comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ego ꝑomĩa om̃ib placeo. Nã
cur omĩb placeret: ip̃e expo¬
nendo sub iungens ait. Nõ que¬
rens quod michi utile est. s quod
multis ut salui fiant. Qui enĩ
om̃ium utilitatem et salutem
querebat. ominibz se non incõ¬
uenient placere dicebat. Hoc
apli boni monachi tenentes
exemplum. non sue tantũ utili
que sua sunt singuli conside¬
rantes: sed que aliorum. Qui
tantum modo que su a sũt id est
que sibi soli necessaria sunt consi¬
derat: et de fraterna salute. uel
de euis temporali ut ilitate non
curat: sine dubio a caritatis trami¬
te. in quo omĩs animarum salus
consistit. cdecliuat. Qui uero de
sua a proximorũ utilitate atq
salute sollicitꝰ. quicquid ualet
utilitatis. quasi sibi superioribus
fr̃ib impendere satagit. sibi met¬
ipsi ꝑ hanc humilitatis obedien¬
tiam. uite celestis gaudia.
am pliora. conquirit. Placer er¬
go paulus hominib et nõn pla¬
cet: quia hominib bene iuste

Expanded text:
et ego per omnia omnibus placeo . Nam et ego per omnia omnibus placeo . Nam cur omnibus placeret, ipse exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes exemplum, non suae tantum utilitquae sua sunt singuli considerantes, sed quae aliorum. Qui tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque salute sollicitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere satagit; sibimetipsi per hanc humilitatis obedientiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia omnibus bene, juste
Abbreviated transcription (Latin):
s tantũ sibi sufficere credunt. ist̾
quia non operant᷑ malũ. it quia
seliquert̃ corꝑe mundum: Hes¬
cientes quia ꝑexercitia sapientie
et meditationẽ diuinarũ scriptu¬
rarum : et ꝑ uirtutẽ bonoꝵ operũ
nouus. cotidie erescens et placens
deo efficit᷑ homo. Dixit abba ꝑas¬
toꝵ: Quia sic̃ fumo expellunt᷑ apes.
ut tollatur dulcedo oꝑum earum:
ita et corꝑalis requies timorem
dnui expellit ab anima. et aufert
abea om̃e opus bonũ. Dixit tte¬
rum ipse. Abominatio est: om̃is.
corporea requies. les De eo qd̾
ner om̃ib placere debemꝰ hoĩbus.
iic paulus ait. Si ad huc
hominibus placere uellem:
xp̃i seruus non essem. Id ẽ si ui¬
deis carnaliter in obseruantia
legis uel praue uiuentibus xp̃i¬
anis. in prauitate eoꝵ consensis¬
sem: xp̃i seruus nonessem. Cui
sententie contraria ẽ illa: uibi
ait. Sine offensione estote iu¬
deis. et gentib. et eccle dei: sicut

Expanded text:
sed tantum sibi sufficere credunt, vel sed tantum sibi sufficere credunt, vel quia non operantur malum, vel quia reliquerunt corpore mundum: nescientes quod per exercitia sapientiae, et meditationem sanctarum Scripturarum, et per virtutem bonorum operum, novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dulcedo operum earum, ita et corporalis requies timorem Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus bonum. Dixit iterum ipse: Abominatio est omnis corporalis requies. CAPUT LXV De eo quod non omnibus placere debemus hominibus. Hinc Paulus ait: Si adhuc hominibus placere vellem, Christi servus non essem . Id est, si Judaeis carnaliter in observatione legis vel prave viventibus Christianis in pravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quã in baptisinate ꝑ dñi accepit gra¬
tiam qͤtidie operib dignis accumu¬
lat: Qui menbra sua que sunt suꝑ
terram mortificat. ut deo spiritali¬
ter uiuat et ei cui se ꝓbauit iuste
et pie uiuendo placeat: cdeo ꝑ omĩa
placentes. Nemo ergo deo placere
et ad uerã potest beatitudinẽ ꝑue¬
nire: nisi ꝑ mortificationẽ uitiorũ
et assũptionẽ uirtutũ: perfidem
rectam et operatione scãm. Et ne¬
que in hoc scło sine his duabus reb
si tamen operandi affuerit tempꝰ
quisquã iustificatioĩs consequitur
grãm. neq infuturo uitã posside¬
bit eternam. In om̃i oꝑe bono fruc¬
tificantes: Ille bene in om̃i opere
bono fructificat: qui accepto in
corde uerbi semine. ut terra bona
et optima aliud tricesimũ. aliud
sexagesimum. alud uero centesi¬
mũ fructum affert in patientia.
et notandũ quia tacite hoc in loco
eoꝵ desidiosas corripit mentes qui
in melius non erescunt nec bonũ
oꝑantes in uirtutib ꝓfitiunt:

Expanded text:
quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen operandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra bona et optima, aliud trigesimum. aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum affert in patientia . Et notandum quod tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non crescunt, nec bonum operantes in virtutibus proficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ene ieuinat: qui cũq esuriẽ
suam refecti pauꝑis sacieta¬
te sustentat. Bene ieuinat: Iui
diuini recordatione iudicii. se¬
met ipsum refrenans ab om̃i se inle¬
cebrarũ uoluptate suspendit. Bene
ieuinat: qui carnẽ suam intiorum
germina pullulantẽ. scãrũ medi¬
tatione uͥtutũ. et sobrietatis amo¬
re castigat. Bene ieuinat. qͥ fr̃nas
in uirias pacifici pectoris lenitate
dimittit. Gratissimũ deo defert
ieuiniũ: qui mentẽ suam a prauis
cogitatioĩb ocłos a concupiscen¬
tia. linguã manꝰq a lite custodit.
ẜ sic ieuniũ nr̃m scĩficet casti¬
tas: ornet patientia. benignita ĩ
foueat: miscd̾ia letificet. Cõmen¬
det humilitas: ut gemino quodã
corꝑis animiq ieiuno. liuine

Expanded text:
ene jejunat quicunque esuriem ene jejunat quicunque esuriem suam, refecti pauperis satietate sustentat. Bene jejunat qui divini recordatione judicii semetipsum refrenans, ab omni se illecebrarum voluptate suspendit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat. Bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit. Gratissimum Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis cogitationibus, oculos a concupiscentia, linguam manusque a lite custodit. Et sic jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas, ut gemino quodam corporis animique jejunio divinae
Abbreviated transcription (Latin):
excidit. Scĩficat ieiuniũ: qui in¬
opias egenoꝵ ꝓquantitate substan¬
cie sue. miserantis manꝰ humanita¬
te solat᷑. Ad pͥme scĩficat ille ieiuiniũ:
qui ꝑ om̃ia preceptis diuine legis
intentꝰ. diabolica a corde suo respuit
si uolumus deo placita exibere ie¬
iunia: simus infide fortes: in udi¬
ciis iusti. in amicitia fideles. in in¬
uiriis patientes. incontẽptionib
mod̾ati: Refugientes turpi loqͥa:
ad uersus iniqua constantes. In con¬
uiuiis sobrii: in uoluptatib conti¬
nentes. in caritate simplices: inter
subdolos cauti. condolentes tristib
contumacib resistentes: in suspiei¬
onib parci. inter malilo quos cau¬
ti. inter humiles coequales. Si huiꝰ¬
modi uirtutib nr̃a uoluerimus
scĩficare ieuimia: tribuente dño
ad festiuitarem paschalis gr̃e. et
ad gaudia celestiũ ꝓmissionum
in dubitata fidutia: et constientia
letiore ueniemus. xci. Quid
it bene ie uinake. uec¬

Expanded text:
excidit. Sanctificat jejunium, qui inexcidit. Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanitate solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui per omnia praeceptis divinae legis intentus, diabolica a corde suo respuit rissimi, si volumus Deo placita exhibere jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente Domino ad festivitatem Paschalis gratiae, et ad gaudia coelestium promissionum indubitata fiducia, et conscientia laetiore veniemus CAPUT XCI. Quid sit bene jejunare. B
Abbreviated transcription (Latin):
es. ut acciꝑes grãm istã: Qͥ ait
eis. Ignoscite mͥ patres. Si quis
possederit puritatẽ et in nocentiã
omĩa subitiunt᷑ er sic̃ ade quan¬
do erat in paradiso. ante preuari¬
cationẽ mandati diuim. .xc. Quid
trumphũ nr̃e salutis agno¬
uimꝰ: ieiunia nr̃a religiosis scifi¬
cemꝰ obsequiis. Quid aut̃ est
nii causa scã uelle. iusta facere.
iniqua uitate: Seĩficat ille ieni¬
nuim. qui flammas seuientis ira¬
cũdie. mansuete mentis placabi¬
ĩstate reftinguit. Scĩficat ieui¬
niũ: qui lascunentes ocłos. turpi
ab aspectu habenis castitatis
auertit. Scĩficat ieiumũ: qui
uit ioꝵ iacła scuto patientie
reꝑcussa disꝑgit. Scĩficat ieui¬
nium: qui litigantiũ tumultꝰ
pacifici sanitate sermonis. et
liugue prudentioris arte con¬
pescit. Scĩficat ieuiniũ: qui consur¬
gentes insemet ipso uanarũ cogita¬
tionũ spinas. euuãgłico sulcante uo¬
mere. uelud quidã pectoris sui arator

Expanded text:
es ut acciperes gratiam istam? Qui ait es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem mandati divini. CAPUT XC. Quid triumphum nostrae salutis agnovimus, jejunia nostra religionis sanctificemus obsequiis. Quid autem est nii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae, mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu habenis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula scuto patientiae repercussa, dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sermonis et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator,
Abbreviated transcription (Latin):
qui non accepit inuano animã suã
nec uirauit in dolo ꝓximo suo. hic
accipiet benedictionẽ a dño: et
misericordiam a deo salutari suo.
Gaude in nocentia: et exulta. Gau¬
de in quã: quia ubiq in lesa es.
ubiq secura. Si tẽptaris ꝓficis:
si humiliaris erigeris. Si pugnas
iuncis: si occideris coronaris. Tu in
seruitute libera es: in periculis
tuta. incustodia leta. Tibi om̃is
reatꝰ ad dicit᷑  tibi uniũsa malitia
subiugat᷑. Te potentes honorant
suscipiunt pͥncipes. magnati ex¬
quirunt. Et iã illite non nũquã
desid̾ant: qui in pugnant. Tibi
boni parant: mali iniudent. ze¬
lant emissi: mimici subeũbunt.
Nec umquã poteris uictrix nõ esse
etiã si tibi inter hoĩes uidex iustꝰ
defuerit. Dicebant de abbate pau¬
lo: qd̾ teneret manib eos qui di¬
cunt᷑ cornuti. aspides: et serpentes
atq scorpiones: et scindebat eos
ꝑ medium. Uidentes aut̃ hec fro:
satisfacientes ei: in terrogabant
eũ dicentes. Dic nob quid operatꝰ

Expanded text:
mam suam, nec juravit in dolo proximo suo. Hic accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo . Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant de abbate Paulo quod teneret manibus cerastas qui dicuntur cornuti, et serpentes et aspides atque scorpiones. et scindebat eos per medium. Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. Unde necesse est. ut magna
semꝑ cura considerare debeamus
inom̃e qd̾ agimꝰ. qui nos impetus
ducat. utrũ nrã cogitatio ꝑ impe¬
tum carnis. an ꝑinpetũ sp̃c inpella¬
tur. Amare et enĩ t̾rena tẽꝑalia
et̾nis ꝓponere. exteriora bona non
adusum necessaria habere. s ad uo¬
luptatẽ concupiscere ulcionẽ de mi¬
mico querere. de emuli casu gaud̾e
impetꝰ carnis est. At contͣ amare ce¬
lestia: contẽpnere transitoria. nõ
ad fructum uoluptatis transitura:
s ad usũ neccessitatis querere de mi
mici morte tribulari. impetꝰ sp̃c ẽ.
Et quia ꝑfecti quiq in istis se sẽꝑ
uͥtutib exercent: recꝰte nr̃ic de sc̃is
animalib dicit᷑. Ubi erat sp̃c. im¬
petus illuc gradiebant ur.xc¬

Expanded text:
trahit. Unde necesse est ut magna trahit. Unde necesse est ut magna semper cura considerare debeamus in omne quod agimus, quo nos impetus ducat: utrum nostra cogitatio per impetum carnis an per impetum spiritus impellatur. Amare enim terrena, temporalia aeternis praeponere, exteriora bona non ad usum necessaria habere, sed ad voluptatem concupiscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra amare coelestia, contemnere transitoria, non ad fructum voluptatis transitura, sed ad usum necmici morte tribulari, impetus spiritus est. Et quia perfecti quique in istis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: « Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
delectat. Illa inflata suꝑbie fastu
cor miserũ eleuat ista ne acelsitu¬
dine sua corruat. usq in infima
se ipsam humiliat. S quid plura:
Concupiscentia in om̃iũ uitioꝵ
multitudinẽ sibi consentientes
p̃cipitat. Concupiscentia uero
sp̃c. mentẽ lassam ne defitiat. spe
fut᷑e głe corroborat. xcx. Quid
sit impetꝰ sp̃e. et quid sit imp̾etꝰ
diuersi sunt impetꝰ. Inelectis ui¬
delicet impetꝰ sp̃e: in repbis imn¬
petus carnis. Impetꝰ quippe carnis.:
ad odiũ. ad elationẽ. ad inmũidiciã.
ad rapinã. ad interiorẽ głam: ad
crudelitatem ad ꝑfidiã. ad desꝑa¬
tionẽ. ad irã. ad uirgia. ad uolupta¬
tes animũ in pellit. Impetus uero
sp̃c: ad caritatem. ad humilitatem.
ad continentiã. ad largitatẽ mise¬
ricordie. ad in teriorem profectum.
ad pietatis oꝑa. ad et̾noꝵ fidem. ad
sp̃e sequentis gaudii. ad patientiã.
ad pacẽ. ad considerationẽ ute im¬
mortalis. et lacrimas mentem per¬

Expanded text:
delectat. Illa inflata superbiae fastu delectat. Illa inflata superbiae fastu cor miserum elevat; ista ne a celsitudine sua corruat, usque in infima seipsam humiliat. Sed quid plura? Concupiscentia carnis, in omnium vitiorum multitudinem sibi consentientes praecipitat. Concupiscentia vero spiritus mentem lassam, ne deficiat, spe futurae gloriae corroborat. CAPUT XCV. Quid sit impetus spiritus, et quid sit impetus diversi sunt impetus: in electis videlicet impetus spiritus, in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem misericordiae, ad interiorem profectum, ad pietatis opera, ad aeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae immortalis et lacrymas mentem per
Abbreviated transcription (Latin):
one uoluntatis explere contendit:
Illa auaritie flãma succensa ippe¬
tit lucrũ. et fugit dãpna tẽpora¬
lium rerũ. ifta contempuens mun¬
dũ solum sibiuendicat xp̃m. Illa
in uidia nullũ sibi suꝑiorem uł equa¬
lem esse ꝑmittit. s interno liuore
inilneris de cunctoꝵ ꝓfecti tabescit.
Ista de cunctoꝵ uͥtutib gaudet. et
minores sibi ꝓcaritate ꝓponit. Illa
exestuans nichil equanimiter por¬
tat s ꝑturbata mente usq ad uo¬
ces tumultii exaltat. ifta nulla ex¬
asperatione mouet᷑ sẽd ꝑtranquil¬
litatis mansuetudinẽ. patienter
omĩa sustinet. Illa tͥsticia inficit᷑
dũ quelibet aduersa ꝑsenserit. ista
nullo merore frangit᷑. s et iã mala
de ꝓximis portans ab interiore gau¬
dio non mouet᷑. Illa ambitione bo¬
noꝵ inficit᷑. et humanis laudib
uł in lecebris uane głe delinit᷑. ista
humilitatẽ amat. et soli deo suo
qui in pectore mentis est placere

Expanded text:
one voluntatis explere contone voluntatis explere contIlla auaritiae flamma succensa appetit lucrum et fugit damna temporalium rerum; ista contemnes mundum solum sibi uindicat Christum. Illa inuidia nullum sibi superiorem uel aequalem esse permittit, sed interno liuore uulneris de cunctorum profectu tabescit; ista de cunctorum uirtutibus gaudet, et minores sibi per caritatem praeponit. Illa ira exaestuans, nihil aequanimiter portat, sed perturbatam mentem usque ad uocis tumultum exaltat; ista nulla exasperatione mouetur, sed per tranquillitatis mansuetudinem patienter omnia sustinet. Illa tristitia inficitur, dum quaelibet aduersa persenserit; ista nullo mde proximis portans, ab interiore gaudio non movetur. Illa ambitione honorum inficitur, et humanis laudibus vel illecebris vanae gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et soli Deo suo qui inspector mentis est, placere
Abbreviated transcription (Latin):
uero sp̃c est ardens in tentio mentis
in desid̾i̾a sc̃ẽ uirtutis. Ista sibi consen¬
tientes midit ad regnũ. illa ad sup¬
plicium sẽpit̾num. Concupiscentia
nãq carnis. pͥmũ in lecebras uitioꝵ
incogitatioĩb gignit. Concupis¬
centia uero sp̃c. e contrario cogita¬
tioẽs scãs indesinent̃ opponit. Illa
fabulis uanis oblectat᷑ et uerbis:
ista scͥpturarũ meditatioĩb atq
preceptis. Ista gaudet spectacłis rerũ
t̾restrium: ista contẽplatioẽ cȩlesti¬
um gaudioꝵ. Illa t̾rena gaudia
querit: ista gemitꝰ et suspiria tͣhit.
Illa in  sõnũ atq pigriciam cor¬
pus relaxat. ista uigiliis. et cõpeten¬
tib oratioĩb elaborat. Illa ꝑ inglu¬
iiem illecebris uentris. et desid̾io
guttͦis in estuat: ista semet ipsam
ieuiniis et abstinentie cruciatib
macerat. Illa luxurie subdita tur¬
piũ ꝑpetrationũ affectꝰ. quos in¬
tentione cogitatioĩs agit. ꝑfecti¬

Expanded text:
vero spiritus est ardens intentio mentis vero spiritus est ardens intentio mentis in desideria sanctae virtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad supplicium sempiternum. Concupiscentia namque carnis primum illecebras vitiorum in cogitationibus gignit. Concupiscentia vero spiritus e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit Illa fabulis vanis oblectatur et verbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione coelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa in somnum atque pigritiam corpus relaxat, ista in vigiliis et competentibus orationibus elaborat. Illa per ingluviem illecebris ventris et desiderio gutturis inaestuat, ista semetipsam jejuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus, quos intentione cogitationis agit, perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero ipsa sua spontanea mor¬
tificatione contra adũsa omĩa for¬
titudinem securitatis habet: unde
scriptũ est. Iustꝰ aut̃ quasi leo con¬
fidens: absq terrore erit leo est.
Quia uͦ sublimiter contẽplatꝰ ea
sue uitulus. ꝑfortitudinẽ securita¬
tis leo: ꝑ contemplationẽ uero effi¬
citur aquila. recte ꝑ hec scã anima¬
lia signat i unus quisq ꝑfectꝰ potest.
possit ad ipisci qd̃ incelestib appe¬
rit. Suie enĩ bono oꝑi. seu uero in¬
uigilet contẽplatioĩ. tũc ueraciter
hoc qd̾ agit bonũ ẽ: quando ei place¬
re concupiscit a quo est. Qua inre
pensandũ est ut om̃e bonũ qd̃
agit᷑. ꝑ intentionẽ semꝑ ad cȩlestia
leuetur. Electi aut̃ quia et inbo¬
no oꝑe om̃ipotenti dõ placere
appetunt. et ꝑ contẽplationis
grãm. et̾nam iã beatitudinẽ
degustare concupiscunt: faties et
motꝰ anime turpis in affectũ
sordide delectatioĩs. Concupiscentia

Expanded text:
quia vero ipsa sua spontanea morquia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem, quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur easuae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, seu coelesti invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est quando ei placere concupiscit a quo est. Qua in re pensandum est ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Electi autem quia et in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et motus animae turpis in affectum sordidae delectationis. Concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute nr̃a festinemꝰ. Hichil nos
reuocet: nichil nos retardet. ni
chil nosimpediat. ad hoc desi¬
cle rabile ꝓpare conuiuiũ. Omẽn
negligentiã a nobis pellamus.
om̃e que desidiam ab animo et
corꝑis impedimenta. a nobis ꝓi¬
ciamꝰ. ut huiꝰ beatitudinis et
requiei domestici efficiamur:
quatenꝰ sc̃e huiꝰ ut dictũ est epu
lationi digni inueniamur.
monachus a̾ homo et uitulus.
et leo et aquila figuraliter
Mĩs et enĩ electus. atq in
uia dñ ꝑfectꝰ et homo et
uitulꝰ et leo simul et aquila ẽ.
Homo enĩ rationale est ani¬
ial. uitulꝰ autẽ: in sacͥficium
mactari solet. Leo uero fortis ẽ bestia:
sic̃ scͥptũ est. Leo fortissimꝰ bestiarũ:
ad nulliꝰ pauebit occursũ. Aquila ad
sublimia euolat: et in reũberatis
ocłis. solis radiis intendit. Omĩs ita¬
q qui inratione ꝑfecꝰtus est. homo
est. Et qm̃ semet ipsum ab huiꝰ mũ¬
di uoluptate mortificat: uitulus.

Expanded text:
virtute nostra festinemus. Nihil nos virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo, et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus sancta hujus, ut dictum est, epulatione digni inveniamur. monachus et homo, et vitulus, et leo, et aquila figuraliter mnis etenim electus atque in via Domini perfectus et homo et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificium mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est;
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti uenient ab oriente et
occidente: et recũ bnobent.
non carnalit̾ iacentes. sed spirita¬
liter requiescentes. non temꝑa¬
liter potantes sed et̾ne epulan¬
tes recũbent in regno dei. ubi
lux et spes. ubileticia et exulta¬
tio. ubi gła et benedictio: ubi
lux ocłorũ. et longeuitas uite
et̾ne. Ubi om̃s iocundant᷑. ubi
om̃s gaudent. ubi patres illibe¬
ati recũbunt. Ybi om̃s ꝓphete
requiescunt ubi apłi et euuã głi¬
ste suꝑ głiosos sedent thronos.
Ubi multitudo martirũ in et̾na
gła gloriat᷑. ubi copiositas uͥginũ
inscła exultat. portans coronam
in macłate uirginitatis. Odulcis¬
suni fr̃s. ananimis conuentio. hy¬
laris ꝯgregatio. fulgens con uinc¬
⁊io: ista a scło bene predicata et
ab intio narrata requies: in iftã
festinant ire om̃s dnmn liligentes.
ad istã colligunt᷑ om̃s exxgentib
dño credentes. religiositatem ser¬
uantes: in eã et nos om̃is ꝑgamꝰ
Oreligiosi filii dei: ad istam om̃i

Expanded text:
 venient ab oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ. Dicunt ei seniores. Non in¬
diges penitentia pater: Pr̃x aut̃
illis. Uere neĩcio me ipsum: uel mi¬
tium sumpsisse penitendi. Et cog¬
nouert̾ om̃s quia ꝑfectꝰ est. Et
rursus subito facta est faties eius
sicut sol: et timuert̃ om̃s. Dixit
autem eis. Uidete. ecce dñs uenit
dicens: afferã michi uas electioĩs
heremi. Et cõtinuo reddidit sp̃m.
Et ficto fulgore: repletus est totꝰ¬
locus alle odore suaintatis.
nec sibi nocet. Qui uero sibimet ip¬
si nocet: quãuis aliis non noceat. in¬
nocens non est. De ꝓpria enĩ inno¬
centia: in dño confidens dauit aie¬
bat. Iudica me dñe: qm̃ ego in inno¬
centia mea in gressus sum. et in
clnõ sperans non infirmabor. Et ite¬
rum. Ego autẽ in innocentia mea.
ingressus sum: redime me et mise¬
rere mei. Et interrogans dnm̃ qͥs
habitaret in tab̾nacło suo. aut qͥs
requiesceret in monte eiꝰ: respon

Expanded text:
dicum. Dicunt ei seniores: Non indicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenitentia, Pater. Dixit autem illis: Vere nescio meipsum, vel initium sumpsisse poenitendi. Et cognoverunt omnes quia perfectus esset. Et rursus subito facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus venit, dicens: Afferte mihi vas electionis eremi. Et continuo reddidit spiritum. Et flocus ille odore suavitatis. nec sibi nocet. Qui vero sibimetipsi nocet, quamvis aliis non noceat, innocens non est. De propria enim innocentia in Domino confidens David, aiebat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans, non infirmabor . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis requiesceret in monte san
Abbreviated transcription (Latin):
os: et risit. Ad iecit iterũ ridece
Hoc etiam factũ est t̾̃cio & iod
ut uiderunt fr̃s: rogaayi unt
eum dicentes. Dic nobis abba quare
nobis flentib tu rides: Et diocit eis
Primo risi: quia uos timetis mortẽ.
Secundo risi: quia non estis parati.
Tercio aut̃ risi: quia ex labore ad re¬
quiem uado. hoc cũ dixisset: statĩ
clausit ocłos senex in mortem. Dice¬
bant et de abbate sysoy. qm̃ in die
dormitionis sue cũ seclerent circa
cum fr̃s. splenduit tãquã sol fati¬
es eiꝰ : et clixit ad eos. Ecce abbas
antomiꝰ uenit. Et post pusillum:
rursũ dic̃ eis Ecce chorus ꝓpħarũ
uenit. Et iterũ ampliꝰ sacies eiꝰ
refulsit. et dixit. Ecce chorus
apłoꝵ. uenit. Et dupliciter reful¬
sit adhuc faties eiꝰ : et ecce ipse qua¬
si cũ aliquib loquebat᷑. De precati
sunt autem illũ senẽ: licentes. Cũ
quo loqueris pat̃: Qui dixit eis
Ecce angłi uenerunt acciꝑe me.¬
et rogo ut dimittar penitere mo¬

Expanded text:
os, et risit. Adjecit iterum ridere. os, et risit. Adjecit iterum ridere. Hoc etiam factum est tertio. Quod cum viderent fratres, rogaverunt eum dicentes: Dic nobis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi, quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi qdormitionis suae, cum sederent circa eum Patres, resplenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce abbas Antonius venit. Et post pusillum rursum dicit eis: Ecce chorus prophetarum venit. Et iterum amplius facies ejus resplenduit, et dixit: Ecce chorus apostolorum venit. Et dupliciter refulsit adhuc facies ejus; et ecce ipse quasi cum aliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem senes illum, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt acciet rogo ut dimittar poenitere mo
Abbreviated transcription (Latin):
pente hora qua nesciunt in ꝓiuso
exitu rapiunt᷑ : atq absorbente ꝓ¬
fundo. cruciandi et̾nis gehenne̾
in cendiis deputant᷑. De quib scrip¬
tũ est. Ducunt inbonis dies suos:
et in puncto ad inferna descendint.
Prauorũ enĩ animas hominũ. a po¬
state angłi excipiunt a corpore
exũentes. ut sinit eis ipsi tortores
in penis: qui fuerunt suasores in
uitiis. Finẽ uero iustorũ optimũ:
uocatio tranquilla non nũquam
cõmendat: ut ex eo intelligantur
ad scõrum et angłorum ꝑtinere
consortium: ex quo ab hoc corpore
sine dura uexatione tollunt᷑. Un¬
de et ꝓtalib quã uis pietas iube¬
at flere : fides tamen uetat luge¬
re. Illi enĩ sunt deplorandi: quos
baratrũ ab sorbet inferni. non
quos aula letificandos excipit
paradisi.: Legimꝰ de quodam se¬
ne. quia moriebatur in schyte:¬
et circũdederunt fr̃s lectũ euus.
et uestierunt eum. et ceperunt
flere. Ille autẽ aperiuit ocłos su¬

Expanded text:
pente hora qua nesciunt, improviso pente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum optimum vocatio tranquilla nonnunquam commendat, ut ex eo intelligantur ad sanctorum angelorum pertinere consortium, ex quo ab hoc corpore sine dura vexatione tolluntur. Unde et pro talibus quamvis pietas jubeat flere, fides tamen vetat lugere. Illi enim sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quodam sene, qui cum moreretur in Scythi, circumdederunt fratres lectum ejus, et vestierunt eum, et coeperunt flere. Ille autem aperuit ocul
Abbreviated transcription (Latin):
eatus qui semꝑ habuerit diẽ
ocłos: et festinauerit in illa hora
paratꝰ. et sine aliquo timore pec¬
cati. uel praue conscientie in ue¬
niri. Beatꝰ qui in uenerit fiditiã
in illa hora exitꝰ sin: quando ani¬
ma separabit᷑ a corꝑe. Cũ magno
nãq metu: magnisq dolorib sepa¬
ratur. Uenient enĩ angłi ad sume¬
re animã. et separabunt eam acor¬
pore. et ꝑducent ante tribunal in¬
mortalis. et metuendi uidicis. At
illa memorans oꝑum suoꝵ contre¬
mescit: et uidens et considerans
actus suos: pre metu et tuore hor¬
rendo egredi ꝑtimescit. ⁊ tamen
tremens et metuens. ad eternum
ꝑgit indicium. Unde sollicite de¬
bet unus quisq uiuere: ne forte
mniniquitatib sius rapiat᷑. simulq
finiat᷑ cũ culpa. Uenturi enim
exitꝰ ignorancia incerta est: et dũ
mori quisq Non estimat tollit᷑. Nã
incertos diabolus eos quos uiuentes
accendit ad uitia: subito morientes
ꝑ trahere nitit᷑ ad tormenta. et re¬

Expanded text:
eatus qui semper habuerit diem oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et videns et considerans actus suos, pro metu et timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Venturi enim exitus ignorantia incerta est, et dum mori quisque non existimat, tollitur. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta, et re
Abbreviated transcription (Latin):
manda nec in coat. Et sicut
a frigore per teporem transit᷑
a calorem: ita a calore per tepo¬
rem redit᷑ ad frigus. Quis q̃s
ergo a misso infidelitatis frigo
re. sed nequaquam tepore suye¬
rato ex crescit ut ferueatꝰ prociũ
dubio calore clesperato dum
noxio in tepore demoratur agit
ut frigescat. Sed sicut ante tepo

Expanded text:
manda nec inchoat. Et sicut manda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante tepo
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur. Hinc sardis eccłe ab
augło dicit᷑. Esto uigilans etcõ¬
firma cet̾a que moritura erant.
Hon eñi in ueni oꝑa tua: plena co¬
ram deo meo. Quia igit᷑ plena
corã dõ eus opera in uenta non
fuerant: moritura teliqua etiã
que erant gesta preclicebat. Si
enĩ qd̃ mortuum in nobis est
ad uitam non accendit᷑: hoc etiã
extinguit᷑ qd̃ quasi ad huc ui¬
uum tenetͦ Am monendi sunt
ut ꝑpendant. qd̃ tolerabiluis
esse potuisset recti uiam non ar¬
ripere: quã arrepta post tergũ
redire. Hisi enĩ retro respicerent:
erga ceptũ studium nullo tor¬
pore languerent. Audiant ergo
qd̃ scriptum est. Meluis erat
eis non cognoscere uiam iusti¬
cie.: quã post agnitionem retror¬
sum conuerti. Audiant quod
scriptum est. Utinam frigidꝰ
esses aut calidus. Sed quia tepi¬
dus es et nec frigidus nec calid:
incipiam te euomere ex ore meo
Calidus quippe est qui bona
studia. et arripit et consuminit.
frigidꝰ uero est qui consum¬

Expanded text:
imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consum
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur ut nimirum prius uiti¬
osa eius uiriditas exsiccetur: cuiꝰ
quo plus in infimis humor exco¬
quit᷑. eo ad sũma solidiuis leuat᷑.
At contra ammonendi sunt qui
in choata bona minime consum¬
mant. ut cauta circũspectione
considerent quia dum ꝓposita
non ꝑfitiunt. et iam que fueraił
cepta conuellunt. Si enĩ quod
uidet᷑ gerendum sollicita inten¬
tione non crescit: et iã quod fu¬
erat bene gestum de crescit. In
hoc qͥppe mundo humana ani¬
ma quasi more nauis est: con¬
tra ictum fluminis conscen¬
dentis. Uno in loco nequaquã
stare ꝑmittit᷑: quia ad ima re¬
labitur. nisi ad summa conet᷑.
Siergo in choata bona fortis
operantis manus ad perfectio¬
nem non subleuat: ipsa operan¬
di remissio contra hoc qd̾ oꝑatũ
est pugnat. Hinc est enĩ qd per
salomonem dicit᷑. Qui mollis
et dissolutꝰ est in oꝑe suo: frater
est sua oꝑa dissipantis. Quia ui¬
delicet qui cepta bona districte
non exsequitur: dissolutione ne¬
ligentie manũ destruentis

Expanded text:
ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis uult te seꝑare a deo: pro
hoc irascer e. xlix. De scĩficatiõe
cordis et corporis. uorcorara¬
Nter cetera de scĩficatione: s̃ic pai¬
lus apłs in epła ad tessalonicen
ses ait. Hec ẽ uoluntas dei scifica¬
tio ur̃a: ut abstineatis uos a for¬
nicatione. Hec est uoluntas el
dicit. id est hec placet deo: ut uos
corde pariter scĩficati sitis et cor¬
pore. Hisi enĩ ei hec placuisset.
nobis non unperasset dicens.
Sci estote: quia et ego sc̃s sum dñs¬

Expanded text:
aliquis vult te separare a Deo, pro aliquis vult te separare a Deo, pro hoc irascere. CAPUT XLIX. De sanctificatione cordis et corporis. Inter caetera de sanctificatione sic Paulus ait: Haec est voluntas Dei sanctificatio vestra, ut abstineatis a fornicatione . Haec est voluntas Dei, dicit, id est, hoc placet Deo, ut vos corde pariter sancitificati sitis et corpore. Nisi enim ei hoc placuisset, nobis non imperasset dicens: Sancti estote, quia et ego sanctus sum, D
Abbreviated transcription (Latin):
inbono: et usq in scłm non dele¬
bitur memoria tua. Uenit in
mitio con uersionis sue abba
euagrius ad quendam senem:
querens consilum et dicit ei.
Dic michi abba sermonem: quo
saluus fiam. Ille aut̃ dixit ei. Si
uis salius fieri. quando ad aliqũe¬
uadis: non prius loquaris ante¬
quãte ille in quirat. Euagriꝰ aut̃
con punctꝰ in hoc sermone dixit.
Crede michi multos codices legi:
et talem eruditionem nũꝗͣ inre¬
niet multũ ꝓficiens: exiit. Dreti
abba pastor. Qui docet et non fa¬
cit que docet. similis est canali que
om̃s ad se uenientes satiat. et sordes
gare non potest. sed omĩs spurci¬
cia et inmunditia in ea est. Fr
in terrogauit abbatem pastorẽ:
dicens. Quid ẽ illud qd̾ scriptũ
est. qui irascitur fratri suo sine
causa: Et ille respondit. Ex om̃i
re qua te grauare uoluerit frͣ tu¬
us. ne irascaris ad uersum eum:
donec ocłm tiuim dextrũ eitiat.
si sine causa irasceris ei. Si autem

Expanded text:
in bono, et usque in saeculum non delein bono, et usque in saeculum non delebitur memoria tua . Venit in initio conversationis suae abbas Evagrius ad quemdam senem, quaerens consilium, et dicit ei: Dic mihi, abba, sermonem quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando vadis ad aliquem, non prius loquaris antequam ille te inquirat. Evagrius autem compunctus in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exiit. Dixit abbas Pastor: Qui docet et non facit quae docet, similis est canali, quae omnes ad se venientes satiat, et sordes gare non potest, sed omnis spurcitia et immunditia in ea est. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur fratri suo sine causa . Et ille respondit: Ex omni re qua te gravare voluerit frater tuus, ne irascaris adversus eum donec oculum tuum dextrum ejiciat: alioquin sine causa irasceris ei. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
tuationes mentium non leuit̃
pensat. uagationẽ cordis relin¬
quendo diuidicat. sed cũ ꝑ grãm
respicit: uagã mentẽ in consilii
stabilitatẽ figit. Cũ ds̃ omp̃s le¬
ues motus hoĩs misericorditer
dignatur aspicere: hunc ꝓtinus¬
ad constantie maturitatem for¬
mat. atq suꝑne grẽ. respectu cor
eiꝰ ad grauitatẽ consilii: repente
ꝑducit. In om̃i opere qd̾ cogitas
facere: primũ cogita dm̃. Et si
scd̃m dm̃ est qd̃ cogitas: diligen¬
ter examina. Et si rectum est
corã deo ꝑfice illud: si uero ꝑuer¬
sum fuerit : amputa illud ab ani¬
ma tua. Et nos ergo fr̃s omĩa
que agimus: cũ consilio agamꝰ.
quia scriptũ est. Ante omĩa oꝑa
uerbũ uerax precedat te: et ante
omẽm actũ consiliũ stabile. et
in his om̃ib deprecare altissimũ
ut dirigat in ueritate uiã tuam.
Si enĩ magnus dñs uoluerit.
spũ in delligentie replebit te: et
quasi ymbres mittet tibi eloqͥa

Expanded text:
tuationes mentium non leviter tuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat: sed cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitatem figit. Cum Deus omnipotens leves motus hominis misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab anima tua. Et nos ergo, fratres, omnia quae agimus, cum consilio agamus, quia scriptum est: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile: et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam. Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiae replebit te, et quasi imbres, mittet tibi eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
regunt᷑ sapientia. Hã dissipant᷑
cõgitationes: ubi non ẽ consiliũ.
Ubi uero plures ft̃ consiliarii: con¬
firmant᷑ Unguento et uariis
odoribus delectatur cor: et bonis
a mici consiliis anima dulcorat᷑.
Cũ dispositione init᷑ bellum: &
erit salus ubi multa consilia ftͥ
Scientia sapientis tanqũa inun¬
datio habundabit: et consilium
illiꝰ sicut fons uite ꝑmanet. Mag¬
na et eñi res ẽ bonoꝵ consilium.
et monachis ualde ꝑnecessariũ.
Hanc igit᷑ consilii uirtutem di¬
lexerunt om̃s in terra: qui ad
celestem uoluerunt conscend̾e
patriam: ꝓhanc uirtutem con¬
silii martires ut eternã adño
reciꝑent uitam. morti mortalia
sua tradidert᷑ corꝑa. Per. hanc
fessores: in seruitio dni usq infi¬
uem ꝑseuerauert᷑. Graue autẽ
consiliũ cordis: omẽm in constan¬
tiam uagationis expellit. Sufl
anime que leui motu: nunc ista.
nunc illa desiderant. Omp̃s
ergo ds. quia ipsas leues flue¬

Expanded text:
reguntur sapientia . Nam dissipantur reguntur sapientia . Nam dissipantur cogitationes, ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt . Scientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitae permanet . Magna etenim res est bonum consilium, et monachis valde pernecessarium. Hanc igitur consilii virtutem dilexerunt omnes in terra qui ad coelestem voluerunt conscendere patriam. Per hanc virtutem consilii martyres ut aeternam a Domino reciperent vitam, morti mortalia sua tradiderunt corpora. Per hanc fessores in servitio Domini usque in finemconsilium cordis, omnem inconstantiam vagationis expellit. Sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant. Omnipotens ergo Deus, quia ipsas leves fluc
Abbreviated transcription (Latin):
scła. Dicebat abba euagrius. Cũ
sedes in cella. collige Ad te sensum
tuum: et memor esto diei mortis
et tunc uidebis corꝑis tui morti¬
ficationem. Cogita cladem. sus¬
cipe dolorem: horre mundi istius
uanitates. Eft̾o modestus et solli¬
citus: ut possis semꝑ in eodem qͥe¬
tis ꝓposito ꝑmanere. et non infir¬
maberis. Nemorare etiam et
bona que st̃ iustis reposita. Fi̾du¬
tiam habe ante dm̃ patrẽ. et xp̃m
eiꝰ corã angłis et potestatibus at¬
q: om̃i plebe regni celoꝵ: et dona
eius: et requiem et gaudium. Su¬
ꝑ bona iustis reposita gaude et
exulta: et letare. et his quidẽ firi
festina. xluiii. De consilio. ura¬
e hac nos uirtute consilii:
salomon ammonet dicens.
Audi fili consilium et suscipe disci¬
plinam: ut sis sapiens in nouissimis
tuis. Elli sine consilio nichil facras.
et post factũ non peniteberis. as¬
tutus enĩ omĩa agit conconsilio.
Et qui agunt cunc̾ta conconsilio:

Expanded text:
saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis reposita. Fiduciam habe ante Deum Patrem et Christum ejus, coram angelis, et potestatibus, atque omni plebe regni coelorum, et dona ejus cogita, et requiem, et gaudium. Super bona vero justis reposita gaude, et exsulta, et laetare, et his quidem frui festina. CAPUT XLVIII. De consilio. De hac nos virtute consilii Salomon admonet dicens: Audi, fili, consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis . Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . Astutus enim omnia agit cum consilio . Et qui agunt cuncta cum consilio, multa
Abbreviated transcription (Latin):
narũ uirtutũ debemus condere thes¬
auros. ubi post finẽ huiꝰ scli centu¬
plicatos mereamur reciꝑe fructus.
Sci enĩ dicit ꝓpħa: interra ĩua du¬
plicia possidebunt. id est in t̾ra ui¬
uentium beatitudinem mentis si¬
mul habebunt et corꝑis: uibi dñs¬
tum. fratrũ. atq sororum. copiosa
turba uidere desiderat: de sua iã
inmortalitate secura: sed ad huc
de nr̃a salute sollicita: Ibi choris
p̃atriarcharum. numerus ꝓpħatĩr
cia est. ad istorũ om̃ium scõrum
ꝑuenire consortium: ad istorũ om̃i¬
um felicem uenire complexum.
quã sũma et ꝑpetua felicitas.
illic apłorũ gloriosos cernere cho¬
ros et exultantium ꝓpħarũ nu¬
merũ uidere sacratum: et inter
uirginum. martirũ et confessoꝵ.
candidatũ cineum interesse sc̃õꝵ
Dixit abba ypericius. Thesaurꝰ
monachi ẽ uoluntaria pauꝑtas:
Tbesauriza ergo tibi fr̃ incelo. qͥa
ad requiescendũ sine fine sunt

Expanded text:
narum virtutum debemus condere thesnarum virtutum debemus condere thesauros, ubi post finem hujus saeculi centuplicatos mereamur recipere fructus. Sancti enim, dicit propheta, in terra sua duplicia possidebunt , id est, in terra viventium beatitudinem mentis simul habebunt et corporis: Ubi Domitum, fratrum atque sororum copiosa turba videre desiderat, de sua jam immortalitate secura, sed adhuc de nostra salute sollicita. Ibi chorus patriarcharum, numerus prophetartia est, ad istorum omnium sanctorum pervenire consortium, ad istorum omnium felicem venire complexum! O quam summa et perpetua felicitas, illic apostolorum gloriosos cernere choros, et exsultantium prophetarum numerum videre sacratum, et inter virginum, martyrum et confessorum candidatum cuneum interesse sanctorum. Dixit abbas Hyperitius: Thesaurus monachi est voluntaria paupertas. Thesauriza ergo tibi, frater, in coelo, quia ad requiescendum sine fine sunt