comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apͥ fedhanlea. Pugnatũ ẽ aũ ꝑniciose ⁊ hor¬
ribilit̾ utrinq cut uine gͣui multitudine
oppressus: ꝓstratꝰ ⁊ occisus ẽ. Uicti sunt gͥ
angli ⁊ fuge dati. Rex tam̃ cheuling rur¬
sus reꝑato ex̾ettu cum fugam sui aburas¬
sent: tandem p̾lio uictores uicit. ꝑ seq̃nsq
bͥtannos regiones multas ⁊ innumerabi¬
lia spolia cepit.
egnum m̃ce incipit. qd̃ frida ut ex scͥp¬
tis conic̾e possumꝰ pͥmus optinuit. Nc̃
gͥ inchoacta sunt omĩa regna angloꝵ. Erũ
etates ⁊ uariaetates scd̃m qd̃ in libͥs ueterũ
inuenimꝰ ut distinctius pot̾imꝰ designa¬
bunus. conferentes tam̃ ea etati regum
regni sui anno mortiuis ẽ ⁊ coleric
regnauit pꝰ .u. annis. Simil mͦcelle rex¬

Expanded text:
al. Fedhanlea; pugnatum est autem perniciose et horribiliter utrinque: Cutwine gravi multitudine oppressus, prostratus et occisus est. Victi sunt igitur Angli et fugae dati; rex tamen Ceaulin, rursus reparato exercitu, cum fugam sui abjurassent, tandem praelio victores vicit, persequensque Britannos regiones multas et innumerabilia spolia cepit. Regnum Werce incipit, quod Crida, ut ex scriptis conjicere possumus, primus obtinuit. Nunc igitur inchoata sunt omnia regna Anglorum: quorum aetates et variationes secundum quod in libris veterum invenimus, ut distinctius poterimus, designabimus; conferentes tamen ea aetati regum regni sui anno mortuus est, et Ceolrick regnavit post eum V annis. Simili m
Abbreviated transcription (Latin):
te remansit. Nec hoc mirũ uid̾i debet
cum ill maxime stature ⁊ uigoris ⁊ au¬
dacie fuerint: quanuis nr̃i temꝑis exer-¬
citus in ipã pͥma collisione statim alter¬
utrũ in fugam conũtatur. uiris scał par-¬

Expanded text:
 remansit. Nec hoc mirum videri debet,  remansit. Nec hoc mirum videri debet, cum illi maximae staturae et vigoris et audaciae fuerint, quamvis nostri temporis exercitus in ipsa prima collisione statim alteruter in fugam convertatur, viris sc
Abbreviated transcription (Latin):
dewit. ł fin. f God wlf. fͣ seate. hic gͥ regna-¬
uit .xii. anms fortissime semꝑ armatus
⁊ laboriosus. Construxit aũ bebanburugh
⁊ cirrundedit eam prius sepe pꝰea muro.
inric rex anno decimo octauo regni
sui pugnauit cont bͥtannos qui ue¬
nerant cum maximo exercitu usq ad
riteis inuictissime. Ingentibq copiis
ẽ. Britanni qͣi uindicaturi ꝯfusionẽ belli
quam circa quinq̃nnum ꝑtulerant: ꝯgre¬
gatis uiris bellicosis armis ⁊ numo muni¬
tis acies ordinauerunt ap̃ beranbuy. Cũq
statiussent .ix. acies qui numerus bello ẽ
aptissimus. trib scł in fronte locatis.
⁊ trib in medio. ⁊ trib infine: ducibq
in ip̃is acieb ꝯuenient̾ statutis: uirisq
sagittariis. ⁊ telorum iaculatorib equitiby¬
ꝙ iure romanorum dispositis: saxones in
eos om̃s in una acie ꝯglomerati audacissi¬
me irruerunt. Uexillis q collisis ⁊ deiec¬
tis fractis ue lanceis: gladiis rem egert̃:
donec aduesꝑascente die uctoria indubio¬

Expanded text:
Fin, filii Godwlf, filii Heatae. Hic igitur regnavit XII annis fortissime, semper armatus et laboriosus, construxit autem Bebanburgh et circumdedit eam prius sepe, postea muro: Kinric rex anno XVIII regni sui pugnavit contra Britannos, qui venerant cum maximo exercitu usque adrit eis invictissime, ingentibusque copiis est: Britanni quasi vindicaturi confusionem belli, quam circa quinquennium pertulerant, congregatis viris bellicosis armis et numero munitis acies ordinaverunt apud Beranburi. Cumque statuissent novem acies, qui numerus bello est aptissimus, tribus scilicet in fronte locatis, et tribus in medio, et tribus in fine, ducibusque in ipsis aciebus convenienter institutis, virisque sagittariis et telorum jaculatoribus equitibusque jure Romanorum dispositis, Saxones in eos omnes in una acie conglomerati audacissime irruerunt, vexillisque collisis et dejectis, fractisve lanceis gladiis rem egerunt, donec, advesperascente die, victoria in dubio
Abbreviated transcription (Latin):
septentͥonales b̾tamne firies tenent uali¬
ma ex parte ꝑdornuit: ac tͥbutariaᷤ fecit.
Octauus egbrit rex westsexe qui usq ad
humbram imꝑaurt. Nonus nepos eiꝰ alfledꝰ
qui om̃s partes regni inditione sua susce¬
pit. Decimus eadgar nepos nepotis alfre¬
di. rexfortis ⁊ pacificus. qui ⁊ anglos ⁊
scothos uł in dominio uł ꝓrsus ad libitũ
suum habuit. ⁊ heredes eius post eum usq
riis compellentib pugnauer t̃ otͣ dedelbricht
qͥuem in regnum eoꝵ uirib suꝑbis intͦie.¬
rat. Ingressi uͦ p̃lium ap̃ Wiphandinie
duos ꝯsules eiꝰ scit cellaf ⁊ eneban. ⁊ inu-¬
meram multitudinẽ cum eis bello fulmi-¬
uantes cecit̾unt. Regem ae delbricht usq
adchent fugauerẽ. Istud ẽ pͥmũ bellum
qd̾ inter se reges anglorum gessert̃.
heulengi anno.xii:pugnauit eucha
fr̃ eius cum bͥtannis ap̃ bed canforda.¬

Expanded text:
septentrionales Britaniae fines tenent, maxiseptentrionales Britaniae fines tenent, maximal. Egbriht rex Westsexe, qui usque ad Humbram imperavit; nonus nepos ejus Alfredus, qui omnes partes regni in ditione sua suscepit; decimus Edgar nepos nepotis Alfredi, rex fortis et pacificus, qui et Anglos et Scotos vel in dominio vel prorsus ad libitum suum habuit, et haeredes ejus post eum usque riis compellentibus, pugnaverunt contra Aedelbert, qui in regnum eorum viribus superbis introierat; ingressi vero praelium apud Wipandune duos consules ejus, scilicet Oslaf et Cneban, et innumeram multitudinem cum eis bello fulminantes ceciderunt, regemque Aedelbert usque ad Kent fugaverunt: istud est primum bellum, quod inter se reges Anglorum gesserunt. Ceaulini anno XII pugnavit Cutha frater ejus cum Britannis apud Bedeanforda
Abbreviated transcription (Latin):
Westsexe: cepit & desberch rex magnꝰ
regnare suꝑchent. tempore iustinz imꝑa¬
toris. Qui t̾cius qͥdem in regibus gentis an¬
glorum cuncte australib eortm ꝓ uin¬
tiis que humbre fluiuio ⁊ contiguis ei ter¬
minis sequestrant᷑. ab orientalib imꝑa¬
uit. Nam primꝰ imꝑium hruꝰ modi tenuite
eallce rex australium saxonum. Scd̃s
ceaulin rex occridentaliũ saxonum. ler¬
cius ut diximꝰ &e desbercht rex cantuario¬
rum. Quartus red uald rex orientalium
anglorum qui etiam uiuente cedesbtho
eidem sue geriti ducatum p̃betat. Quintus
edwinus rex nordhumbroꝵ gentis malo¬
re potentia cunctis qui bͥtanniam inco¬
lunt. anglorum parrẽ ⁊ bͥtonum populis
p̾fuit pret cantuariis t̾m. Necñ ⁊ meua¬
nias b̾tonum insulas que intͦ hibniam :
bͥtanniam site sunt: anglorum subiecit
humbre eis dem finib regnum tenuts.
Septimus os winus fr̃ eius equalib pene
terminis regnum ñ nullo tempore doher¬
cens. pictorum quoq atq scotboꝵ gentes q̃

Expanded text:
Westsexe coepit Aedelbert rex magnus regnare super Kent tempore Justini imperatoris: qui tertius quidem in regibus gentis Anglorum cunctis australibus eorum provinciis, quae Humbrae fluvio et continguis ei terminis sequestrantur a borealibus imperavit. Nam primus imperium hujusmodi tenuit Aella rex australium Saxonum, secundus Ceaulin rex occidentalium Saxonum; tertius, ut diximus, Aethelbert rex Cantuariorum; quartus Redunald rex orientalium Anglorum, qui etiam vivente Aethelberto eidem suae genti ducatum praebebat; quintus Edwine rex Northumbrorum gentis majore potentia cunctis, qui Britanniam incolunt, Anglorum pariter et Britonum populis praefuit, praeter Cantuariis tantum, nec non et Mevanias Britonum insulas, quae inter Hiberniam et Britanniam sitae sunt, Anglorum subjecit tissimus eisdem finibus regnum tenuit; septimus Oswius frater ejus aequalibus pene terminis regnum non nullo tempore coercens. Pictorum quoque atque Scotorum gentes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
d cutha uir magnus fr̃ regis eodẽ anno
Degnum estangle S obiit.¬
incipit qd̾ ꝯtinet nordfolo ⁊ suffole.
Hoc aũ regnum pͥus tenutt usfa. ãqͦreges
auentaliũ angloꝵ ulfingas appellant.
Qued postea titilus filiꝰ eiꝰ tenuit pat̾ red¬
Waldi fortissimi regis estangle.
uo anñ regni eius pugnauerĩ cortͣ bͥtan¬
nos. Tres aũ reges eorum commagil ⁊ can¬
didan. ⁊ earmmagil acies in eos confertas
⁊ splendidas p̃lii legib distinxunt aþud

Expanded text:
sed Cutha vir magnus frater regis eodem anno obiit. Regnum Estangle incipit, quod continet Nordfolck et Sudhfolck. Hoc autem regnum primus tenuit Uffa, a quo reges orientalium Anglorum Uffingas appellant, quod postea Titulus  al Titilus filius ejus tenuit pater Reduvaldi fortissimi regis Eastangle. II anno regni ejus pugnaverunt contra Britannos; tres autem reges eorum Commagil, et Candidan, et Farinmagil acies in eos confertas et splendidas praelii legibus distinxerunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
no rome imꝑarite. qui imperauit .xxxuiii.
annis.tempore uigiliz pape.
inrici anno quinto obscuratus ẽ sol
amane usq ad terciam mense mar¬
cio. Septimo uͦ anno regni eius obscura¬
tus ẽ sola t̾cia pene usq ad nonam ita ut
stelle appar̾ent xii. kl̃ iulii. Decimo aũ
anno eius regni obiit witigar. ⁊ seputtꝰ ẽ
ap̃ Witgaresbrig. que sic abeo uocatur.
egnum norhumbroꝵ inciꝑit.
.xiii. anno regni kinrici. Cũ enm
ꝓceres anglorum multis ⁊ magnis p̃liis
patͥam illam sͥ subuigassent: quendam
uiuenem nobilissimũ scrł idam sͥ regẽ

Expanded text:
Romae imperante: qui imperavit XXXVIII annis, tempore Vigilii papae. Kinrici anno V obscuratus est sol a mane usque ad tertiam, mense Martio, septimo vere anno regni ejus obscuratus est sol a tertia pene usque ad nonam, ita ut stellae apparerent. XII Kalendis Julii, decimo autem anno regni ejus obiit Witgar, et sepultus est apud Witgaresbrig, quae sic ab eo vocatur. Regnum Nordhumbrorum incipit XIII anno regni Kinrici. Cum enim proceres Anglorum multis et magnis praeliis patriam illam sibi subjugassent, Idam juvenem nobilissimum sibi regem
Abbreviated transcription (Latin):
nauit ꝓeo .xxx. annis. Similiter eodem
anno Ida rex nordbumbre obite.⁊ ella poft
eum regnauit .xxx. añ. Quanuis ifte ñ fu¬
isset filius Ide s. filius iste filii usefrea. fit
Witgils. ẜ̃ Westre falena. f sefulgil. filii
seabald. F segegeat. F Wepdeg. ẜ sigegar¬

Expanded text:
nis. Similiter eodem anno obiit Ida rex Nordhumbrae, et Ella post eum regnavit XXX annis, quamvis iste non fuisset filius Idae, sed filius Iffae, filii Usefrea, filii Witgils, filii Westrefalena, filii Sefugil, filii Seabald, filii Sigegeat, filii Wepdeg, fi
Abbreviated transcription (Latin):
cessu. uł radiis impulsa. ut succule in
fronte tauri. qͣs ob id greci hiadas pluiie
noĩe appellant. Quinti ⁊ sua sponte q̃dã
statutis temporib ut hedoꝵ exortus &
acturi qui ꝑ idem septemb̾s cum ꝓcello¬
sa grandine surgit ⁊ nimbosus orron &
Nter celum t̾ramq seꝑtem sydera pen¬
dent certis discreta spatiis que uident᷑
errantia ꝯtrarium mundo agentia cur¬
sum idem leuum. illo semꝑ in dextera
p̃cipiti. ⁊ qͣnuis assidua dũsione ĩmense
celeritatis atcollantir ab eo rapiant᷑q
in occasus: adũsn tam̃ ire motu per
niferi uagantia. Radiis aũ solis p̃pe¬
dita: anomala uł retiograda ut sta-¬
tionaria fiunt

Expanded text:
cessu vel radiis impul a, ut Succulae in cessu vel radiis impul a, ut Succulae in fronte Tauri, quas ob id Graeci pluvio nomine Hyadas appellant. Quin et sua sponte quaedam, statutisque temporibus, ut haedorum exortus et arcturi qui per idus Septembres cum procellosa grandine surgit, et ut nimbosus Orion, eInter coelum terramque septem sidera pendent; certis discreta spatiis, quae vocantur errantia, contrarium mundo agentia cursum, id est, laevum, illo semper in dextram praecipiti. Et quamvis assidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per niferi vagantia. Radiis autem solis praepedita, anomala, vel retrograda, vel stationaria fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tans. alias plagas angustat. Item ap̃
australes utͣq p̾fata dies mod̾atior si¬
pͣdictam diu̾̃sitatem ĩmnitat. licet uͥq
solsticiali exortu brumał occasus ex rad̃
linea respondeat. Nam ⁊ cunctis exorti¬
Stelle lum̃ a sole mutuantes cũ mundo
uertiut poteuno loco fixe ⁊ ñ stante mun¬
douage ferri dñr. exeptis his que plane
te .i. errantes uocantur. easq diei aduen¬
tu celari. nec un qͣm celo decide fulgor
pleni lunii ⁊ solis ꝓbat deliquiũ. Qͣnuis
uideamꝰ igniculos ex ethere lapsos por.¬
tari uentis. uagiq lum̃ sydis imitari tru¬
cib cito coorientib uentis. Syd̾a aũ alia
sunt in liquorem soluti humoris fecun¬
da. alia concreti in prumas. aut coacti
in mues. aut glaciati ingrandines.
Alia flatus temporis. alia uaporis. alia
roris. alia frigoris. Nec solum errantia
ut saturnꝰ cuiꝰ tͣnsitus ymbͥferi fiunt. s
⁊ q̃dam fixa polo ut etrantiũ fuerint ac¬

Expanded text:
tans, alias plagas angustat. Item apud tans, alias plagas angustat. Item apud Australes utraque praefata dies moderatior, supradictam diversitatem immutat, licet ubique solstitiali exortui brumalis occasus ex eadem linea respondeat. Nam et cunctis exortiStellae lumen a sole mutuantes, cum mundo verti, utpote in uno loco fixae, et non stante mundo, vagae ferri dicuntur, exceptis iis quae planetae, id est errantes, vocantur, easque diei adventu celari, nec unquam coelo decidere, fulgor plenilunii, et solis probat deliquium. Quamvis videamus igniculos ex aethere lapsos portari ventis, vagique lumen sideris imitari, trucibus cito coorientibus ventis. Sidera autem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut glaciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia frigoris. Nec solum errantia, ut Saturnus, cujus transitus imbriferi fiunt, sed et quaedam fixa polo, cum errantium fuerint ac
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temꝑatus habitabił. Terciꝰ equinoc¬
tialis medio ambitu signiferi orb̾ ince¬
dens torridus inhabitabił. Quartꝰ brumał
a par te humillima signiferi ad austrinũ
polum u̾sus temꝑatus habitabił. Qͥntus
australis circa ũticem austrinũ. qͥ t̾ra
tegitur frigore in habitabił. Tres autem
medii circuli in equalitades temporũ
distingunt. cum sol hunc solsticio. illũ
equinoctio. t̾cium brumateneat. Ex¬
tremi enim semꝑ sole carent. unde &
athile insula unius diei nauigatione
solsticiali: ad brumalem. Australis
inde ad occasum. Occidentalis ex hĩc:
usq ad solsticialem. Porro septentͥo.¬
nalis ab occasu solsticiali. usq ad exor¬
tum eiusdem partis ꝯtũgens. ex quib
orientalem ⁊ occidentalem lanuas celi
nominauit. Hec in medio t̾m t̾re posi¬
tis habentur eqͣlia. Nam subaquilo¬
ne degentib. brumał dies breuior ⁊ sol¬
sticialis ꝓlixior ortum occasumq diła¬

Expanded text:
versus temperatus, habitabilis. Tertius aequinocversus temperatus, habitabilis. Tertius aequinoctialis, medio ambitu signiferi orbis incedens, torridus, inhabitabilis. Quartus brumalis, a parte humillima signiferi ad Austrinum polum versus, temperatus, habitabilis. Quintus Australis, circa verticem Austrinum, qui terra tegitur, frigore inhabitabilis. Tres autem medii circuli inaequalitates temporum distinguunt, cum sol hunc solstitio, illum aequinoctio, tertium bruma teneat. Extremi enim semper sole carent. Unde et a Thule insula unius diei navigatione solstitiali ad brumalem; Australis inde ad occasum brumalem; Occidentalis ex hinc usque ad solstitialem; porro Septentrionalis ab occasu solstitiali usque ad exortum ejusdem partis contingens. Ex quibus orientalem et occidentalem januas coeli nominant. Haec in medio tantum terrae positis habentur aequalia. Nam sub Aquilone degentibus brumalis dies brevior, et solstitialis prolixior, ortum occasumque dila
Abbreviated transcription (Latin):
tate transgressis illa se attollunt resi¬
dentib que hic excelsa fuerant oppo¬
nente se ꝯtra medios uisus globo terra¬
rum. a deo ut septemtͥones que uob̃ a ũti¬
ce pendent. inquibdã indie lotis .xii.
undiq spatiis collocatum: uirtutes
ꝯtinet angl̃icas. que ad nos exeuntes
etherea sͥ corpora sumunt. ut possint
hominib etiam medendo similari.Cã¬
demq ibi reũse deponunt. hoc d̾s aquis
glacialib temꝑauit. ne inferiora sue¬
ced̾et elementa. Dehinc inferiꝰ celum
ñ uniformi s multiplici motu solida¬
sustentationem suꝑiarũ aquarũ.
Aquas suꝑfir De aqͥs celestibus.
humiliores. s tam̃ om̃i creatura cor-¬
porali suꝑiores. qͥdam ad inundatio¬
ad ignem syderum temꝑandũ suspen¬
frigõris aut caloris inhabitabileꝰ exis¬
tunt. Primꝰ ẽ septẽtͥonat frigore in¬
Scd̾s solsticialis a parte signiferi ex¬
celsissima nob̾ad septentͥonalem plagã

Expanded text:
tate transgressis illa se attollunt, resitate transgressis illa se attollunt, residentibus quae hic excelsa fuerant, opponente se contra medios visus globo terrarum, adeo ut septentriones, quae nobis a vertice pendent, in quibusdam Indiae locis quindecim undique spatiis collocatum virtutes continet angelicas; quae ad nos exeuntes, aetherea sibi corpora sumunt, ut possint hominibus etiam in edendo similari, eademque ibi reversae deponunt. Hoc Deus aquis glacialibus temperavit, ne inferiora succenderet elementa. Dehinc inferius coelum non uniformi, sed multiplici motu solidasustentationem superiorum aquarum. CAPUT VIII. De aquis coelestibuhumiliores, sed tamen omni creatura corporali superiores, quidam ad inundatioad ignem siderum temperandum suspenfrigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Primus est septentrionalis, frigore inSecundus solstitialis, a parte signiferi excelsissima, nobis ad septentrionalem plagam
Abbreviated transcription (Latin):
cietur aride. Uñ ⁊ ignem int̾ris ⁊ inae¬
ra nubila t̾renaq corpora uidemus.
equis spatiis undiq collectum. unde ⁊
connexum mediumq quacunq cerna¬
tur menarrabili celeritate cotidie circũ¬
agi sapientes mundi dix̾int. ita ut
rueret sine planetarum occur su mods¬
raretur agmento syderum nitentes q̃
sixo semꝑ cursu cucũuolant. septemto¬
nalib breuiores gyros circa cardinẽ
ꝑagentib cuiꝰ uertices extremos quos
circa spera celi uoluitur polos nũcupãt
glaciali rigore trabentes. Hoꝵ ad sep¬
temtͥonalem plagam ⁊ surgens boreus
alter deuexus in austros terreq oppositꝰ
austrał uocatur. quem int̾iora austri
Non aũita mundus ħ polo excelsiore
se attollit ut undiq cernantur hec syd̾̃a.
uerum eadem quib ꝓximis sublimiora
creduntur. eademq dim̾sa longinquis.
utq nunc sublimis indeiectu positis ui¬
decur hic uertex. sic in illa t̾re deuexi¬

Expanded text:
cietur aridae. Unde et ignem in terris, et in aecietur aridae. Unde et ignem in terris, et in aere nubila terrenaque corpora videmus. aequis spatiis undique collectum. Unde et convexum mediumque, quacunque cernatur, inenarrabili celeritate quotidie circumagi sapientes mundi dixerunt, ita ut rueret, si non planetarum occursu moderaretur: argumento siderum nitentes, quae fixo semper cursu circumvolant, septentrionalibus breviores gyros circa cardinem peragentibus; cujus vertices extremos, circa quos sphaera coeli volvitur, polos nuncupant, glaciali rigore tabentes. Horum unus ad septentrionalem plagam consurgens Boreas; alter devexus in Austros, terraeque oppositus, Australis vocatur, quem interiora Austri ita mundus hoc polo excelsiore se attollit, ut undique cernantur haec sidera; verum eadem quibusque proximis sublimiora creduntur, eademque demersa longinquis, utque nunc sublimis in dejectu positis videtur hic vertex, sic in illa terrae devexi
Abbreviated transcription (Latin):
Uundus ẽ uniũsitas om̃is mũdu
que ostat ex celo ⁊ t̾ra .iiiiͬ. elem̃tis in
sp̃em orbis absoluti globata. Igne: qͦ
sydera lucent. Aere: quo cuncta ui¬
uentia spirant. Aquis. que t̾ram cin¬
gendo ⁊ penetͣndo ꝯmuniunt. atꝙ
ipsa t̾ra: que mundi medio atq una
librata uolubili cirra eam uniũsitate
pendet ĩmobilis. Uerũ mundi nõie
etiam celũ a ꝑfecta absolutaq elegantia
situ differunt. Terra enim ut gͣuissi¬
ma ⁊ que ab alia natura sufferri ñ pos¬
sit: imũ increaturis optinet locũ. aqua
uͦ quanto leuior t̾ra. tanto ẽ aere gͣuior
Qui si forte aquis in uase aliquo sub¬
datur: statim ad suꝑiora ut leuior eua¬
dit. Ignis quoq mat̾ialit᷑ accensus: con¬
tinuo naturalẽ sui sedem suꝑ aera que¬
rit. S ne illuc ꝑueniat: in mollem
aerem cuiꝰ circumfusione depͥmitur
nature sibimet ita ꝯmiscentur. ut t̾ra
qͥdem arida ⁊ frigida. frigide aque. aqͣ
uͦ frigida ⁊ humida humido aeri. Porro

Expanded text:
undus est universitas omnis, quae constat ex coelo et terra, quatuor elementis in speciem orbis absoluti globata: igne, quo sidera lucent; aere, quo cuncta viventia spirant; aquis, quae terram cingendo et penetrando communiunt; atque ipsa terra, quae mundi media atque ima, librata volubili circa eam universitate pendet immobilis. Verum mundi nomine etiam coelum a perfecta absolutaque elegantia situ differunt. Terra enim, ut gravissima, et quae ab alia natura sufferri non possit, imum in creaturis obtinet locum. Aqua vero quanto levior terra, tanto est aere gravior. Qui si forte aquis in vase aliquo subdatur, statim ad superiora, ut levior, evadit. Ignis quoque materialiter accensus, continuo naturalem sui sedem super aera quaerit, sed ne illuc proveniat, in mollem aerem, cujus circumfusione deprimiture propinquitate sibimet ita commiscentur, ut terra quidem arida et frigida frigidae aquae, aqua vero frigida et humida humido aeri, porro
Abbreviated transcription (Latin):
.i. usq ad mortẽ saulis libros .iiii.
De edificatione templi allegorice ex¬
positionis sicut ⁊ cet̾a libros.ii. tem
integrum librum .xxx. questionũ.

Expanded text:
 usque ad mortem Saulis, libros III. De aedificatione templi, allegoricae expositionis sicut et caetera, libros II. Item in Regum librum XXX quaestionum.
Abbreviated transcription (Latin):
tus in territorio eiusdem monaste¬
rii cum essem annoꝵ.uii. cura pro¬
pinquoꝵ datus sum educandꝰ reuen¬
tissimo abbati benedicto. ac deinde
agens. omnẽ meditandis scripturas
oꝑam dedi. Atq inter obseruanti.¬
am discipline regularis ⁊ cotidianã
cantandi in eccłia curam semꝑ aut
discere aut docere. aut scrib̾e dul¬
ce habu ¶ono decimo ħ uite mee an¬
no diaconatum. tricesimo gradum
do abbate suscepi. Ex quo tempore
accepti presbit̾atus usq ad annum
scãm inee meoꝵq necessitati ex opus¬
adnotare siue etiam ad formã sen
ad natiuitatem ysaac ⁊ eiectionem
hysmaelis libros tres. Ne taberna¬
culo ⁊ uasis eius ac uestib sacerdotũ¬

Expanded text:
tus, in territorio ejusdem monasterii, cum essem annorum septem, cura propinquorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde tatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis, et quotidianam cantandi in ecclesia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere, dulce habui. Nonodecimo autem vitae meae anno diaconatum, tricesimo gradum do abbate, suscepi; ex quo tempore accepti presbyteratus, usque ad annum nonum, meae meorumque necessitati ex opusadnotare, sive etiam ad formam sensad nativitatem Isaac, et ejectionem Ismaelis libros quatuor: De tabernaculo et vasis ejus, ac vestib
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria celi de lumine pͥmo die
facto. Quinto. natantia ⁊ uolatilia
de aquis. Sexto. reliqua animalia
ma uͦ de nichilo creata. qui in parady¬
so quem dñs apncipio plantauerat
ꝯstituitur. Septimo dñs requieuit ñ
creature gub̾natione cum in ipso ui¬
uamus & moueamur ⁊ simus: seda¬

Expanded text:
luminaria coeli de lumine primo die luminaria coeli de lumine primo die facto; quinto, natatilia et volatilia de aquis; sexto, reliqua animalia ma vero de nihilo creatus; qui in paradiso, quem Dominus a principio plantaverat, constituitur; septimo Dominus requievit, non a creaturae gubernatione, cum in ipso vivamus, moveamur, et simus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Naturas rerum uarias labentis ⁊ eui.
ꝑstrinxi tẏtulis tempora leta citis.
Beda dei famulus. tu fixa obsecro ꝑhennem:
Q ui legis astra suꝑ mente tuere diem.
driformi ratione distinguitur. Primo
quod hec in u̾bi dei dispensatione ñ fac¬
ta sunt et̃na sunt. qui nos apło testans¬
te ante tempora scłaria p̾destinauit
in regnum. Sod̃o quod in mat̾ia infor¬
mi pariter elementa mundi facta st̃.
Ubi qui uiuit inet̃num creaute oĩa
simul. Lercio qd̾ eadem mat̾ies scd̃m
causas suul creatas ñ iam simuls
distinctione sex pͥmoꝵ dierum ince¬
lestem terrestremq creaturam forma¬
tur. Quarto qd̃ ex euusdem creature se¬
minib & pͥmordialib causis dotius
scłi tempus naturali cursu ꝑagitur.
ubi pat̾ usq nunc oꝑatur ⁊ filius. Ubi
terra. angłi. aer & aqua de nichilo.
Die uͦ pͥma lux facta ẽ ⁊ ipsa de nichi¬
lo. Scd̃o: firmamentũ in medio aqua¬
rum. Tercio: sp̃es maris & terre cum
eis que terre radicitus inherent. Qrto

Expanded text:
Naturas rerum varias, labentis et aevi Perstrinxi titulis, tempora lata, citis, Beda Dei famulus; tu fixa, obsecro, perennem, Qui legis astra, super mente tuere diem. driformi ratione distinguitur: primo, quod haec in Verbi Dei dispensatione non facta, sed aeterna sunt: qui nos, apostolo teste, ante tempora saecularia praedestinavit in regnum; secundo, quod in materia informi pariter elementa mundi facta sint, ubi qui vivit in aeternum creavit omnia simul; tertio, quod eadem materies, secundum causas simul creatas non jam simul, sed distinctione sex primorum dierum in coelestem terrestremque creaturam formatur; quarto, quod ex ejusdem creaturae seminibus et primordialibus causis totius saeculi tempus naturali cursu peragitur, ubi Pater usque nunc operatur et Filius, ubi terra, angeli, aer, et aqua de nihilo. Die autem primo lux facta est, et ipsa de nihilo; secundo, firmamentum in medio aquarum; tertio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus inhaerent; quarto,
Abbreviated transcription (Latin):
anñ . xxii. Egiptus errore dioscori la¬
trat. Tenon anñ. xuii. Corpꝰ barnabe
apłi reppitur. Anastasius anñ. xxui.
Acephaloꝵ heresis abdicatur. Iustimanꝰ¬
anñ .xi. Armenii fidem xp̃i suscipiũt.¬
Tyb̃ius anñ .ix. Erminigildꝰ rex gocho¬
rum martyrio coronatur. Mauricius
anñ .xxi. Gregoriꝰ Rome floruit ep̃s.
fo̾cas anñ. uiii. Saxones in b̾tannia
fidem xp̃i suscipiunt. Eracliꝰ anũ xxui.
Iudei in hispania xp̃iani efficiuntur.
Eraclonas cum matre sua martina añ
.ii. Constantinus filius eraclii m̃ses
.ui. Constantinus filius constantin añ
xxuiii. Eclipsis solis facta ẽ. in d. uii.u.
nodum composuit. Iustinianus filius
constantini anñ .x. Affrica restaura¬
da ẽ imꝑio romanoꝵ. leo anñ.iii. Ly¬

Expanded text:
annis XVII. Aegyptus errore Dioscori laannis XVII. Aegyptus errore Dioscori latrat. Zenon annis XVII. Corpus Barnabae apostoli reperitur. Anastasius annis XXVI. Acephalonus, an. XI. Armenii fidem Christi suscipiuntTiberius annis VII. Herminigildus rex Gothorum martyrio coronatur. Mauritius annis XXI. Gregorius Romae floruit episcopus. Phocas annis VIII. Saxones in Britannia fidem Christi suscipiunt. Heraclius annis XXVI. Judaei in Hispania Christiani efficiuntur. Heracleonus cum matre sua Martina annis II. Constantinus filius Heraclii mensibus VI. Constantinus filius Constantini annis XXVIII. Eclipsis solis facta est indictione senodum composuit. Justinianus filius Constantini annis X. Africa restaurata est imperio Romanorum. Leo annis III. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
Probꝰ anñ . ui. Manicheoꝵ heresis exo¬
ritur. Carus anñ .ii. Iste de ꝑsistͥum¬
phauit. Diocletianꝰ & Maximianꝰ annꝰ
seuerinꝰ anñ.i. Constantinꝰ ann̾ .xxi.
Nichena sẏnod̾ ꝯ gregatur. Constantiꝰ
⁊ constans anñ .xxiiii. ossa andree ⁊
luce constantmoꝑoli tͣnsferunt᷑. Iulia¬
nus anñ .ii. Hic cum om̃i ex̃citu xp̃ia
nus efficitur. Ualentinianꝰ anñ .xi.
qr a uiliano obfidem xp̃i militia fue
brosius ⁊ martinꝰ ep̃i clarescunt. Ua¬
lentianꝰ cum theodofio anñ. uiiii. Iero-¬
nimus in bethleem p̃dicatur. Theodo¬
sius anñ.iii.cum archadio ⁊honorio.
Anachorita ioħs claruit. Archaduis
anñ .xiii. cum fr̃e honorio. Ioħ̃s crisosto¬
mus ⁊ augustinꝰ ep̃i p̃dicantur. hono¬
rius anñ.xu. cum theodosio minore. Cy¬
uillus alexandrie claruit. Theodosius mi¬
nor anñ.xxui. E phesina synodꝰ nestori.¬
um ꝯdẽpnat. Martianꝰ anñ xuii. Eal¬
cedonense ꝯcilium geritur. Leo maior

Expanded text:
Probus annis VI. Manicheorum heresis oritur. Carus annis II. Iste de Persis triumphavit. Diocletianus et Maximianus annis Severusque annis II. Constantinus annis XXXI. Nicaena synodus congregatur. Constantius et Constans annis XXIV. Ossa Andreae et Lucae Constantinopolim transferuntur. Julianus annis II. nus efficitur. Valentianus annis XIII, qui a Juliano ob fidem Christi militia fuerbrosius et Martinus episcopi clarescunt. Valentinianus cum Theodosio annis IX. Hieronymus in Bethleem praedicatur. Theodosius annis III cum Arcadio et Honorio. Anachorita Joannes claruit. Arcadius annis XIII cum fratre Honorio. Joannes Chrysostomus et Augustinus episcopi praedicantur. Honorius annis XV cum Theodosio minore. Cyrillus Alexandriae claruit. Theodosius minor annis XXVI. Ephesina synodus Nestorium condemnat. Martianus annis VII. Chalcedonense concilium geritur. Leo major
Abbreviated transcription (Latin):
exta etas ꝯtinet annos p̃t̾itos. dcc uiiii.
octauianꝰ anñ lui. huiꝰ anno xlii. dñs
nascitur. Completis abadam annis
Tib̾ius anñ .xxiii. huiꝰ anno xuiii
Petrus romã. marcus alexandriã pe¬
cruci gladioq traduntur. Uespasianꝰ
anñ .x. huiꝰ scdo anno titꝰ ierosolimã
subũtit. Titus anñ .ii. hic facundꝰ¬
⁊ pius fuit. Domicianꝰ annꝰ . xui. Ioħs
głium scͥpsit. Traianꝰ anñ .xuiiii.
Aquila interpres habetur. Antoninꝰ
cion agnoscunt᷑. Antoninus minor ann¬
xuiiii. Eatafrigarũ heresis exoritur.
habetur. Antoninꝰ caracalla anii̾uii.
Qunta editio ie rosolimis inuenitur.
anũ .iiii. Sexta editio nicopol repꝑtt᷑.
Alexand̃ anñ .xiii. Origenes alexandrie
claruit. Alaximꝰ anñ .iii. Hic ꝑsequit᷑
xp̃ianos. Gordianꝰ anñ. uii. fãbianus
anñ .i. Antoninꝰ monachꝰ claruit. Gal¬
lus ⁊ uolusiauꝰ anñ .ii. Nouationis
heresis exoritur. Ualerius cum galie¬

Expanded text:
exta aetas continet annos praeteritos DCCVIII. Octavianus annis LVI. Hujus anno XLII Dominus nacitur, completis ab Adam annis Tiberius annis XXIII. Hujus anno XVIII Petrus Romam, Marcus Alexandriam pecruci gladioque traduntur. Vespasianus annis X. Hujus secundo anno Hierosolyma subvertitur. Titus annis II. Hic facunduet pius fuit. Domicianus annis XVI. Iohangelium scripsit. Traianus annis XVIIII. Aquila interpres oritur. Anthonius cion agnoscuntur. Antoninus minor annis XIX. Cataphrygarum haeresis exoritur. habetur. Antonius Caracalla annis VII. Quinta editio Ierusalem invenitur. annis IIII. Alexander annis tredecim. Origenes Alexandriae claruit. Maximinus annis tribus. Hic persequitur Christianos. Gordianus annis septem. Fabianus anno uno. Antonius monachus claruit. Gallus et Volusianus annis II. Novatiana haeresis exoritur. Valerianus a
Abbreviated transcription (Latin):
t faciant: si ꝑficiunt fieri facis illud.
acificansq malũq creans: destante ꝓpħa.
Ens solus tantusq manens: quantꝰ uoliusti.
x quo ꝑquem sunt: in quo sunt omnia solo.
uꝙ pater patrie pͥnceps a rege secundus.
resul alexander: si que ꝑscͥpsimus apta.
aude tua niteant mi nuis apta p̃camur uͭ aptes.
ic reges populos ꝙ uides. quos alea fati.
xtulit ⁊ pressit. s abhis metire futura.
Aspice magne pater. quo de uenere potentes.
spice quam nichili sit honor. lux. gła muitoi.

Expanded text:
Ut faciant, si perficiunt, fieri facis illud, Ut faciant, si perficiunt, fieri facis illud, Pacificansque malumque citans testante propheta, Ens solus, tantusque manens, quantus voluisti: Ex quo, per quem sunt, in quo sunt omnia solo. Tuque pater patriae, princeps a rege secundus, Praesul Alexander, si quae perscripsimus apta, Laude tua niteant, minus apta precamur ut aptes. Hic reges populosque vides, quos alea fati Extulit et pressit, sed ab his metire futura. Aspice, magne Pater, quo devenere potentes: Aspice quam nihili sit honor, lux, gloria mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi. Tuo qͥdem ꝯsilio bede uenabił
ecołiasticam qua potui secitꝰ historiã nõ¬
nulla etiam exaliis excerpens auctoib
inde cronica inantiquis resernata libia¬
riis compilans: usq nr̃m ad auditũ⁊
uisum p̃t̾ita rep̾sentau. In quo sciluet
oꝑe sequenda ⁊ fugienda lector diligens
dum inuenit: exeoꝵ imitatione des lis¬
perante melioratus: mͥ fructum afferet
exoptabilem. plerũq ⁊ enum ad ip̃am mo¬
ium puritatem iuxta callem directum
historie resiliuimꝰ. Nich̾aũ sũ diuina in¬
uocatiõe incipientes: deo inuocato incipia¬
Adonay opifex. pastor susceptio nĩa.
rincipium rerum uegetatio finis eͥrum.
Hocopus aspira. deduc finiq p̃camur.
Hoc opus in patrib. quod es ipse parens oꝑatus.
ludicio gentes ⁊ regna leuansq premensq. x.¬
His penas dum complerent sua cͥmura tardans.
His penas dum complessent sua cͥmina librans.
Quicquid enim reges quicqͥd populi meditant᷑.

Expanded text:
suscepi: tuo quidem consilio Bedae Venerabilis suscepi: tuo quidem consilio Bedae Venerabilis ecclesiasticam, qua potui, secutus Historiam, nonnulla etiam ex aliis excerpens auctoribus, inde chronica in antiquis reservata librariis compilans, usque nostrum ad auditum et visum praeterita repraesentavi. In quo scilicet opere sequenda et fugienda lector diligens dum invenerit, ex eorum imitatione et perante, melioratus, mihi fructum afferet exoptabilem. Plerumque etenim ad ipsam morum puritatem juxta callem directum historiae resilivimus, nihil autem sine divina invocatione incipientes, Deo invocato, incipiaAdonai, opifex, pastor, susceptio nostra. Principium rerum, vegetatio, finis earum, Hoc opus aspira, deduc finique precamur. Hoc opus, in patribus, quod es ipse parens operatus, Judicio grandis, et regna levansque premensqHis poenas dum complerent sua crimina tardans, His poenas cum complessent sua crimina librans. Quidquid enim reges, quidquid populi meditantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ fortissimus. ꝯtra feriri ꝓhibur. ⁊pͥ
ea uictor ⁊ regno restitutus uttionem fie
ineum ñ ꝑmisit. Sic etiam in reb gefis
or̃um gentium ⁊ nationum. que utiꝙ
dei iudicia sunt. benignitas. muntticen¬
tia. ꝓbitas. cautela. ⁊ his similia ⁊ ꝯtͣria
ñ solum sp̃uales ad bonum accendt̃. ⁊ ãma¬
lo repellunt. s etiam scłares ad honasaui¬
citant. ⁊ in mał muniunt. historiagͥ pͥri
hec illustres tͣnsactorum noticia dotes.
qd̃ illa maxime distinguat a brutis ratio¬
nabiles. Bruti nãq homines rammalia ũn
gesta nesciunt ĩmo nec scire uolt̃. Quorũ
homines qͥdem illos infeliciores iudled.qr
qd̵ bestiis extreatione. hoc ilł ex ꝓpͥa mani
sent: hoc illi nolunt cũ possint. S dehes
lam tͣnseundum ẽ: quoꝵ mors ⁊ uita sem¬
pit̾no dotanda ẽ silentio. Heo gͦ osiderans:
huiꝰ regni gesta ⁊ nf̃e gentis criginẽ ussu
tuo p̃sul alexander qui flos ⁊ cacumen
regnrigentisn ẽẽ uideris: decurrenda

Expanded text:
tus et fortissimus contra feriri prohibuit; et postea victor et regno restitutus ultionem fieri in eum non permisit? Sic etiam in rebus gestis omnium gentium et nationum, quae utique Dei judicia sunt, benignitas, munificentia, probitas, cautela, et his similia et contraria non solum spirituales ad bonum accendunt et a malo repellunt, sed et saeculares ad bona sollicitant et in malis muniunt. Historia praeter praeter haec illustres transactorum notitia dotes, quod ipsa maxime distinguat a brutis rationabiles; bruti namque homines et animalia unde  suae casus et gesta nesciunt, imo nec scire volunt. Quorum homines quidem illos infeliciores judicio, quia quod bestiis ex creatione, hoc illis ex propria sent, hoc illi nolunt cum possint, sed de his jam transeundum est, quorum mors et vita sempiterno dotanda est silentio. Haec ergo considerans, hujus regni gesta et nostra gentis origines jussu tuo, praesul Alexander, qui flos et cacumen regni et gentis esse videris, decurrenda
Abbreviated transcription (Latin):
imusticiam paridis. honestum ⁊ uttile⁊
his contͣria lucidiuis ⁊ delectabiliꝰ phyloso¬
phis historiando disseruit. S quid uralie¬
nis moramur: Uide quiomͦ sc̃a doceat histo¬
ria moꝵ instituta. dum abrahe iusticiã
assignat. moysi fortitudinẽ. iacobtem¬
ꝑantiam. ioseph prudentiam. Eit contͣ
dum achab iniusticiam. orie inualitu¬
dinem. manasse intemꝑantiam. robcam
imprudentiã demonstrat. Presertĩ od̃s
bone qͣnte humilitatis fax ẽ quod sẽs moy . lx̃
ses dm̃ se ꝓtegentem ⁊ ulciscentẽ ut ab hoss¬
tib suis aũt̾et. thuris odorationẽ cum fr̃e
effudit. ⁊ ꝓ maliuoł semꝑ orando suda¬
uit. Quante benignitatis lux ẽ qd dauuid

Expanded text:
injustitiam Paridis, honestum et utile et injustitiam Paridis, honestum et utile et his contraria lucidius et delectabilius philosophis historiando disseruit. Sed quid in alienis moramur? Vide quo modo sancta doceat historia morum instituta, dum Abrahae justitiam assignat, Moysi fortitudinem, Jacob temperantiam, Joseph prudentiam, et contra dum Achab injustitiam, Oziae invalitudinem, Manasse intemperantiam, Roboam imprudentiam demonstrat. Praesertim, o Deus bone, quantae humilitatis fax est, quod sanctus Moyses, Deum se protegentem et ulciscentem ut ab hostibus suis averteret, thuris odorationem cum fratreffudit, et pro malevolis semper orando sudavit! Quantae benignitatis lux est, quod David
Abbreviated transcription (Latin):
um in om̃i fere litt̾arum
studio dulce laboris lenimen
⁊ sũmũ doloris solamen dũ
uiuitur insitũ ꝯsiderare tũ
delectabilius ⁊ maioris p̾rogatiua cla-¬
ritatis historiarum splendorem am-¬
plẽtendum credidim. Nich̃ nãq magis
iniita egregium quam uite calles egregie
indagare ⁊ frequentare. Ubiaũ florid̾us
enitescit uirorum fortium magniticentia.
prudentium sapĩa. iustorum ĩticia. tem¬
ꝑatorum modestia. quam in rerum ꝯtextu
gestarum: Audiuimꝰ qͥdem quid homeri¬
tam laudans historiam. flaccus intima¬
uerie dicens. Quicquid pulchtũ. quid
turpe. quid utile. quid ñ: pleniꝰ ⁊ melius
crisippo & cantore dicit. Cantor siquidem
⁊ crisippꝰ circa moꝵ doctrinam philoso¬
pharites. multis codicib desudarunt. Ho¬
merus aut̃ uelut speculo eliqͣns. pru¬
dentiam ulixis. fortitudinem agam̃no-¬
nis. temꝑantiam nestoris. iusticiã me-¬
nelai: ⁊ econtra imprudentiã aiacis. de¬
bilitatem pͥami. intemꝑantiam achillis.

Expanded text:
um in omni fere litterarum studio dulce laboris lenimen et summum doloris solamen, dum vivitur, insitum considerem, tum delectabilius et majoris praerogativa claritatis historiarum splendorem amplectendum crediderim. Nihil namque magis in vita egregium quam vitae calles egregie indagare et frequentare. Ubi autem floridius nitescit virorum fortium magnificentia, prudentium sapientia, justorum judicia, temperatorum modestia, quam in rerum contextu gestarum? audivimus quidem quid Homericam laudans historiam Flaccus intimaverit dicens: Qui, quid sit pulchrum, quid turpe, quid utile, quid non, Plenius et melius Chrysippo et Crantore dicit. Crantor siquidem et Chrysippus, circa doctrinam morum philosophantes, multis codicibus desudaverunt. Homerus autem velut spectaculo eliquans prudentiam Ulyssis, fortitudinem Agamemnonis, temperantiam Nestoris, justitiam Menelai; et e contra imprudentiam Ajacis, debilitatem Priami, intemperantiam Achillis,
Abbreviated transcription (Latin):
tem dierũ adnotatum ẽ. Longissi¬
mũ: lxxx. Spargunt aliqñ ⁊erran¬
tib steri ceterisq crines. s cometes
nũquam in occasura parte.celi est.
uitalem hẽ sp̃m fundit infra lunam.
uolatus auiũ nubiumq ⁊ tempestatũ
capax ubi ⁊̃ potestates aerie suꝑna sede
deturbate cum torm̃to diem iudicii du¬
rius tunc dampnande prestolantur.¬
& ex quo hominib apparentes. aeria
sibi corpora meritis similia sumunt.
Nam supͣ lunam que aeris etherisꝙ
confinio currit. omĩa pura ac diurne
lucisplena sunt. incuius uicinia tan¬
gere fertur olimpꝰ. Anob̃ aũ ꝑ noctẽ
cernunt᷑ sydera. ut reliqua lumina in
celo: Inferior autem qͥ exhalationib
humidis corpora scit t̾re deputatur.
uio ꝑisse cum aer turbulentꝰ eẽt ꝯũ-¬
sus e in undas. Et celi celoꝵ dnr syde¬
rei. celi istoꝵ aerioꝵ tanqͣm supiores
inferiorum

Expanded text:
tem dierum annotatum est, longissitem dierum annotatum est, longissimum LXXX. Sparguntur aliquando et errantibus stellis caeterisque crines, sed cometes nunquam in occasura parte coeli est.vitalem hunc spiritum fundit, infra lunam, volatus avium nubiumque, et tempestatum capax. Ubi etiam potestates aereae superna sede deturbatae cum tormento diem judicii durius tunc damnandae praestolantur. Ex quo hominibus apparentes, aerea sibi corpora meritis similia sumunt. Nam supra lunam, quae aeris aetherisque confinio currit, omnia pura ac diurnae lucis sunt plena, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e coelo, inferior autem, qui in exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur: vio periisse, cum aer turbulentus esset conversus in undas. Et coeli coelorum dicuntur siderei coeli istorum aereorum, tanquam superiores inferiorum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ras occultari. s ab aliis hoc cerm. Qn
semel iam miratione lunã in occasu
defecisse. Utraq suꝑ t̾ras ꝯspicuo syde.
S ne singłis mensib eclypsis fieret:
latitudo signiferi lunam suꝑuis infe
Defectus solis ⁊ lune resꝑtinos.
orientis incole ñ sentiunt: nec matrti¬
nos ad occasum habitantes obstante
globo t̾rarum. Neq enim nox aut
dies qnuis eadem toto orbe simul ẽ
oppositu globi noctem aut ambitu
diem afferentẽ. Tempore alexandn
magni luna defecit in arabia hora
noctis scd̾a. Eademq insicilia exorienꝰ.¬
Et solis defectum qui fuit ipsamo ⁊
fonteio ꝯsulib .ii. kt̃ mai campania
hora diei inter septimã ⁊ octauam.
ni mutationẽ. aut pestilentiã aut
bella. uł uelitos. estus ue portenden¬
tes. Quarum alie mouent᷑ errantiũ
mͦ. alie ĩmobiles herent. Om̃s ferme
sub ip̃o septentͥone aut aliqua eius
parte ñ certa s maxime qui candida
que lactei circul nom̃ accepit. Bre.¬
uissimũ qͦ cernerent᷑ spacium. sep¬

Expanded text:
terras occultari, sed ab aliis hoc cerni; qusemel jam, mira ratione, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi lunam superius infDefectus solis ac lunae vespertinos orientis incolae non sentiunt, nec matutinos ad occasum habitantesobstante globo terrarum. Neque enim nox aut dies, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni luna defecit in Arabia hora noctis secunda, eademque in Sicilia exoriens.Et solis defectum, qui fuit Ipsanio et Fonteio Conss. pridie Kal. Maii, Campania hora diei inter septimam et octavam, ni mutationem, aut pestilentiam, aut bella, vel ventos, aestusve portendentes. Quarum aliae moventur errantium modo, aliae immobiles haerent. Omnes ferme sub ipso septentrione, aliqua ejus parte non certa, sed maxime in candida, quem lactei circuli nomen accepit. Brevissimum quo cernerentur spatium sep
Abbreviated transcription (Latin):
bet nata: ꝓmpta ẽ ꝯputatio. Sinaut̃
alias. quod pͥmo signo luna accensa.
uł dempserit uł retin̾uit partes. tot se
nouem horis in luna ꝓ .u. dieb in sole
ꝯputatis
olem int̾uentu lune lunamq t̾re
obiectu nob̃ ꝑhibent occultari. s solis
defectum ñ nisi nouissima pͥmaue fie-¬
ri luna qd̵ uocant coitum lune. Lune¬
aũ ñ nisi plena. Non posse uͦ totũ solẽ
quam luna. Om̃ib aũ annis fieri ittͥq:
sydis defectus statutis dieb horisq sub
terra. Nec tam̃ cum suꝑne fiant. ubiq
cerni. Auqñ ꝓpt̾ nubila sepiꝰ globot̃re
obstante. conuexistatib mundi. ⁊ lune¬

Expanded text:
bet nata prompta est computatio; sin autem bet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot seqnovem horis in luna pro quinque diebus in sole computatisSolem interventu lunae, lunamque terrae objectu nobis perhibent occultari, sed solis defectum nonnisi novissima primave fieri luna, quam vocant coitum, lunae autem nonnisi plena, non posse vero totum solem quam luna, omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus statutis diebus horisque sub terra, nec tamen cum superne fiant, ubique cerni aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
decies in .xii. suis ꝯficit mensib duob.
scił dieb ⁊ sex horis ⁊ bisse .i. octo un¬
ciis unꝰ horã singła signa decurrens.
Siuͦ scire in quo signo luna u̾setur. su¬
me lunam quã uolu̾is ꝯpugare uͭpote
xlyiii. Partire ꝑ nouem. Nouies quinz.
qͣdrais qͥnquis. Quinq gͦ signis ex quo
luna nata ẽ exactis. que haud dubie
i eodem quo sol ẽ syde semꝑ accendie᷑.
In sexto iam signo luna iam .xii. ꝯmo¬
ratur. Quod si unum remanserit: sex
horas sequentis nou̾is eẽ completas.
integrum. Si octo: octies senas horas.
.i. duos adiectos ẽẽ dies. Ex quib tam̃
horis ꝑt̾̃na semꝑ signa binas subtra¬
here memĩto. Oꝑosum ẽ enim in sin¬
głis signis horas minutatĩ diuid̾e
ꝑ uncias. Uñ in p̃senti qͣnius ad no¬
nas partiones tͥa remanserint: ñ ho¬
ris tam̃ .xuiii. s xui. sexti signi .xii.
luna ꝯpleuit. Et hec qͥdem pͥma luna
in pͥma uł media parte signi cuiꝰli¬

Expanded text:
duodecim suis conficit mensibus, duobus duodecim suis conficit mensibus, duobus scilicet diebus, et sex horis, et besse, id est, octo unciis unius horae, per singula signa decurrens. Si ergo vis scire, in quo signo luna versetur, sume lunam quam volueris computare, utpote XLVIII. Partire per novem, novies quini, quadragies quinquies. Quinque ergo signis ex quo luna nata est exactis, quae haud dubie in eodem quo sol est sidere semper accenditur, in sexto jam signo luna duodecima commoratur; quod si unum remanserit, sex horas signi sequentis noveris esse completas; tuor, diem integrum; si octo, octies senas horas, id est, duos adjectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujusli
Abbreviated transcription (Latin):
rem. lunam uͦ t̾ra ẽẽ maiorẽ. Unde ⁊
cunctis umꝰ magnitudini apparet. Qd̾
enim nob̃ qͣi cubitał uidetur: nimie
celsitudinis distantia facit. Alioqͥn
ret occidens. Qui dum natura sro ig¬
neus. motu quoq numo salorem ad¬
auget. Hic cursu uarrante dies ⁊men
in hisdem moraretur locis. alia calor
quam ht̃ ad eum paulatim uł abeo
recedendo uł ei ꝓpinquando nob̾can¬
didam partem reuolue uł atram. Idie
uͦ crescente supinam cerni nouã lunã.
ut pote suꝑiorem sole. ⁊ adaquilonia
subeuntem. Decrescente uͦ. ⁊ cet̾a ue de¬
iectam inaustros. Plenam aũ soli sẽꝑ
adũsam. sullimẽ humili sole. humilẽq
sullimi. quam lucere dodrantis semun¬
tias horarum absccd̃a adicientẽ usq ad
plenum orbem detrahentẽq indimi-¬
nutionem. Intra .xii. aũ partes solis
semꝑ occultam ẽẽ. Nouissimã uͦ pͥmãq
lunam eadem die uł nocte nuilo alio
in signo quam ariete conspici. De cͤsu
una zodiacum tre luñe ꝑsigna.

Expanded text:
rem; lunam vero terra esse majorem, unde et cunctis unius magnitudinis apparet. Quod enim nobis quasi cubitalis videtur, nimiae celsitudinis, distantia facit; alioqui t occidens, qui dum natura sit igneus, motu quoque nimio calorem adauget. Hic cursu variante dies et mein iisdem moraretur locis, alia calor, quam habet ad eum, paulatim vel ab eo recedendo, vel ei appropinquando, nobis candidam partem revolvere, vel atram. Et die quidem crescente, supinam cerni novam lunam, utpote superiorem sole, et ad Aquilonia subeuntem; decrescente vero erectam et dejectam in Austros, plenam autem soli semper adversam. Sublimem humili sole, humilemque sublimi, quam lucere, dodrantis semuncias horarum, a secunda adjicientem usque ad plenum orbem, detrahentemque in dimunitionem, intra tredecim autem partes solis semper occultam esse. Novissimam vero, primamque lunam, eadem die vel nocte nullo alio in signo quam ariete conspici. Si in una zodiacum tredecies in
Abbreviated transcription (Latin):
syd̾is liuido corruet. ⁊ falce recurua mor¬
tales ꝑimet. Bissenꝰ numerꝰ domoru sỹ¬
derum̃. deflebit hospites ita tͣnscurrere.
Omittent gemini ꝯplexꝰ solitos ⁊ urnã
infontes ꝓuocabt̃. Pensa libre obliq pen¬
debunt. doñ aries recurua cornua sua
subponat. Cauda scorpionis ꝓereabit
fulgura. ⁊ cancer cum sole litigabit. As¬
cendet uirgo dorsum sagittarii. ⁊ flores
uirgineos obfuscabit. Currꝰ lune turlia¬
bit zodiacum. ⁊ in fletum ꝓrumpens plia

Expanded text:
syderis liuido corruet et falce recurua mortales perimet. Bissenus numerus domorum siderum deflebit hospites ita transcurrere. Obmittent Gemini complexus solitos et uri complexus etc. Pensa Libre oblique pandebunt, donec Aries recurva cornua sua supponat. Cauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii, flores virgineos obfuscabit. Currus Lune turbabit zodiacum, et in fletu prorumpet Plya
Abbreviated transcription (Latin):
tent bͥtannicam insulam. inuadent
saxonicam gentẽ. subiugabt̃ nefan-
sum comburent. Malo tuo patrẽ eoꝵ ꝓ
didisti. ⁊ saxones infra insulam inui-¬
tasti. Inuitasti ipsos tͥinp̃siduim. s suꝑ¬
uenert̃ intuum supplicium. Imminẽt

Expanded text:
tent Britanniam Insulam, inuadent Saxonicam gentem, subiugabunt nefandsum comburent. Malo tuo patrem eorum prodidisti et Saxones in insulam inuitasti. Inuitasti tibi in presidium, sed superuenient tibi in exicium. Imminent