comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primũ homines tanquam nudi et inermeᷤᷤ
nec contra beluas p̃sidia habebant. nec re-¬
ceptacula caloris et frigoris. nec ipsi int̾se
homines ab hominibus satis erant tuti:
Tandẽ naturali sollertia speluncis siluestͥ¬
b q: tegum̃tis tuguria sibi et casas uir.¬
gultis harundinib q contexuerunt.
qͦ esf uita tutior. ne his qui noce possent
aditꝰ esset. Hec ÷ origo oppidorum. que qd̃
opemdarent : id circo oppida nominata
dixerunt. oppidũ aũ magnitudine. et
menib discrepare a uico et castello ⁊ pago:
Cinitatesaũ aut colonie aut municipia
aut uici aut castella aut pagi appellantur.¬
ti solo condiderunt. Id̾oq urbes a propͥis
lonia a cultu agri est dicta: Municipiũ ÷
qd manente statu ciuitatis ius aliqd̃ mi¬
noris aut maioris officii a principe impe-¬
trat: Dictũ autẽ municipiũ a munis.i.
officiss. qd̵ tantũ munia .i. tͥbuta debita
famossusimȩ causȩ et q ex principe ꝓsi¬

Expanded text:
primum homines tanquam nudi et inermes, primum homines tanquam nudi et inermes, nec contra beluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepare a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae, aut municipia, aut in solo condiderunt. Ideoque urbes a propriis lonia a cultu agri est dicta. Municipium est, quod manente statu civitatis, ius aliquod minoris aut maioris officii, a principe impetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est officiis, quod tantum munia, id est tributa debita, famosissimae causae, et quae ex principe profi
Abbreviated transcription (Latin):
iuitas est hominũ multitudo societatis um¬
culo adunata. dicta a ciuibus .i. ab ipsis
intas aũ ñ saxa s. habitatores uocantur:
Tres sunt aũ societates familiarũ. urbiũ gen¬
tium. Irbs uocata ab orbe. qd̃ antique ci¬
uitates in orbe fiebant. uł ab urbo parte
aratri. qͦ muri designabant᷑. Uñ est illud:
Optauitq locũ regno et concludere sulco:
Liociis enĩ future ciuitatis sulco designaba:¬
tur. aut aratro: Cato qui urbem inquit
non condet tauro et uaca aret. ubi ara¬
uerit: murũ faciat. ubi portã uult esse:
aratrũ sustollat. ⁊ portet. ⁊ portã uocet:
Ideo aũ urbs aratro circum dabat᷑ a dispa-
et imaginem serentis fructumq reddentis.
Urbs aũ aratro conditur aratro ueratur. Uñ
oraciꝰ. Impͥmereq muris hostile aratrum:
oppidũ qͥdã ab oppositione muroꝵ clixerunt.
Alii ab opibus recondendis eoquod sit muni¬
tum. Alii quod sit in eo conuentꝰ habitan¬
tium. opẽ det mutuam contra hostem Nã

Expanded text:
ivitas est hominum multitudo societatis vinculo adunata, dicta a civibus, id est, ab ipsis vitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. 2. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. 3. Urbs vocata ab orbe, quod antiquitus civitates in orbem fiebant, vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur, unde 209 est illud: Optavitque locum regno, et concludere sulco. Locus enim futurae civitatis sulco designabatur, id est, aratro. Cato: Qui urbem, inquit, novam condet, tauro et vacca aret, ubi araverit, murum faciat, ubi portam vult esse, aratrum sustollat, et portet, et portam vocet. 4. Ideo autem urbs aratro circumdabatur disparirum, et imaginem serentis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. 5. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum, alii quod sibi in eo conventus habitantium opem det mutuam contra hostem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
candisq foetibis sollertissima. ha.¬
bens ⁊ quiddam p̾scium qd̃ iapsu-¬
ra deserat. nec appetat culmina
Adiris quoq auib non impedit᷑
nec unquam p̾̃da est maria tranᷤ¬
uolans. ibiq hieme cõmoratur.
Turdos a tarditate dictos: hiemis enĩ
cõfinio sese referunt: Turdella qͣsi
minor turduis. cuius st̃cor ͤ uiscũ
generari putatur. Uñ et prouer¬
bium aput antiquos erat. malũ
sibi auem cacare: furfurio uocatur
qd̾ prius farre in farinã reducto
magis ȩdant:. panditur uersiculo
ueteri illo: ficus cũ me alat: cum
pascat dulcib uuis. cur pocius nom̃
non declit uua michi Carduelluc
quod spims ⁊ cardiuus pascitur. un⁊

Expanded text:
candisque fetibus solertissima, hacandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme commoratur. 71. Turdi a tarditate dicti, hiemis enimv confinio se referunt. Turdela, quasi major turdus, cujus stercore viscum generari putatur. Unde, et proverbium apud antiquos erat: Malum sibi avem cacare. 72. Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto magis edant. Quod panditur versiculo veteri illo: Cum me ficus alat, cum pascar dulcibus uvis: Cur potius nomen non dedit uva mihi? 74. Carduelis, quod spinis, et carduis pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
pam geci appellant. eoques steo¬
ra humana consideret. et foetenti pascatur si¬
mo. auis spurcissima. cristis extantib ga¬
leata. semper in sepulchris ⁊ humano st̃¬
core cõmorans: Cuius sangume quisq
se munxerit: dormitum pergens demo-¬
nes suffocantes se uidebit: Tucos quos
hispam ciculos uocant a uoce propͥa
nominatos. Ni ueniendi habent tẽ¬
pus. miluorum scapulis suscepti ꝑꝑ
brenes et paruos uolatus. ne ꝑ longa
aeris spacia fatigati deficiant: hori
saliue cicadas gignunt: Passeres st̃
minuta animalia a paruitate uoca.¬
ta. unde ⁊ pusilli parui: Merula
antiquitus medulla uocabatur
eoquod meꝰdullet : Aln merulam
aiunt uocatam quia sola uolat.
quasi mera uolant᷑: hec cum in oĩb
locis nigra sit: Inachaia autem can¬
dida est: Hirundo dicta quod ciboᷤᷤ
non sumit residens. s in aere capi¬
at ȩscas ⁊ edat. garrula auis. et ꝑ
tortuosos orbes ⁊ flexuosos circutus
uolans.⁊ in melis construendis. edu¬

Expanded text:
pam Graeci appellant eo quod stercopam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. non sumat residens, sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis edu
Abbreviated transcription (Latin):
solitaria incedat. nec carnalem copu-¬
lam ultra requirat : Perdix de noce
nomen ht̃ auis dolosa atq inmun-¬
da: nã masculusꝰ in masculum in-¬
surgit. ⁊ obliuiscitur sexum libicline¬
p̃ceps. Adeo aũ fraudulenta. ut alte¬
ri oua diripiens foueat. s fraus fruc.
t̾ͥum non ht̃. Deniq dum pulli propͥe¬
uocem genitricis audierint. naturali
quodam instinctu. hanc que fouet
relinquint. et ad eandem que genu¬
it reuertunt᷑. Coturnices a sono uo-¬
cis dictas. quas greci ortigias nocant.
eo quod uise suerint primum in ortigia
insula: hȩ adueniendi hñt tempora:
nã estate depuisa maria transmeant:
Ortigo metra dicitur que gregem du¬
cit. eam t̾re propinquantem accipit᷑
uidens. rapit. ac propterea cura est
unuersis ducem sollicitare gener is
ext̃m. pro qua caueant prima dis¬
crimina: Cibos gratissimos. semina
uenenorum hñt. quã ob causam
ueteres eͦs uesci int̾dixerunt: So¬
lum enim hoc animal sicue et hõ

Expanded text:
solitaria incedat, nec carnalem copusolitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova tum non habet: nam cum pulli proprie genitricis vocem audierint, naturali quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad eandem que genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo,
Abbreviated transcription (Latin):
srescant. Capus itala lingua dicitur
a capiendo. hunc nostri falconem uo¬
cant quod incuruus digitissit: Miluus
mollis et uiribis et uolatu. quasi mol¬
lis auis. unde et nuncupatur : Rapa-¬
cissimus tamen. et semper domesticis
auibus insidiat᷑: ossifragus uulgo ap-¬
pellatur auis que ossa ab alto dimittit
et frangit. unde et a frangenedo ossa no-¬
men accipit. Turtur de uoce uocat᷑.
auis pudica. et semꝑ in
montium
uigis. et in desertis so¬
litudinib¬
cõmorans: Tecta enĩ
nominũ
et conuersacionem sugit. et cõmoratur
picia humana diligit domorum sẽ ꝑ
blanda abitatrix.⁊ Colũbe dicte quod
earum colla ad singulas conuersiones
colores mutent. aues mansuetȩ et in
hominum multitudine conuersante.
ac sine felle. quas antiqui uenerias ñcu¬
pabant ab eo quod nidos frequentant.
et osculo amorem concipiant: Palũ
eo quod comes sit castitatis: Nam elicit᷑
quod cum amisso corporali consorcio

Expanded text:
grescant. Capus Itala lingua dicitur grescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibmorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur pitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiant. Palumbr, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio
Abbreviated transcription (Latin):
et aput grecos lagos uocatur: Est autẽ auis
stagnensis habens nidas in medio aque.
uel in petris quas circundant aque . ma:¬
ritimoq semper delectatur profundo.
que dum tempestatem persenserit: sugi¬
ens in uado ludit: Mergus ab assidui¬
tate mergendi nomen habet : Sepe autẽ
climisso in prosundum capite aurarum
dentes ȩquoris tempestatem cum cla¬
more ad littora tendunt. Nã in pe-
lago iam grauissimam esse tempestatẽ
cum ad littora mergi confugerint: Ac¬
cipiter auis animo plus armata quã
ungulis. uirtutem maiorem in mi¬
nore corpore gestans. hic ab accipiendo
.i. a capiendo nomen sumpsit. Est enim
rapiendis aliss auib auida: Ideoq uocatur
Ut enimcliceret. si quis rapit: dixit. si qͥs
accipit: fertur autem accipitres circa
rint eos posse temptare uolatus. nullas
eis prebent ȩscas s uerberant pennie.
et a nido precipitant: atq a tenero cõ¬
pelluntur ad p̃dam. ne forte adulti pi¬

Expanded text:
et apud Graecos lagois dicitur. Est enim avis et apud Graecos lagois dicitur. Est enim avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem persenserit, fugiens in vado ludit. 54. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum dentes aequoris tempestatem cum clamore ad littora tendunt. Nam lago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur ut enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa rint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pi
Abbreviated transcription (Latin):
Si potes hunc seuo tradere dura coco fa¬
sianus a fasida insula grecie unde pͥmũ
asportatus est appellatus Testatur id
nil nisi fasis erat: Gallus a castraciõẽ
uocatus Int̃ ceteras enim aues iuc
soli testiculi adimuntur Ueteres enĩ
abscisos gallos uocabant: Sicut aũ a le¬
one leena. ⁊ a dracone dracena. ita a
gallo gallina: Cuius m̃bra ut ferunt
quidam et si auro liquenti misceantur
consumi aiunt: Ana ab assiduitate
natandi aptum nom̃ accipit : Ex quo ge¬
nere quedam germane clicuntur. qd̃
plus ceteris nutriant: Anseri nom̃ a¬
nans dedit per diriuacionem. uł a si¬
militudine. uł quod ipsa natandi fre-¬
quentiam habeat: Iste᷑ uigilias noctis
assiduitate clangoris testatur Nullũ
aũ animal ita odorem hominis sentit
ut anser. Unde et clangore euis gal¬
lorum ascensus in capitolio dep̃hensus:
fulica dicta quod caroens leporinã
sapiat: lagos enim lepus dicitur : Uñ

Expanded text:
si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasi potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testatur id nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, consumi. 51. Anas, ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus caeteris nutriant. 98 52. Anseri nomen anas dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser, unde et clangore ejus Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. 53. Fulica dicta, quod caro ejus leporinam sapiat. Lagos enim lepus dicitur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
etiam pluuias portendere uocibus Uñ
uocat improba uoce Graculus a gar.¬
rulitate ñcupatus. non ut quidam
uolunt pro eo qd̃ gregatim uolant. cũ
sit manifestum ex uoce nuncupari:
Est enim loquacissimum genus. ⁊ uo¬
cibus importunum: Pice quasi poeti¬
ce. quod uerba in discrimine uocis ex¬
primant ut homo: ꝑ ramos enĩ pen-
dulȩ importuna garrulitate sonan¬
tes. si linguas in sermone ex plicare
uocis imitantur : De qua congrue quidã
Sime non uicleas esse negabis auem: Picꝰ
a pico saturni filio nom̃ sumpsit. eoquod
eodem in auspiciis utebatur: Nam fert̃
hanc auem quiddam habere diuinum
illo indicio quod in quacumq arbore
nidificauerit. clauum uł quidquid aliud
fixum diu herere non pocerit. quin statim
excidat. ubi ea insederit: Iste est picus
marcius. nam alia est pica: Pauo nom̃
de sono uocis ht̃. cuius carotam dura :
ut putredinem uix senciat. nec facile
coquatur : de quo quidam sic ait: Mira

Expanded text:
etiam pluvias portendere vocibus; undeetiam pluvias portendere vocibus; undevocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt exvocis imitantur. De qua congrue quidam si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Mart.
Abbreviated transcription (Latin):
maior est. Nocticorax ipsa est bubo. ep
noctem amat Est enim auis lucifuga
et solem uidere non patitur: strix noct᷑.¬
na auis habens nom̃ de sono uocis: qñ
enim clamat stridet De qua lucanꝰ:
Qd trepidus bubo. quod strix noctur¬
na querunt᷑ Hec auis uulgo dicit᷑¬
amma ab amando paruulos. Uñ et lac
p̃bere fertur nascentibus Cruus siue corax
nom̃ a sono gutturis habet. quod uoce co¬
racinet: fertur hec auis quod editis pul¬
lis escam non p̃beat. priusquam in eis ꝑ
pennarum nigri̾tudinem similitudinẽ
proprii coloris agnoscat: Postquã uero
eos tetros plumis aspexerit in toto ag-¬
nitos habundantius pascit: hic prior
in cadauerib oculum petit : Cornix
annosa auis aput latinos greco nomine
appellatur: Quam aiunt augures ho-¬
minum curas significacionib agere.
insidiarum uias monstrare. futura p̃di¬
cere: Magnum nefas hec credere. ut
deus consilia sua cornicibus mand:
huius int̾ multa auspicia tribuunt

Expanded text:
maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus 6, 689: Quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
nus capillis oleũẽ purũ nulliq reigo mixtũ : unguntũ etiero ẽomneꝙ ex cõmonioleo ⁊ fectũ aliar
nspecierũ cõmationeauget᷑. odorisia cunditatẽ sumens& longiusredolens querit a quib dĩ
quare caeteras liberalesdisciplinas medicine ars ñ conteneat᷑ ꝓpterea ꝗe aille singulares ꝯte¬
nentcausas ista uero omniũ Nã& grãmaticã cmedicus scrii reiubet᷑ ut intellegereł ex ponere
possitq uelegit similit & rethoricautueraci us argum̃tis ued eatdifinire que tractat. Nec nono¬

Expanded text:
nus capillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon
Abbreviated transcription (Latin):
thimetic̃a ꝓp̃tnumerorũ in ascensionib: & per iodisdicrũ nõ & alit̃ geometricãꝓ p̃t quali¬
tatesregionũ & locorũ situsinquibusidoceat quid quis que obseruareo porteat porromusica

Expanded text:
merum horarum in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et Geometriam propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica
Abbreviated transcription (Latin):
rimas ubregiones iricumsita quiqua humanis carnibus uescuntur id eo antropofagi
b& aliis causis in motata uocabulasunt itaut prima origo nominis eorum temporum
u&us tate non patẽat : aaiuero huquianti podae dicuntur eoquod contrari ẽẽ uesti¬
gus nostrirputantur ut quasi subterris possitiaduersa pedibunr̃ĩs calcent uestigia
nulla ratione credendum est quia nec soliditas patitur nec centrum terrae sed neq: hoc ulla
historiae cognitione firmatur. sed hoc poa&ae qua si ratiocinando coniectant:
Titanos aut̃ quosdam in grecia ferunt fuisserobustor & &cellentes uiribus populus
quosferunt sabule abirata contradeosterre adeius ultionem creatos unde &titanes
dicti sunt AΠΟΙNΙC TΙCΕΟ idest abultione quonl quasi ulciscendae matrirterrȩ can¬
sa indeor armati consirterent quos fabule aiouebello fuisse superatos at que&tino¬

Expanded text:
rima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi rima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi ut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinc
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum condidit suntaut̃ ꝓ ximi gentibur ahiopum de quibur uerg̃ &x trimiq gara¬
manter &x tremi aũt qua scciu & a consortio hõ manitats remoti : Esperi uero sunt
qui uocatur est chur & quo origine in trachunt chus enim hebreica lingua & hiops
interp̃tatur hi quondam ab indo flumine consurgenter iuxta aegyptum lnt̃
nilum oceanum in meridie subipsasolir uicinitate in siderunt. quorum in sunt
populi esperi gara manter & indiesperisunt occidentis gara manter tripolr indi
orientis: Tro goditae gens a & hiopum ideo nuncupati quod tanta celeritate pollent
ut feras cur supedum ahequantur: Pansagi & hi ina &biopiarunt quibus escaest quio¬
quid mandi potest &omnia fortuitu gignentia unde & appellati : Ictio fagi quoduenando
in mariualeant & piscibur tantum alantur hupostindos montanas regiones tenent
quos actor a laxander magnur piscibus uescipr hibuit: An tropo fagigens asper¬

Expanded text:
oppidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Vergilius oppidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Vergilius mantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab InNilum et Oceanum, in Meridie, sub ipsa solis vicinipopuli: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asper
Abbreviated transcription (Latin):
eonumero medi& persae & armeni nauibus ina fricam tranuecti proxima marilo ca
occupauere sed perredum materia in agris ꝓ construendir domiciluir non inuenis¬
sent & ignara lingua commertium prohiberent perpatenter agros & diuer¬
sas solitudines uagabantur & apabulationibus uocabulum uagabundissem &ipsor :¬
pro pria lingua numider appella uerunt id est sincoppido uagos &erran¬
ob colore ma grecis uocentur greci enim nigrum mauronuocant aestifero quippecalore
afflaq speciem atri coloris ducunt: Maslla cuutar affricae esi non longe ab athlante¬
& bostis esperidum a quaciutate marsilliuocatisunt quos noscor supte uocamus mas so
ameridie us queo ceanum esperidum ꝑuagenter hir nñ gauloen in soladed itq est iuxta
A&hiopiam ubinec sespens nascitur neq uiuit: Qara manter polia fricae ꝓpecirenar in¬
habitanter a garamante rege appollonir filio nominati quibi &x suo nomine garama

Expanded text:
eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transvecti, proxima mari loca eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transvecti, proxima mari loca occupavere. Sed Persae dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignota lingua commercium prohiberet: per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et perambulationibus vagabundis, semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et erranob colorem a Graecis vocentur: Graeci enim nigrum mauron vocant. Aestifero quippe calore afflaet hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamua meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo celtiberi nuncupati sunt : A fri appellati ab uno &pos teris
abre quiuocabitur a ser quidr̃ dixir st aduer sus lbiam gorcitum &ibuctis ostibus
con sedis socius que posteros & nomine ataui & a fros Masticam nuncupas sez Peni
aut̃ cart hagimenses sunt aphenicibur nuncupati quicum didone profectisunt : Tirior
uero atairiaurbe fenicum cognominator dequa prosectisunt & in a fricae litur uenerun
E&ulig& ae dicuntur fuis se quingenti agmine alo cis suir naubus con scendenter lo¬
ca sirtium inlibia occupauerunt & quia & g&is uenertont dir iuato nomine g&ulicog¬
nominatirunt unde &opino est apud gotos ab antiqua cognatione mauros consanguini
hacc g& uhpostr emum mauri & numider mauri & numider ut a friputant sic sump¬
serunt & exordium &uocabulum: Nam post quam inis pania hercoles interit xer¬
citus eius conpossitur &xuariir gentibur amirsoduce passim sibi querebant sedes &

Expanded text:
cabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris cabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de qua profecti sunt et in Africae litus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt, et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
li spani cognominatisunt : gallecia cando redictiunde & gall reliquir enim
spaniȩ populis candidio res & istant hii grecam origmem sibias serunt unde
& naturali ingenio callent si quidem postfinem trounibelli teucrum mor¬
tuum aiacir fratrir inuis sum patre tela monidum non reciper&ur in reg¬
num cipris concersis se ibique urbem nomine antiq: patriae salaminam
condidis re inde & galletiam profectus & possits sedibus & loco gentinomende :¬
disse: Astures genris panie uocata ceo quod crca isturam flumen sert
montibur silus quecr ebir in babitant Gantabri genst is paniae auoca¬
bulo urbis &ibers amnis ciuinsidunt appellati horumanimir ꝑtinax:
magis ad latrocinandum & aduellandum uel adperpe¬
tiendum uerbera semper parat: Celtiberi & gallircelticis fuerunt
quorum & nomine apellata est regio celtiberia nam & flumine is paniae
ibero ubi consederunt & & gallir quiceltici dicebantur mixto utroque uo¬

Expanded text:
ispani cognomiispani cognomiHispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vo
Abbreviated transcription (Latin):
stigmate ad notentur galliacandore corporir nuncupat sunt. galla enim grece
tur secundumdiuersitatem enim caeli & fatier hominum & colores &corpor
quantitates & animorum diuersitater & sistunt inderomanor graues grecos
leues afros uersi pellar gallos natura feroces atq: acriores in genio ꝑuidimus qđ
natura climatum facit : Galliaut̃ senones antiquitur. Ze nones dicebantur quod
liberum horpitio reci pirsent portea : ⁊ ins. lit terarum commotata est : Vacca
oppidum fuit iuxa pirineum a quosunt eognominati uacceide quibur creditur
dixisse po&am lateque uaganter uaccer huprinei iugir peram plam montr ha¬
bitant solitudinem idem &uas cones quasi uaccones .c. in .s. lit teram demotata quos
geneur pompeiur edomita ispania & ad triumphum uenir efestinans depiri¬
nei iugirde posuit & in unumoppidum congregauit unde & conuenar umurbs
nomen accipit : Is pani abibero amne primum hiberipostea ab irpanospalo spa¬

Expanded text:
stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece tur. Secundum diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque anatura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus cdixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant solitudinem: iidem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata; quos Cneus Pompeius, edomita Hispania, ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit: unde et convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo H
Abbreviated transcription (Latin):
sub acta interiori germania ꝑcastrorum limitos positi atiberio cȩssare
in magnam coluerunt gentem atq itann & locis sumpserunt quia crebra
perlimites habita cula constituta burgos uulgo uocant : Hii portearebel¬
les romanis effecti plus quam lxox milia armatorumripam rodaniflu¬
minir insiderunt & nñ gentis obtinuerunt: Saxonum genr inoo e¬
ani litoribur & paludibur inuissitata uirtute agilitate : ad qra cbo¬
bilis unde & appellata quod sitdurum& ualidir simum genus bominũ
& prestans ca&erir piraticir: francia quodam proprioduce uocar ipu¬
tantur aliieos aferitate morum nuncupator &istimant sunt enim
in illis morer incondit naturalet ferotitar animorum. Brittoner qui¬
ta dequibus uirgilius toto orbe diuissas brittanos. Scott propria lingua ññ ha¬
bent apicto corpore eo quod aculeir ferreis cuma tramento uariarum figurar ũ

Expanded text:
subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum
Abbreviated transcription (Latin):
galliae erumpenr iuxta quam fluium inhabitar se & &eotraxisse nñ uanda¬
li perhibentur: Germaniȩ gentesdictae quod sint inmania corpora in ma¬
nes quenationer saeuissimis duratae frigoribus quimores &xipso caeli rigo¬
re traxer intanimi ferocies & somper indomiti raptu uenatuque uiuentes
horum plurimȩ gentes uariae armis discolores habitu linguir dissonae
& origine uocabulorum incertae ut dolorates amsi. uarii quadituringi
marco manni bruteri. camas siblandiani tubantes: Quorum inmanitas
barbariae &iam ipsir uocabulis horrorem quendam significat: Sueui pars
germianorum fuerunt infine uiitrionirde quibur lucanur fingit ab&tre¬
moflauos aqui lone sueuor quorum fuisse centumpagor& populor multitra¬
diderunt dicti autem sueui putantur amonte sueuo qui abor tu initium ger¬
maniae facit cuiur loca in coluerunt: Burgundiones quondam aromanis

Expanded text:
Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen VandaGalliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
sillabae quoru&er es magis g&as quam gotos uocauerunt gens fortir
& potentr sima corporummole ardua armorum genere terribilir dequi¬
burlucanur hincdacur p̃mat indeg& is occurrat hiberis. Daci autemgo¬
thorum soboler fuerunt & dictos putant dacor quasi dagor quia de goto¬
rum stir pecraeati s unt de quibur ille ibi artos proculurquedacos:
Bessibar bari fuerunt quia multitu dine bouum sic uocat creduntur
de quibus quidam quicolit terrae media uelille diuites multoboue pilleatus
ac colaripae C̃pides pades triproclio magis quam equestri sunt ussi & dac cau¬
saita uoceq: Sarmatae patentibus campis armat inequitabant. prius quam
eos lentulis da nubio ꝓ hber& atque inde abstudio ar morum sarmatae nuncupa
po puli in habitantes iuxta lemannũ fluium ale manniuocantur de quibur
lucanus deseruere cauotentoria fixa lemanno : Langue bardos uulgo fertur
nominas seprolixa barba &num quam tonsa : Vindilicus amnis ab&trimis

Expanded text:
syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis. De quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille Divitis multo bove pileatus Accola ripae. Gipedes pedestri praelio magis quam equestri sunt usi, ex hac causa vocati. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupatpopuli, inhabitantes juxta Lemannum fluvium, Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate
Abbreviated transcription (Latin):
ded scm̃ moy sen ꝑ angelum estdelatum. quaerent enim. quod es s& nomen eius. qui eum ꝑge¬
rep̃cipiebat Ad populum ex aegypto libchirandum respondit egosum qui sum & dices
filus israbl qui est misitme Aduor tamquam in comparatione eius quiuere est ꝗ ncom¬
motabilis est eaq commotabilia facta sunt qua sinom sint quodenim dr̃ fuit non est &ꝙ
enm pater umnfilio & spũ scõ ueratter est cuiur essentue conparatum et nostrũ
Nuon ẽt est unde & inconlo quis dcimur uiuit dñs qui essenti uitauiu& quamimor s ñ bab&

Expanded text:
ad sanctum Moysen per angelum est delatum: quaerenti enim, quod esset nomen ejus, qui eum pergead sanctum Moysen per angelum est delatum: quaerenti enim, quod esset nomen ejus, qui eum pergere praecipiebat ad populum ex Aegypto liberandum, respondit: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos, tamquam in ejus comparationem qui vere est, quia incommutabilis est, ea quae commutabilia facta sunt, quasi non sint: quod enim dicitur, fuit, non est; eenim Pater cum Filio et Spiritu sancto veraciter est. Cuius essentiae conparatum esse nostrum non esse est. Unde et in conloquio dicimus: 'Vivit Deus,' quia essentia vita vivit, quam mors non hab
Abbreviated transcription (Latin):
quae dambuic operi adiectis interp̃tationibus interponenda studiuiuo cabulorum enim
ex pos sitio satis indicant. quiduellint intellegi habent enim quandam expro. priis cau¬
sis. nominum rationom : INprincipio enim decimnomina ponimus quibus apud
primentes schiros : idest fostem interpr&ati sunt id eo ꝙ nulla infirmitate oprimitur.
dĩ grece theos phebos dr̃ idesttimor unde tractum est dr̃ ꝙ eum colentibus sittimor
ds̃ autem ꝓprie nñ est. Trinitantis ꝑtinenr Ad patrem & filium & sp̃m scm̃ ad quã¬
trinitatem &iam reliqua q indõ in frasunt possita uocabula refferuntur IIII
uistutes multae. Vt angeli arcangeli principatus & potestates cunctiq: caelestir milici¬
ae ordines quorum tamen ille dñs est omnes enim subi psosunt q dominatui subiã¬
cent U Nomen elion quodinter praxatur in latinum excuel surquia supra caelor ẽ
cel sur. ex enimꝓ ualoe ponitur sicut eximius quasiualde eminens ¶UIl Nmen. eieie id

Expanded text:
quaedam huic operi adiectis interpretationibus interponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velit intellegi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimus, quibus apudprimentes ἰσχυρὸς, id est fortem interpretati sunt, ideo quod nulla infirmitate opprimitur, Deus Graece Theos dicitur, id est, timor, unde tractum est nomen Deus, quod eum colentibus sit timor; Deus autem proprie nomen est Trinitatis, pertinens ad Patrem, et Filium et Spiritum saTrinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posita vocabula referuntur. Quartvirtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt eiusque dominatui subiacent. Quintum Elion, quod interpretatur in Latinum excelsus, quia supra caelos est, celsus, ex enim pro valde ponitur, quasi eximius, quasi valde eminens. Sextum Eiei, id
Abbreviated transcription (Latin):
ianus uanus solacenimaliter sonant alit̃iunctȩ I. uero propterea duplex dicit᷑
qua quotiescumque interduas uocales inuenitur produabus consonantibus
hab&ur ut troia geminatur enimibisonuseius : V. quo quelita proinde int̃dũ
nibilest quia a licubi necuocalis nec consonans est . ut quis : Vocalis enimnonẽ quia
÷ sequitur : consonans non est quia .q. precedit . Id eo que quando nec uocalis nec
consonansest sine dubionihilest: Eadem &digammona grecis uocatur. quando
sibim& & aliis uocalibus iungitur . quaeid eo digam mondicitur qui a duplexest
adinstas .E. lite que duplicem gaminam hab&. ad cuius similitudinem comunctas
uocales digammonappellari grammaticiuoluerunt. Vt uotum uirgo. Inter
semiuo cales aut̃ quȩdamliquide dicuntur. propterea quia in terduminuna
sy llaba postposite aliis consonantibus de ficiunt & am & roexcluduntur.
Ex quibusduȩ apud latinos liquescunt L. & r. utfragor flatus Relique

Expanded text:
Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digammon appellari grammatici voluerunt, ut 'votum', 'virgo'. Inter semivocales autem quaedam liquidae dicuntur propterea, quia interdum in una syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
dicta quiaex singuinenascitꝰ excitato eñi c̃olore uulneris sanguis insaniemuestit᷑. Nas anies nonfit
d enemedus et MedicaiNitus.

Expanded text:
dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit De remediis et medicaminibus
Abbreviated transcription (Latin):
in publico conspici a pło possit. quo
liberius audiatur: Tribunal eo quod
inde a sacerdote tribuant᷑ p̃cepta
uiuendi. Cenĩ locus in sublimi consti¬
tutus. unde uniuersi exaudire pos¬
sint. Alias tribulal a tribub deno¬
minatũ. quod ad illud trib cõuocet᷑:
Analoqium dictum. quod sermo in de
p̃dicetur: Nã logos grete sermo dicit᷑.
quod et altius situm est. ut in eo lect
De RepO SI TO RIIS.

Expanded text:
in publico conspici a populo possit, quo in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur. Analogium dictum quod sermo inde praedicetur; nam λόγος Graece sermo dicitur; quod et ipsud altius situm est ut in eo lectoDe repositoriis
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus fideles regenerati purificant᷑.
Et bene quodã p̃sagio delubra sunt appel¬
lata:. St̃ enĩ in ablutione peccatorum.
fons aũ in delubris fons locus regenera¬
torũ est. in quo septem gradus in sp̃s scĩ
misterio formant᷑: Tres in descensu. et
tres in ascensu. Septimꝰ uͦ hic est. qͥ ⁊ qͣrtꝰ.
.i. similis silio hominis. extinguens for.¬
nacẽ ignis. stabilim̃tũ pedũ. funda¬
do habitat corporalit̾. Hasilice pruis
dicebant᷑ regũ habitacula unde et
basilice nominatur. quia ibi regi oĩũ
d̾o cultꝰ et sacrificia offerunt᷑. Marty¬
riũ locus martyris gra̾ca dirinacioẽ.
eoquod in memoria martyris ste con-
tirũ: Arã quidã uocatã lixerunt. qd̃
ibi incense uictime ardeant: Aliiaraᷤᷤ
dicunt a p̃cãcionib quas greci aras di¬
altare aũ ab altitudine constat ȩesse
nominatũ. quasi alta ara:. Pulpitũ
qd̃ ineo lector uel psalmista positꝰ

Expanded text:
in quibus fideles regenerati purificantur: in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit consttyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. Alii aras dicunt a precationibusAltare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus
Abbreviated transcription (Latin):
ad quod factũ est. uñ et nom̃ accepit.
Monasteriũ uniꝰ monachi habitacio est.
latino uidet᷑ esse compositum: Est enĩ
habitaculum plurimorũ in cõmu-¬
ne uiuentium: Ceno enĩ grece cõ-¬
mune dicit᷑: Tẽpla nom̃ generale.
Pro locis enĩ quibuscũq magnis an¬
tiqui templa dicebant. et templa
dicta quasi tecta ampla : Sec et locꝰ
designatꝰ ad orientem a comtẽplaci¬
one templũ dicebatur. cuius partes
quatuor erant. antica ad ortum.
postica ad ocasum. sinistra ad septẽ
trionem. dextera ad meridiem aspec
orientem expectabant equi noctialem
ita ut lineȩ ab ortu ad occidentẽ mis¬
se fierent: Partes celi dextͤra sinist
a faunis. qͥb tẽpla error gpentiliũ cotistrue¬
bat. uñ et consulentes demenũ respõsa audi¬
ret : Delubra ueteres dicebant tẽpla ha-
bentia fontes. quib ante ingressum di¬
luebant᷑. et appellari delubra a diluen-
Do : Ipsa sunt nunc ȩdes cũ sacris fontib

Expanded text:
ad quod est factum; unde et nomen accepit. ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. Latino videtur esse compositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. 7. Templi nomen generale, pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Otrionem, dextra ad meridiem expect construebant, orientem expectabant aequinoctialem, ita ut linea ab ortu ad occidentem missa, fierent partes coeli dextra atque sinistra a faunis, quibus templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, ex quibus ante ingressum diluebantur; et apdo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus,
Abbreviated transcription (Latin):
acra sunt loca diumis cultib cris¬
instituta. ut pote ea in quib alta¬
ria litantib: de more pontificib conse¬
crant᷑. Scã iuxta ueteres exteriora tẽ.
tior. ad quẽ nullierat accessus nͥ tantũ
sacerdotibus Dicta autem scã scoꝵ quia
Exteriore oraculo sanctiora sunt. uel quia
scõꝵ comparacione sanctiora sunt. sicut
cantica canticorum. quia cantica uniu̾.¬
sa p̃cellunt: Scm̃ aũ a sanguine hostie
ñcupatum. Nichil enim scm̃ aput ue.¬
teres dicebat᷑. nisi qd̃ hostie sanguine esset cõ-¬
secratum. aut conspersum: Item sanctum
quod extat esse sancfitũ: Sancir̾e est autẽ
confirmare. et inrogacione pene ab inui-¬
ria liberare defendere: Sic et leges scẽ. et
dicta eo quod incle responsa redduntur.
et oracula abore: Penetralia dicta se.¬
creta sunt occultorũ. et penetralia di-¬
cta sunt ab eo quod penitꝰ. hoc est pene itꝰ:
Oratoriũ oracioni tantũ est consecratũ
in quo nemo aliquid agere debet nisi

Expanded text:
acra sunt loca divinis cultibus constituta, ut pote ea, in quibus altaria litantibus de more a pontificibus consecrantur. Sancta juxta veteres exteriora templtior, ad quem nulli erat accessus, nisi tantum sacerdotibus. Dicta autem sancta sanctorum, quia exteriori oraculo sanctiora sunt, vel quia sanctorum comparatione sanctiora sunt, sicut Cantica canticorum, quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiarum nuncupatum. Nihil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut conspersum. Item sanctum quod exstat esse sancitum. Sancire autem est confirmare, et irrogatione poenae ab injuria defendere. Sic et leges sanctae et dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi