comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa dixit habere. Igitur uir
dni leodegarirs ernens quod¬
ꝰ apud animũ esse defixim
quod suadentib satellitib eũ
una cũ ictore sicut decreuerat
redderet interfectui. aut ietor
in an gstia ucut timebat
contra regem subiret contemp¬
tum ñ ueritus de morte sed de
illorũ qui ad eum causa tuiti¬
onis aduenerant pertractans
salute. elegit pocius interim
latere per fugam quã occasio¬
nem prebere. ut per eius mar¬
tyrium resurrectionis xp̃i sol¬
lempnia cruentarentur uel
diriperetur eccłia. aut ne qui
ad eum conuenerant inconsul¬
te amitterent uitam suã. Nec
enĩ quis eũ estimet formidasse
adeo usq martyriũ. Nam cũ
pridem per quendam ei mona¬
chum nomine berchariũ in
dnĩca cena de suo fuisset inte¬
ritu nuntiatum. die passioniꝰ
dñi cruentũ regis adiit pala-¬
tium. et ultro se ingerens in
quo pro mnundi salute sangui¬
nem xp̃c effuderat suũ. Nam
et rex eadem die ipsum propria
manu percutere uoluit. sed

Expanded text:
causa dixit habere. 11. Igitur vir causa dixit habere. 11. Igitur vir Domini Leodegarius cernens apud eius animum esse defixum, quod, suadentibus satellitibus, eum una cum Hectore, sicut decreverat, redderet interfectum, aut Hector in angustia, sicut timebant, contra regem subiret contemptum, non de sua veritus morte, sed de illorum, qui ad eum causa tuitionis advenerant, pertractans salutem, elegit potius interim latere per fugam, quam occasionem praeberet, ut per eius martyrium in resurrectionis Christi sollemnia cruentaretur vel diriperetur ecclesia, ut ne hi qui ad eum converterant inconsulte amitterent vitam suam. Nec enim quis eum aestimet formidasse adeo usque martyrium? Nam cum pridem per quendam monachum nomine Bertharium ei in dominica caena de suo ei fuisset interitu nuntiatum, die passionis Domini crastino regis adiit palatium, et ultro se ingerens, in to, quo pro mundi salute sanguinem Christus effuderat suum. Nam et rex eadem die ipsum propria manu percutere voluit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dedecore a uino iam temu¬
lentus aliis ieiuni s a sollẽp¬
nia prestola.tib eccħam fu¬
it ingressus leodegariũ: la ni¬
tans requirebat ex hor me.
it eum quasi in fuga i con¬
uerteret. dũ gladii ꝑeiissione
iam internuntius minitans
terruisset. Cumq eum sepius
clamitans esie in baptisterio
cognouisset. ibi quoq introi¬
ens ad tanti luminis claritatẽ
seu odorem chrismatis que illic
in baptirantiũ scĩficationem
gerebantur. obstupuit. Sed cũ
ad clamorẽ eiꝰ ipse responderet
adsum. ipse nullatenus recog¬
noscens pertransiit. atq in ec¬
clesie domũ ubi paratũ erat
resedit. E p̃i uero alii qui cum
eo diuinas uigilias celebraue¬
rant. redierant ad hospicia.
Iͥpse uero ut sacrũ peregit offi¬
tium. intrepidus adiit regem
iratum: eumq uerbis mitib
requisiuit cur ante uigilias
ñ uenisset. uel in tam sacre
pletus ira ꝑsisteret. NIam dum
illius ineffabili sapientie aliud
turbatus ñ ualuisset responde¬
re. sii hectũ se eum quadam de

Expanded text:
dedecore a vino iam temulentus, aliis ieiuniis sancta sollemnia praestolantibus, ecclesiam fuisset ingressus, Leodegarium clamitans requirebat ex nomine, ut eum quasi in fugam verteret, dum gladii percussione iam internuntios minitans terruisset. Cumque eum sepius clamitans esse in baptisterio cognovisset, ibi quoque introiens, ad tanti luminis claritatem seu odorem chrismatis, quae illic in baptizantium sanctificatione gerebantur, obstipuit. Sed cum ad clamorem eius ipse responderet: 'Adsum', ipsum nullatenus recognoscens, pertransiit atque in ecclesiae domum, ubi paratum erat, resedit. Episcopi vero alii, qui cum Dei viro vigilias celebraverant, redierant ad hospitia; ipse vero ut sacrum peregit officium, intrepidus adiit regem iratum eumque verbis mitibus requisivit, cur ante vigilias non venisset, vel in tam sacrae pletus ira persisteret. Nam dum illius ineffabili sapientiae aliud turbatus non valuisset respondere, suspectum se eum quadam de
Abbreviated transcription (Latin):
preceperat tam subito immu¬
tasset. simulq fertur dixisse
qd̾ regina quã habebat coniu¬
gem filia esset sui auunculi.
et nisi hec facinora cũ reliqͥs
illicitis celeri emendatione
ultionẽ subitã imminere cog¬
nosceret. Quod quidem primi¬
tus libenter ceperat ausculta¬
re. sed satellitum preuentus
consiliis. dũ uerba eiꝰ debuerat
ad emendationẽ aptare. de il¬
lius morte occasiones cepit in¬
quirere. suadentib hoc illis qͥ
iusticiã cupiebant euertere.
et indisciplinati iuuenilia
opera regis uolebant exerce¬
re. nec non et his qui suũ decre-¬
tum ei elicuerant irrupisse.
Metuebant enĩ hii om̃s et hoꝵ
similes in uoluptatib seculi con¬
uersantes. a dei homine sua ope

Expanded text:
praeceperat, tam subito inmupraeceperat, tam subito inmutasset, simulque fertur dixisse, quod reginam, quam habebat coniugem, filia sui esset avunculi; et nisi aut haec facinora cum reliquis inlicitis sceleribus emendatione ultionem subito imminere cognosceret. Et quidem primitus libenter coeperat auscultari, sed satellitum praeventus consiliis, dum verba eius debuerat ad emendationem aptari, de illius morte occasionis coepit inquirere, suadentibus hoc illis, qui iustitiam cupiebant evertere et indisciplinati iuvenalia opera regi favebant exercere, nec non et his, qui suum decretum ei elicuerant inrupisse. Metuebant enim hii omnes et horum similes, in voluptatibus saeculi conversantes, a Dei homine sua ope
Abbreviated transcription (Latin):
garium eo quod cognoue¬
rat pre omĩb sapientie luce
esse conspicuũ. secũ assidue
retinuerat in palatio. Huiꝰ
rei causa malorum creuit in¬
uidia rediua. atq contra eũ
rursus accus ationũ exquiren¬
tes inicia. ita ut queq rex age¬
ret aut iustũ imustũ ue iu¬
diciũ daret illiis crimine
factum. cuius si obtempe¬
rasset consiliis in mandatis
ambulasset diuinis. Sed qͥa
celitus iam suꝑ euenerat data
sententia. ideo cor eius ñ ua¬
luit apprthendere iusticie
disciplinã. sed iudiciũ quod
teodericus se a dño professus
est expectare. celeri meruit
sententia terminari. uir̃ au¬
tem dñi ut cogno¬
uit contra se inuidiam diabo¬
li recalescere. tunc iuxta apo¬
stolũ sumens loricam fidei. et
galeam salutis. et gladiũ sp̃c
quod est uerbum dei contra
antiquũ hostẽ iniit singula¬
re certamen. Et quia sacerdo¬
talis integritas minas regis
nescit metuere. childericũ ce¬
pit arguere. cur consuetudi¬
nes patrias quas conseruari

Expanded text:
garium, eo quod cognoverat prae omnibus sapientia luce esse conspicuum, secum assidue retinuerat in palatium. Huius rei causa malorum crevit invidia redeviva, atque contra eum rursus accussationum exquirentes initia, ita ut, quaeque rex ageret aut iusto iniustove iuditio daret, illius criminant factum. Cuius si obtemperasset consiliis, in mandatis ambulasset divinis. Sed quia caelitus iam supervenerat data sententia, ideo cor eius non valuit adprehendere iustitiae disciplinam; sed iudicium, quod Theodericus se a Domino professus est expectare, caelerem meruit sententiam terminari. Vir autem Domini ut cognovit contra se invidiam diaboli recalescere, tunc iuxta apostolum sumens loricam fidei et galeam salutis et gladium Spiritus, quod est Dei verbum, contra antiquum hostem inivit singulare certamine. Et quia sacerdotalis integritas minas regis nescit metuere, Childericum coepit arguere, cur consuetudinis patrias, quas conservare
Abbreviated transcription (Latin):
isset atrio. omĩa menbra eiꝰ soluta
om̃i infirmitate amissa in pͥstinis
reuersa sũt officiis. ac ipsa tota est
incolumis reddita. Hoc uidentes
qui ibidem aderant miraculum.
tanta undiq congressa popłi fu¬
it multitudo. ut uix eccłie seu
atria caꝑe potuissent. omniũ ad¬
uenientium popłoꝵ cateruas. In¬
terea mulier alia ex longinquo
simul et puella demoniis uexati.
euulsis demonib ad suã ꝑuener̃
sanitatẽ. Multe et innumerabi¬
les uirtutes illis dieb ꝑ eundem

Expanded text:
isset atrio, omnia membra eius dissoluta, isset atrio, omnia membra eius dissoluta, omnique infirmitate amissa, in prestinis reversa est offitiis, tota est incolomis redacta. Hoc videntes, qui ibidem aderant miraculo, tanta undique adgressa populi multitudo, ut vix ecclesiae seu atria capere potuissent omnium advenientium populorum caterva. Interea mulier alia ex longinco viscens simul et puella demoniis vexati, evulsis demonibus, ad suam pervenerunt sanitatem. Multi et innumerabilis virtutes in illis diebus per eun
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑfecto uiro. euiꝰ gła magna
manet in celo. Deinde uͦ sublatũ ẽ
corpꝰ beatissimi martyris. et quẽad¬
modũ decebat talẽ uirũ deferri ꝑ
cultũ diuinũ iusto iudicio dei ac
prouidentia censet᷑. ut uirtutib ful¬
gendo sũmis exemplis plurimos
adnecteret dĩ oꝑib. Cũ autẽ deferret᷑.
occurrert̃ ei in uia duo pauꝑes scili¬
cet uir cũ uxore. uir enĩ unũ ocu
lũ ablatũ habens. coniunx uͦ duos.
uterq accedentes ad feretrũ. muli
er fide lum̃ recepit oculoꝵ. iur eiꝰ
dubitans recessit cũ inio cecꝰ. Pruᷤ
enĩ quã accederent uir trahebat
dũ cecũ. Nam cũ pͥus monachi ex
ipso cenobio i eiꝰ proꝑarent occur sũ.
quedã puella que iacebat matrio
beati iniaxentii paralitica. omnia
menbroꝵ amiserat ut notũ erat
officia. Que cũ nom̃ audisset beati
leo degarii. manꝰ iina ei restituta
est sanitati. Cũ uͦ die tercia beati
martyris corpꝰ in ipso ꝑuentũ fu¬

Expanded text:
tam perfecto viro, cuius gloria tam perfecto viro, cuius gloria manet in caelo. 31. Inde vero sublatum est corpus beatissimi martyris, et quemadmodum decebat talem virum deferre, acultum divinum, iusto iuditio Dei ac providentia censitur, ut virtutibus fulgendo summis exemplis plurimos adnecterit Dei operibus. Cum autem deferreretur, occurrunt ei in via duo pauperes, scilicet vir cum uxore, vi ablato, coniux vero duos: uterque accidentes ad feretrum, mulier ex fide lumen recipit oculorum, vir eius dubitans recessit cum uno caecus. Prius etenim quam acciderint, vir trahebat dum caeco. Nam cum prius monachi ex ipso caenubio in eius properarent occurso, quedam puella, quae iacebat in atrio beati Maxenti paralitica, adque omnia membrorum amisisset notum erat officium: qui cum nomen audisset beati Leudegarii, manus una restituta est sanitati. Cum vero die tertia beati martyris corpus in ipso perventum fu
Abbreviated transcription (Latin):
pus amotũ fuisset ab urbe et ab
ipsuis ciuitatis p̾sule cũ suis sacer¬
dotib et ministris propriis hume¬
ris fuisset quib dã spaciis loci depor¬
tatũ. et usq ⁊ erinoialo quodam
uiculo cũ magno tripudio fuiss
delatũ. ibi turba magna monacho
dentes obuiam processer̃. suũq pasto¬
rem cũ magno fauore suscepturi.
deuotione magna et psalmodia in
eadem eccłia ꝑnoctantes. Diluculo
uͦ quedam accedens mulier deferenꝰ
semuuiuũ in brachiis infantulum
pene annoꝵ trium. Qui pͥusquam
ad scm̃ corpꝰ ꝑueniret. amisisse fert᷑
sp̃m. Per accessit. quẽ deportando ac¬
cedens posuit sub feretro. et cũ fle¬
tu inuocauit scm̃ uirũ dicens. Do¬
mine mi redde filiũ meũ. Et cũ fe
re horarũ triũ spacio hec deprecan¬
do clamaret. quasi de graui sompno
gaudens recepit filiũ rediuiuũ quẽ
amiserat mortuũ. Hoc magnũ et
mirabile fuit miraculũ. ex quo
magna fides processit in popło de

Expanded text:
pus amotus fuisset ab urbe et ab pus amotus fuisset ab urbe et ab ipsius civitatis praesole cum suis sacerdotibus et ministris propriis humeris fuisset quibusdam spatiis loci deportatum et usque Zezinoialo quodam viculo cum magno triumpho fuisset dilatum: ubi turba magna monachordentes obviam processerunt, suumque pastorem cum favore magno suscepturi, devotione magna psalmodia in eadem ecclesia pernoctantes. Diluculo vero quedam accidens mulier, deferens simevivum in brachiis infantulum poene annorum trium, qui priusquam ad sanctum corpus accederit, emisisse fertur spiritum, peraccessit. Quem deportando peraccedens posuit sub feretro et cum fleto invocavit sanctum virum, dicens: 'Domine mi, redde mihi filium meum!' Et cum fere per orarum trium spatium haec depreeando clamaret, quasi de gravi somno gaudens recipit filium reddaevivum, quem amiserat defunctum. Hoc magnum et mirabile fuit miraculum, ex quo magna fides processit in populo de
Abbreviated transcription (Latin):
processit. cũ multitudine clerico¬
rũ uulgi popłoꝵ et pauꝑũ cum
thuribulis ac incensa fraglantia.
cũ crucib ac cereis accensis. agmi¬
nibq multis canentib hoc scm̃
corpus suscipiens ꝑgere cepit adur¬
bem. Tũc ibidem quedã aderat fe¬
mina. multis iam annis in tantũ
curua. ut etiã capud inflexũ pene
adhereret genib cũ paululũ ocu¬
los erexisset orans ad sc̃ĩ martyris
beatissimi martyris. tẽ cũ canticis
et magnis laudib ꝑuentũ est ad¬
urbem. Est in suburbano basilica
in qua beata radegundis requiescit.¬
in quã introiuit pontifex cum
scõ corpore martyris. ibiq aderat
quidã paraliticus qͥ eiꝰ aduentu
sanꝰ effectus est. Sed cũ ad basili¬
cam sc̃i hylarii delatũ fuisset bea¬
tũ corpus. alius paraliticꝰ iacens
in uia huiꝰ tangens feretrũ sanus
protinus factus ẽ. Paulopost que¬
dam puella ceca scm̃ dei inuocans.
lum̃ amissũ recepit. Que secuta us
uota deseruit. Igit᷑ cũ ipsũ scm̃ cor¬

Expanded text:
cet cum multitudinem clericorum, vulgi, populorum et pauperum, cum turabulis ac incensa flagrantia, cum crucibus et cereis accensis, agminibusque multis canentibus, hoc sanctum corpus suscipiens, pergere coepit ad urbem. Tunc ibidem quedam aderat femina, multis iam annis in tantum curva, ut etiam caput inflexum poene adheserat iaenuam. Cum paulolum oculos erexisset, orans ad sancti martyris beatissimi martyris, tunc cum canticis et magnis laudibus perventum est urbi, et in suburbano basilica, in quod beata Radegundis requiescit, introivit pontifex cum sancto corpore martyris. Ibique aderat quidam paraliticus, et in eiusanus. Sed cum ad basilica sancti Helari dilatum fuisset beati corpus, alius paraliticus iacens in via, huius tangens feretrum, sanus protinus factus est. Paulo post quaedam puella ceca, sanctum Dei invocans, lumen amissum recipit; quae secuta, usvota deservit. 30. Igitur cum ipsum sanctum cor
Abbreviated transcription (Latin):
Subueni mͥ beate leo degari. qͥ a
innocens ꝑeo. falsis accusatorib
alligata. Cũ hoc dixisset ilico cõ¬
fracta cathena ex collo cecidit. et
paruit idonea que fuerat absq
noxa pene punita. Cũ uͦ idem
pontifex cũ magnis laudib per
suã parroechiã hoc scm corpꝰ dedu

Expanded text:
Subveni mihi, beati Leudaegari, quia innocens pro eo falsis accusatoribus alligata'. Cum hoc dixisset, illico confracta catena ex collo cecidit et paruit idonea, qui fuerat absque noxa poena punita. Cum vero idem pontifex cum magnis laudibus per suam parrochiam hoc sanctum corpus dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ uinũ exierat pene uacua
remanserant. tam plena esse ui¬
debant᷑ ut etiã suꝑfluentia uina
in pauim̃co deciderent. ipsa tam̃ plena
contrariꝰ suꝑeminens ipsũ flum̃
tumidũ undis. unde metuentes
naute ceꝑunt prohibere introi
pus. confidens de meritis sancti
martyris. compulit eos dicens.
Mittite in nauim et transite se¬
curi. qͥa dñs potens ẽ ꝑ huiꝰ scĩ me¬
ritũ has undas compescere. Cum
autẽ positũ fuisset in naui et na¬
uigare cepissent naute. statim.
unde quieuerũt. et prospere ipsũ
eccłia requieuissent. quedã per¬
egrina mulier dũ cũ infantulo
ceco aduenisset. tota illa nocte ꝑ¬

Expanded text:
ipsum vinum exierat, poene vacua ipsum vinum exierat, poene vacua remanserant, tam plena esse videbantur, ut etiam superfluentia vina in pavimento deciderent, ipsa tamen vascula plena contrarius superiminens, ipsum flumen tumidum undis pareret. Metuentes nauti coeperunt prohibere introirpore, confidens de meritis sancti martiris, conpulit eos, dicens: 'Mittite in navem et transite securi, quia Deus potens est per huius sancti meritum has undas quiescere'. Cum autem positum fuisset in navem et navigare coepissent nauti, statim undae quieverunt et prospere ipsud ecclesia requievissent, quedam peregrina mulier cum infantulo caeco parvulo advenisset, tota illa noct
Abbreviated transcription (Latin):
rande uocabulũ. uͥ obuiã occurrens
quidã claudꝰ cũ se in orationib ad
sc̃i uiri corpꝰ in terrã proiecisset. sta¬
tim sanꝰ factꝰ et suꝑ pedes suos erec¬
tus. ad propͥa incolumis est regres¬
sus. Tũc audiens quedã mulier a
cuiꝰ manib ablata fuerat species.
et facti sũt eiꝰ digiti curui ita ut¬
in medio fixe essent palme in tan¬
tũ ut ungues in carne absconsi
uocato noĩe dei et sc̃i martyris
directa ad pͥstinã sanitatẽ manu
gr̃as agens deo reu̾sa ẽ ad ꝓpͥam
domũ. S et hoc ñ ẽ silendũ mira¬
culũ. quia uir dei ansoaldꝰ ponti¬
fex audiens scm̃ appropinquasse
iam corpꝰ. uelocẽ ministrũ direxit.
qui ex int̾amins uilla sua daret
habundantiã uini unde pauꝑes
et reliquũ uulgꝰ qͥ comitabant᷑
scm̃ corpꝰ habere potussent ad re¬
focillandũ se refectionẽ. S cũ hoc
fuisset actũ ñ multũ post spaci¬
um nuntiatũ est qͦd om̃ia uas¬
cula que intra apothecã unde

Expanded text:
rande vocabulum. Ubi obviam occurrens quidam clodus , sed cum se orationibus ad sancti viri corpus in terra proiecisset, statim sanus factus et super pedes suos erectus, ad propria est incolomis reversus. Tunc audiens quedam mulier, a cuius manibus ablata fuerat species propria, facti sunt eius digiti curvi, ita ut medio infixissent palmi, in tantum, ut ungues in carnem absconsevocatum nomen Dei et sancti martiris, directa ad pristinam sanitatem manu, gratias agens Deo, reversa est ad propriam domum. Sed et hoc non est silendum miraculum, quia vir Dei Ansoaldus pontifex, audiens sanctum adpropinquasse iam corpus, velocem ministrum direxit, quae ex Interamnis villam suam daret habundantiam vini, unde pauperes et vulgus reliquum, qui commitabantur sancto corpore, habere potuissent ad refocilandum se refectionem. Sed cum hoc fuisset actum, non multum post spatium nuntiatum est, quod omnia vasa, qui intra apotica, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Gr̃as ago om̃ĩpotenti redempton.
qui me dignatus est hodie glari¬
pene cogitantei cõmentũ. nã
ab nꝰ capite lumen euulserũt
oculoꝵ. in qua e uulũone ultra
humanã naturã incisionẽ fer¬
ri uisus est tolerasse. Testei enĩ
sunt multi illustres u.ri qui
aderant in p̾senti. qͥa nec uin¬
culũ in manib ẽ passus impo¬
nere. nec gemitus processit ab
ore. dũ eius oculi fuert̃ abstrac¬
ti a capite. nisi głificans dnĩn¬
semꝑ modulamina studuit ca¬
nere psalmoꝵ. Inter ceteros¬
autẽ dux quidam erat campa¬
nie waimerus uocatꝰ noĩe. qui
ad hoc malũ ꝑpetrandũ a fini¬
b austri uenerat cũ didone.
Hii duo cuidam boboni qui
nuꝑ cũ anathemate fuerat de
opiscopatu ualentie urbis de¬
iectus. augustidunũ assigna¬
uert̃ in dominiũ imnio potiꝰ

Expanded text:
'Gratias ago omnipotente redemptore, 'Gratias ago omnipotente redemptore, qui me dignatus est hodie gloripoene excogitantes comentum, nam ab eius capite lumen evellerunt oculorum, in qua evulsione ultra humana natura incisionem ferri visus est tollerare. Testes enim sunt multi inlustri viri, qui aderant in presente, quia nec vinculum in manibus est passus inponere, nec iemitum processit ab ore, dum eius oculi fuerunt abstracti a capite, nisi glorificans Dominum modolamine semper studuit canere psalmorum. 25. Inter ceteros dux quidam erat Campaniae, Waimeris vocatus in nomine, qui ad hoc malum perpetrandum a finibus Austri venerat cum Deidone. Hi duo cuidam Boboni, qui nuper cum anathemate fuerat de episcopato Valentiae urbis eiectus, Agusteduno adsignaverunt in domi
Abbreviated transcription (Latin):
occasio. qͥa om̃s cũ sacramento the¬
odericũ asserebãt fuisse defunctũ.
Auditis itaq uir dñi his uerbis.¬
hec dedit illis responsa. Hoc uobis
notũ sit omĩb tam amicis et fr̃i¬
b quã in imicis et hostib. quia
quousq me ds̃ in hac uita usse¬
rit suꝑesse ñ mutabor a fide. qͣm
theoderico promisi corã dño con-¬
seruare. Corpꝰ meũ decreui potiꝰ
in mortẽ offerre. quã animã pro
infidelitate turpiter denudare.
hostes uero his auditis responsis.
cũ teloꝵs iaculis ac cũ incendio
festinanter undiq insistebant
irrũꝑe ciuitatẽ. Ipse uͦ uniuer¬
sis fr̃ib ualedicens. panis et ui¬
ni participatione cõmunicans.
eoꝵq dubia corda confirmans.
suã eis ut xp̃c discipulis memo¬
riã passionis cõmendans. ad por¬
tarũ aditus perrexit intrepidꝰ.
aꝑtisq claustris sponte se obtulit
pro ciuib inmicis. Aduersarii
uͦ gauisi tanquã ouẽ innocuã

Expanded text:
occansio, quia omnes cum sacramento Theoccansio, quia omnes cum sacramento Theudericum adserebant fuisset defunctum. 24. Audita itaque vir Domini haec verba dedit illis haec responsa: 'Hoc vobis notum sit omnibus, tam amicis et fratribus quam inimicis et hostibus, quia, quodusque me Deus in hac vita iusserit superesse, non mutabor a fide quam Theuderico promisi coram Domino conservare. Corpus meum decrevi potius in morte offerre, quam anima per infidelitatem turpiter denudare'. Hostes vero, his auditis responsis, cum telorum iacula, cum incendia festinanter undique insistebant inrumpere civitatem. Ipse vero universis fratribus vale dicens, panes et vini participatione communicans eorumque dubia corda confirmans, suam eis ut Christus discipulis memoriam passionis comendans, ad portarum aditus perrexit intrepidus, apertisque claustris, spontae se obtulit pro civitate inimicis. Adversarii vero gavisi tamquam ovem inocuam
Abbreviated transcription (Latin):
inauditi iudeamur egredi. mit¬
tatur unꝰ ex fr̃ib eos inquirere
quade causa hanc obseder̃t̃ ciui¬
tatẽ. Cũ subito his meroaldo ab¬
bati ꝑ mur reparaculũ parassent
descensũ. ꝑueniens ad didonẽ ait
ei. Si hec nr̃a cõmiserunt facino¬
ra. peto ut interim euangłicã
recorderis sententiã ubi dñs dix̃.
si ñ dimiseritis hominib pecca¬
ta eoꝵ. nec pater ur̃ celestis dimit¬
tet peccata ur̃a. Et illud. In quo
enim iudicio iudicaueritis. iudi¬
cabimini. Simulq deprecans
ut hostẽ compesceret. et redemp¬
tionẽ quã uolebat acciperet. Sed
quia iam tanquã lapidis duricia.
sic̃ quondã rex egyptius obdura¬
uerat cor. ad uerba diuina nul¬
latenus potuit emolliri. Cõmina¬
tione ciuitatis discedere. quo ad¬
usq leo degariũ ualeret compre-
hendere. et sui furoris desiderio¬
uesano satisfacere: et nisi clodo¬
ueo quẽ falso rege̾ fecerãt ꝓmit¬
teret fidẽ. Hec enĩ erat simulata

Expanded text:
inauditi videamur egredere, mitinauditi videamur egredere, mittatur unus ex fratribus eis inquirere, de qua causa hanc obsederunt civitatem'. Cum subito his Meroaldo abbate per muri repagulum parassent discensum, perveniens ad Deidonem, ait ei: 'Si haec nostra comiserunt facinora, peto, ut interim euangelica recordatis sententiam, ubi Dominus dixit: Si non dimiseritis hominibus peccata eorum, nec pater vester caelestis dimittet vobis peccata vestra, et illud: In quo enim iuditio iudicaveritis, iudicabimini'. Simulque inprecans, ut hostem conpesceret et redemptionem quam volebat acciperet. Sed quia iam tamquam lapides duritiam, sicut quondam rex Aegyptius, obduraverat corda, ad verba divina nullatenus potuit emollire, comminatione civitatis discedere, quodadusque Leudegarium valederium satisfacere, nisi Chlodoveum, quem falso regem fecerant, promittere fidem. Haec enim erat simulata
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiã darent. Sciebat autẽ
uir dei iter passionis ingrediens
ñ prodesse martyriũ. ubi liuore de¬
terso ñ pͥus fuerit cor emundatũ
uł caritatis lampade illustratum.
Nullus tũc fuit ibidem tam ferre¬
um possidens pectus. qui etiam si
fuisset grauiter lesus ñ omnẽ cor¬
dis maliciã indulsisset deuotus.
Post hec nec duu uallatur ciuitas
ab exercitu. eodemq die ab utro¬
q popło fuit fortiter usq ad ues¬
peram dimicatũ. Sed cũ ab agmi¬
ne hostiũ esset ciuitas obsidione
ualida circũdata. et die noctuq
uociferantes ut canes cireuirent
urbem. prospiciens uir dñi ciui¬
tatis imminere periculũ. com¬
pescuit omnẽ suꝑ muralẽ conflic¬
tum. et his uerbis suũ exorare ag¬
gressus est popłm. Sinite me que¬
so contra hos pugnando conflige¬
re. Si mei tantũ causa huc ifti
aduenerũt. de me ipso paratus
sum eoꝵ satis facere uoluntati.
eoꝵq initigare furorẽ: tam̃ ne

Expanded text:
dulgentiam darent. Sciebat autem dulgentiam darent. Sciebat autem vir Dei, iter passionis Ingrediens, non prodesse martyrium, ubi livore deterso non prius fuerit cor emundatus vel caritatis lampade inlustratum. Nullus tunc fuit ibidem tam ferreum possidens pectus, qui etiamsi fuisset A. graviter Iesus, non omnem cordis malitiam indulsisset devotus. Post haec nec diu vallatur civitas ab exercitu, eodemque die ab utraque populo fuit fortiter usque ad vespera demicata. Sed cum ab agmen hostium esset civitas obsidione valida circumdata et die noctuque vociferantes ut canes circuirent urbem, respiciens vir Domini civitatis inminere periculum, conpescuit omne supermurale conflictum et his verbis suum exortare adgressus est populum: 'Sinite, queso, contra hos pugnandum confligere. Si mei tantum causa huic isti advenerunt, de memet ipsum paratus sum eorum satisfacere voluntatem eorumque mitigare furorem. Tamen, ne
Abbreviated transcription (Latin):
speremꝰ. imino potius gaudebimꝰ
in futuro de uenia. Muniamus
ergo uirtutib animã simul et
ciuitatis custodiã. ne inueniant
utriq hostes aditũ. ꝑ quod infer¬
re possint periculũ. Cõmouens
gͥ uniuersũ urbis illius popłm
cũ triduano ieiuno. cũ signo
erucis et reliquiis scõꝵ murorũ
cireũiens ambitũ. ꝑ singulos
et ei ã aditus portarũ terre ad¬
herens. dnm precabat᷑ cũ lacri¬
mis. ut si illũ uocabat ad passio¬
nem. plebem sibi creditã ñ ꝑmit¬
teret captiuari. Et ita prestitũ
est euenisse. Igitur cũ ob metũ
hostiũ certatim popłi undiq se
recepissent in urbem. et meatus
portarũ forti obturassent seratu.
et super omnia stabilissent in or¬
dine propugnacula. iussit uir do¬
mini uniuersos ingredi in eccłia:
cunctoꝵ insimul postulans indul¬
gentiã. ut siquẽpiam illoꝵ ut ad¬
solet dũ pro zelo rectitudinis incre¬
passet. aut in uerbo lesisset. ei in¬

Expanded text:
speremus, immo potius gaudeamus speremus, immo potius gaudeamus in futuro de venia. Muniamus ergo virtutibus animam simul et civitatis custodiam, ne inveniant utrique hostes aditum, per quod inferre possunt periculum'. Commovens igitur universum urbis illius populum, cum triduano ieiunio, cum signo crucis et reliquias sanctorum murorum circumiens ambitum, per singulos etenim aditos portarum terrae adherens, Dominum praecabatur cum lacrimis, ut si illum vocabat ad passionem, plebem sibi creditam non permitterit captivari, et ita praestatum est evenisse. 23. Itaque cum ob metum hostium certatim populi undique se recipissent in urbe et meatus portarum forte obturassent serratu et super omnia stabilissint in ordine propugnacula, iussit vir Domini universos ingredi in ecclesia, cunctorum insimul postulans indulgentiain, ut si quempiam illorum, ut adsolet, dum pro zelo rectitudinis increpasset aut in verbo ledisset, ei in
Abbreviated transcription (Latin):
se. qui minutatĩ cuncta cõfrin¬
gerent. que per fideliũ dispen¬
sationẽ iussit pauꝑib erogari.
Que autẽ exinde :uerunt eccle¬
siasticis usih anta. eccłie aodi¬
dit in inisterio. Monasteriorũ
sane tam uirors quã uirginũ in¬
fra urbem uel territoriũ de eõ¬
dem argento consolatus est pau¬
pertatẽ multoꝵ. Que fuit tunc
uidua uel orphana uel omnis
in cõmune pauꝑtas que ibi af¬
fuit que eiꝰ largitate consolatio¬
nem ñ habuisset : Hir autẽ dñi
ut erat plenus sp̃u sapientie. hec
uerba locutus est fr̃ib. Ego fr̾es
decreuz iam de hoc sclo nichil pe¬
nitus cogitare. sed magis spũalẽ
nequiciam quã terrenũ hostẽ
metuiere. Terrenꝰ homo si talẽ
a deo acceꝑit potestatẽ ut ꝑsequa¬
tur. comprehendat. perdat. in¬
cendat. interficiat. hec nullate¬
nus possumus declinantes effu-¬
gere. Et si hic erudimur de re¬
bus transitoriis ad disciplinã ñ de¬

Expanded text:
se, quae minutatim cuncta confrinse, quae minutatim cuncta confringerint, quod per fidelium dispensationem iussit pauperibus erogare. Qui autem exinde fuerant ecclesiasticis usibus apta, ecclesiae addidit ministeria. Monasteria sane tam virorum quam virginum infra urbem vel terreturium de eodem argento consolavit paupertatem multorum. Quae fuit tunc vidua vel orfanitas vel omnis in commune paupertas, qui ibi adfuit, qui de eius largitate consolationem non habuisset? 22. Vir autem Domini ut erat plenus spiritu sapientiae, haec verba locutus est fratribus: 'Ego, fratres, decrevi iam de hoc saeculo nihil poenitus cogitare, sed magis spiritalem nequitiam quam terrenum hostem metuere. Terrenus homo si talem a Deo acceperit potestatem, persequatur, conprehendat, praedet, incendat, interfitiat: haec nullatenus possumus declinantes effugire. Et si hic tradimur de rebus transitoriis ad disciplinam, non di
Abbreviated transcription (Latin):
tis uel illius persecutione desisterẽt.
ille hec nullatenus ad quiescens
s eos continuo in thesauros con¬
uocans. omnia que ibi ad dide¬
rat assignans: talia prosequens
uerba. Hec omnia que cerni¬
tis frẽs. quandui terrenoꝵ ho¬
minũ me uoluit grãm deus
habere. ad cõmunẽ ornatũ pro¬
ut potui huc fideliter contuli.
Nunc uero forsitan ideo mͥ irati
sunt homines terreni. quia
dñs nos uocare dignat᷑ ad gr̃am
celi. Ut quid enĩ hec hinc aufe¬
ram. que mecũ in celũ ñ tollã:
Ergo si uobis placet ego eligo cõ¬
siliũ. hec potius dari in usus
pauꝑum. quã cũ turpi sarcina
huc illucq oberrare ꝑ scłm. Et
imitemur beatũ laurentiũ. qui
pro eo quod dispersit et dedit pau¬
perib iusticia eiꝰ manet in secu¬
lũ scł̃i. et cornu illius exaltatũ
est in gła. Statimq iussit custo¬
di discos argenteos reliquaq
uasa quã plurima foras eicere.
et argentarios cũ malleis ades¬

Expanded text:
tis vel illius persequutione desisterent, tis vel illius persequutione desisterent, ille haec nullatinus adquiescens, sed eosque continuo in thesauro convocans, omnia quae ibi addiderat adsignans, talia prosequens verba: 'Haec omnia quam cernitis, fratres, quamdiu terrenorum hominum me voluit gratia Dei habere, ad communem ornatum, prout potui, illic fideliter contuli. Nunc vero forsitan ideo mihi irati sunt homines terreni, quia Dominus nos vocare dignatur ad gratiam caeli. Ut quid enim haec hinc auferam, quod mecum in caelo non tollo? Ergo si vobis placet, ego elego consilium, haec potius dare in usus pauperum, quam cum turpe sarcina huc illucque oberrare per saeculum; et imitemur beatum Laurentium, qui pro eo quod dispersit et dedit pauperibus, iustitia eius manet in saeculum saeculi, et cornu illius exaltatum est in gloria'. Statimque iussit custodi discos argenteos cum reliqua vasa quam plurima foras eiecere et argentarios com malleos ades
Abbreviated transcription (Latin):
eum cũ quo regẽ childericũ egisse
putabant. Tunc adiunctis sibi in¬
consiliis nequissimis inimicoꝵ so¬
ciis. consulere cepit quẽ ad modum
eundem pontificẽ destruere potu¬
isset. Ex his enĩ consiliariis duo ui
delicet dido et waimerus ex noĩe
caput effecti malicie. dixerunt se
posse eũ rapere de ciuitate et in eũ
facere uindictam ex qua malicia
ebroini esset saciata. Gauisus nãq
ebroinꝰ de eoꝵ responso. dedit eis ex¬
ercitũ copiosũ ualde. Qui festine
perrexerunt ad heduam ciuitatẽ.¬
uir autẽ dñi leodegarius cũ ad suã
plebem restaurandã resideret in ur¬
be sua. ubi destinatũ contra se hosti¬
um sensit inpulsũ. ñ est passus ut
ultra fugaciter tenderet gressum.
sed intrepidus de se dñi expectabat
iudiciũ. Cũ enĩ familiares quam
clerici uł fideles imminerent ut
thesauros quos sibi ipse contulerat
auferret. et abscederet. quatinus
hostes hoc audito a ꝑditione ciuita¬

Expanded text:
eum cum regi Childerico egisse eum cum regi Childerico egisse putabaconsilio nequissimis inimicorum sociis, consolere coepit, quemadmodum eodem pontificem distruere potuisset. Ex his enim consdelicet Diddo et Waimerus, ex nomine caput effecti malitiae, dixerunt se posse eum rapere de civitate et in eum facere vindictam, ex qua malitia Ebroini esset satiata. Gavisus itaque Ebroinus de eorum responso dedit eis exercitum copiosum valde. Qui festini perrexerunt ad civitateVir autem Dei Leodegarius cum ad suam plebem restaurandam resedereturbe sua, ubi distinatum contra se hostium sensit inpulsum, non est passus, ut ultra fugaciter tenderit gressum, sed intrepidus de se Domini expectabat iuditium. Cum enim ei tam familiares quam clerici vel fideles inminerent, ut thesauros, quos ibi ipse contulerat, auferret et abscederet, quatenus hostis, hoc auditu, a perditione civita
Abbreviated transcription (Latin):
mine dido. qui in urbe cabillo¬
ne quondam habuerat princi.¬
patũ. nec ñ et eiꝰ collega abbo qͥ
ciuitatẽ ualentiã habuerat in
dominiũ. Nec enĩ digni sunt ut
hii nominent᷑ ep̃i. qui magis
terrenis desideriis uel lucris tẽ¬
poralib augenda pecunia uigi¬
lant: dũ de animab sibi cõmis¬
sis unde districto iudici redditu¬
ri sunt rationẽ nil curant.
Horum taliũ sacerdotũ et simi¬
lum optimatũ ebroinus tyran¬
nus usus consilio. ad eousq ele¬
uatus et excecatus est in hoc se¬
culo: quo usq inpenitens pre¬
cipitatus est in inferno. Rede¬
amus ad opus inceptum.
N illis dieb ita gestis et ꝑsingu¬
la uolutis. post quã childericuꝰ
est interfectus. postquã ep̃i uł
patricii cũ optimatib de neustri¬
co uł p̾sentia theoderici partib
redissent burgundie. et iam in reg¬
no confirmato ad propria reside¬
rent securi. interim inuidi hostẽ
mouerut᷑ ex aduerso. pͥmoq circa

Expanded text:
mine Diddo, qui in urbe Cabillomine Diddo, qui in urbe Cabillono quondam habuerat principatum, necnon et eius collega Bobo, qui civitatem Valentiam habuerat in dominium. Nec enim digni sunt, ut hii nominentur episcopi, qui magis terrenis desideriis vel lucris temporalibus augenda pecunia vigilant, dum de animabus sibi commissis, unde districto iudici reddituri sunt rationem, nihil curant. Horum talium sacerdotum et similium optimatum Ebroinus tyrannus usus consilium, adeo usque elevatus et excecatus est in hoc saeculum, quousque inpoenitens praecipitatus est in infernum. Redeamus ad opus ceptum. 21. In illis diebus, ita gestis per singula evolutis, postquam Childericus est interfectus, postquam episcopi vel patricii cum obtimatibus de Neustrico vel praesentia Theoderici partibus redissent Burgundiae, et iam ipso in regno confirmato, ad propria resederent securi, interi minvidi hoste moverunt ex adverso, primo que circa
Abbreviated transcription (Latin):
cati ñ inuenerunt ꝑ quod destru¬
erent scm̃ dei declinant ad ma¬
iorem interitũ ꝑ falsitatis com¬
mentũ. ꝑ quod in regnũ intu¬
lerunt magnũ malũ. et stragẽ
depopulationis in ꝑsecutione
multoꝵ. Deniq acceperunt
quendã puerulũ quẽ clotharii
fuisse confixerunt filiũ. hunc
in partib austri secũ leuantes
in regnũ. Qua dere multũ colle¬
gerunt ꝑ hostiliter populum.
eo quod uerisimile uidebatur
efĩr. C̃ unctoꝵ et enĩ cũ depopu¬
la edo patriã subiugarent. etiã
in nomine sui ruzis quẽ falso
fe. erunt precepta iudicib darẽt.
tũc qui eis uolens noluit adqui¬
eicere. aut iura potestatis ami¬
sit. aut si ñ fuga latenter discessit
gladii internecione deperiit.
Quanti enĩ per hoc calliditatis
figmentũ theodericũ tũc defun¬
ctum et clodoueũ clotharii esse
filiũ crediderunt. Erant enim
in hoc mendaciũ pͥmi et quasi
rectores palatii desideratꝰ cogno¬

Expanded text:
cecati non invenerunt, per quod destrucecati non invenerunt, per quod destruerent Dei sanctum, declinant ad maiorem interitum per falsitatis comentum, per quod in regno intulerunt magnum malum et stragem depopulationis in persequutione multorum. Denique acceperunt quendam puerolum, Chlothario fuisse confixerunt filium, hunc in partibus Austri secum levantes in regnum. Qua de re multum colligerunt hostiliter populum, eo quod veresimile videbatur esse cunctorum. Etenim cum depopulando patriam subiugarent et iam in nomine sui regis, quem false fecerunt, praecepta iudicibus darent, tunc qui eis volens noluit adquiescere, aut iura potestatis amissit aut, si non fuga latitandi discessit, gladii internitione deperiit. Quanti enim per hoc caliditatis figmentum Theodericum tunc defunctum et Chlodovium Chlothario esse filium crediderunt? 20. Erant enim in hoc mendatio primi et quasi rectores palatii Desideratus cogno
Abbreviated transcription (Latin):
riis secularla arma arripuit.
Et dum iam dereliquerat fidem
et deum. contra terrenũ dñm̃
etiã aꝑtũ se prodidit aduersari¬
um. Nouiente enĩ uilla iam re¬
cuperato regno ubi tunc teode¬
ricus residebat securus. repen¬
tino suꝑuentu uenit ebroinus
cũ austrasiis. Quis enĩ enumera¬
re plene ualeat. que tunc fuit
direptio de regali thesauro uel
ecclesie ministerio. quod ob amo¬
rem xp̃ianitatis catholici retro
principes deuoti in dnicũ con
a diabolicis uiris inuido arma¬
batur consilio. Holebant enim
se abiectos esse ꝑ meritũ. dum
populũ uniuersũ fideliter cer¬
nebant declinare post theoderi¬
cũ: eumq iam confirmatũ in
regno et dei famulũ leo degariũ
cũ illius grã in sua urbe residen¬
tem liuore inuidiaq receperũt
iterũ. quia dũ iusti stabant
erecti ad recuperationẽ. accede¬
re ñ ualebant aduersi. Et quia
suadente diabolo qui eos fide nu¬
dauerat. dũ ueritatis consilio ce

Expanded text:
riis secularem armam arripuit, riis secularem armam arripuit, et dum iam dereliquerat fidem et Deum, contra terrenum dominum etiam apertum se prodidit adversarium. Novientem enim villam, iam recuperato regno, tunc Theodericus resedebat securus, cum repentino superventu Ebroinus cum Austrasius. Quis enim enumerare plene valeat, quae tunc fuit direptio de regale thesauro vel ecclesiae ministerium, quod ob amorem christianitatis catholici retro principes devoti in dominico coa diabolicis viris invidis armabatur consilium. Dolebant enim se abiectos esse per meritum, dum populum universum fideliter cernebant declinasse post Theodericum eumque iam confirmatum in regno et Dei famulum Leodegarium cum illius gratia in suo urbe residium livore invidi turquire ceperunt iterum, quia dum iusti stabant erecti, ad recuperationem accedere non valebant perversi. Et quia, suadente diabolo, qui eos fide nudaverat, dum veritatis consilium iam
Abbreviated transcription (Latin):
sii metropolis lugdunensis ep̃i
consiliis fuisset prohibitus. aut
manu ualida que cũ eo aderat
perterritus. et fictam rursus
simulans amiciciam mixto ag-¬
mine pariter peruenerunt
in urbem. Letatur eccłia de pas¬
toris presentia. rediuiue platee
reos. clerici tripudiant cũ an¬
tiphonis. gaudet ciuitas tota
de aduentu sui pontificis. Post
per secutionis procellã nec inme¬
rito laudum ei exhibebantur¬
excubie. quia presente dño ad
coronam properabat martyrii.
ibiq pro aduentu presulis deli¬
cias parauerunt etlam aduer¬
sariis. Crastina uero die exinde
pariter promouentes. ut ad occur¬
sum teoderici peruenirent. uni
ti interim dum isti cepto itine¬
re ꝑuenissent ad regem. de ip¬
so itinere pene iam medio ebroi¬
nus tyrannus eoꝵ deserens co¬
mitatũ ad suos usq ꝑtransiens
clericatũ abiciens. ad mulierẽ
ut canis ad uomitũ post sacrũ uelam̃
rediens. Et quia in castra xp̃i
militare ñ potuit. cũ aduersa¬

Expanded text:
si metropolis Lugdunensis episcopi si metropolis Lugdunensis episcopi consiliis fuisset prohibitus, aut manu valida qui cum eo adherant perteritus: et fictam rursus simulans amicitiam et mixto agmine pariter pervenerunt in urbem. Laetatur ecclesia de pastoris praesentia redeviva, plataeareis, clereci tripudeant cum antephonis, gaudet civitas tota de adventu sui pontificis post persequutionis procella. Nec inmerito laudum ei exhibebanturexcubiae, quia praesente Domino ad coronam properabat martyrii, ibique pro adventu praesulis dilitias paraverunt etiam adversariis. Crastina vero dię exinde pariter promoventes, ut ad occursum Theoderici pervenirent uniti. 18. Interim dum isti coepti itinere pervenissent ad regem, de ipso itinere poene iam medio Ebroinus tyrrannus eorum deserens comitatum, ad suos usque pertransiens, clericatum abiciens, ad mulierem, ut canis ad vomitum, post sacrum velamen rediens. Et qui in castra Christi militare non potuit, cum adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ut conspirantes inter se confir¬
mauerunt ut dum indiscipli¬
nata hic et dñata erat exorta
turbatio. si priusquã teoderi¬
cum pariter sublimassent in reg¬
no. aliquis forsitan sc̃m uoliuis¬
set ledere leodegariũ. eors pro¬
tegetur auxilio. His enĩ dieb
egressus est de luxouio etiã ebroi¬
iniꝰ iuliano similis. qͥuitã fictã
monachoꝵ tenuit. Et enĩ cũ ipse
tam amicoꝵ quam famulors
constiparitur subito comita¬
tu. predicti exules expetentes¬
eius obiequiũ: malũ quod
de sua accusatione finxerunt
ipsũ in caput constituunt. ut
eius auxilio uel consilio usi in
dei hominẽ ualerent unanimi¬
ter uindicare. Ipse enĩ ebromus
caput releuauit uenenosũ. et
quasi uipera restaurans uene¬
na sua simulans se esse tuc teo¬
derici fidelem. et optat ad eum
cũ sociis quantocius festinare.
accederent. urgentib fautori¬
b ebroinus inmemor amicicie
dudũ promisse. eũ ibidem uo-¬
luit comprehendere si ñ gene-¬

Expanded text:
et conspirantes inter se confiret conspirantes inter se confirmaverunt, ut dum indisciplinata hic dominata erat exorta turbatio, si priusquam Theodericum pariter sublimassent in regno, aliquis forsitan sanctum voluissent ledere Leodegarium, eorum protegeretur auxilium. His enim diebus egressus est de Luxovio etiam Ebroinus Iuliano similis, qui vita fincta monachorum tenuit. Etenim cum ipse tam amicorum quam famulorum constiparetur subito comitatu, praedicti exulis ad eius expetentes obsequium, – malum quod de sua accusatione confixerunt, – ipsum in capud constituunt, ut eius auxilium vel consilium usi in Dei homini valerent unanimiter vindicare. Ipse enim Ebroinus capud relevavit venenosum, et quasi vipera restaurans venena sua, simulans se esse tunc Theoderici fidelis et ob hoc ad eum cum sociis quantocius festinare. accederent, urguentibusfactoribus, Ebroinus inmemor amicitiae dudum promissae eum ibidem voluit conprehendere, si non Gene
Abbreviated transcription (Latin):
se. Sed quia ut scriptũ ẽ stul¬
ti ñ corriguntur uerbis. quan¬
to minime signis. hi qui cum
maliuolo animo rediert̃ de exi¬
uo: quicqͥd pro suo ꝑtulissent
facinore. leo degarii factionib
hec se incusant fuisse ꝑpessos.
His enĩ dieb uir dñi a cõmenio¬
ratis ducib erat ob saluationẽ
decentus. a quib nuꝑ de luxo¬
uio fuerat iam eouẽtui. Tunc
enĩ ibiden famulo suo gr̃a
suꝑna concesserat uenerabi¬
lem dignitatẽ. ut in illis locis
tam predicti duces quã eoꝵs
matrone simulq ministri
uniuerseq familie. nec non
et uulgus popłi ita in eiꝰ con¬
spirassent amore: ut si ita ue¬
cessitas immineret se ipsos pro
eo ñ dubitarent offerre. Cũq
illi qͥ secũ dei famulũ retine¬
bant circa se manentib potes¬
tatib aliis nuntiassent. eo qd̾
diuinã grãm suꝑ dĩ famulũ
leodegariũ cognouissent. re¬
ligioso xp̃ianitatis amore ita
in eiꝰ auxiliũ fuerunt sociati.

Expanded text:
se. Sed quia, ut scriptum est, stulse. Sed quia, ut scriptum est, stulti non correguntur verbis, quantum minime signis, hii cum malivolo animo redierunt de exsilio; quicquid pro sua pertulissent facinora, Leodegarii factionibus haec se incusant fuisse perpessus. 16. His enim diebus vir Domini commemoratis ducibus erat ob salvationem detentus, a quibus nuper de Luxovio fuerat iam eductus. Tunc enim ibidem famulo suo gratia superna concesserat venerabilem dignitatem, ut in illis locis tam praedicti duces quam eorum matrone simulque ministri universequae familiae necnon et vulgus populi ita in eius conspirassent amore, ut si ita necessitas immineret, semet ipsos pro eo non dubitarent offerre. Cumque illi, qui secum Dei famulum retinebant, circa se manentibus potestatibus aliis nuntiassent, eo quod divinam gratiam super Dei famulum Leodegarium cognovissent, religioso christianitatis amore iam se eorum auxilio fuerunt sociati,
Abbreviated transcription (Latin):
Situr cum childerici mors su¬
bito nuntiata fuisset. tunc hi
qui ob eiꝰ iussionẽ exiliis fuerãt
condempnati tanquã uerno
tempore post hiemem solent
de cauernis serpentes uenena¬
ti procedere. quidam sine me¬
tu fuerunt reuersi. quorum
de bachante furore surrexit
magna turbatio patrie.rta¬
ut manifeste crederetur aduen¬
tus imminere ancixp̃i. Hiue¬
ro qui rectores regionũ esse de¬
buerant sui rexerunt contͣ
alios. et qui se pacis federe de¬
buerant continere. odiis se in¬
uicem ceperunt lacessere. Et
dum rex ñ erat stabilitus in
nomine. quod unicuiq rectũ
uidebat᷑ in propria uoluntate
hoc agebat sine formidine dis¬
cipline. Adeo tũc iram dei mani¬
feste cognouimus euenisse.
ut etiam stella appareret in si¬
dere. quã astrologi uocant co¬
metẽ. in cuius ortu asserunt
fame terrã turbari. mutatio¬
nem regũ uel commotionem
gentium. ꝑcussionis gladium
iminuiere. Hec enĩ omĩa ma¬
nifeste extũc constitit euenis¬

Expanded text:
itur cum Childerici mors subito nuntiata fuisset, tunc hii qui ob eius iussionem exilii fuerant condemnati, tamquam verno tempore post hiemem solent de cavernis serpentia venenata procedere, quidam sine metu fuerunt reversi: quorum debachante furore surrexit magna turbatio patriut manifeste crederetur adventum imminere Antichristi. Hii vero, qui rectores regionum esse debuerant, surrexerunt contra alios, fet qui pacis foedere debuerant continere, odiis se invicem coeperunt lacessere; et dum rex tunc non erat stabilitus in culmine, quod unicuique rectum videbatur in propria voluntate, hoc agebant sine formidine disciplinae. Adeo tunc ira Dei manifesta cognovimus evenisse, ut etiam stella appareret in sidere, quam astrologii vocant comitem: in cuius ortu adserunt fame terram turbare, mutatione regum vel commotione gentium, percussione gladium imminere. Haec enim omnia manifesta ex tunc constitit evenis
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ. claudoꝵ. atq a demonib
uexatoꝵ reddita ẽ eis incolu¬
mitas sanitatis. Nam dũ in eti¬
nere deferretur. pene sine nume¬
ro fuit multitudo portantiũ. Ma¬
trone uͦ nobiles uestim̃toꝵ ornam̃¬
ta gestantes. oblatis palliis uelam̃¬
ta ex auro et oloserico ⁊ ornam̃to
offerentes suꝑ feretrũ martyris.
in tantũ ut ea melior in meritis
esse gauderet. que in honorem
martyris pͥus uotũ suũ dño obtu¬
lisset. In ipsius beatissimi mris
honore iussu pontificis domni
nasterii mire magnitudinis fa¬
bricata ẽ domꝰ. Cuiꝰ fabrice edifica¬
tio est dissimilis omĩb basilicarũ

Expanded text:
 atque a demonibus rexantium reddita est incolomitas sanitatum. 43. Nam dum in itinere differeretur, paene sine numero fuit multitudo portantium . Matronae vero nobiles vestimentorum ornamenta gestantes, oblatis palleis, velamen ex auro et olesirico et ornamentis offerentes super feretrum martyris, in tantum ut his melior in meritis esse gauderet, qui in honorem martyris prior votum suum Domino obtulisset. 44. In ipsius beatissimi martyres honore iussu pontificis domno nasterii mirae magnitudinis fabricata est domus, cuius fabricae aedificatio est dissimilis omnium basi
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ suã suꝑ eos dignaretur
tradere. Quartus uͦ suꝑb adsta¬
bat euaginato gladio. paratus
eum ad interimendũ. Postquã
benedictionẽ suꝑ eos tradidit. et
suis interfectorib uerbũ dĩ annun¬
tiauit. tuẽ uir dei incumbens ora¬

Expanded text:
dictionem suam super eos dignaretur dictionem suam super eos dignaretur tradere; quartus vero superbus adstabat, evaginato gladio, paratus ad eum interimendum. Et postquam benedictionem super eos trsuis interfectoribus verbum Dei annuntiavit, tunc vir Dei incumbens ora