comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arcana apostolus non ab hominib:
olectus gentium magister quantapo¬
test ab soluti sermonis. significatione
demonstrat & qui inen arranda usq:
ad tertium caelum raptus audiss&: ea
tantum quorum natura humana capax
es s& sensuihumanȩ intellegentiae re¬
uelauit nonignorans tamen quaedã
non statim posse adq audiuntur intel¬
legiquia infirmitas nr̃a sediusin ue¬
rum adq: ab solutum mentis ludicium
ẽa quae in aures. trans funderentur ac¬
ciper&. longiore adcuncta dummora
sensui potius quam auditiu derelicta.
cum & audis seuocissit & intellexisse
rationis dõtamen intellegentiae cupi¬
dis intellegentiam reuelante. namq:
adtimotheum peraiuiae ac matris glo¬
rio sam fidem sacris ab infantia litte¬
ris institutum. scribens plurim a hoc
quoq: ad didit intellege quae dico: da¬
bit enim tibi ds̃ in omnib: intellectum
Admonitio intellegendi ex difficulta¬
te intellegentiae ẽ : intellegentiae ue
rodõ donumi fideimunus ẽ perquam

Expanded text:
arcana Apostolus non ab hominibus, arcana Apostolus non ab hominibus, electus gentium magister, quanta potest absoluti 390 sermonis significatione demonstrat. Et qui inenarranda usque ad tertium coelum raptus audisset, ea tantum, quorum natura humana capax esset, sensui humanae intelligentiae revelavit: non ignorans tamen quaedam non statim posse atque audiuntur intelligi, quia infirmitas nostra serius in verum atque absolutum mentis judicium ea, quae in aures transfunderentur, acciperet; longiore ad cunctandum mora sensui potius quam auditui derelicta, cum et audisse vocis sit, et intellexisse rationis, Deo tamen intelligentiae cupidis intelligentiam revelante. Namque ad Timotheum per aviae ac matris gloriosam fidem sacris ab infantia litteris institutum scribens plurima, hoc quoque addidit: Intellige quae dico, dabit enim tibi Deus in omnibus intellectum . Admonitio intelligendi ex difficultate intelligentiae est. Intelligentiae vero a Deo donum, fidei munus est, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit intellegenda pleriq tauolunt ut autdũ
subiectis omnib: dõ subicitur. perconditio¬
nem subiectionis ds̃ non sit.aut dumregnũ
trad& non sitinregno aut dumfinis ẽ
umitaq: est omnem superhis a postolici
sermonis sensum pertractare & singu¬
lorum quorumq: dictorum ratione ex po¬
sita : adq ed ita sacramenti totius capaces
peruni uersitatis intellegentiam praebe¬
amus ait itaq: qũo enim per hominem
mors & perhominem resurrectiomor¬
tuorum : quomodo enim in adamom̃s
moriuntur sic & in xp̃oomnes iuuifican¬
tur unus quisq: aũtsuo ordine primitie
xp̃s: deinde hiqui sunt xp̃i qui in aduentũ
eius deindefinis cumtradiderit regnum
dõ & patricum euacuduerit: omnem
omnes inimicos subpedib: suis : d̃senimom̃ a¬
subiecit subpedib: sus noius simainimica
deuicta ẽ ab eomors cum aũt dixerit
om̃a subiecta sunt absq eo qui subiecit
illiom̃a tunc ipse subiectus erit illi qui
subiecit ei om̃a dut sit ds̃ omnia in

Expanded text:
sit intelligenda. Plerique enim ita volunt, ut aut sit intelligenda. Plerique enim ita volunt, ut aut subjectis omnibus Deo subjicitur, per conditionem subjectionis Deus non sit; aut dum regnum tradit, non sit in regno; aut dum finis est, um itaque est, omnem super his apostolici sermonis sensum pertractare: ut singulorum quorumque dictorum ratione exposita atque edita, sacramenti totius capaces peruniversitatis intelligentiam praebeamur. Ait itaque: Quoniam enim per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Quomodo enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificantur. Unusquisque autem in suo ordine, primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventu ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Domnes inimicos sub pedibus ejus. subiecit sub pedibus eius. nouissima inimica deuicta est in eo mors. cum uero dixerit: omnia subiecta sunt, absque eo, qui subiecit illi omnia, tunc ipse subiectus erit illi, qui sibi subiecit omniautsit deus omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
quodin principio uerbum ds̃ erat unctũ
sit nonutiq: nam posterior dõ unctio ẽ
& cum non ea uerbinatiuitas quo din prin¬
cipio aput dm̃ dserat uncta sitidindeo
necesse ẽ ungueatur quo dposterius sit
in dispensatione quads̃ ẽ : &cum dĩ ad õ
dẽ suo ungueretur. idunguetur. quid quid
ab eo inmysterio carnis seruile susceptũ ẽ :
tum. quodmanifestatum incarne. ẽ. sen¬
suimpio uiol& nec sequis quam unigenito
persubstantiam diuinitatis exȩqu& :
sit nobis ille & frater & particeps secun¬
dum quoduerbum carne factum habitabit
in nobis secundum quod mediator dĩ
munis ds̃ & prae participẽ sunctus sit in ea
naturacum priuilegio lic& unctus quia
participes unguentur sitin meatoris sa¬
cramento ut homo uerus ita & dĩ uerus
ds̃ ipse ex dõ communem nobis cum habens
patrem & dm̃inea communione qua frater
est sed forte subiectio illa regniq traditio¬
dein de autnaturae ab olitio aut potesta¬
tis defectio aut diuinitatis infirmitas

Expanded text:
n principio Deus erat Verbum, unctum sit? Non utique; nam posterior Deo unctio est. Et cum non ea Verbi nativitas, quod in principio apud Deum Deus erat, uncta sit; id in Deo necesse est ungatur, quod posterius sit in dispensatione qua Deus est. Et cum Deus a Deo suo ungitur; id ungitur, quidquid ab eo in mysterio carnis servile susceptum est. tum, quod manifestatum in carne est, sensu impio violet, nec se quisquam Unigenito per substantiam divinitatis exaequet. Sit nobis ille et frater et particeps secundum quod Verbum caro factum habitavit in nobis, secundum quod Mediator Dei munis Deus: et prae participibus unctus sit in ea natura, cum privilegio licet unctus, qua participes unguntur. Sit in Mediatoris sacramento, 389 ut homo verus, ita et Deus verus, Deus ipse ex Deo, communem nobiscum habens patrem et Deum in ea communione qua frater estdeinde finis, aut naturae abolitio aut potestatis defectio aut divinitatis infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
euangelicȩ ađq: apostolicae praedica¬
tionis ueritas prȩferebat c̃allidae filio¬
sophiȩ tortuosas quȩstiones ab icere & setari
potius fidem quaein dõ ẽ qui a sensum
infirmum facile fidei suae prȩsidioso fisma
syllogistice interrogationis exuer& cũ
captiosa propositiores ponsionis simplicẽ
sibiq: secundum interro gationem rerũ
obsecundantem adultimum lamsensus
sui interrogationes poliar&. ut quod pro¬
fessione a mississ& ĩdiam conscientia
non tener& : quid enim tam necessario
interrogationi obsecundauit quã ut qđ
a nobis quaeratur est ne aliquid ante quã
nascturdp professione nr̃a sit non fuisse
ante quodn ascitur. neq: enim autinnatura
autinnecessitate . ẽ. ut quod ẽ nascatur.
cum nasciobid tantum ut sit non quierat
necessesit: quod cum concessum fuerit
a nobis qui a recte conceditur : exuti fideicor¬
scaentia capti lamimpus ađq alienis

Expanded text:
evangelicae atque apostolicae praedicaevangelicae atque apostolicae praedicationis veritas praeferebat, callidae philosophiae tortuosas quaestiones abjicere, et sectari potius fidem quae in Deo est: quia sensum infirmum facile fidei suae praesidio sophisma syllogisticae interrogationis exueret, cum captiosa propositio responsionem simplicem, sibique secundum interrogationem rerum obsecundantem, ad ultimum jam sensus sui interrogatione spoliaret; ut quod professione amisisset, id jam conscientia non teneret. Quid enim tam necessario interrogationi obsecundabit, quam ut cum a nobis 419 quaeratur, Estne aliquid antequam nascitur? In professione nostra sit, non fuisse ante quod nascitur? Neque enim aut in natura aut in necessitate est, ut quod est nascatur: cum nasci quid ob id tantum ut sit, non quia erat, necesse sit. Quod cum concessum fuerit a nobis, quia recte conceditur; exuti fidei conscientia, capti jam impiis atque alienis
Abbreviated transcription (Latin):
optũ samens sacramentum dĩ noncapit
autperaduersi s p̃s dominationem sub
speciae religionis obtractandi dõ furor
pronus ẽ ad firmare simpliciorum au¬
rib: id solere nos cumsem ꝑ filium fuis¬
sedicamus. neq aliquid aliquando
fuisse quo non fuit sinenatiuita te
eum perid quodsemper fuerit prae¬
dicare quiahumani sensus opinione
id quod semper fuit . non patiatur
ut natum sit: Nascendi aũt caus a sit
ut sit quod non erat: ẽẽ uero quod non
fuit non aliud sub communi sensu. ẽe
quam nasci adiciant uero haec argu¬
tasatis adq auditiu placenti a sunqued
natus ẽ : coepit & cum coepit . non fuit.
&cum non fuit non patitur ut non fu¬
erit : adq: id circopiae intellegentiae
sermonis ẽẽ contendant ñ fuit apte quã
nasceretur. qui aut ess& quinonerat.
non quiaerat natus ẽ neq aeguit
natiuitate quierat . cum adid ut ess&
qui anonerat nasceretur : Ac primũ
oportuerat homines religiosam diuna¬
rum rerũ suentiam praeferentes ubi

Expanded text:
obtusa mens sacramentum Dei non capit, aut per adversi spiritus dominationem sub specie religionis obtrectandi Deo furor pronus est, affirmare simpliciorum auribus id solere: nos cum semper Filium fuisse dicamus, neque aliquid aliquando fuisse, quod non fuit; sine nativitate eum per id, quod semper fuerit, praedicare: quia humani sensus opinione id quod semper fuit, non patiatur ut natum sit; « nascendi autem causa sit, ut sit quod non erat: esse vero quod non fuit, nihil aliud sub communi sensu esse, quam nasci. » Adjiciant vero haec arguta satis atque auditui placentia: « Si, inquit, natus est, coepit; et cum coepit, non fuit; et cum non fuit, non patitur ut fuerit. » Atque idcirco piae intelligentiae sermonem esse contendant, « Non fuit antequam nasceretur: quia ut esset qui non erat, non qui erat natus est. » Neque eguit nativitate qui erat, cum ad id ut esset qui non eroportuerat homines religiosam divinarum rerum scientiam praeferentes, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem unigenitus dĩ quam genitus
legeretur : lamq: per incrementa &
profectus ds̃ consumabitur.
qui nonnatus ds̃ sit sed indm̃ sit unctus.
exmerito &iam percausam erit ds̃ xp̃s
ipso & ipse ẽ. ante omnes & omnia ipsi
qua neq peraliquads̃ .ẽ. sed dĩnatus
est & qui ex generatione ds̃ .ẽ non post
natiuitatem indõ percausam profecit.
sedineo quod natus ẽ nihilaliut ẽ nas¬
cendo quam ds̃ ẽ : cum uero unguetur
excausa nonid. quod incremento non
eget expectatunctionis profectus. sed
adid quodper incrementum sacra¬
menti profectunie guitunctionis . id. ẽ.
ut perunctionem scificatus homonos¬
ter xp̃s exister& : sugitur nunc quoq:
perprofetam seriu dispensatio demons¬
tratur. obquam adõ suo praeparticipẽs
unguetur : & propterea quia iustitiam
dilexerit & iniqui tatem odierit ungue¬
atur cum profetae sermo non adeam
xp̃inaturã pertinebit iniqua ei sunt

Expanded text:
tionem unigenitus Deus, quam genitus tionem unigenitus Deus, quam genitus intelligetur: jamque per incrementa et profectus Deus consummabitur, qui non natus Deus sit, sed in Deum sit unctus ex merito; et jam per causam erit Deus Chriipso, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi qua, neque per aliqua Deus est; sed Deus natus est. Et qui ex generatione Deus est, non post nativitatem in Deum per causam profecit: sed in eo, quod natus est, nibil aliud est nascendo, quam Deus est. Cum vero ungitur ex causa; non ad id, quod incremento non eget, spectat unctionis profectus, sed ad id, quod per incrementum sacramenti profectu eguit unctionis, id est, ut per unctionem sanctificatus homo noster Christus exsisteret. Si igitur nunc quoque per prophetam servi dispensatio demonstratur, ob quam a Deo suo prae participibus ungitur; et propterea, quia justitiam dilexerit et iniquitatem oderit, ungatur: cur prophetae sermo non ad eam Christi naturam pertinebit, in qua ei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
unctio quae nihil aliutͥ quam esse in principio
nuntiatur neq habuis seneunguendise per
spm̃ & uirtutem dĩ necessitatem ds̃ quidĩ. ẽ
sp̃s esset &iurtus uinguetur ergo ds̃ adõ suo
praeconsorte suds & si ante dispensationem
prae participbs unguqtur posterior intem¬
pore ẽ dumunctis participib: ante fertꝰ:
deniq: ille profeciae sermo posteriorem
unctionem hanc quae in tempore ess&os
tendit dicens : Dilexisti iuistitiam & odisti
iniquitem propterea uncxitte dĩ dĩtiuis oleo
exultationis prȩconsorte tuds : Conseque
& posterior causanum quam refer& ut prior
sit quia meruisse aliquid posterius ẽ quã
esse qui possit : mererienim eius est : qui sibi
ipsimeriti adquirendi auctor existat:
sugitur natiuitati uiugenitidĩ unctio¬
nem deputabimus quae unctio ut meretur
dilecta eiustitiae & per ossae iniquitatis
indulta sit prouectus potius perunc¬

Expanded text:
unctio, quae nihil aliud quam esse in principio unctio, quae nihil aliud quam esse in principio nuntiatur. Neque habuit sane ungendi se per spiritum et virtutem Dei necessitatem Deus: qui Dei et Spiritus esset et Virtus. Ungitur ergo Deus a Deo suo prae consortibus suis. Et si ante dispensationem prae participibus ungitur, posterior in tempore est, dum unctis participibus antefertur. Denique ille prophetiae sermo posteriorem unctionem hanc, quae in tempore esset, ostendit dicens: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae consortibus tuis . Consequens et posterior causa numquam refertur ut prior sit: quia meruisse aliquid, posterius est, quam esse qui possit mereri. Mereri enim ejus est, qui sibi ipsi meriti acquirendi auctor exsistat. Si igitur nativitati unigeniti Dei unctionem deputabimus, quae unctio ob meritum dilectae justitiae et perosae iniquitatis indulta sit; provectus potius per unc
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumpti corporis .ẽ locutus nam quaenunc
fratrib: mandans patremeorum patrem
suum & dm̃eorum dm̃ suum c̃e tunc̃ quoq
ut dum uni genito xp̃o dõ uerbo particeps
non ẽ particepstamenꝰ ei ex ea nosceret᷑
ad sumptione quac aro est unctioenĩ
illa non beatȩ illi & incorruptae &in
naturȩ dĩ manenti natutati profacit
sed corporis sacramento & sanctificatio¬
nis hominis ad sũpti p&ro apostolo testan¬
tecum ait : Conuenerunt enim inueri¬
tate inciuita teista aduersum sanctum
tuum filium ihimquemuncxisti & rursum
uoscitis quod sactum ẽ uerbum peruni¬
ad modum spĩdĩ &uirtute unctusst pon
ambigium ẽ tuntcũ astendente eo deirdans
uoxdipatris audita ẽ filius meus estuego ho¬
die genuite : Vt perhoc testimonum
sanctificatae ineo carnis unctio sp̃italis uirtu¬
tis cognosceretur ceterum cum in principio¬
apud dm̃ erat dĩ uerbum non hab& ullam
aut causam aute narrationem naturȩ eius

Expanded text:
assumpti corporis est locutus. Nam qui nunc assumpti corporis est locutus. Nam qui nunc fratribus mandans, patrem eorum patrem suum et Deum eorum Deum suum esse, tunc quoque ut dum unigenito Christo Deo Verbo particeps non est, particeps tamen ei ex ea nosceretur assumptione qua caro est. Unctio enim illa non beatae illi et incorruptae et in natura Dei manenti nativitati profecit, sed corporis sacramento et sanctificationi hominis assumpti, Petro apostolo testante, cum ait: Convenerunt enim in veritate in civitate ista adversum sanctum 387 tuum filium Jesum quem unxisti . Et rursum: Vos scitis quod factum est verbum per uniadmodum spiritu Dei et virtute unctus sit, non ambiguum est, tum cum adscendente eo de Jordane vox Dei patris audita est: Filius meus es tu, ego hodie genui te : ut per hoc testimonium sanctificatae in eo carnis, unctio spiritalis virtutis cognoscereturapud Deum erat Deus Verbum, non habet ullam aut causam aut enarrationem naturae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
communio ad eum nr̃a quapater nobis ẽ
corporis deputantis pemo igitur ambigit
tatis occansionem dĩ eius ẽ. noni durco.
ut diuersi ab eogeneris dẽ sit sed quia ex
patredĩnatus est & exdispensatione ser¬
uus est habeat & patrem dumexeo dĩ est
& dm̃ suum dum exuirgine caro est
quod breui ađq: ab solutio a postolus ser¬
mone consignat dicens :
commomorans inorationib: ut dĩ dm̃i nr̃e
iħuxp̃i pator claritatis de&uobis spm sapientie
qui a latinitasp nominib: nonutinur quae
graeci ta susu honesto & necessario sem¬
capacitatem sensus nr̃ i intellegentiae
ds̃ suus sit habens dm̃ suum in dispensati
sp̃s diuersitatẽ ut non ipse ađq: idem xp̃s in
corpore sit quim anserit sp̃u in pro fetis ua
loquens enim per ossũ patri archaedauid
unxitte dẽ dĩtuus oleo exultationis prȩpar¬
tiupestui s: Non secundum sacramentũ
aliud quam secundum dispensationem

Expanded text:
communio ad eum nostra, qua pater nobis et communio ad eum nostra, qua pater nobis et corporis deputandis. Nemo igitur ambigit,tatis occasionem. Deus ejus est: non idcirco, ut diversi ab eo generis Deus sit. Sed quia ex Patre Deus natus est, et ex dispensatione servus est; habeat et patrem, dum ex eo Deus est; et Deum suum, dum ex Virgine caro est. Quod brevi atque absoluto Apostolus sermone consignat, dicens: Commemorans in orationibus mei, pater claritatis, det vobis spiritum sapientiae quia latinitas pronominibus non utitur, quae graecitas usu honesto et necessario semcapacitatem sensus nostri intelligentiae s est, ibi pater Deus suus sit; habens Deum suum in dispensatioSpiritus diversitatem, ut non ipse atque idem Christus in corpore sit, qui mansit Spiritu in prophetis. Loquens enim per os sancti patriarchae David: Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis , non secundum sacramentum aliud, quam secundum dispensationem
Abbreviated transcription (Latin):
bitare eius necessesit esse quim aneat.¬
& carnemfieri euis intellegendum sit esse
quinascitur & quod in nobis habitat nr̃ȩ
carnis ad sumnptio ẽ quia perid quod in nob̶
habitat uerbum carofactum dr̃ ẽ in ñr̃i
corporis ueritate : sugitur haturam de trahit o¬
dõ uerbo homo secundum carnem xp̃s ahis
uel non secundum sa cramentum pietatis
dr̃ uerbum homo xp̃rihs̃ est sitinnatura
contumelia quod ei secundum nos & pater
communio nobis & illi ad patrem dm̃ex
ea tantũ est t iaturai
ꝗ uafrater. ẽ. qui a ascendo
ad patrem meum. & ad patrem ur̃m¬
neq: ad occansionem inpietatis incer¬
tis significationib: sermo a postolicus. lo¬
querotur utnunc euangelista dictum
dñi a professione fratrum incipiens totius
dicti professionem ad eius naturae consor¬
tium doc& exqua frater ẽ pertinere qua
sermo ẽ distinatus ad fratres ne ad diuini¬
tatis contumeliam reputaretur. quod ad
sa cramentum pietatis. prȩdicabatur cum

Expanded text:
bitare, ejus necesse sit esse qui maneat; etbitare, ejus necesse sit esse qui maneat; et carnem fieri, ejus intelligendum sit esse qui nascitur. Et quod in nobis habitat, nostrae carnis assumptio est: quia per id quod in nobis habitat Verbum caro factum, Deus est in nostri corporis 385 veritate. Si igitur naturam detrahit Deo Verbo homo secundum carnem Christus Jesus, vel non secundum sacramentum pietatis Deus Verbum homo Christus Jesus est; sit in naturae contumeliam, quod ei secundum nos et Patercommunio nobis et illi ad patrem et Deum ex ea tantum est natura, qua frater est: quia adscendo ad patrem meum et ad patrem neque ad occasionem impietatis incertis significationibus sermo apostolicus loquitur. Ut nunc Evangelista dictum Domini a professione fratrum incipiens, totius dicti professionem ad ejus naturae consortium docuit, ex qua frater est, pertinere, quia sermo est destinatus ad fratres: ne ad divinitatis contumeliam reputaretur, quod ad sacramentum pietatis praedicabatur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
excarne sunt dõ quia & uerbum caro fac¬
tum ẽ & habitabitinnobis : Ceterum
lunigenitus dĩ inunigeniti exceptione
tione naturam erat quod nos sumus.
neq amiserat esse quodmanserat
habens exnatiuitate tunc & ex constitu¬
tione nunc dm̃ patrem secundum cons¬
titutionem Nunc quia expatrȩ dõ om̃a :
omnib: enim dĩ pater ẽ. dumex eo¬
& in eo om̃a sunt. sed unigenito dõ
qui a uerbum caro factum ẽ . nonhine
tantum pater ẽ paterenim ẽ ad id
quod in principio apud dm̃ erat ds̃ uer¬
bum. sed cum uerbum caro factum ẽ
man& & in uerbi dĩ natiuitate & in car¬
nis constitutione. quod pater . ẽ: pater
enim omnis carnis ẽ ds̃ sed non secundũ
quod uerbo dõpater ẽ. uerbum aũt ds̃
neq: uerbum esse desiit neq: caronon
fuit : nam uerbum quod caro factum ẽ
& habitabit in nobis: neq dum habitat
nonuere uerbum ẽ neq: dum uerbum
caro ẽ non uere ds̃ homo ẽ quia & ha¬

Expanded text:
ex carne sunt Deo; quia et Verbum caro facex carne sunt Deo; quia et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: caeterum unigenitus Deus, in unigeniti exceptione, tione naturam, erat quod nos sumus, neque amiserat esse quod manserat; habens ex nativitate tunc, et ex constitutione nunc, Deum patrem. Secundum constitutionem nunc, quia ex patre Deo omnia. Omnibus enim Deus pater est, dum et in eo omnia sunt. Sed unigenito Deo, quia Verbum caro factum est, non hinc tantum pater est: pater enim est ad id, quod in principio apud Deum erat Deus Verbum. Sed cum Verbum caro factum est; manet et in Verbi Dei nativitate, et in carnis constitutione quod pater est. Pater enim omnis carnis est Deus; sed non secundum quod Verbo Deo pater est. Verbum autem Deus, neque Verbum esse desiit, neque caro non fuit. Nam Verbum, quod caro factum est et habitavit in nobis, neque dum habitat non vere Verbum est, neque dum Verbum caro est non vere Deus homo est: quia et ha
Abbreviated transcription (Latin):
eo diuinitatis corporationr̃a consortiũ
ut in fratres ei adid quod ds̃ .ẽ depute¬
mur: sed nonignorat & profeticus sp̃s
unigenito dõ qua ex parte sint fratres
haec enim non tamhomo quam uer¬
mis locutus est : Narro bonomentuum
fratribus meis : & haoc uerns. uol non
exconceptu communium originum
uiuens uele profundis terrȩ iuiuus emer¬
gens ad significationem ad sumptȩ &
uiui ficatȩ perse &iam exinferno carnis
professus est toto professionis quae in
psalmo passionis suae sacramenta pro¬
fetico sp̃u praelocutus ex ea necesse ẽ
fratres habeat dispensatione quapas¬
sus ẽ : Nouit sacramentum in eo fra¬
trum &iam apostolus ut primogenitũ
eum in mortius lta primogenitum.
in multis fratrib praedicans secundũ
idergo est inmultis fratrib: primoge¬
nitus secundum quod ẽ primo genitus
exmortuis & cum sacramentum mortis
incorpore sit. sacramentum quoq: fra¬
ternitatis incarne est : fratresitaq:

Expanded text:
eo divinitatis corporatio nostra consortium, eo divinitatis corporatio nostra consortium, ut in fratres ei ad id quod Deus est deputemur? Sed non ignorat et propheticus spiritus, unigenito Deo qua ex parte sint fratres: haec enim non tam homo quam vermis locutus est, Narrabo nomen tuum fratribus meis . Et haec vermis, vel non ex conceptu communium 384 originum vivens, vel e profundis terrae vivus emergens, ad significationem assumptae et vivificatae per se etiam ex inferno carnis, professus est: totoque in psalmo passionis suae sacramenta prophetico spiritu praelocutus, ex ea necesse est fratres habeat dispensatione, qua passus est. Novit sacramentum in eo fratrum etiam Apostolus , ut primogenitum eum ex mortuis, ita primogenitum in multis fratribus praedicans. Secundum id ergo est in multis fratribus primogenitus, secundum quod est primogenitus ex mortuis; et cum sacramentum mortis in corpore sit, sacramentum quoque fraternitatis in carne est. Fratres itaque
Abbreviated transcription (Latin):
addm̃ meum & addm̃ uestrum:
siigitur haec seruus. & ad seruos locu¬
tus ẽ quomodo professio ista. non
seruis sit & ad eam magis naturam
quae non innatura seruisit transfe¬
retur. cumeiqui in formadimanens
formam serui ad sumpsit . quȩsi seruo
ad seruos communio nonnisi exeo tan¬
tum possit . eẽ quod seruus ẽ : pater
igitur sibi itaut hominib: pater ẽ & ds̃
sibi itaut seruis ds̃ ẽ &cumhaec ad homi¬
nes seruus homo in serui formam iħ sxp̃s
loquatur non ambigitur quinpater
sibiut ceteris sit exea parte quahomo ẽ
& ds̃ sibi ut cunctis sit ex eanatura qua
nem huius modi professionis coepit exor¬
dio itadicens: uade autem ad fratres
meos & dices illis : Ascendo ad patrem
meum & ad patrem uestrum & addm̃
meum & ad dm̃ uestrum: & quaero nunc
fratres ei secundum formam dĩ apne
secundum formam serui esse intelle¬
gendi sint habeatq: aliquod ad eum
secundum plenitudinem habitantis in

Expanded text:
ad Deum meum et ad Deum vestrum . ad Deum meum et ad Deum vestrum . Si igitur haec servus, et ad servos locutus est; quomodo professio ista non servi sit, et ad eam magis naturam quae non in natura servi sit, transferetur; cum ei, qui in forma Dei manens formam servi assumpsit, quasi servo ad servos communio non nisi ex eo tantum possit esse, quod servus est? Pater igitur sibi ita ut hominibus pater est, et Deus sibi ut servis Deus est. Et cum haec ad homines servos homo in servi forma Jesus Christus loquatur; non ambigitur, quin pater sibi ut caeteris sit ex ea parte qua homo est, et Deus sibi ut cunctis sit ex ea natura qua nem hujusmodi professionis coepit exordio, ita dicens: Vade autem ad fratres meos, et dices illis, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, et ad Deum meum et ad Deum vestrum . Et quaero nunc, fratres ei secundum formam Dei, anne secundum formam servi esse intelligendi sint: habeatque aliquod ad eum secundum plenitudinem habitantis in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut & natiuitas dm̃ substitutionbs
suae confiteretur . & substitutio naturȩ
conscientiam nontacer&:
profitens sibi patrem dm̃ ds̃ filius. dum
ex eonas citur. c&erum adid quod natus ẽ
totum habens naturale quo dds̃ ẽ : dispen¬
ditionis ad sumptȩ dm̃fecit dum qui in
formadĩerat reppertus est in formam
serui: seruus enimnonerat cum ess&
mune iudicium ubinon .ẽ seruus neq:
dñs est ds̃ quidem & pater natiuitatis ẽ
uniginitid̃ sed adid quodseruus ẽ
non possumus nonnisi tunc dñm depiea¬
re cum seruus ẽ quia sicum ante perna¬
turam nonerat seruus & postea secundũ
naturã esse quo dnonerat coepitm̃on
alia dominatus causa intellegenda ẽ
quam quam extitit seruitutis. tunc
habens exnaturȩ dispensatione dñm
cum prȩbuit ex hominis adsumptione
serui quim anebat ante in dĩforma
homo ih̃s xp̃s locutus ẽ ascendo ad pa¬
tremmeum & patrem uestrum. &

Expanded text:
sunt, ut et nativitas Deum substitutionis sunt, ut et nativitas Deum substitutionis suae confiteretur, et substitutio naturae conscientiam non taceret: profitens sibi patrem Deum Deus filius dum ex eo nascitur; caeterum ad id quod natus est, totum habens naturale quod Deus editionis assumptae Dominum fecit: dum qui in forma Dei erat, repertus est in forma servi. Servus enim non erat, cum esset mune judicium, ubi 383 non est servus, neque dominus est. Deus quidem et pater nativitatis est unigeniti Dei: sed ad id, quod servus est, non possumus nonnisi tunc ei dominum deputare, cum servus est: quia si cum ante per naturam non erat servus, et postea secundum naturam esse quod non erat coepit; non alia dominatus causa intelligenda est, quam quae exstitit servitutis; tunc habens ex naturae dispensatione dominum, cum praebuit ex hominis assumptione servi, qui manebat ante in Dei forma, homo Christus Jesus locutus est: Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, et
Abbreviated transcription (Latin):
honorificent filium si cuthonorificant patrẽ
namdumiudicium daturnatiuitas
non tacetur. dumuero exaequatur ho¬
nornatura retinetur. uel illud ego in pa¬
tre & pater in me & rursum pater maior
me ẽ : In eo enim quod in sesesunt dĩ ex dõ
diuinitatẽ cognosce. in eo uero quod pa¬
termaior .ẽ. confessionem paternae
auctoritatis. intellege sicut & illud .ẽ
non potest filius facere absequicquam
nisi quoduiderit patrem facientem:
quaecumq: enim ille facit eadem & filius
facit similiter : Dumnon absefacit ad
id quod agit secundum natiuitatem si¬
bipater auctor ẽ & tamen cum quȩ cũq
facit pater eadem & filius facit similiter
non in aliud aliquid quam indm̃ subsistit
ad facienda om̃a quae ds̃ paterfaciat
paternae omni potentiae in sesubsistente
natura: haecitaq: secundum sp̃s unita¬
tem & naturȩ quae secundum natiuita¬
tem .ẽ. proprietate itademonstrata

Expanded text:
honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Nam dum judicium datur, nativitas non tacetur: dum vero exaequatur honor, natura retinetur. Vel illud, Ego in Patre, et Pater in me; et rursum, Pater major me est . In eo enim, quod in sese sunt, Dei ex Deo divinitatem cognosce: in eo vero, quod Pater major est, confessionem paternae auctoritatis intellige. Sicut et illud est, Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumque enim ille facit, eadem et Filius facit similiter. . Dum non ab se facit, ad id quod agit secundum nativitatem sibi Pater auctor est: et tamen cum quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter, non in aliud aliquid quam in Deum subsistit, ad facienda omnia, quae Deus pater faciat, paternae omnipotentiae in se subsistente natura. Haec itaque secundum spiritus unitatem, et naturae quae secundum nativitatem est proprietatem, ita demonstrata
Abbreviated transcription (Latin):
filio & natiuitatis eius dĩ ẽ & naturȩ pater
qui adĩnatiuitas & exdõ est & in ea est gene¬
debitae professionis modumita in omnib
quae locutus est dñs temperauit nediuini¬
tatis suae contumeliam confessionatiuitatis
ad ferr& ne obsequii religionaturam ma¬
iestatis offender& sed ut & honorem debitũ
natiuitas profiteretur quae subsistere sede¬
ber& auctori & naturȩ conscientiam fidu¬
cianaturalis hos tender& quae in dm̃ nascen¬
do subsister& hin enim illud ẽ qui me uidit
uidit & patrem sed & illud uerba quaelo quor
non a meloquor : namdum non a seloquit᷑
auctorieum necesse ẽ debere quod loqui¬
tur. Cum aũt seuis opateriudetur naturȩ
conscientia est quae ad demonstrationẽ
insedĩ non aliena adõ indm̃nata substiterit
natiuitatis professio ẽ & quodunum sunt
proprietas exnatiuitate naturae ẽ uelilland
sedudicium omne deditfilio utomnes

Expanded text:
filio et nativitatis ejus Deus est et naturae pater: filio et nativitatis ejus Deus est et naturae pater: quia Dei nativitas et ex Deo est, et in ea est genedebitae professionis modum ita in omnibus, quae locutus est, Dominus temperavit, ne divinitati suae contumeliam confessio nativitatis afferret, ne obsequii religio naturam majestatis offenderet: sed ut et honorem debitum nativitas profiteretur, quae subsistere se deberet auctori; et naturae conscientiam fiducia naturalis ostenderet, quae in Deum nascendo subsisteret. Hinc enim illud est, Qui me vidit, vidit et Patrem: sed et illud, Verba quae loquor, non a me loquor . Nam dum non a se loquitur, auctori eum necesse est debere quod loquitur: cum autem se viso Pater videtur, 382 naturae conscientia est, quae ad demonstrationem in se Dei, non aliena a Deo in Deum nata substiterit. nativitatis professio est: et quod unum sunt, proprietas ex nativitate naturae est. Vel illud, Sed judicium omne dedit Filio, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
est & dĩ ds̃ ẽ sit in ea in firmitate qua
sumus dumper eundem patremex ȩ qua¬
murin filios & pereundem dm̃ conparamur
inseruos & cum nosscmus & creatio exori¬
gine & exnatura serui tamen dum & pa¬
ternobis communis & ds ẽ. sit nobis cum
& creatio ad naturam communis & ser¬
uitus & hic inpiȩ praedicationis furor
&i am hoc profeticoutieur dicto unxitte
ds̃ dĩtiuuus: Non sit in eanaturȩ uirtute qua
ds̃ ẽ dum ei unguens sed s̃ indm̃ suum sit
antelatus ignorat dm̃ xp̃m qui ignorat dm̃
natum dm̃ auenascinon ẽ aliud quã inea
natura esse quad s̃ẽ qui an ascicum causã
natiuitatis ostendat pondis proficittam en¬
ingenere auctoris existere quod aũt
non disproficit in genere deb& quidem
auctori causam natiuitatis suaenaturã
tamen exse non amisit auctoris quiana¬
tiuit asdĩ neq aliunde neqaliud ẽ. quae
si aliunde .ẽ. natiuitasnon est siuero aluio ẽ
non dẽ ẽ uimaũt ex dõ dc̃ ẽ perid dĩ paterdõ¬

Expanded text:
est, et Deus Deus est , sit in ea infirmitate qua sumus; dum et per eumdem patrem exaequamur in filios, et per eumdem Deum comparamur in servos: et cum nos simus et creatio ex origine, et ex natura servi, tamen dum et pater nobis communis et Deus est, sit ei nobiscum et creatio ad naturam communis et servitus. Et hic impiae praedicationis furor etiam hoc prophetico utitur dicto: Unxit te, Deus, Deus tuus : ut non sit in ea naturae virtute qua Deus est, dum ei ungens se Deus in Deum suum sit ante latnatum. Deum autem nasci non est aliud, quam in ea natura esse qua Deus est: quia nasci cum causam nativitatis ostendat, non disproficit tamenin genere auctoris exsistere. Quod autem non disproficit in genere, debet quidem auctori causam nativitatis suae, naturam tamen ex se non amisit auctoris: quia nativitas Dei neque aliunde, neque aliud est. Quae si aliunde est, nativitas non est; si vero aliud est, non De
Abbreviated transcription (Latin):
nihil aliud quam aeternũ: quod si non
aeternũ lam nec pater quigenara¬
tionis .ẽ. auctor aeternus .ẽ. quod

Expanded text:
nihil aliud quam aeternum; quod si non aeternum, jam nec Pater, qui generationis est auctor, aeternus.
Abbreviated transcription (Latin):
non .ẽ si non unum dnm̃ &unũ dm̃ pa¬
trem in conscientiae professione retinebit:
unu uero dnm & unũ dm̃ patrem. quo¬
modo fides quae nonuna .ẽ. confitet᷑
unaaut̃ intanta prȩdicationũ diuer¬
sitate lam noperit. si alius dnm ihm̃
xp̃m pene trante palmas clauo infir¬
mitatis nr̃ae cred&. dolore gemuisse
& egentem naturȩ suae potestatisq
uirtutem̃ minentis lãf ibi mortistimu¬
iss& errorem si &iamco quod principa¬
le ẽ natum negabit & creatumpotius
prȩdicabit sidm̃dicit magis quam
intellegat . quia & deos dicireligiosũ
& dm̃intellegi diuine naturȩ consci¬
si aliiut ds̃ pondol& aliiuł in firmusti¬
meat. alii sit exnatura. alii ex cogno¬
mine ds̃ & alii ex generatione & alii
ex appellatione sit filius & ꝑto neq ds̃
pater unus infide ẽ si aliis potestate
aluis generatione pater creditur. quia
& uniuersorum pater ds̃ sit : lã porro quis am¬
big& extrafidẽ ẽẽ quid quid extra fidẽ uuã ẽ

Expanded text:
non est, si non unum Dominum et unum Deum patrem in conscientiae professione retinebit. Unum vero Dominum et unum Deum patrem quomodo fides quae non una est confitetur? Una autem in tanta praedicationum diversitate jam non erit, si alius Dominum Jesum Christum, penetrante palmas clavo, infirmitatis nostrae credet dolore gemuisse, et egentem naturae suae potestatisque virtute, imminentis jam sibi mortis timuisse terrore: si etiam id, quod principale est, natum negabit, et creatum potius praedicabit: si Deum dicet magis, quam intelliget: quia et deos dici religiosum est, et Deum intelligi divinae naturae conscisi alii ut Deus non dolet, alii ut infirmus timet; alii sit ex natura, alii ex cognomine Deus: et alii ex generatione, alii ex appellatione sit filius. Et per id neque Deus pater unus in fide est, si aliis potestate, aliis generatione pater creditur, quia et universorum pater Deus sit. Jam porro quis ambiget extra fidem esse, quidquid extra fidem unam est?
Abbreviated transcription (Latin):
& i nomnib: nobis: nonenim ãbiguis nos &
erraticis inde finite doctrinȩ studus dereli¬
quit uł incertis opinionib: Ingenia humana
ꝑmsit statitis ꝑse & oppositis obicib: liberta¬
tẽ iutellegentia e uoluntatisq concludens
deiudeunius dñi unã fidẽ memoransupũ &uã
baptis mũ demonstrat utiumunius dñi upa
fide sess&unius perhoc fidei in dñm upum
unum ess& & baptis mum : & quia sacram̃tũ¬
unius dĩ professione conclusit: Vtupũ
baptis sinum & fides una sicut unius dñi
ita & dĩ ess&unius Vlnus enim uterq: ẽ
nonunionis. seo proprietate dum&
unicuiq proprium .ẽ. utunus sit uel
patri ẽẽ quod pater ẽ uel filio ẽẽ
quod filius ẽ &io quod uterq: in proprie¬
tate sua unus ẽ sacramentum unitatis
&unus dĩ pater uni dño xp̃o non intel¬
legitur negare quod ds̃ ẽ : cumsi perio

Expanded text:
t in omnibus nobis . Non enim ambiguis nos et erraticis indefinitae doctrinae studiis dereliquit, vel incertis opinionibus ingenia humana permisit, statutis per se et oppositis obicibus libertatem intelligentiae voluntatisque concludens: deinde unius Domini unam fidem memorans, unum etiam baptisma demonstrat: ut cum unius Domini una fides esset, unius per hoc fidei in Dominum unum, unum esset et baptisma. Et quia sacramentuunius Dei professione conclusit: ut unum baptisma et fides una sicut unius Domini, ita et Dei esset unius. Unus enim uterque est, non unione, sed proprietate: dum et unicuique proprium est ut unus sit, vel Patri esse quod pater est, vel Filio esse quod filius est; et id, quod uterque in proprietate sua unus est, sacramentum unitatis et unus Deus pater uni Domino Christo non intelligitur negare quod Deus est: cum si per id,
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ tam̃ eo promptior cura ad scri¬
bendũ fuit quomagisplures periculo
infideles intellegentiȩ detinebant᷑ ube¬
rius gaudium consectans ex salute mul¬
torum sicagnitis sacramentis perfectȩ
indm̃ fideiin piahumanȩstultitiȩ in sti¬
tuta desererent & sedõ redderent he¬
reticis repudiatis adq acibo mortis quo
in laqueum auessolent in liciinuo latũ
seliberȩ sec uritatis erigerent sequeren¬
turq xp̃mducẽ proph&as nuntios apos¬
tolos prȩuiosfidem consũmatã & sa¬
lutẽ in patris & fili confessionẽ perfec¬
tã &cũdictũ meminissent ore dñiqui
non hanorificat filiũ non honori ficat
patrẽ quimisit illũ. ad honorifican¬
proximelues quȩ ingentigrassata con¬
tagioriunã miseran de mortis inuexit :¬
ꝯ non enĩ tantũ aut considentiũ inchaos
cũ populis suisrepensurbiũ uastitas.
aut frequentes bellorũ & funebres
mortes aut in medicatȩ egritudinis

Expanded text:
terium; tamen eo propensior cura ad scriterium; tamen eo propensior cura ad scribendum fuit, quo magis plures periculo infidelis intelligentiae detinebantur; uberius gaudium consectans ex salute multorum, si cognitis sacramentis perfectae in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigerent; sequerenturque Christum ducem, prophetas nuntios, Apostolos praevios, fidem consummatam, et salutem in Patris et Filii confessione perfectam; et cum dictum meminissent ore Domini: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum , ad honorificanproxime lues, quae ingenti grassata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
pore scribere hac aduersũ uȩ sanã inpiorũ
here simdĩ filiũ creaturã eẽ ad firmantẽ
ad gressum fuis semultis iã ꝑ om̃s ferme
romaniimperii prouincias ec clesiis mor¬
bo pestifere hiuius prȩdicationis infectis
& uelut ad piȩfideihuius male u surpa¬
tã ꝑsuasionẽ longo dottrinȩ usu &emen¬
tit o nomine uerȩre ligionis inbutis non
ignorans difficilẽ . r̃e ad em̃ dationis pro¬
fectũ uoluntatẽ quã in errorissustudio
perpluriũ ad sensũ auctoritas publicȩ
iam sententiȩ continer& : grauis enĩ
& periculo susẽ error inplurimis &
multorũ lapsus &iam si se intellegat tam̃
exsiirgendipidore aut toritatẽ sibi pre¬
sumit exnum ero habens hoc inpudenti¬
ȩ ut quod errat prudentiã uelit exifa¬
mari & qđ cũmulti serrat intellegenti¬
ã eẽ ad serat ueritatis dumminus er¬
roris eẽ existimatur in multis. acmi
nec essitatẽ quahoc ecclesiȩ epis copus
prȩdicatienis euangelicȩ debeo menis¬

Expanded text:
vesanam impiorum haeresim, Dei filium creaturam esse affirmantem, aggressum fuisse; multis jam per omnes ferme Romani imperii provincias ecclesiis morbo pestiferae hujus praedicationis infectis, et velut ad piae fidei hujus male usurpatam persuasionem, longo doctrinae usu, et ementito nomine verae religionis imbutis, non ignorans difficilem esse ad emendationis profectum voluntatem, quam in erroris sui studio per plurimorum assensum auctoritas publicae jam sententiae contineret. Gravis enim et periculosus est error in plurimis: et multorum lapsus, etiamsi se intelligat, tamen exsurgendi pudore auctoritatem sibi praesumit, ex numero habens hoc impudentiae, ut quod errat, prudentiam velit existimari; et quod cum multis errat, intelligentiam esse asserat veritatis, dum minus erroris esse existimatur in multis. 133 2necessitatem, qua hoc Ecclesiae episcopus praedicationis evangelicae debeo minis
Abbreviated transcription (Latin):
nullus sit unigenito dõ prȩdica qđ absq
eo ds̃ non sit audi enim praeter morsen:¬
& esaiam tum tertio: idipsum quoq &
hieremiã docentẽ cũdicit. hic dĩ nr̃ est :¬
& nondeput abitur alterad eum. inuenit
omnemuiam scentiae &dedit eam

Expanded text:
nullus sit: unigenito Deo praedica, quod absque nullus sit: unigenito Deo praedica, quod absque eo Deus non sitet Esaiam, tum tertio id ipsum quoque et Jeremiam docentem, cum dicit: Hic Deus noster est, et non deputabitur alter ad eum. Qui invenit omnem
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã hancate solitudinis suȩ ñ postu¬
lat non desiderat hanc opinionis tuȩ in¬
tellegentiã ut obhoc quod dixerit p̃ est
dĩ prȩterme eũquẽ ex segenuit dm̃ ab¬
neges ac nesibi hoc ad diuinitatẽ filidis¬
truendã peculiare deferres uni geniti sui
gloriã honorẽ perfecte diuinitatis in¬
pleuitdicens & non ẽ ds̃ praeterte :
quid ex aequata dis criminas qiđ conpa¬
ratadicernis proprium dĩfilio est ne
prȩter eũ dssit: proprio dõ patriẽ neabs¬
q: eo ds̃quis quã sit: uerbis dĩ dedõ utere.
offensionẽ hab& confessionis exem¬
plum maxime cumaduersatioeiꝰ ple¬
na confessionissit & pudoris in morare
dĩ uerbis confiteredĩ uocib & fuge confu¬
sionis denuntiatione : dm̃ enimdĩ filiũ
ab negando non dm̃ tam quã solitarioglo¬
riȩ honore ueneraberis quam patrẽ fili
inhonoratione contendes honorisfidem
innas cibilidõ confitere quod prȩt̃ eũ ds̃

Expanded text:
gloriam hanc a te solitudinis suae non postugloriam hanc a te solitudinis suae non postulat, non desiderat hanc opinionis tuae intelligentiam; ut ob hoc quod dixerit, Non est Deus praeter me, cum quem ex se genuit Deum abneges. Ac ne sibi hoc, ad divinitatem Filii destruendam, peculiare deferres; Unigeniti sui gloriam honore perfectae divinitatis implevit, dicens, Et non est Deus praeter te. Quid exaequata discriminas? quid comparata discernis? Proprium Dei filio est, ne praeter eum Deus sit; proprium Deo patri est, ne absque eo Deus quisquam sit: verbis Dei de Deo utere. offensionem habet confessionis exemplum; maxime cum adversatio ejus plena confusionis sit et pudoris. Immorare Dei verbis, confitere Dei vocibus; et fuge confusionis denuntiationem. Deum enim Dei filium abnegando, non tam Deum tamquam solitarium gloriae honore veneraberis, quam Patrem Filii inhonoratione contemnes. Honoris fidem innascibili Deo confitere, quod praeter eum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
teed̃. solitarium resista non recipit :
inte enĩ prȩsentẽ ueluti adquẽ sit sermo
significat: quod autẽ sequitur inte ẽ
ds̃ non solum eũ qui prȩsens est sed &i¬
ameum qui maneat in prȩsente demons¬
trat habitantẽ ab eo in quo habit& dis¬
cernens personȩ tam̃ tantum distinc¬
tione non generis : ds̃ enĩ ineo ẽ & in
quo ẽ dĩ ds̃ ẽ : non enim ds̃ indiuersȩ
adq alienae a senaturȩ habitaculo ẽ :
sed in suo atq exsegenito man& ds̃ indõ
quia ex dõds̃ ẽ : tues enĩ ds̃ & nesciebamꝰ.
sequens sermo confutat: ait enim.
erubescent & pudebi tomnes quiad¬
uersant᷑ ei &ibunt cum confusione.
de cretum hoc ad inpietatẽ tuam dĩ ẽ:
aduersaris enixp̃o dequote professio
pat̃nȩ uocis obiurgat̾ds̃ est enim quẽ ẽẽ
tudin denegas denegas uero subspeciȩ
terme : sed confundere & erubesce non
eg& delatoate honore innascbilis ds̃:

Expanded text:
te est Deus. Solitarium res ista non recipit. te est Deus. Solitarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo est, sed in suo atque ex se genito manet. Deus in Deo, quia ex Deo Deus est. Tu es enim Deus, et nesciebamus, sequens sermo confutat: ait enim, Erubescent, et pudebit omnes qui adversantur ei, et ibunt cum confusione : Decretum hoc in impietatem tuam Dei est. Adversaris enim Christo, de quo te professio paternae vocis objurgat. Deus est enim, quem esse tu Deum denegas. Denegas vero sub specie hter me . Sed confundere et erubesce: non eget delato a te honore innascibilis Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dehinc sequitur : & non ẽ ds̃ prȩterte :
quibis continuo idem apostolus ait
unus ẽ enĩ dñs: noster ihs xp̃s perquẽ
omnia & nullus prȩtertio: uidetur
alius essequiunus ẽ : tertio quoq: ait :
tues dĩ & nes cebamus: sed expersecu¬
tore ec clesiae dixit. quoru pa¬
tres ex quib xp̃s qui est super omnia
ds̃ hugit᷑ iuincti haec prȩdicabunt. excel
& passionis sua̧ martirio secuturi dĩ¬
donon ẽ ds̃ prȩterte cũ in eodem sit:
usurpasoheretice ad confessi onem so¬
litarii dĩpatris nonẽ ds̃ praeterme
quomodo ex prȩdicationedĩ patrisdi¬
centis non ẽ ds prȩterte : dictũ int̃ prȩ¬
taberis siperid qđ dictũ ẽ nonẽ dsprȩt̃
me ãd firmare contendes nedĩ filius ds̃
subicere enĩ hictibi personam solitarii:
non licebit. iñs enĩ dixitregiquem excita¬
uit expersona uirorũ excelsorum ado¬
rantium & deprȩcantium quoniã in

Expanded text:
sibi . Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. sibi . Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo idem Apostolus ait, unus est enim Dominus noster Jesus Christus per quem omnia ; et nullus praeter eum videtur alius esse, quia unus est. Tertio quoque ait, Tu es Deus, et nesciebamus. Sed ex persecutore Ecclesiae dixit: Quorum patres, ex quibus Christus, qui est super omnia Deus . Hi igitur vincti haec praedicabunt: excelset passionis suae martyrio secuturido non est Deus praeter te; cum in eodem Deus sit? Usurpas, o haeretice, ad confessionem solitarii Dei patris, Non est Deus praeter me: quomodo ex praedicatione Dei patris dicentis, Non est Deus praeter te, dictum interpretaberis, si per id quod dictum est, Non est Deus praeter me , affirmare contendis, ne Dei filius Deus subjicere enim hic tibi personam solitarii non licebit. Dominus enim dixit regi quem excitavit, ex persona virorum excelsorum adorantium et deprecantinm, Quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
omni de ferebatur. hisdemmagis exmer¬
catua ethiopũ & sabain auri & turis &
mrrrȩ munera deferentib: quod quidẽ
idipsum & alius proph&a prȩmonuitdi¬
cens : inconspectueius procedent aethi¬
opes & inimicieius terram lingent
regesthar sismunera offerent. reges
arabũ & sabamimera adducent & dabit᷑
nerib: labor aegrpti & mercatus a ethi¬
opũ & saba inostenditur. sclic& mundi
error magis adorantib & electagentiũ
aut̃ uiriqui ad eũ transituri sunt atq eũ
uinctisequentur quitandẽ isti sunt non
in obscuro ẽ : respice ade uangeliã p&rus
dĩm suũ secuturus prȩcingitur: intu¬
erẽa postolus seruus xp̃ipaulus inuin¬
culis gloriatur. &uid eamus anuictus
xp̃iihu ea quȩ dĩ defilio suodõ fuerit lo¬
cutis in pleuerit : prȩcabuntur inquit qm̃
inte est dr̃ dictum itaq ab a postolo recog¬
nosce & recognitum intellege :
ds̃ in xp̃o erat mundum reconcilians

Expanded text:
omni deferebatur. Iisdem Magis et meromni deferebatur. Iisdem Magis et mercatu Aethiopum et Sabain, auri, et thuris, et myrrhae munera deferentibus: quod quidem idipsum et alius propheta praemonuit, dicens: In conspectu ejus procident Aethiopes, et inimici ejus limum lingent. Reges Tharsis munera offerent, reges Arabum et Sabain munera adducent, et dabitur muneribus, labor Aegypti et mercatus Aethiopum et Sabain ostenditur, scilicet mundi error Magis adorantibus, et electa gentium autem viri, qui ad eum transituri sunt, atque eum vincti sequentur, qui tandem isti sunt, non in obscuro est. Respice ad Evangelia; Petrus Dominum suum secuturus praecingitur . Intuere Apostolos: servus Christi Paulus in vinculis gloriatur . Et videamus an vinctus Christi Jesu ea, quae Deus de filio suo Deo fuerat locutus, impleverit. Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians