comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille. Qd si etiam te regem futurum
potentiorẽ pͥorib. extuctis hostib
uere ꝓmutat: Respondente. Ad¬
W mno ut pͥusꝰ adiecit .sͥ. Qd si his
meliorẽ uiam uite tͥ ostend̾it.
qmͣ aliqͥs parentũ tuoꝵ hũerit.
ob tem ꝑabis ne ei ꝓmitente hoc
Adis ino firmissime: subdidit
ille. ĩ ponens manꝰ capiti eiꝰ. ¶ũ
gͦ hoc tͥ signũ aduen̾it: mem̃to
huiꝰ temꝑis & sermonis. Q dicto
repente disparuit. ut intellig̾et
non hominẽ ẽẽ. s sp̃m. Et cum
regiꝰ iuuenis solus ad huc ibidẽ
ait. Surge hilaris. mutatum ẽ.
cor reg̃: consilioq regine fidem
suam tͥ disposuit seruare. Quid
nib m̾cioꝵ: ad orientalẽ plagã
amnis qͥ uocatur iole. Ibi tam̃
filius Redwoldi noĩe Remer. oc¬
cisus ẽ. Ac sic Edw̾ine. regno nord¬
hũbroꝵ potitus est. Qum aũ pau¬
linꝰ hͦ oracłm regi dixisset imponens
manũ capiti eius: ꝓcide uolen¬
tẽ ad pedes eius leuauit. & adfi¬

Expanded text:
ille, « quid si etiam et te regem futurum ille, « quid si etiam et te regem futurum potentiorem prioribus exstinctis hostibus vere promittat? » respondente Edwino ut prius, adjecit iterum: « Quid si is meliorem viam vitae tibi ostenderit quam aliquis parentum tuorum habuerit, obtemperabisne ei? » Promittente hoc Edwino firmissime, subdidit ille, imponens manus capiti ejus: « Cum ergo hoc tibi signum advenerit, memento hujus temporis et sermonis. » Quo dicto repente disparuit, ut intelligeret non hominem esse sed spiritum. Et cum regius juvenis solus adhuc ibidem ait: « Surge hilaris, mutatum est cor regis, consilioque reginae fidem suam tibi disposuit servare. » Quinibus Merciorum ad orientalem plagam amnis qui vocatur Idle. Ibi tum filius Redwaldi nomine Rainer occisus est, ac sic Edwinus regno Nordhumbrorum potitus est. Cum autem Paulinus hoc oraculum regi dixisset, imponens manum capiti ejus, procidere volentem ad pedes ejus levavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ .i. petinẽ eburneum auratum.¬
ut eo benignitatis aĩo gła ur̃a sus¬
cipiat. qͦ a nobis noscitur destinatũ¬
reuelau̾. regi Edwino qͦndã osten¬
sum: ħ mͦ. Qũ edelfrido illũ ꝑseq̃n¬
te qͥante eũ regnauit. ꝓfugus apd̾
regem redlł aldũ moraretur: cog¬
nouit ꝑq̃ndã amicũ suũ Redwal¬
dum corruptũ mun̾ib regis Edel¬
fridi. eũ int̾fic̾e uelle. Omisit se
a ꝓuintia illa eũ educturũ: si uel¬
let. Qui edwinus. Q ñc fugiã. qui
ꝑ om̃s bͥtannie. ꝓuincias. tot an¬
nis hostiũ. insidias uitauiꝰ. Si autẽ
mori opͭ. malo ut ħ me interficiat.
qmͣ ignorabilior. His dictis. remã¬
sit solus. Dumq m̃tis angorib ⁊
teco carpitur igne. uidit intemps¬
to noctis silentio hõinẽ in cognitũ
dicentẽ sͥ. Ne formides. Scio enim
cãm tͥsticie tue. Qͥd autẽ dares ei qͥ
hac te absolu̾et. ⁊ Redis aldo regi
suad̾et ut te amaret: Qͥ cum rel¬
pondet om̃ia que possem: ad iecit

Expanded text:
m, et pectinem eburneum inauratum,ut eo benignitatis animo gloria vestra suscipiat quo a nobis noscitur destinaturevelavit regi Edwino quondam ostensum hoc modo. Cum Edelfrido illum persequente, qui ante eum regnavit, profugus apud regem Redwaldum moraretur, cognovit per quemdam amicum suum Redwaldum corruptum muneribus regis Edelfridi eum interficere velle, promisitque se a provincia illa eum educturum, si vellet: cui Edwinus: « Quo nunc fugiam, qui per omnes Britanniae provincias tot annis hostium insidias vitavi? Si autem mori oportet, malo ut hic me interficiat quam ignobilior. » His dictis, remansit solus, dumque mentis angoribus et caeco carpitur igne, vidit intempesto noctis silentio hominem incognitum dicentem sibi: « Ne formides, scio enim causam tristitiae tuae: quid autem dares ei qui hac te absolveret, et Redwaldo regi suaderet ut te amaret? » Qui cum responderet, « Omnia quae possem, » adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
el aborauerit ur̃a frat̾nitas: non so¬
lum epłe directe a uobis tenor immo
cauit. Net enim omps d̾s aut sui
nominis sacram̃tũ aut ur̃i laboris
fructum deseruit: dum ip̃e p̃dica¬
torib euangłii fidelit̾ repmisit. ecce
ego uob̾cũ sum om̃ib dĩeb. usq ad
ꝯsumationẽ scłi. Susceptis namq
apicib filii ur̃i Adbaldi regis. reꝑimꝰ
qͣnta sacͣ eloquii eruditione. eius
animũ ad u̾e ꝯu̾sationis & in du¬
bitate ficłi credulitatẽ: fr̃nitas

Expanded text:
elaboraverit vestra fraternitas, non solum epistolae directae a vobis tenor, imo cavit. Nec enim omnipotens Deus aut sui nominis sacramentum, aut vestri laboris fructum deseruit, dum ipse praedicatoribus Evangelii fideliter repromisit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad atoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adelvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione ejus animum ad verae conversionis et indubitatae fidei credulitatem fraternitas
Abbreviated transcription (Latin):
entw ine regis anno t̾cio. co¬
meta ꝑ tres m̃ses apparuit:
⁊ uno quoq mane uelut sol
resplenduit. Anno uͦ seqñte Es¬
ferd rex nordhumbroꝵ.⁊ Adelfred
rex merte pugnau̾nt grauissime
iuxͣ trente: ⁊ ibi octisus ẽ. A elwine
frat̾ regis eofredi. iuuenis utiq ꝓ¬
uincie mltum amabilis. Nam &
bebat uxorẽ. Qumq mat̾ies belli
a cͥoris ⁊ inimicicie longioris. inter
reges popłosq feroces uicdetur ex¬
orta: theodorus deo dilectus antis¬
tes. diuino functus autilio: salu¬
tifera exhortatione. ceptum tanti
ꝑicł̃i funditus extinguit incendi¬
um. adeo ut pacatis alt̾utrum re¬
b ac popłis: nllius anima hoĩs
pintͥfecto regis fr̃e. s debita solũmͦ
młta pecunie regi ⁊ ultori daret᷑.
Quiꝰ feda pacis. młto exinde tem¬
pore.inter eosdẽ reges eoꝵq regna
durauerunt. Eodem anno obut
Adeldrida. q̃ fuerat uxor reg̃ es

Expanded text:
entwine regis anno tertio cometa per tres menses apparuit, et unoquoque mane velut sol resplenduit . Anno vero sequente Egfred Rex Nordhumbre et Edelred rex Merce pugnaverunt gravissime juxta Trent. Et ibi ofrater regis Egfredi juvenis utrique provinciae multum amabilis. Nam etbebat uxorem. Cumque materies belli acrioris et inimicitiae longioris inter reges populosque feroces videretur exorta, Theodorus, Deo dilectus antistes, divino functus auxilio, salutifera exhortatione coeptum tanti periculi funditus exstinguit incendium, adeo ut pacatis alterutrum regibus ac populis nullius anima hominis pro interfecto regis fratre, sed debita solummodo multa pecuniae regi ultori daretur. Cujus foedera pacis multo exinde tempore inter eosdem reges eorumque regna duraverunt. Eodem anno obiit Aedeldrida, quae fuerat uxor regis
Abbreviated transcription (Latin):
usq secus. in audita membrorũ
discerptione. & diu̾sis crutiatib
intestimoniũ dei excelsi. Hec ꝑsecu¬
tio tam crebͣ erat: ut intra unum
mensem .xuii. milia martyrum ꝓ
xͦ passa in ueniantur. Qum autẽ
uigesimo regni sui anno. Dioclici¬
anus nichomedie. Maximianus
mediolam. pͦpuram deposuerũt:
cepit ꝑsetutio mitigari: usq adtem¬
pus arrii. Laus diocliciani. Dio¬
dicianus moratus callide fuit. Sa¬
gax p̃terea & admodum subtilis
ingenio. & qui seu̾itatẽ suam ali¬
ena in uidia uelleo explere. Dili¬
gentissimus tam̃ & solertissimus
pͥnceps. qͣmuis contͣ romanã liber¬
tatẽ ad orari se iusserit: cum ante
eũ cet̾i salutarentur. Gemas uestib
calciamentisq indidit. In usitatã
uͥtute usus. ut solus om̃iũ extanto
fastigio sponte pͥuatus fieret. Non¬
tigit gͥ ei qd̾ nulli pͦ natos homines.
ut cum pͥuatus obisset: inter di¬
uos tamen refertur. Maximianus
uir crudelissimꝰ. & uultu fuit horrẽ¬

Expanded text:
usque sexus inaudita membrorum usque sexus inaudita membrorum discerptione et diversis cruciatibus in testimonium Dei excelsi. Haec persecutio tam crebra erat, ut intra unum mensem XVII millia martyrum pro Christo passa inveniantur. Cum autem vigesimo regni sui anno Diocletianus Nicomediae, Maximianus Mediolani purpuram deposuerunt, coepit persecutio mitigari usque ad tempus Arii. Laus Diocletiani: Diocletianus moratus callide fuit, sagax praeterea et admodum subtilis ingenio, et qui severitatem suam aliena invidia vellet explere. Diligentissimus tamen et solertissimus princeps, quamvis contra Romanam libertatem adorari se jusserit, cum ante eum caeteri salutarentur. Gemmas vestibus calceamentisque indidit, inusitata virtute usus, ut solus omnium ex tanto fastigio sponte privatus fieret. Contigit igitur ei, quod nulli post natos homines, ut cum privatus obiisset, inter divos tamen referretur. Maximianus vero vir crudelissimus et vultu fuit horre
Abbreviated transcription (Latin):
tannia ꝓfert. Qui cũ tiuis apud
uerolamium eẽt. & cłicum qͦndã
paganos fugientem hospicio rece¬
pisset. & ꝑ eum latentem conuer¬
sus interim fuisset: ꝓ eo querenti¬
bus se penis obtulit. Qumq tor¬
mentis effectus: ex capitandus
duc̾etur. flumen sictatum est. ꝑ
orationem sc̃i: qͥa popłs tantus
ꝑpontem tnͣsire nequibat. Quod
cum inter alios ip̃e ⁊ carnifex
eum ꝑcussurus uidisset. genib
eius ad uolutus: fidelis & cũ eo
martyr fc̃s est. Nons etiam marty¬
rio eius affuit. qͥ pͦ martirium re
u̾sus est adnaturam. Oculi autẽ
ꝑtucientes eũ cum capite scĩ inter¬
ram decideriut. ꝑ assus ẽ. autemi
iuxta uerolaminũ i. Weclamecest᷑.
sine Wadligecestre. Ubi pͦ ea ecle¬
sia mirandi oꝑis constructa est.¬
& abbatia nobilissima. Ubi⁊
usq hodie fit cutatio intirmoꝵ.
& oꝑatio uirtutum. Passi st̃ quoꝙ
eo tempore aaron &̃ iuliꝰ. legionũ
urbis ciues. Alii quoq plures utri¬

Expanded text:
tannia profert. Qui cum civis apud tannia profert. Qui cum civis apud Verolamium esset, et clericum quemdam paganos fugientem hospitio recepisset, et per eum latentem conversus interim fuisset, pro eo quaerentibus se poenis obtulit: cumque tormentis affectus excapitandus duceretur, Flumen siccatum est per orationem sancti, quia populus tantus per pontem transire nequibat. Quod cum inter alios ipse etiam carnifex eum percussurus vidisset, genibus ejus advolutus, fidelis et cum eo martyr factus est: fons etiam martyrio ejus adfuit, qui post martyrium ejus reversus est in naturam; oculi autem percutientis eum cum capite sancti in terram deciderunt. Passus est autem juxta Verolamium, id est Wirlamecester, sive Wadlingeceaster, ubi post ecclesia mirandi operis constructa est, et abbatia nobilissima; ubi etiam usque hodie fit curatio infirmorum et operatio virtutum. Passi sunt quoque eo tempore Aaron et Julius legionum urbis cives; alii quoque plures utri
Abbreviated transcription (Latin):
tempore carausius qͥdam genere
qͥdẽ infimus. s consilio & manu
ꝓmptus. cum ad obseruanda otce¬
ani litoraq t̃c̃ franci & saxones
in festabant. positus plus inꝑni
nłła exparte restituendo dominis.
s sͥ soli uenditando actendens sus¬
pitionem. qͥa ip̃os quoq hostes
ad incuruandos fines artifici negli¬
gentia ꝑmitt̾et: qmobrem a maxi¬
miniano iussus occidi. pͥpuram
uendicatis ac retentis: tandem
fraude allecti sui socii int̾emptꝰ
est. Auectus pꝰea ereptam carau¬
sio insulam ꝑtennium tenuit.
Quem asclepio dotus p̃fectus pre¬
torio opp̃ssit. bͥtannamq post.u.
annos recepit. Bellis uͦ coacti pte¬
dicti imꝑatores: constantium ĩ
occidente. Galerium maximinũ
in oriente assumunt in regnum.
No tempore ꝑsetutio credelissima.
ubiq t̾rarum exarsit inxͥanos.
sc̃s Albanus se deo satͥficium ea
tempestate. optulit. De qͦ fortu¬
natus. in laude uͥginũ scribit:
Albanũ egregium: fecunda bri¬

Expanded text:
tempore Carausius quidam genere tempore Carausius quidam genere quidem infimus, sed consilio et manu promptus, cum ad observanda Oceani littora, quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus plus in pernulla ex parte restituendo dominis, sed sibi soli vindicando, accendens suspicionem, quia ipsos quoque hostes ad incursandos fines artifici negligentia permitteret. Quamobrem a Maximiano jussus occidi, purpuram vindicatis ac retentis, tandem fraude Allecti socii sui interemptus est. Allectus postea erepta Carausio insula per triennium tenuit, quem Asclepiodotus praefectus praetorio oppressit, Britanniamque post X annos recepit; bellis vero coacti praedicti imperatores Constantium in Occidente, Galerium Maximinum in Oriente assumunt in regnum. Eo tempore persecutio crudelissima ubique terrarum exarsit in Christianos. S. Albanus se Deo sacrificium ea tempestate obtulit, de quo Fortunatus in laude virginum scribit: Albanum egregium fecunda Bri
Abbreviated transcription (Latin):
tantes suꝑat. Obq̃ incuria clipeuꝰ
aureus ei. & incapitolio statu a
aurea collata est.
cͥcumstantiũ ruit. & paulo post
amilitib occiditur. Laus aurelia¬
ni exgestis mirabilium uirorum.
Qum alexander anñ . xiii. cesar.xiiii. oll
subiugassent: iste tͥennio tͥbq p̃¬
liis. orbem pacificauit. Iste pͥmus
romanoꝵ diadema sumpsit. gẽmisq
& aurata om̃i ueste usus est. Dis¬
cipline militaris: & moꝵ dissolutoꝵ
corrector. S ferus miis & suꝑb.
⁊ seuus ommi tempore.
Acitus.ui.m̃. Quo apud pontũ
octiso: regnauit florianus.iii.
menses. & sic apud tarsum occi
gallias iam dudum a bar¬
baris occupatas. deletis tandem
hostib ad ꝑfectum lib̾auit. Haus
ꝓbi exauctenticis. ꝑrob uir ilusts̃
acer. strenuus. iustus. aurelianũ
pene militari gła equauit: sed
moꝵ. ciuilitate suꝑauit. ħ cum
bella innum̾a gessiss. pate para¬
ta. dixit breui milites necessarios.
Ioclicianus cum hertulo maxi¬
miniano .xx. annis. Quorum

Expanded text:
tantes superat: ob quod in curia clypeus aureus, ei et in Capitolio statua aurea collata est. mstantium ruit, et paulo post a militibus occiditur. Laus Aureliani ex gestis mirabilium virorum: Cum Alexander annis XIII, Caesar XIV orbem subjugassent, iste triennio tribusque praeliis orbem pacificavit. Iste primus Romanorum diadema sumpsit, gemmisque et aurata omni veste usus est. Disciplinae militaris et morum dissolutorum corrector; sed ferus nimis, et superbus, et saevus omni tempore. Tacitus VI mensibus, quo apud Pontum occiso, regnavit; Florianus III mensibus, et sic apud Tasum occiditur. Gallias jamdudum a barbaris occupatas deletis tandem hostibus ad perfectum liberavit. Laus Probi ex authenticis: Probus vir illustris, acer, strenuus, justus. Aurelianum pene gloria aequavit, sed morum civilitate superavit. Hic, cum bella innumera gessisset, pace parata, dixit, brevi milites necessarios n. Diocletianus cum Herculio Maximiano XX annis: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. ut narrat IeRonimus.
hilippus cum philippo filio. an¬
nis .uii. hic pͥmus imꝑatorũ
omniũ xpĩanus fuit. Ac pͦ t̾tiũ
imꝑii eius annũ: millesimus a
conditione rome annus expletꝰ
est. Magnificisq ludis hic augꝰ¬
no imꝑatore telebratus est. Haus
philippi iunioris. Hic adeo seueri
animi fuit: ut nullo commento
ad ridendũ solui potuerit. pr̃emq
cachinnantem: uultu auersato
notauerit. Semꝑ uitiis restans. ⁊
ad ardua uͥtutis anhelans.
rege capitur. Ibiq luminib or¬
batus. seruituti miserabili conse¬
laiidius stł̃s. anno .i. mensib¬

Expanded text:
scripsit, ut narrat Hieronymus. hilippus cum Philippo filio annis VII. Hic primus imperatorum omnium Christianus fuit: ac post tertium imperii ejus annum millesimus a conditione Romae annus expletus est: magnificisque ludis hic auguno imperatore celebratus est. Laus Philippi junioris: Hic adeo severi animi fuit, ut nullo commento ad ridendum solvi potuerit, patremque cachinnantem vultu averso notaverit; semper vitiis restans, et ad ardua virtutis anhelans. rege capitur; ibique luminibus orbatus servitute miserabili conselaudius secundus anno I, mensib
Abbreviated transcription (Latin):
õ heddi ep̃c wincestrensis.
magni uirib qd̾ cõmune fuit.
eis cũ beluis. maiores uͦ scĩtate qd̾¬
ꝓpͥum ẽ. angloꝵ. ⁊ homnũ s pau¬
toꝵ: eggie fec̾unt. Eñ beatos eos¬
oicent õs gen̾ationes. Sic̃ ⁊ duo
reges contigui m̾ce fet̾unt: scił ⁊
edelred. ⁊ kenred. Q relictis om̃ib
bonis falsis. uerũ ⁊ sũmũ bonũ
qͦd d̾s est ad eptisunt. Reges gͦ
t̾re p̃sentes. imitamini reges p̃¬
dictos: sapientes & beatos. nõ
furiosos & infelices. Quoꝵ dis¬
tinctionẽ. oꝑa &̃ finis oꝑum: in
p̃senti tͣstatu demonstrant. Qua¬
tuor gͦ reges p̃dicti. luminaria
sunt om̃ib regib t̾re. Ut boni
quos imitentur h̾ant: male uñ
excusentur. nõ ħant. Uos ⁊̃ qui
reges non estis. reges p̃dictos imi¬
tamini: ut celi reges efficiami¬
m. Si enĩ cũ illi maiora relique¬
rint. uos minora relinquere.
nolueritis: scĩ reges p̃dicti. ur̃e

Expanded text:
 Heddi, episcopus Wincestrensis; magni viribus, quod commune fuit eis cum belluis; majores vero sanctitate, qum est angelorum et hominum sed paucorum, egregie fecerunt. Unde beatos dicent eos omnes generationes, sicut et duo reges contigui Merce fecerunt, scilicet Edelred et Cenred: qui, relictis omnibus bonis falsis, verum et summum bonum, quod Deus est, adepti sunt. Reges ergo terrae praesentes imitamini reges praedictos sapientes et beatos, non furiosos et infelices, quorum distinctionem opera et finis operum in praesenti tractatu demonstrant. Quatuor ergo reges praedicti luminaria sunt omnibus regibus terrae, ut boni quos imitentur habeant, mali unde excusentur non habeant. Vos etiam, qui reges non estis, reges praedictos imitamini, ut coeli reges efficiamini. Si enim cum illi majora reliquerunt, vos minora relinquere nolueritis, sancti reges praedicti ve
Abbreviated transcription (Latin):
onstantinus ⁊̃ cuiꝰ regni annot̾¬
cio: Ine romã ꝓfectus est. Apł̃ici
aũ: in eiꝰ tp̃r hii fuerunt. Sergiꝰ
onstantinus. Oregorius. cuiꝰ tp̃r
rex Ine sponte uictor cupiditatis
ex clodoueus.¬

Expanded text:
Constantinus etiam, cujus regni anno tertio Ine Romam profectus est. Apostolici autem in ejus tempore hi fuerunt: Sergius Constantinus, Gregorius, cujus tempore rex Ine sponte victor cupiditatis Rex C
Abbreviated transcription (Latin):
ti d̃o laborantib. in effabilia et̾ni
regni p̃mia reseruarl nob̾ tñ eis
necesse ẽ. honoꝵ bñficia tͥbuere:
ut insp̃ualis oꝑis studio ex remu¬
n̾atione ualeant młtipliciꝰ in su¬
dare. Et qͥa noua angloꝵ eccl̃ia
ad omĩpotentis di gr̃am eodem
dño largiente. & te laborante. ꝑ¬
ducta ẽ: usũ tͥ pallii in ea ad sola
missaꝵ solẽpnia agenda concedimꝰ.
nus lundoniensis ciuitatis ep̃c. sẽꝑ
in p̾terum a sinodo ꝓpͥa deb̾at ꝯse¬
crari. atq honoris palliũ absc̃a
sede ꝑcipiat. Ad eboracam uͦ ciuita
eadem ciuitas cũ finitimis locis
rit palliũ tͥbuere. dño fauente
disponimꝰ. Quẽ tñ tue frat̾nita¬
tis uolumꝰ dispositioni subiace.
Post obitum uͦ tuũ ita ep̃is qͦs or¬
dinau̾it p̾̃sit. ut londomensis ep̃i
nlło mͦ subiaceat ditioni. Sit ue¬
ro int̾ lundonie ⁊ eborace ciuita¬
tis epõs in pterum honoris ista
distinctio. ut ip̃e pͥor h̃atur: qui
pͥus fuerit ordinatus. Cõmuniaũ

Expanded text:
Deo laborantibus ineffabilia aeterni regni praemia reservari, nobis tamen eis necesse est honorum beneficia tribuere, ut in spiritualibus operis studio ex remuneratione velut multiplicius insudare. Et quia nova Anglorum Ecclesia, ad omnipotentis Dei gratiam, eodem Domino largiente, et te laborante perducta est, usum tibi pallii in ea ad sola missarum sollemnia agenda concedimus:nus Lundoniensis civitatis episcopus semper in posterum a synodo propria debeat consecrari, atque honoris pallium ab hac sede percipiat. Ad Eburacam vero civiteadem civitas cum finitimis locis rit, pallium tribuere Domino faventen tuae fraternitatis volumus dispositioni subjacere. Post obitum vero tuum, ita episcopis, quos ordinaverit, praesit, ut Londoniensis episcopi nullo modo subjaceat ditioni. Sit vero inter Londoniae et Eboracae civitatis episcopos in posterum honoris ista distinctio, ut ipse prior habeatur, qui prius fuerit ordinatus. Communi autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tue uite scĩtate & recte credendi.
& bñ uiuendi formam ꝑcipiant:
atq officiũ suũ fide ac morib exe¬
q̃ntes. ad celestia cũ dñs uoluerit
regna ꝑtingant. Ds̃ te incolumẽ
ustodiat. reu̾entissime fr̃. Data

Expanded text:
a tuae sanctitatis et recte credendi et bene vivendi formam percipiant, atque officium suum fide ac moribus exsequentes, ad coelestia, cum Dominus voluerit, regna pertingant. Deus te incolumen custodiat, reverentissime frater. Data
Abbreviated transcription (Latin):
ubustinus autẽ in regia cun¬
tate eccłiam qmͣ Romani fide¬
les olim ꝯstruxerant. in sedẽ sͥ &
successorib eiꝰ sacrauit in honorẽ
saluatoris. Rex uͦ eccliam petͥ & pau
li adorientẽ ciuitatis construxit &
tie poni corpora possent. Quiꝰ pͥmus
abbas petrus p̃rbr fuit. qͥlegatus
galliam missus dem̾sus ẽ. insinu
maris qͥ uocat᷑ amfleot: & ab inco¬
lis loci ignobili tͣdit᷑ sepultͦe. Sed
omp̃s d̾s ut qͣl m̾iti fuit demonstͣ¬
ret. om̃i nocte supͣ sepulcrũ eiꝰ lux celes¬
tis apparuit: donec animadu̾tentes
uicini qͥ uidebant sc̃m fuisse uirũ
qui ibi eẽt. sepultus. & in uestigan¬
tes unde uł qͥs eẽt: abstulerunt cor¬
pus. & inbononia ciuitate iuyxsta

Expanded text:
Augustinus autem in regia citate ecclesiam, quam Romani fideles olim construxerant, in sedem sibi et successoribus suis sacravit in honorem Salvatoris. Rex vero ecclesiam Petri et Pauli ad orientem civitatis construxit etregum Cantiae poni corpora possent. Cujus primus abbas Petrus presbyter fuit, qui legatus Galliam missus demersus est in sinu maris, qui vocatur Amfleot, et ab incolis loci ignobili traditus sepulturae. Sed omnipotens Deus, ut qualis meriti fuerit demonstraret, omni nocte supra sepulcrum ejus lux coelestis apparuit, donec animadvertentes vicini, qui videbant sanctum fuisse virum, qui ibi fuisset sepultus, et investigantes unde vel quis esset, abstulerunt corpus, et in Bononia civitate juxta
Abbreviated transcription (Latin):
met subiectis festinet infũdẽ: ut
& antiqͦs gentis sue reges laudib
ac m̾itis tnͣseat. ⁊ qnͣto in subiectis
suis ⁊̃ aliena pect̃a dct̾serit: tanto
⁊̃ de pec̾cis ꝓpͥis. ante om̃ipotentis
di tribile examen securior fiat. Re
scientia repletꝰ. bonis auctore deo
libenter audite. deuote ꝑ agite. stu
diose inmemoria reseruate: qͥasi uos
eũ in eo qd ꝓ om̃i potenti d̃o loqͥtur
audieritis. isdẽ omps ds hunc pro
uob̾ exorantẽ cełius exaudier. Si .a.
qͦd absit u̾ba eiꝰ pͦponitis. qͣndo eum
uos negligitis audire ꝑ deoͦ. Gota gͥ
m̃te cum eo uos in fuore fidei strin¬
gite. atq nisum illiꝰ uͥtute qmͣ uob̾
diuinitas tͥbuit adiuuate: ut reg¬
ni sui uos ip̃e faciat eẽ. participes.
cuiꝰ uos fidem in regno ur̃o recipi
faciens: & custodiri. P̃t̾ca scire głã¬

Expanded text:
met subjectis, festinet infundere, ut et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Revscientia repletus, bonis auctore Deo libenter audite, devote diose in memoria reservate. Quia si vos eum in eo quod pro omnipotenti Deo loquitur audieritis, idem omnipotens Deus hunc pro vobis exorantem celerius exaudiet. Si enim, quod absit verba ejus postponitis, quomodo eum vos negligitis audire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque adnisum illius virtute quam vobis Divinitas tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi facitis et custodiri. Praeterea scire
Abbreviated transcription (Latin):
mine apłi petrũ uocauit. Rex uͦ
scd̾m uotum. infra .uii. dies inal
ulmen. opes. sobolem. pollentia
t petͧm sedẽq petͥ: rex cern̾et hospe
uiꝰ fõte. mi̾as sum̾et almꝰ aquas.
plendificũq iubar. radianti car¬
ꝑet haustu.
he qͦ uiuificꝰ fulgor ubiq fluit.
ertipiensq alac̾ rediuiue p̃miai¬
arbaricã rabiẽ. nom̃ & iñ suum.
ergiꝰ antistes iussit ut ip̃e pater.
Mira fides reg̃. mira csen̾tia xp̃i.¬

Expanded text:
mine apostoli Petrum vocavit; rex vero mine apostoli Petrum vocavit; rex vero secundum votum infra septem dies in alulmen, opes, sobolem, pollentia Ut Petrum sedemque Petri rex cerneret hospes, Cujus fonte meras sumeret almus aquas, Splendificumque jubar radianti carperet haustu. Ex quo vivificus fulgor ubique fluit. Percipiensque alacer redivivae praarbaricam rabiem nomen et inde suum Sergius antistes iussit, ut ipse pater Mira fides regis, clementia maxi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾iti anni lucrũ głosum. ⁊ fame
p̃cium ñ exosum. ꝑ gens gͥ ĩcent.
non inuenit qͥ ei resist̾et. & t̾ram
p̃dando insolitudinẽ redigens.
ledicta eoꝵ m̾ita sensit. Nam cũ
hostes effeminatos duc̾et. ⁊ nich
militib p̃daturus. Ibi in opi¬
nata młtitudine cͥcumuentus.
cum hostes int̾ficiendo ñ defic̾et.
nͨ ꝓfic̾et: qͥ armis cedi ñ poterat.
in ip̃a domo cũ .xii. militib suis
igne combustus est. Piit gͦ flos
iuuenũ. ⁊ iuuenuł euanuit exer¬
citus. Uñ comparet qmͣ nichili
sit confidentia fortitudinis: ad dĩ
om̃ipotentiam. Hec audiens ced¬
Walla. rursus ingͦssus est cantiã
Ibi mirabili cede & in num̾a sa¬
ciatus rapina. cũ nõ inueniret
qͥd cełet uł raꝑet: ad sua mag¬
nus uindex & uictor seuus redur
edi alla rex cũ duob annisu
nass se regnũq suũ abdicans
petiit. Ilło głe singłaris sͥ estimã
si ibi baptizaretur ⁊ moreretur.
Sergiꝰ gͦ. ppͣ. baptizauit eũ. & exno¬

Expanded text:
ni lucrum gloriosum, et famae pretium non exosum. Pergens igitur in Kent, non invenit qui ei resisteret, et terram praedando in solitudinem redigens, ledicta eorum merita sensit. Nam, cum hostes effeminatos duceret, et nihmilitibus praedaturus; ubi inopinata multitudine circumventus, cum hostes interficiendo non deficeret nec proficeret, qui armis caedi non poterat, in ipsa domo cum duodecim militibus suis igne combustus est. Periit ergo flos juvenum, et juvenilis evanuit exercitus. Unde comparet quam nihili sit confidentia fortitudinis ad Dei omnipotentiam. Haec audiens Cedwalla rursus ingressus est Cantiam, ubi mirabili caede et innumera satiatus rapina, cum non inveniret quid caederet vel raperet, ad sua magnus vindex et victor saevus rediit. Cedwalla rex, cum duobus annis regnasset, se regnumque suum abdicans, petiit, illud gloriae singularis sibi aestimans, si ibi baptizaretur et moreretur. Sergius ergo papa baptizavit eum, et ex no
Abbreviated transcription (Latin):
rbẽ romuleã uidit. tẽplũq u̾endũ:
spexit pet. mistica dona gerens.
andidus int̾ oues .xͥ. sociabiłiu̾it.
orꝑe nã tumulũ m̃te suꝑna te¬
net Cõmutasse magis sceptroꝵ
insignia credas. Quem regnũ

Expanded text:
rbem Romuleam vidit, templumque verendum Aspexit Petri, mystica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibit, Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ut nulla uiua pecunia uendat᷑
aut emat᷑. nͥ in fra ciuitates: ⁊ hoc
añ tres fideles testes. nͨ aliqmͣ rẽ
uectam sine fide iussore ⁊ Waran¬
to. Qd̃ si alit̾ fec̾it. soluat ⁊ ꝑsol¬
⁊̃ ibi. ut si francigena appellau̾it
anglũ de ꝑiurio. aut murdro. fur¬
to. homicidio. ran. qͦd dicunt rapi¬
se defendat. ꝑ qd̾ meliꝰ uoluerit:
aut iudicio ferri. aut duello. Si
autẽ anglus infirmꝰ fuerit: inue¬
niat aliũ qͥ ꝓeo faciat. Si qͥs eoꝵ
uictus fuerit: emendet regi xl. sol.
Si aũ anglus francigenã appella¬
uerit: ⁊ ꝓbare uoluerit iudicio aut
ouello: uolo tñ francigenã purgare
se insacͣmento non fracto. hoc qͦq:
p̃cipio. ut om̃s habeant ⁊ teneant
legem edwardi regis in omnib reb:
adauctis his. q̃ constitui ad utilita¬
neri ꝓlib̾o. sit in plegio ut plegius
hãt eum ad iusticiam. si qͥd offend̾it.
ꝗt si qͥsqmͣ taliũ euaserit. uideant
plegii ut soluant qͦd calũpniatũ ẽ:

Expanded text:
iva pecunia vendatur aut ematur nisi intra civitates, et hoc ante tres fideles testes, nec aliquam rem vetitam sine fidejussione et warranto, quod si aliter fecerit solvat et persol al. ad. si. Francigena appellaverit Anglum de perjurio aut murdro, furto, homicidio, Ran quod dicunt apese defendat per quod melius noverit, aut judicio ferri et duello. Si autem Anglus infirmus fuerit, invemat alium qui pro eo faciat. Si quis eorum victuSi autem Anglus Francigenam appellaverit et probare voluerit judicio aut duello, volo tunc Francigenam purgare se sacramentopraecipimus ut omnes habeant et teneant legem Edwardi regis in omnibus rebus, adauctis his quas constituimus ad utilitaneri pro libero sit in plegio ut plegius eum habeat ad justitiam si quod offenderit; et si quisquam evaserit, talium videant plegii ut solvant quod calumniatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Incipiunt leges sc̃i edWardi Regis
qͣs in anglia tenuit: ⁊ qͣs rex wilłs
heres ⁊ cognatꝰ suus postea confir¬
mauit
ost ad qͥsitionẽ anglie Wilł̃s
rex.iiii.anno regni sui. cõ¬
silio baroñ suoꝵ fecit su¬
moneri ꝑ uniu̾sos anglie
consulatus: anglos nobiles. sapien¬
tes. ⁊ sua lege eruditos: ut eoꝵ leges
& iura ⁊ consuetudines ab ip̃is au¬
diret. Electi gͥ de singłis totiꝰ patͥe.
comitatib uiri .xii. iureurando co¬
legũ suarũ & consuetudinũ sancci¬
ta patefacerent. nicħ p̃t̾mittentes
nicħ ad dentes: nicħ p̃uaricando
mutantes. Alegib itaq sc̃e matris
eccł̃ie sumentes ecordium. qm ꝑ eã
rex ⁊ regnũ solidum subsistendi ha¬
bent fundam̃tum: leges lib̾tatis ⁊
pacis ipsius concionati sunt dicen¬
mnis clerus. ⁊ ⁊̃ scolares. ⁊ om̃s
eoꝵ res ⁊ possessiones. ubicumq

Expanded text:
Incipiunt Leges sancti Edwardi regis quas in Anglia tenuit, quas Willelmus haeres et cognatus suus postea confirmavitem Angliae Willelmus rex quarto anno regni sui, consilio baronum suorum, fecit submoneri per universos Angliae consulatus, Anglos nobiles, sapientes, et sua lege eruditos, ut eorum leges, et jura, et consuetudines ab ipsis audiret. Electi igitur de singulis totius patriae comitatibus viri duodecim, jurejurando prlegum suarum et consuetudinum sancita patefacerent, nihil praetermittentes, nihil addentes, nihil praevaricando mutantes. A legibus igitur sanctae matris Ecclesiae sumentes exordium, quoniam per eam rex et regnum solidum subsistendi habent fundamentum, leges, libertates, et pacem ipsius concionati sunt, dicenmnis clericus, et etiam scholaris, et omnes eo
Abbreviated transcription (Latin):
bret᷑. Siłr ⁊ in parrochiis inquib
uelicationis dies obseruat᷑. Et siqͥs
ueniat. pacẽ hãt eundo subsistendo:
ad eccl̃iam cã orationis euntib. pax
ineundo ⁊ redeundo sit eis. Si niłr
ad dedicationes. ad sinodos. ad capła
uenientib. siue sũmoniti sint. seu
ꝑse qͥd agendũ hũit: sit summa
pax. Etiam si extomunicatꝰ aliquis.
absoluendi cã ad ep̃m confugerit:
absolutꝰ eundo ⁊ redeundo. pacem
oei & sc̃e eccłie hãt. Qd̃ si aliqͥs ei
foris fecerit: ep̃c iñ iusticiam faci¬
at. Terũptamen siqͥs arrogans ꝓ
ep̃i iusticia em̃dae noluerit: ep̃c
regi notum faciat. Rex aũ ꝯstͥnget
malefactorẽ ut emendet cui foris fe¬

Expanded text:
e. Item in parochiis, in quibus dedicationis dies observatur. Item in veniat, pacem habeat eundo, et subsistendo ad ecclesiam causa orationis euntibus pax in eundo et redeundo sit eis. Similiter ad dedicationes, ad synodos, ad capitula venientibus, sive submoniti sint, sive per se quid agendum habuerint, sit summa pax. Etiam si excommunicatus aliquis absolvendi causa ad episcopum confugerit, absolutus, eundo et redeundo pacem Dei et sanctae Ecclesiae habeat. Quod si aliquis ei forisfecerit, episcopus inde justitiam faciat. Verumtamen si quis arrogans pro episcopi justitia emendare noluerit, episcopus regi notum faciat. Rex autem constringat malefactorem, ut emendet cui forisfe
Abbreviated transcription (Latin):
.i. De clericis ⁊ possessionib eoꝵ
III.De temporib ⁊ dieb pacis regis.
IIIDe iusticia sc̃e eccłie .u. De uni¬
u̾sis tenentib de eccłia.ui. De reis
ad eccł̃iam fugientib. uni. De fractio¬
ne pacis eccłie. .UIII. De decimis eccłie.
x. De hiis qͥ adiudiciũ ferri uel aqͦ
iudicati sunt ꝑ iusticiã regis. xi De
oenario sc̃i petͥ qd̾ anglice dr rom¬
scot. xIi Quid sit danegeldum: ⁊
qͣ necessitate sit constitutũ. xiii De
multimoda pace reg̃. ⁊ .iiii. chemi¬

Expanded text:
I. De clericis et possessionibus eorum. II. De temporibus et diebus pacis regis. III. De justitia sanctae ecclesiae. IV. De universis tenentibus de ecclesia. V. De reis ad ecclesiam fugientibus. VI. De fractione pacis ecclesiae. VII. De decimis ecclesiaIX. De his qui ad judicium ferri vel aquae judicati sunt per justitiam regis. X. De denario sancti Petri, quod Anglice dicitur Romescot. XI. Quid sit danegeldum, et qua occasione sit constitutum. XII. De multimoda pace regis, etc. Item
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est. Multa toto orbe ad ro¬
manum decus reparant. Seuer
tamen p̃ter bellicam głam: etiã
ciuilib studiis. darus fuit & lit¬
teris doctus. philosophie scientia
ad plenum adeptus: diuus ap¬
pellatus sf se¬
ntonius caracalla filiꝰ seueri¬
.UII. Annis regnum mundi tenu¬
Acrinus cum uno anno regnaᷤᷤ¬
set apd̾ arthelaidẽ cum filio
suo: militari tumultu octiditur
ARcus. aurelius. antonius .iiuͬ.¬
annis dñium terrarum ha
unice pius fuit. & obid omnib¬
amabilis. Laus alexandri. Hic
suscepto aduersas ꝑsas bello. xer¬
sen regem głosissime uicit. mili¬
tarem disciplinã seuerissime rexit.
Quadam tumultuantes legioneᷤ
integras exauctorauit. Rome ad¬
modum fauorabilis fuit.
ih t̾aRi tumultu ꝑut ingallia.
Maximianus pͥor: annis tͥbus.
t̾ras & insulas rexit. Hic germã¬
nos bello uicit.
ordianus annis .ui. Origenes
floruit. Qui .u. milia libroꝵ

Expanded text:
dictus est: multa toto orbe ad Rodictus est: multa toto orbe ad Romanum decus reparavit. Severus tamen praeter bellicam gloriam etiam civilibus studiis clarus fuit, et litteris doctus philosophiae scientiam ad plenum adeptus Divus appellatus est. Antoninus Caracalla, filius SeveriVII annis regnum mundi tenuacrinus, cum uno anno regnasset apud Archelaidem, cum filio suo militari tumultu occiditur. Marcus Aurelius Antoninus Iannis dominium terrarum haunice pius fuit, et ob id omnibamabilis. Laus Alexandri: Hic, suscepto adversus Persas bello, Xerxen regem gloriosissime vicit; militarem disciplinam severissime rexit; quasdam tumultuantes legiones integras exauctoravit. Romae admodum favorabilis fuit, militari tumultu periit in Gallia. Maximianus prior annis tribus terras et insulas rexit. Hic Germanos bello vicit. Gordianus annis VI. Origenes floruit: qui quinque millia libro
Abbreviated transcription (Latin):
in bͥtannias tnͣsit. Ubi magnis
grauibq p̃liis sepe gestis. retepta
partem insule a cet̾is in domitis
gentib non ut qͥdam estimant.
sed ut uallo distinguendam pu¬
tauit. Murus & enim delapidib.
uallum uͦ quo ad repellandam uim
hostiũ castra muniunt᷑: fit decespi¬
tibus. Quib circũcisis. et̾ra uelud
murus extruitur altus suꝑ t̾ram.
ita ut mante fit fossa de qua leua¬
ti sunt cespites: supͣ quam sudes
de lignis fortissimis p̃figuntus. Etaq
seuerus magnam fossam. firmissi¬
mumq uallum crebris insuꝑ tur¬
rib cõmunitũ: amari ad mare
duxit. Ibiq apud eboratum opi¬
dum. morbo obiit. Reliqͥd duos fi¬
lios: bessianũ & Getam. Quoꝵ Get̾a
hostis publicus iudicat᷑ interiit.
Bassianus antonini cognomine
assũpto. regno potitus est. Haus
seueri exeutropio. Seuerus bella
multa feliciter gessit. Uicit par¬
thos. & arabes. & azebenos. Unde
parthicus. arabitus. arabenicus.

Expanded text:
in Britannias transit, ubi magnis in Britannias transit, ubi magnis gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus non, ut quidam aestimant, muro, sed vallo distinguendam putavit. Murus etenim de lapidibus; vallum vero, quo ad repellendam vim hostium castra muniuntur, fit de cespitibus; quibus circumcisis e terra velut murus exstruitur altus super terram, ita ut in ante sit fossa, de qua levati sunt cespites, supra quam sudes de lignis fortissimis praefiguntur. Itaque Severus magnam fossam firmissimumque vallum crebris insuper turribus communitum a mari usque ad mare duxit, ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. Reliquit duos filios Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus judicatus interiit. Bassianus Antonini cognomine assumpto regno potitus est. Laus Severi ex Eutropio: Severus bella multa et feliciter gessit, vicit Parthos, et Arabas, et Azabenos: unde Parthicus, Arabicus, Azabenicus
Abbreviated transcription (Latin):
to regios cultus uendidiss eis qͥ
reddere uoluerunt post ea p̃cia res¬
tituit. eis qͥ noluerunt immolestꝰ
fuit. Hic ꝑmisit uiris clarioribus.
ut conuiuia eodem cultu quo ip̃e
& ministris similib exhiberent.
In edicione inun̾um post uictoriã
a deo magnificus fuit. ut centũ
simul leones exhibuisse tradatuR
Iommodus p̃dicti cõmodi filiꝰ.
imꝑauit annis .xiii. Hit ad¬
uersum germannos bellũ feliciter
gessit. ¶olosiq capite sublato. sue
ymaginis capud iussit ei imponi.
uliani uiris ꝑiti scelere otci¬
ditur in palatio. accooceco¬
tutRus ꝑtinax interfecto iu¬
lano uitis ꝑito. regnauit
.xuii. annis. hic genere affer tri¬
politanus ab oppido lepti nat᷑a
seuus. multis semꝑ bellis laces¬
situs: fortissime quidem rem¬
publicam sed laborissime rexit.
Uictor gͦ ciuilium belloꝵ que ei
grauissime occurrerant. & lodio
albino qͥse in galliam cesarem fe¬
cerat. apd iugdunum in terfecto:

Expanded text:
to regios cultus vendidisset, eis, qui to regios cultus vendidisset, eis, qui reddere voluerunt, postea pretia restituit; eis, qui noluerunt, immolestus fuit. Hic permisit viris clarioribus, ut convivia eodem cultu, quo ipse, et ministris similibus exhiIn editione munerum post victoriam adeo magnificus fuit, ut centum simul leones exhibuisse tradatur. Commodus praedicti Commodi filius imperavit annis XIII. Hic adversum Germanos bellum feliciter gessit colossique capite sublato, suae imaginis caput jussit ei imponi. Juliani jurisperiti scelere occiditur in palatio. Severus Pertinax interfecto Juliano jurisperito regnavit XVII annis. Hic genere Afer Tripolitanus ab oppido Lepti, natura saevus, multis semper bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime, rexit. Victor ergo civilium bellorum, quae ei gravissima occurrerant, et Didio Albino, qui se in Gallia Caesarem fecerat apud Lugdunum interfecto
Abbreviated transcription (Latin):
tex epistolam. obsectans ut ꝑ eius
mandatum xp̃ianus efficeretur:
& mox effectum pie postulationis
consetutus est. Susceptãq fidem
bͥtanni. usq in tempora diodicia¬
ni pͥntipis: in molatam integrãq
qͥeta pace seruabant. Laus anto¬
nini ueri. ex historia Romana. Hic
antonio consorte suo ꝑ apploplexiã
oefuncto: supͣ laudabilis in imꝑio
temansit. Quippe qͥ nunqmͣ uultũ.
uł egaudio uel merore mutau̾it.
Phuosophie deditus stoice. Summꝰ
morib. & erudicione philosophus
literis latinis & grecis eruditissimꝰ.
Omnib equs. nunquam elatus:
ub̾autate ꝓmptissimus: ꝓuinciis
benignus ac moderatus. Contra
germanos feliciter conflyxit. Bel¬
lum martomannitum gessit con¬
tra squados. Wandalos. Sarmatas.
Suetos. & omnẽ barbariẽ quantũ
nulla memoria tradit. adeo ut pu¬
nitis conferatur. Uir gͥ diuinus tan
n p̃lii uictor: cum cõmodo filio tri¬
umphauit. Qum gͥ erario echaus¬

Expanded text:
rex epistolam, obsecrans ut per ejus rex epistolam, obsecrans ut per ejus mandatum Christianus efficeretur. Et mox effectum piae postulationis consecutus est, susceptamque fidem Britanni usque in tempora Diocletiani principis inviolatam integramque quieta pace servabant. Laus Antonini Veri ex historia Romana: Hic Antonio consorte suo per apoplexiam defuncto supra laudabilis in imperio remansit: quippe qui nunquam vultum vel e gaudio vel moerore immutaverit. Philosophiae deditus stoicae, summus moribus et eruditione philosophus, litteris Latinis et Graecis eruditissimus, omnibus aequus, nunquam elatus, liberalitate promptissimus, provinciis benignus ac moderatus. Contra Germanos feliciter conflixit; bellum Marcomanicum gessit contra Squados, Wandalos, Sarmatas, Suctos et omnem barbariem, quantum nulla memoria tradit, adeo ut Punicis conferatur. Vir igitur divinus tanti praelii victor cum Commodo filio triumphavit. Cum igitur aerario exhaus
Abbreviated transcription (Latin):
micaũ Orbẽ Romanũ cͥtuiuit: młta
edificauit. Nacundissimus latine
sermone. greco: eruditissimꝰ fuit.
NIoquis puis. monarchiam
mundi tenuit annis .xiii. & di¬
midium. Haus antonii pii. Uir
honestus & in signis. merito nume
pompilio confertur. ut romulo
cuncdis benignus. In re militan
mos. Ad ãministnͣdum rem publi¬
cam qͦrens. Bonos inhonorẽ hñs.
improbos sine aliqͣ acerbitate de
testans. Regib amitis tam uen̾a¬
bilis. ut ad eum contͦuersias deferrtꝰ
sententieq parerent. In amicos li¬
balissimus. erarium tam̃ opulenti
reliqͥd. Pius ꝓpt̾ clementiã dictus:
ARciis antonius uerus: cum tr̃
aurelio lucio cõmodo annis.xix.
m̃. duob. Hi pͥmũ equo iure im¬
ꝑium ad ministrau̾unt. cumusq
ad hoc tempꝰ singuli augusti fuisscͥ
Bellum deinde contra parthos. am¬
mirabili uirtute & felicitate gesse¬
runt. Quoꝵ temporib cum eleuthe¬
rius Pontificatui romane eccłie p̃¬
esset. misit ad eum luciꝰ britannim

Expanded text:
micavit; orbem Romanum circuit; multa aedificavit; facundissimus Latino sermone, Graeco eruditissimus fuit. Antoninus Pius monarchiam mundi tenuit annis XXIII et dimidio. Laus Antonini Pii: Vir honestus et insignis merito NumPompilio conferatur, ita ut Romulo cunctis benignus, in re militariimos ad administrandam remp. quaerens, bonis honorem habens, improbos sine aliqua acetestans. Regibus amicis tam venerabilis, ut ad eum controversias deferrent, sententiaeque parerent, in amicos liberalissimus, aerarium tamen opulentum reliquit, Pius propter clementiam dictus est. Marcus Antoninus Verus cum fratre Aurelio Lucio Commodo annis XIX, mensibus II. Hi primum aequo jure imperium administraverunt, cum usque ad hoc tempus singuli Augusti fuissent; bellum deinde contra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Quorum temporibus, cum Eleutherius pontificatui Romanae Ecclesiae praeesset, misit ad eum Lucius Britanniarum
Abbreviated transcription (Latin):
bicũq reus uł noxius ad eccl̃iã
p̃sidii cã confug̾it. ex qͦ atrium
eccłie tenu̾it. a nemine insequente
nullatenus app̃hendat᷑. nͥ ꝑ pontifi¬
cem uł ministros eiꝰ. Qd̾ si fugiendo
oomũ sac̾dotis uł curiã eiꝰ intraũro
eandẽ securitatẽ ⁊ pacẽ hãt. qmͣ ⁊
ap̃ eccł̃iam: dũ tñ domꝰ sac̾dotis ⁊ cu¬
ria eiꝰ. in fundo eccł̃ie consistant. hic
si latͦ uł raptor ẽ: qͦd male cepit. si
admanũ ẽ reddat. Et si illud penitꝰ
extirpau̾it. ⁊ de. suo ꝓpͥo uñ reddat
habuerit inintegrũ ei cui dãpnum
intulit restituat. Qd̃ simore solito
latͦ tałr eg̾it. ⁊ forte fortuitu ad eccł̃i¬
as ł sac̾dotum domos freqñter eua¬
serit: ablatione restituta ꝓ unciã
foris iuret. nec. redeat. Et si forte
reditũ fec̾it. nullus eũ hospitar pre¬
sumat. nisi arege data licencia.

Expanded text:
bicunque reus vel noxius ad ecclesiam, praesidii causa confugerit, ex quo atrium ecclesiae tenuerit, a nemine insequente nullatenus apprehendatur, nisi per pontificem vel ministros ejus. Quod si fugiendo, domum sacerdotis, vel curiam ejus intravit, eamdem securitatem et pacem habeat quam et apud ecclesiam: dum tamen domus sacerdotis et curia ejus, in fundo ecclesiae consistant. Hic si latro vel raptor est, quod male cepit, si ad manum est, reddat: et si illud penitus exstirpaverit, et de suo proprio unde reddat habuerit, in integrum ei cui damnum intulit restituat. Quod si more solito latro taliter egerit, et forte fortuito ad ecclesiam et sacerdotum domos frequenter evaserit: ablatione restituta, provinciam forisjuret, nec redeat: et si forte reditum fecerit, nullus eum hospitari praesumat, nisi a rege data licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq de eccł̃ia aliqͥd tenuerit
uł in fundo eccl̃ie mansionem
habuerint: extͣ curiã eccł̃iasticam
coactus nõ placitabit. qmͣ uis foris¬
fecerit: nͥ qͦd absit incutia eccłiasti¬
ca rectum defecerit. De reis ad ecele.¬

Expanded text:
Quicunque de ecclesia aliquid tenuerit, vel in fundo ecclesiae mansionem habuerit, extra curiam ecclesiasticam coactus non placitabit, quamvis forisfecerit, nisi, quod absit! in curia ecclesiastica rectum defecerit. V. Ubicunque re
Abbreviated transcription (Latin):
borantẽ ⁊ fructificantẽ. seq̃ntemq
magistri ⁊ capitis sui Gregorii scĩ
regulam. ꝑpetua stabilitate ꝯfirm⁊.
⁊ ad augmentũ eccłie sue potiora
ꝑ uos suscitet in crem̃ta: ut fide.
⁊ oꝑe intimore di ⁊ caritate. ur̃a
conualescendo ampliꝰ extendatur:
ut ip̃a uos dnĩci. eloquii ꝓmis¬
sa in fut᷑o respiciant. uosq uox
ista ad et̾nam festiuitatẽ euocet.
Uenite ad me om̃s qͥ laboratis ⁊
honorati estis.⁊ ego reficiam uos.
⁊ it̾um. Auge serue bone ⁊ fidelis.
qͥa suꝑ pauca fuisti fidelis: supra
młta te constituam. intra ingͥau¬
tationis uerba p̃mittentes: que
rursus ꝑ eccl̃iarum urãrum pri¬
uilegiis congruere posse conspi¬
cimus. non desistimus in ꝑtire.

Expanded text:
borantem et fructificantem, sequentemque borantem et fructificantem, sequentemque magistri et capitis sui Gregorii sancti regulam, perpetua stabilitate confirmet, et ad augmentum Ecclesiae potiora per vos suscitet incrementa, ut fide et opere, in timore Dei et charitate vestra convalescendo amplius extendatur; ut ipsa vos Dominici eloquii promissa in futuro respiciant, vosque vox illa ad aeternam festivitatem evocet: « Venite ad me, omnes qui laboratis et onge, serve bone et fidelis; quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gautationis verba praemittentes, quae rursus pro Ecclesiarum vestrarum privilegiis congruere posse conspicimus, non desistimus impertire.
Abbreviated transcription (Latin):
miserat illuc honorius ep̃c: ad pre¬
dicandum. Iuxq nom̃ suũ accep¬
tam sedem episcopatꝰ in ciuitate
Domoc: xuii. annis tenuit. & in
pace ibidem obiit.
E int̾ iusto archiep̃o defuncto.
paulinꝰ honoriũ s occrentẽ ordi¬
nauit in urbe lindocolme que modo
uocat᷑ lincolia. in eccłia qmͣ ip̃e fe¬
cerat ibidẽ sicut p̃dictum est. Ho¬
noriꝰ aũ. ppͣ. misit honorio archi ep̃o
palliũ ⁊ litt̾as de ordinatione ⁊
dignitate utͥusq archiep̃atus. Q¬
rum hec ẽ. forma. Dilectissimofr̃ĩ
honorio. honorius. Int̾ płima que
natur bonoꝵ mun̾a p̃rogare. illd̃
⁊̃ clem̃ter collata sue pietatis mu¬
nificentia tͥbuit: quotiens ꝑ fr̃nos
affectus unanimẽ dilectionẽ qua¬
dam contẽplatione alt̾nis aspecti¬
b rep̃sentat. ꝓ qͥb maiestati eiꝰ grãs
in desinent̾ absoluimus. eumq uo¬
tis supplicib exoramꝰ: ut urãm di¬
lectionem in p̃dicatione eungłii ela¬

Expanded text:
miserat illuc Honorius episcopus ad praemiserat illuc Honorius episcopus ad praedicandum. Juxtaque nomen suum acceptam sedem episcopatus in civitate Domoc septemdecim annis tenuit, et in pace ibidem obiit. Haec inter, Justo archiepiscopo defuncto, Paulinus Honorium sibi occurrentem ordinavit in urbe Lindecolniae, quae modo vocatur Lincolina, in ecclesia, quam ipse fecerat ibidem, sicut praedictum est. Honorius autem papa misit Honorio archiepiscopo pallium, et litteras de ordinatione et dignitate utriusque archiepiscopatus, quarum haec est forma: Dilectissimo fratri HONORIO HONORIUS. Inter plurima, natur bonorum munera praerogare, illud etiam clementer collata suae pietatis munificentia tribuit, quoties per fraternos affectus unanimem dilectionem quadam contemplatione alterius aspectibus repraesentat, pro quibus majestati ejus gratias indesinenter absolvimus, eumque votis supplicibus exoramus, ut vestram dilectionem in praedicatione Evangelii ela
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: gratuito animo attͥbuere: ul
quis eoꝵ de hoc scło ad auctorem
cam ꝓ ur̃e caritatis affectu: quam
ter nos ⁊ uos ẽẽ. noscuntur: Su¬
mus inuitati concede. ut in oĩb
oeuotiomi ur̃e nr̃m concursum
nxͣ desicd̾ia ur̃a p̃beremus. Inco¬
lum̃ extellentiam urãm: suꝑna
gr̃a custodiat.
UARTa pars incipit de conuer¬
sione angloꝵ orientalium Eͦ¬
rum rex erpwbaldus filiꝰ R ediẜ al¬
di regis hortatu edwini Regis sͥ
amicissimi fidẽ suscepit. Et qͥdẽ
p̃r eiꝰ Redwald iam dudum ĩ can¬
tia fidem susceꝑat. s frustra. Nã
rediens domũ. ab uxore. sua & aqͥ¬
bdam ꝑu̾sis seductus: habebat
altare xp̃i ⁊ demonis. in eodẽ fano.
Qd rex eiusdẽ ꝓuintie Aldulf qͥ
uen̾abilis bede etate fuit: usq
ad suũ tempꝰ ꝑdurasse testatur.
Terum trewald. non młto pꝰ ꝙͣ cre¬
didit temꝑe: occisus est a uiro gen¬
tili Riob̃to. ¶ui successit sigb̾t fr̃

Expanded text:
ta est, gratuito animo adtribuere ullta est, gratuito animo adtribuere ullquis eorum de hoc saeculo ad auctorem tam pro vestrae charitatis affectu, quam ter nos et vos esse noscuntur, sumus invitati concedere, ut in omnibus devotioni vestrae nostrum concursum juxta desideria vestra praeberemus. Incolumem excellentiam vestram superna gratia custodiat. Quarta pars incipit de conversione Anglorum orientalium. Quorum rex Erpwaldus, filius Redwaldi regis, hortatu Edwini regis sibi amicissimi fidem suscepit. Et quidem pater ejus Redwaldus jamdudum in Cantia fidem susceperat, sed frustra: nam rediens domum, ab uxore sua et a quibusdam perversis seductus habebat altare Christi et daemonis in eodem fano. Quod rex ejusdem provinciae Aldulf, qui venerabilis Bedae aetate fuit, usque ad suum tempus perdurasse testatur. Verum Erpwaldus non multo postquam credidit tempore occisus est a viro gentili Rigberto: cui successit Sigbert fra