comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eratds̃. & amanđ est ds̃ : it aut si
fieri potest nos ipsos obliuiscamur
Quis ergo est iste transitus : Oblita ẽ
anima se ipsã. sed amando mundũ :
obliuis cat᷑ se. sed amando artificẽ
mundi: Pulsat ergo & a se quodã
modo ꝑdiditse : nec facta sua nouit
⁊uidere: Iustificat iniquitates suas:
& fertur & suꝑbit in petulantia in
luxuria. in honoribus. In potesta¬
tibus. indiuitiis. in potentia uani¬
tatis Arguitur : corripit᷑. osten¬
dit᷑ sibi. displic& sibi: Confitetur
foeditatem. desiderat pulchri tu¬
dinem : quȩ ibat effusa. redit
anpilla ꝗ dicit implefacies eoꝵ
ignominia Aduersarius appa¬
r& : inimicus apparet : Audi qđ
sequit᷑ : & uide utrum orare possit
amicus: Imple inquit facies illoꝵ
ignominia : & quȩrent nom̃ tuũ
dnẽ: Oderat eos quorũ facies ig¬
nominia implere cupiebat : Vide
quẽ ad modũ am& eos. quos uult
quȩ rere nomendĩ: Amattantũ
anodie tantũ : An odit & amat :

Expanded text:
erat Deus; et amandus est Deus ita, ut, si erat Deus; et amandus est Deus ita, ut, si fieri potest, nos ipsos obliviscamur. Quis ergo est iste transitus? Oblita est anima se ipsam, sed amando mundum: obliviscatur se, sed amando artificem mundi. Pulsa ergo et a se, quodam modo perdidit se, nec facta sua novit videre, justificat iniquitates suas: effertur et superbit in petulantia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia vanitatis. Arguitur, corripitur, ostenditur sibi, displicet sibi, confitetur foeditatem, desiderat pulchritudinem, et quae ibat effusa, redit an pro illa, qui dicit: Imple facies eorum ignominia? Adversarius apparet, inimicus apparet. Audi quod sequitur, et vide utrum orare possit amicus. Imple, inquit, facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine . Oderat eos, quorum facies ignominia impleri cupiebat? Vide quemadmodum amat eos, quos vult quaerere nomen Domini. Amat tantum, an odit tantum? an et odit et amat?
Abbreviated transcription (Latin):
di ad ulterat animã. amorfabrica¬
toris mundi castificat animã : sed ni¬
si de corruptione erubuerit . adam¬
plexos illos castos redireñ concupiscit :
Confundat᷑ utredeat : que se iactabat
nere dir&: Suꝑbia ergo : impediebat
animȩ reditũ: Quiaut̃ increpat : non
facit peccatũ. sed ostendit peccatum
Qđ nolebat anima uidore : ponit᷑ ei
ante oculos: Qđ post dorsũ habere
cupiebat : ad faciẽ illi amouetur:
uide inte : qđ uides Stipulã ioculo
fratris. trabem aũt in oculo tuo non
uides : Reuocat᷑ ad se quȩ ibat a se:
potestatis a matrix facta fuerat:
Recessit ab illo & remansit inse : &
a se repellit᷑. & a se excludit᷑ & in
exteriora ꝓlabitur: Amat mundũ:
amat tẽporalia. amatterrena:
Que si se ipsa amar&. neglecto a quo
facta ẽ : ĩminus e&. iam deficera
amando qđ minus est: Mintis est
enim ipsa quã ds̃ : & longeminus
Tantoq minus : quantũ minus ẽ
res facta quã factor: Ergo amanđ

Expanded text:
di adulterat animam, amor fabricadi adulterat animam, amor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. Confundatur ut redeat, quae se jactabat ne rediret. Superbia ergo impediebat animae reditum. Qui autem increpat, non facit peccatum, sed ostendit peccatum. Quod nolebat anima videre, ponitur ei ante oculos; et quod post dorsum habere cupiebat, ad faciem illi admovetur. Vide te in te. Quid vides stipulam in oculo fratris tui, trabem autem in oculo tuo non vides ? Revocatur ad se anima, quae ibat a se. potestatis amatrix facta fuerat. Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in exteriora prolabitur. Amat mundum, amat temporalia, amat terrena: quae si se ipsam amaret, neglecto a quo facta est, jam minus esset, jam deficeret amando quod minus est. Minus est enim ipsa quam Deus; et longe minus, tantoque minus, quanto minus est res facta quam factor. Ergo amandus
Abbreviated transcription (Latin):
sic ȩgrotares. ut tu posses uenire ad
medicum : Venit docens humilita
tẽ qua redeamus : ꝗa suꝑbia nos
cor aduersus dͥmm. & neglegens
in ipsa sanitate prȩcepta salutaria
decidit anima in in firmitatem :
Discat audire infirma : quẽ contẽp¬
sit fortis : audiat ut surgat : quẽ
spreuit ut cader& : Audiat tandẽ
experim̃to edocta : qđ prȩcepta
noluit optinere: Docuit enĩ eã
miseria sua: ꝗd malisit a crĩo
fornicari : Recedere enim ab illo sim¬
plici & singularibono. histas multitu¬
dines uoluptatũ. in amorẽ scłi. corrup¬
tionẽq: t̃renam : fornicari est ad p̃o
Et quomodo fornicantẽ allo cutus est
ut redir& : Sepissime ꝑꝓphetas in¬
crepat. tã quã fornicariã non tam̃ de¬
speratã : quia in manu hab& &iam
mundationẽ fornicariȩ qui in crepat
ut in sult& : sed ad confessionẽ uult per¬
ducere ut san& : Exclamauit scriptu¬
rauehement̃ : nec palpauit adulan¬
do quos uoluit reparare sanenido

Expanded text:
sic aegrotares, ut tu posses ire ad sic aegrotares, ut tu posses ire ad medicum, tem, qua redeamus: quia superbia nos cor adversus Deum, et negligens in ipsa sanitate praecepta salutaria, decidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edocta, quod praecepto noluit obtinere. Docuit enim eam miseria sua, quid mali sit a Domino fornicari. Recedere enim ab illo simplici et singulari bono, in istam multitudinem voluptatum, in amorem saeculi corruptionemque terrenam, fornicari est a Domino. Et quodam modo fornicantem allocutus est, ut rediret: saepissime per Prophetas increpat tanquam fornicariam, non tamen desperatam; quia in manu habet etiam mundationem fornicariae, qui increpat ut insultet: sed ad confusionem vult perducere, ut sanet. Exclamavit Scriptura vehementer, nec palpavit adulando, quos voluit reparare sanando.
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt nos diuinȩ lectiones pede¬
speratione frangam᷑ : & rursum
terrent. nesuꝑbia uentilemur
Tenere aut uiam mediã. uerã rectã
tã quã int̃sinistrã desperationis. &
dexterã prȩsũptionis difficillimum
e& nobis : nisixp̃s dicer& : Ego sum
inquit uia ueritas &uita : Tãquã
dicer& : Quauis ire : ego sũ uia
Qua uisire : ego sũ ueritas : Vbiuis
ꝑmanere : Ego sumuita : Securi
ergo ambulemꝰ inuia : sed insidias
timeamꝰ ixxtauiam : Inimicus in¬
sidiari ñ aud& inuia quia xp̃s ẽ uia :
sed iuxta uiã plane ñ de sinit : Vnde
& inpsalmodicit᷑ : luxta semitas¬
laqueorũ ingrederis: Istilaquet inter
quos in gredimur. non sunt in uia : sed
ne securitate exulationis uia de se¬
rat᷑. & in insidias incidat᷑: Uaxp̃s¬
sus. & ds̃: Si ambules in humili : ꝑ¬
uenies ad exoelsum: Si infirmushu¬
milẽ ñ spreueris : in excelso fortis¬
simus ꝑmanebis: Quȩ enĩ causa hu¬
militatis xp̃i. nisi infirmi tastua :

Expanded text:
rigunt nos divinae lectiones, ne desperatione frangamur: et rursus terrent, ne superbia ventilemur. Tenere autem viam mediam, veram, rectam, tanquam inter sinistram desperationis et dexteram praesumptionis, difficillimum esset nobis, nisi Christus diceret, Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita. Tanquam diceret, Qua vis ire? Ego sum via. Quo vis ire? Ego sum veritas. Ubi vis permanere? Ego sum vita. Securi ergo ambulemus in via: sed insidias timeamus juxta viam. Inimicus insidiari non audet in via; quia Christus est via: sed juxta viam plane non desinit. Unde et in Psalmo dicitur: laqueorum ingrederis . Isti laquei inter quos ingredimur, non sunt in via: sed tne securitate exsultationis via deseratur, et in insidias incidatur. CAPsus et Deus. Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? V
Abbreviated transcription (Latin):
habere sincerissimã caritatẽ suꝑb
& inflatus : necesseẽ ut hiuideat:
An forte ꝗ hiuidet amat & noserramꝰ
Absit ut quis quã sic err& ut hiuidũ
dicat habere caritatẽ : Ergo ꝗd dic̃
apłs : caritas ñ ȩmulatur
Quare ñ emulut᷑ : non inflatur
Ciusã statĩ subiecit unde abstulerit
ẽmultionẽ caritat : qr ñ inflat᷑
ñ ȩmulat᷑ : Primo quidem illud dr̃
critas ñ ȩmulat᷑: Sed quasi tu
quereres. quare ñ emulat᷑ Addit
Ninflat᷑. Siergo ldeo emulat᷑ qui a in¬
flatur siñ inflat᷑ ñ emulat᷑ Sica¬
ritas ñ inflat᷑ & ideo ñ emulat᷑ Ca¬
riaatem hiserit ꝗuit: Discite amie

Expanded text:
habere sincerissimam charitatem superbus habere sincerissimam charitatem superbus et inflatus? Necesse est ut invideat. An forte qui invidet, amat, et nos erramus? Absit ut quisquam sic erret, ut invidum dicat habere charitatem. Ergo quid dicit Apostolus? Charitas non aemulatur. Quare non aemulatur? Non inflatur : causam statim subjecit, unde abstulerit aemulationem charitati. Quia non inflatur, non aemulatur. Primo quidem illud dixit, Charitas non aemulatur: sed quasi tu quaereres, Quare non aemulatur? addidit, Non inflatur. Si ergo ideo aemulatur, quia inflatur; si non inflatur, non aemulatur. Si charitas non inflatur, et ideo non aemulatur; charitatem inserit qui ait, Discite a me
Abbreviated transcription (Latin):
pore inẽbra st̃: Aliud potest illud
mẽbrũ : aliudillud : Compegit cor¬
pusds̃ : non tribuit auri ut uideat
nec oculo ut audiat. nec frontiut
olfaciat. nec manui ut gustet:
Nondedit liȩc : sed ominib: inenibris
scnitatẽ dedit cõpagẽ dedit uni¬
tatẽ dedit: Spũ om̃a parit̃ uiuifi¬
cauit finiuit. Sic ergo non dedit
quib: dã mortuos suscitare : aliis
ñ dedit disputare. Omnib: tam̃
corde fr̃smei : tota medicina nra istaẽ
& sit suꝑbus ñ sit mitis a humilis corde:
Nonne innumero deputabitur
Non ne in nomine tuo ꝓfetauimꝰ & in
nomine tuo uirtutes multus fecimus :
Sed ꝗd audient : non nouiuos : Rece¬
dite ame om̃s ꝗo peramini iniꝗtiatẽ¬
Qdergo ꝓdest ut discamꝰ : Qm̃ initissũ
inquit & humilis corde : Caritatẽ
inserit & germanissimã carreatẽ
Sine confusione sine hnflationo sine
elatione sine fallacia : hoc inserit
ꝗdicit : Discite ame qm̃ mitis sum
& humilis corde: Quando potest

Expanded text:
pore membra sunt: aliud potest illud pore membra sunt: aliud potest illud membrum, aliud illud. Compegit corpus Deus, non tribuit auri ut videat, nec oculo ut audiat, nec fronti ut olfaciat, nec manui ut gustet; non dedit haec: sed omnibus membris sanitatem dedit, compagem dedit, unitatem dedit, spiritu omnia pariter vivificavit et univit. Sic ergo non dedit quibusdam mortuos suscitare, aliis non dedit disputare: omnibus tamen corde: fratres mei, tota medicina nostra istaet sit superbus, non sit mitis et humilis corde? Nonne in illo numero deputabitur Nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Sed quid audient? Non novi vos. Recedite a me, omnes qui operamini iniquitateQuid ergo prodest ut discamus? Quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. Charitatem inserit, et germanissimam charitatem, sine confusione, sine inflatione, sine elatione, sine fallacia: hoc inserit qui dicit, Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde. Quando potest
Abbreviated transcription (Latin):
potest solus ds̃ facit : Noli inquitt
mere : nonte onero: Hoc a medisce
qđ ꝓpt̃te fuctus sum : Discite hiquit¬
ame ñ formare creaturã quȩ ꝑine
fuacta ẽ: Nec illu quidẽ dico ut disca¬
tis : quȩ quibdã donaui quib: uolui.
ñ omnibus : Suscitare mortuos in lu¬
minurecȩ cos aperire aures surdoꝵ:
nec istu ꝓmagno uelitis discere iame
Gauisi discipuli & exultantes redier
dicentes: Eccehi nominetuo & qe¬
monia nib̵ subiecta funt : Ait illis
dnis: Nolite in hioc gauuidere. quie
demonia ub subiectu st̃ : gauidete
potius qr nomina ura scriptas̃ in
celo: Quib: uoluit donauit expellere
demonia : donuuit ꝗb: uoluit
mortuos suscitare : ł uctas hec mi¬
racula : & ante in carnationẽ dñi
Suscitatis̃ mortui : mundati sunt
lepsi Legimꝰ hec Et ꝗ fecit tunc
uit hec om̃a. ipse ꝑ hominesfecit.
nec omnib: tam̃ hȩc dedit Numꝗd
ꝗbus ñ dedit desperare debent &¬
dicere sead eũ ñ ꝑuenire . quia hȩc
dona accipere ñ meruer̃ : In cor¬

Expanded text:
potest? Solus Deus facit. Noli, inquit, timere, non te onero. Hoc a me disce, quod propter te factus sum. Discite a me, inquit, non formare creaturam, quae per me facta est. Nec illa quidem dico discatis, quae quibusdam donavi quibus volui, non omnibus, suscitare mortuos, illuminare caecos, aperire aures surdorum: nec ista pro magno velitis discere a me. Gavisi discipuli et exsultantes redierunt, dicentes: Ecce in nomine tuo et daemonia nobis subjecta sunt. Ait illis Dominus: Nolite in hoc gauderdete potius, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Quibus voluit donavit expellere daemonia, donavit quibus voluit mortuos suscitare. Facta sunt haec miracula et ante incarnationem Domini: suscitati sunt mortui, mundati sunt leprosi; legimus haec . Et quis fecit tunc,vit haec omnia, ipse per homines fecit: nec omnibus tamen haec dedit. Numquid quibus non dedit desperare debent, et dicere se ad eum non pertinere, quia haec dona accipere non meruerunt? In cor
Abbreviated transcription (Latin):
Si linguis hominũ loquar & angelorũ
caritaitẽ uĩt ñ habeã : factussũ ut
erim̃tũ sonans & crnibulũ tinniens
Quid sublimius inunere linguarũ diuer¬
Si auferas caritatẽ : audi alianiunera
Siscĩã om̃a sacram̃ta ꝗd excellentius.
ꝗd magnificentius : Audi ad huc
iliud Si hebeã omnẽ ꝓphetiam
&oninẽ fidẽ itu ut ombntes truns¬
fortã caritatẽ aũt ũ habeã ni hilsũ
Accessit ad am pliorr fr̃s. Qd aliud
dixit : Si distribuã omña mea paupe¬
rib: ꝗd potest fieri ꝑfectius : Quan¬
doquidem diuiq postꝰꝑfectionẽ hoc dñs

Expanded text:
uis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans aut cymbalum tinniens. Quid sublimius munere linguarum diversi auferas charitatem. Audi alia munera: Si sciam omnia sacramenta. Quid excellentius? quid magnificentius? Audi adhuc aliud: Si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Accessit ad ampliora, fratres. Quid aliud dixit? Si distribuam omnia mea pauperibus. Quid potest fieri perfectius? Quandoquidem diviti propter perfectionem hoc Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dit om̃a sua &dedit pauperibus:
Non ideo addit & ueni sequereme:
Sed uende in quit om̃ : da pauperibus
& ueni sequeremo: Quare tesequor
lamuenditis ompib: distribiitis
pauperibus non noꝑ fectus sum :¬
Edopus ẽ ut sequar : Sequero ut
discas qm̃ mitissũ & humilis corde
Sequere hiquit utdiscas : qm̃ mttissũ
& humilis corde : Potest quisquam
uendero om̃ i sua ad aro pauperib:
ñ dũmitis ñdũ humilis corde : certe
potest : Stenĩ omua mrea distribuero
pccuperib: & adhuc audi Nam
quidã relictis omnib: quȩ habuer̃
iã secitis̃ dm̃n : sed ñdũ ad ꝑfectũ
secuti Ad ꝑfectũ eñ sequi ẽ iini¬
tari Npotuer̃ ferre tẽptiationẽ
passionis Ia petrus fr̃s exbiserat
ꝗ dimiserant om̃a & sequieti eitoit
dmn : Namdiuite illo cũ tristitia
recedente. at ubi conturbati dis
Dixerant dĩo. Ecce nos dimisiinus
futurũ reseruaree: Tum̃ stelã
exhorũ numero erat ꝗ hȩc fecerant
At ubi uentũ ẽ ad articulũ passionis

Expanded text:
auperibus? Non: ideo addidit, Et veni, sequere me. Vende omnia, inquit, da pauperibus, et veni, sequere me. Quare te sequor? Jam venditis omnibus, distributis pauperibus, nonne perfectus sum? Quid opus est ut te sequar? Sequere me, ut discas quoniam mitis sum et humilis cordemitis sum et humilis corde. Potest enim quisquam vendere omnia sua, et dare pauperibus, nondum mitis, nondum humilis corde? Certe potest. Si enim omnia mea distribuero pauperibus. Et adhuc audi. Nam quidam relictis omnibus quae haberent, jam secuti Dominum, sed nondum ad perfectum secuti ad perfectum enim sequi, est imitari, non potuerunt ferre tentationem passionis. Jam Petrus, fratres, ex his erat qui dimiserant omnia, et secuti erant Dominum. Nam divite illo cum tristitia recedente, ubi conturbati discdixerant Domino: Ecce nos dimisimus ofuturum reservaret. Tamen iste jam ex eorum numero erat, qui haec fecerant. At ubi ventum est ad articulum passionis,
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat magis t̃ angelorũ : clamat
uerbum dĩ quorationales om̃s mentes
sinede fectu pascunt᷑ erbus reficiens
& integer ꝑmanens clamat & dicit:
Disciteame:. Exaudiat populus di¬
centem. discite ame. Responde at
Od discimus ate : A magno enĩ arti¬
fice nescio ꝗd audituri sumꝰ : cũ dicit.
discite amne: Quis ẽ quidicit discite
ame : Quiformauit terrũ : quidiuist
maro & aridã ꝗ creauit uolatilia.
quicreauit animalia terrena: Qui
cre auit om̃a natontia: ꝗ posuit
incȩlosi dera qui distiuxit diem &noc¬
tem ꝗ firma uit ipsum firmam̃ tum
ꝗ lucẽ a tenebris separauit. Ipse dicit
discite ame. Nuinꝗd forteho pob
dicturus ẽ ut ista cũillo faciamꝰ : in¬

Expanded text:
Clamat magister Angelorum, clamat Verbum Dei, quo rationales omnes mentes sine defectu pascuntur, cibus reficiens et integer permanens, clamat, et dicit, Discite a me. Exaudiat populus dicentem, Discite a me. Respondeat, Quid discimus a te? A magno enim artifice nescio quid audituri sumus, cum dicit, Discite a me. Quis est qui dicit, Discite a me? Qui formavit terram, qui divisit mare et aridam, qui creavit volatilia, qui creavit animalia terrena, qui creavit omnia natantia, qui posuit in coelo sidera, qui distinxit diem et noctem, qui firmavit ipsum firmamentum, qui lucem a tenebris separavit, ipse dicit, Discite a me. Numquid forte hoc nobis dicturus est, ut ista cum illo faciamus?
Abbreviated transcription (Latin):
adipsĩ caritatẽ: Naũt exhortrer
ad caritatẽ : nisi aliqua caritate
Qđ ergo hdo ctũ ẽ ex hottor ut im¬
pleat & qđ coeptum ẽ rogo it ꝑfi¬
Ipsedicre: N quia lã acceperĩ ut la ꝑfec¬
tussim: Et quisquã omniũ seaudet de
ꝑfectione lactare : Iinmo confiteam᷑
in ꝑfectionẽ ut ineream̃ ꝑfectionẽ¬

Expanded text:
ad ipsam charitatem: non autem exhortarer ad charitatem, nisi aliqua charitate. Quod ergo inchoatum est, exhortor ut impleatur; et quod coeptum est, rogo ut perfiIpse dicit: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim . Et quisquam hominum se audet de perfectione jactare? Imo confiteamur imperfectionem, ut mereamur perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
quit uende om̃a tua da pauperibus.
que reme: ꝑfectus c̃petrus lãdĩo
incelo sedente addexter ̃ patris
Tunc ꝑfectus ẽ & inaturus factus
Adpassionẽ ergo cũ sequeret᷑ dum non
erat ꝑfectus. At ubi coepit ñ eẽ hn t̃ra
quẽ sequeret᷑ : tunc ꝑfect est : linmo
uero semꝑ antere habes quẽ sequaris

Expanded text:
 da pauperibus, quere me. Perfectus est Petrus, jam Domino in coelo sedente ad dexteram Patris, tunc perfectus est et maturus factus. Ad passionem ergo cum sequeretur Dominum, non erat perfectus: at ubi coepit non esse in terra quem sequeretur, tunc perfectus est. Imo vero semper ante te habes quem sequaris
Abbreviated transcription (Latin):
mana studia. adre  semi barbara  ripas. eodem cibo patri fruem᷑
hospitio. ut ego primus ceꝑim uelle te colere. Memento que¬
so istum bellatorẽ tuum. mecum quondã fuisse tironem. Habec
ꝓmissũ maiestati tue.Qui docu̾it ⁊ non fecerit. minimꝰ uoca¬
bitur in regno celoꝵ. Fruat᷑ ille uirtutiᷤ corona. ⁊ obcotidiana
martiria stolatus agnũ sequatur. Multe sunt mansioneᷤᷤ ap̃
patrẽ. ⁊ stella abstella differt in claritate. Michi concede. ut
buaᷤᷤ p̃miũ qͥ meret᷑. P lura fortasse ꝗͣ epłe breuitas patiebatur.
longo sermone ꝓtraxerim. ꝗͥ michi semꝑ accide consueuit. qͣndo
aliquid debonosi nr̃i laude dicendũ ẽ. S ut adid redẽa unde dis¬
cesseram. obsecro te ne amicũ qui dui queritur. uix inuenitur. dif¬
ficile seruatur. parit̃ cum ocłi meis amutat. Fulgeat quilibet
auro:⁊ pompaticiᷤ ferculiᷤ coruscet. ex sarcinis metalla radient:
ritas non potest comparari. dilectio p̃cium ñ habet. amititia que

Expanded text:
mana studia ad Rheni semibarbaras ripas, eodem cibo, pari frueremur hospitio, ut ego primus coeperim velle te colere. Momento quaeso hunc bellatorem tuum mecum quondam fuisse tyronem. Habeo promissum majestatis tuae, Qui docuerit, et non fecerit, minimus vocabitur in regno coelorum . Fruatur ille virtutis corona, et ob quotidiana martyria stolatus agnum sequatur : Multae enim sunt mansiones apud Patrem . Et Stella ab stella differt in claritate . Mihi concede, ut buas praemium, quod meretur. Plura fortasse, quam epistulae breuitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consueuit,, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. sed ut ad id redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, uix inuenitur, difficile seruatur, pariter cum oculis mens amittat. fulgeat quilibet auro et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient: caritas non potest conparari; dilectio pretium non habet; amicitia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ totiꝰ barbaro hoste ꝓuinciȩ. ⁊ in ẽmimi depopłatione pͥuatatuar̃ passionũ ruuns. ab actoᷤ ar¬
intoꝵ ac pecoꝵ greges. unctoᷤᷤ occiso q seruoᷤᷤ. ⁊ in unica filia ꝗͣ tͥ c̾rebre orbitates feceraia
cariorẽ. cectũ nobilissimũ gener̃. ex qͦ ut oĩa taceã pluᷤᷤmeroriᷤᷤ ꝗ̃ gaudii suscepisti. Hic ẽ eꝑ¬
loguꝰ tẽptationũ tuar̃. H ẽ cũ uliano tyrunculo xͥ pugna hostiᷤ atłiq q si ad te rebepias gͣina
s. si ad bellatorẽ fortisimũ ludus ⁊ ũbra certamini. Beato iob pꝰ maloꝵ exaimina uaor pes

Expanded text:
onem totius barbaro hoste prouinciae et in communi depopulatione priuatas tuarum possessionum ruinas, abactos aronem totius barbaro hoste prouinciae et in communi depopulatione priuatas tuarum possessionum ruinas, abactos armentorum ac pecorum greges, uictos occisosque seruulos et in unica filia, quam tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo, ut omnia taceam, plus maeroris quam gaudii suscepisti. hic est catalogus temptationum tuarum, haec cum Iuliano, tirunculo Christi, pugna hostis antiqui. quae, si ad te respicias, grandia sunt, si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. beato Iob post malorum examina uxor pes
Abbreviated transcription (Latin):
diuna. musica in luctu intẽpestiua narratio. Uñ ⁊ uoᷤ leporẽ artiᷤᷤ rethoricȩ c̃tẽpuedes. ⁊ puerił
atq plausibił eloqͥi uenustatẽ. Ad scir̃ scripturar̃ gͣuitatẽ c̃fugimꝰ. uͥ uulner̃ uera medicina
ẽ uͭ doloꝵ certa remedia. in qͥb recip̃ unicũ filiũ mat̾ in feretro. turbe dr̃ circũstati. ñ ẽ mor¬
tua puella s dormit. ⁊ qͣtriduanus mortuꝰ ad uocẽ inclamatis dñi ligatꝰ egredit᷑ Audio te
ĩ breui tp̃r duas uirguncłas filias ũictiᷤᷤpene extulisse fimerib. ⁊ pudicissimã ae fidissin
c̃iugẽ tuã faustinã. immo fidi calore germanã ĩ q̃ sola pꝰ amissos liboᷤᷤ ad qͥescebas. subita tͥ
dormitione subtractã: qͣsi si naufragꝰ in litore latrones repperiat. ⁊ uxta eloqͥa ꝓpħar̃ fugienᷤᷤ

Expanded text:
loquitur: musica in luctu intempestiua narratio. unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes et puerilis loquitur: musica in luctu intempestiua narratio. unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes et puerilis atque plausibilis eloquii uenustatem ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicum filium mater in feretro, turbae dicitur circumstanti: non est mortua puella, sed dormit, et quadriduanus mortuus ad uocem inclamantis domini ligatus egreditur. Audio te in breui tempore duas uirgunculas filias iunctis paene, extulisse funeribus et pudicissimam ac fidissimam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in litore latrones repperiat et iuxta eloquia prophetarum I
Abbreviated transcription (Latin):
ne corporis erudiatir animꝰ. Qddoq nicħ ex uoluptatib tatlo magiᷤ possit d iurtutib cogitare.
ꝙͥ faciat ne ue minꝰ excẽplo ꝗͣ uerbo doceat. cũq aliis p̃dicauerit. ipse reꝓbet᷑ a dño. .xxuii.¬
dedisset. ⁊ cito abstulisset. atq in puncto tpr̃is salue parit ualeq dixisset. uacuũ se redir
uiuenẽ punicea indutũ tunica balteꝰ ãbiebat  tam̃ ille apposito notario cogebat loqͥ. q̃ uelocit̃
edita uelox c̃seqͤret᷑ manꝰ. ⁊ linguȩ celeritatẽ prendei signa ũboꝵ. Itaq ñ scribeilis diligeili
si dictandis temeritate: longũ ad te fileliũ rũpo. offereis tͥ nudã officii uoluntatẽ. ex tẽporał
ẽ epła absq ordine sensuũ. sinc lenocinio ⁊ ꝯpositione sermonũ. ut totũ ui illa amicũ ncħ
d oratore repperias. in ꝓcinctu effusã putes. ⁊ abire cupiexdi ingestũ uiaticũ. Loqͥt᷑ script᷑a

Expanded text:
concupiscit, tanto magis possit de uirtutibus cogitare, ac uoluntatem Christi faciat neue minus exemplo quam uerbo doceat, cumque aliis praedicauerit, ipse reprobetur audidedisset, cito abstulisset atque in puncto temporis salue pariter ualeque dixisset, uacuum se redireiuuenem punicea indutum tunica balteus ambiebat et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae uelociter edita uelox consequeretur manus et linguae celeritatem prenderent signa uerborum. itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate longum ad te silentium rumpo offerens tibi nudam officii uoluntatem. extemporalis est epistula absque ordine sensuum, sine lenocinio et conpositione sermonum, ut totum in illa amicum, nihil de oratore repperias. in procinctu effusam putes et abire cupienti ingestum uiaticum. diuina scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ferro curantur. & caut̃io uenena. ferpentiuo pellunt᷑ antidoto. Qđ satiᷤᷤ
dolet: maiori dolore expellitur. Ad extremũ hoc dico Qđ enã si conscies

Expanded text:
ferro curantur et cauterio, venena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. Ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscie
Abbreviated transcription (Latin):
uans exaltabitur. Scribe gͥ audacter.⁊ absentiã corporum crebro uin
amoyse dr̃. Transiens uidebo uisionẽ hanc magnã. Deniq quosdam¬
⁊̃ mundi philosophoᷤ legimꝰ ut totã cogitationẽ admentiᷤ cogerent ꝑ¬
& apłi audiunt. Qui uid̾it mulierẽ ad concupiscendũ eam nrã me¬
catꝰ ẽ eamincorde suo. Unde ⁊ p̃cipit᷑ eis ut leuent ocłoᷤᷤ. iuideant can¬
didaᷤ segete ᷤ que parate sint aͣdmetendũ. Qđ aut̃ p̃cariᷤᷤ ut nr̃is mo¬
nitis. nabu codonosor. ⁊ mapsaces ⁊⁊ nabłzardan. ioloferne ᷤᷤ ite occidãt᷑.
nr̃a nũꝗͣ auxilia postulareᷤᷤ sunte uiuerent.S quia illi mortui st̃.
quoq ⁊ necenia.riunaᷤᷤ iħrłn hedificare cepisti. nemittis meire¬
des inꝑtusũ saculũ. s te saudᷤ tibi incelestib paraᷤᷤ idenro nr̃aᷤ appeti¬

Expanded text:
uans exaltabitur. scribe igitur audacter et absentiam corporum crebro uincuans exaltabitur. scribe igitur audacter et absentiam corporum crebro uinca Moyse dicitur: transiens uidebo uisionem hanc magnam. denique quosdam etiam mundi philosophos legimus, ut totam cogitationem ad mentis cogerent pet apostoli audiunt: qui uiderit mulierem ad concupiscendum, iam moechatus est eam in corde suo. unde praecipitur eis, ut leuent oculos et uideant candidas segetes, quae paratae sunt ad metendum. Quod autem precaris, ut nostris monitis Nabuchodonosor et Rapsaces et Nabuzardan et Olofernes in teNUNQUAM nostra auxilia postulares, si in te viverint. Sed quia illi mortui sunt,quoque, et Neemia ruinas Jerusalem aedificare coepisti; nec mittis mercedes in pertusum sacculum, s
Abbreviated transcription (Latin):
& cotidie in oratione flexis genib loquar. delicta uiuentutis meę ⁊
suꝑbia incidat inuiditiũ diaboli: & inalio loco scriptũ ͤ suꝑbiᷤᷤ ds̃ resistit
humilibus aũt dat gr̃am. nicħ ita apueritia uitare conatus sum qm tu¬
nentẽ animũ ⁊ erectã cerȩucẽsdei contra se odia ꝓuocantẽ. Noui ti
quia mitis sum ⁊humilis corde.⁊ ante ꝑ os dauid cecinisse. mem̃to dñe
dauid ⁊ omnis mnansuetudiniᷤᷤ eiꝰ. & in alio loco legimus. Ante głam hu¬
miliabitur coruiri. ⁊ ante ruinã eleuatur. Itaq obsecro te putesn
me sumptiᷤᷤ litt̃is tius ante tacuisse.⁊ abioꝵ ł infidelitatẽ ł neglegentiam
in me referaᷤᷤ. Quideñ cause erat. ut ꝓuocatꝰ offino tacerẽ. ⁊ amititiaᷤᷤ
iaᷤ meosilentio repelłẽ. qui ultro soleo bonoꝵ appetere necessitudinẽ.
⁊ ie eoꝵ ingerere caritati. Quia melioreᷤᷤ sunt duo quã unꝰ.⁊ siat̾
ceciderit. ab alt̾o fulciet᷑. Funicłs triplex non rumpit᷑. ⁊ fr̃ frẽm adu¬

Expanded text:
otidie in oratione flexis genubus loquar: Delicta juventulis meae nesuperbia incidas in judicium diaboli : et in alio loco scriptum: Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam, nihil ita a pueritia uitare conatus sum quam tumentem animum et erectam ceruicem dei contra se odia prouocantem. noui equia mitis sum et humilis corde, et ante per os Dauid cecinisse: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius. et in alio loco legimus: ante gloriam humiliatur cor uiri et ante ruinam eleuatur. itaque obsecro te, ne me putes sumptis litteris tuis ante tacuisse et aliorum uel infidelitatem uel neglegentiam in me referas. quid enim proderat, ut prouocatus officio tacerem et amicitias tuas meo silentio repellerem, qui ultro soleo bonorum appetere necessitudinem et me eorum ingerere caritati? quia meliores sunt duo quam unus et, si alter ceciderit, ab altero fulcietur. funiculus triplex non rumpetur et frater fratrem adiu
Abbreviated transcription (Latin):
ies nouputet ꝑfectam ẽẽ uirtutẽ exisse deegipto. s ꝑ innumerabi¬
des insidus admoitẽ naborh. ⁊ adiordan ẽ siuiuũ ꝑueniri ut accipi¬
at fedam ungulgala cutumcisionem ut illi iberico corruat᷑ sacer¬
dota lui tubaꝵ subuersa clangirib ut uigulet᷑ ad onitexe .  it u̾
uasor pulcherrime quordã conudat̃ outate. trs qui nobieum
in monasteriolo te salutant &t c̃oꝰ quins dili gere dignant᷑ ptt oppido

Expanded text:
esse uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo et ad Iordanem fluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gai et Asor pulcherrimae quondam corruant ciuitates. fratres, qui nobiscum in monasteriolo sunt, te salutant. sanctos, qui nos diligere d
Abbreviated transcription (Latin):
ginib commonitio pociꝰ inuiria ꝗͣ einendatio iuideret᷑. S nec
ea ᷤᷤ umꝗͣ tante temeritatis fore credidit. ut nec nuptis quidẽ con¬
cessa carnalia ornam̃ta ⁊ t̾rena p̃sumerent. Reuera ornare se ⁊
componere uirgo debet. nã quomͦ sponso suo placere pot̾it. nisi
in illa desidenit. Ergo ⁊ tu quecq animã tuã adeo diligi .⁊ habita¬
ri concupiscis. omii eã diligentiã compone. ⁊ sp̃alib indum̃tis ex

Expanded text:
ginibus commonitio potius iniuria quam emendatio uideretur. sed nec ginibus commonitio potius iniuria quam emendatio uideretur. sed nec eas umquam tantae temeritatis fore credidissent, ut ne nuptis quidem concessa carnalia composita et terrena praesumerent. re uera ornare se et componere uirgo debet: nam quomodo sponso suo placere poterit, nisi ed animae decorem in illa desiderat. ergo et tu quaecumque animam tuam a Deo diligi et inhabitari concupiscis, omni eam diligentia compone et spiritualibus indumentis exo
Abbreviated transcription (Latin):
familiarissimus petrꝰ qui nec nupris quidẽ corporalẽ s sp̃alẽ ꝑmittit
ornatum sic inepła sua scripsit. Muliereᷤᷤ similit̃ subiecte sint uiriᷤᷤ¬
suis. ut si qui noncredunt uerbo ꝑmulierũ conuersationem sine
uerbo lucrifęcent᷑. considantes intimore castã conu̾satione ur̃am.qͣꝵ
sit non extrinsecus capillature aut cutumdatio auri aut indũti
uestimentoꝵ cultus s absconsus cordis homo in incorruptibilitate
beatus paulus qui adtimoteiũ scribens epłam eaudẽ fidelit femi¬
naꝵ disciplinã testat᷑. Mulieres similit̾ inhabitu ornato cumue¬
recundia ⁊ sobrietate ornantes se non intortiᷤᷤ crinib auro aut
margaritis aut ueste p̃ciosa. s qͥ decet muliereᷤ ꝓmittenteᷤᷤ casti¬
tatẽ ꝑbonã conuersationẽ.S forsitandicaᷤᷤ. Cur hec apłi uirgi¬
nib ñ usserunt: Quia non necessatiũ iudicabant. ne talib uir¬

Expanded text:
familiarissimus Petrus, qu ne nuptis quidem corporalem permittit familiarissimus Petrus, qu ne nuptis quidem corporalem permittit ornatum, sicut in epistola sua scripsit: \'Mulieres similiter subiectae sint suis uiris, ut si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucrifiant, considerantes in timore Dei castam conuersationem uestram: quarum sit non extrinsecus capillatura aut circumdatio auri aut indumentis uestimentorum cultus, sed qui absconsus cordis est homo in incorruptibilitate beatus Paulus, qui ad Timotheum scribens episcopum, eadem de fidelium feminarum disciplina testatur: Mulieres similiter in habitu ornato cum verecundia et sobrietate, ornantes se, non intortis crinimittentes castitatem per bonam conuersationem. Sed tu forsitan dicis: cur haec idem Apostoli non iusserunt? quia non necessarium iudicabant, ne talis uir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ. xp̃i sponsa diceriᷤᷤ.Uide ne quid indignũ. ei cui despon¬
sata iuderis ad mittaᷤᷤ. Cito scribit repudiũ.si in te ł unum uide
ad adultiũ. Quecq̃ humanoꝵ sponsalioꝵ pignerib subarratur
statĩ adomesticoᷤᷤ. afamiliarib abamicis sponsi sollicite ⁊ diligen¬
t̃ requirit ⁊ seruul̾ quale ᷤᷤ uiueniᷤᷤ habeat moreᷤᷤ. int̾rogat quid
potissimũ diligat. quid accipiat. quo usu uiuat. quase consuetu
dine regat. quib utat᷑ dapibus. inquib maxime rebus delecteuir
Igaudeat. Que cũ didicerit ita se inomnib temꝑat ut spons
morib suum obsequiũ. sua iocunditaᷤᷤ. sua dilectio. sua dili
ad omesticis afamiliarib euis sponsi tui piores introga ⁊ strenuerac¬
sollerter inquire inquib p̃cipue delectatur. qualẽ inte cmpositionẽ
uestitũ diligat cuius in omni cononpiscit ornatũ. Dicat tibi eius

Expanded text:
propositum. Christi sponsa diceris, vide ne quid indignum ei cui desponpropositum. Christi sponsa diceris, vide ne quid indignum ei cui desponsata esse videris, admittas. Cito scribit repudium, si in te videaecumque ergo humanorum sponsaliorum pigneribus subarratur, statim a domesticis, a familiaribus, ab amicis sponsi sollicite et diligenter requirit et seruulis, quales iuuenis habeat mores, quid potissimum diligat, quid accipiat, quo usu uiuat, qua se consuetdine regat, quibus utatur dapibus, in quibus maxime rebus delectetur et gaudeat. Quae cum didicerit, ita se in omnibus temperat ut sponsi moribus suum obsequium, sua jocunditas, sua dilectio, sua diliga domesticis, et familiaribusollerter inquire in quibus praecipue delectetur, qualem compositionem in te uestium diligat, cuiusmodi concupiscat ornatum. dicat tibi eius
Abbreviated transcription (Latin):
licto custodiat ⁊⁊ uniuersa legis mandata custodiat. Nã si non
utibat ⁊ ea nicħ hominꝰ faciat. aquib ⁊ nupte &ẽ iubentur im¬
munes. ĩ nupsisse quid ꝓderit. Quã ꝗͣ enĩ nulli xp̃ianoꝵ pecca¬
teliceat.om̃is quic̃q sp̃alis lauacri sc̃ificatione pugantur. in¬
madłatã decurrere conueniat uitã. ut eccłȩ que siue macła
sine ruga. sine aliquo eiusmodi ẽẽ describitur possint usceribꝰ
intimari multo magis hoc uirginẽ implete necesse ẽ. cuinec
mariit nec filioꝵ nec alt̾iꝰ necessitatiᷤᷤ causa ꝓhibet. quo minus
diuinã scriptutã. ꝑficiat nec si qua peccet pot̾it excusatione defen¬
di. O uirgo serua ꝓpositũ tibi magno p̃mio destinatũ. Preclara est
apud dm̃ uirginitaᷤ ⁊ pudicicie uirtus.si non aliis peccatoꝵ ⁊ mna¬
loꝵ lapsib infirinet᷑. Agnosce statũ tuũ. agnosce locũ. agnosco

Expanded text:
licto custodiat et uniuersa legis mandata. perficiat. nam si non licto custodiat et uniuersa legis mandata. perficiat. nam si non nubat et ea nihilominus faciat, a quibus et nuptae esse iubentur inmunes, non nupsisse quid proderit? quamquam enim nulli Christianorum peccare liceat et omnes quicumque spiritualis lauacri sanctificatione purgantur, inmaculatam decurrere conueniat uitam, utecclesiae', quae sine macula, sine ruga, sine aliquo eiusmodi esse describitur, possint uisceribus intimari: multo magis hoc uirginem implere necesse est, quam nec mariti nec filiorum nec alterius necessitatis causa prohibet quo minus diuinam scripturam perficiat, nec aliqua, si peccet, poterit excusatione defendi. O uirgo, serua propositum tibi magno praemio destinatum. praeclara est apud Dominum uirginitatis et pudicitiae uirtus, si non aliis peccatorum et malorum lapsibus infirmetur. agnosce statum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
castificari eã defiderassed. s illũ locũ quo contuiet᷑. Hisunt q
cum mulierib none coniquinauer̃. uirgineᷤ enim ꝑmanserunt
hisecunt᷑ agnũ qͦcq ierit: attentius considerate debemꝰ.⁊ animad¬
uertere. sisolius uitegritatiᷤᷤ ⁊ pudicicie merito. isti diuino comitatui
copulent᷑.⁊ ꝑ om̃ia celoꝵ tab̾nada disturrunt. An ⁊ alia sunt qͥl
adiuncta uirginitaᷤᷤ tante beatitudinis głam consequat᷑.S unde
hoc scire potimus. Exconsequentib nsi fallor. inqͥb scriptũ est
Hi emptisunt ex hominib primitie deo ⁊ agno. ⁊ inore ipsoꝵ non ẽ
inuentũ mendatiũ. Sine macula sunt. Uides gͦ qͥ non inuno ui¬
gines tantũ membroꝵ dñicis referant᷑ inherere uestigiis. s illi
qui ꝓpt̾ uirginitatẽ ab omni contagione peccati in maclatam
gerunt uitam. Id curo ł maxime uirgo nuptiaᷤᷤ sꝑnit. ut dum¬
securior ẽ facilius. q ⁊ iã anubentib queritur abomni se de¬

Expanded text:
derasset. sed et illum locum quo continetur \'hi sunt qui se cum mulieribus non coinquinauerunt, uirgines enim permanserunt, hi secuntur agnum quocumque ierit\', adtentius considerare debemus et animaduertere, si solius integritatis ac pudicitiae merito isti diuino comitatui copulentur et per omnia caelorum tabulata discurrant, an et alia sint quibus adiuta uirginitas tantae beatitudinis ghoc scire poterimus? De sequentibus, nisi fallor, in quibus scriptum est: Hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno, et in ore ipsorum non est inventum mendacium: sine macula enim sunt. Vides ergo quod non in uno virgines tantum membrorum Dominicis referantur inhaerere vestigiis: sed illi qui praeter virginitatem ab omni contagione peccati immaculatam gerunt vitam. X. Idcirco vel maxime virgo nuptias ssecurior est, facilius, quod etiam a nubentibus quaeritur, ab omni ae de
Abbreviated transcription (Latin):
s in nocentie simplicitatisq candorẽ habeat. Roseũ uerecundie c¬
lorem ⁊ pudorẽ ruboris pudorisq poffideat celestiᷤᷤ abutat᷑ nitro doc¬
trine ⁊ lauam̃tiᷤᷤ sp̃alib emũdet᷑. Nulla inea malitie nulla doli ma¬
cła relinquat᷑. & nequando male redoleat odore peccati. unguento
suauissimo sapientię ⁊ scientie ꝑfruat᷑. huns modi ds̃ querit or¬
natũ. ⁊ animã talit̃ compositã concupiscit. alem̃tote filia scđ̾i
illud. audi filia iuide. s ⁊ tu ipsa quocienscũq dm̃ patrẽ nominaᷤᷤ.
te dei filiã ec̃ testariᷤ. Ergo si dei filia esuide nequid eoꝵ facias que
leo patri incongrua sunt. s age omnia quasi filia dĩ. Crescat in¬
tecũ ãnis gr̃a crescat cumetate uisticia. ⁊ fides eo. ꝑfectior uidea¬
tur eẽ quo senior quia dñs iħs qui nob̾ exemplũ uiuendi reliquit.

Expanded text:
sed innocentiae ac simplicitatis candorem habeat, roseum uerecundiae colorem et purpureum ruborem pudoris possideat. caelestis abluatur nitro doctrinae et lomentis spiritalibus emundetur. nulla in ea malitiae, nulla delicti macula relinquatur. et ne quando male redoleat odore peccati, unguento suauissimo sapientiae et scientiae perfundatur. Huiusmodi Deus quaerit ornatum et animam taliter compositam concupiscit. me audi. filia, et uide. sed et tu ipsa, quotienscumque Deum patrem nominas, Dei te filiam esse testaris. ergo si Dei filia es, uide ne quid eorum facias, quae Deo patri incongrua sunt, sed age omnia quasi filia Dei. cte cum annis gratia, crescat cum aetate justitia, et fides eo perfectior videatur esse quo senior: quia Dominus Jesus, qui nobis vivendi reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
iniuditiũ incidant. & inlaqueũ diaboli. & uia qui longo tp̃r mi¬
nime discunt inparuo tp̃r: seruare non possunt. & condudẽs
regulã. ⁊ ep̃alẽ formã ad extremĩ intulit dicens. Oportet aut̃

Expanded text:
in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore miin judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime discunt, in parvo tempore servare non possunt. Et concludens regulam et episcopalem formam, ad extremum intulit, di
Abbreviated transcription (Latin):
ligit ds. & alio loco. Disꝑsit dedit pauꝑib iusticia eiꝰ manet in
scłm scłi. cornu eiꝰ exaltabitur ingła. & ron nexuit subsequen¬
tia dicens. Soientẽ domui suę bene pre eẽ filios habentem subdi¬
tos cumonini castitate. Domui suȩ bene p̃eẽ potest. quicorpori
N esubdatur ipse corpori suo. ⁊ indesidio luxurie deditiiᷤ inp̃cipitiũ
demergatur. s pociꝰ filioᷤ suo suo castitatis exemplo. ad pudici¬
cia regulã doceat. Namsiquis domui suȩ p̃eẽ nescit. qͦ eccłȩ dei
curam diligentiãq adhibebit. hocẽ enim dequo suꝑiꝰ diximꝰ.
qui cordiᷤᷤ sui domũ excolere nonualet. quomͦ plurimoꝵ adhibe¬
bit diligentiã: & qui peccati trabem ex suo non potest eruer
ait. Nonne ophitũ. hocẽ quinuꝑ uenit adfidẽ exgentilitate
aduenit. aut certe exmilicia scłari ad clericatus officiũ sociatꝰ
Higͦ non tam̃ passim sacerdotalẽ arripiant gradũ. neelati insuꝑbiã

Expanded text:
 alibi: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi: cornu ejus exaltabitur in gloria . Et connexuit subsequentia, dicens: Qui sciat domui suae bene praeesse, filios habens subditos cum omni castitate . Domui suae bene praecesse potest, qui corporine subdatur ipse corpori suo, et in desiderio luxuriae deditus, in praecipitium demergatur: sed potius filios suos castitatis exemplo ad pudicitiae regulam doceat. Nam si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit ? Hoc est enim, de quo superius diximus, qui cordis sui domum excolere non valet, quomodo plurimorum adhibebit diligentiam? et qui peccati trabem de suo non potest eruere ait: Non neophytum , hoc est, 362 qui nuper ad fidem ex gentilitate advenit, aut certe ex militia saeculari ad clericatus est officium sociatus. Hi ergo non tam passim sacerdotalem arripiant gradum, ne elati in superbiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃o quasi licitum ꝑpetratur.: s ipsum magiᷤᷤ credunt homine
ẽẽ laudabile. quicqͥd ep̃s habu̾it delectabile. Necquisꝗͣ ꝗ agere
pontifex non dubitat. s indubitant̃ ag̾e dicat. Ep̃s enim acum.¬
tis indubitant̃ uocariᷤᷤ. p̃sert̃i cum ipso nomine censeriᷤᷤ.si tam̃ ac¬
tio concordet nomini. ⁊ nom̃ se societ actioni. Namqͥd aliud int̾p̃tat᷑
ep̃s nisi suꝑ inspector: Maxime cum solio in eccła editiore reside
sint obscuritate tua se comptiꝰ exornare. Suffitiat huc usq nunc nr̃iᷤ
cutm sacerdotib paululũ dilatasse sermonẽ. in quo eoꝵ excellenti
simulet casum monstrauimꝰ. ⁊ ne fidenteᷤᷤ in sublimitate bonoꝵ
minime exquirant. ꝑfectionẽ moꝵ ⁊ insolo se crederent sacerdoteᷤᷤ
cerdoteᷤᷤ qͥhec que loqͥm᷑ ag̾e nolunt infidelit̃ eẽ detracturoᷤᷤ.s sic̃¬

Expanded text:
ab episcopo quasi licitum perpetratur, sed ipsum magis credunt homines ab episcopo quasi licitum perpetratur, sed ipsum magis credunt homines esse laudabile quicquid episcopus habuit delectabile; nec quisquam quod agere pontifex non dubitat se dubitanter agere dicat. Episcopus enim a cunctis indubitanter vocaris, praesertim cum ipso nomine censeris, si tamen actio concordet nomini, et nomen se societ actioni. Nam quid aliud interpretatur episcopus, nisi superinspector? Maxime cum solio in aecclesia editiore resideat sint obscuritate tua se comptius exornare? Sufficiat hucusque nunc nostris consacerdotibus paululum dilatasse sermonem, in quo eorum excellentiam simul et casum monstravimus, et ne fidentes in sublimitate honorum, minime requirerent perfectionem morum, et in solo se crederent sacerdotes sacerdotes, qui haec quae loquimur agere nolunt, infideliter esse detracturos, c
Abbreviated transcription (Latin):
meruer̃ auidice mundi. uoᷤᷤ estiᷤ lux hiuus mundi. Ecce quib
oniᷤᷤ suȩ eloqͥo rutilante. conscientiaꝵ latebraᷤᷤ illuminet cur
ipse palpabilib tenebriᷤᷤ tenet᷑ obstrictus.⁊ ñ solũ qr ipse dũ
male agit. digne ꝑiit. insuꝑ ⁊ alioᷤᷤ secũ indigne ꝑdit. Sienĩ
meriusti salis posside saporẽ. ut insipientiũ posfis arua cõdire
cur infatuatus tali uitio unnundiᷤᷤ te porcoꝵ conculcant̾is pedibus p̃bu¬
isti. ita ut nec alioᷤᷤ. nec ipsum possis condire : Ocłoꝵ ⁊̃ incorpore of
luciꝰ ht̃ ⁊⁊ nunc quadã lippitudine ⁊ caligine uitioꝵ obtenebratus
nec te ipsũ lucri idoneũ p̃bes ⁊ aliis adimis lucem. Deqͥb ocłiꝰ in eugłio
ui lum̃ ꝓmeruit p̃ eẽ incorpore. fimplicitate ẽ sc̃a ⁊ innocentia de
multitudo. cum uoluptatibꝰ illicitiᷤᷤ iactionib uetitis adsimilitu

Expanded text:
meruerunt a iudice mundi: 'Vos estis lux huius mundi!' Ecce quibus meruerunt a iudice mundi: 'Vos estis lux huius mundi!' Ecce quibus ionis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, cur ipse palpabilibus tenebris tenetur obstrictus? Et non solum, quia ipse, dum male agit, digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim meruisti salis possidere saporem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, inmundis te porcorum conculcandum pedibus praebuisti, ita ut nec alios, nec te ipsum possis condire? Oculorum etiam in corpore offlucis haberet; et nunc quadam lippitudine et caligine vitiorum obtenebratus nec te ipsum lucis idoneum praebes, et aliis adimis lucem. De quibus oculis in euangelio um lumultitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem
Abbreviated transcription (Latin):
gratiã estimasti te p̃cio posside : Nam ut uideo aurũ danᷤᷤ
ꝑdidisti.⁊ scãm grãm ñ adqͥsisti. Ad huc tam̃ semel adiciens
s largitur gr̃am. Sacerdoᷤᷤ imponit supplicẽ dext̃am. ⁊ d̾s be¬
nedicit potenti dext̃a.Gp̃s initiat ordinẽ.⁊ d̾s tribuit digni¬
tatẽ. O iusticia. oequitaᷤᷤ. Si homini pecunia datur. in ordine
amplius operatur. nisi soli seruitiũ qui ei creditur.curdeo t¬
tũ negatur qͥ ipsũ ordinẽ tibi largitur. Iustũ ne tibi uidetur
ut seruus honoretur ⁊ dñs inuiriã paciatur.: Ꝙ iniuste acci¬
piat sacerdoᷤᷤ peccuniã ids̃ paciatur ab homine in uiriã: Sea
quia ꝓconcesso ordine. ds̃ a te nicħ expectat. curate sacerdos
impudent̃ peccuniã expectatur. Ds homini concedere uoluit
gratis. ⁊ ep̃s rapax peccuniã ab homine expetit gratiᷤᷤ. Ds̃ hoĩ
ut certe benignꝰ gratis donauit. ⁊ sacerdoᷤᷤ malignus eũ sine

Expanded text:
gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens Deus largitur gratiam. Sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti dextera. Episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem'. O iusticia! O aequitas! Si homini pecunia datur, qui nichil in ordine amplius operatur, nisi solum servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? Iustumne tibi videtur, ut servus honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exspectat, cur a te sacerdos inprudenter pecuniam exspectat? Deus homini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit. Gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine
Abbreviated transcription (Latin):
homini sitotũ mundũ lucretur. ⁊ animę suę detm̃tũ paciatur
Aut quã dabit homo cõmutationẽ ꝓanima sua. Qđ dedit cum
ordinaret᷑ ep̃s aurũ fuit. Et qd ꝑdidit anima fuit. Cũ ordina¬
ret alium. q̃ accẽp̃ pecunia fuit.⁊ q̃ dedit lepra fuit. Hec funt
mercimonia iniquoꝵ inꝑnitie eoꝵ. Dic gͦ mͥ paulisꝑ fr̃ ep̃e cum¬
dares pecuniã qͥ accepisti: Grãm episcopalẽ accepi. Ergo intro¬
go te. Hec gr̃a curtali uocabulo nuncupatur : Respondit. Cu
inquif: Ureor ꝓeo qui gratiᷤᷤdatur. iđo gr̃a uocitat᷑. Ergo sigͣtiᷤ.
gr̃a datur.n aurũ ñ estimet᷑ ate. curgra pecuniis cõparatur. R.
Non inqͥs mͥ daret᷑ si pecuniis ñ emeret᷑. Nec ep̃s fuissẽ ordinatꝰ.
sipecuniã non dedissem. Ergo ut apparet exresponsionib tuis
gr̃ãm cum ordinareriᷤᷤ ñ suscepisti. Qr gratutu eam non meriusti.
cipłoᷤᷤ suos dñs dic̃. Gatis accepistiᷤᷤ. gratis date. Curgͦ gratuitã

Expanded text:
 mundum lucretur, et animae suae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quod dedit, cum ordinaretur episcopus, aurum fuit, et quod perdidit, anima fuit. Cum ordinaret alium, quod accepit pecunia fuit, et quod dedit lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in pernitie eorum. Interrogo tamen frdares pecuniam, quid accepisti? Gratiam episcopalem accepi. Ergo interrogo te: Haec gratia cur tali vocabulo nuncupatur? Respondet: Cur, inquis? ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocitatur. Ergo si gratia gratis datur et auro non estimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? R. 'Non', inquit, 'mihi daretur, si pecuniis non emeretur; nec episcopus fuissem ordinatus, si pecunias non dedissem'. Ergo ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam, cum ordinareris, non suscepisti, quia gratuitu eam non meruisti. cipulos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gr