comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus sunt Nomina non habent certã discretionẽ ꝑ sonarã.
ł qđcũq exproprus nomi nib potest in poni unialicui
alicui exomnibus prima aũt ꝑsona adnullũ ꝑtin& nisi
ad ipsũ quiloquit᷑ pec scđa ad alium nisiadeũ inquẽ osten¬
mina ꝑ om̃s cat sus absq uocatiuo. qui primus trarsfert
positionẽ at̃tia ꝑsona ad scđa ꝓpterea qđ ꝑ eã fit demonstra¬
tio p̃sens eius inquẽ factasit positio nominis Illud quoq
manifestũ qđ a nob̵ uerba facientes id est ꝓferentes ad alias
debemus eaꝑsonas intendere &appar& qđ non lic& nomi¬
nibus uti qđ tertiarũ s̃ eaꝑsonarũ . sedratio exigit a primo
ad secunda fieri uerba quã obrẽ subier̃ ꝓnomina hoc qđ non
priscianus scribo & hissimilia sine dubio in congruedico:
Nec propter aliud quid nisi propter ꝑsonarũ incorsequer¬
tiã Tertiȩ ȩnĩ ꝑsonȩ ẽ nom̃ uerbũ uero primȩ Estigitur cors¬

Expanded text:
bus sunt nomina, non habent certam discretionem personarum,bus sunt nomina, non habent certam discretionem personarum,uel quodcumque ex propriis nominibus potest imponi uni alicui ex omnibus. prima autem persona ad nullum pertinet nisi ad ipsum qui loquitur; nec secunda ad alium nisi ad eum in quem intenmina per omnes casus absque uocatiuo, qui primus transfert positionem a tertia persona ad secundam, propterea quod per eum fit demonstratio praesens eius, in quem facta sit positio nominis. illud quoque manifestum, quod a nobis uerba facientes, id est proferentes, ad alias debemus ea personas intendere. et apparet, quod non licet nominibus uti, quod tertiarum sunt ea personarum, sed ratio exigit a prima ad secundam fieri uerba; quamobrem subierunt pronomina, hoc quod non Priscianus scribo et his similia, sine dubio incongrue dico, nec propter aliud quid nisi propter personarum inconsequentiam: tertiae enim personae est nomen, uerbum uero primae; est igitur con
Abbreviated transcription (Latin):
primitiuoꝵ. Notandũ aut ad nihil utile ꝑtinere
pronomina sicareant ꝑsonis ostendentis. & eius qua eosten¬
dit᷑ Itaq: cũscribantur pronomina: nimiũ infinitas.
scilic& cũsuamateria excidunt. Idẽdem onstratione
qualitatis ꝓpriȩ : underationabiliter quisibi in uicẽ
scribunt solerit nomina p̃ponere ꝓpria. quib sine ꝑ¬
fectio orationis non coristaret : cũponantur ꝓnomina
tã primȩ quã secdẽ ꝑsonȩ proptes accidentes actus tã scribex¬
tis quã illiadquẽ scribit: prepositis igit᷑ nominibus propri¬
is. utccero brutoni ad e demonstrationes faciurtꝓno¬
mina. Sienĩ ponã egotibi & dudũ scripsi. oster diꝑpro no¬
mex eoo nominis p̃positũ nominatiuũ ꝑtibiaũt datiuũ
scđȩ ꝑsonae qui locodatiui nominis p̃positi accipit᷑: Nec
dubiũ ẽ. qđ sublatis nominib antepositis &iã pronomi¬
nalnfinita finiunt Gaut̃ causã propterquã nomina ñ
tates generales & cõmunes & speciales & indiuiduȩ inqui¬

Expanded text:
l utile pertinent pronomina, si carent personis ostendentis et eius, qui ostenditur. itaque cum scribuntur per se pronomina, nimium infinita sunt, scilicet cum sua materia excidunt id est demonstratione qualitatis propriae. unde rationabiliter, qui sibi inuicem scribunt, solent nomina praeponere propria, quibus sine perfectio orationis non constaret, cum ponantur pronomina tam primae quam secundae personae propter accidentes actus tam scribenti quam illi ad quem scribit. praepositis igitur nominibus propriis, ut Cicero Bruto, ui ad ea demonstrationes faciunt pronomina. si enim ponam ego tibi et dudum scripsi, ostendit per pronomen ego nominis praepositum nominatiuum, per tibi autem datiuum secundae personae, qui loco datiui nominis praepositi accipitur. nec dubium est, quod sublatis nominibus antepositis etiam pronomina infinita fiunt. est autem causa, propter quam nomina non tates generales et communes et speciales et indiuiduae, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsẽ & hic & iste &is quia Indiuersis tertiis potera nt ẽẽ.¬
ꝑsonis absentibus uel prȩsentib: & longe uel iuxta positis
definitionis causa manifestandȩ &iãgenus cũ consequenti de¬
clinatio Neacceperuit Quẽ ad modum aũt̃ nomina sic
&iã pronomina ꝑ singulos casus simitercum uerbes conis¬
truuntur Et nominatiuis quidẽ intransitiuȩ. obliquis
uero transitiue uerba coniungunt᷑. ut donatus uel iste
currit. Clonati uel istius misereor donato uel isti p̃be
sequit᷑ donato uelisto gaudeo : Nã uocatiuus quoq In¬
transitiuȩ secundis adiungit᷑ uerboꝵ ꝑsonis cũ proprius
intransitiuae cũ nominatiuis excipiunt transitiuss:
nisi sint uerba ab soluta ut donatus uel isteuiuit. spiret
floret uiget & similia : Eaenĩ non egent obliquoꝵ ad iunc¬
tione idẽ transitione in alias ꝑsonas affectus tamen sin¬
guloꝵ ostenden tibus uerbis. Vt egodoceo istũ. priscianus¬

Expanded text:
et ipse et hic et iste et is, quia in diuersis tertiis poterant esse pet ipse et hic et iste et is, quia in diuersis tertiis poterant esse personis absentibus uel praesentibus et longe uel iuxta positis, definitionis causa manifestandae etiam genus cum consequenti declinatione acceperunt. quemadmodum nomina, sic etiam pronomina per singulos casus similiter cum uerbis construuntur. et nominatiuis quidem intransitiue, obliquis uero transitiue uerba coniunguntur, ut Theoctistus uel iste currit, Theoctisti uel istius misereor, Theoctisto uel isti praebsequitur, Theoctisto uel isto gaudeo; nam uocatiuus quoque intransitiue secundis adiungitur uerborum personis, cum proprius intransitiue cum nominatiuis, excipiunt transitiue, nisi sint uerba absoluta, ut Theoctistus uel iste uiuit, spirat, floret, uiget et similia: ea enim non egent obliquorum adiunctione, id est transitione in alias personas, affectus tamen singulorum ostendentibus uerbis, ut ego doceo illum u
Abbreviated transcription (Latin):
minum nonsolũ demons tratione quȩ p̃sentium cognitionẽ
suboculis ostendunt. sed &iã relatione que absentium recogni¬
tione hab& : Itaq: benedicebat quidã grãmaticorũ Coniu¬
gaeẽ . in ꝑsonis pronomina: cũsimiliter & coni uncte p
om̃s ꝑsonas definiuntur uel de monstratione ł relatĩone
Verba uero cu in coniugacũ in prima quidẽ & secunda ꝑsona fini¬
unt̃ intertia uero non nisi precipius sit ad aliquẽ unũ ꝑtinens
actus ut FULMINAT & tonat deioue solo intellegimus : non
qđ uerbũ tertiȩ ꝑsonae finitũ ẽ. sed qđ squi eius significationẽ
agit ꝓpriũ habet hunc actũ. Manifestũ est aut qđ & pri
ma & scđa ꝑsona in quibus sola est demonstratio sicut supra¬
dictũ ẽ singulas habentuoces : Itaq genera quoq: omia ñ¬
abscisa ꝓprus terminationib sed ꝑeundẽfine congruã ha¬
buerunt positionẽ : Quippeqũiꝑea demonstratio subs¬
tantiã ꝑ sesignificat absquedis crecionẽ generũ: Mle aũt

Expanded text:
minum non solum demonstratione, quae praesentium cognitionem sub oculis ostendit, sed etiam relatione, quae absentium recognitionem habet. itaque bene dicebat Aristarchus, coniuga esse personis pronomina, cum similiter et coniuncte per omnes personas definiuntur uel demonstratione uel relatione, uerba uero inconiuga, cum in prima quidem et secunda persona finiuntur, in tertia uero non, nisi praecipuus sit ad aliquem unum pertinens actus, ut fulminat et tonat de Ioue solo intellegimus, non quod uerbum tertiae personae finitum est, sed quod is, qui eius significationem agit, proprium habet hunc actum. manifestum est irima et secunda persona, in quibus sola est demonstratio, singulas habent uoces. itaque genera quoque omnia nabscisa propriis terminationibus, sed per eundem finem congruam habuerunt positionem, quippe cum per ea demonstratio substantiam per se significat absque discretione generum. ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
monstra tiuũ qm̃et Ebocuia diungitur est demonstratiuũ:
Inuenit̃ tam̃ saepissime absque aliis ꝑdefectionẽ ꝓlatum & ta¬
m̃eoꝵ hab& significationẽ quae cũ eosubaudiuntur : Vt quaeq¬
uinoł ꝑsonae id est uidi. habet inse intellectũ ꝓnominis eiꝰ. dẽꝑsonae
Inter est autẽ interde monstrationẽ &relationẽ hoc quo dde¬
monstratio intertogationi reddita primã cognitionẽo sten¬
dit : Vt quis fecit : Ebo: relatio uero secundã cognitionẽ signi¬
ficat. Vt is de quouã dixi: Iure igitur Hlc quod primã cogniti¬
onẽ indicat praeponitur : unde & praepositiuũ nominatur
ISaũt quod secundã cognitio nẽ significat subiungitur Vnde
& subiunctiuũ pro nom̃ merito nuncupatur. quod redigat in
memoriã primã cognitionẽ : Vtsidicã aeneas filius fuit ueners
IS est qui uicit turnũ Ipse quoq: in tertia ꝑsona utdictũ ẽ ꝑ
sepositum adrecordationẽ ꝑ sonae referturlam cognitȩ:

Expanded text:
monstratiuum, quoniam et ego, cui adiungitur, est demonstratiuum. inuenitur tamen saepissime absque aliis per ellipsin prolatum et tamen eorum habet significationem, quae cum eo subaudiuntur, ut Virgpersonae id est uidi habet in se intellectum pronominis eiusdem personae. Interest autem inter demonstratiuum et relatiuum, quod demonstratiuum, interrogationi redditum, primam cognitionem ostendit quis fecit? ego, relatio uero secundam cognitionem significat: is, de quo iam dixi. iure igitur hic, quod primam cognitionem indicat, praeponitur, unde et praepositiuum nominatur, is autem, quod secundam cognitionem significat, subiungitur, unde et subiunctiuum pro merito nuncupatur, quod redigat in memoriam primae cognitionis, ut si dicam: Aeneas filius fuit Veneris; is est qui uicit Turnum. ipse quoque in tertia persona, ut dictum est, per se positum ad recordationem personae refertur iam cognitae;
Abbreviated transcription (Latin):
Et prima e quidẽ & secundȩ ꝑsonae ꝑ nomina sunt semꝑ demons¬
tratiua : Vtraque enĩ ut dictum est : p̃sens ostenditur ꝑsona
Et eius quiloquit᷑ & illius adquẽ loquitur. Tertiae ꝑsonae ali¬
ae sunt demonstratiuae. Vt hiciste aliaerelatiuae ut i sui
Aliae modo demonstratiuae modorelatiuae . ut ilLE IOSE ILECulu

Expanded text:
et primae quidem et secundae personae pronomina sunt semper demonset primae quidem et secundae personae pronomina sunt semper demonstratiua utraque enim, ut dictum est, praesens ostenditur persona, et eius, qui loquitur, et illius, ad quem loquitur, tertiae uero alia sunt demonstratiua, ut hic, iste, alia relatiua, ut is, sui, ali
Abbreviated transcription (Latin):
pronominũ ideo nonegent diuersis uocib: quia semꝑ praesen¬
tes int̃ se sunt & demons tratiuȩ Tertia uero ꝑsona demonstra¬
tiua est ut Nic istemodorelatiua ut is ipse : Modo praesens uel¬
iuxta ut isTE: modo absens ł longeposita ut Ille: Sienĩ suꝑ¬
iuoms om̃s alias partes orationis finit ꝑsonas pronomen rectissime¬
uspro tertiarũ quoque ꝑsonarũ differentia distinte ꝓfertur: quȩ plu¬
nussrimas hab& diuersitates : Vnde non inrationabiliter tertias¬
uerboꝵ ꝑsonas infinitas quidã dicun. Cũ nulla in eiscerta finia¬
tur ꝑsona & ꝓfundȩ multitudinis siat capaces quo modo & plu¬
ralis pumerus nominũ nisi adiungas eis nom̃ ł ꝓnom̃. Cũ prima
ipsa uoce difiniui &iã ꝑsonã scribentis & ostendi: sindicã Sc&i¬
BIT Incertũquis donec addã uel nom̃ ł pronom̃ : Pronominũ¬
aũt alia sunt demonstratiua Alia relatiua. Alia & demons¬
tratiua & relatiua: unde notabiles & certae fiunt ꝑsonae :

Expanded text:
rsona ideo non egent diuersis uocibus, quia semper praesentes inter se sunt et demonstratiuae, tertia uero persona modo demonstratiua est, ut hic, iste, modo relatiua, ut is, ipse, modo praesens iuxta, ut iste, modo absens uel longe posita, ut ille. si enim super omnes alias partes orationis finit personas pronomen, rectissimetertiarum quoque personarum differentia distincte profertur, quae plurimas habet diuersitates. unde non irrationabiliter tertiuerborum personas infinitas Apollonius dicit, cum nulla in eis certa finiatur persona et profundae multitudinis sint capaces, quomodo et pluralis numerus nominum, nisi adiungas eis uel nomen uel pronomen, ipsa uoce definiui etiam personam scribentis et ostendi; sin dicam scribit, incertum quis, donec addam uel nomen uel pronomenum alia demonstratiua, alia relatiua, alia et demonstratiua et relatiua, unde notabiles et certae fiunt personae.
Abbreviated transcription (Latin):
t notandũ qđ non solũad uerbia sed &iã nomina loco ad uer
bioꝵ posita frequentissi me inuenimuscum uerbis. Et quo¬
mnodo supradicta generalia nomina sunt infinita ł in terro¬
gatiua uelrelatiua. ł redditiua. sicaduerbia quoq Inueni¬
unt᷑ : Vt nom̃ infinitũ Quis et aliluis: aduerbium aliQuo et
alicunde & alicubi & aliqua Nomen int̃rogatiuũ & rela¬
tiuũ ut QuoΤΙEΝS: Nomenrelatiuũ Talis & tot : aduerbiũ Tali¬
IR & totiens Etquẽ admodũ nomina in terrogatiua generalc̃
accenturum legẽ seruant relatiua uero infineacuunt᷑ sed in corieuu¬
textuo rationis praeposita ipsum quoq: acutũ ingrauẽ conues¬
tunt : ut quicuius cuiqualis quantus sic & aduerbia qualit̃ quo p̃eo¬
om̃s genera liter species localium uel tẽporalium tã aduerbioꝵ
quã nominũ sibi subiungunt: Quae tã interrogatiua sunt
quã relatiua quattuor differentias habentia: Ad locũ ut
&uo, In loco ubi, ddoco VNDE ꝑlocũ Qua : Haec enĩ quo querda tues¬

Expanded text:
t notandum, quod non solum aduerbia, sed etiam nomina loco aduerbiorum, ut dictum est, posita frequentissime inuenimus cum uerbis. et quomodo supra dicta generalia nomina sunt infinita uel interrogatiua uel relatiua uel redditiua, sic aduerbia quoque inueniuntur, ut nomen infinitum quis et aliquis, aduerbium aliquo et et alicubi et aliqua; nomen interrogatiuum et rela ὁσάκις; nomen redditiuum talis et tot aduerbium taliter et totiens. et quemadmodum nomina interrogatiua generalem accentuum legem seruant, relatiua uero in fine acuuntur, sed in contextu orationis praeposita ipsum quoque acutum in grauem conuertunt, ut qui, cuius, cui, qualis, quantus, sic aduerbia qualiter, quoomnes generaliter species localium uel temporalium tam aduerbiorum quam nominum sibi subiungunt, quae tam interrogatiua sunt quam relatiua, quattuor differentias habentia: ad locum, ut quo, in loco, ubi, de loco, unde, per locum, qua. haec enim quoque rela
Abbreviated transcription (Latin):
turuerua nomina utbonus homobeneait fortis imperator for¬
titer pugnat: lic& ta men tã haec quã illa praepostere ꝓfer¬
udoae reexceptis monosyllabis quidem omnibus. ut nondum de
monstratiua quoque & inter rogatiua preponunt᷑ uerbis
o. uti nã¬

Expanded text:
tiua nomina, ut bonus homo bene agit, fortis imperator fortiter pugnat. licet tamen tam haec quam illa praepostere proferre, exceptis monosyllabis quidem omnibus, ut non, nemonstratiua quoque et interrogatiua praeponuntur uerbis, o, utina
Abbreviated transcription (Latin):
q: ad uerbia localia. ꝓtemporalibus accipiuntur
tẽporalia aut̃ prolocalibus non accipiuntur: lura
praepositio pocest &iam ꝓ ad uerbio accipiiurandi remis¬
locisunt & temporis communi aut simul. una in eodẽ loco
& i nodẽ tẽpore discretiua sunt deorsum secus separatim
secreto utrimq: diuise singilatim : Ordmatiua deinde con¬
tinuo protinus postea praeterea: Intentiua ut ualdeni¬
mium prorsus penitus omnino sunt aduerbia apropri
utrũ praeponi ansũ poni uerbis aptius possint & manifes¬
piracipitũ est quod aptius quid ẽ praeponuntur quomodo adiecti

Expanded text:
e aduerbia localia pro temporalibus accipiunturtemporalia autem pro localibus non accipiuntur, ut nupraepositio potest etiam pro aduerbio accipi iurandi, ut Virloci et temporis communia, ut, simul, una; in eodem loco et eodem tempore. Alia discretiva, ut, seorsum, secus, separatim, secreto, utrinque divise singillatim, tinuo, protinus, postea, praeterea. intentiua, ut ualde, nimium, prorsus, penitus, omnino. comparatiua, utrum praeponi an supponi verbis <aptius> possint. Et manifeste sciri debet, quoniam aptius praeponi valent, quomodo adiecti
Abbreviated transcription (Latin):
ablatiuus pluralis. mobiliũ nominũ uel ꝓnominũ
ł participioꝵ similis est ꝑtriagenera ut bonis illis ac¬
cusatis Etta m̃ cũ demaribus loquim masculinis & a
coniungimus Cũ de contrario sexufemininis . cũ extra
utriusq: significationẽ neutris ut bonis uiris loquor.
& bonis mulierib & bonis mancipus. & accusatis uiris
accusatis mulieris accusatis mancipus sic & similia ꝗ con¬
fusionẽ significationis ꝑ ordinationis iuncturã & accideo¬
tiũ discuciunt. Om̃is enĩ constructio ad intellectũ uocis
UIS. QUANTUAADIPSAS DICTIONESINCONGRUE DIS¬
POSITA EE. UIDEANTURTAMENRATIONE SENSUSRECTIS

Expanded text:
ablatiuus pluralis mobilium nominum uel pronominum ablatiuus pluralis mobilium nominum uel pronominum uel participiorum similis est per tria genera, ut bonis, illis, accusatis. et tamen cum de maribus loquimur, masculinis ea coniungimus, cum de contrario sexu, femininis, cum extra utriusque significationem, neutris, ut bonis uiris loquor et bonis mulieribus et bonis mancipiis, et accusatis uiris, accusatis mulieribus, accusatis mancipiis. sic et similia, quae confusionem significationis per ordinationis iuncturam et accidentium discutiuntuis quantum ad ipsas dictiones incongrue disposita esse uideantur, tamen ratione sensus rectis
Abbreviated transcription (Latin):
similes inueniuntur diuetsicasus uel genera uel numeri.
ut po& egenetiuus & datiuus singularis. huius po&ȩ & hu¬
ic po&ȩ & nominatiuus & uocatiuus pluralis hipo&e &
opo&ae similiter docti gen&iuus singularis hui: docti
Etnominatiuus & uocatiuus pluralis hidocti &odocti
Similit̃ cȩdes resfacies nominatiuis singulares & uocati¬
ui haec facies &ofacies. haec cedes & ocedes. haec res & ores
plurales uero & nominatiui & accussatiui & uocatiui haec
facies has facies & ofacies Multa quoq &iã inalus partib
inueni es similia nec alit̃ eadiscernes. nisi ex coni sequentia
ordinationis idẽcasus casibus & genera generib: & Nu¬
meros nu meris & ꝑsonas ꝑsonis & tẽpora tẽporibus
congruedis ponendo nonigitur siquid simile estuo¬
ce hoceis dẽ neces seẽ. omni modo accidentib coniun¬
gi sed ad intellatũ referri. ut puta om̃is datiuls &

Expanded text:
similes inueniuntur uoce, diuersi casus uel genera uel numeri: similes inueniuntur uoce, diuersi casus uel genera uel numeri: ut poetae genetiuus et datiuus singularis huius poetae et huic poetae et nominatiuus et uocatiuus pluralis hi poetae et o poetae. similiter docti genetiuus singularis huius docti et nominatiuus et uocatiuus plurales hi docti et o docti. similiter caedes, res, facies nominatiui singulares et uocatiui haec facies et o facies, haec caedes et o caedes, haec res et o res, plurales uero et nominatiui et accusatiui et uocatiui hae facies, has facies et o facies. multa quoque etiam in aliis partibus inuenies similia nec aliter ea discernes nisi ex consequentia ordinationis, id est casus casibus et genera generibus et numeros numeris et personas personis et tempora temporibus, congrue disponendo. non igitur, si quid simile est uoce, hoc eisdem necesse est omni modo accidentibus coniungi, sed ad intellectum referri, utputa omnis datiuus et
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ qđ praeteritum in ꝑfectum inceptionẽ quid ẽ rei
significat . nondum tam̃ ꝑfectionẽ. idque usus auctorũ
cõprobat. Cõmunia uerbatã actiuã quã passiuã cons¬
tructionẽ concipiunt &quadiscernit᷑ uari&as signi¬
ficatioris criminorte &ate hortor te &ate :A m&do¬
ceat legat audiat : simperatiui presentis. sunt optati¬
ui futuri & sub iunctiuip̃sentis. nec aliter poseb& sig¬
nificari uariaetates nisiꝑ constructionẽ eis accidentiũ
aduerbioꝵ uel tẽporũ. ut IMEERΑΝTES quidẽ sin ead¬
ꝗfntis quoq cũ amet doceat legat audiat amato
doceto legito audito & scđae s̃ & tertia e ꝑsonae ad di¬
tione igit᷑ ꝓnominũ discernunt᷑ amatotu a mato
nomnibus igit᷑ huius cemodi dictionibus. quȩd iuersas
habent significationes. constructio maxime ad eas ex¬
planandas est necessaria sicut &iã in nominibus. inqͥb

Expanded text:
mus enim, quod praeteritum imperfectum inceptionem quidem rei mus enim, quod praeteritum imperfectum inceptionem quidem rei significat, nondum tamen perfectionem, idque usus auctorum comprobant. communia uerba tam actiuam quam passiuam constructionem concipiunt, ex qua discernitur uarietas significationis: criminor te et a te, hortor te et a te. amet, doceat, legat, audiat sunt imperatiui praesentis, sunt optatiui futuri et subiunctiui praesentis, nec aliter possunt eorum significari uarietates nisi per constructionem eis accidentium aduerbiorum uel temporum, ut imperantes quidem sine adgentes quoque cum amet, doceat, legat, audiat. amato, doceto, legito, audito et secundae sunt et tertiae personae: additione igitur pronominum discernuntur: amato tu, amato omnibus igitur huiuscemodi dictionibus, quae diuersas habent significationes, constructio maxime ad eas explanandas est necessaria, sicut etiam in nominibus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nit numerũ: Lic& ergo & singularibus & pluralibus & a
sociare: senatus currus uustus facies res spes similiterdi¬
uersoꝵ s̃ ca suum communia. lic& ergo quibus lib& eoꝵ
aptissimae ea copulare omĩa uerba preceriti ꝑfacti
sub iunctiua & futura easdẽ uocẽs habenit absq
prima ꝑsona Nihiligit᷑ ꝓhib& in utrouistẽpore eaac¬
cipere participia praesentis temporis. & infinita ea¬
dẽ &iã praetenti in ꝑfectis. lice igit᷑ ut robique ea ꝓ¬
ferre ut scribens hodie ꝓficio & scribens heriꝓficiebia
Et scribere uolo hodie & scribere uolebã heri sciendũ
tamen qđ lic& &iã practeritis ꝑfectis & plus quã ꝑ factis
participia uel infinita supra dict ec sensem p̃teriti in ꝑfec¬
tisignificantia coniungere. ut scribenis ꝓfeci uel ꝓfecerã
Idest cũ inscribendo erã ꝓfeci uel profecerã. scribere uolui
uel uoluerã . Id est incipere scriptionẽ uolui uel uoluerã. sc̃i¬

Expanded text:
nit numerum: licet ergo et singularibus et pluralibus ea nit numerum: licet ergo et singularibus et pluralibus ea sociare. senatus, currus, uultus, facies, res, spes similiter diuersorum sunt casuum communia: licet ergo quibuslibet eorum aptissime ea copulare. omnia uerba praeteriti perfecti subiunctiua et futuri easdem uoces habent absque prima persona: nihil igitur prohibet in utrouis tempore ea accipere. participia praesentis temporis et infinita eadem etiam praeteriti imperfecti sunt: licet igitur utrobique ea proferre, ut scribens hodie proficio et scribens heri proficiebam, et scribere uolo hodie et scribere uolebam heri. sciendum tamen, quod licet etiam praeteritis perfectis et plusquamperfectis participia uel infinita supra dicta sensum praeteriti imperfecti significantia coniungere, ut scribens profeci uel profeceram, id est cum in scribendo eram, profeci uel profeceram; scribere uolui uel uolueram, id est incipere scriptionem uolui uel uolueram. sci
Abbreviated transcription (Latin):
sas intellego ꝑsonas possessoꝵ . Illeaut ego & tu ipse & hic
ego &isteego & omia tertiae ꝑsonae ꝓ nomina excep¬
tis Soi &eius diriuatiuo Suuslicit & primȩ & scđae fi¬
gurate uni eidẽq: coniungere ꝑsonae In uerbis uero qr
una est sola uox tertia e ꝑsonae cũ scđa uel prima in una
eademq ꝑsona accipinon potest Nemoenĩ dicit facio tu uel
ille uel facisego uelille uel facit ego ueltu singulis enĩ uerbauo¬
cib singulas significantia ꝑsonas eas extrase aluis a cõmodare
ꝑsonis non patiunt᷑: Et quid mirũ in ꝑsonarũ discrtione
coniugatarũ hoc fieri cũlic& &iã ex contrario ex indiscre¬
tis generis uel numeris ł casibus uel temporib: hoc ma¬
nifesto intellegere quippecũ ipsa confusione lientia
datur indiuersis ea significationibus accipere. Nã mi¬
hitibi sibi metese cũ non discernant genera lice qui¬
bus cũqueplac& generibus ea coniungere. ut meipsum
& meipsã te ipsum & te ipsam. CaRi claRs non secer¬

Expanded text:
sas intellego personas possessorum. ille autem ego et tu ipse et hic ego et iste ego et omnia tertiae personae pronomina exceptis sui et eius deriuatiuo suus licet et primae et secundae figurate uni eidemque coniungere personae; in uerbis uero, quia una est sola uox tertiae personae, cum secunda uel prima in una eademque persona accipi non potest, nemo enim dicit facio tu uel ille uel facis ego uel ille uel facit ego uel tu, singulis enim uerba uocibus singulas significantia personas eas extra se aliis accommodare personas non patiuntur. et quid mirum in personarum discretione coniugatarum hoc fieri, cum liceat etiam ex contrario ex indiscretis generibus uel numeris uel casibus uel temporibus hoc manifesto intellegere, quippe cum ipsa confusione licentia datur in diuersis ea significationibus accipere. nam mihi, tibi, sibi; me, te, se cum non discernant genera, licet quibuscumque placet generibus ea coniungere, ut me ipsum et me ipsam; te ipsum et te ipsam. clari, clarae non secer
Abbreviated transcription (Latin):
Aduerbioꝵ uero quaedã sunt quȩ cũ supra dictis om̃ib
accidentibus id est diuersis numeris & generibus & casib
& tẽporibus & ꝑsonis in differenter ponuntur ut non
bonusuir. nonbona mulier. nonbonũ mancipiũ offers¬
ditme Non boniuiri ñbonaemulieres. ñ boniman¬
cipu estuitu perare innocentẽ Nego ñtu ñille non fa¬
cio ñ facis non facit Similit̃ bene male recte praue pos¬
s̃ supradictis omnib: apte adiungi. Suntaũt alia aduer¬
bia quȩ non poss omnibus cupulari ut o quando estuoca¬
nes monstrate mearũ uidistissiquã hic errantẽ forte
soroꝵ Alii casui non adiungunt᷑ nisi uocatiuo Aliauero
soliaccusatiuo ut Pont tribunal uel ponemum: uitra
fines quaedã ablitiuo ut corã iudicibus: Quod &iã in
prepositionibus uidemus fieri: propriȩ aũt illȩs praepo us prue¬
sitiones accipiendȩ quesine casualibus proferri non poss

Expanded text:
aduerbiorum uero quaedam sunt, quae cum supra dictis omnibus accidentibus, id est diuersis numeris et generibus et casibus et temporibus et personis, indifferenter ponuntur, ut non bonus uir, non bona mulier, non bonum mancipium offendit me; non boni uiri, non bonae mulieris, non boni mancipii est uituperare innocentem; non ego, non tu, non ille non facio, non facis, non facit. similiter bene, male, recte, praue possunt supra dictis omnibus apte adiungi. sunt autem alia aduerbia, quae non possunt omnibus copulari, ut o, quando est uocanes, monstrate, mearum / uidistis si quam hic errantem forte sororum» alii casui non adiuguntur nisi uocatiuo, alia uero soli accusatiuo, ut pone tribunal uel pone domum, ultra fines, quaedam ablatiuo, ut coram iudicibus, quod etiam in praepositionibus uidemus fieri. proprie autem illae sunt praesitiones accipiendae, quae sine casualibus proferri non p
Abbreviated transcription (Latin):
gatas primas & scđas quibus impediant᷑ ꝓ illis accipi. Quod aut
Sui ꝓpriae coniugatũ est & primae & scđae ꝑsonȩ ipsade¬
dinatio consimilis cũ eis ostendit. mersui sui mihi tibisibi
mete sẽ a me ate ase Itaq: eatria ꝓnomina suas defendai¬
tia proprias ꝑsonas ad iura suae significationis non ad mit¬
tunt sibi coniugatas uoces. Itaq cõprobat᷑ &iã &deriua ti¬
uis eoꝵ Meus enĩ tuus suus. quiasibis coniugata similitudi¬
ne declinationis & maxime qđ singulȩ sunt inuna qua¬
q: ꝑsona eoꝵ uoces quo modo &iã in uerbis ꝓsẽse ponilnui¬
cẽ uel sibi coniungi inuna eadẽq ꝑsona possessoꝵ non pos¬
s Nemoenidicit Egota necseruei nec tuas. asas nec
scius aecis nec NR̃AS uxas. nisisiad dita coniunctio¬

Expanded text:
gatas primas et secundas, quibus impediantur pro illis accipi. quod autem gatas primas et secundas, quibus impediantur pro illis accipi. quod autem sui proprie coniugatum est primae et secundae personae, ipsa declinatio consimilis illi cum eis ostendit: mei, tui, sui; mihi, tibi, sibi; me, te, se; a me, a te, a se. itaque ea tria pronomina suas defendentia proprias personas ad iura suae significationis non admittunt sibi coniugatas uoces, idque comprobatur etiam ex deriuatiuis eorum: meus enim, tuus, suus, quia sibi sunt coniugata similitudine declinationis et maxime quod singulae sunt in unaquaque persona eorum uoces quomodo etiam in uerbis, pro sese poni inuicem uel sibi coniungi in una eademque persona possessorum non possunt. nemo enim dicit ego tu nec sui mei nec tuus meus nec suus meus nec n
Abbreviated transcription (Latin):
secundã dicuntur enĩ solã ꝑsonã Sunt ad uerbia quȩ pro¬
priae diuersis tẽporibus ad iunginon poss ut herifeci
nunfacio cras faciã : Sunt alia quae singulis modissoti¬
antur ꝑ om̃s ꝑsonas & numeros & tẽpora ut ut iNã opta¬
tiuis: sed haec dead uerbio inlocolatius tractabunt᷑: CoN¬
iuncti quoq: cõmunit̃ cũ omnib: supradictis inuenit᷑.
id ẽ generibus casibus numeris tẽporibus ꝑsonis . ut uir
et mulier uirorũ. Et mulierẽ doceo Etdocui Etdocebo Ego
ectu. Et ille Si facio & si faciã si fecdrẽ & si faciebã si fee¬
rĩ &sifeci. Si fecissem & Si fecerã. Si fecero & Si faciet̃¬
Ded ad pronominis ordinandi tractationẽ redea mus
cat triũ ꝑsonarũ primitiua: seu deriuatiua : Inuicẽ pro
seponi ꝑ confusionẽ ꝑsonarũ. ideo nec figurate possunt.
quo modo nec uerba qui a tres solas uoces in tribus ꝑson is
habent. mei tuisu mihi tibi sibi me tese ame ate a sẽ

Expanded text:
secundam dicuntur enim solam; sunt aduerbia, quae proprie diuersis temporibus adiungi non possunt: ut heri feci, nunc facio, cras faciam; sunt alia, quae singulis modis sociantur per omnes personas et numeros et tempora, ut utinam optatiuis. sed haec de aduerbio in loco latius tractabuntur. coniunctio quoque communiter cum omnibus supra dictis inuenitur, id est generibus, casibus, numeris, temporibus, personis, ut uir et mulier, uirorum et mulierum; doceo et docui et docebo ego et tu et ille; si facio et si faciam, si facerem et si faciebam, si fecerim et si feci, si fecissem et si feceram, si fecero etsed ad pronominis ordinandi tractationem redeamus. cat, trium personarum primitiua seu deriuatiua inuicem pro se poni per confusionem personarum ideo nec figurate possunt, quomodo nec uerba, quia tres solas uoces in tribus personis habent mei, tui, sui; mihi, tibi, sibi; me, te, se; a me, a te, a se,
Abbreviated transcription (Latin):
multa Suet& priamo prode priamo: Itẽ sublucẽ ex¬
portant. SUBLUCẼꝓ ANTE Lucẽ : coniunctiones quoq
tã apud nos quã apud grecos modohabundant modo
deficiunt modo aliae ꝓalus accipiunt᷑. Abundant
ut multa quoq: & bello passusdũ conder& urbẽ: Defi¬

Expanded text:
sub lucem exportant calathis», pro ante lucem. coniunctiones quoque tam apud nos quam apud illos modo abundant, modo deficiunt, modo aliae pro aliis accipiuntur. abundant, ut: «multa quoque et bello passus, dum conderet urbe
Abbreviated transcription (Latin):
egenerum & numeroꝵ & casuũ uariationibus insupra
dictis ostendimus figurae quoq aliae ꝓaluis solent ab auc¬
ationes constructionis ꝑ om̃ia co&eris quoq: dictionibus
accidentia Aliae quoq proaliis partibus ueldictionibus
ponunt᷑. ut nomen ꝓaduerbio ut subliue uolans. & sole
RECENS orto Et contra aduerbium ꝓnomine ut genus ua¬
ones deficiunit: ut euolat infelix & femineo cumulatu
scisa coma muros a meris atque agminacur su Prima

Expanded text:
generum et numerorum et casuum uariationibus in supra dictis ostendimus. figurae quoque aliae pro aliis solent ab aucationes constructionis per omnia ceteris quoque dictionibus accidentia. aliae quoque pro aliis partibus uel dictionibus ponuntur, ut nomen pro aduerbio, ut «sublime uolas» et «sole recens orto», et contra aduerbium pro nomine, ut «genus unn VIIII: «euolat infelix et femineo ululatu, / scissa comam, muros amens atque agmina cursu / prima
Abbreviated transcription (Latin):
dẽscit sub stantiã & qualitatẽ ꝑsone specialẽ aũt desiderat que
ꝓprioredditur nomineut quis homouicit pompeium : caesar:
cũ uero dico quid ẽ animal rationale mortale : speciẽ mihi uo¬
lomanifestare. Idẽ hominẽ qui est species animalis: Qui uero¬
interrogat quali ter homouicit: dehomine NoNdubitat sed

Expanded text:
dem scit substantiam et qualitatem personae, specialem autem desiderat, quae proprio redditur nomine, ut quis homo uicit Pompeium? Caesar. cum dico uero quid est animal rationale mortale? speciem mihi uolo manifestari, id est hominem, quae quamuis uiinterrogat qualiter homo uicit? de homine non dubitat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
telamoni filius fuit aiax. paterm̃s fuitaristarcus & pa¬
ter mei & patermihi. Cliens tullianus fui groscius
& cliens tulli & tullio fuuit roscius XGI. EAQUAESUN
ADALIQID EANDẼCONSTRUCTIONEM SERUARE¬
Similiter om̃ia ad aliQuio eandem constuucti onẽ ser¬
uant Ethȩc enĩ possidentur Maxim eaũt quando ad
gratiã uel utilitatẽ ł contra aliquid fieri uolumus sig¬
nificare datiuis utimur ut urbi pater est urbiq: ma
ritus : idẽ adutilitatẽ urbis & pater ficripas sus est &
maritus. Simiłt ergopossumus dicere fortis patriaesũ.
tio &i ã comparatiuis & suꝑlatiuis seruatur: extra suã
illoꝵ constructionẽ quã habent in comparando XCII.¬

Expanded text:
Telamoni filius Aiax; pater meus fuit Aristarchus et paTelamoni filius Aiax; pater meus fuit Aristarchus et pater mei et pater mihi; cliens Tullianus fuit Roscius et cliens Tullii et Tullio fuit Roscius. similiter omnia ad aliquid eandem constructionem seruasimiliter omnia ad aliquid eandem constructionem seruant. et haec enim possidentur. maxime autem quando ad gratiam uel utilitatem alicuius uel contra aliquid fieri uolumus significare, datiuis utimur. ritus», id est ad utilitatem urbis et pater fieri passus est et maritus. similiter ergo possumus dicere fortis patriae sum tio etiam comparatiuis et superlatiuis seruatur extra suam illorum constructionem, quam habent in comparando. huius
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝓfuscs. & ad ten de uoce passiua ꝓfusus quia magis
actum significat genetiuo ẽ coniunctũ similit sidic̃a
doctus grãmaticã participium est doceor enĩ grã mati¬
cã dicimus & neces seest utdiximus casum quem uerba se¬
cunt᷑ &iã participia seqtu doctus grammaticae nom̃ est
ticipiũ uerbum enĩdatiuo coniungitur. prȩficiotibi
Et postremo omĩa quȩ sĩ milem habent signi ficationẽ
in or desinentibus. uerbialibus transitiuis genetiuo
solent iungi. ut dubius illius rei: similiter anceps illius ror¬
nescius expers doctus peritus¬
imiliter genctiuo adiunguntur. omnia quae obtineri
uel desidetari aliquid ostendunt. uel contraria his : et
oBTINER quidẽ aliquid ostendunt. diues copiosus opa¬
dunt auarus illius rei cupidus auiđ studiosus. Con¬
trauero de eẽ aliquid significant. egenus indiga in ops
sionibus & ꝓ nomen uel nomen posses siuum progenetiuo inotnibas¬
it pallas Telamonius filius fuit auix & tolamonis & aditiuum

Expanded text:
sui profusus». et attende, quod uoce passiua profusus, quia magis actum significat, genetiuo est coniunctum. similiter si dicam doctus grammaticam, participium est, doceor enim grammaticam dicimus. et necesse est, ut diximus, casum, quem uerba sequuntur, etiam participia sequi. doctus grammaticae nomen estticipium; uerbum enim datiuo coniungitur praeficio tibi. et postremo omnia, quae similem habent significationem in or desinentibus uerbalibus transitiuis, genetiuo solent iungi, ut dubius illius rei; similiter anceps illius rescius, expers, doctus, peritusimiliter genetiuo adiunguntur omnia, quae obtineri uel desiderari aliquid ostendunt uel contraria his. et obtineri quidem aliquid ostendunt diues, copiosus, opudunt: auarus illius rei, cupidus, auidus, studiosus, contra uero deesse aliquid significantia egenus, indigus, inops, sionibus et pronomen uel nomen possessiuum pro genetiuo it Pallas; Telamonius filius fuit Aiax et Telamonis et
Abbreviated transcription (Latin):
Uorbialia quoq: nomina in or desinentia ud rextransitiua
qua e a uerbis actumaliquẽ significantibus fiunt gen&iuo
unguntur ut a moillum amator & amatrix illius doc¬
tor doctrix munitor munitrix. lector lectrix. tonsor
guntur Participialia plerumq: nomina uel parti¬
cipioꝵ transitiuoꝵ absque tempore uimhabentia
Transitiua aũt participia st quae ã transitius uer¬
bis nascuntur : ut amoillum a mans illũ. fidoilli fi¬
dens illi. inuideo tibi inuideas tibi. nisisiNt positiua
id est futuri passiuoꝵ similia. Tunc enĩ datiuo ł
ablatiuo adunguntur: sicut & par ticipia eius¬
dẽfor mae idẽ indus desinentia ut amans illius
paulum. Abundans illius rei. nomen est. nã parti¬
cipium ablatiuo quo modo & uerbum eius coniungi

Expanded text:
uerbalia quoque in or desinentia uel rix transitiua, quae a uerbis actum aliquem significantibus fiunt, genetiuo iunguntur, ut amo illum, amator et amatrix illius; doctor doctrix; munitor munitrix; lector lectrix; tonsor guntur participialia plerumque uel participiorum transitiuorum absque tempore uim habentia transitiua autem participia sunt, quae a transitiuis uerbis nascuntur, ut amo illum, amans illum; fido illi, fidens illi; inuideo tibi, inuidens tibi, nisi sint passiua, id est futuri passiuorum similia: tunc enim datiuo uel ablatiuo adiunguntur, sicut et participia eiusdem formae id est in dus desinentia, ut amans illiusPaulum». abundans illius rei nomen est, nam participium ablatiuo, quomodo et uerbum eius, coniungi
Abbreviated transcription (Latin):
ginatui fidis simadextra occidit ipsesua : simiłt damnosus
periculosus carus faclis difficilis quaestuosus uendibilis
Ct om̃ia similia quȩ afferrealiquid cõmodi uel incommo¬
di demons trantur: Quid est enĩ aliud utilistibisum nisi
utilitatẽ tibi ferens calamitosus calamitatẽ ferens: Et
postremo om̃ia uerbialia in lis uelindus desinentia par¬
ticipus futuris similia datiuũ ad sciscunt. ut mira bi¬
lis legibilis orabilis amabilis mihi est. paene trabilis &
penetralis extricabilis dicendus amandus docendus & si¬
milia

Expanded text:
gina, tui fidissima, dextra / occidit ipsa sua». similiter damnosus, periculosus, carus, facilis, difficilis, quaestuosus, uendibilis et omnia similia, quae ferre aliquid commodi uel incommodi demonstrantur. quid est enim aliud utilis tibi sum nisi utilitatem tibi ferens, calamitosus, calamitatem ferens? et postremo omnia uerbalia in lis uel in dus desinentia participiis futuris similia datiuum asciscunt, ut mirabilis, legibilis, orabilis, amabilis mihi est; penetrabilis et penetralis, extricabilis, dicendus, amandus, docendus et similia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ aLTER deduobus & auss
demultis dicitur. sic prior deduobus & ERΙΑS demultis so¬
l& dici: Inuenit᷑ tam̃sȩoȩ prio ꝓmelioc positum & tunc
sine dubio hab& uim comparatiui Et primus prooptimus
absurde confirmaut qđ innumeris quoq: potest prior eẽ
cõparatiuus . unde ablatiuo iungitur : & primus sũꝑ¬
latiuus cũ ad multos componitur & semꝑgen&iuũ se¬
quitur Et qđ prior sicut om̃s cõparatiur uel ad suige¬
neris uel adalieni aliquẽ cõparatur &iã cãnumerũ
significat ut priortur nusquã aeneas mouit bellũ
Primus aut sicut om̃s suꝑ latiui ad multos suigeneris
coniungitur. ut primus sed anaum magna comi¬
tante caterua Androgeus offert nobis : Et qđ omni¬
bus est rationabilius in ordesinens commune inus
facit neutrũ quod innul: lis aliis nisi comparatiuis
paratur Vt achilles fortissimo trohi anoꝵ hectore
fortio fuit. Est quando cõparatiuus ad compara¬
tiuum cõparatur ut fortior achilles hectore for¬

Expanded text:
sicut enim alter de duobus et alius de multis dicitur, sic prior de duobus et primus de multis dici solet. inuenitur tamen saepe prior pro melior positum et tunc sine dubio hababsurde confirmant, quod in numeris quoque potest prior esse comparatiuus, unde ablatiuo iungitur, et primus superlatiuus, cum ad multos componitur et semper genetiuum sequitur, et quod prior, sicut omnes comparatiui, uel ad sui generis uel ad alieni aliquem comparatur etiam, cum numerum significat, ut prior Turnus quam Aeneas mouit bellum, primus autem, sicut omnes superlatiui, ad multos sui generis coniungitur, ut: «primus se Danaum magna comitante caterua / Androgeus offert nobis». et, quod omnibus est rationabilius, in or desinens commune in us facit neutrum, quod in nullis aliis nisi in comparatiuis r, ut Achilles fortissimo Troianorum Hectore fortior fuit; est quando comparatiuus ad comparatiuum comparatur, ut fortior Achilles Hectore, for
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens uero illi ueltic Nona dostendendũ anteo culos aliquid re¬
feruat. oporcet intellegere qđeoꝵ demonistratio ad intellectũ
& intellectus. Oculoꝵ ut iicuir hic est tibi quẽ ꝓmitti sȩpius audis:
intellectus. ut tic pi&atis honiossicnos insceptra reponis : Pr&e¬
rea sola proniomina diuersis uocib: diuersastertias faciunt
ꝑsonas cũ uerbauna uoce ad pluras ꝑsonas ꝑtineant tertias. Di¬
cimus enuĩ scribit ꝓbus uelseruius ł quiquũq potest huncactũ
suscipite nonta m̃ hoc& iã in pronominib: : Nã relatiua qui¬
dẽ sunt LeSE LIS VEISUI quod ẽ primitiuũ Demonstratiua uero
tiC ΙT VEILIE Sedinter est qđ ille spatiolongiore intellegit᷑.
IS Tł uero propinquiore Nic aut̃ qđ non solũ dep̃sente uerũ &iã
de absente possumus dicere ad intellectũ referentes ut p̃dic¬
ꝓfertur Vt non hoc ista sibi tẽpus spectacula poscit: Inueni
sesenti& posterius Noc enĩ deabsente aeschinodictũ est Illł quoq

Expanded text:
quotiens uero ille uel hic non ostendendum ante oculos aliquid referunt, oportet intellegere, quod eorum demonstratio ad intellectum et oculorum et intellectus: oculorum, ut: «hic uir, hic est, tibi quem promitti saepius audis»; intellectus, ut: «hic pietatis honos? sic nos in sceptra reponis?». praeterea sola pronomina diuersis uocibus diuersas tertias faciunt personas, cum uerba una uoce ad plures personas pertineant tertias: dicimus enim scribit Probus uel Seruius, uel quicumque potest hunc actum suscipere, non tamen hoc etiam in pronominibus. nam relatiua quidem sunt ipse uel is uel sui, quod est primitiuum, demonstratiua uero hic, iste uel ille. sed interest, quod ille spatio longiore intellegitur, iste uero propinquiore, hic autem non solum de praesente, uerum etiam de absente possumus dicere, ad intellectum referentes dVI: «non hoc ista sibi tempus spectacula poscit»; inuenise sentiet / posterius», cum de absente Aeschino dicat. ille quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionis ante latere p̃sentatio. ut scribit uirgilius ad laudẽ
sui : rogatte ille ut causa Suifacias duotantũ deriuatiuoꝵ¬
&urãtis Undeqr tĩs yllabae sincopa factaẽ mansit In a ac
quo ostenditur illoꝵ quoq nominatiuus in zis Secundũ analo¬
giã auetus tissimis ꝓlatus eẽ : Neces se ẽ aut̃ omia pronomina tra
habere genera ł inuna eadẽq: uoce confusa uel in diuersis distine¬
ta terminationib: Ideo quia prounius cui:q: reiꝓprus accipi¬
untur nominib: ꝗtã in masculinis & femininis quã in ne¬
utris inueniunt᷑ generib: quȩ in pro nominibus quoque
necesse ẽ ostendi seu demonstratione siuerelatione: xeto:¬

Expanded text:
cognitionis ante latae repraesentatio, ut scribit Virgilius ad laudem cognitionis ante latae repraesentatio, ut scribit Virgilius ad laudem sui, rogat te ille, ut sui causa facias. quodsi quis dicatt; unde quia ti syllabae syncopa facta est, mansit in a accquo ostenditur illorum quoque nominativos in tis secundum analoimatis infimus», pro infimas. necesse est autem omnia pronomina tria habere genera uel in una eademque uoce confusa uel in diuersis distincta terminationibus ideo, quia pro uniuscuiusque rei propriis accipiuntur nominibus, quae tam in masculinis et femininis quam in neutris inueniuntur generibus, quae in pronominibus quoque necesse est ostendi, seu demonstratione siue relatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Et suendũ qđ uocatiuũ non hab& casum aliud pronomen pisi
secundȩ ꝑsonae primitiuum. õtu. ouos & primae possessiuũ
quando ad scđam transit ꝑsonã Nãposses sio estꝗuocatur ab ip¬
sopossessore adquã loquit᷑ prima ꝑsona. Vt õ measoror onr̃t
amice Etsciendũ qđ in prima quidẽ & secunda ꝑsona pronom̃
ponit᷑ in tertia uero non nisi demons tratione egeat uelraela¬
tione Nãplerũq nom̃ in eius loco ponimus ut si põpeius dicat
ad caesarẽ ego &tu & crassus teneamus rẽpublicã: sinaut egeat demors¬
tratione uelrelatione: Tunc ponimus pronomen ut ego &tu &
ille quẽ uides ł ego &tu & is de quodixi Cũigitur om̃a ꝓ nomina¬
sicut docuimus sint .xv. Alia aũt nom̃a mobilia s̃ idẽ ex masculi¬
nis feminina & neutra faciunt absq trib: primitiuis primȩ &
scđae ꝑsonae Ibo & Iuinquib: demons tratio ipsa secũ genus oster¬
uocis discretione sed priori cognitione subiecit: se latio enĩ ẽ.

Expanded text:
et sciendum, quod uocatiuum non habet aliud pronomen nisi secundae personae primitiuum: o tu, o uos, et primae possessiuum, quando ad secundam transit personam; nam possessio est, quae uocatur ab ipso possessore, ad quam loquitur prima persona, ut Terentae. et sciendum, quod in prima quidem et secunda persona pronomen ponitur, in tertia uero non, nisi demonstratione egeat uel relatione. nam plerumque nomen in eius locum ponimus, ut si Pompeius dicat ad Caesarem ego et tu et Crassus teneamus rempublicam; sin autem egeat demonstratione uel relatione, tunc ponimus pronomen, ut ego et tu et ille, quem uides uel ego et tu et is, de quo dixi; nam omne nomenut supra docuimus, sint quindecim, alia omnia mobilia sunt, id est ex masculinis feminina et neutra faciunt, absque tribus primitiuis primae et secundae personae, ego et tu, in quibus demonstratio ipsa secum genus ostenuocis discretione, sed priore cognitione subicit. relatio enim est
Abbreviated transcription (Latin):
natiuos referri. inuer positis uerbis actũ quidẽ ad no¬
mitiuos passionẽ uero ad obliquos reddentib:. ut cae¬
saruicit põpeiũ egotediligo passiouero facta ꝑobli¬
quos actiuo coniunctos uerbo transfertur in nomi¬
natiũũ ꝓtinentẽ. ad ipsam que patit̾ ꝑsonã passiuo
coniunctũ uerbo p̃dictũ uero nominatiuũ quia
adagentem ꝑtin& trans fert in ablatiuũ . ut caes ari
uicit pom peiũ. uincitur põpeius a caesare Egote di¬

Expanded text:
natiuos referri interpositis uerbis actum quidem ad nonatiuos referri interpositis uerbis actum quidem ad nominatiuos, passionem uero ad obliquos reddentibus, ut Caesar uicit Pompeium, ego te diligo. passio uero facta per obliquos actiuo coniunctos uerbo transfertur in nominatiuum pertinentem ad ipsam, quae patitur, personam passiuo coniunctum uerbo, praedictum uero nominatiuum, quia ad agentem pertinet, transfert in ablatiuum, ut Caesar uincit Pompeium, uincitur Pompeius a Caesare; ego te di
Abbreviated transcription (Latin):
minatiuũ. quia necesseẽ. ad aliquẽ. aliũ nominati¬
uũ tertia ereferriꝑsonae hoc pronomen: Etquia
transitiuoꝵ seruat constructionẽ nãul inse reci¬
procat᷑ id ẽ ipse insealiquid agere ostendit᷑. aut
ipsea se in quoneces sce obliquũ aliquẽ ponica sum:
ut miser&ur Sui dicit Sibi accusat u. potitur. SE. uel ꝑ
retran sitionẽ aliquã ut p̃dictũ ÷ construitur. Id est quan¬
do ab ipsa in aliã fit transitio ꝑsonã & abilla in eã retrarisitio
quȩ similit̃ obliquũ exigit. ut rogat msser uus ut miserear
sui. P&ieme amicus ut sibi ꝑsim. Cõmouet melni micus
ut seaccusem Hortatus meuirtus ut dt potiar Et scien
sonã transitiue: &iterũ ꝑretransitionẽ ab illa eadẽ actus
aliquid referatur ut sup astendimus: sogat me illeut
ad seueniã: p&itteille ut suimiserearis. rogatturnus
aeneã ut sibi parcat Neces seesł obliquos casus ad nomi¬

Expanded text:
t, quia necesse est ad aliquem alium nominatit, quia necesse est ad aliquem alium nominatiuum tertiae referri personae hoc pronomen et quia transitiuorum seruat constructionem. nam uel in se reciprocatur, id est ipse in se aliquid agere ostenditur aut ipse pati a se, in quo necesse est obliquum aliquem poni casum, ut miseretur sui, dicat sibi, accusat se, potitur se, uel per retransitionem aliquam, ut praedictum est, construitur, id est quando ab ipsa in aliam fit transitio personam et ab illa in eam retransitio, quae similiter obliquum exigit, ut rogat me seruus, ut miserear sui; petit me amicus, ut sibi prosim; commouet me inimicus, ut se accusem; hortatur me uirtus, ut se potiar. et sciensona transitiue et iterum per retransitionem ab illa ad eandem actus aliquis referatur, ut supra ostendimus: rogat me ille, ut ad se ueniam; petit te ille, ut sui miserearis; rogat Turnus Aeneam, ut sibi parcat; necesse est enim obliquos casus ad nomi