comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue opinatio infilo sophia sola sit. Namunde ab est scientia id totum possid& opinatio
Idenimopinatur quis que quod nescit. Illiautem qui derebus naturalibus disputant
opinantur ita eẽ utdis putant. Nesciunt igitur ueritatem qm scientia certiest
opinatio incerti. Redeamus ad superius Ilud exemplumage opinemur destatu
& qualitate urbis illius quȩ a nobis rebus omnibus praeter nomen ignora taest :
uerisimile est in planositam lapideis moeniis aedificiis sublimibus uiis pluribus
magnificis ornatisq delubris. Describamus siplac& mores. habitũq ciuium sed
cum haecdixerimus alius contrariadis putabut . & cum hic quoq per orauerit
surg& tertius & alii deinceps &opinabuntur multo disparia quãnosopinati sumus
Quidergo ex omnibus erit uerius fortas senihil. At omnia dicta sunt quae inrerũ

Expanded text:
ut opinatio in philosophia sola sit: nam unde abest scientia, id totum possidet opinatio. ut opinatio in philosophia sola sit: nam unde abest scientia, id totum possidet opinatio. id enim opinatur quisque quod nescit. illi autem qui de rebus naturalibus disputant, opinantur ita esse ut disputant. nesciunt igitur ueritatem, quoniam scientia certi est, opinatio incerti. redeamus ad superius illud exemplum. age, opinemur de statu et qualitate urbis illius quae nobis rebus omnibus praeter nomen ignota est. ueri simile est in plano sitam, lapideis moenibus, aedificiis sublimibus, uiis pluribus, magnificis ornatisque delubris. describamus si placet mores habitumque ciuium. sed cum haec dixerimus, alius contraria disputabit et cum hic quoque perorauerit, surget tertius et alii deinceps et opinabuntur multo disparia quam nos opinati sumus. quid ergo ex omnibus erit uerius? fortasse nihil. \'at omnia dicta sunt quae in rerum
Abbreviated transcription (Latin):
utrumne adhereant caelo. anper aerem libero cursuferantur caelũ ipsũ
quam agnitudine qua materia const& utrũ quie tum sit & immortale: an
incredibili celeritate uoluatur . quanta sit terrae crassitudo aut quibus fun¬
damentis librata & suspensa sit . haeciquam disputando & coniecturis uelle
conprehendere tale est profecto quale sidus serere uelimus qualem ẽẽ arbi¬
tremur cuius piamremotissimae gentis urbem quamnũ quam uidimus cuiusq
nihil aliud quã nomen audiuimus: si nobis iea rem scientiam uindicemus quae
potest sciri. non nein sanire uide amur. qui ad firmare idaude amus inquore¬
uin cipossimus: quantomagis quinaturalia quaesciri ab homine non pos sunt¬
scire seputant furiosidementes que sunt iudicandi Recteergo socrates & eum secuti
a cademici scientiam sustulerunt quae nondisputantis est seddiunantis Suꝑ ẽ

Expanded text:
utrumne adhaereant caelo an per aerem libero cursu ferantur, caelum ipsum utrumne adhaereant caelo an per aerem libero cursu ferantur, caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constet, utrum quietum sit et immobile an incredibili celeritate uoluatur, quanta sit terrae crassitudo aut quibus fundamentis librata et suspensa sit, haec inquam disputando et coniecturis uelle conprehendere tale est profecto, quale si disserere uelimus, qualem esse arbitremur cuiuspiam remotissimae gentis urbem, quam numquam uidimus cuiusque nihil aliut quam nomen audiuimus. si nobis in ea re scientiam uindicemus quae non potest sciri, nonne insanire uideamur qui adfirmare id audeamus in quo reuinci possimus? quanto magis qui naturalia, quae sciri ab homine non possuntscire se putant, furiosi dementesque sunt iudicandi! recte ergo Socrates et eum secuti Academici scientiam sustulerunt, quae non disputantis est, sed diuinantis. superest
Abbreviated transcription (Latin):
sofantur. sed ipsi studere seputant: quia illud quaerunt ubi aut quale sit nes¬
uunt siueigitur sapientiȩ student. si ue nonstudent sapientes non sunt quia
num quam reperiri potest quod aut non recte quaeritur aut omnino non
quaeritur. Vide amus tamen idipsum possit ne hoc studiorepperire aliquid
annihil. Duabus rebus uidetur filosofia constare scientia & opinatione :
necullare alia scientia uenire abingenio non potest nec cogitatione conpre¬
hendi : quiain seipso habere propriam scientiam non hominis seddĩ est: Mor¬
talis autem natura non capit scientiam. nisi quaeueniat extrinsecus. Idcirco
enim oculos & aures &ceteros sensus pate fecit hicorpore diuina sollertia
utpereos aditus scientia ꝑ man& admentem. Nam causa naturalium rerũ
disquirere aut scire uelle sol utrũ netantus quantus uidetur. anmultis par¬
tibus maiorsit quamomnis haec terra. Itemlunaglobosa sit anconcaua & stellȩ

Expanded text:
sophantur, sed ipsi studere se putant, quia illut quod quaerunt ubi aut quale sit nesciunt. siue igitur sapientiae student siue non student, sapientes non sunt, quia numquam reperiri potest quod aut non recte quaeritur aut omnino non quaeritur. uideamus tamen id ipsum, possitne hoc studio reperiri aliquid an nihil. Duabus rebus uidetur philosophia constare, scientia et opinatione, nec ulla re alia. scientia uenire ab ingenio non potest nec cogitatione conprehendi, quia in se ipso habere propriam scientiam non hominis, sed dei est. mortalis autem natura non capit scientiam nisi quae ueniat extrinsecus. idcirco enim oculos et aures et ceteros sensus patefecit in corpore diuina sollertia, ut per eos aditus scientia permanet ad mentem. nam causas naturalium rerum disquirere aut scire uelle sol utrumne tantus quantus uidetur an multis partibus maior sit quam omnis haec terra, item luna globosa sit an concaua et stellae
Abbreviated transcription (Latin):
nam cumius titia nullaess& interra doctorẽmisit quasiuiuam legem ut nomen actemplum
nouum conder& ut uerum acpium cultum peromnẽ terram & uerbis & &emplo seminar&
sed tamen ut certum ess& a dõ missus non ita illum nasci oportuit sicut homonas citur ex mor¬
taliutroque concr&us sed ut apparer& &iam hi homine illum essecelestem creatus ẽ sine
operagenitoris habebatenĩ spiritalẽ patrẽ dm̃ & sicut pater sp̃seius dĩ sine matre : Itamat̃
corporis eius uirgo sinepatre. fuitigitur & ds̃ & homo interdm̃ atq: hominẽ medius constitu¬
tus unde illum grei mesiten uocant ut hominẽ perducere ad dm̃ poss& Idẽ ad in mortali¬
tatem quasids̃ tantum fuiss& ut supradictum ẽ &xempla uirtutis homini praebere ñ poss&
Si homotantum non posset homines adiustitiã cogere nisi auctoritas &uirtus homine maior
nis caro qm̃ terre naest. Ideoq: mortalis copulatum sibi spmtrahit secum & ab in mortalita

Expanded text:
nam cum iustitia nulla esset in terra, doctorem misit quasi uiuam legem, ut nomen ac templum nouum conderet, ut uerum ac pium cultum per omnem terram et uerbis et exemplo seminaret. sed tamen ut certum esset a deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicut homo nascitur ex mortali utroque concretus, sed ut appareret etiam in homine illum esse caelestem, creatus est sine opera genitoris. habebat enim spiritalem patrem deum et sicut pater spiritus eius deus sine matre, ita mater corporis eius uirgo sine patre. fuit igitur et deus et homo, inter deum atque hominem medius constitutus, unde illum Graeci μεσίτην uocant, ut hominem perducere ad deum posset id est ad inmortalitatem: quia si deus tantum fuisset, ut supra dictum est, exempla uirtusi homo tantum, non posset homines ad justitiam cogere, nisi auctoritas, ac virtus homine major nus; caro quoniam terrena est, ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum, et ab immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
liquido igit᷑ appar& eum qui uitaedux &iustitiȩ sit magister corporalẽ esse oportere
necaliter fieriposse ut sit illius plena & ꝑfecta doctrina. Habeatq radicẽ acfundam̃
tũ stabilisq: apud homines acfixa ꝑ maneat : Ipsũ aut̃ subire carnis & corporis inbe¬
cillitatẽ uirtutẽq: inserecipere. cuius doctor est ut eã simul & uerbis doceat & factis.
sub eunda uirtutis officia uersantur. qua e omnia ut dixi consummatus doctor per¬
ferre deb&. ut doceat posseperferri. Discantigitur homines & intellegant.
quared s̃ summus cum legatum ac nuntium suũ mitter& aderuendã prȩceptisius¬
titiȩ immortalitatẽ uolueriteum carne indui & crucatu adfici & mortem ultari

Expanded text:
Liquido ergo apparet, eum, qui vitae dux et justitiae sit magister, corporalem esse oportere; Liquido ergo apparet, eum, qui vitae dux et justitiae sit magister, corporalem esse oportere; nec aliter fierintum stabilisque aput homines ac fixa permaneat, ipsum autem subire carnis et corporis inbecillitatem uirtutemque in se recipere cuius doctor est, ut eam simul et uerbis doceat et factis;subeunda uirtutis officia uersantur. quae omnia ut dixi consummatus doctor perferre debet, ut doceat posse perferri. Discant igitur homines et intellegant quare deus summus cum legatum ac nuntium suum mitteret ad erudiendam praeceptis iustitiae mortalitatem, uoluerit eum carne indui et cruciatu adfici et morte multari
Abbreviated transcription (Latin):
necdolor ẽ ferre nec mortem quia fragilissũ: Ecce & in medolor acmors hab& po
tes tatẽ & ea ipsa quetimes uinco ut uictorẽ tefaciã doloris ac mortis. prior uado ꝑ ea
quȩ sustineri nom possit. praetendis si prȩcipientem sequi non potes. sequere ante ce¬
dentem sublataomnis. hoc modo excusatio est & fateri hominẽ necesse est suaculpa
iniustũ eẽ quidoctorẽ uirtutis & eundẽ ducẽ non sequat᷑: Videsergo quanto ꝑfectior sit
mortalidoctor quidux essemortali non potest quã in mortalis quia patientiã docere
non potest: qui subiectus passionib: non est nec hoctam̃ eo ꝑtin& ut hominẽ dõ prȩ¬
ferã. sed ut ostendã neq hominẽ ꝑfectadoctrina esseposse. nisi sitidem ds̃ ut auctori¬
utecȩlesti necessitatẽ parendi hominib: inponat. neq dm̃ nisi mortali corpore indu¬
acur: Vt prȩcepta sua factis adimplendo c&eros parendi necessi tate constringat

Expanded text:
nec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors habet pnec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors habet potestatem et tamen ea ipsa quae times uinco, ut uictorem te faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem.\' sublata omnis hoc modo excusatio est et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse qui doctorem uirtutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quinon potest, qui subjectus passionibus non est. Nec hoc tamen eo pertinet, ut hominem Deo praeferam: sed ut ostendam, neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem Deus, ut auctoritate coelesti necessitatem parendi hominibus imponat; neque Deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adimplendo, caeteros parendi necessitate constringat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut tuear hancuitam mortẽ nontimes. quia inte ualere non potest.dolorem contemnis.
quia nullamiumpatipotes. ad ego mortalis utrũq timeo. quia crucatus mihi grauis¬
simos inferunt. quostolerare carnis infirmitas non potest: Doctoritaq: uirtutis &i ahane
excusationẽ debuit hominib: auferre. nequis qđ peccat necessitati potius ad scribat
quamculpȩsuȩ Ergo ut perfectus esse pos sit nihilei deb& opponi ab eo quidocendus :
ut si forte dixerit possibilia precipis. respondeat ecceipsefacio. atego carne indutus
sum cuius ẽpeccare ꝓpriũ. &ego eandẽ carne gero. & tam̃ peccatum inme ñ domina¬
tur mihi. opes contemnere difficile est. quouiuialit̃ non potest in hoc corpore. Ecce
& mihi corpus est. & tamen inpugno contraomnẽ cupiditatẽ non possũ ꝑiustitia

Expanded text:
ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'inpossibilia praecipis\', respondeat \'ecce ipse facio.\' at ego carne indutus sum, cuius est peccare proprium.\' \'et ego eandem car- nem gero et tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter non potest in hoc corpore: \'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
dolere quȩ moritim&. Itaq: ducor inuitus pecco non quia uolo. sed quia cogor
do con fortauit acredargu& hominem quioquid & artis excusationẽ carnis ostend&
nisi & ipse carne fuerit indutus. ut ostendat&iam carnempossecapere uirtutem
Contumatia enim redargui non potest. nisi exemplo. namsi habere non possunt quȩ
do ceas firmitatem nisi ea priorfeceris qui anatura hominum ꝓliuis inuitia uideri
uult non modo conuenio sed &iãcũ rationẽ peccare o port& magis trũdo ctorem que
uirtutis hominis simillimũ fieri ut uincendo peccatũ doceat hominem uinu ab eoposse
peccatũ simuero sit in mortalis exemplũ ꝓponere homininullo modo potest : Exist&
enim constans aliquis aut dic& tuquidem nom peccas quia liberes ab hoo corporenon
concupiscs quia in mortalinihilest necessarium. Mihi uero multis rebus opus ost¬

Expanded text:
dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor.dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor.do confutabit ac redarguet hominem qui delictis suis excusationem carnis obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat etiam carnem posse capere uirtutem? contumacia enim redargui non potest nisi exemplo. nam si habere non possunt quae doceas tirmitatem, nisi ea prior feceris, quia natura hominum procliuis in uitia uideri uult non modo cum uenia, sed etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccatum. sin uero sit inmortalis, exemplum proponere homini nullo modo potest. exsistet enim constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore, non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium: mihi uero multis rebus opus
Abbreviated transcription (Latin):
expers corporis non facia quae docebit. hac perhocd octrinaeius perfectuerit
alio quinsi summa uirtus est dolorepatienter ꝓiustitia officioq: perferre siuir¬
tus est mortem ipsam & intentatam nonm&uere ut in latam fortiter suftnere
deb& Ergod octorille perfectus & docereista prȩcipiendo & confirmare faci¬
endo quia quidat precepta uiuendi amputaredeb& omnium excusationem
uias & imponat hominib: parendinecessitatẽ nonuialiquia sedpudore. & tamen
libertatere linquat. ut &s prȩmium sit confatutum parentibus quia poterant non
atquȩ doco ꝰ & sit quasi prȩuius & manũ porrigat secuturo quẽ ad modũ aut̃ potest
facere quȩ doc&s si non sit similis ei quẽ do c&: namsinulli subiectus sit passioni
potest & docenti homosi crespondere Volo equidem non peccare sed uincor: indu¬
tus sum enim carne fragili & inbeulla: Haec estquȩ concupiscit quȩ ira sctur quȩ

Expanded text:
expers corporis non faciet, quae docebit, ac per hoc doctrina ejus perfecta non erit. expers corporis non faciet, quae docebit, ac per hoc doctrina ejus perfecta non erit. Alioqui si summa virtus est, dolorem patienter pro justitia officioqtus est mortem ipsam et intentatam non metuere et inlatam fortiter sustinere, debet ergo doctor ille perfectus et docere ista praecipiendo et confirmare faciendo, quia qui dat praecepta uiuendi amputare debet omnium excusationum uias, ut inponat hominibus parendi necessitatem non ui aliqua sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium sit constitutum parentibus, quia poterant non at quae docet et sit quasi praeuius et manum porrigat secuturo? quemadmodum autem potest facere quae docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus sit passioni, potest ei docenti homo sic respondere: \'uolo equidem non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
scientia sit rerumomnium quam uirtute ꝑfectus nenihi Vnter caeleste terrenum que disse¬
rat: nam in homine interna & propriado ctrinaesse nullo pacto potest ne cenim mens
terrenis uisceribus inclusa & tabes corporis inpedita. aut conprehende repersepotesł
autcapere ueritatẽ nisi aliundedoceatur. & simaxime possit summam tamen capere nequeat
&omnibuitus psistere quorum materia inuis ceribus contin&ur. eo sit ut terrenus doctor
perfectus es se non possit At si uero cuis centiã caelestis diuinitas uirtutẽ inmortalitas tribuit.
non potest nisi mortale sibi corpus adimat. Curautem fierqion potuit. ratiodaraes t
nam siueniat ab homines ut ds̃ & omittam quod mortales oculi claritatẽmaiestatis ei
conspicere acsustinere non possunt. Ipse quoq: ds̃ uirtutẽ docere non poterit : quia

Expanded text:
scientia sit rerum omnium quam virtute perfectus; ne nihil inter coelestem terrenumque diffescientia sit rerum omnium quam virtute perfectus; ne nihil inter coelestem terrenumque differat. Nam in homine interna et propria doctrina esse nullo pacto potest. Nec enim mens terrenis visceribus inclusa, et tabe corporis impedita, aut comprehendere per se potest, aut capere veritatem, nisi aliunde doceatur. Et si maxime possit, summam tamen virtutem capere nequeat, et omnibus vitiis resistere, quorum materia in visceribus continetur. Eo fit, ut terrenus doctor perfectus esse non possit. At vero coelestis, cui scientiam divinitas, virtutem immortalitas tribuit, non potest, nisi mortale sibi corpus assumat. Cur autem fieri non possit, ratio clara est. Nam si veniat ad homines, ut Deus, ut omittam, quod mortales oculi claritatem majestatis ejus conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe Deus virtutem docere non poterit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
empla quam uerba quia loqui facleest praȩstare diffiaile: utinã quetã multi bene
facerent quã multi locuntur bene : sed qui prȩcipiunt nec fatiunt ab est ab eis fides
&si homines fuerint contemnentur ut leues sids̃ oppon&ur ei ecusatio fragilitatis
humanȩ super est ut factis uerba firmentur quod filososi facere nequeunt : Itaque
causam putant neminem adhucꝑfectũ &titisse sapientem id est inquo sumȩ doctrinȩ
acscientiae suma uirtus & ꝑfectauistitia consenserit: quod quidem uerum fuit
nemo enim postiundũ conditũ talis etitit . nisi xp̃s qui & uerbo sapienti ãtradi¬
dit &d octrinam praesenti uirtute firmauit. a genunc consideremus an doctor
fingamus aliquem decae lo es se mittendum. quiuitam hominum rudimentis uirtutis instituat
& adiustitiam form& nemini dubium potestesse quinisidoctor quicaelitus mittitur tam

Expanded text:
empla quam uerba, quia loqui facile est, praestare difficile: utinamque tam multi bene empla quam uerba, quia loqui facile est, praestare difficile: utinamque tam multi bene facerent quam multi locuntur bene! sed qui praecipiunt nec faciunt, abest ab iis fides: et si homines fuerint, contemnentur ut leues, si deus, opponetur ei excusatio fragilitatis humanae. superest ut factis uerba firmentur: quod philosophi facere nequeunt. itaque causam putant neminem adhuc perfectum extitisse sapientem, id est in quo summae doctrinae ac scientiae summa uirtus et perfecta iustitia consenserit; quod quidem uerum fuit. nemo enim post mundum conditum talis extitit nisi Christus, qui et uerbo sapientiam tradidit et doctrinam praesenti uirtute firmauit. Age nunc consideremus an doctor Fingamus aliquem de coelo esse mittendum, qui vitam hominum rudimentis virtutis instituat, et ad justitiam formet. Nemini dubium potest esse, quin is doctor, qui coelitus mittitur, tam
Abbreviated transcription (Latin):
libertatis adimatur Respond& itaque doctori hocmodo nompossum facere quae
iubes qm̃ sunt in possibilia u&as me irasu u&as cupere u&as libidinẽ commoueri
u&as dolorem uel mortẽ timere sed hoc contranaturã est & insaffeccibus animalia
uniuersa subiecta sunt uelsi adõ potes repugnari posse nature tuipse qui precipis
fac ut sciam fieri posse cum aut ipse non facias quaȩ in solentiaẽ ut homini libero in¬
ponere uelis leges quibus ipse non pareas prius disce quidoces & ante quã mores
aliorum corrigas tuos corrige quis neg& iustam esse hancres ponsioñe quis &iam
in contemptum ueni& huius modiductor & delud &ur uicissim qui audebitur & ipse
deludere quid ergo faci& ille praeceptor si haec ei fuerint opposita quo modo adi¬
m& ecusationem contum acibus nisi ut praesentibus factisdoceat possibilia sed ocere
indeeuenit ut filosoforum praȩceptis nullus optemper& homi nes enim malunt &¬

Expanded text:
libertatis adimatur. respondet itaque doctori hoc modo: \'non possum facere quae iubes, quoniam sunt inpossibilia. uetas me irasci, uetas cupere, uetas libidine commoueri, uetas dolorem, uetas mortem timere, sed hoc adeo contra naturam est, ut his adfectibus animalia uniuersa subiecta sint: uel si adeo putas repugnari posse naturae, tu ipse qui praecipis fac, ut sciam fieri posse. cum autem ipse non facias, quae insolentia est ut homini libero inponere uelis leges quibus ipse non pareas? prius disce qui doces et antequam mores aliorum corrigas, tuos corrige.\' quis neget iustam esse hanc responsionem? quin etiam in contemtum ueniet huiusmodi doctor et deludetur uicissim, quia uidebitur et ipse deludere. quid ergo faciet ille praeceptor, si haec ei fuerint obposita? quomodo adimet excusationem contumacibus, nisi ut praesentibus factis doceat possibilia se docere? inde euenit ut philosophorum praeceptis nullus obtemperet. homines enim malunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
guit factañ essent quicũq prȩcepta hominis aduitã moresq fingit aliorũ quaero de¬
beat neipsefacere quȩ praecepit anñdebeat : sinfecerit soluta praecepta sunt. sieni
bona sunt quae prȩcipiuntur uitã hominũ in optimostatu collocanto. non sedeb& ipse
praeceptor anumerũ co&uq: hominũ segregare int̃quos habit & ipse. & ipsi eo demodo
uiuendũẽ quodo c& ipse uiuendũ nesi alit̃ uixerit ipsepra eceptissuis fidẽ detrahat
leuiorẽq: doc trinã suã si reipsa resoluat quod uerbis nitatur adstringere. unus¬
quisq: enũ cũ audit precapientẽ ñ uult in poni sibi n ecessit atẽ parendi tã quã iussibi

Expanded text:
t hominibus ad vitam, moresque fingit aliorum, quaero debeatne ipse facere quae praecipit, an non debeat? Si non fecerit, soluta praecepta sunt. Si enim bona sunt quae praecipiuntur, si vitam hominum in optimo statu collocant, non se debet ipse praeceptor a numero coetuque hominum segregare inter quos agit; et ipsi eodem modo vivendum est, quo docet esse vivendum, ne si aliter vixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat, levioremque doctrinam suam faciat, si reipsa resolvat, quod verbis nitatur adstringere. Unusquisque enim, cum audit praecipientem, non vult imponi sibi necessitatem parendi, tamquam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ nimiũ multi plix& exceptis animibonis quae ipsa quae sint. magna contentio est:
commune cum beluis potest uideri : Nam corporis bona idest in colomitas indolentia
ualitudo nonminus sunt mutis. quam homini necessaria ac nescio an&iam magis. quia
homo & medellis & ministeriis subleuare potest muta non possunt. Itemquae ap¬
pellant forcunȩbona: Nam sicut homini opibus aduitamtuendam. sic illis praeda

Expanded text:
bonum nimium multiplex et exceptis animi bonis, quae ipsa quae sint magna contentio est, bonum nimium multiplex et exceptis animi bonis, quae ipsa quae sint magna contentio est, commune cum beluis potest uideri. nam corporis bona id est incolumitas indolentia ualetudo non minus sunt mutis quam homini necessaria ac nescio an etiam magis, quia homo et medellis et ministeriis subleuari potest, muta non possunt. item, quae appellant fortunae bona: nam sicut homini opibus ad uitam tuendam, sic illis praeda
Abbreviated transcription (Latin):
prosum mobono quod medicus possitdaredolendum est ergo ut fruamurbo no
& quidem grauiter ac saepeut sit poste anondolȩre iacundius. Mi serrimus est
igitur quinum quam doluit qui abonocar& quemnos felicissimum putaba¬
mus qui amalo caruit ab haecuanitate non longa fuit qui omnino rihil
dorore summum bonum dixit: Nam preter quod omne animal doloris est fugiens quis
potest sibi hocbonum prestare. quod nobi sut eueniat nihil aliud possumus quam obta¬
uere summum autembonum non potest efficere quem quam beatũ nisi semper fuerit
inipsius potestate. Hoc autem non uirtus homini non doctrinanon labor. sed natura ipsa
cunctis animantibus praestat: quiuo luptatem cum hones tate iunxerunt: cõmunionẽ
hanceffugere uoluerunt sed & fecerunt repugnans bonum: Qm̃ qui uoluntati dedi¬
tus est honestate careat:. Necesse est: quihonestatistud& uoluptate: peri pateticorum

Expanded text:
pro summo bono, quod medicus possit dare? dolendum est ergo, ut fruamur bono, pro summo bono, quod medicus possit dare? dolendum est ergo, ut fruamur bono, et quidem grauiter ac saepe, ut sit postea non dolere iucundius. miser- rimus est igitur qui numquam doluit, quia bono caret: quem nos felicissimum putabamus, quia malo caruit. ab hac uani- tate non longe afuit qui omnino nihil dolere summum bonum dixit, nam praeter quod omne animal doloris est fugiens, quis potest sibi hoc bonum praestare, quod nobis ut eueniat, nihil aliut possumus quam optare? summum autem bonum non potest efficere quemquam beatum, nisi semper fuerit in ipsius potestate: hoc autem 11011 uirtus homini, non doctrina, non labor, sed natura ipsa cunctis animantibus praestat. qui uoluptatem cum honestate iunxerunt, communionem hanc effugere uoluerunt, sed effecerunt repugnans bonum, quoniam qui uo-luptati deditus est, honestate careat necesse est, qui honestati studet, uoluptate. Peripateticorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud respondebunt nisi summũ bonum ẽe corporis uoluptatem eam seappara
ut adficiantur suauissimi sensibus eosq essetanti ut ad sequendo rum causa
ned aborem sibiullum necuulnera nec mortem ipsam recusandam putent
fabhis. Neigitur praecepta uiuendiputemus qui hocidem sentiunt quod animȩ
rationis expertes aitunt crrenaici uirtutem ipsam exeo esse laudandam
quod sit efficiens uoluptatis uero inquit obscenus canis aut sus ille lutulentus
nam ideo cumaduersario summa uirum contentione depugno. ut uirtus mea
pariat mihi uoluptatem cuius expersim necesse est. siuictus abscessero: abhis
ergosapere discamus quos a pecudibus acbeluis non sententia sed linguadis cor¬
nit. Priuationem doloris summum bonum putare non plane peripate ticorum
aut stoicorum sedclinicorum filoso forum est. Qui s enim non intellegat abȩgratis
& in aliquodolore positis eẽ disputatum: quid ta mridiculum quam id habere

Expanded text:
quid aliut respondebunt nisi summum bonum esse corporis uoluptatem? eam se adpetere, ut adficiantur suauissimis sensibus eosque esse tanti, ut adsequendorum causa nec laborem sibi ullum nec uulnera nec mortem ipsam recusandam putent. ab hisne igitur praecepta uiuendi petemus, qui hoc idem sentiunt quod animae rationis expertes? aiunt Cyrenaici uirtutem ipsam ex eo esse laudandam, quod sit efficiens uoluptatis. \'uero\' inquit obscenus canis aut sus ille lutulentus; \'nam ideo cum aduersario summa uirium contentione depugno, ut uirtus mea pariat mihi uoluptatem, cuius expers sim necesse est, si uictus abscessero’. ab his ergo sapere discamus, quos a pecudibus ac beluis non sententia, sed lingua discernit? priuationem doloris summum bonum putare non plane Peripateticorum aut Stoicorum, sed clinicorum philosophorum est. quis enim non intellegat ab aegrotis et in aliquo dolore positis esse hoc disputatum? quid tam ridiculum quam id habere
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde &i amtres partas eẽ uoluerunt. Vnã qu euitã hominis ordiatur: alterã quae
contexat. tertiã quaerum pat ac finiat. In tota auc̃ genere hominum quia solũ
prȩsens tempus appar& exeo tamen & prȩteritũ idest origo colligitur: & futu¬
tũ id est dissolutio: nam qm̃ est appar& aliquando coepisse: Esse enim nullares
sine exor dio potesi : & qui a coepit appar& quandoq desiturum: Nec enimpotes

Expanded text:
nde etiam tres Parcas esse uoluerunt, unam quae uitam hominis ordiatur, alteram quae contexat, tertiam quae rumpat ac finiat. in toto autem genere hominum quia solum praesens tempus apparet, ex eo tamen et praeteritum id est origo colligitur et futurum id est dissolutio. nam quoniam est, apparet aliquando coepisse — esse enim nulla res sine exordio potest - et quia coepit, apparet quandoque desiturum; nec enim potes
Abbreviated transcription (Latin):
discernere sic ut iuuenes ab isdem ante amissi cũ uirginib: ex quib: sunt par¬
theniaenati. propter huius factime moriã aedẽ ueneri armatesimula crumq
posuerunt qđ tã & siex causatur piuenit tamen honestius uid&ꝰ armatã uene¬
rẽ consecrasse quã caluam : Codẽ tẽpore iouiq̃qͣ pistoriara positaẽ. quod eosinqui¬
ete monuiss&. Vtexomni frum̃to quod habebant panẽ facerent & in hostiũ
castra iactarent eoq facto solutae & obsidio desperantib: gallis inopia subigipos¬
se romanos quae ista religionũ derisio ẽ si earũ de fensoressem quidtã grauiter
quaeri possem quã deorum nom̃ intantũ uenisse contẽptũ utturpissimis nomini¬
bus ludibrio habeatur. Quis non rideat fornacẽ deã uel potius doctos uiroscele

Expanded text:
discernere — sicut iuuenes ab isdem antea missi cum uirginibus, ex quibus sunt Pardiscernere — sicut iuuenes ab isdem antea missi cum uirginibus, ex quibus sunt Partheniae nati. propter huius facti memoriam aedem Veneri Armatae simulacrumque posuerunt: quod tametsi ex causa turpi uenit, tamen honestius uidetur armatam Venerem consecrasse quam caluam. eodem tempore Ioui quoque Pistori ara posita est, quod eos in quiete monuisset, ut ex omni frumento quod habebant panem facerent et in hostium castra iactarent: eoqse Romanos. Quae ista religionum derisio est? Si earum defensor essem, quid tam graviter queri possem, quam deorum nomen in tantum venisse contemptum, ut turpissimis nominibus ludibrio habeatur? Quis non rideat Fornacem deam, vel potius doctos viros cele
Abbreviated transcription (Latin):
timis colere debuerunt. quierror omnis ex illius principalis ac sũmboni
ignoratione descendit. Vrbe agallis occupata obsessi incapitolioromani
cũ
ex mulierum capil listor menta fecissent aedemueneri
calue consecrarunt. Nonigitur intellegunt quã uanȩ sint re¬
ligiones uel ex eo ipso quod eas his ineptiis cauillantur. Alacae dae moniis for¬
tas sedidicerant. deos sibi exeuentis fingere . quicum mefsenios opsiderent
Etillis furtim deceptis obsessoribus egressi ad diripiendam lacedaemonem cu¬
currissent as partanis mulieribus fusi. fugatiq sunt Cognitis autẽ dolis hosti¬
um lace daemonii sequebantur his armatae mulieres obuiam longius exier̃
Quaecum uiros suos cernerent pararȩ se adpugnam quđ putarent messeni¬
os eẽ corporasua nudauerunt. at illiuxoribus cognatis &as pectu in libi dinem
cogitati. Sic utierant armatae permixti sunt utiq promisce Necenim uacabat

Expanded text:
timis horrere debuerunt: qui error omnis ex illius printimis horrere debuerunt: qui error omnis ex illius prinignoratione descendit. urbe a Gallis occupata obsessi in Capitolio Romani cum ex mulierum capillis tormenta fecissent, aedem Veneri Caluae consecrarunt. non igitur intellegunt, quam uanae sint religiones uel ex eo ipso, quod eas his ineptiis cauillantur. a Lacedaemoniis fortasse didicerant deos sibi ex euentis fingere. qui cum Messenios obsiderent et illi furtim deceptis obsessoribus egressi ad diripiendam Lacedaemonem cucurrissent, a Spartanis mulieribus fusi fugatique sunt. cognitis autem dolis hostium Lacedaemonii sequebantur. his armatae mulieres obuiam longius exierunt. quae cum uiros suos cernerent parare se ad pugnam, quod putarent Messenios esse, corpora sua nudauerunt. at illi uxoribus cognitis et aspectu in libidinem concitati, sicuti erant armati permixti sunt, utique promisce — nec enim uacabat
Abbreviated transcription (Latin):
ros. Quid immolare uictim as quid tantos sũptus uel fingendis uel colendis
imaginibus in pendere firmius. Et in corruptius tẽplũ est pectus humanum
hoc potius ornetur. hocueris illis nominibus impleatur. Ha sergo falsas conse¬
crationes sequitur qđ necesseẽ. qui en ĩ sic uirtute scolunt id est quia imbras
& imagines uirtutũ consectantur eaipsa quae uera sunt tenere non possunt¬
itaq nulla h quo quam uirtus est uitiis . ubiq dominantibus nulla fides om̃a
prose qq̃ rapiente. Nulla pietas nec consangiuneis nec parentibus parcente
a uaritia & cupiditate in uenena & inferrumruente. nulla pax nulla con¬
cordia publicae bellis saeuenientibus. priuatim uero in imicus usque ad sangiu¬
nem furentibus nulla pudicitia libidinibus effrenatis omnem sexum
&omnescorporis partes contaminantibus nec tamen desinunt. ea colere
quae fugiunt & oderunt coluntenimtu raẽ ac sũmis digitis quae sensibus in¬

Expanded text:
ros? quid immolare uictimas? quid tantos sumptus uel fingendis uel colendis ros? quid immolare uictimas? quid tantos sumptus uel fingendis uel colendis imaginibus inpendere? firmius et inchoc potius ornetur, hoc veris illis nominibus impleatur. Has ergo falsas consecrationes sequitur, quod necesse est. Qui enim virtutes sic colunt, id est qui umbras atque imagines virtutum consectantur, ea ipsa, quae vera sunt, tenere non possuntItaque nulla in quoquam virtus est, vitiis ubique dominantibus; nulla fides, omnia pro se unoquoque rapiente; nulla pietas, nec consanguineis nec parentibus parcente avaritia, et cupiditate in venena et in ferrum ruente; nulla pax, nulla concordia, publice bellis saevientibus, privatim vero inimicitiis usque ad sanguinem furentibus; nulla pudicitia, libidinibus effrenatis omnem sexum et omnes corporis partes contaminantibus: nec tamen desinunt ea colere, quae fugiunt et oderunt. Colunt enim thure ac summis digitis, quae sensibus in
Abbreviated transcription (Latin):
itaq p̃claram illamlegẽtuam derideo quamponis his uerbis a stolla propt̃ quaȩ
datur homini ascensus incaelũ m̃ temuirtutem pia&atem fidem earũq: laudũ
de lubrasunt. o atquin. haec separari ab homine non possunt. Sienĩ colenda st̃
in homine ipsosint necesse est. si autem sint extrahominẽ. quidopus est eacole¬
re quibuscareas uirtus enim colendaẽ non imago uirtutis & colendaẽ non sacri¬
ficio aliquo. autturae. aut precatione sollemni sed uolunta te sola atq: ꝓposi¬
to Nam quid est aliud colere uirtutẽ nisi eam conp̃hendere animo actenere
Quod inus quisq simulaccepit uelle consequitur. hic solus uirtutis est cultus nam
religio acueneratio nulla alia nisiuniusdi tenendaẽ. quidigituropus est
Ouir sapientissime superuacuis extructionibus locaoccupare quae possint hu¬
manis usibuscedere : quid sacerdotes constituere uana& insensibiliacultb¬

Expanded text:
itaque praeclaram illam legem tuam derideo quam ponis his uerbis: ast olla, propter quae itaque praeclaram illam legem tuam derideo quam ponis his uerbis: ast olla, propter quae datur homini ascensus in caelum, Mentem Virtutem Pietatem Fidem: earumque laudum delubra sunto. atquin haec separari ab homine non possunt. si enim colenda sunt, in homine ipso sint necesse est. si autem sint extra hominem, quid opus est ea colere quibus careas? uirtus enim colenda est, non imago uirtutis, et colenda est non sacrificio aliquo aut ture aut precatione sollemni, sed uoluntate sola atque proposito. nam quid est aliut colere uirtutem nisi eam conprehendere animo ac tenere? quod unus quisque simulac coepit uelle, consequitur. hic solus uirtutis est cultus: nam religio ac ueneratio nulla alia nisi unius dei tenenda est. quid igitur opus est, o uir sapientissime, superuacuis extructionibus loca occupare quae possint humanis usibus cedere? quid sacerdotes constituere uana et insensibilia cultu
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa flagitia manarunt apud quam uitia ipsare ligiosa sunt eaq non modo
non uitantur uerum &iam coluntur & ideo huic sententiae tamquã graecos
prudentia uincer& adiecit. uirtute senim oportere nonuitia consecrari. qđ
si recipis .om tulli non uides fore uthrumpant uitiacũ uirtutibus quiam ala
bonis adhaerent. Et in animis hominũ potentiora sunt . quae siu& as consecrari
respondebit tibi. E ademilla grȩcia sealios deoscolere ut prosint alios noceant
Haecenim serper excusatio esteorum quimala sua prodiis habent. ut romaniru¬
biginem acfebrẽ. Siergo uitia consecrata non sunt. in quotibi adsentior neuir¬
tutes quidem. Nonen impersesa¬
piunt. autsentiunt. neque intra
parietes aut aediculas luto factas
sed intrapectus collocandae sunt
& hnterius conp̃hendendae ne sint falsȩ siex trahominem fuerintconlacatae

Expanded text:
uniuersa flagitia manarunt, aput quam uitia ipsa religiosa sunt eaque non modo uniuersa flagitia manarunt, aput quam uitia ipsa religiosa sunt eaque non modo non uitantur, uerum etiam coluntur? et ideo huic sententiae, tamquam Graecos prudentia uinceret, adiecit: uirtutes enim oportere, non uitia consecrari. quod si recipis, o Marce Tulli, non uides fore ut inrumpant uitia cum uirtutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora sunt? quae si uetas consecrari, respondebit tibi eadem illa Graecia se alios deos colere ut prosint, alios uero ne noceant. haec enim semper excusatio est eorum qui mala sua pro diis habent, ut Romani robiginem ac febrem. si ergo uitia consecranda non sunt, in quo tibi adsentior, ne uirtutes quidem. non enim per se sapiunt aut sentiunt neque intra parietes aut aediculas luto factas, sed intra pectus collocandae sunt et interius conprehendendae, ne sint falsae, si extra hominem fuerint collocatae.
Abbreviated transcription (Latin):
mñ. marcellide consecratione honoris atq uirtutes honestate nominũ differt
recongruit eademuanitate mentẽ quoq. interdeos senatus collocauit quã
profecto sibihabuis s& eius modis a rranũ quam sus cepiss& Magnũ cicero audax q
consilium suscepisse grȩciam dixit quod cupidinum & amorum simulacra in
gmnasus consecras s&. Adulatus est ui delic& attico & in risit hominem fami¬
liarem Non enim magnum illud. aut omnino consilium dicen dum fuit.
Sed inpudicorũ hominũ perdita & deplorata ne quitia qui liberossuos quos erudi¬
re ad honesta deberent. prostituerunt libidini iuuentutis. A quibus flagitio¬
corum deos & in illis potissimum locis ubinuda corpora corruptorum lumini¬
bus patent. & in illa coli aetate uoluerunt qua e simplex & in prouida . prius¬
inretiri & inlaqueos potest caderequam cauere
Quid mirum si ab hacgente

Expanded text:
Marci Marcelli de consecratione Honoris atque Virtutis honestate nominum differt, Marci Marcelli de consecratione Honoris atque Virtutis honestate nominum differt, re congruit. eadem uanitate Mentem quoque inter deos senatus conlocauit, quam profecto si habuisset, eiusmodi sacra numquam suscepisset. magnum Cicero audaxque consilium suscepisse Graeciam dicit, quod Cupidinum et Amorum simulacra in gymnasiis consecrasset: adulatus est uidelicet Attico et inrisit hominem familiarem. non enim magnum illut aut omnino consilium dicendum fuit, sed inpudicorum hominum perdita et deplorata nequitia, qui liberos suos, quos erudire ad honestatem deberent, prostituerunt libidini iuuentutis: a quibus flagitiorum deos et in illis potissimum locis, ubi nuda corpora corruptorum luminibus patent, et in illa coli aetate uoluerunt, quae simplex et inprouida priusinretiri et in laqueos potest cadere quam cauere. quid mirum si ab hac gente
Abbreviated transcription (Latin):
id accepisse muneris amarito ut haber& florum omnium potestatem. honestequi¬
dem istadicuntur sed in honeste curpiterq creduntur: nec debent cum ueritas
quaeritur. huius modinos uelam̃¬
ta decipere. celebrantur ergo illilu¬
di conuenienter memoriae mere¬
tricis cum omni lasciuia. Nam p̃¬
ter uerborum licentiam quibus obscenitas omnis effunditur. ex uuntur &iam
uestibus populo flagitante meretrices quae tunc mimarum funguntur officio
& in cons pectupopuliusq. ad satietatẽ in pudicorum luminum cum puden dis
motibus detinentur. Co acinae simulacrum incloaca maxima repertum tati¬
us consecrauit & quia cuius ess& effigies ignorabat. ex loco illi nomen inposuit
pauorem palloremq tullus. hostilius figurauit & coluit. Quid de hocdicam nisi
dignum fuisse qui sem perdeos suos. sicut optarisol& praesentes haber&. ab hoc illud.

Expanded text:
id accepisse muneris a marito, ut haberet florum omnium potestatem. honeste quiid accepisse muneris a marito, ut haberet florum omnium potestatem. honeste quidem ista dicuntur, sed inhoneste turpiterque creduntur nec debent, cum ueritas quaeritur, huiusmodi nos uelamenta decipere. celebrantur ergo illi ludi conuenienter memoriae meretricis cum omni lasciuia. nam praeter uerborum licentiam, quibus obscenitas omnis effunditur, exuuntur etiam uestibus populo flagitante meretrices, quae tunc mimarum funguntur officio et in conspectu populi usque ad satietatem inpudicorum luminum cum pudendis motibus detinentur. Cloacinae simulacrum in Cloaca Maxima repertum Tatius consecrauit et quia cuius esset effigies ignorabat, ex loco illi nomen inposuit. Pauorem Palloremque Tullus Hostilius figurauit et coluit. quid de hoc dicam nisi dignum fuisse qui semper deos suos, sicut optari solet, praesentes haberet? ab hoc illut
Abbreviated transcription (Latin):
Sic istiex professione fecerunt huius nomni&iam dies fectus dicatus est. & la¬
rent in ali a constituta nec hanc solam rom animer& ricẽ colunt sed faulã
quoq: quam herculis scortum fuisse uerrius scribit. Iam quanta ista in m&¬
talitas putan da est quam &iam mere trices ad sequuntur floracũ magnas
opes ex arte mer&nicia quae siuiss&. populum scribsitheredem ertamq pecuniam
seliquit cuiusex ahuo faenore suus natalis diescelebrar&ur edicione lidorum. quos
appellant floralia quod quia senatu flagitiosum uidebatur ab ipsonom in eargum̃¬
tum sumi placuit. ut puden daerei quaedam dignitas adder&ur deam fixerunt
ce quae floribus p̃sit eamq oportere placari ut fruges cumar boribus aut utibus
bene prospereq florescerent eum colorẽ secutus infastis poeta Nonignobilem m ym¬
phamfuisse narrauit quae sit chloris. uocitata eamq. tefrro nuptam q̃ sidotis loco

Expanded text:
sic isti ex professione fecerunt. huius nomini etiam dies festus dicatus est et Lasic isti ex professione fecerunt. huius nomini etiam dies festus dicatus est et Larentinalia constituta. nec hanc solam Romani meretricem colunt, sed Faulam quoque, quam Herculis scortum fuisse Verrius scribit. iam quanta ista inmortalitas putanda est, quam etiam meretrices adsecuntur? Flora cum magnas opes ex  arte meretricia quaesiuisset., populum scripsit heredem certamque pecuniam reliquit, cuius ex annuo faenore suus natalis dies celebraretur editione ludorum, quos appellant Floralia. quod quia senatui flagitiosum uidebatur, ab ipso nomine argumentum sumi placuit, ut pudendae rei quaedam dignitas adderetur. deam finxerunt esse quae floribus praesit eamque oportere placari, ut fruges cum arboribus aut uitibus bene prospereque florescerent. eum colorem secutus in Fastis poeta non ignobilem nympham fuisse narrauit quae sit Chloris uocitata eamque Zephyro nuptam quasi dotis loco
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera & mortes & bella & adulteria describunt : quibus derebus intellegi
datur non potuisse ullo pacto fieri deos qui ane homines quidem probifuer̃
eaq iuitasua gesserunt quae mortẽ pariunt sempiternam. Venio nunc
ad propri asrom anorum religiones qm̃ de cõmunibus dixi . Romuli nutrix
iupa honoribus est ad fecta diuinis & ferremsi anim al ipsumcuius figuram
gerit: Sed auctor est libiuis tarentinae eẽ simulacrum. Et qui demnoncorpo¬
ris sed mentis acmorum fuit enim faustuliuxor & propter uulgaticor po¬
ris uilitatem. Lupa inter pastores id ÷ mer&rix nuncupata est undeciã
lu panar dr̃ exemplum scilic& atheniensium in ea figuranda romani secu¬
tisunt apud quos mer&rix quaedam nomine leaena . cumtr rannum occi¬
diss& qua nefaserat si mulacrum constitiu mer&ricis intem ploanimalis
effigiem posuerunt. Cuius nomen gerebat ita que utilli monum̃tũ ex nomine

Expanded text:
uulnera et mortes et bella et adulteria describunt? quibus de rebus intellegi uulnera et mortes et bella et adulteria describunt? quibus de rebus intellegi datur non potuisse ullo pacto fieri deos, quia ne homines quidem probi fuerunt eaque in uita sua gesserunt quae mortem pariunt sempiternam. Venio nunc ad proprias Romanorum religiones, quoniam de communibus dixi. Romuli nutrix Lupa honoribus est adfecta diuinis, et ferrem, si animal ipsum, cuius figuram gerit. sed auctor est Liuius Larentinae esse simulacrum et quidem non corporis, sed mentis ac morum. fuit enim Faustuli uxor et propter uulgati corporis uilitatem lupa inter pastores id est meretrix nuncupata est; unde etiam lupanar dicitur. exemplum scilicet Atheniensium in ea figuranda Romani secuti sunt, apud quos meretrix quaedam nomine Leaena cum tyrannum occidisset, quia nefas erat simulacrum constitui meretricis in templo, animalis effigiem posuerunt cuius nomen gerebat. itaque ut illi monumentum ex nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
hoscoluit &iam deum coluerit. neque fieri potest quõ si honos idem tribuitur aliis ipso
omnino noncolitur. cuius religio est. illum esse unum ac solum deum credere
Clamat summus poeta . eosomnis qui inuentas uitam ex coluere perartes. apud infe¬
ros ẽẽ ipsumq illum repertorem medicinae talis & artis. ad strgias undas fulmine
ẽẽ d&rusum. ut intellegamus quantum ualeat pater omni potens. qui&iam
deos fulminibus extinguat. Sed homines ingenio si hanc secum habebant fortas¬
serationem qui adeus fulminari non potest appar& noneẽ factum. immo uero
quia factum est appar& hominem fuisse nondeum Mlendacium poetarũ
non h facto est Sed hi nomine metuebant enĩmalum si contrapublicam ꝑ¬
suasionem faterentur quoderatuerum quod si hoc constat int̃ ipsos ex homi¬
nibus deos factos curergo non credunt poetis: si quando illorum fugas. &

Expanded text:
hos coluit, etiam deum coluerit, neque fieri potest, quoniam si honos idem tribuitur aliis, ipse hos coluit, etiam deum coluerit, neque fieri potest, quoniam si honos idem tribuitur aliis, ipse omnino non colitur, cuius religio est illum esse unum ac solum deum credere. clamat summus poeta eos omnes qui inuentas uitam excoluere per artes aput inferos esse ipsumque illum repertorem medicinae talis et artis ad Stygias undas fulmine detrusum, ut intellegamus quantum ualeat pater omnipotens, qui etiam deos fulminibus exstinguat. sed homines ingeniosi hanc secum habebant fortasse rationem: quia deus fulminari non potest, apparet non esse factum. immo uero quia factum est, apparet hominem fuisse, non deum. mendacium poetarum non in facto est, sed in nomine: metuebant enim malum, si contra publicam persuasionem faterentur quod erat uerum. quodsi hoc constat inter ipsos, ex hominibus deos factos, cur ergo non credunt poetis, si quando illorum fugas et
Abbreviated transcription (Latin):
runt Curautemfigulinae repertori honos non hab&ur. anquia isti diuitos uasa
samia contemnunt sunt & aliaeartes quarum repertores ham anae uitae plu¬
rimum profuerunt curnon & illis at tributa sunt templa sed nimirũ miner
uaest qua e om̃s repperit id eoq illi opifices supplicant ergo abhis sordib miner¬
ua escendit in caelum. Est uero curquis quam derelinquat eum quit̃ rã cũ ani¬
mantibus caelum cum astris & minibus exorsus est ut eam uene r&ur quae
telam docuit ordiri. quidille qui uulnera incor poribus sanare docuit Nũ
porestes̃ praostantior quam qui corpora ipsa formauit sentiendiacuidendi ra¬
tionẽ dedit Nerbas deniq ipsas & c&era quibus medendiar sconstat ex cogitaũ
itq protulit. At enim dic& aliquis & huic summo quifecit omã & illis qui partĩ.¬
profuerunt . Suam uenerationẽ tribuendam: primum nec factum est̃ umquam ut qui

Expanded text:
runt. Cur autem figulinae repertori honos non habetur? an quia isti divites vas runt. Cur autem figulinae repertori honos non habetur? an quia isti divites vas Samia contemnunt? Sunt et aliae artes, quarum repertores humanae vitae plurimum profuerunt. Cur non et illis attributa sunt templa? sed nimirum Mua est quae omnes repperit, ideoque illi opifices supplicant. ergo ab his sordibus Minerua ascendit in caelum. est uero cur quisquam derelinquat eum qui terram cum animantibus, caelum cum astris et luminibus exorsus est, ut eam ueneretur quae telam docuit ordiri. quid ille qui uulnera in corporibus sanare docuit? num potest esse praestantior quam qui corpora ipsa formauit, sentiendi ac uiuendi rationem dedit, herbas denique ipsas et cetera quibus medendi ars constat excogitauit ac protulit? At enim dicet aliquis et huic summo qui fecit omnia et illis qui partiprofuerunt suam uenerationem esse tribuendam. primum nec factum est umquam ut qui