est, Ubi est, mors, contentio tua? Caro concupiscebat adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, sed quando peccati caro vigebat. Ubi est, mors, contentio tua? Jam vivemus, jam non moriemur, in illo qui pro nobis mortuus est et resurrexit: ut qui vivunt, inquit, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
iore impe¬
re iuuandus
sstit frene
am. coherte¬
i concupseo¬
tiam. In est
tamen quo
in est qu
teneatur. Quidaii uolebat ille iustus mente serui¬
ens legidi nisi utomnino ñ e& quod frenar&iur
& hoc deb& conan omnis qui tendit ad ꝑfetione
boninisi consumatio & finis mnali: Quae e &i consu¬
matiomalnisĩ quo dl&dic nꝰ concupisces omnino.
nͥ concupiscere ꝑfectioboniẽ. quia consumatio
maliẽ. Hoedicebatille. ꝑficere bonum non mihi
adiac& quianꝰ poterat facere ut nꝰ concupiscer&
faciebat tantũ ut concupiscentia refronar&ꝰ
ut concupis centiae nꝰ consentir& : & concupiscen¬
quod dicume non concupisces. Qui dergo opus e
ut impleas post concupiscentiar tuas ñ eas. Hoc
age intenm quamdiu iisunt inlicite concupiscen¬
tiae in carn&ua. postconcupis centiastuas neas
Mane in seruitutedꝰ in libertate xpi mente serui
legidĩtii. Noli tedonare concupiscentur tuisse¬
quendo cas uires eius addisdando eis uires quo¬

Expanded text:
ore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, boni, nisi consumptio et finis mali? Quae est autem consumptio mali, nisi quod Lex dicit, Non concupisces ? Omnino non concupiscere perfectio boni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscenquod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare concupiscentiis tuis: sequendo eas, vires eis addis; dando eis vires quo
Abbreviated transcription (Latin):
teseruitus ñdum totaendum pur
dumplenalibertas qui andum ae¬
nitas. Nabemus etm exparae in¬
firmitatẽ exparte accepimus
liberiatem. quid quid p& catũ
ẽ a nobis antea del&um e inbap¬
tismo. Numquid quia del&a
e tota iniquitas nullare¬
mansit infirmitas Sinon
remansiss& sine pec cato
hicuiueremus. Quiꝰ au
audeat hocdicerenisi
suꝑbus nisi nusen cor¬
dia liberatonsindig¬
nus nisi quis e ipsũ
uult decipere &
in quouentasn
e. Ergo exeoqđ
remansit ali¬
quid infirmi¬
atis audeo
dicere ex
quaparcte
seruimus
sumus

Expanded text:
ex parte servitus: nondum tota, nondum pura, nondum plena libertas, quia nondum aeternitas. Habemus enim ex parte infirmitatem, ex parte accepimus libertatem. Quidquid peccatum est a nobis, antea deletum est in Baptismo. Numquid quia deleta est tota iniquitas, nulla remansit infirmitas? Si non remansisset, sine peccato hic viveremus. Quis autem audeat hoc dicere nisi superbus, nisi misericordia liberatoris indignus, nisi qui seipsum vult decipere, et in quo veritas non est? Ergo ex eo quod remansit aliquid infirmitatis, audeo dicere, ex qua parte servimus sumus
Abbreviated transcription (Latin):
terruit & spemdedit terruit nepeecatum
amaremus. Spemdedit nedep&cati solu¬
tione diffideremus. Omnis inquit quifac
peccatum seruur e p&ecati seruus aun ma¬
n& in domo in a&ernum . quae ergo nob
spes ẽ qui ñ sumus sine peccato. auđis pem
tua filiusman& in a&ernum sierga filius¬
uos liberauent. tuncuere liben entis. haeo

Expanded text:
et terruit, et spem dedit: terruit, ne peccatum et terruit, et spem dedit: terruit, ne peccatum amaremus; spem dedit, ne de peccati solutione diffideremus: Omnis, inquit, qui facit peccatum, servus est peccati. Servus autem non manet in domo in aeternum. Quae ergo nobis spes est, qui non sumus sine peccato? Audi spem tuam; Filius manet in aeternum. Si ergo vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
alio locodicentem potestatem habeo ponen¬
dianimo mea & potestatemhabeo iterũ
summendi eam. Ecce in morituis lib cum
ergo omnis quifacit pecatum seruus sit
p&ccati quae sit spes nob libergatis audite :
Seruus auinquit ñman& in domo in &ernũ
Ecclesi ae domus. seruus peccatar est Mul¬
tuntrant in ecclesa peccatores n ergodix
seruus nꝰ e indomo. sed nꝰman& in domoinȩ¬
t̃num. Siergo nullus ibi seruus ent : quisibi
ent: Cum enimr& iustus seder& inthrono
sicut scrptura loquitur. quis glonabiturcas¬
ium sehabere cor. autquis głan abi turmun¬
dum se ee apeccato. Multum nosteruit.
Ofrs mei dicendo seruus nꝰman& indomo
in a&ernum adiungitau & dic filius aũ
man& in aecternũ. Orgo solus indamosua
entxp̃r. nullus illipopulus coherebit ciueñt
caput sinent corpus. An forite totum hoc
filius caput & corpus nenim sinecausa

Expanded text:
alio loco dicentem, Potestatem habeo ponenalio loco dicentem, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. . Ecce vere in mortuis liber. 8. Cum ergo omnis qui facit peccatum, servus sit peccati, quae sit spes nobis libertatis, audite. Servus autem, inquit, non manet in domo in aeternum. Ecclesia est domus, servus peccator est. Intrant multi in Ecclesiam peccatores. Non ergo dixit, Servus non est in domo; sed, non manet in domo in aeternum. Si ergo nullus ibi servus erit, quis ibi erit? Cum enim rex justus sederit in throno, sicut Scriptura loquitur, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Multum nos terruit, o fratres mei, dicendo, Servus non manet in domo in aeternum. Adjungit autem, et dicit, Filius autem manet in aeternum. Ergo solus in domo sua erit Christus? nullus illi populus cohaerebit? Cui erit caput, si non erit corpus? An forte totum hoc Filius, caput et corpus? Non enim sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
ut quib: damlocis semptumsit it aut sacer¬
dotesinmolatun ponerent manus suar
suꝑcapud p& cati id est suꝑca putuitime
liberat ab hac seruitute pdecati ille quidic
inpsalinis . factus sum tamqhotno sine
adiutono int̃ morauos lib̵. Solus enimlib
quia ñ habebat peccatum. Ipse &iam dic
in euangelio ecce uenit piinceps huiusmin¬
di diabõlum signisicans uenturum in ui¬
daeis ꝑsecutonb. Eccemn quituenit & inme
nihil inueni&. ñ quomodo in eis quor occidit
&iamiustor inuenit. qualecumq peecatũ
in menihil inueni&. & tamꝰq ei dicereaur.
si nihil intemueni& quare te occiditisub¬
iecit& ait. Sed ut sciantonines quia uolun¬
tatem pains mei facio. Surgito aamus limc
Noninquidinoritem mei p& cati necessita¬
te ꝑsoluo sed in eo quod monor uoluntatem
patns inei facio plus qubi facio qua patror
quia si nollem nec passus essem Habesill

Expanded text:
ut in quibusdam locis scriptum sit ita, ut sacerut in quibusdam locis scriptum sit ita, ut sacerdotes immolaturi ponerent manus suas super caput peccati, id est, super caput victimae liberat ab hac servitute peccati ille qui dicit in Psalmis: Factus sum tanquam homo sine adjutorio, inter mortuos liber . Solus enim liber, quia non habebat peccatum. Ipse enim dicit in Evangelio: Ecce venit princeps hujus mundi, diabolum significans venturum in Judaeis persecutoribus; ecce, inquit, venit, et in me nihil inveniet . Non quomodo in eis quos occidit etiam justos, invenit qualecumque peccatum, in me nihil inveniet. Et tanquam ei diceretur, si nihil in te inveniet, quare te occidet? Subjecit, et ait: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc. Non, inquit, mortem mei peccati necessitate persolvo, sed in eo quod morior, voluntatem Patris mei facio: plusque ibi facio quam patior, quia si nollem, nec passus essem. Habes illum
Abbreviated transcription (Latin):
& factuse saenficium sacerdosipse &
quia sa ensicium factus e ꝓpeecato offe¬
sensse ipsum in holo caustum in cruce
passionis suae. Sequitura pastolus& dic
uenitenimincarne: hocẽ insimilitudine
carnis peccati. Non ta men in carne peccałi
n habensullum omnino p&ccatum. &ideo
factus ẽ uerum saenficium ꝓpeccato quia
nullum habebatips e peccatum Sed forte
desensumeodixi quia p&e catuiti sacnficiũ
ẽ ꝓpeccato quilegeruntagnoscant qui
ñ legerunt ñ sintpign ñ sintinquam pign
adlegendum ut ueracessint adiudicanđđ
Cumdesa enficiis enim p̃ciper& drofferen¬
dis ꝓp&c cato in quib saenficus nerat expia¬
tio pde catorum sed umbra futurarum la¬
demipsa sa cnficia eas deiipsarhastias
easdemipsa suidimas eadem ipsa animaha
qua eadmouebantur mactanda ꝓ pdeca¬
tis in quorumsanguine sanquis ille fiqu¬
rabatur. peecatalex appellat᷑ usqi ad eo

Expanded text:
et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dit peccatum. Venit enim in carne, hoc est in similitudine carnis peccati , non tamen in carne peccati, non habens ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium pro peccato, quia nullum habebat ipse peccatum. 6. Sed forte de sensu meo dixi, quia peccatum sacrificium est pro peccato. Qui legerunt, agnoscant; qui non legerunt, non sint pigri: non sint, inquam, pigri ad legendum, ut veraces sint ad judicandum. Cum de sacrificiis enim praeciperet Deus offerendis pro peccato, in quibus sacrificiis non erat expiatio peccatorum, sed umbra futurorum, eadem ipsa sacrificia, easdem ipsas hostias, easdem ipsas victimas, eadem ipsa animalia quae admovebantur mactanda pro peccatis, in quorum sanguine sanguis ille figurabatur, peccata Lex appellat: usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ saensicium ꝓ pecato. Audistis enimcu
apostolus leger&ur. Proxp̃o inquitlegatione
fungimur tamq̃ dõ exorctante ꝑnor obsecra¬
concili ando Si exoraatur& obsegrat a postolus
ut reconcili emurdo inimicieramusdo. Nemoenĩ
reconciliatur nisi ex inimicitus. in imicos aunos
nnatura sed poccatafecerunt. unde inimi culhus
inde serui pecati. Non hab& dr liberosinimicos
necoe ẽseruisint & serui remanebunt nisi ab illo
liberentur cu p&ecando inimici ẽẽ ualuerunt: ob¬
uauit aurem ne audiat. sed p&ccataura separanꝰ
in t̃uos &dm̃. quia ergo ñ reconciliamur nisi ab¬
lato quodinmedio ẽ. & posito quodinmediosit.
enim medium separans Sed contra iediator
reconcilians iedium separans ẽp̃ec catum
mediator reconcilians ẽ dñrxp̃r unus enim¬
iłis. Utergo tallatur matena separans
quod est peccatum. uenitille mediator

Expanded text:
et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum et factus est sacrificium pro peccato. Audistis enim cum Apostolus legeretur: Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecraconciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. ObNon gravavit aurem ne audiat, sed peccata vestra separant inter vos et Deum . Quia ergo non reconciliamur nisi ablato quod in medio est, et posito quod in medio sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est Dominus Jesus Chris. Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator,
Abbreviated transcription (Latin):
natos uolentes carere dominis qui nolunt carere
peccatis: aliquando au&ia in licito iugo & in ꝓbo
subi esti fugiunta decclesia quiar& inenturin¬
genui ad seruitutem & int̃ pellatur eps & nisi
cur& operam impenderit ne ingenuitas oppn¬
matur inmisencors deputatur. Ad xp̃monines
fugiamus contrapeccatum dm̃liberatorem int̃¬
pallemus uenales nos putamus ut eius sanguinẽ
redimaniur. Dic enimdñs gratisuenundatier¬
tis & sin eargento redimimino sine p̃tioseduro
argentum sed sanguinem suũ. Namnos& serui
Regeniremanseramus. Liberatergo abhac
seruitute solus dñs quuillam nꝰ habuit ipsede
illaliberat. Solus enim in haccarneuenit sine
pexcato Nam quos uid&is in manibus matrũ
paruolos fem nondumambulant &uam sunt
compediti. traxer̃ enundeadam quod solua
ista gratia quam dns pollic&ur. quia de peeca¬
tosolus liberare potest quiuenit sine p&cato&

Expanded text:
natos: volentes carere dominis, qui nolunt carere natos: volentes carere dominis, qui nolunt carere peccatis. Aliquando autem etiam illicito jugo et improbo subjecti fugiunt ad Ecclesiam, quia retinentur ingenui ad servitutem, et interpellatur episcopus: et nisi curet operam impendere, ne ingenuitas opprimatur, immisericors deputatur. Ad Christum omnes fugiamus, contra peccatum Deum liberatorem interpellemus: venales nos petamus, ut ejus sanguine redimamur. Dicit enim Dominus, Gratis venumdati estis, et sine argento redimemini . Sine pretio, sed vestro; argentum, sed sanguinem suum. Nam nos et servi et egeni remanseramus. 5. Liberat ergo ab hac servitute solus Dominus: qui illam non habuit, ipse de illa liberat; solus enim in hac carne venit sine peccato. Nam quos videtis in manibus matrum parvulos ferri, nondum ambulant, et jam sunt compediti; traxerunt enim de Adam quod solvatista gratia quam Dominus pollicetur; quia de peccato solus liberare potest, qui venit sine peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
hͦ÷ccommendatum ut ex ipsa geminationi
cognoscite : Quid est erga commendatum:
uerumuerumdico uobi uentas dic quae utiqs
&si nondicer& uerum dicõmentin omnino
n posr& tamen commnend at inculcat dorm¬
entes quodam modo excitat intentas facit col¬
tempni nuult quid dicens Amenamendi cono
quia omnis qui facit peccatum seruus ẽp&can
Smis erabils seruitur plerumꝗ hamiines cu inde¬
minosmalos patiuntur. uenales sep&unt n
querentes dñmñhabere: sed saltim mutare
Seruus peccati quid faciat quem interpela
apud quem in t̃ pell& apud quem se uenalẽ
p&at. Deindeseruus hominis aliquanꝰ dolu
dñi duns impenis faticatus fugiendo requie¬
cit. seruus peccati quo fugit secui se ar ahit
quocumq fugerea. Non fugit seipsa mala
scientia non est quoeat sequitur seum mono¬
recedit ase. peccatum enim quod fecitinto
est facit peecatum ut aliqua corparaleme
per& uoluptatem. ulo luptas transit p&ecas
pungat. Mala seruitur dehis qui fugiunt ad¬
ecclesam aliquando fugiunt hominer ad&desia

Expanded text:
ne cognoscite. 4. Quid est ergo commendatum? Verum, verum dico vobis, Veritas dicit; quae utique etsi non diceret, Verum dico, mentiri omnino non posset: tamen commendat, inculcat; dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult. Quid dicens? Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis servitus! Plerumque homines cum dominos malos patiuntur, venales se petunt; non quaerentes dominum non habere, sed saltem mutare; servus peccati quid faciat? quem interpellet? apud quem interpellet? apud quem se venalem petat? Deinde servus hominis aliquando sui domini duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit? Secum se trahit quocumque fugerit. Non fugit seipsam mala conscientiarecedit a se: peccatum enim quod fecit, intus est. Fecit peccatum, ut aliquam corporalem caperet voluptatem: voluptas transit, peccatum pungat: mala servitus. Aliquando fugiunt s! Aliquando fugiunt homines ad Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
uodlectionem pnstinam sequitur
& desco euangeliohodie nobisre¬
citatum est tunc distulidicere:
qminultaiam dixeram & deiber¬
tate in quanos uocat gratia salua¬
tons np̃ tereunt᷑ nẽquen ec legen¬
ter fuerat disserenđ : Hodĩe

Expanded text:
lectione pristina sequitur, et de sancto Evangelio hodie nobis recitatum est, tunc distuli dicere, quoniam multa jam dixeram, et de libertate in quam nos vocat gratia Salvatoris, non praetereunter neque negligenter fuerat disserendum: hinc
Abbreviated transcription (Latin):
&uentas liberabi tuos: quid estliberabituoro
lberos nos faci& Deniq iuda eicarnaler& se
cundum carnem iudicanter ñ hu qui credide¬
rant sedinilla turba qui erant qui ñcredeban:
iniunanisibi factam putauerunt quia dix eis :
uentas liberabituos Indignati sunt seruor e
seeẽ significatos: &ueres eruierant : & ex¬
panitilhs quaesit seruitus & qua e sit futura
libertas quamips eꝓmitait: Seddehacliber¬
tate & deillas eruitute nimis longam est
uthodiedisputeinus

Expanded text:
ritas liberabit vos. Quid est, liberabit vos? Liberos faciet. Denique Judaei carnales, et secundum carnem judicantes, non hi qui crediderant, sed in illa turba qui erant qui non credebant, injuriam sibi factam putaverunt, quia dixit eis: Veritas liberabit vos. Indignati sunt servos se esse significatos. Et vere servi erant: et exponit illis quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Sed de hac libertate et de illa servitute nimis longum est ut hodie disputemus
Abbreviated transcription (Latin):
humana effiqiem cogitasi ẽ intefi¬
des quando ali cogitas in piincipioerat
eratuerbum pereatde cordeato omnis
humana figuratio pellatur de cogita¬
tionibustuis quicquid fine corporeõler¬
minatur quicquid locispatio contin&ur
uel quantalib& molediffunditur decor¬
de auo figmentum tale dispereat. cogi¬
tasipotes pulchntudinem sapientiae
laudata corde morib:q tener&ur.
Nunc uero fiunt homnines sapiente s unde
fierent msi e& sapientia Por o auo
homo sisapientiatieuudeee carnisocu¬
lisn potes nec tabrisnqinatone cagite¬
re quali corporalie õepetur: Bapi¬

Expanded text:
humanam effigiem cogita, si est in te fihumanam effigiem cogita, si est in te fides: quando autem cogitas, In principio erat erat Verbum , pereat de corde tuo omnis humana figuratio: pellatur de cogitationibus tuis quidquid fine corporeo terminatur, quidquid loci spatio continetur, vel quantalibet mole diffunditur; de corde tuo figmentum tale dispereat. Cogita, si potes, pulchritudinem sapientiae,laudata corde moribusque teneretur: nunc vero fiunt homines sapientes; unde fierent, nisi esset sapientia? Porro autem, o homo, si sapientiam tuam videre carnis oculis non potes, nec tali imaginatione cogitare quali corporalia cogitantur, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare nein corde ur̃o ido lafabii¬
c̃& ir homana sprmaehomanorum
Viniamenta membrorum figura.
carnis humane sensos istor conspicuos
statura motusq corpons. lingue officiũ
diflmctiones sonorum. Nolite milla
tnitate cogitarenis quod ꝑtin&ad
forma serui quemaccepiti unigeniti
filius. Cum uerbum carofatumest
ut habitar& in nobis ibi ntepliybeohu¬
mana in firmitar cogitare quod nosti
immo&u am conpello sifides inte uera
e talemxpͥmcogita Sed exma¬
nauirgine ndedõ patre talem cogita
Insans fuit creuituthomo Ambulauit
uthono esunit sitiuit ut homodormi
sus inligno occisus sepultur ut homo
in eadem forma resunexit In eadem
forma ante oculos discipulorum ascen¬
dit incaelum In eadem forma uenturus
eadiudicium. Angelorum enim uoxe
in euangelio expressa. Sicueni& quo¬
modo eu̾muid&is euntemincaelum.
Quando ergo forma serui cogitar inxpo

Expanded text:
cogitare, ne in corde vestro idola fabricogitare, ne in corde vestro idola fabricetis. Humanam formam, humanorum lineamenta membrorum, figuram carnis humanae, sensus istos conspicuos, staturam motusque corporis, linguae officium, distinctiones sonorum, nolite in illa Trinitate cogitare, nisi quod pertinet ad formam servi, quam accepit unigenitus Filius, cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis . Ibi non te prohibeo, humana infirmitas, cogitare quod nosti; imo etiam compello. Si fides in te vera est, talem Christum cogita: sed ex Maria virgine, non de Deo Patre talem cogita. Infans fuit, crevit ut homo, ambulavit ut homo, esurivit, sitivit ut homo, dormsus in ligno, occisus, sepultus ut homo; in eadem forma resurrexit, in eadem forma ante oculos discipulorum ascendit in coelum, in eadem forma venturus est ad judicium. Angelorum enim vox est in Evangelio expressa: Sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum . Quando ergo de forma servi cogitas in Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
subiunexit . &ameipso facionihil. Sed
sic docuit me pat̾ haecloquor. lamgau¬
derecoperat sabellianur erronssuioc¬
casione comꝑta statimut se taniq inob¬
scuro extulit sequentis sententiae luce
confusus e putaueras eum ee patrem
quiad ego sum audiquia filius ẽ ame¬
ipso facionihil. Quid estame ipso facio
nihil ameipson sum pilius enidepa¬
docuit mepat̃ haecloquor. Nemini
urm obrepat cogitatio carnales srs mei
ñ enim potest hãmana infirmitas cogi¬
tare nisiquod consueuit facereuelait¬
dire. Nolite ergo uob quasiduos hami¬
nes ante oculor panere unum patre
alterum filium & loquentem patrem
ad filium sic̃ facistu quando uerba al¬
qua dicisfilio tuo monenseum & instru¬
enseum quo modoloquart ut quecum ꝗ
audiuit ate cõm̃d&s memonae cum co¬
mendauent memonae ꝓferat: & lin¬
quadistinguat ꝑsonos inferat aunb
alienis quã d ꝑcepit in suis. Noliteita

Expanded text:
subjunxit, Et a meipso facio nihil, sed subjunxit, Et a meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Jam gaudere coeperat sabellianus, erroris sui occasione comperta: statim ut se tanquam in obscuro extulit, sequentis sententiae luce confusus est. Putaveras eum esse Patrem, quia dixit, Ego sum: audi quia Filius est, Et a meipso facio nihil. Quid est, A meipso facio nihil? A meipso non sum. Filius enim de Padocuit me Pater, haec loquor; nemini vestrum obrepat cogitatio carnalis, fratres mei. Non enim potest humana infirmitas cogitare, nisi quod consuevit facere vel audire. Nolite ergo vobis quasi duos homines ante oculos ponere, unum patrem, alterum filium, et loquentem patrem ad filium: sicut facis tu, quando verba aliqua dicis filio tuo, monens eum et instruens eum quomodo loquatur, ut quaecumque audivit a te, commendet memoriae; cum commendaverit memoriae, proferat et lingua, distinguat per sonos, inferat auribus alienis quod percepit in suis. Nolite ita
Abbreviated transcription (Latin):
ineumr& n đ exaltatur erat fihurhominis.
Exaltationem quippedi passianis ñ glonfica¬
tionis. crueis n caeliquia& ibi exaltatur ẽ qua¬
do pependit inligno. Sedilla exaltatio humilia¬
tio fuit. Tuncenim facus ẽ ob oediensusque
admariem crucis. hoco poraebatim plenꝑ
eorum manus qui postea fuerant creditun qui¬
bdic. cũ exaltauentis fihum hominis tanc
cognasc&is qui a egasum quarehocnisi ut
ne modis perar& in quocumq reelere male
sibi conscius quando uidebat eirdonanho¬
rep&end ẽ nepereat res tanta fastidium
Recolite illud ego sum qui sum & quieꝰ misit
dñ ssic̃ filius lo quebatur neforte in eo
quodd tunc cognore&ir qui a egosum Sub¬
intrar& eror sabellianorum hoc ẽ patii¬
passianarum que muab erforem cõmenda¬
ui. Ñtenend sed cauenđ eorum scilic& qui
dixer. Ipsec̾pat̃ ipse esilius duos nomina
sed resuna ꝓpistum ergo cauenđerore .
Cuidixiss& dnrtunc cognosc&is quia ego
sum neipse intelleger &ur. Pat̃ continuo

Expanded text:
xaltatus erat Filius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crucis, non coeli: quia et ibi exaltatus est, quando pependit in ligno. Sed illa exaltatio humiliatio fuit. Tunc enim factus est obediens usque ad mortem crucis . Hoc oportebat impleri per eorum manus qui postea fuerant credituri, quibus dicit, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Quare hoc, nisi ut nemo desperaret in quocumque scelere male sibi conscius, quando videbat eis donari horepetendum est, ne pariat res tanta fastidium. Recolite illud, Ego sum qui sum, et Qui est, misit Dominus sicut Filius loquebatur, ne forte in eo quod dixit, Tunc cognoscetis quia ego sum, subintraret error Sabellianorum, hoc est Patripassianorum, quem vobis errorem commendavi non tenendum, sed cavendum, eorum scilicet qui dixerunt, Ipssed res una: propter istum ergo cavendum errorem cum dixisset Dominus, Tunc cognoscetis quia ego sum; ne ipse intelligeretur Pater, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
a quib dolebatur nondum sicuterat
cognoscebatur: Totimhocquasinit¬
um ẽ linia mentorum sidei strudura
futurae quod dñs ipse ad tendens quo¬
dam locoait Quidiligit memanda¬
tamea custodit & quidiligit medi¬
ligitur a patremeo & ego diłigameu.
&ostendam meipsum ill: : quam qui
audiebant utiq iamuidebant : eistcõ
sidiligebant uidenđ se ꝓmitatebant Sic
adhuccreditur ñđuid&um simaneat᷑
in eo quod creditur ꝑuenitur adidquod
uideatur. Inde rohannes ipses pseuan¬
gelista inepistolasua Dilectissimun
quit filu dĩ sumus sed ñ dumapparuit
quid enmus lainsumus & aliquiden

Expanded text:
a quibus dolebatur, nondum sicut erat a quibus dolebatur, nondum sicut erat agnoscebatur. Totum hoc quasi initium est lineamentorum fidei et structurae futurae. Quod Dominus ipse attendens quodam loco ait, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Quem qui audiebant, utique jam videbant; eis tamen, si diligebant, videndum se promittebat. Sic adhuc creditur, nondum videtur. Si maneatur in eo quod creditur, pervenitur ad id quod videatur. Inde Joannes ipse sanctus evangelista in Epistola sua: Dilectissimi, inquit, filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus. Jam s
Abbreviated transcription (Latin):
pis quidhumilius quid ueh ementius
quid minutius. quid feruentius Ergo&
uos ait Simansentis in uerbo meo inquo
credidistis quoꝑ ducemini uergdis cipub
mei entis: & qui dobis ꝑdest Rcognor¬
o& is uentatem : quid ꝓmititit credenqł¬
fps & cognosc&is uentatem: quident̃
ñ in illa cognouerant᷑: quando dñs loque¬
batur si ñ cognouerant quo modocre¬
diderunt: ñ quia cognouerunt credider̃
sed ut cognoscerent crediderunt : Cre¬
dimus enimut cognoscamur ñ cognosci¬
mus ut credamur: quod eni cognitun
sumus nec oculus uidit nec aurer audi¬
uit nec in corhominis ascendit: Quid ẽ
enimfides nisi credere quod ñuider
fi des ergo ẽ quod ñ udes credereuientas
quod credid isti uidere sic ipre quodam
lo coait. Ideo dnrpnius ad faciendam
fidem ambulauit in terra. Homoerat.
humilis factus eratãbomnib uidebatur
nec abonimbus cognos ceb atur:
amultis reꝓbatur a turba occideb ati
a paucis dolebatur : Sed tamen& abenꝰ

Expanded text:
pis . Quid humilius, quid vehementius? pis . Quid humilius, quid vehementius? quid minutius, quid ferventius? Ergo et vos, ait, si manseritis in verbo meo, in quo credidistis, quo perducemini? Vere discipuli mei eritis. Et quid nobis prodest? Et cognoscetis veritatem. 9. Quid  Quid enim? non illam cognoverant, quando Dominus loquebatur? si non cognoverant, quomodo crediderunt? Non quia cognoverunt crediderunt, sed ut cognoscerent crediderunt. Credimus enim ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quod enim cognituri sumus, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid est enim fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est, quod non vides credere; veritas, quod credidisti videre: sicut ipse quodam loco ait. Ideo Dominus prius ad faciendam fidem ambulavit in terra. Homo erat, humilis factus erat; ab omnibus videbatur, nec ab omnibus cognoscebatur; a multis reprobabatur, a turba occidebatur, a paucis dolebatur: sed tamen et ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
adtende & exista humilitate alia incel¬
si tudinem quere : fides enim humilitu¬
dinemhab& cognitio & in mortalitar
& a &ernitar ñ hab& humilitatem sed
celsi tudinem: Crestio nemnulla defestio¬
nem aRerna stabilitatem nulla ab ini¬
meo expugnationem nullum deficiendi
timorem: Magnum ẽ quod incipitafide
sed contempnitur fundam̃ tumSol&
ectia in edificio abimpentis contempni:
fossa fitgrandis lapides ꝗꝯ modo passim
mititũntur: Nulla ibi expolitioNulla
pulchrtudo appar& quo modo necinar¬
bons radice ñ appar& aliqua pulchntudo
totum tam̃ quid quid te delestat in arbore :
deradice sumex: Seduides radice &uñ
delectans uides arborem& mirares
Stulte quodmirans inde sumexit quor
del ectans parum aliquid udectur
fides credentibum ñ habesstateram
undependas : Audi ergo quoꝑueniat.
&uidequanta sitsic & ipse dnis alioloco
dic Si habuentis fidemsic granumsina¬

Expanded text:
attende, et ex ista humilitate aliam celattende, et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaere. Fides enim humilitatem habet: cognitio et immortalitas et aeternitas non habet humilitatem, sed celsitudinem; erectionem, nullam defectionem, aeternam stabilitatem, nullam ab inimico expugnationem, nullum deficiendi timorem. Magnum est quod incipit a fide; sed contemnitur. Fundamentum solet etiam in aedificio ab imperitis contemni. Fossa fit grandis, lapides quoquo modo passim mittuntur; nulla ibi expolitio, nulla pulchritudo apparet: quomodo nec in arboris radice, non apparet aliqua pulchritudo; totum tamen quidquid te delectat in arbore, de radice surrexit. Sed vides radicem, et non delectaris; vides arborem et miraris. Stulte, quod miraris, inde surrexit quo non delectaris. Parum aliquid videtur fides credentium, non habes stateram unde appendas. Audi ergo quo perveniat, et vide quanta sit: sicut et ipse Dominus alio loco dicit, Si habueritis fidem sicut granum sina
Abbreviated transcription (Latin):
tasse suntinis tamult tudine amanin audeo
suspicare eȩ sabellianosi quiipsum patremdi¬
cunteẽ quie filius hereses quippe istanimis
andqua ẽ & paulatimẽ uiscerata. Amanor
auahuc uid& ur habere aliqua motiones quasꝰ
cadauens putrescentis aut cerate ut mnultum qua¬
si homines anima a gentes opora& inde
reliquos liberan sicut in de multi liberati
sunt & quidemistaciuitas eos non habebat
sed postea qua multi perecnini aduenerur
nnulli & ipsi uener̃. Eccehaecdñ oloquense
multiuida ei crediderunt neum. EcceR
neloquente amanioredant ñ inmesed
mecum. Dicebatergo dns ad eos quieredide¬
rantineum iuda eõs : Siuosmansentis in uer¬
bomeo id eomansentis quia initiati estis
quia & ibi eẽ coepistis. Simansentis hocest
infide quae in uobis ee credentib coepit.
quo ꝑ ueniRs : Vide qualeinitium quoꝑ
duciti amastifundamentum culmer

Expanded text:
tasse sunt in ista multitudine ariani. Non audeo tasse sunt in ista multitudine ariani. Non audeo suspicari esse sabellianos qui ipsum Patrem dicunt esse qui Filius est: haeresis quippe ista nimis antiqua est, et paulatim eviscerata. Arianorum autem adhuc videtur habere aliquas motiones quasi cadaveris putrescentis; aut certe, ut multum, quasi hominis animam agentis: oportet inde reliquos liberari, sicut inde multi liberati sunt. Et quidem ista civitas eos non habebat; sed posteaquam multi peregrini advenerunt, nonnulli et ipsi venerunt. Ecce haec Domino loquente multi Judaei crediderunt in eum; ecce et me loquente Ariani credant, non in me, sed mecum. 8. Dicebat ergo Dominus ad eos qui crediderant in eum Judaeos: Si vos manseritis in verbo meo. Ideo manseritis, quia initiati estis, quia et ibi esse coepistis. Si manseritis, hoc est in fide quae in vobis esse credentibus coepit; quo pervenietis? Vide quale initium, quo perducit. Amasti fundamentum, culmen
Abbreviated transcription (Latin):
None aliud atq. aluid sed hocipsum. Tx̃ ergo ista
iudacis & addidit & quime misit mecum est.lam:
hoc & antedixerat sed remmagnam assiduecom¬
memorat misitme& mecumẽ. Sierꝗd tecum ẽ
odñe ñ unus ab aliomissũs ẽ sed ambouenistis & ta¬
men cumambosimlsint unus missus e. at̃ mistt
tumẽ non & patiis. Msititaq pat filium sed
pat̃ obi ñe quidix caelum& terra mego impleo
Sed forae pat̃ ubiq ẽ. & filuis ̃ e ubiq̃ Ex uange¬
listamaudimhocmundo erat et mundus ꝑ tum
factus ẽ. ergo inquit quimemsit cuius austorga
ẽ ñ mereliquit. Quaremenꝰ reliquit & ñ reli¬
quit me inquit solum quia ego quae placitas
ei faciosemꝑ. Ipsa ẽ aequalitar semo ñ ex quo¬
daminitio & deinceps. Sed sine initio sine fine
Dĩ enim generation hab& initium tempons quia
ꝑgenitum facta sunt aempora. Haccillo lo¬
quente multi crediderunt in eum. Utinam
&melo quente multiqui aliud sapiebant intel¬
egebant & credantineum : Quidam enĩ for¬

Expanded text:
non est aliud atque aliud, sed hoc ipsum, dixit ergo ista Judaeis, et addidit: Et qui me misit, mecum est. Jam hoc et ante dixerat, sed rem magnam assidue commemorat: Misit me, et mecum est. Si ergo tecum est, o Domine, non unus ab alio missus est, sed ambo venistis; et tamen cum ambo simul sint, unus missus est, alter mitum est, non et Patris. Misit itaque Pater Filium, sed est qui dixit, Coelum et terram ego impleo ? Sed forte Pater ubique, et Filius non ubique est? Evangelistam audi: In hoc mundo erat, et mundus per eum factus est . Ergo, iest, non me reliquit. Quare me non reliquit? Non reliquit me, inquit, solum, quia ego, quae placita sunt ei, facio semper. Ipsa est aequalitas semper, non ex quodam initio et deinceps, sed sine initio, sine fine. Dei enim generatio non habet initium temporis, quia per genitum facta sunt tempora. 7. Haec illo loquente, multi crediderunt in eum. Utinam et me loquente multi qui aliud sapiebant intelligant, et credant in eum. Quidam enim for
Abbreviated transcription (Latin):
uenistifi remansurus Iteragis : stabalir
ẽ haecuitasiteremi nummo. quomodo
uiator instabulo utitur mens a caliceis
ceo lectulo dimissurus ñ ꝑ m ansurds Si
tales fuentis engitecor quipotestis &
diteine Sitales fuentis ad eius ꝓmisso
ueni& sstionenim multum ẽ aduosqul
magna est manus eius. quiuos uocauit : Vocauit
inuoc&r dicatur illi uo castinos inuocam
te: ecceaudiuimus. uocantem aut inuocan¬
te ꝑduc quod ymisisti ꝑfice quod in choasti no¬
lideserere muneratua nolideserere agrum
tuum germina tua intrent inhorie uñ ab un¬
dantaemptationes inmundo sedmaior est
quifecitmundum habundamaemptatio¬
nes sedñ defecit quiinillo spemponit in quo

Expanded text:
venisti, non remansurus. Iter agis, stabulum venisti, non remansurus. Iter agis, stabulum est haec vita. Utere nummo, quomodo viator in stabulo utitur mensa, calice, urceo, lectulo, dimissurus non permansurus. Si tales fueritis, erigite cor qui potestis, et audite me. Si tales fueritis, ad ejus promissa venietis. Non enim multum est ad vos, quia magna est manus ejus qui vos vocavit. Vocavit, invocetur. Dicatur illi: Vocasti nos, invocamus te. Ecce audivimus vocantem: audi invocantes. Perduc quo promisisti, perfice quod inchoasti. Noli deserere munera tua, noli deserere agrum tuum. Germina tua intrent in horreum. Abundant tentationes in mundo, sed major est qui fecit mundum. Abundant tentationes, sed non deficit, qui illo spem ponit in quo
Abbreviated transcription (Latin):
denumsinus cordisẽ : capie̾mu s desidenum
quantum porsumus extendamus hoc noh¬
cumait scnptura di uina hoc congregatiopop
lorum hoccel ebratiosacramentorumihoc
baptisius sc̃s hoc cantica laudis dĩ hoc ipsa
nr̃a disputatio ut desidenum ñ solum semi¬
tante capacitatis augeatur ut idoneum sit
sumere quodoculos nuid& necaures audi¬
uit nec incorhonnis ascendit. Sed amate
mecum ñ amatmultum nummum qui
amat dm̃ : & egopalpauun firmitatem
ñ ausis sem dicere ñ amatnummums edñ
multum amat nummum quas ĩ amandus
sit nummus sed ñ multum: Osidmndigne
anemus numinos omnino nonamabĩmus
entaibi nunimus instrumentum perȩcryis¬
tionis ñ inntamentum cupiditatir quo uto¬
ns ad necessi tatem non quo fruans ad del&o¬
tationem: Omama si aliquit in te egit quo
audigr& telauda sutere mundo ñ tecapis
mundus quod intrastisiter agis exiturus

Expanded text:
derium, sinus cordis est; capiemus, si desiderium derium, sinus cordis est; capiemus, si desiderium quantum possumus extendamus. Hoc nobiscum agit Scriptura divina, hoc congregatio poplorum, hoc celebratio sacramentorum, hoc baptismus sanctus, hoc cantica laudis Dei, hoc ista nostra disputatio, ut hoc desiderium non solum semitantae capacitatis augeatur, ut idoneum sit sumere, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Sed amate mecum. Non multum amat nummum qui amat Deum. Et ego palpavi infirmitatem. Non sum ausus dicere, non amat nummum, sed non multum amat nummum: quasi amandus sit nummus, sed non multum. » O si Deum digne amemus! nummos omnino non amabimus. « Erit tibi nummus instrumentum peregrinationis, non irritamentum cupiditatis: quo utaris ad necessitatem: non quo fruaris ad delectationem. Deum ama, si aliquid in te egit quod audis et laudas. Utere mundo, non te capiat mundus. Quod intrasti, iter agis. Exiturus
Abbreviated transcription (Latin):
AIi ñ dumapparuit quiden musssci¬
mus quia cuma pparuent similis ei
enmus : Unde qmuiebimus eum
sicuti ẽ Magna ꝓmissio s ed merces
ẽ fid&squens mercedem opus p̃cedat
Sieredis mercedem exige fida SSiaũ
nuno credq fidꝯmercedem quafrõ¬
tequens Siergo mansentis in uer¬
bomeoueredis cipuli meientis ut
contempleminupsa uentatem sicũ
ẽ Nonperuerba sonantia sed ꝑlucem
splendentem cumsatia uent nos quodle¬
gitur inpsalmo: Signatumẽ suꝑ norlum
uultus tui dñe: Mon& a disumus numiu
atherauro oberrauimus erore d&ntume
quod in nob̾ fuerat impressum uenit quin
form& quia ipse formauerat: Quent& ips
nummum suum Sic caesar numinu isti
ipsos tuncergo expnm&ur uentas in noł
cumq sus pirans in illam in effabilemgiona
Osi perecnnationeninram ingenitu sentire¬
mis & secul n amaremus & adeuin quino
uocauit piamente ꝑ p&uo pulsarenus desi¬

Expanded text:
aruit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus. Unde? Quoniam videbimus eum sicuti est . Magna promissio; sed merces est fidei. Quaeris mercedem, opus praecedat. Si credis, mercedem exige fidei; si autem non credis, fidei mercedem qua fronte quaeris? Si ergo manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis: ut contemplemini ipsam veritatem sicuti est; non per verba sonantia, sed per lucem splendentem, cum satiaverit nos, quod legitur in Psalmo, Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Moneta Dei sumus, nummus a thesauro oberravimus. Errore detritum est quod in nobis fuerat impressum; venit qui reformet, quia ipse formaverat: quaerit et ipse nummum suum; sicut Caesar nummum suum; ipsos. Tunc ergo exprimetur veritas in nobis. ercumque suspirans in illam ineffabilem gloriam! O si peregrinationem nostram in gemitu sentiremus, et saeculum non amaremus, et ad eum qui nos vocavit, pia mente perpetuo pulsaremus! Desi
Abbreviated transcription (Latin):
capiatur nec saporqui faucib iudic&ur t&
durtm: & melle quod tangendo senti&ur¬
& tamen aliquid est quodsentire facilexe explicare
inpomibile ẽ Siergo dr ut dicere ceperamloquitur
incordib nis sinesono quomodo loquitur filiosuo
Sicergo fratres sic cogitate quantum potestis ut dixi
lic& parua magnis modo aliquocomparare sic co¬
gitate incorporalit᷑ pat̃ locutus ẽ filio. quia in cor¬
poralit̃ pat̃ genuit filium nec eum sicdocuit quo¬
siindoctom genuent. Sedhocẽ euidocusre
quod est scienten geniusse. & hoc e docuit inepa¬
ter quod est scientem megenuit pat̃.Si enum quod
pauciintellegunt simpl& enatura uentato. hoc
ẽ filio ẽe quod nosse. Abillo erge hab& ut nouent
a quo hab& ut sic non ut pnosabillo et & abilio
postea none& Sed quemad mod illigignendo de

Expanded text:
capiatur, nec sapor qui faucibus judicetur, nec capiatur, nec sapor qui faucibus judicetur, nec durum et molle quod tangendo sentiatur: tamen aliquid est quod sentire facile est, explicare impossibile est. Si ergo Deus, ut dicere coeperam, loquitur in cordibus nostris sine sono, quomodo loquitur Filio suo? Sic ergo, fratres, sic cogitate, quantum potestis, ut dixi, si licet parva magnis modo aliquo comparare; sic cogitate. Incorporaliter Pater locutus est Filio, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit quasi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod est scientem genuisse; et hoc est, docuit me Pater, quod est, scientem me genuit Pater. Si enim, quod pauci intelligunt, simplex est natura veritatis; hoc est Filio esse quod nosse. Ab illo ergo habet ut noverit, a quo habet ut sit: non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset; sed quemadmodum illi
Abbreviated transcription (Latin):
dubio Siuerũ e quod dixi & hocuerum ñ solu mau¬
distis uerum&ua in tellexistis duae resibi fale
s. discernite illas auditur & in tellestur. Audit
ꝑmefactus e. intellectus ꝑquem: ego adaure
dixiutaudir& is ad corurm quisdixutintelle¬
gentir sine dubio aliquis & ad corurm aliquib
dix ut ñ salum strepitur iste uerborum ꝑ cuterd
auremuram. Sed &iamincor urm aliquiddis¬
Damihuntellectum ut dis cammandatatua
uerbi gratia. Ep̃rlocutus ẽ: quidlocutus ẽ¬
ait aliquis respondens quidlocutus sit & ad¬
isuerumd Tuncalius qui non intellegͣit quid
Uinquid aut quid est quod laudes ambomeau¬
dierunt. Ambobus ego dixi sed uniipsorumd
D̾ Si parua magnir comparare concediturꝰ
quandonorad eum quid sumur tamen nescio
quidincorparalit & spmtalit facit in nobis
ds̃ quod n& sonus e. qui aurem ꝑcutiat n& colo
quioculis discernatur necodor qui nanbus

Expanded text:
dubio si verum est quod dixi, et hoc verum non solum audubio si verum est quod dixi, et hoc verum non solum audistis, verum etiam intellexistis; duae res ibi factae sunt, discernite illas, auditus et intellectus. Auditus per me factus est, intellectus per quem? Ego ad aurem dixi ut audiretis, ad cor vestrum quis dixit ut intelligeretis? Sine dubio aliquis et ad cor vestrum aliquid dixit, ut non solum strepitus iste verborum percuteret aurem vestram, sed etiam in cor Da mihi intellectum, ut discam mandata tua . Verbi gratia, episcopus locutus est. Quid locutus est, aliquis ait? Respondeit. Tunc alius qui non intellexit: Quid dixit, inquit, aut quid est quod laudas? Ambo me audierunt, ambobus ego dixi; sed uni ipsorum Deus dixit. Si parva magnis comparare conceditur, quoniam nos ad eum quid sumus? tamen nescio quid incorporaliter et spiritualiter facit in nobis Deus, quod nec sonus est qui aurem percutiat, nec color qui oculis discernatur, nec odor est qui naribus
Abbreviated transcription (Latin):
us ait. Sicut docuit me pat̃ haec loquor. Iocu¬
tus ẽ illi quandodo cuit pat̃ filium uerba sec
quomodo tum quando docesfilium tuum
uerbafacir. Quomodo facituerba uerboq
uerba multafierent unico uerbo. Uerbu mu
patiis aures habuit ados patiis carnaliani
istapereant de cordib uñs hoc enim dico ecci
suntellexistis quod egd dixi Ego ceratelocutur
sum & mea uerba sonuerunt᷑ sonisq aures pe¬
pulerunt & ꝑsensum auditusum ad corsente¬
tia ꝑduxerunt. Si in tellexistir facite aliquo
audisre latine linquae homineni tantunmo¬
doaudisse nectam̃en in tellexisse: quod dixi
quantum adstrepitum ꝑtin& emissum exare
meo sic eius ille paraiceps factus ẽ quinꝰ intellex
quo modo & uos eum sonumaudiuit eaedensil¬
labae aures eius ꝑcusserunt. Sed in corde ipsiur
nihilgenuerunt. Quare quia ñ intellex̃. Vor
ausuintellexistis unde imellexistis: Ego ad auro
sonui. numquid ego incordelum̃ accendi : ꝓcul

Expanded text:
us ait Sicut docuit me Pater, haec loquor? Locutus est illi? Quando docuit Pater Filium, verba fecit, quomodo tu, quando doces filium tuum, verba facis? Quomodo facit verba Verbo? Quae verba multa fierent unico Verbo? Verbum enim Patris aures habuit ad os Patris? Carnalia sunt ista, pereant de cordibus vestris. Hoc enim dico, ecce si intellexistis quod ego dixi, ego certe locutus sum, et mea verba sonuerunt, sonisque aures pepulerunt, et per sensum auditus vestri ad cor sententiam perduxerunt, si intellexistis. Facite aliquem audisse latinae linguae hominem, tantummodo audisse, nec tamen intellexisse quod dixi: quantum ad strepitum pertinet emissum ex ore meo, sic ejus ille particeps factus est qui non intellexit, quomodo et vos; eum sonum audivit, eaedem syllabae aures ejus percusserunt; sed in corde ipsius nihil genuerunt. Quare? Quia non intellexit. Vos autem si intellexistis unde intellexistis? Ego ad aurem sonui; numquid ego in corde lumen accendi? Procul