comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ꝑg̾e ut nõ fint. Qui aũt amat
ẽe ꝓbat ista. ĩ ꝙͣtũ st̃ et amat qd̃ sꝑ ẽ.¬
et si uariabit᷑ in amore istoꝵ. minu¬
it᷑. in amore illius. Et si defficiet ĩ
amore transeuntumi ĩꝑmanentis
amore solidabitur. et stabit. et op¬
tinebit ip̃m eẽ qui uolebat eum.¬
Cũ timebit nõ ẽẽ. et stare non pot̾it.
ĩreptitꝰ in amore fugientiũ. Non gͦ
t displiceat.ymo maxime placeat
nõ eẽ qr nichil eris. Huic em̃ exor
ẽ. atq Ita te ab om̃i labe cohibebis q̃
tnͣfit ut nõ sit qd infime ẽ. Et secũ
amantes uiros sbruit. Hinc fiet ut
qui mauult nõ ẽẽ ne miẜ sit. qr nõ
ẽẽ nõ põt. restet ut miser fiat. Qͥ
aũt plus amat ẽẽ ꝙͣ odit miẜ esse.
et non adiciendo adid qd̾ amat. qd̃ odit
excludat. Cum enim ĩ suo gn̾e ꝑfcẽ
uide ꝙͣ absur de acq incõuementer
dicatur malle non ẽẽ. qmͣ miẜ ẽẽ.
Qui enim dicit. maslez hoc ꝙͣ illȯ
eligit aliqͥd. Nõ ẽẽ aũt. non est ali¬

Expanded text:
mat esse, probat ista in quantum sunt, et amat quod Et si variabatur in amore istorum, munietur in illius; et si diffluebat in amore transeuntium, in permanentis amore solidabitur, et stabit, et obtinebit ipsum esse, quod volebat cum timebat non esse, et stare non poterat irretitus amore fugientium. Non igitur tibi displiceat, imo maxime placeat, non esse, quia nihil eris. Huic enim exorest; atque ita te ab omni labe cohibebis, qua transit ut non sit quod infime est, et secum amantis vires subruit. Hinc fiet ut qui mavult non esse, ne miser sit, quia non esse non potest, restet ut miser sit. Qui autem plus amat esse quam odit miser esse, adjiciendo ad id quod amat, quod odit excludat: cum enim in suo genere vide quam absurde et inconvenienter dicatur: Mallem non esse quam miser esse. Qui enim dicit, Mallem hoc quam illud, eligit aliquid. Non esse autem non est ali
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. Nẽo sine disci¬
plina recte rõcinatur. Est ãt recta
recinatio a certis ad ĩcertoꝵ ĩdaga¬

Expanded text:
Item nemo sine disciplina recte ratiocinatur. Est enim recta ratiocinatio a certis ad incertorum indaga
Abbreviated transcription (Latin):
occłs mentis dirigãt᷑ in finem. Oĩa
q̃ uia eccurrunt. transeant᷑᷑ ut ꝑueĩ¬
at᷑ in finẽ. Exultent suꝑbi de pñti
felicitate. tumeant honorib. fulge¬
ant auro. redundẽt familiis obse¬
quiis clientiũ stipẽt᷑. p̾t̾unt ista et
transeũt tanqmͣ ũbrascum ille fi¬
uis uen̾it ubi om̃s qui modo in
domino sꝑant gaudeant. tc̃ ilł ueĩ¬
et sine fine tristicia. Lbro. d̾¬

Expanded text:
 in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille finis venerit, ubi omnes qui modo in Domino sperant gaudeant, tunc illis veniet sine fine tristitia. Quand
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ib totum. asingut possidet᷑.
Regnũ dei crescente posẜoꝵ mĩo
nonminuit᷑. qr non diuiditur.
unicuiq integrum est. qr cõcordit̾
hẽtur a multis.

Expanded text:
ab omnibus, totum a singulis possidetur regnum Dei; crescente possessorum numero non minuitur, quia non dividitur. Unicuique integrum est, quod concorditer habetur a multis.
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩmnicos ur̃os. qr unus quisq iniqus
homo inqñtu iniqꝰ ẽ. odio hñdꝰ est.
In qnͣtu hõ ẽt est. diugendus ẽ. ut
iᵈ go̾ in eorecte odimꝰ arguamus .i.
uitium quo possit its quod ĩ eo rec¬
te diligimus .i. humanã ip̃a naturã
emendato nitio libari. Hec in qmͣ
regła est qua et oderimus ĩimicũ.
ꝓpter id quod in eo malit̃ malum

Expanded text:
ue iniquus homo, in quantum iniquus est, odio habendus est, in quantum autem homo est. diligendus est. ut illud. quod in eo recte odimus, arguamus, id est uitium. quo possit illud, quod in eo recte diligimus. id est humana ipsa natura emendato uitio liberari: haec, inquam. regula est, qua et oderimus inimicum propter id. quod in eo malum
Abbreviated transcription (Latin):
tellecto ꝙ antiquis dcm̃ erat. Oderis
ĩnicũ tuũ. Ferebantꝰ homines in
hoĩs odium. cum deberent non odisse
nisi uiciũ. Hes corrigit dominꝰ dicẽdo
Diligice mimicos ur̃os. ut qui lam
dixerat. nõ ueni legem solu̾e. Sed
adĩplere. Ideoq de odio ĩnnici quod
scriptũ ẽ in lege non solueret. p̾cipi¬
endo utiq ut diliganiꝰ inimicos co¬
g̾et nos intesligere. quo nam mͦ pos¬
se unũ eutoe q homĩe. et odisse
ꝑ culpam. et dilig̾e ꝑ naturã.

Expanded text:
tellecto. quod antiquis dictum erat: oderis inimicum tuum, ferebantur homines in hominis odium, cum deberent non odisse nisi uitium. hos corrigit dominus dicendo: diligite inimicos uestros, ut qui iam dixerat: non ueni legem soluere, sed adinplere ideoque de odio inimici quod scriptum est in lege non solueret, praecipiendo utique, ut diligamus inimicos, cogeret nos intellegere, quonam modo possemus unum eundemque hominem et odisse propter culpam et diligere propter naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ adulteꝵ et bonũ castũ. S hũc
bonũ dicẽs nesciendo adulteꝵ
ẽẽ nõ castum. Porro si ꝑ errore
euadit quis ꝑniciem sicut dixi
mꝰ nob̾ in itinere cõtigisse etia
boni aliqͥd hõi errore confertur.
Sed cũ dico ĩ quibꝰda rebus
nullo malo aliquẽ uł nõnlło etiam
bono falli. non ip̃m errorẽ dico nsłm
malũ uł millũ bonũ. Sed malũ quo
nõ uenitur uł bonũ quouenitꝰ errã
error aut magnũ in re magna
ẽẽ. approbare falsa proueris. Aut
ĩprobare u̾a pro falsis. Aut hr̃e ĩcer¬
ta ꝓ certis uel certa pro incertis. S
alico ẽ bonum hoĩe putare qͥ ma¬
lus ẽ. quod ẽ erroris. Et aliud est
ex hoc malo aliqͥd mali nõ pati. si
inchil noceat homo malus qui pu
tatus ẽ bonꝯ. Itẽq aliud ẽ ipãm uiã
pucare quenon est ip̃a. Et aliud ẽ
exhoc erroris malo aliquid conseqͣ.
uelut ẽ abinsidiis maloꝵ hõmum
liberari

Expanded text:
lum adulterum et bonum castum: sed hunc lum adulterum et bonum castum: sed hunc bonum dicens, nesciendo adulterum esse, non castum. Porro si per errorem evadit quisque perniciem, sicut superius dixi nobis in itinere contigisse, etiam boni aliquid homini errore confertur. Sed cum dico in quibusdam rebus nullo malo aliquem, vel nonnullo etiam bono falli; non ipsum errorem dico nullum malum vel nonnullum bonum; sed malum quo non venitur, vel bonum quo venitur errando, e ipsum error aut magnum in re magna,neget, approbare falsa pro veris aut improbare vera pro falsis, aut habere incerta pro certis, vel certa pro incertis? Sed aliud est bonum hominem putare qui malus est, quod est erroris; et aliud est ex hoc malo aliud malum non pati, si nihil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam putare, quae non est ipsa; et aliud est ex hoc erroris malo aliquid boni consequi, velut est ab insidiis malorum hominum liberari
Abbreviated transcription (Latin):
Iz. In quibdam reb magno ĩ qͥbꝰ¬
dam puo. in quibdã nlło malo
Nam malo magno faslitur homo
ducit eternam. Paruo autem
malo fallit᷑ qui falsũ ꝓ u̾o approbã¬
do ĩcidit in aliq̃s molestias tprales
Quibo tñ adhibita ficel ꝑatĩa cõ¬
u̾tit eas ĩusum bonũ. Ueluti si qͥs¬
quiͣ bonũ hoĩem putau̾it qͥ malꝰ
est aliquid ab eo patiatꝰ mali. Q
u̾o malũ hom̃ie ita bonũ credit
ut nil ab eo patiatꝰ mali/ mullo
malo fallit᷑. nec ĩ eum cadit illa
ꝓpħica detestatio. De hiis qͥ dicũt
ꝙ malum est bonũ. et ꝙ hom¬
malisunt. nõ d̾ hoĩb dictum est¬
ẽẽ intesligend ẽ. Unde. qui adul¬
terium dicit bonũ. recte arguit᷑
illa uoce ꝓphica. Qui u̾o ip̃m ho¬
minem dicit bonũ que putat
castũ nesciẽs adulteꝵ. non ĩ doctͥ¬
na reꝵ bonaꝵ et malaꝵ. sed ĩ occł¬
tis humanoꝵ fallitꝰ moꝵ / uccãs
hoĩem bonũ in quo putat ẽẽ / ꝙ eẽ
nõ dubitat bonum. et dicẽs ma¬

Expanded text:
. In quibusdam ergo rebus magno, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo malo, Nam magno malo fallitur homo,ducit aeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approbando incidit in aliquas molestias temporales, quibus tamen adhibita fidelis patientia convertit eas in usum bonum. Velut si quisquam bonum hominem putando qui malus est, aliquid ab eo patiatur mali. Qui vero malum hominem ita bonum credit, ut nihil ab eo patiatur mali, nullo malo fallitur: nec in eum cadit illa prophetica detestatio, Vae iis qui dicunt quod malum est bonum. Dmali sunt, non de hominibus dictum intelligendum est. Unde qui adulterium dicit bonum, recte arguitur illa voce prophetica. Qui vero ipsum hominem dicit bonum, quem putat castum, nescit adulterum, non in doctrina rerum bonarum et malarum, sed in occultis humanorum fallitur morum; vocans hominem bonum, in quo putat esse quod esse non dubitat bonum, et dicens ma
Abbreviated transcription (Latin):
et sep. ẽ in ĩferno. Nõ reputet qͥs¬
qmͣ hec u̾ba ẽẽ augustini. nõ sunt
hoĩs. sed u̾itatis que nec fallere pͭ
nec falli. Quisquis uis regnare
cum xͦ. elige pauꝑem ẽẽ cum xp̃o.
ut requiescas cum lazaro mendico.
Neõ enĩ põt gaud̾e in ħ sclo. et reg¬
lari cũ diuite p̾ꝑat epulas u̾mibꝰ
gehẽnnie. in qua pro gaudiomomẽ¬
taneo. ardebit ꝑpetuo cũ capite suo
dyabolo. Infelix cõmertiũ pro tã
breni gaudio celesti pͥuari regno.
felix panꝑtas ꝑ quam celestis ac¬
quiritur heditas. Felix cõmertiũ
pro paruis eterna et magna re¬
ciꝑe. qd̃ ineffabile bonũ ẽ cũ xp̃o
sine fine regnare.¬

Expanded text:
et sepultus est in inferno Non reputet quisquam haec verba esse Augustini: non sunt hominis, sed Veritatis, quae nec fallere potest, nec falli. Quisquis ergo vis regnare cum Christo, elige pauperiem cum ipso, ut requiescas cum Lazaro mendico. Nemo enim potest gaudere cum saeculo, et reglari cum divite, praeparat se epulas vermibus gehennae: in qua pro gaudio momentaneo ardebit perpetuo cum capite suo diabolo. Infelix commercium, pro tam brevi gaudio, coelesti privari regno! Felix paupertas, per quam coelestis acquiritur haereditas! Felix commercium, pro perituris aeterna recipere: et quod ineffabile bonum est, cum Christo sine fine regnare
Abbreviated transcription (Latin):
ũqͥtatis uł mat̾cidii uł fr̃icidii. seu cuiꝰ¬
cũq criminis. nec credo sacr̃m̃ ad hoc
debere fieri ut ĩiusta miratõ suoꝵ uõꝵ
sit ĩiuste iurantib expoliatio. et acci
ad ĩiustũ. et illicitu. et deo mĩme a
timore iuram̃ti si aliqͥd defuit mr̃i.
Quiu̾o eum iurare cog̾unt qd̃ non
debuit reatu ꝑuirii ĩpliciti teneant᷑
Iniuria quippe ĩiuste irregata ẽ eius
infamia qui facit. nec ei ullo mõ
ad obꝓbriũ coacte uolũtatis trahit᷑.
qd̾ illicita ꝯdic̃o necitatis excorsit.

Expanded text:
uitatis, vel matricidii, vel fratricidii, seu cujuscunque criminis. Nec credo sacramentum ad hoc debere fieri, ut injusta juratio suorum bonorum sit injuste jurantibus exspoliatio, et accipad injustum et illicitum, et Deo minime amtimore juramenti aliquid defuit matri. Qui vero eum jurare coegerunt quod non debuit, reatu perjurii impliciti teneantur. Injuria quippe injuste irrogata ejus est infamia, qui facit. Nec enim ullo modo ad opprobrium coactae voluntatis traditur quod illicita conditio necessitatis extorsi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ laus dei. Si defiçies ab amore
defficies a laude. Si autez amor
sempiteruꝰ erit. quia illa insatiabił
pulcritudo erit. Noli tim̾e ne nõ
possis semꝑ laudare ꝙ semꝑ pot̾is
amare. Ergo Bcĩ qui hĩtant etcͣ.¬

Expanded text:
s Dei, amor Dei. Si deficies ab amore, deficies a laude: si autem amor sempiternus erit, quia illa insatiabilis pulchritudo erit; noli timere ne non possis semper laudare, quem semper poteris amare. Ergo, «Beati qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
dilexi decorem cuũ. et locũ hĩtatõis
głie dñi mei fabricatoris et posses¬
soris cui tibi suspiret pegͥnatio mã.
et dico ei qui fecit te. ut possideat et
me in te. qui a fecit et me. Erraui
sicut ouis ꝑdita. Sed in humeris
pastoris mei structoris cui sꝑo me
Timebis latrones domui dĩ murͦ
ip̃e d̃s est. Bcĩ ergo qui hĩtãt ĩ do¬
mo tua. Possident eni ihrłm ce¬
lestez sine angustia sine pressura
sine adu̾sitate. et dĩsione limitũ.
om̃s hñt eam. et singuli hñt co¬
tam. magne ille diuitie. et non
angustat fr̃ frẽm. Nulla ibi Indi¬
gentia. Quid ergo ibi acturisimꝰ¬

Expanded text:
dilexi decorem tuum, et locum habitationis gloriae Domini mei fabricatoris et possessoris tui ! Tibi suspiret peregrinatio mea; et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. Erravi sicut ovis perdita ; sed in humeris pastoris mei, structoris tui, spero me timebis latrones; domui Dei murus ipse Deus est. «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine angustia, sine pressura, sine diversitate et divisione limitum: omnes habent eam, et singuli habent totam. Magnae illae divitiae. Non angustat frater fratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi acturi
Abbreviated transcription (Latin):
Sieut abeo quod
saꝑe dicta est sapientia. et ab eo qõ
est scire deã ẽ scĩa. Ita ab eo quod est
qui dixit famulo suo. Ego sum qui
sum. Et dices filiis isrł qui ẽ misit

Expanded text:
im ab eo, quod est sapere, dicta est sapientia, et ab eo quod est scire scientia, ita ab eo, quod est qui dixit: Ego sum qui sum; et: Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntia que deus est. em profecto
ip̃m ẽẽ uera eẽntia noĩata ẽ. et ma¬
xime et u̾issime cõpetit. Quod enĩ
mutatur non ẜuat ipm ẽẽ. Et quod
mutari põt etia sinõ mutet᷑. potest
qd̾ fu̾at non ẽẽ / ac ꝑ hoc illud solum
u̾issime dicat᷑ ẽẽ.

Expanded text:
entia, qui Deus est, cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum verissime dicatur esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ut dei filius ĩmutabilr̃ bonus ĩ se
manens quod erat. et a nob̾ ꝓ nob̾¬
accipiẽs qd̾ nõ erat. p̾t̾ sue nature
det̾mẽtu nr̃e dignat᷑ mire cõsortiũ
prius sine ullo malo m̾ito mala nr̃a
ꝑferret. ac si iã credentib qnͣtum nes
diligat dẽ. et ꝙ desꝑabamꝰ iã sꝑantibꝰ
bona ad nes sua sine ullis bonis m̾i¬
tis nris ĩmo p̾cedentib et malis m̾i¬
cis nr̃is indebita largitate conferret.
qr et ea q̃ dicũt᷑ m̾ita nr̃a dona sũt
eius. ut enim ẽẽt fides que ꝑ dilec¬
tionem opetur. caritas dei diffusa ẽ

Expanded text:
 « Dei Filius immutabiliter bonus ipse manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, praeter suae naturae detrimentum, nostrae dignatus inire consortium, prius sine ullo malo suo merito mala nostra perferret; ac sic jam credentibus quantum nos diligat Deus, et quod desperabamus jam sperantibus, dona in nos sua sine ullis bonis meritis nostris, imo praecedentibus et malis meritis nostris, indebita largitate conferret? 14. Quia et ea quae dicuntur merita nostra, dona sunt ejus. Ut enim fides per dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
ues facies ecs .i. data gratis gratia
tua. Quco eni ille latro attule¬
rat ad crucẽ de fraude in iudicium.
De iudicio in lignũ. De ligno ĩ ꝑa¬
disum. Credidit. pp̃ quod et locu¬
tus est. S et ip̃am fidem quis do¬
nauit. nͥ qui ixͣ pependit.

Expanded text:
s facies eos, id est gratis data gratia tua. Quid ille latro attulerat ad crucem? De fauce in judicium, de judicio in lignum, de ligno in paradisum . Credidit, propter quod locutus est . Sed et ipsam fidem quis donavit, nisi qui juxta pependit?
Abbreviated transcription (Latin):
libõ arbitrio.¶Sicutromam naui¬
ganti nich noc̾et si excroiss aiõ. aqͦ
litore nauem soluerit. dum abeo
loco ubi eẽt non ignoraret. quo
proram diriget. nicħ aũt ꝓdesset
meĩsse lictoris. ũde it̾ exorsus sit.
si de romano portu fieret ali qͥd falsũ exi¬
stimans in saxa incidiss. ita neq
si nõ tenuero ĩitiũ tp̃ris uite mee.
qͥ cquã mͥ oberit. scienti quofine reqͥ¬
escam nec ꝓdess aliquid illa sine mẽõ¬
ria siue cõiectura inchoate uite. si de
ip̃o dõ qui unꝰ laboꝵ anime finis alit
los erroris irruerem.

Expanded text:
m naviganti nihil noceret si excidisset animo, a quo littore navem solverit, dum tamen ab eo loco ubi esset non ignoraret quo proram dirigeret; nihil autem prodesset meminisse littoris unde iter exorsus sit, si de Romano portu falsum aliquid existimans, in saxa incidisset: ita neque si non tenuero initium temporis vitae meae, quidquam mihi oberit scienti quo fine requiescam; nec prodesset aliquid illa sive memoria sive conjectura inchoatae vitae, si de ipso Deo, qui unus laborum animae finis est, aliter los
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩtlłigitꝰ᷑ ni¬
si paulus. qui
luit. Hoc enĩ¬
dei ca ͦ reͦ Ueritas emendat er¬
rorem fides redarguit increduli¬
tatem. Cõu̾sio corrigit adu̾sione¬

Expanded text:
non intellegitur nisi Paulus, quialuit. hoc eni cum ueritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conuersio corrigit auersione
Abbreviated transcription (Latin):
caͦ. I6. Qd̾ ait. et inducã ues in
terra ur̃am. et paulo post tanqmͣ
id ip̃m̃ repetens. Et hĩtabitis ĩ qͥt
in terra quam dedi prĩb urĩs nõ
quippe sine macła et ruga. ex oĩb
gẽtib cõgregata atq in eternũ re¬
gnatura cũ xp̃o. ip̃a terra btõrum.
terra uiuẽtium. ip̃a intetuigenda
ẽ patrib data. qñ certa et ĩnuita¬
bili dĩ uolũtate ꝓmissa ẽ. qm̃ ip̃a

Expanded text:
 quod ait: et inducam uos in terram uestram, et paulo post, tamquam id ipsum repetens: et ha.bitabitis, inquit, in terram, quam dedi patribus uestris, non quippe sine macula et ruga, ex omnibus gentibus congregata atque in aeternum regnatura cum Christo, ipsa est terra beatorum, terra uiuentium, ipsa intellegenda est patribus data, quando eis certa et immutabili dei uoluntate promissa est,
Abbreviated transcription (Latin):
descͥbe̾t. Dii inqͥt meliora piis.
errorẽq hostib illũ. discissis nu¬
dis lamabant dentib artꝰ. cũ
morbꝰ ille corporis fũit eur dix̃
errorẽ. nsi quia cẽ aĩal cũ sibi
nã cõciliatũ sit ut se custodiat
qnͣtũ põt. talis ille erat morbꝰ ut
ea quoꝵ salutẽ appetebãt suamẽ¬

Expanded text:
describeret: Di inquit meliora piis, erroremque hostibus illum! Discissos nudis laniabant dentibus artus. Cum morbus ille corporis fuerit, cur dixit errorem, nisi quia omne animal cum sibi natura conciliatum sit ut se custodiat quantum potest, talis ille erat morbus, ut ea quorum salutem appetebant, sua me
Abbreviated transcription (Latin):
res est homo factus adymaginẽ
et similitudinẽ dei non in q̃ntum
mortali corpore includitur. Sed
in qnͣtum bestias rõnał aĩme ho¬
nore p̾cedit. Itaq magna qõ est.
utrum frui se hom̃es debeant/ an
uti an utrũq. p̾ceptum enĩ nobis
ut diligamꝰ ĩnicẽ. Sed queritur
utrũ pp̃ se hõ ab homine diligendꝰ
sit. an pp̃ aliud. Siem̃ pp̃ se fruimi᷑¬

Expanded text:
res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine diligendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruim
Abbreviated transcription (Latin):
feras. aquo hẽs ip̃a que cõfers.
Cũ u̾o ait toto corde tota aĩma
tota mente. nullã uite nr̃e ꝑtem
reliquit. que uacare debeat et qiͣ
locum dare. ut alia re nelis frui.
E qͥdqͥd aliud diligend̾ ueniͣt
in aĩmũ. Illuc rapiat᷑. quo totus
dilectionis ĩpetꝰ currit. Quisqͥs
g ͦ recte diligit ꝓximũ. hoc cum eo
d ag̾e̾ ut etiam ip̃e toto corde to¬
Sic enĩ eum diligẽs tãꝙͣ seip̃m
cotã dilectõem sui et illiꝰ refert ĩ illã
dilectionem dei que nullũ ase ri

Expanded text:
feras, a quo habes ea ipsa quae confers. feras, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur dilectionis impetus currit. Quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse hoc moSic enim eum diligens, tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se ri
Abbreviated transcription (Latin):
se diligend̾ ẽ ĩ eo cõstituit᷑ btã ui¬
ta cuiꝰ etiam si nõdũ res tamẽ
spes eius nes hoc tpre cõsolatur.
Maledc̃s autem qui spem suã ponit
in homine. Sed nec seip̃o quisqmͣ
frui debet si liquide adu̾tas. quia
nec se ip̃m debet pp̃ seip̃m diligere
Sed pp̃ illum qͦ fruend̾ est. Tũc
toto᷑ affectu in heret illi. Si ãt
se pp̃ se diligit non se refert ad
deum. sed ad seip̃m cõu̾sꝰ non
ad ĩcõmutabile aliquid cõu̾titur.
Et pp̃ ea iam cum defectu aliquo
se fruitur. qr melior est cum cotꝰ
heret / acq constringitur ĩcõmuta¬
bili bono ꝙͣ cum indeuł ad seip̃m
relaxat᷑. Si gͦ teip̃m non pp̃ te de¬
bes diligere. Sed pp̃ illũ ubi dilec¬
tõis tue rectissimꝰ finis est nõ suc¬
censeat alius homo. sed etiam ip̃z
pp̃ dñ diligis. Hec enim regula
dilectionis dĩnitꝰ constituta est.
Diliges inquit proximũ tuum
tanqm̃ teip̃m. Deumũo ex toto
corde cuo ex tota aĩma ex tota
mente ut om̃s cogitatões tuas

Expanded text:
diligendum est, in eo constituitur vita beata; cujus etiamsi nondum res, tamen spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur. Et propterea jam cum defectu aliquo se fruitur; quia melior est cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non suscenseat alius homo, si etiam ipsum propter deum diligis. haec enim regula dilectionis diuinitus constituta est: diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum; deum uero ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas
Abbreviated transcription (Latin):
curã .s. eoꝵ gerens. E copos qͥppe
intẽtio est. Ergo ep̃i nomen sine¬
limus latine interpretari possumꝰ
dice̾ ut ns̃ intelligat non se ẽẽ ep̃¬
qͥ p̾esse dilex̾it non prodẽe. Itaq a
scudio cognoscende u̾itatis nẽo ꝓhi¬
betur. qr ad laudabile ꝑtinet otin
locꝰ u̾o suꝑior sine quo regi ppłs nõ
põt. Et suta teneatur acq admĩstͤ¬
tur ut decet. tamen indecenter appe¬
titur. Qmͣ obrem otium scm̃ q̃rit
caritas u̾itatis Negocium iustu
suscipit necc̃itas caritatis. quã sarci¬
nam sinillus ĩponit ꝑcipiende acq
ĩtuende uacandum ẽ ueritati. Si
autẽ imponit᷑ suscipienda ẽ pp̃ cari¬
tatis neccessitatẽ. S nec sic omnio
u̾itatis delectatio deẜenda est. ut
substrahatur illi suauitas. et oppri¬
matur ista neccessitas.

Expanded text:
cet gerens. Scopos quippe intentio est; ergo ejpiskopei'n si velimus Latine superintendere possumus dicere, ut intelligat non se esse epdesse. Itaque ab studio cognoscendae ueritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium; locus uero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur adque administretur ut decet, tamen indecenter adpetitur. Quam ob rem otium sanctum quaerit caritas ueri-. tatis; negotium iustum suscipit necessitas caritatis. Quam sarcinam si nullus inponit, percipiendae adque intuendae uacandum est ueritati; si autem inponitur, suscipienda est propter caritatis necessitatem: sed nec sic omni modo ueritatis delectatio deserenda est, ne subtrahatur illa suauitas et obprimat ista necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ccũri sumꝰ fr̃es uł quã excusatione
hr̃e potimus qui amplas et specio¬
sas domes nẽmiꝰ. uix alñ dignamur
accipe ꝑeg̾nũ. Ignorantes ymo non
meo ne nobis uicem reddat. ne re
cipiat nos ĩ btĩtudĩe sua. Cõtẽpuim̾
illũ ĩ mũdo. Timeo ne nos ille ĩt̾i
cõtẽpnat in celo

Expanded text:
cturi sumus fratres? qualem excusationem habere poterimus, qui amplas et spatiosas domos habentes, vix aliquando dignamur accipere peregrinum? ignorantibus, imo non imeo, ne ille nobis uicem reddat, ne non recipiat nos in beatitudine sua. contemnimus illum in mundo, timeo, ne nos ille iterum contemnat in caelo
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Nñquio fecit contralege suã.
neq enim pat̾ eiꝰ sine filio dederat le¬
gem. sicelum et terra. et om̃ia que ĩ
eis sunt ꝑ ip̃m fcã sunt. lex sine u̾bo
dei quõ scripta ẽ. Non ergo de contra
legemsuam. q nec imꝑator contra legẽ
suam facit. qñ confessis dat indulgẽ¬
dulget ut rex. miẜtus ẽ gͦ eius ẜm¬

Expanded text:
tus fecit contra legem suam? Neque enim Pater ejus sine Filio dederat legem. Si coelum et terra et omnia quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine Verbo Dei quomodo conscripta est? Non ergo Deus contra legem suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgendulget ut rex. Misertus est ergo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est disciplina xp̃iana ꝙ nemo fa¬
cit aliquid bomi nisi gracia dei. ꝙ
facit homo male ip̃iꝰ est hominis.
qd̃ facit bñ. de beneficio dei facit.¬
Et cum cepit bonum face̾ nõ sibi
tribuat cum nõ sibi tͥbuerit. grͣas
eiagat a quo accepit. Cũ aũt bñ
facit. non insultet illi qui illd̃ nõ
facit. Aut excollat se suꝑ eum.
Non enim mn illo finita est gratia
dei. et ad illum nõ ꝑueniet. ubͦ pͥo¬

Expanded text:
 disciplina christiana: nemo facit aliquid bene, nisi gratia ipsius. Quod facit homo male, ipsius est hominis: quod facit bene, de beneficio Dei facit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit, aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratia Dei, ut ad alium non perveniat. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
ferendꝰ est disputator errans in
aliis qonib non diligenter dige¬
stis. nõ plena eccłie auc̃te firma¬
non tm̃ ꝓgredi deb ut ip̃m fũda
mentũ eccłie qͣtere moliatur nõ
expedit. ut adhuc forte non ẽ rep̾
tinie ne culpet᷑ etiã negłia¬

Expanded text:
Ferendus est disputator errans in aliis quaestionibus non diligenter digestis, nondum plena Ecclesiae auctoritate firmanon tantum progredi debet, ut etiam fundam Ecclesiae quatere moliatur. Non expedit, adhuc forte nostra non etimere ne culpetur etiam negli
Abbreviated transcription (Latin):
aut elemosina si p̾cermittis da
qnͣtum uis. dona qnͣtũ uis. reche
de fructib non decimas s dimi¬
dias. Nouẽ ꝑtes da. et unã tͥ
dimitte nichil facis qñ totũ nõ
facis et tecũ panꝑ es. Aĩa tua
uescat᷑ ne fame peat. Da illi pa¬

Expanded text:
autem eleemosynam si praetermittis, da quod vis, dona quantum vis; retrahe de fructibus tuis, non decimas, sed dimidias; novem partes da, et unam tibi dimitte: nihil facis, quando tecum non facis, et tecum pauper es. Anima tua vescatur, ne fame pereat. Da illi pa
Abbreviated transcription (Latin):
xiiͦ. Iohes et xp̃s ambo mirabiliter
nati. p̾co et iudex lucerna. et dies
uox et u̾bum. ẜuus et dominꝰ. De
st̾ili ẜuus. de uirgine dñs. Ip̃e doꝰ
fecit sͥ seruũ in utero st̾ili de sene
patre. et de anula matre.. Et ip̃e
dominꝰ fecit sͥ carne inutõ uirginis
sine homĩe patre. qui pͥmũ fecitꝰ hõi¬
nem sine patre et matre. quo nẽo
tam magnꝰ uisus ẽ ioh̾es ut a nõ ulłis
etiam xp̃s putaret᷑ nec in suꝑbia ali¬
enũ ẽ secutꝰ errore. nec ansus ẽ di¬
ce̾ sum quod putatis. S quod bonũ
erat ei quod se agͦuit ut ad pedes
dm̃ et ad corrigia calciam̃ti ẜuus
hũiliaret᷑. ne uento suꝑbie lucerna

Expanded text:
ia Deus et homo. Ambo mirabiliter nati, praeco et Judex, lucerna et dies, vox et Verbum, servus et Dominus. De sterili servus, de virgine Dominus. Ipse Dominus fecit sibi servum in uteropatre, et de ancilla matre; et ipse idem Dominus fecit sibi carnem in utero Virginis sine homine patre, qui fecit primum hominem sine patre et matre. » Cum es, ut a nonnullis etiam Christus putaretur. Nec in superbia sua alienum est secutus errorem, nec ausus est dicere, Sum quod putatis: sed, quod bonum erat ei, se agnovit, ut ad pedes Domini, et ad corrigiam calceamenti servus humiliaretur, ne vento superbiae lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
lebrat. et natał dñ celebratur s
passionu dies ẜuis płimis celebra¬
natiuitatis diez nem̃ĩ nͥ Ioħis. Audistis
ein qñ euangelium legebatur qui
ordo fuit amboꝵ nascentiũ p̃cursoris
Ide ip̃e angelus gabriel nuntiat do
do. añtecedit regendo. quia et ip̃m io¬

Expanded text:
lesia. Et Natalis Domini celebratur, sed Passionum diem servis plurimis celebranativitatis diem nemini, nisi Joanni. Audistis quando Evangelium legebatur, qui ordo fuerit amborum nascentium, praecursoris idem ipse angelus Gabriel nuntiat Domdo, antecedit regendo: quia et ipsum Jo
Abbreviated transcription (Latin):
inter angłos. et non defficere. Qui
enim inde lapsus est inu̾itate nõ
scetit. quicũq non sunt lapsi in
u̾itate stant. et ille stat qui deo
fruitur. Qui aũt se frui uoluerit
est.

Expanded text:
inter Angelos, et non deficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, est.
Abbreviated transcription (Latin):
me eiꝰ .s. panes. si iam petat una
et hanc requirat. ut inhĩtet ĩ domo
tua. ꝑ om̃s dies uite sue. et q̃ ẽ uita
eius. nisi tu. Et quid dies cui nͥ eter¬
nitas tua. qͥ sicut ãni tui nõ deffi¬
btĩtudinis tue ꝑuenire desiderat
aĩa mea. dico ei qui fecit te. ut pos¬
sideat me in ce. quia ip̃e fecit et
me. ĩmo tu dic. tu roga ut dignũ
me faciat ꝑticipatõis głie tue.
Scãm enim sccietatẽ tuam. et nu¬
mirabilem pulcritudinẽ tuam.
non ꝑmeritum meum requiro.
sed ꝑ sangͥnem eius qͦ redẽptꝰ sum.
adipisci non desꝑo tm̃ adiuuent¬

Expanded text:
eus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non defibeatitudinis tuae pervenire desideret anima mea. Dico ei qui fecit te, ut possideat me in te, quia ipse fecit et me. Imo tu dic, tu roga ut dignum me faciat participatione gloriae tuae. Sanctam enim societatem tuam, et mirabilem pulchritudinem tuam non per meritum requiro, sed per sanguinem ejus quo redemptus sum, adipisci non despero: tantum adjuvent
Abbreviated transcription (Latin):
pes mea
xp̃e decꝰ hoĩnum tu dulcis amator
Lux uia uita salus pax et decꝰ oĩũ
ferre salute carnem iũcła cruoe
uulnus. mortẽq sepulcrũ. Post
cres inde dies deuicta morte res¬
gens discipuł uisus mutantia
corda reformans. Luce quat̾dena
celoꝵ sũma petisti. Uiuis ĩ eternũ¬
te indesinenter uidendo. te indesinẽt
amando. uerum lumẽ. et castum
amorem. O btã ista et sb̾limis cre¬
no inhĩtatore atq illustratore suo.
nec inuenio quem libentius appellã¬
do existimẽ celum celi dño ꝙͣ domũ
tuam cõtemplante delectationem
tuam sine defectu egrediendi ĩ aliᵈ.
m̃te puram concordissime unam.
stabilimentũq pacis btõꝵ sp̃uum.

Expanded text:
pes mea Christe Deus, hominum tu dulcis amator, Lux, via, vita, salus, pax et decus omne ferre salute, Carnem, vincla, crucem, vulnus, mortemque, sepulcrum, Post tres inde dies devicta morte resurgens, Discipulis visus, nutantia corda reformans, Luce quater dena coelorum summa petisti: Vivis in aeternute indesinenter videndo, te indeficienter amando, verum lumen et castum amorem. O beata ista sublimis crerno inhabitatore atque illustratore suo. Nec invenio quid libentius appellandum existimem, coelum coeli Domino, quam domum tuam contemplantem delectationem tuam, sine defectu egrediendi in aliud; mentem puram, concordissime unam, stabilimentum pacis beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
bellet᷑ ĩpitia et praua cupiditas ĩ¬
labore discimꝰ. sine labore nescimus.
Cum labore strenui sine labore ĩhertes.
sumꝰ. Nõne hĩc aꝑpet quo uelut pon
dere ꝓcliuis et prona sit uitiosa natura
Et qnͣto oꝑe ut hinc liberetur idigeat
destdia. segnitia pigritia segratia ne¬
gligentia utiq uitiasunt quib labor
fugitur. Cum labor etia ip̃e qui est
et qnͣtis penis genus agitetur huͣam̃
q̃ nõ ad malitiam nequitia q ĩiquoꝵ
d ad conditõem ꝑtinent miẜiamq
ccẽm. Quis nullo ẜmone digerit.
Quis ulla cogitatione cõp̾hendit. pro¬

Expanded text:
belletur inperitia et praua cupiditas inbelletur inperitia et praua cupiditas inlabore discimus, sine labore nescimus: cum labore strenui, sine labore inertes sumus ? Nonne hinc apparet, in quid uelut pondere suo quam procliuis et prona sit uitiosa natura et quanta ope, ut hinc liberetur, indigeat? Desgligentia, vitia sunt utique quibus labor fugitur, cum labor ipse, etiam qui est et quantis poenis genus agitetur humanum, quae non ad malitiam nequitiamque iniquorum, sed ad condicionem pertinent miseriamque communem, quis ullo sermone digerit? quis ulla cogitatione conprehendit?
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis que iam ĩfantib maĩfesta
ẽ. Et cũ qnͣta huñdantia cuprditatĩ
q̃ in pu̾is incipit appare. hõ ueniat
inhanc uitam. Ita ut si dimittatur
niu̾e ut uelit et face̾ quidquid ue
Et ħ facinora et flagitia que ꝯmẽo¬
raui. et que cõmẽorare non potui.
uł cuncta uł multa pueniat. S dĩ¬
na gubernatiõe nõ omĩo deẜente dã
mĩas suas Ip̃is sensib gen̾is huaͣ¬
n prohĩtio et eruditio quib cõtͣ
ip̃as quib nascim᷑ tenebras uigilãt.
et contͣ hos ĩpetꝰ apponũt᷑. Plene tñ¬
ip̃e labor et doloꝵ.¶Quid em̃ sibi
uolũt młtimode formidĩes q̃ cohibẽ¬
dis ꝑuuloꝵ uaĩtatib adhibentur.
Quid pedagogi. Quid magr̃i. Qͥo
ferule. Quid lora. Quid uͥge. Quid
disciplina illa q̃ scͥpturascã dicit. di¬
lecti filii latera ẽe toudenda ẽẽ ne
crescat ĩdomitꝰ. Domariq iã durus
aut uix possit. aut fortasse nõ pos¬
sit. qͥd agit᷑ hiis penis oĩbꝰ. nͥ ut de¬

Expanded text:
 quae iam in infantibus manifesta est, et cum quanta abundantia uanae cupiditatis, quae in pueris incipit apparere, homo ueniat in hanc uitam, ita ut, si dimittatur uiuere ut uelit et facere quidquid uelit, in haec facinora et flagitia, quae commemoraui et quae commemorare non potui, uel cuncta uel multa perueniat? Sed diuina gubernatione noas in ipsis sensibus generis humani prohibitio et eruditio contra istas, cum quibus nascimur, tenebras uigilant et contra hos inpetus obponuntur, plenae tdolorum. Quid enim sibi uolunt multimodae formidines, quae cohibendis paruulorum uanitatibus adhibentur? Quid paedagogi, quid magistri, quid ferulae, quid lora, quid uirgae, quid disciplina illa, qua scriptum sancta dicit dilecti filii latera esse tundenda, ne crescat indomitus domarique iam durus aut uix possit aut fortasse nec possit? Quid agitur his poenis omnibus, nisi ut de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i. Qũo maria u̾go mater dñi
int̾ omĩs mulieres pͥncipatum te¬
net. Ita inter cet̾as dies. ħ oĩum
dieꝵ mat̾ est. Rem nouam dico
Sed que scripcuraꝵ uocib ꝯprobat᷑.
Hec dies et una de septez. et extͣ
septez. Hec ẽ dies que appellatur
nit᷑. et eccłia nascitur. Hec in cuiꝰ
nũo ecto aĩe salue fc̃e sunt ĩ archa
et antiqua illa festiuitas ppłi uccõꝵ.¬
in dieustiꝰ solẽnitate mutata ẽ. Ili
in salbo non faciebant opus ẜuile.¬
Qui enĩ facit pct̃m ẜuus est pecĩ.
Illi de domib suis nõ egrediebant᷑
et nos de domo xp̃i. non egredim᷑.
Suiꝰ enĩ in ecc̃ia. Illi non accen¬
debãt igne in die sabbati. et nes
econtͣ accẽdimꝰ in nobis ignem
sp̃s sc̃ĩ. et om̃e uitium excoqͥmus

Expanded text:
omodo Maria virgo mater Domini inter omnes mulieres principatum tenet: ita inter caeteros dies haec omnium dierum mater est. Rem novam dico, sed quae Scripturarum vocibus comprobatur, haec dies et una de septem, et extra septem est. Haec est dies quae appellatur nitur, et Ecclesia nascitur. Haec in cujus numero octo animae salvatae sunt in arca et antiqua illa festivitas populi Judaeorum, diei istius solemnitate mutata est. Illi in sabbato non faciebant opus servilQui enim facit peccatum, servus est peccati . Illi de domibus suis non egrediebantur: et nos de domo Christi non egredimur, sumus enim in Ecclesia. Illi non accendebant ignem in die sabbati: nos e contrario accendimus in nobis ignem Spiritus sancti, et omne vitium excoquimus
Abbreviated transcription (Latin):
Repudiatis onr̃ib hiis qui neq
secͣntꝰ. Et hiis qui uł ꝑua oppĩone
uel aliqua simultate suꝑbientes
a regła et coĩone ecc̃ie catholice
demiarũt. Et hiis qui scãꝵ scͥptura
ca est. et catholica nomĩatur non
solum asuis. ueꝵ etiam ab om̃ib
ĩnnicis uelint nolĩt enĩ ip̃i qͦ herẽ¬
tici et scismatũ alũpmi. qñ nõ cũ
suis. S cum extraneis locuntur

Expanded text:
Repudiatis igitur omnibus qui neque secrantur; et iis qui vel prava opinione, vel aliqua simultate superbientes, a regula et communione Ecclesiae catholicae deviarunt; et iis qui sanctarum Scripturarca est, et catholica nominatur, nsolum a suis, verum etiam ab omnibus inimicis, velint nolint. Nam ipsi quoque heretici et scismatum alumni quando non suis, sed cum extraneis loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
apparet nos in om̃ib sensib siue
mn eqͥualib suie indeteriorib reb¬
aut sili̾tudĩe lenocinante falli. aut
si non fallim᷑ suspendẽtes consensionẽ
seu diffrã dignoscentes. taniẽ eas
res falsas nominare q̃s u̾isiles dep̾¬
hendimus.

Expanded text:
apparet nos in omnibus sensibus sive aequalibus, sive in deterioribus rebaut similitudine lenocinante falli; aut etiamsi non fallimur suspendentes consensionem, seu differentiam dignoscentes, tamen eas res falsas nominare quas verisimiles deprehendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s de uio ꝓtinꝰ fine capiũt pnc̃
et̾nitatis. Imaturi quide iubent᷑ ad
mortem. S feliciter moriuntur
aduitam. uix dũ degustauint pntẽ
statim tnͣsennt ad futuram. nõdũ
ingressi infantie cimas. et iam ꝑ¬
ueniũt ad coronas Rapiunt᷑ quidẽ
amplexib matrum. s recipiunt᷑ gre
face. xp̃m non potes inuenire. Pu¬
tabat se infelix tyramis dñi saluato¬
alienam gliam ĩuade̾t. sed ut suam
nerat ad potestates dignitatesq
rapiendas. S ad contumelias et ĩ¬
iurias ꝑferendas. Non uenerat
ut sacrum illud caput gẽmato dy¬
ademate coronaret. S ut ad coro¬
ut constituẽtur suprasceptrũ mag¬
nificꝰ. s ut crucifigeret᷑ illusꝰ.¬
S

Expanded text:
tis; sed de ipso protinus fine capiunt principia aeternitatis. Immaturi quidem videntur ad mortem; sed feliciter moriuntur ad vitam. Vix dum gustaverant praesentem, statim transeunt ad futuram; nondum ingressi infantiae cunas, jam perveniunt ad coronas. Rapiuntur quidem a complexibus matrum, sed redduntur gremfacere, Christum non potes invenire. Putabat se infelix tyrannus Domini Salvatoalienam gloriam invaderet, sed ut suam nerat ad potestates dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injurias perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad diadema gemmarum; sed ut ad corout constitueretur supra sceptra magnificus; sed ut crucifigeretur illusus.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑ angłos. nec ꝓꝑ alia que creata
sunt. Sed pp̃ hoĩem scribebat᷑. ad¬
eũ admonendũ. qnͣtũ ei expediat
hr̃e dnin deum. Hoc est sub eius
dñatõe obedienter uiuere quã li¬
centiose abiti ꝓpͥa põtate / misqmͣ¬
ħ nomẽ prius ponere uoluit. nͥ

Expanded text:
er alia, quae creata sunt, sed propter hominem scribebatur, adeum admonendum, quantum ei expediat habere dominum deum, hoc est sub eius dominatione oboedienter uiuere quam licentiose abuti propria potestate, nusquam hoc prius ponere uoluit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tõem. Puer ego amplius itin̾s
conficiebam. sine defectu cũ ancu¬
pandi studio in ambłando ex̾cita¬
rer ꝙͣ adolescens cum me ad alia
studia quib sede̾ mag̾ cogebar con¬
corporib palestrite nõ molem ac
magnitudinez. s nodos quosdam
lacertoꝵ. et districtos thoros fignrã¬
q om̃e corporis sibi cõgruente. ꝑiti¬
sime ĩspiciunt. Et hinc potius arg¬
menta uiriũ colligunt. Que tũ oia
paꝵ ualent n uis artis et excitatẽ¬
nis accedat. Eepe etiam uisume
ingentis corporis nres ab exignis
uł inferendis ponderib uł ĩ ip̃o eͭ
luictamine. Nam olimpiomieũ ꝙs¬
Quare si et ip̃as uires non ꝑeque
om̃s s alias adaluid aptiores ma¬
gnas uocamꝰ. et corpoꝵ limam̃ta.
magis et figure ꝙͣ maguitudines
ualent płimũ. Et si exercitatões
tm̃ afferunt. ut celeberrime credi¬
tum sit homĩem touendo cotidie
uitulum ꝑuũ egisse ut etiam tan¬
rum sine sensu maioris honeris ꝙ
paulatim ad debatur tollere ac susti¬

Expanded text:
o puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, concorporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quae tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam luctamine. Nam olympionicum quQuare si et ipsas vires non peraeque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac susti
Abbreviated transcription (Latin):
In oĩ qͣstione q̃ aduitam moresq
ꝑtinet. Non sola doctrina. Ueꝵ et̾
exortatio sit nccia ut doctrina qd̃
agend̾ sit nou̾imꝰ. Exorcatõe aute
excitem᷑ ne pigeat age̾ qd̾ agendũ
iam nouimꝰ.¬

Expanded text:
in omni quaestione, quae ad uitam moresque pertinet, non sola doctrina uerum etiam exhortatio sit necessaria, ut doctrina quid agendum sit nouerimus, exhortatione autem excitemur, ne pigeat agere quod agendum esse iam nouim
Abbreviated transcription (Latin):
¶D homo quare tã tͥ uił es qui¬
es tam p̾ciosus dõ. Quare sic hono¬
ratꝰ a deo teipm̃ taliter in honoras.
quare q̃ris mei fẽs sis. et ad qd̃ fõs
sis non queris: Nonne tota ista
que uides tibi facta ẽ mundi domiꝰ.
tibi infusa lux circũfusas remonet
tenebras. tibi ẽ tẽpara nox. tibi
dim̃sus ẽ dies. tibi celum solis et
lune. stellaꝵ q uario fulgore ra¬
campis. in aquis spõsis continẽs
mirabiles animantiu multitu

Expanded text:
 Homo, quare tibi tam vilis es, qui tam pretiosus es Deo? Quare sic honoratus a Deo teipsum taliter inhonoras? Quare quaeris unde factus sis, et ad quid factus sis non requiris? Nonne tota ista quam vides tibi facta est mundi domus? Tibi infusa lux circumfusas removet tenebras, tibi est temperata nox, tibi dimensus est dies: tibi coelum, solis, lunae, stellarum vario fulgore racampis, in aqua speciosa continens mirabilis animantium multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa non sit sera hodie te corrige re
es ille iudex ẽ. corrige reatum. et gau¬
debis ad iudicem. hodie enĩ hortatur
te. ne iudicet te. et qui iudex tuus fut᷑ꝰ
ẽ ip̃e ẽ hodie aduocatꝰ tuus.

Expanded text:
t frutuosa? Non sit sera: hodie te corrige. Reus es, ille judex est: corrige reatum, et gaudebis ad judicem. Hodie enim hortatur te, ne judicet te; et qui judex tuus futurus est, ipse est hodie advocatus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
lis illa uita sit. ubi ẽ aĩe nr̃e ip̃a u̾¬
tas. Uita ubi nẽo fallit / et fastit᷑ nẽo.
Hic aũt hoĩes fallunt et falluntur.
Miẜiores q sunt cũ mẽtiendo fal¬
lunt ꝙͣ cũ mentientib credendo fal¬
lũt᷑. Usq adõ tam̃ rõał natura refu¬
git falsitatem. et qnͣtum põt deuitat
errorẽ. ut falli nolint etia qͥcimq
amant faliere. Non em̃ sibi qͥ m̃tit᷑
uidet᷑ errare. s aliũ ĩ errorem mite
credentẽ sibi. Et ĩ ea quide re non
errat quã mendacio contegit. S
Sed in hoc fallit᷑. qr putat sibi non
obẽẽ mendatiũ. cum facienti mag̃¬
ꝙͣ patienti obsit om̃e pcẽm.¬

Expanded text:
 ubi est animae nostrae ipsa veritas vita: ubi nemo fallit, fallitur nemo. Hic autem homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Usque adeo tamen rationalis natura refugit falsitatem, et quantum potest devitat errorem, ut falli nolint etiam quicumque amant fallere. Non enim sibi qui mentitur videtur errare, sed alium in errorem mittere credentem sibi. Et in ea quidem re non errat quam mendacio contegit, si sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendacium; cum magis facienti quam patienti obsit omne pe
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla alia causa est ꝙ euangłiste
eadez. non eodem modo dicunt. nͥ
ut inde discamꝰ res u̾bis non reb
u̾ba p̾pon̾e. nichilq aliud in loq̃nte
querere. nisi uolimtatem pp̃ quam
insimianda siba ꝓmũtur

Expanded text:
ue alia causa est cur Evangelistae eadem non eodem modo dicant, nisi ut inde discamus res verbis, non rebus verba praeponere, nihilque aliud in loquente quaerere, nisi voluntatem, propter quam insinuandam verba promuntur
Abbreviated transcription (Latin):
abusionis est ep̃s negligens qui
gradꝰ sui honorem inter homĩes
requirit. Sed ministerii sui dig¬
tatem coram dõ pro quo legatõe
fungit᷑. non custodit. Primum
nãq ab ep̃o quid sui noĩs dig̾tas
tenet in quiratur. Om̃ ep̃s cum¬
nomen grecũ sit specłacor ĩntp̃tatꝰ.
Quare u̾o specłator ponit᷑. et qͥd
a specłatore requiritut dñs ip̃e de¬
nudat. cum sub ezechielis ꝓphe
nũtiat ita ĩqͥens. S pecłatorem
dedi te domui isrł. Audiens gͦ ẜ¬

Expanded text:
abusionis est, episcopus negligens: qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Dfungitur, non custodit. primum namque ab episcopo quid sui nominis dignitas tenet inquiratur: quoniam; episcen sit, speculator interpretatur. quare uero speculator ponitur et quid a speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophnuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens er
Abbreviated transcription (Latin):
ani. l ista teneant. nõ tñ ab eis ita
tenẽt᷑ ut hoc xp̃o añponant. quia
u̾aci corde scło renũciau̾ũt ut nul¬
lam spem ĩ talib ponant. Hii uxo
sana erudiũt disçiplina. Hoꝵ et fi¬
uentes recipiũt iustum ĩnoĩe iu¬
sti ut m̾cede iusti accipiãt. Frãgt̃
esurienti panẽ suũ. nudũ uestiũt.
captiuũ redimũt. thesautizant sͥ
fundam̃tũ bonũ infutuꝵ ut app̾¬
hendant u̾am uitã. Et si forte pro
fide xp̃i peccuĩaria dãpna ꝓpetienda
sunt od̾unt dĩtias suas si suoꝵ
ip̃a hiꝰ corporis uita cũ ad u̾sario
hiis quippe oĩb mandatũ accepe¬
rũt qr alit̾ discipuli xp̃i ẽẽ non
ut oderũt ꝓ xp̃o et aĩas suas uẽ¬
dẽdas eas hñt. aut illatis sibi
riendo ne mortui uiuant. xp̃m
negandossic et diuitias ad quas uẽ¬
dendas ꝑati non fuint. monente
xp̃o ad perdendas eas debent ẽẽ ꝑa

Expanded text:
icet ista teneant, non tamen ab eis ita tenentur, ut haec Christo anteponant, quia ueraci corde saeculo renuntiarunt, ut nullam spem in talibus ponant. hi uxorsana erudiunt disciplina; horum uentes recipiunt iustum in nomine iusti, ut mercedem iusti accipiant; frangunt esurienti panem suum, nudum uestiunt, captiuum redimunt, thesaurizant sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam; et si forte pro fide Christi pecuniaria damna perpetienda sunt, oderunt diuitias suas; si suorum ipsa huius corporis uita cum aduersario his quippe omnibus mandatum acceperunt, quod aliter discipuli Christi esse non ut oderint pro Christo et animas suas, vendendas eas habent, aut illatis sibi riendo, ne mortui vivant, Christum negando. Sic etiam divitias, ad quas vendendas parati non fuerunt monente Christo, ad perdendas eas debent pa
Abbreviated transcription (Latin):
it. Quib aũt nõ ꝓue¬
nit corona martirii. neq illiꝰ ꝑfec¬
cõnis de uendendis reb cõsilium
runt. Sicienti potũ ded̾unt. Nudũ
Sed adip̃iꝰ dexteram stabunt iudi¬
candi. Bt̃i enĩ miẜicordes. qm̃ ip̃oꝵ

Expanded text:
t. quibus autem non prouenit corona martyrii neque illius perfectionis de uendendis rebus suis consilium runt, sitienti potum dederunt, nudum sed ad ipsius dexteram stabunt misericorditer iudicandi; beati enim misericordes, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uersoꝵ iudicio approbat᷑ qui non
appecit p̾ẽẽ qui nõ peccũam datiut
epatꝰ honorem acquirat. Nam d̾ eo
Maior ẽ ordo intra se et apud se hr̃
minorẽ. p̾sbr̃ enĩ et dyaconi agit of¬
ficiũ. et exorciste et lectoris. Presbi¬

Expanded text:
um judicio comprobatur: qui non appetit praeesse, qui non pecuniam dat ut episcopatus honorem acquirat. Nam de eo maior enim ordo intra se et apud se habet et minorem; presbiter enim et diaconi agit officium et exorcistae et lectoris,. Presbi