comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solat᷑ nos in om̃i tͥbulacione nr̃a. ut po̾simꝰ & ipsi cansolari eos qui
ĩ om̃i pͣssura st̃ͣ. Qdũ afflictis ꝓximis uerbũ ł op̃e consolacionis fert᷑.
eos ꝓculdubio adstatũ reclitudinis restringunt.ne. ĩ moderata
accipimꝰ : Qa et gͣce oleos miscdĩa uocat᷑. Et quasi olei liquor. ante
om̃ipotentis dĩ oculos miscdĩȩ fructꝰ lucet. Cui adhuc ĩ ꝓmissione
subiungit᷑. Fonã indeserto abietẽ. ulmũ. & buxũ simul. Qͥd ꝑabie
tẽ que ualde crescendo ad aeris alta sustollit᷑ nͥ hi designatist̃
qͥ intra scam ȩcdãm adhuc int̾renis corporib positi ĩã celestia
c̃templant᷑ Et quã uis nascendo det̾ra exiert᷑. contẽplando

Expanded text:
olari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata taccipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto tem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis n
Abbreviated transcription (Latin):
milla nos maloe nr̃&. qualitas. nulla quantitas frangat Pstat
magnã ueniȩ siduciã latro ille uenerabilis. qͥ ñ inde uene¬
rabilis unde latro. nã latro exrrudelitate. uenerabilis excfessio¬
ne. Cogitate rogo cogitate quã incͣp̃hensibilia ĩom̃ipotente dõ
miscdĩȩ uiscera. latro iste cruentis manib abstractuᷤ a fauce.
iineris suspensus ẽ inpatibulo cuicis. ibi c̃fessus ẽ. ibi sanatus ẽ.
ibi audire meruit. hodie mecũ eris inparadiso. Qd hoc ͤ ꝙͥͥ tantã¬
ꝓuenit ad pͣmia uirtutis. Idcirto aut᷑ om̃ps ds̃ electos suos in qͥb dã
lapsib cadere ꝑmisit. ut aliis inculpa iacentib si toto adeũ corde
consurgant. spe ueniȩ reddẽt. et eis ꝑ lam̃ta ꝑenitenciȩ uiam
pietatis apiret. Exerreamꝰ gͦ nosmetipsos in lam̃tis. extinguamus
fletib et dignis penitenciȩ fructib culpasqͦs fecimꝰ adĩdulgen¬

Expanded text:
m malorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnum veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis unde latro. Nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate, rogo, cogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotente Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: « Hodie mecum eris in paradiso. » Et caetpervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culpas quas fecimus; ad indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
sensu gentilitas cũ fynagoga decururrit. Senit synagoga
por ad moniutũ s minime intrauit. qͥa legis quide manda¬
tata pcrpit. ꝓphecias de in carnacione at passione dominica
auduitt  credere in inortałe noluit. Hidit eñi iohannes
posta linteamina. ñ tam̃ intronunt: qͥa uidelicet senagoga

Expanded text:
sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc gͦ erant tenebre cũ uenit ad inonum̃tũ. Cucurrit
cirĩ. discipulis nunciauit. s illi pͣçȩteris cucurrerunt. qui
p̾ceteris amauerunt. uidelicet petrus. et lohannes. Curre¬
bant aut̃ duo simul. s ioħes pcucurrit ciciꝰ petro. uenit pͥor
addmonum̃tũ et ing̃di ñ p̃sũpsit. Venꝰ uͦ posterior petrus:
et intrauit. Qd fr̃s qͥd cursusiste signisicat : Nũ qͥd nã hec tam
subtilis eug ist: descriptio amisterusuacar e eredenda eꝰs monime.
heqreni se iohannes et pͥise et ñ intrasse diceret. si ñ psa sua tre¬
piclacune misteriũ defiuisse credidisset. Qd gͦ ꝑ iohannẽ nisi¬

Expanded text:
Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit: sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit unã. et ostendit alt̾am. Unã ꝓtulit moriendo. osten¬
dit altͣam resurgendo. Si gͥ nob̃ mortalẽ uitã scientib resur¬
rectionẽ ꝓmitteret carnis. et tam̃ hanc uisibilit̾ ñ exhiberet:
qͥs eiꝰ ꝓmissionib crederet : factꝰ ẽ itaq homo apparuit ĩcarne
mori dignatꝰ ẽ exuoluntate. resurrex̃ expotestate. et osten¬
dit exemplo qđ nob̃ ꝓmisit uipͣmio. S fortasse aliquis dicat.
lure ille surceẽ. qui cũ ds̃ eẽs.teneri morte ñ potuit. Ad in¬
struenda gͦ ignoranciã ur̃am a droborandã t̃firmitat᷑e nr̃am
suȩ resurrectionis exemplã nob̃ sufficere noluit . solus illo
intẽpore mortuus t̃: et tañ solus minime surrecit . Nã scrip¬
tũ ẽ. Multa corpora sc̃or quȩ dormierant surrexerunt.
Ablata st̃ gͦ om̃a argum̃ta ꝑfidie. Neqũ dicat. sperare
dese ñ debet homo. qđ incarne sua exhibuit homo ds̃. et ce
cũ dõ homines resurrexisse cognoscunꝰ. et qͦs puros fuisse. ho¬

Expanded text:
tulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat: Sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit Deus homo, ecce cum Deo homines resurrexisse cognoscimus, et quos puros ho
Abbreviated transcription (Latin):
ganisi st̃. S qͥd samson fecit agnouuimꝰ. media nocte portas ci¬
infacto. quẽ nͥ redẽptorẽ nr̃m samson ille significat: Ed gata
monstrat᷑: Qui cũ mortuũ dñm uide : rent. eiꝰq corpꝰ insepul¬
chro iã pesitũ. custodes ilico deputauerunt: et eũ qͥ auctor

Expanded text:
gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas cigavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas ciin facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gazmonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico depu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩdens. uirtutẽ nob̃ pacienciȩ ñ demonstraret. S exspectauit pau¬
lulũ tollerauit ꝓbra irrifiones sustiniat. seruauit pacienciã. distu¬
uit admracionẽ. Eece qui decruce descendere noluit. desepulchro
surrexit Plus qͥ fuit desepulchro surgere: qũa decruce descen¬
dere. Plus fuit mortẽ resurgendo destruere: oiĩ ĩ uitã descen¬
dendo seruare. S cũ iudei hõ adinsultariones suas decruce des¬
cendere minime cernerent. cũ morientẽ uiderent. eũ se ui¬
cisse credidertͣ. nom̃ illiꝰ se quasi eaxtinxisse. gauisi sunt. Sed
ecce demorte. nom̃ eiꝰ ꝑmundũ creuit. Exqua boc infidelis
turba eaetincisse. se credidit. et quȩ gaudebat occisũ: dolebat
bene inlibro iudicũ samson. illius facta fignificans: qͥ cũ gatã
ciuitatẽ philistinq fuisset ingͣsfus. philistti ĩgressũ eiꝰ ꝓtinus
cognoscentes. ciuitatẽ repente. obsidionib circũdederunt.
custodes deputauerunt. et samson fortissimũ se iã cõpͣhendisse

Expanded text:
t paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet ignificant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse
Abbreviated transcription (Latin):
quia adhuc in eoe. cordib peregrinꝰ erat afide: ire se longiꝰ
finait fingere nãq cõponere dicimꝰ. Vnde & cõpositores
luti figulos uocamꝰ. Nichil simplex ueritas ꝑduplicitatẽ

Expanded text:
quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ncottidiana uobis sollempnitate laborantib. pauca loquen¬
cla sunt. et fortasse hec utilius ꝓderunt. quia sepe et ali¬
menta que minus sufficiunt. auidius sum untur. Tectio¬
nis gͦ euglĩoe suminatim sensũ statui. non ꝑsingula u̾ba
discͣutere. ne dilectionẽ urãm ualeat sermo ꝓlixior ea¬
posicionis onerare. Ecce audistis fr̃s Rm̃i quia duobus
discipulis ambulantib inuia. ñ quidẽ credentib s tam̃de se
loquentib dñs apparuit : sed eis speciẽ quã recognõscerent
non ostendit. Noc gͦ egit foris dñis. moculis corporis. qđ apd
ipsos agebat᷑ intus inoculis cordis. Ipsi nãq apđ semetipsos in¬
tus. et amabant et dubitabant. eis aut̃ dñs foris et p̾sens ad¬
erat. et quis et̃ ñ ostendebat. dese gͦ loquentib pͣsenciã ex¬
hibuit. sed de se dubitantib cognicionis suȩ speciẽ abscondit.
Nerba quidẽ contulit. duriciã intellectus increpauits rip
turȩ sacrȩ mẏsteria quȩ dese ipso erant aperuit. & tam̃

Expanded text:
diana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
detis : Unde &s matheus angłm apparuisse describens ait.
Prit aspectus eiꝰ sic̃ sulgur. et uestim̃ta eiꝰ candida sicͣ nix.
infulgure enĩ t̾ror timoris ẽ. inniue aut̃ blandim̃tum
iustis. recte testis resurrectionis eius angls. et ĩfulgure
uultꝰ. et in candore. habitꝰ demonstrat᷑: ut de ipsa sua specie. et
terreret reꝓbos. et mulcẽret pios. Ende reote ppłm ꝑdeserta¬

Expanded text:
thaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum s, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Jesum quaer
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat. addexterã sedebat. Qui stola candida coopertꝰ apparuit.
qͥa festiuitatis nr̃ȩ gaudia nunciauit. Candor et eñi uestis splen¬
dorẽ nr̃e denunciat sollemnitatis. Hrȩ dicamꝰ an suȩ : sedut fate¬
amur uerus. et suȩ dicam̃ & nr̃e. llla qͥppe redẽptoris nr̃i re¬
surrectio. et nr̃a fostiuitas fuit . qͥa nos ad immortalitatt᷑ redux̃.
Et angłã festiuitas exsitut. qͥa nos reuocando adcglestia eorũ
numerũ ĩpleuit. Insua gͦ ac nostra festiuitate angłs̃ in albis
uestib apparuit. q̃a dũ nos ꝑresurrectionẽ dñicã ad suꝑna
reducimur cȩlestis patriȩ dãpna reparant᷑. S qͥd uenientes
feminas affat᷑ audiamꝰ. Nolite ex pauescere. Acsi aperte dicat.
Paueant illi qͥ ñ amant aduentũ suꝑnae. ciuiũ : ꝑtimescant
qͥ carnalib desiderus p̃ssi. ad eoꝵ. se societatẽ ꝑtingere pos

Expanded text:
venerat, in dextra sedebat; qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit; candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimus, coelestis patriae damna reparantur. Sed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desideriis p
Abbreviated transcription (Latin):
sidaret qd non deberet. sedsi ñ daret qđ deberet. Unde aꝑte
subdit᷑. Anoculus tiuis nequã eͣ qͥa egobonꝰ sũ Nemo aut̃ se de
oꝑe. nemo detẽpore extollat. cũ hao eapleta sentencia subseqͣnt᷑
ueritas clamet. Sic ert᷑ nouissimi pͥm. et pͥm nouissimi. Ecce enͣa
hec examinet ignoramꝰ. Et qui dẽ gaudendũ cuiq sũ moꝑe est

Expanded text:
non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim a subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ paradisi claustra hominib ĩ terposicione suȩ mortis aꝑiret:
eorũ hoc ipsiĩ murmurasse ẽ. qd recte ꝓꝑcipiendo regno uixe
ciã inferni cdaustra quã uis tranqͥlla suscepert᷑. eis ꝓfecto & labo¬
rasse fuit. et murmurasse. Quasi gͦ pꝰ murmuracionẽ denarium
acripiunt qͥ pꝰ langa ĩfernite᷑ pora ad gaudia regni ꝑuenerunt.
Nos aut̃ qui adundecimã uenimꝰ. pꝰ laborẽ ñ murmuramꝰ. et de¬
nariũ accipimꝰ: qaͥ pꝰ mediatoris aduentũ in hcͣ mundũ uenientis¬
adregnũ ducim᷑. mox ut de corpore eximus. et illud sine. mora
ꝑceͥpimus. quod antiqͥ patres cũ magna ꝑcipere dilacione me¬
dare sic᷑ et tibi. Ex qd ipsa regni ꝑceptio eiꝰ ẽ bonitas uoluntatis.
recte sub iungit. Aut ñ licet qđ uolo facere : Stulta enĩ questio
hominis cantra benignitatẽ dĩ: cũ querendũ quippe ñ eẽt.

Expanded text:
qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixertiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundad regnum ducimur mox cum de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui Patres cum magna percipere dilatione medare sicut et tibi. Et quia ipsa regni perceptio ejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si
Abbreviated transcription (Latin):
siderio. qui laborauer̃ ad pͥmã qͥa ȩqualẽ uitȩ ȩĩnę retri¬
butionẽ sortiti sunt. oũ his qui amundi inicio uocati fue.¬
rant hi qui ĩmundi fine ad dnm uenert᷑. Unde et hiqͥ ĩ labu¬
re p̃cesserant murmurantes dict᷑. Ni nouissu una hora
fecert᷑. & pares illos nob̃ fecisti qͥ portauimꝰ pondus diei &
estus: Pondus enĩ dici ce estus portauerant hi qͦs mundi mi¬
cio qa diu hic c̃tigit uiurre. necesse fuit etiã longiora tarms
tormta tolerare. UInicuiq em̃ pondus diei et estus ferre t.
plongioris iute tẽpora carnissuȩ calort fatigari. S queri potest c¬
queno mmurasse dicti sunt. qͥ salti sero ad regnũ uocant᷑. sȩlor
em̃ regnũ nullus murmurans accipit. nullus qͥ accipit mur¬
murare potest. S qdͥ antiqͥ patres usq ad aduentũ dñi quãlibet
iuste uixerint. aucti adregnũ ñ st̃. Nisi ergo ille descenderet.

Expanded text:
siderio qui laboraverunt ad primam, quia aequalem vitae aeternae retrisiderio qui laboraverunt ad primam, quia aequalem vitae aeternae retributionem sortiti sunt cum his qui a mundi initio vocati fuerant, hi qui in mundi fine ad Dominum venerunt. Unde et hi qui in labore praecesserant, murmurantes dicunt: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti qui portavimus pondus diei et aestus? Pondus enim diei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, quia diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Sed 1513 quia antiqui patres usque ad adventum Domini, quantumlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hic statis tota die ociosi : Aosi aꝑte dicat᷑. Et si dõ uiuere
ĩ pueriria & iuuentute noluistis. saltĩ multima etate resipis¬
cite. & aduite uias oũ iã laboraturi multũ ñestis. uł sero uenite
Et tales gͦ pat̾fumilias uocat. & plerũq ante remimerant᷑. qa
pͥus adregnũ decorpore exeunt. quã hi qͥiã ĩ puericia uocati
eẽ uidebant᷑. Anñ adundecimã uenit latro: Qui q si ñ habuit
ꝑetatẽ. habuit tam̃ seb̃o ꝑpenã. qui dm̃ ĩ cruce. ꝯfessus ẽ. &
pȩne cũ uoce sentenciȩ. ex alauit sp̃m uitȩ. A nouissimo aut̃
reddere denariũ pat̾familias cȩpit. qa ad paradisi reqͥem pͥus
latronẽ quã petrũ ꝑdux̃. Quanti patres ante lege̾. qͣna sub
lege fuert᷑. & tam̃ hi qͥ in dñi aduentu uocatist᷑. ad cȩl& reg¬
nũ sine aliqua tarditate ꝑuenert᷑. Pundẽ gͦ denariũ accipi¬
unt. qͥ laborauert̃ adundecimã quẽ. ex spectauerunt toto de¬

Expanded text:
Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum vocreddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum vocavit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt? Et tamen hi qui in Domini adventu vocati sunt ad coelorum regnum sine aliqua tarditate pervenerunt. Eumdem ergo denarium accipiunt qui laboraverunt ad undecimam quem exspectaverunt toto de
Abbreviated transcription (Latin):
stomacho ea qͣ dictauerã legere ipse ñ possũ. qͦs dã ur̃m minus libent᷑
audire intueor. Unde nc̃ amemetipso exigere i era morẽ uolo
quendo ȩdisserã sicq excipiat᷑ ut loquim̃. qͥa collocutionis uox corda
torpencia płquã sermo lectionis excitat. et quasi qͣdã manu sollicitu¬
dinis at euigilent pulsat. Eqͥdẽ ad hoc opꝰ me sussirere posst nonuideo
s tam̃ ures quas inpericia dẽnegat. caritas ministrat. Scio nãq qͥ
drẽ. aperi os tuũ &s ego adĩplebo illud. Bonũ gͦ opꝰ nob̃ inuoluntate
sit nã exediuino adiitorio erit in ꝑfectione dat loquendi ausum
eriã resurreclionis dñice tanta sollenitas. qͥd et indignũ ualde ẽ
ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis. qͦ uidelicet die caro

Expanded text:
o, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volosed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sdixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas ta
Abbreviated transcription (Latin):
initutũ botros quos gignendo ñ ualet. sustinendo ferat.
Ad hoc buxus ponit᷑. ut qui habere. multos adhucꝰ m̃firmitat
positos uere fidei uiriditate᷑ considerat. eẽ ipse eciã iͣfideł
erubescat. Bene gͦ descriptis priꝰ arboribus dr̃. Yt uideant
et sciant os recogitent & intelligant. Ubi es apte subiun¬
git᷑ parit᷑. qa cũ & intra scam eccłãm diu̾si hominũ mores
diũsi st᷑ ordines necesse eͣ. ut om̃s simul discant dũ ĩ easpi¬
ritales uiri diu̾sȩ qͣlitatis ęxatis &e ordinis adimirandũ simul
uident᷑. S ecce dũ nos monstrare ulmũ querimꝰ ꝑmulta
arbusta longiꝰ euagat sumꝰ. Ad hoc itaq ꝓpt᷑ qdđ ꝓphetȩ¬
testimoniũ ptulimꝰ reũtam̃. Crecipꝰ ꝓphetã innomine ꝓphetę¬
Qa nͥ admagna nos oꝑa ioħes ãmonet dicens. fãcite fuctꝰ dignos
penitenciȩ st rursũ. Qu habet duas tunicas. det nͣ habenti: et qͥ¬

Expanded text:
bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque proptetestimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophet 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ desideria ignescat. Ad hoc spina ponit᷑. ut qͥ p̾dicacionis eiꝰ
uerbo conpuiꝰ tus fuerit. ipse qͦq ex emplo illiꝰ discat corda
reqͥrenciũ p̃dicacionis ũbo c̃pungere. Adhoc mirtꝰ ponit᷑. ut
qͥ mardore tribulations abore ł oꝑe ꝓocimi cõpacientes tẽ¬
peram̃tũ consolacionis acceꝑit ĩse etiã discat quẽ ad morłũ
afflictis ꝓximis suȩ consolacionis tẽperam̃tũ ꝓferat. Ad hoc
modũ debeat ĩ digenti ꝓxeino & ipse misereri. Adhoc abiespo¬
nitur: ut qͥs ꝗͥs cͣontẽplacionis eiꝰ agnouerit. ipse qͦq ad cõ¬
tẽplanda et̃na p̾mia suecendat᷑. Ad hoc ulmꝰ ponit᷑. ut qb qͥs
intuitꝰ fuerit eũ qui habere uirtutũ fructũ spiritaliũ non
ualet. s tam̃ eos qͥ sp̾italibus donis pleni sunt sustentat. ipse
qͦq scoͣ. intȩ quanta ualet largitate ĩseruiat. et celestiũ

Expanded text:
coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur; ut qui in ardore tribulationis ab ore, vel opere proximi compatientis temperamentum consolationis acceperit; ipse etiam discat quemadmodum proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc modum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnovit, ipse quoque ad contemplanda praemia aeterna succendatur. Adintuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
ruĩ m̃tes expͣssȩ st᷑: Quȩ dũ trems ad huc curis inseriuunt.
nulłũ uircutũ sp̃italiũ fructũ ferunt. S et si fructũ ꝓpͥum
ulmꝰ nͣ̃ habet. portare tam̃ uitẽ cũ fructu solet. qaet scłares
uiri intra scãm eccłam quauis spͣitaliũ uirtutũ oꝑa non
habeant. dũ tam̃ scõs uiros donis spĩtalib plenos. sua largi¬
tate
sustantant. qͥd aliud qu̾a uitẽ cum botris portant : Buxus aut᷑ qͦs
alios designat qͣ maltũ ñ ꝓficit. et quã ausfructũ ñ habeat. uiriditatẽ tñ
habet. nͥ eos qͥ intra scãm eccłãm adhuc exetatis infirmitate bona
opa ferre. ñ ualent. s tamͣ parentũ fideliũ credulitatẽ. seqͣntes.
fidẽ ꝑpetue uiridicatis tenent. Postq᷑ om̃a apit subiungit᷑.
Ut uideant et sciant. et recogitent et intellegant pariter: Adhoc
eñi cedrus in ȩccłã ponit᷑. ut qͥs qͥs aꝓdxeimo odorẽ uirtutũ sp̃italiũ
trahit. ipse qͦq internȩ uite dilectione ñ torpeat. s. adbonoruͣ

Expanded text:
um mentes expressae sunt, quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum spiritualium virtutum fructum ferunt? Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra saopera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia recte subjungitur: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter . Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritualium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectionem non torpeat, sed ad donorum
Abbreviated transcription (Latin):
lenti rapiunt illud. Que suꝑnȩ uerba sentenciȩ nob̃ st᷑ magno¬
patiiim regnũ celorũ possit. cur eandẽ uĩ adieb. ioħais bapustȩ.
et ñ etiã ante ꝑtulerit. S cũ lexdicat siquis hȩc ł illa fecerit.
morte moriatur: cunitis legentib liquet qͥa peccatores qͥͦsq
pena suȩ seueritatis ꝑculit ñ aut᷑ ꝑ penitenciã adiutã reduxit.
Cũ uͦ i ohes baptista redeptoris grãm p̾currens penitentiã p̃dicat.
ut peccator qͥ exculpa ẽ mortuus ꝑ c̃uersionẽ uiuat. ꝓfecto addi¬
eb ioħis baptistȩ regnũ celoꝵ iũ patit᷑. Edẽ aut̃ regnũ celoꝵ nͥ¬

Expanded text:
lenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopati vim regnum coelorum potest. Cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae et non etiam antea pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit morte moriatur, cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam perduxit. Cum autem Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat ut peccator, qui ex culpa est mortuus per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
centro sol figit᷑ dũ ĩ ea plenitudo roboris solidat᷑. Nona aut̃ fenect̾
ĩtelligit᷑. iqͣsol uelut abalto axe descendit. qͥa ȩtas acalore uiuen¬
nes eẽ insinuent. quospuectiores uocant. Qa gͦ aduitã bunã alius
ĩ pueriria. aliꝰ ĩ adolescentia. alius ĩuiuentuit. aliꝰ i senectute. aliꝰ
ĩ de crepita. etate. cͣuercit᷑. quasi diu̾sis horis oparii aduineã uocant᷑¬

Expanded text:
centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juvennes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mercedẽ plenã & tarde uenientes acceper̃. Aderudiendã gͦ dñs
plebẽ suã qͣsi ad ex colendã uineã suã nullo tẽpore destitit oꝑaruos
fide recta bonȩ actionis extiit. huiꝰ uinec. opariꝰ fuit. Oꝑat᷑ gͦ mane.
hora t̾cia. sexta. nona. antiquus ille ⁊ hebraicꝰ ppłs designat᷑. qͥ melec¬
tis suis ab ipso mundi exordio. dũ recta fide dm̃ studuit colere: qͣsi
mundi tpre ꝓuitasi ia laborare negbexerant. qͣsi tota die ociosi
nos c̃duxit. Nullus qͥppe ad eos patriarcha. nullus ꝓpheta uenerat:
sumꝰ. qͥ pene amatris utero ad fidẽ uenimꝰ. qͥ u̾ba uitȩ abipsis cuna¬
cũ lacte caris. Possumꝰ uͦ & easdẽ diu̾sitates horarũ eriã adunũ queq
hominẽ ꝑetatũ mom̃ta distinguere. Mane qͥppe intellectus nr̃i
puericia ẽ. Nora aut̃ tcia adolesceneia intellegi potest. qͥa qͣsi iam
sol ĩ altũ ꝓfic̃ dũ calor etatis crescit. Sexta uͦ uiuentꝰ ẽ. qͥa uelut in

Expanded text:
qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi nim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunacum lacte carnis? Possumus vero et easdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est; quia velut in
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑multoᷤᷤ erubesco: s hanc ĩme uerecundiã et ipse repͣhendo.
Qͥd eñi : nũqͥd si multis ꝓdẽe nequeo. neq paucis curabo :
Et si eamesse portare manipulos multos non possũ : nñ quid¬
nã deber adareã uacuus redire : Qũa uis enĩ quantos debeo
ferre ñ ualeo. certe ł paucos. certe ł duos. certe. ł unũ ferã.
habis nãq ipsa ĩfirmitatis intencio. mercedis suȩ certitudi¬
breuitate requirenda. Maria magdalenȩ: cũ adhuc tene¬
brȩ eẽnt: uenit ad moniuntũ. luxta hnsboriã notat᷑ hora.
iuxta intellectũ u mysticũ requirentis signat᷑ ĩtelligentia.

Expanded text:
ubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudibrevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta in
Abbreviated transcription (Latin):
Cui adhuc exmunere magno ꝓmittit᷑. Pabo ĩ solitudine. cedru et
spinã. Cedrũ qa magna odoris ẽ. atq ĩputribilis nature iurȩ acripiniꝰ
ĩpmissione. Despina uͦ cũ peccanti homini dictũ sit. t̾ra tua spinas et
tͥbulos gͣminabit tͥ. qͥd mirũ si scẽ ecołȩ̃ illud ꝓmitut᷑ qđ peccanti
homini ꝓpena multiplicat᷑ : S cedrisignant᷑ noĩe hi qͥ uirtutes &.¬

Expanded text:
munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetãm nomine : ꝓphecȩ. mercedẽ ꝓphetȩ acripiet. Et̃ qͥ recip̃
iustũ in nomine usti. mercedẽ usti accepiet. In qͥb ũbis notandũ
ẽ. qͥa ñ ait mercedt̃ dȩꝓpheta ł mercedẽ deiusto s mercedem
ꝓphece et mercedẽ uisti accipiet. aliud ẽ em̃ merces deꝓtheca
alud inerees ꝓpherȩ atq aliud merces deuisto. aliud mercesiuiti
aleam dicere mercede ꝓophiete accipiet. nͥ qͥa is qͥ ꝓphetã sualargi¬
tate sustentat quã uis ipse ꝓpheciã ñ habeat aptđ̃ om̃i potentẽ dm
ꝑphetis p̃nia habibit. Ist eñi fortasse uistꝰ ẽ et quanto i hoc mun¬
do nchil possidet ⁊ anto loqndi ꝓiusticia fiducia maiorẽ habebit.
Ne du ille sustentat. qͥihor mundo aliqͥd possidet. et fortasse adhuc
pusticia loq libere ñ pͥsumtt. iusticit ille liptatẽ sibi parncipẽ

Expanded text:
ipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeatst, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem
Abbreviated transcription (Latin):
tollunt᷑. qͥd aliud quã rami ĩfructuose arboris abscidunt : Cũ
uͦ tota simul ꝓgemes cũ parente tollit᷑. infructuosa arbor. ara¬
dice aradice abscisa ẽ ine iã remaneat unde pͥuaiterũ soboles
succrescat. In qͥb ioħis baptistȩ ũbis ẽstat. qđ audienciũ corda
turbata st᷑. cũ ꝓtinꝰ subĩfert᷑ Et̃ int̾rogabant eũ dicentes. Qd faci

Expanded text:
liud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et inter
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓximis debemꝰ. scilicet ł escã qͣ carnalit᷑ unumꝰ. uł tunicã qua
uestim. Ea eñi ĩlege scriptũ ẽ. diliges ꝓximit̾tuũ sicͣ te ipsum.
minꝰ ꝓximũ amare c̃iuncit᷑. qͥ ñ cũ eo ĩnecessitate ilsiꝰ eciã ea quȩ
sibi stͣ necessaria partit᷑. Id circo ergo diuidendis cũ ꝓremo duab
tunicis dat᷑ p̾ceptũ. qͥa hoc de una dici ñ potuit. qm si una dimdit᷑
nenio uestit᷑. Indimidia quippe tunica et nud remanet qͥ acripit.
& nudus qͥdedit. Int̾ hec sciendũ ẽ qͣntũ miscdĩȩ oꝑa ualeant. cũ

Expanded text:
cam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , minus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩlemosinã
resistit peccatis. Ninc iterũ dic̃. Conclude elemosinã ĩ cerde pauꝑis.
et hecꝓte ex orabit. Hinc bonꝰ pat̾ ĩ nocentẽ filiũ ãmonet dicens.
Simultũ tͥ fuerit habundant᷑ tͥbue. si exiguũ furrit. etiã exiquũ
libent᷑ stude ĩꝑtiri. Et aut̃ quanta eẽt uirtꝰ ine̾tinencia os sus

Expanded text:
elemosina resistit peccatis. Hinc iterum dicit: Conclude ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quan
Abbreviated transcription (Latin):
amorte aduitã. apena ad głam . acorruptione ad ĩcorrup¬
tionẽ tramigrauerat. Et priꝰ pꝰresurrectionẽ ĩgalilea adis¬
cipulis uidetur: qa resurrec̾tionis eiꝰ głam pꝰ ltti uidebimus.
si modo auicus adurtutũ celsitudint᷑ trłmigramꝰ. Qui gͦ in
sepulcbro nuntiat᷑ intransinigracione ostendit᷑ : qa is qͥ inmor
Nec fr̃s km̃i ꝓtanta diei sollẽpnitate delectionis eugłicȩ ex¬
posione transourrimꝰ. sed libet ut debac eadẽ sollepnitate.
aliqͥd subtiliꝰ loquam᷑. Duȩ et eñi uttȩ erant. quarũ unã no¬
uimꝰ. alt̾am nesciebam. Una qppe mortalis ẽ : alia ĩmortalis.
lna corrupcionis. alia in corruptionis. Vna mortis. alia re¬

Expanded text:
ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem transmigraverat. Et primum post resurrectionem in Galilea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostendi pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, al
Abbreviated transcription (Latin):
et udẽ ioħs idõ insci̾tate. ꝑstitit. quia incordis humilitate ꝑdura¬
rauit. et multi itdcireo ceciderunt: qͥa apud semetipsos elata cogi¬
tauone tumuerunt. dicat᷑ recte: Om̃s uallis implebit᷑ et om̃is
monsetcollis humiliabit᷑. Quia humiles donũ accipiunit. qđ ase
corda suꝑbientiũ repellt̃. Sequit᷑. Et ert̃ praua indirecta et asꝑa
iniias planas. Praua directa fiunt. cũ maloe corda ꝑ iniustieiam¬
detorta. aduisticiȩ regulã diriguntur. Et asꝑa maras planas
imnutant᷑. cũ imites atq iracundȩ m̃tes ꝑ infusionẽ suꝑ nȩ
ꝗrͣs adlenitatẽ mansuetutdmis redeunt. Quando eñi ubũ ueri¬
tatis abiracunda m̃te: ñ recipit᷑. quass asperitas: itineris
gressus ꝑgentis repellit. S cũ mens uracunda pera coeptam
mansuetudinis gram correptionis. ł exhortacionis ũbũ recipit. ibi

Expanded text:
et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustidetorta ad justitiae regulam diriguntur. Et aspera in vias planas immutantur, cum immites et iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim Verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam correctiones vel exhortationes recipit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis cȩlis minstrantib angłis. c̃sedentib apłis. ĩ se demaiestatis suȩ
xpͣc aparuerit. om̃s hẽ & electi et rȩꝓbi parit᷑ idebt̃. ut et usti
demunere. retͥbucionis suȩ sine fine. gaudeant. oĩiusti ĩ ulrione.
supplicu ĩ ꝑpetuũ gemant. Nã qͥa ad hoc istasententia intindit.
qđ in extremo examine ab om̃i carne uidebit᷑. r tcte subiungit᷑.
Dicebat aut̃ ad turbas quȩ excibant. ut baptilarent᷑ ab eo. benimi¬

Expanded text:
is, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ĩmedio cĩ iuo ego dic̃ dñs ds qͥa filiũ suũ et filiã ñ libera¬
ut s ipsi iusticiasila liberabt᷑ animassuas. Et rursũ qͥ aboni filua
nihil malis
parentib ꝓsint. s adreatũ pociꝰ malos. pa¬
rentũ ꝓfici¬
Sat bonitas filio. ipsa ꝑse ueritas uideis¬
ñ credentib¬
cicio demonia filn ur̾i ũqͦ eiciunt : idõ ipsi uidices urĩ erunt.

Expanded text:
 vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibejicio daemon
Abbreviated transcription (Latin):
aAcsi diceret . Ego ñ sũ dignꝰ spons: s amicꝰ sponsi sũ. nec
ꝓpt uocẽ suã. s in uoce sponsi se gaudere ꝑhibebat. Quia
n ido letabat᷑ in corde. qm̃ appłis humilit̃ audiebatur
loquens s qͥa ipse ueritatis uocẽ audiebat intꝰ ut loque¬
ret᷑ foris. Qđ bene gaudiũ impletũ dicit. qͥa qͥsqͥs de sua
uoce gaudet plenũ gaudiũ ñ habet: A qͦ & subditͣ Illum
oportet crescere. me aut̃ minui lua inre querendum ẽ
inꝙ ereuit eꝑe in qͣminut᷑ ẽ ioħes. nͥ qͣ ppb ioħis absti

Expanded text:
Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in
Abbreviated transcription (Latin):
graͣ replebunt᷑. iuxta hoo qđ scriptũ ẽ. qͥ enuitit fontes inconuallib.
Et unde rursũ dr̃. Et conualles habundabtꝰ frum̃to Amontib: nãq
aqua dilabit᷑ qͥa suꝑbas m̃tes ueritatis dostrina deserit. S fontes
in conuallib surgt᷑. qa m̃tes huntiliũ u̾bũ pͥdicacunis accipiunt.
lã udemꝰ. iã conualles frum̃to habundare c̃spicimꝰ qđ illoꝵ ora
pabulo ueritatis inpleca sunt. qui mites ac simplices huio mundo
despicabiles eẽ uidebant᷑. Ipsũ qͦq iohannẽ baptistã qͥa mira sci¬
tate pͣditũ ppłs uiderat. illũ hẽ eẽ singularit᷑ celsũ. ac solidu

Expanded text:
 emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc es
Abbreviated transcription (Latin):
dicauerat. s p̾dicationis eiꝰ uerba deridebant. Deteriores qͦq expͣdi¬
catione facti st̃. qͥ usq adiaciendos lapides ꝑuenerunt. Et qͥd ab¬
scondendo se dñssignat. nͥ qđ eisdẽ ipsa ueritas abscondit᷑ qͥ eiꝰ seqͥ
uerba r̾tẽpnt̃ : łam qͥppe quã ñ inuenit humiłe utritas fugit m̃tẽ:
Et quã multist᷑ hodie qͥ uide&. duriciã detestant᷑. qͥa p̃dicarumẽ dñi
audire noluerunt. & tam̃ quales illos arquunt fuisse ad fidẽ. tales
ipsi st̃ adoꝑacionẽ. Precepta dĩ audiunt. miracula cͣgnosit᷑. s c̃ũti
asuis pͣuitatib remiuunt. Ec̃ce uocat & redire nolumꝰ. ecce sustinet
et eiꝰ pacientiã dissimulamꝰ. Uũ gͦ tẽpus ẽ fr̃s pͣuitatẽ suã unꝰ qͥsq
deserat. dĩ pacienciã ꝑtimescat. ne quẽ nc̃ tranqͥllũ despic̾iratũ

Expanded text:
aedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praediaedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo sehumilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patie
Abbreviated transcription (Latin):
declinemꝰ. Unde & ꝑpaulũ dr̃. Uate loeũ irȩ. Quanta humili¬
tate irã ꝓximi ferre debeat ꝑpendat homosi furorẽ
irascentium abscondens se declmauit ds̃. Nemo gͦ se ẽtra
acceptas ĩurias erigat. nemo c̃uitus c̃uitia reddat. liitarione ce¬
enĩ dĩ głosuis ẽ siuriã tatendo sugere. quã respondendo suꝑare:
S contra hoc suꝑbia dic̃ in corde. Turpe. ẽ ut accepta ĩiuria taceas. Qs¬
qͥs c̃spic̃ qdͥ c̾tumeliã accipis & taces ñ putat qͥa pacientiã exhibes. sed
crimina cognoscis. S unde uoxx ista incorde nr̃o c̃tra pacienciã nascit᷑¬
nͥ qd ũmis cogitacionẽ fiximus. & dũ int̾ra głam querimꝰ placere. ei
qͥ nos decȩlo cͣspicit ñ curamꝰ. Acceptagͦ cͣtumelia meditem̃ ĩ oꝑe. uocẽ
dĩ. Ego ñ quero głam meã. ẽ qͥ querat & iudicet. Hoc aut̃ qđ de dño
scriptũ ẽ abscondit se ĩtellegi & alit̾ potest. Multa qͥppe udeis pͣ¬

Expanded text:
de et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitn imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis pr
Abbreviated transcription (Latin):
inigne et eni terror t̃.: innube aut̃ usignis lene: blandi¬
mtũ. dies uͦ uita iusti. et nax accipit᷑ uita peccatoris. Snde
et dec̃uersis peccatorib paulus dicit. fuistis aliquando te¬
nebrȩ. nc̃ aut᷑ lix in dño. Indie gͦ ꝑnubẽ colũpna de mon¬
mansuetudinẽ demulcet. Illos uͦ ꝑinsticiȩ districtionẽ t̾ret.
S iã qͥd angłs subiungat audamꝰ. Iħm queritis nararenum.

Expanded text:
blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccatoris; unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. In die ergo per nubem columna monmansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. Sed jam quid angelus subjungat audiamus. Jesum quaeritis Nazarenum.
Abbreviated transcription (Latin):
miscdĩa mea. Ecce ꝑpendens in quib laborib humana sit uita con¬
stituta dm̃ appellat adiutorẽ. Et q̾a atribulacione. p̾senti in re¬
qͥẽ eĩnã nos suscipit. apellat eoiã susceptorẽ. S confiderans qđ
malamͣa aspic̾et portat. culpas nĩas tolerat ex tam̃ nos ꝑpeniten¬
tiã ad p̃mia reseruat. noluit dm̃ misericordẽ. dicere. s hc̃ ipsã¬

Expanded text:
cordia mea . Ecce perpendens in quibus laboribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aeternam nos suscipit, appellat etiam susceptorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed h
Abbreviated transcription (Latin):
Soct denꝰrtaeptoris ii qdr̃. Om̃e regnũ inse duusũ des olabit᷑. liguet
ꝑ qd adsinẽ regni udea ꝑuenerat. que totregib diusa subiacebat
Apte qͦq ñ solũ qͥb regib s qͥb et ĩ saẽlotib actũ sit demonstratur ut
qđ ilu ioħs baptesta p̃diceret qͥ simulree et satͣdos existeretiluras
cuglista p̃dica cionis eitẽ oni regnũ etsaẽdociũ designaũ. st uenͣ

Expanded text:
 regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus