comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miles dum ccioso spolia deth̾et
frẽm midato cadauere agno¬
uit. ac decestatus bella ciuilia
seip̃m ibi ꝑimens fr̃no corpori
adimxit.

Expanded text:
uidam, dum occiso spolia detraheret, fratrem nudato cadauere agnouit ac detestatus bella ciuilia se ipsum ibi perimens fraterno corpori adiunxit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Donat se oĩno in potate
iudicis in iudicio sacerdotis
nichil sibi reẜuans sui. ut
om̃ia eo uolente ꝑatus sit fa¬
cere pro recupanda uita aĩe
quecunq faceret pro enitã¬
da corporis morte. et hoc cũ
desidio. quia uitam recupat
infinitam ut ẽ deus. Cũm
õĩ enĩ gaudio gebet facere
ĩmortalis futurꝰ q̃ faceret pro
disterenoa morte moriturꝰ .

Expanded text:
onat se omnino in potestate judicis, in judicio sacerdotis, nihil sibi reservans sui, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro reparanda animae vita, quaecunque faceret pro vitanda corporis morte, et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam, ut Deus. Cum gaudio enim debet facere immortalis futurus quae faceret pro differenda morte moriturus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ audierint ꝙ hũiles ẽẽ debent
dimittũt se. et nicħ uolũt disc̾e. re
putãtes. qr si oĩa didicerint suꝑbirẽt.
Et remanet ĩ solo lacte. Quos repre¬
hẽoit script᷑a dicens. Et fcĩ estis opus
hñtes lacte. nõ solito cibo. Sic eĩ deus
uult nos mitriri lacte. ne ibi remane¬
amus. s crescẽdo ꝑ lac ad solidũ cibũ
ꝑueiamꝰ. Ergo nõ d hõ extolłe cor su¬
uĩ suꝑbiam. s deb leuari ĩ doctrmna

Expanded text:
qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suu
Abbreviated transcription (Latin):
rum erit in extingiubilis
ignis. et uiuacissimꝰ umus
qͣuod ab aliis atq aliis. alit̾
acq aliter est expoĩtum. Alii
quipe utrũq ad corpus. Ali
utrũq ad ãimũ retulerunt.
alii ꝓprie ad corpꝰ ignẽ tropi¬
çe ad aĩmũ u̾memͦ qd̃ ẽẽ cͤ¬
dibilius creditur indetur.

Expanded text:
rum et inexstinguibilis ignis et uiuacissimus uermis ab aliis adque aliis aliter adque aliter est expositus. Alii quippe utrumque ad corpus, alii utrumque ad animum rettulerunt; alii proprie ad corpus ignem, tropice ad animum uermem, quod esse credibilius uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩb. ut intelligant ꝙ̃ sit eru¬
bescẽdũ sine fructu bonoꝵ ope¬
Et tinieant ne defat illos deus
qr et ip̃i ĩ agris sius ĩfructuosa
arbores deserũt. nec aliꝙ cultu¬
catũ u̾o uitemꝰ młta horrida et
infructuosa. de t̾ra nasci. Creto

Expanded text:
 sit erubescendum sine fructu bonorum opeet ut timeant ne deserat illos Deus, quia et ipsi in agris suis infructuosas arbores deserunt, nec aliccatum autem videmus multa horrida et infructuosa de terra nasci, credo
Abbreviated transcription (Latin):
Quiã uitium est et infirmitas
aĩe ita suis oꝑib delectari. ut
potius in ip̃is qmͣ in se reqͥescat
ab eis. cum ꝓcł dubio melius ali¬
quid in eafit quo ea fcã suꝑit qm̃
ip̃a que fcã sunt ĩsinuant᷑ nobis
deus ꝑ hanc scripturam qͥdãm re¬
qͥeuisse ab om̃ib oꝑib sis q̃
fecit nullo opere suo sic delectat᷑
qiͣ faciendi eiꝯ eguerit uł minor
futurꝰ nisi feciss uł beatior cum
feciss. quia ex illo ita est quidꝙͣ
ex illo est. uł ei debeat ꝙ ẽ Ip̃e aũt
nulli ꝙ ex ip̃o est debeat. ꝙ bt̃s
est se rebu quas fecit duigendo
p̾posuit nõ scĩficauit die quo
ea facienda ĩchoauit. nec eum qͦ
illa ꝑfecit. ne ilł uł faciendis uł
factis auctum gaudium uidẽt᷑.
sed eum quo ab ip̃is in seipo reqͥ¬
euit. et ip̃e quide nũꝙͣ caruit ista
dit. Hĩc etiam significans nõ ꝑci¬
pi reqͥem istã. nͥ a ꝑfcĩs cum ea¬
ad eã ĩtimandã ip̃a deputauit
sequebatur. nam qui sẽꝑ ẽ qͥetꝰ

Expanded text:
quia uitium est et infirmitas animae ita suis operibus delectari, ut potius in eis quam in se requiescat ab eis, cum procul dubio melius aliquid in illa sit, quo ea facta sunt, quam ipsa, quae facta sunt, insinuatur nobis deus per hanc scripturam, qua dicitur requieuisse ab omnibus operibus suis, quae fecit, nullo opere suo sic delectatus, quasi faciendi eius eguerit, uel minor futurus, nisi fecisset, uel beatior, cum fecisset. quia enim ex illo ita est quidquid ex illo est, ut ei debeat, quod est, ipse autem nulli. quod ex ipso est, debeat, quod beatus est, se rebus, quas fecit, diligendo praeposuit, non sanctificans diem, quo ea facienda inchoauit, nec illum, quo ea perfecit, ne illis uel faciendis uel factis auctum eius gaudium uideretur, sed eum, quo ab ipsis in se ipso requieuit. et ipse quidem numquam ista dit. hinc etiam significans non percipi requiem suam nisi a perfectis, cum ad eam intimandam non deputauit sequebatur. nam qui semper est quietus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur iiq et impie uiuũt. per malos
boni. cum mali sunt qui baptizãt
et qui baptizant᷑ boni. per bonos
mali. cum bom sunt quibaptizant
et mali qui baptizantur.

Expanded text:
tur, inique et impie vivunt: per malos boni, cum mali sunt qui baptizant; et boni qui baptizantur: per bonos mali, cum boni sunt qui baptizant, et mali qui baptizantur.
Abbreviated transcription (Latin):
graciaꝵ actiones cibirefer¬
re ualemus deus nr̃ quinoᷤᷤ
etiam in hiis tantis mortali¬
tatis nr̃e erũpnis non desinis
consolari mira uisitatione gͣ¬
cie cue. Ecce me miẜum mł¬
tis merorib plenum dum
uite mee timeo. dum pcc̃a
mea cõsid̾o. dum iudicium
tuum formido. dum mortis
horam cogito. dum suplicia
tartari horreo. dum oꝑa m̃a
ꝙ districte a te pensentur ig¬
noro. Dum quo fine illa clau¬
surus sim penitus nescio. dũ¬
S hec et alia multa mecum.
sub corde retracto consolatur
ades. solita pietate et ĩter has
querelas. miniosq ploratꝰ
ac ꝓfunda meroris suspiria
assumis mestam et anxia
mentem suꝑ alta iuga monti¬
um usq ad aureolas aroma¬
tum. et collocas me in loco
timeo mensam multiplicis
quib tandem refccillatus de

Expanded text:
 actiones tibi referre valeamus Deus noster, qui nos etiam inter has tantas mortalitatis nostrae aerumnas non desinis consolari mira visitatione gratiae tuae? Ecce me miserum multis moeroribus plenum, dum vitae meae timeo, dum peccata mea considero, dum judicium tuum formido, dum mortis horam cogito, dum supplicia tartari horreo, dum opera mea qua districtione a te pensentur ignoro, dum quo fine illa clausurus sim penitus nescio, dumque haec et alia multa mecum sub corde retracto, consolaturus ades solita pietate, et inter has querelas, nimiosque ploratus, ac profunda cordis suspiria assumis moestam et anxiam mentem, super alta juga montium, ad areolas usque aromatum, et collocas me in loco ectu meo mensam multiplicis Quibus tandem refocillatus del
Abbreviated transcription (Latin):
amat te dñe. et amicũ ĩte. et ĩmu¬
cũ pp̃ te. Solus eĩ nlłm carũ aomit¬
tit cui om̃s ĩ illo cari st̃. qui nõ ad¬
micti tur. Et qui ẽ iste. nsi deus ⁊¬
nr̃: Deus qui fecit celũ et terrã
et implet ea. qr cõplento ea. fecit¬
ubi nõ ĩuẽit legẽ tuam ĩ pena sua.
et lex tua u̾itas. et itas tudeus.¬

Expanded text:
amat te, et amicum in te, et inimicum propter te. Solus enim nullum charum amittit, cui omnes in illo chari sunt, qui non amittitur. Et quis est iste, nisi Deus noster, Deus qui fecit coelum et terram, et implet ea, quia implenubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpcãtio est uita humana suꝑ
cerram. etiam si ac̾minibꝰ lon¬
ge simus. non camen deest ubi
desideriis poc̃i. uł scõ uł dicto
uł cogitati obediamus qñ ad¬
ũsus maiora nigilantib qiͣ ĩ
cautis mimita subripiunt.
Que si aduersꝰ nes cosigant

Expanded text:
tentatio est vita humana super terram ; etiamsi a criminibus longe simus, non tamen deest, ubi desideriis peccati vel facto vel dicto vel cogitato obediamus, quando adversus majora vigilantibus, quaedam incautis minuta subrepunt, quae si adversus nos colligant
Abbreviated transcription (Latin):
supet alium. Idq sit lõge p̾¬
stabilius qmͣ est uiuo und̃
ab alio suꝑatur. ac ꝑ hec sano
boq iudicio cuni continen¬
tia cõnigio p̾feratur. Me
uor tamen homo fidelis con¬
uigatꝰ ꝙͣ continens iufidlis
S inficeł homo non solum
minus laudanoꝰ ueꝵ etia
manime decestandus est.
Constituamus anbos bonoᷤᷤ
et sic eciam profecto melior
est cõiigatꝰ fidesissimus. et
obediendissimus ꝙͣ continẽs
minoris fider. minorisq ob¬
bedĩe. Siu̾io paria sũt ce¬
tera. continentem cõiugãto

Expanded text:
idque sit longe praestabilius, quam est illud, unde ab alio superatur. Ac per hoc sano ueroque iudicio, cum continentia coniugio praeferatur, melior est tamen homo fidelis coniugatus quam continens infidelis. Sed infidelis homo non solum minus laudandus, uerum etiam maxime detestandus est. Constituamus ambos bonos; etiam sic profecto melior est coniugatus fidelissimus et oboedientissimus Deo quam continens minoris fidei minorisque oboedientiae. Si uero paria sint cetera, continentem coniugato
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ oĩa enim xp̃ianorum.¬
pia certa mina sola duriora
sunt p̾lia castitatis. Ubi coti¬
diana pugna. et rara uictoia.
Graueni castitas sortita est
securitate decipiat. nec d fua
suis uirib ꝑiculose presiiat.¬
Dauid ĩ mille passib młiere
midam iidit. et statim simł¬
homicidiũ fecit. et adult̾ium
et cũ mulierib hĩtantes pu¬
tant continencie optinere
triũphum. Ignorant se dupͣ¬

Expanded text:
Inter omnia enim Christianorum certamina sola duriora sunt praelia castitatis; ubi diana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est securitate decipiat, nec de suis viribus periculose praesumatus in mille passus mulierem nudam vidit; et statim homicidium fecit et adulterium. Et qui cum mulieribus habitantes putant se castitatis obtinere triumphum, ignorant duplici
Abbreviated transcription (Latin):
zo. Crudelia bella ciuilia
omĩb bellis hostilib aucto¬
rib etiam fatentib eorum
amariora quib illa res pu¬
biica nec afflicta. sed om̃o
ꝑdita ii roicata est.¬

Expanded text:
o? Crudelia bella ciuilia, omnibus bellis hostilibus, auctoribus etiam eorum fatentibus, amariora, quibus illa res publica nec adflicta, sed omnino perdita iudicata est
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ amicicia: aut lucro. aut bene¬
ficiis. aut diuersis honorib cõstat
Saluatoris autẽ amicicia. ĩ se.
et ꝓximos diligedo cõsistit. Igit᷑
quocienscũq bonis actib man̾da¬
camur. Ille sẽꝑ ĩuitat nos. ada¬
micitiam suam. Dyabolus u̾o¬
ĩuitẽs q̃rit nos mergere ĩ ifer¬
nu̇̃. Saluator nos amiat. ꝓditor
nos odit. Ideo nõ p̾termittamuᷤ
redemptorem. ñ sequamur ꝓdito¬
rem. Carior nobis sit qui liberta¬
ti restituit. ꝙ qui nos captiuauit
et ẜuituti subdidit.

Expanded text:
enim amicitia, aut lucro, aut beneficiis, aut diversis honoribus constat: Salvatoris autem amicitia in se et proximos diligendo consistit. Igitur quotiescumque bonis actibus mandacamur. Ille nos semper invitat ad amicitiam suam, et diabolus invidens quaerit nos mergere in infernum. Salvator nos amat, et proditor nos odit: ideo non praetermittamus Redemptorem, nec sequamur praedonem. Charior nobis sit qui libertati restituit, quam qui nos captivavit, et servituti subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃a humana mortalisq in¬
ta temptatio sit super terram.
Quis hominũ nouit cui ꝓsit
aut obsit inpace regnare uł ser¬
uire uł uacare uł mori in bello.
aut impugnare uł pugnare.
uł uincere uł occioi. Cum hoc
tam̃ constet et cui prodest.
nõ misi per diuinm prodesse
bñficium. et cui obest. non ñ
ꝑ diuinũ obeẽ iuoicium

Expanded text:
que ipsa humana mortalisque uique ipsa humana mortalisque uita temptatio sit super terram: quis hominum nouit, cui prosit aut obsit in pace regnare uel seruire uel uacare uel mori, in bello autem imperare uel pugnare uel uincere uel occidi ? cum hoc tamen constet et cui prodest non nisi per diuinum prodesse beneficium et cui obest non nisi per diuinum obesse iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩus corporis renouandam
integͥtatem usq ad capilli reꝑ¬
ationem petri gladium rend¬
cat in uaginamiꝰ renocat. aurẽ
inimici p̾cisam renocat. Ad p̾sti¬
bibendus ẽet. quem paternͣ uo¬
luntas dederat. bibit precedẽs
ꝓpmat sequẽtib uirtutempa¬
tientie sue teuelat precepto
suo. confirmat exemplo pp̃ qd̃
is. et donauit ei nomen queel
ẽ super onse nomen et c:usz¬
dei patris. Regnauerunt hic gͦ
patriarche et ꝓpħe. ut et istareg̾¬
na oṁi dare et aufferre osten¬
deretur. non hic regnauerut
apłi et martires ut regnumce¬
lorum desid̃andum po̾tius pan¬
deretur. Illi bella gesferunt. ut
tales quoq uictorias appareret¬
ex dei uosuntate prestari istiñ
resistendo interfecti sunt. ut
pociorem ẽe docerent uictorrã
pro fide ueritatis occioi ⁊bite
dei motusq humanaꝵ uolun¬
tatum eisdem prosꝑitatibus
alii corrũpantur. alii temꝑant̾
utantur. et eisdem aduersitatib
alii deficiant alii proficiant. Cũ¬

Expanded text:
ipsius corporis renouandam ipsius corporis renouandam integritatem usque ad capilli reparationem, Petri gladium reuocat in uaginam, aurem inimici praecisam . reparat ad pristibibendus esset, quem paterna uoluntas dedisset, bibit praecedens, propinat sequentibus, uirtutem patientiae suo reuelat praecepto, suo confirmat exemplo. propter quod is et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, udei patris. regnauerunt hic ergo patriarchae et prophetae, ut ista regna deum dare et auferre ostenderetur, non hic regnauerunt apostoli et martyres, ut regnum caelorum desiderandum potius panderetur. illi regia bella gesserunt, ut tales quoque uictorias adpareret dei uoluntate praestari, isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent uictoriam pro fide ueritatis occidi. dei motusque humanarum uoluntatum eisdem prosperitatibus alii corrumpantur, alii temperanter utantur, et eisdem aduersitatibus alii deficiant, alii proficiant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
um. Quia demonstra¬
tum ẽ ẽẽ aliam uitam qmͣ qua
debet ista iusta contempni. et
aliud regnum pro quo oportet
omem cerrenor regnor aouer¬
sitatem patientissime sustineri.
siones et mortes. hoc placuit dẽ¬
attestari martires appellantur
qui latine testes interpretãtur
quoꝵ nũs tantus effloruit. ut
si eos xp̃s qui de celo saulũ uo¬
cauit. et ex lupo fcm̃ ouem ĩ me¬
dio lupoꝵ misit congregatos uel¬
let armare atq adinuare pug¬
nantes sicut hebreos patres ad¬
imuit que gentes resistent que
regna non cederent. sed ut pre¬
clarissimũ testimoniũ ueritati
phibentur quo iam docendum
erat. non pp̃ tp̃ralem in hac iu¬
ta. Sed pp̃ eternam post hanc
uitam felicitatem deo eẽ ẜuiẽ¬
dum. ea que uulgo infelicitas
dicitur. pro illa felicitate subeim¬
da fuat et ferenda atq in plen¬
tuoine tp̃m filius dei factus ex
uelut oues in medio lupoꝵ mo
uet ne cimeant eos qui corpus
cectount. aĩam autem nõ pos¬
sunt occidere promittit etiaz

Expanded text:
 iam demonstrandum erat esse aliam uitam, pro qua debet haec uita contemni, et aliud regnum, pro quo oportet omnium terrenorum regnorum aduersitatem patientissime sustineri. es, passiones et mortes hoc deo placuit adtestari, martyres appellantur, qui latine testes interpretantur: quorum numerus tantus effloruit, ut, si eos Christus, qui de caelo Saulum uocauit et ex lupo factum ouem in medio luporum misit. congregatos uellet armare atque adiuuare pugnantes, sicut Hebraeos patres adiuuit. quae gentes resisterent? quae regna non cederent? sed ut praeclarissimum testimonium ueritati perhiberetur, qua iam docendum erat non propter temporalem in hac uita, sed propter aeternam post hanc uitam felicitatem deo esse seruiendum, ea quae uulgo infelicitas dicitur pro illa felicitate subeunda fuerat et ferenda. itaque in plenitudine temporum filius dei factus ex uelut oues in medio luporum et monet, ne timeant eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, promittit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
si quis faciat honlicioiĩ quod
au̾tat deus. pelłe illum multis
de patria. et continuo si fieri põt
excludere. Si quis faciat fur¬
tum oditis illum. nec uidere¬
illum uultis. Si quis dicat
falsum testimonium abhomi¬
nam̃i. nec uobis homo uidet᷑
Si quis concupiscit resali¬
enas. raptor et imiustꝰ dampñ¬
tur. S si quis uoluptat᷑ cum
ancillis suis. amatur. ualde ac¬
cipitur. cõu̾tuntur uulnera
in icca. Si quis autem exis¬
tat. qui dicat se castum. et ñ¬
se facere adult̾ium. notũq sit.
ꝙ nõ faciat erubescit accedere
adillos nonsui siłes. ne ĩsultẽt.
ne irrideant. ne dicant eum¬
non ẽẽ uirum. Adho de lap¬
saest huinana ꝑuersitas. nt
uir hẽatur uictus a libidine
et uir nõ hẽatur uictor libi¬
dinis.Driumphantes enł¬
tant᷑ et non sunt iuiri. iacent
prostracti. et uri sunt. Et cer¬
tares ille tibi uideret᷑ fortior.
qui iac̾et sub bestia qmͣ qui peri¬
meret bestiam. Castita¬

Expanded text:
 uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uultis de patria et continuo, si fieri potest, excludere. si quis faciat furtum, oditis illum nec uidere uultis. si quis dicat falsum testimonium, abominamini nec uobis homo uidebitur. si quis concupiscat res alienas, raptor et iniustus reputatur. si quia uolutatus fuerit cum ancillis suis, amator blande accipitur; conuertuntur uulnera in ioca. si quis autem exsistat qui dicat se castum non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat, erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse uirum. ad hoc delapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. triumphantes exsultant et non sunt uiri; iacent prostrati et uiri sunt! si spectares, ille tibi uideretur fortior qui iaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? S
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑantib in eum. non ꝓficere
putatur. contempnentib. et
blasphemantib eum. frustra
itaq homo post hoc corpus in¬
quirit quod in hoc corpore. sibi
comꝑare neglexit. Ilsud apłicũ.¬

Expanded text:
antibus in eum, non quam perficere putatur contemnentibus et blasphemantibus eum. Frustra itaque homo post hoc corpus inquirit, quod in hoc corpore sibi conparare neglexit. Illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
ganoꝵ dea uł cum hodiade. et
ĩnua mulieꝵ multitudine eqͥ¬
tare. eaꝵ iussionib obtẽpare.
Ip̃e nanq mi sathanas cum
transfigurat se in angelũ lucis
cum mente csꝰq muliercłe ce¬
nes. et mentẽ quam captiuã
tenet ĩsõpnis delucens modo
leta modo trista. moto cõgnitaᷤ
Modo ĩcognitas ꝑsonas osten¬
dens ꝑ duia queq̃ deducit. et
delis non in aĩo. Sedin corpore
euenire oppinatur. Iocirco in¬
mis stultus. et hebes est qui
ħ oĩa que in sp̃u fuint etiam
tur cum ezechiel et alii ꝓphe
in spn non incorpore iusioẽs
uiderũt.

Expanded text:
ganorum dea, vel cum Herodiade et ganorum dea, vel cum Herodiade et innumera multitudine itare, earumque jussionibus obtemperare. Ipse namque satanas, qui transfigurat se in angelum lucis , cum mentem cujusque mulierculae coenes: et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo laeta modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per devia quaeque deducit. Et delis, non in animo, sed in corpore evenire opinatur; idcirco nimis stultus et hebes est, qui haec omnia quae in spiritu fiunt, etiam tur: cum Ezechiel et alii Prophin spiritu, non in corpore visiones viderint.
Abbreviated transcription (Latin):
sõp̾no suis sensib obserata
phantasticum aũt illud ue¬
luti corporatũ in alicuius aĩał
effigie appareat sensib alie¬
nis. talisq etiam sibi ẽẽ hõ
uideatur. Sicut tar sibi ideri
possit in sõpnis et portare ho¬
nera. Que honera si u̾a sunt
corpora portant᷑ ademonib
uł alludat᷑ homũb. ꝑtim uera
sa credentib¬
moma sensus. et celeritate
motꝰ aerei corporis t̾renoꝵ cor¬
poꝵ sensum facile p̾tendunt
et quedam cogitata p̾nũciant
que homĩes mirancur pp̃ tar¬
ditatem cerreni corporis. Acces¬
fit etiam demonib ꝑtam lõgũ¬
tempus quo eoꝵ uita ꝓtendit᷑.
rerlonge maior exꝑientia quã
homĩb põt euenire pp̃ breuita¬
tẽm uite. Idarco quedam futura
p̾dicunt et quedã mira faciunt
quib homines alliciunt. et se¬
ducũt . Unde quedam inliercłe
post sachan cõuerse demonum
illusionib et phantasmatibus
seducte credunt se et ꝓficentur
nocturnis horis cum dyana ꝑa¬

Expanded text:
somno suis sensibus obseratis; somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera lsa cernentibmonia sensus, et celeritate motus aerii corporis, terrenorum corporum sensum facile praecedunt, et quaedam cogitata praenuntiant, quae homines mirantur propter tarditatem terreni corporis. Accessit autem daemonibus per tam lo vita protenditur, rerum longe major experientia, quam hominibus potest evenire propter brevitatem vitae. Idcirco quaedam futura praedicunt et quaedam mira faciunt, quibus homines alliciunt et seducunt. Unde quaedam mulierculae post satanam conversae, daemonum illusionibus et phantseductae, credunt se et profitentur, nocturnis horis cum Diana pa
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid oꝑari ẜm nature sue po¬
tentiam. qr et ip̃a angelica crea¬
tura est. licet ꝓprio uitio sit ma¬
ligna. nisi ꝙ ille ꝑmiẜit cuiꝰ in¬
ditia occłta sunt multa ĩiusta
nulla. Nec sane demones na
turas creant. S aliquid tale fa¬
ciunt de qual fcĩs ista u̾titur
q̃o. Sed specie tenus que auero
deo sunt data cõmutare ut uide¬
antur eẽ / que non sunt. non
utiq solum aĩmũ. sed nec cor¬
pus quidem nulla rõne credid̃¬
im demonum arte uł pocesta¬
te ĩmenbra et liniamenta be¬
sticum hominis. qd̃ etiam cogi¬
tando siue sõpmando ꝑrerum
ĩmĩabiliũ genera uariatur. et
cum corpus non sit corporum
tamen similitudines mira ce¬
leritate formasq capit sopitis
aut oppressis hominis sensibꝰ¬
corporeis ad aliorum sensuum
nescio quo ineffabili modo fi¬
gura corporea posse ꝑduci. Itaut
corpora ip̃a hominum alicubi
iaceãt iuuentia quide. S mł¬
togranius atq uehenentĩ ꝙͣ

Expanded text:
aliquid operari secundum naturae suae poaliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane dturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista vertitur quaestio; sed specie tenus, quae a vero Deo sunt creata, commutant, ut videantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed nec corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte vel potestate in membra et lineamenta besticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci; ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem maiorem in eis
uioemus tanco tenacius me¬
diatori est inherendum. pp̃ ꝙ̃
de ymis ad suna conscendimꝰ
Siem̃ diximus ea non esse
credenda. non desunt etiam nõ
qui hui mõi quedam uł cer¬
tissima audisse uł etiam cer¬
tes exꝑtes se eẽ asseu̾ent. Nã
et nos cum eẽmus in ytalia
audiebamus talia in quada
regione illaꝵ partum. ubi
stabłarias mulieres mbutas
hiis malis artib in caseo dare
solere dicebant quib uellẽt
sen possent uiatorib. Uñ ĩ in¬
menta illico u̾tẽtur. et nccia
iueis fieri mentẽ bestialem. s
rõnalem humanã q ẜuari di¬
cut apuleus in libris ques asim
aurei titło inscripfit. sibi ip̃i acci¬
disse ut accepto ueneno humã¬
no ño ꝑmanente asmus fierer
aut indicauit aut finxit. Hec
aũt falsa sũt aut tami musitata.
ut merito non credantur. firmis¬
sime tamẽ tenendum est oĩpo¬
tentem deumn posse facere oĩa¬
quecimq uoluerit sine iudi¬
cando sine p̾stando. nec demoes

Expanded text:
potestatem daemonum maiorem uidemus, tanto tenacius Mediatori est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui eius modi quaedam uel certissima audisse uel etiam expertos se esse adseuerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones
Abbreviated transcription (Latin):
nõ egrotare possit. eciam si aliquo
caũ pͦriusꝙ egrotet occũbat. sic et
illud corpus ideo mõrle. qr mõrlita¬
tẽ fu̾at assũptura. mutatõ ĩ eternã
corruptõ.si ĩ hõie iustĩa .i. obedien¬
cia ꝑman̾et. s ip̃m mortale nõ est

Expanded text:
non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? sic et illud corpus iam erat mortale. quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorruptionem, si in homine iustitia, id est oboedientia, permaneret; sed ipsum mortale non est
Abbreviated transcription (Latin):
de celo prospexit. tanqmͣ dei
dicentis. Pcamus huic hõi
quia ip̃e sibi non peꝑcit. Ig¬
noscamus. quia ip̃e sibi nõ¬
ignoscit. Conu̾isus est ad
piniendum peccatũ suum¬
cõu̾tar et ego ad eum lib̾andũ.

Expanded text:
de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suumconvertar et ego ad eum liberandum.
Abbreviated transcription (Latin):
nemo uiolat. Aĩ castitas ẽ in
bona uoluntate et sincera diłs¬
tione que non corrumpitur.
nisi cum amamꝰ. atq appettimꝰ
qd̃ non amandũ neq appeten¬
dum ẽẽ ueritas docet. Custodi¬
ertoa ergo ẽ sinc̾itas dilectionis.
dei et proximi. In hac em̃ casti¬
tas aĩ scĩficatur. Ueritas aũt¬

Expanded text:
Animi quippe castitas est in bona voluntate et sincera dilectione, quae non corrumpitur, nisi cum amamus atque appetimus quod amandum atque appetendum non esse veritas docet. Custodienda est ergo sinceritas dilectionis Dei et proximi; in hac enim castitas animi sanctificatur: et a
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitatõib
malis repugnandũ est. ut
cum aliquid carnale uł sor¬
didum sufau̾it adusarius
atur. Solet enim cristiciam
afferre dubitationem de ꝓpo¬
sico. et despationem bonoꝵ
inspirare. Uarias cupidita¬
tes ing̾ere. et omes ueneno
sagittas accuere. Sicut ĩ ps.¬

Expanded text:
cogitationibus malis repugnandum est, ut cum aliquid carnale aut sordidum susurraverit adversarius,atur. Solet enim tristitiam afferre, et dubitationes de proposito, et desperationem bonorum aspirare, et varias cupiditates ingerere, et omnes omnino sagittas acuere, ut sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
ta tenebraꝵ. et maifestabit cõsilia
cordiũ. et tunc laus erit unicuiq
a deo. Manifestum est enim
aut uituperatio a deo iudice tri¬
q studium est sachane hua¬
nam mentem grrare pranis
consiliis. Siquidem hanc in¬
iuriam ab exordio sortiti su¬
mus. ut nos serpentis caput
obẜuemus. Ille autem nr̃m
possit currentem ad celestia
aĩam morsu suo ad terrena
retrahere. Aduersus has ergo
obscuritates maloꝵ ut since¬
ris mentib mnu̾e possimus.
cordis occuli bene curandi sẽ

Expanded text:
ta tenebrarum, et manifestabit consilia cordis; tunc laus erit unicuique a Deo . Manifestum est enim aut vituperatio a Deo judice trique studium est satanae, humanam mentem pravis gravare consiliis. Siquidem hanc injuriam ab exordio sortiti sumus, ut nos serpentis caput observemus: ille autem nostrum possit currentem ad coelestia animam morsu suo ad terrestria detinere. Adversus has ergo obscuritates malorum ut sinceris mentibus vivere possimus, cordis oculi bene curandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tõ tenẽbat. casti
auaricia uasta
ret. quẽ suꝑbia
destruẽbat. hũi¬
litas reedificet.¬
dicitur. Ut sagittent ĩ obscͦo
recto corde. Du ergo mox ut
suspirio ad deum mente con¬
u̾sa ne ꝑmittas accedere con¬
siliũ quod sensum possit ĩq¬
nare. Sicut enim uestunẽ¬
rem suũ recipit. Si autẽ inse¬
derit et incoxerit macula uix
lauabitur. Sic mens hũana
si surgentem cogitationẽ dele¬
u̾it poterit suum retinere
candorem. Siaucem diutius
residere ꝑmiserit . uix cũ mag¬
no labore purgatur. Hec pͥma
uictoria secreti certaminis nr̃i.
qd dominꝰ exspectat et angłs.
Hinc laus nascitur. Hinc cres¬

Expanded text:
tio tenebat, castit varitia vastabret; quem superbia destruebat, humilitas reaedificett, Ut sagittent in occulto rectos corde . Tu ergo mox ut suspirio ad Dominum mente conversa, ne permittas accedere consilium, quod sensum possit inquinare. Sicut enim vestimenrem suum recipit; si autem insederit et incoxerit macula, vix lavatur: sic et mens humana, si surgentem cogitationem mox deleverit, potest suum retinere candorem; si autem diutius residere permiserit, vix cum magno labore purgatur. Haec est autem prima victoria secreti certaminis nostri, quod Dominus exspectat et Angeli,Hinc laus nascitur, hinc cres
Abbreviated transcription (Latin):
epyphia. Deficiente ubiq iusticia. et
toto mũto ĩ uana et maligna plapso.
nisi iudiciũ suũ pt̃as dĩna differret. u¬
niu̾sitas hõim suam dampnatõis
excipet. s ĩ indulgẽtiã miram transla¬
tũ ẽ. Et ut clarior fieret. ex̾cende gr̃e
ꝓmagnituto tũc placuit abolendis pͦ¬
catis hõmũ. saccm rẽissionis afferri.
qñ nemo poterat de suo m̾ito głari.¬

Expanded text:
etur. Deficiente enim ubique justitia, et toto mundo in vana et maligna prolapso, nisi judicium suum divina potestas differret, universitas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis meritis glori
Abbreviated transcription (Latin):
contra eunde. Qm̃i cum de re
constat. nõ ẽ de nomĩe laborand̾
cetur. curo cñ qnͣtum ualeo nos¬
se/ ac posse dispuntare. hoc ẽ inta¬
tem a falsitate. loq̃ndo discern̾e
quia ħ nisi eurau̾o ꝑnisiossissĩe
errabo.¬

Expanded text:
 cum de re constat, non esse de nomine laborandum, sicut cetur, curo tamen, quantum ualeo, nosse ac posse disputare, hoc est ueritatem a falsitate in loquendo discernere, quia hoc nisi curauero perniciosissime errabo
Abbreviated transcription (Latin):
oocet discere. In hac seipãmrõ
demonstrat atq aꝑit que sit
que uelit qͥd ualeat. Scit sci¬
re sola scientes facere non so¬
lum ostendit. Sed etiã potest.

Expanded text:
docet discere; in hac se ipsa ratio demonstrat, atque aperit quae sit, quid velit, quid valeat. Scit scire; sola scientes facere non solum vult, sed etiam potest.
Abbreviated transcription (Latin):
olinitas dampnati licet
amifit potestatis effectum
semꝑ tamen hẽbit maligin¬
tatis affectum. et ip̃a erit
in inferno suplicium que
fuerat in mundo peccatum¬

Expanded text:
o dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fuerat in mundo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ac forma ẜu accepta. fc̃m obediẽtẽ
usq ad mortẽ crucis. nisi in hac di
put ẽ ad capescẽdũ regnũ regnũ ce¬
loꝵ. uiuificaret. saluos faceret. libe¬
raret. redim̾et. et illinaret. qui priu̾¬
erant ĩpcc̃oꝵ morte. langorib. serui¬
tute. et captiuitate. et m̾ tenebris
cõstituti. sub ꝑtate dyabłi pricipis
aremur deo ĩ eternam uitam abe¬
terna morte. que talib ĩpediebat e¬
repti

Expanded text:
ac forma serui accepta factum oboedientem usque ad mortem crucis, nisi ut hac disput est ad capessendum regnum caelorum, uiuificaret, saluos faceret, liberaret, redimeret, inluminaret, qui priulanguoribus, servitute, captivitate, tenebris constituti, sub potestate diaboli principis aremur Deo in aeternam vitam, ab aeterna morte, quae talibus impendebat, erepti
Abbreviated transcription (Latin):
eya frẽs mei qui uult
obsuare caput ẜpentis et se¬
curus crãfire hoc mare quia
accepit. obẜuet caput eius a
timore scłi et cupiditate scłi.
hinc enim suggerit aliquio
aut unde timeas aut uñ cu¬
pias.aut amorem tuũ tẽptat.
aut cimorem. tusi timueris
dei obẜnabis caput eius. eui¬
tato capite securus eris. nec
ille lapsum tuum tenebit.

Expanded text:
atres mei, qui vult observare caput serpentis, et securus transire hoc mare; quiaaccepit; observet caput ejus, a timore saeculi, et a cupiditate saeculi. Hinc enim suggerit aliquid, aut unde times, aut unde cupis; aut amorem tuum tentat, aut timorem. Tu si timueris Dei, observabis caput ejus. Evitato capite, securus eris; nec ille lapsum tuum tenebit,
Abbreviated transcription (Latin):
Puta¬
tenet tenere alino nõ pt. Ut at
possit çeṅe qd̃ datur. dimiccat qõ
deũ. amare nõ p̃t. occupatam h
manũ. Dicit illi deus. Tene qõ
do. Nõ uult dimitre qõ tenebat¬
iteo nõ ꝑt accipe qd̃ offertur

Expanded text:
putatenet tenere aliud non potest. Vt autem possit tenere quod datur, dimittat quod deum amare non potest, occupatam habet manum. Dicit illi deus: «Tene quod do». Non uult dimittere quod tenebat, non potest accipere quod offertur
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Cum camen abeis longe
sit altitudo iuiꝰ ꝓphetie qua deus
et ꝓphetas. Nam si quid deilla
cum ea predicunt que inde au¬
diunt non fallunt neq fatiũ¬
tur. uerissima enim sunt ange¬
lica et ꝓphetica oracula

Expanded text:
ant, cum tamen ab eis longe sit altitudo illius prophetiae, quam deus operatur. nam si quid de illa cum ea praedicunt, quae inde audiunt, non fallunt neque falluntur; ueracissima enim sunt angelica et prophetica oracula
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ morib certisunt ꝙ st
eis talia suadentib consensuri
Suadent autem miris et in¬
uisibilib modis ꝑ illam suo¬
tilitate corpoꝵ suoꝵ. corpora
hoĩnũ non sentito co penetũ¬

Expanded text:
quorum moribus certi sunt, quod sint eis talia suadentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium penet
Abbreviated transcription (Latin):
tabrũ indei templum diu̾soꝵ¬
q uitioꝵ sacrarium ĩcipit eẽ
uirtutum. Quod utiq tunc
fit cum caro in naturam regi¬
sa uigoris sui altricem agnos¬
cit. atq ausu depõito contuma¬
arbitrio.

Expanded text:
tatur in dei templum deuersoriumque uitiorum sacrarium incipit esse uirtutum. quod utique tunc fit, cum caro in naturam regressa uigoris sui agnoscit altricem atque ausu deposito contumaarbitrio,
Abbreviated transcription (Latin):
Baptizatus in heresi nõ fit tẽ¬
plum dĩ. nũquid tñ ĩo pro ba¬
ptizato non hñdus est. nam
nec intus male baptizatus fit
templũ dei. si ab anaicia non
recesserit. Qui enim fu̾it tẽ¬
plum dei possident utiq regnũ
dei. Apłs aũt dicit inter multa.
Neq auari neq rapaçes regñ
dĩ possidebunt.¬

Expanded text:
Baptizatus ergo in haeresi non fit templum Dei: numquid tamen ideo pro baptizato non habendus est? Nam nec avarus intus baptizatus fit templum Dei, si ab avaritia non recesserit; qui enim fiunt templum Dei, possident utique regnum Dei. Apostolus autem dicit inter multa, Neque avari, neque rapaces regnum Dei possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
De moribus tuis exit
maledictio in dominũ. et ex
anus. Ecce quales sunt xp̃i¬
ni. Blasphenatur ꝓpter te xp̃s
Ecce cum uita tua maledicat
Quid prodest. ꝙ linguatua
benedicit.
male uiuentes et silingua
taceant uita domino male¬
dicunt. Quio prodest ꝙ ym
pnum cantat ligua tua. si
sacrilegium exhalat uitat
tua. Male niuendo multas
linguas in blasphemiã misisti.¬
tua lingua uacat ympno ce
tere te intuentiũ uacant bła¬
spremiis. Si ergo nis beneor¬
cere dominũ fac̾ uerbum eiꝰ
fac uoluntatem eius.

Expanded text:
de moribus tuis exiit maledictio in Dominum; exiit anus, ecce quales sunt Christiani. Blasphematur propter te Christus. Ecce cum vita tua maledicat, quid prodest quod lingua tua benedicit? male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphemiam. Lingua tua vacat hymno, et caeterae te intuentium vacant blasphemiis. Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ges hẽtis moneo ut caste hẽ¬
atis. Nam et helizabeth que
longeuis temporib caste cũ
marito uixerat. et ambo fide¬
les ance deum fuerant me
ruerunt iam de mortuo se¬
mine hr̃e filium. qui et scĩ¬
tate pentes ornaret. et pre¬
dicatione multes infideles
cõuerteret.

Expanded text:
ges habetis; moneo ut caste habeatis. Nam et Elisabeth quae longaevis temporibus caste cum marito vixerat, et ambo fideles ante Dominum fuerant, meruit jam de emortuo semine habere filium, qui et sanctitate parentes ornaret, et praedicatione multos infideles converteret
Abbreviated transcription (Latin):
o. põitus ẽ illi imicus: ut auxili¬
is dei muitus. qr ĩpar erat resiffet
ei. accepto mandato. Dyabolus
aũt solita subtilitate. fiłauit se
ignorare qd̃ preceptũ erat adeo.
et ĩuẽit euam instable. Pꝰea ãt
ꝓmittẽs illis. ꝙ si interdcm cõti¬
gifs p̾ftaret illis dinitatẽ: circũ¬
ueit eos tũc dyabolus. seꝑato
hõie triũphauit. Hic uictus. ge¬
nus suũ subiecit pc̃co. Or obre̾m
iiustũ erat uictori. molẽter aut̃¬
re spolia: qr deus. qd̃ facit. iuste
facit. P̾t̾ea cũ acerbe peccau̾it hõ
assentiens ei õ mandatũ coeato
sit. ꝑ qua ĩ deũ peccauit. Ideoq.
non uu stati debuit subueri. Qͥ ꝑ¬
ꝑe. cũ nec potu̾it nec grata ei fuis¬

Expanded text:
o positus est illi inimicus, ut auxilio positus est illi inimicus, ut auxiliis dei munitus, quia inpar erat, resiste- ret ei accepto mandato. diabolus autem solita subtilitate simulauit se ignorare, quid praeceptum esset a deo, et inuenit Euam instabilem; postea autem promittens illi, quod, si interdictum contigissent, praestaret illis deitatem, circumuenit eos. tunc diabolus superato homine triumfauit, hic uictus genus suum subiecit peccato. quam ob rem iniustum erat uictori uiolenter auferre spolia, quia deus quod facit iuste facit, praeterea cum acerbe peccauerit homo. adsentiens enim contra mandatum creatoris sit, per quod in deum peccauit; ideoque non illi statim debuit subueniri, quippe cum nec paenituerit. nec grata enim fuis
Abbreviated transcription (Latin):
putabat se uelud hõie occidisse.
repitet illũ apud inferos deum.
Quo fcõ. reus ĩuẽtus. om̃s qͦs
tenebat amisit. et decet̾o aꝑta
ẽ ad celũ uia. Ecce ꝙ tũ ꝓfuit
aduẽtus saluatoris: ut scien
remat̾ie digni. sine dubio fuert
qui deuotõne et reu̾encia crea¬
toris. uitam suam ne lege fre¬
nauerũt. Nũꝙͥ nõ eciam hii de¬
tenti st̃ apuo inferos extincti hc̃
uitas Si aũt ueisset p mortem
ade. liberato adam qui prior p¬
cauerat. cet̾is ad celũ aꝑuisset
uiam. Ut qr bene ixerant: agͥ¬
to creatore defũcti recipentur m
S quare an iustũ. an ĩuftũ sits
Solent eĩ dãpna iusta eẽ. de qͥb¬
cõqueri nõ liceat. Nũꝙ fur dep̾¬
hensus. et iuͣx legẽ ĩ quadruplo
cõdẽpnatus. ausus ẽ cõqueri: Ac
passũ ẽ. iuste fc̃m ẽ. Uñ et ꝑmis¬
sũ ẽ. Quare et saluator inter ip̃
primoroia. uẽire nõ tebuit. Cũ
eĩ dyabolus suꝑbiret. hõ fcũs a te¬

Expanded text:
putabat se uelut hominem occidisse, putabat se uelut hominem occidisse, repperiret illum apud inferos deum. quo facto reus inuentus omnes quos tenebat amisit et de cetero aperta est ad caelum uia. Ecce quantum profuit aduentus saluatoris, ut scientremanere, sine dubio fuerunt qui deuotione et reuerentia creatoris uitam suam naturae lege frenarunt. numquid non etiam hi detenti sunt apud inferos expuncti hac uita? si autem ante uenisset post mortem Adae, liberato Adam qui prior peccauerat ceteris ad caelum aperuerat uiam, ut. quia bene uixerant, agnito creatore defuncti reciperentur in iustum an iniustum sit. solent enim damna iusta esse, de quibus queri non liceat. numquid fur deprehensus et iuxta legem in quadruplum condemnatus ausus est queri? ac passum est, iuste factum est, unde et permissum est. Quareprimordia uenire non debuit. citui enim diabolus superbiret, homo factus a de
Abbreviated transcription (Latin):
mõio sui. qr ex ip̃a mũdi fabrica.⁊
anuis munerib que elemẽtor mi¬
st̃io. hũanis usib adhib̾e de creuit.
intelligi et tieri dinitatẽ suam uo¬
luit. Quippe. cũ eciam ex traduce pͥ¬
mi hõis. teinte enoch. noe. notici
mutarentur. elig̾e dignatus est
abrahan. ĩ quo forma eẽt reno¬
uate noticie dei et moꝵ. Et cuz
adhuc reu̾entia segnior ẽẽt. pte¬
rea ꝑ moysen legem litteris dedit.
que nõ a bolescet et magis metũ
incuteret. M aior eĩ timo̾r ẽ. ubi
auctoritas maxĩa ẽ. Et qr acceptã
legem gẽtes spreuerũt. nõ se subi¬
cientes ei. n hu qui accepũt serua¬
uerũt eam. deus mĩa motus mi
mortẽ destruens. data oĩb remis¬
sione pc̃oꝵ. deo pr̃i. illos iustificato
offerret. Nõ eĩ posset descẽd̾e ad in
fuisset. intrare ianuas tartari. Nõ¬
ne si quis uult ĩ t̾ra sua barbaros
deciꝑe inuitat se ĩ hĩtũ illoꝵ. ut pu¬
tetur unꝰ ex hiis. et sic explorat qͦ
ant̾et. ut subintraret᷑ ei. Et quẽ

Expanded text:
monio sui, quia ex ipsa mundi fabrica et annua munera, quae elementorum ministerio humanis usibus exhiberi decreuit, intellegi et timeri diuinitatem suam uoluit, quippe cum etiam ex traduce primi hominis, deinde Enoch, Noe, notitiamores inmutarentur, eligere dignatus est Abraham, in quo forma esset renouatae notitiae dei et morum. et cum adhuc reuerentia segnior esset, postea per Moysen legem litteris dedit, quae neque obsolesceret et magis metum incuteret. maior enim timor est, ubi auctoritas manifesta est. et quia accepta lege gentes spreuerunt non se subicientes ei neque hi qui acceperunt seruauerunt eam, motus dominus mimortem destruens, data omnibus remissione peccatorum, Deo Patri illos justificatos offerret. Non enim posset descendi ad inffuisset, intrare januas tartari. None si quis uult in terra sua barbaros decipere, inmutat se in habitu illorum, ut putetur unus ex his, et sic explorat quo amitteret. ut subintraretur ei et, quem
Abbreviated transcription (Latin):
plusꝙ prius. Unte si añ uẽifset. mł¬
to płes saluati fuissent. Si gͦ ita ẽ.
cienti. calũpniam fieri oportet. In
no oꝑe reuoçandus. forte nisi con
qua redd̃etꝰ aliquis medicũ argu¬
at. qui medicamẽta sua et offici¬
ũ gratis impẽdit. aut excusabit᷑

Expanded text:
 PRIUS. UNDE, SI ANTE UENISSET, MULTO PLURES SALUATI FUISSENT. SI ERGO ITA EScienti calumniam fieri oportet. in no opere reuocandus. forte non contrqua redderetur. aliquis medicum arguat, qui medicamenta sua et officium gratis inpendet, aut accusabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ppendis. uẽire nõ debuit. Dẽit gͦ
et qñ subuẽiri deb̾e sciit. et gta¬
tũ futurũ beneficiũ. Si eĩ ei cui ne¬
cessitas ĩminet añ subuẽiatur . e¬
rit quitẽ gratũ. nõ tamẽ uałde. qr¬
nõ poterit᷑ scire quid sibi sit presti
tũ. Si autẽ ĩ ip̃a ncc̃itate põito. au¬
xiliũ feras. sciet quale bñficiũ cõ¬
sectͥatus sit. De tribłone eĩ ereptꝰ
maiores gr̃as refert. Qũo esuriẽ¬
ti si offeras pane. Siaũt offeraᷤᷤ
cũ nõ esurit. nõ utiq tam gratũ
erit. Id cͥco recte fc̃m ẽ. ut dñs nõ
añ uẽiret. Primũ eĩ genus hũañ¬

Expanded text:
s, uenire non debuit. uenit ergo quando et subueniri debere sciuit et futurum gratum beneficium. si enim ei cui necessitas inminet ante subueniatur, erit quidem gratum, non tamen ualde poterit scire quid sibi praestitum est; si autem in ipsa necessitate posito auxilium feras, sciet quale beneficium consecutus sit. de tribulatione enim ereptus maiores gratias referet, quo modo si esurienti offeras panem; si autem offeras cum non esurit, non utique tam gratum erit. Idcirco recte factum est, ut non an
Abbreviated transcription (Latin):
cur nõ magis ea delectant que su¬
ꝑ celos st̃r si carcer iste pulcher ẽ.¬
pr̃ia. citas. et domus qualis ẽ? q̃
tales et miseri ĩ hac uita taliter st̃
remun̾ati. ĩmõrles et bt̃i. qualit̾
st̃ ĩ illa uita ditati: Quapp̃ recedat
amor pñtis scł̃i. ĩ quo ulłs itana¬
scitur. ut nõ moriatm: et succedat
angustat nlła molestia inquie¬
tatͦ s ꝑhẽpnis leticia regnat. Si
queras quid ibi sit ubi tanta et
talis bt̃ituto ꝑsistit aliter dici ñ
pt̃. nisi ꝙ quicquio bõi ẽ. ibiẽ. et
quicquio mali ẽ. ibi msꝙ ẽ.

Expanded text:
 te ita delectant quae sub coelo sunt, si carcer ita pulcher est, civitas et domus qualis est? Sitales et miseri in hac vita taliter sunt remunerati, immortales et beati, qualiter sunt in illa vita ditati? Quapramor praesentis saeculi, in quo nullus ita nascitur, ut non moriatur; et succedat angustat, nulla molestia inquietat, sed perennis laetitia regnat. 85. Si quaeris quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit, aliter dici non potest, nisi quidquid boni est ibi est, et quidquid mali est ibi nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dicis. Ecce credo et desido
uidere quod credo. u̾tiuam
mn ostenderetur ut fides mã
ip̃a uisione lectaretur. Sedsi
minc uderes non crederes
ideo credis quia non uides
Sed ita crede ut uideas. Fioes
opus est. insio dei merces ẽ
Prepostere uis accipe mer¬
cedem qui nondum labora¬
sti in oꝑe. Nonne enim oꝑ¬
anti penes te recce a te nier¬
ces non datur. nisi opus ꝑ¬
ficiatur. quod agis cum ẜuo
tuo. hoc pete a domino tuo.
Dibi confert quod ꝑfioem
ce exercet differendo uisio¬
nem suam. comendat donũ
sumi non negat. ut ampli
desid̃es dilatum non ne in¬
lescat cito datum.

Expanded text:
is: Ecce credo et desidero videre quod credo; utinam mihi ostenderetur, ut fides mea ipsa visione laetaretur! Si nunc videres, non crederes: ideo credis, quia non vides; sed ita crede, ut videas. Fides, opus est: visio Dei, merces est. Praepostere vis accipere mercedem, qui non laborasti in opere. Nonne omni operanti penes te, recte a te merces non datur, nisi opus perficiatur? Quod agis cum servo tuo, hoc pete a Domino tuo. Tibi confert, quod per fidem te exercet: differendo visionem suam, commendat donum suum, non negat; ut amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum.
Abbreviated transcription (Latin):
ce publicaui. ip̃m insecreto
confessus sum. Paꝵ est deũ
exalare lingua. Sed et sub
lingua. ut quod cercus loque¬
ris. hoc tacitus cogites.

Expanded text:
ice praedicavi, ipsum in secreto confessus sum. Parum est Deum exaltare lingua; sed et sub lingua, ut quod certus loqueris, hoc tacitus cogites.
Abbreviated transcription (Latin):
ad crucẽ ĩ qua filiũ iam uirũ
ꝑfc̃m uidit pẽd̾e. ab eiꝰ indubi¬
sequuta eũ. nõ solũ gressibus
qualitatib sic̃ deuotifsima ex¬
titit. ita absq dubio religiõis
fide. et u̾e creoulitatis caritate
sequutrix fuit. Nõ eĩ potuit
dĩnitatis eiꝰ eẽ nͥ credula. q̃ se
nouerat. hũc nõ iurili seie ẜ
ordĩem nature. s dino spirami¬

Expanded text:
am virum perfectum vidit pendentem, ab ejus indubionsectatu, non solum gressibus qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem natur
Abbreviated transcription (Latin):
Mariam nãq opis exhibitõe
et fitei rigidissia u̾itate mĩstrã
xp̃i fuisse. oĩs qui sanũ sapit.ĩ¬
telligit. Absq dubio eĩ oꝑe mĩ¬
stratrix extitit. q̃ hũc ĩut̾o ges¬
sit. ꝑtu fusũ aluit. et fouit. at¬
q ut euuãgeliũ ait. ĩ presepe

Expanded text:
Mariam namque operis exhibitione et fidei rigidissima veritate ministram Christi fuisse, omnis qui sanum sapit intelligit. Absque dubio enim opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
a nõ nisi deũ decuerant. Bñ
et stelle demõstratõ. et mago¬
ductõ. que marimũ illi exti¬
tit indiciũ u̾itatis. siłr syme¬
onis atq ane ꝓꝑ h̃ ali dignita¬
te insolitus ceteris. ethuic
palis occursus. Que oĩa ꝑ
cũctis altius ao ficem ro bora¬
ta.pio corte cõferebat. ĩ cm̃. ut
oĩo nõ mirabũd a. s certa de fi¬
defiçiẽte ĩ nupciis uino dire¬
rit. qr uinũ nõ hñt. sciens pla¬
ne. ħ illũ potuisse. qd̃ cũ mox
cõtigit. dĩno miracło cõpleuisse.
Ecce gͥ maria fite et oꝑe xp̃i mĩ¬

Expanded text:
ant. Unde et stellae annuntiatio, et Magoductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de fideficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et op