comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃r. quedã palustres. quedã rube¬
tȩ. ob id qd̃ in ueprib uiuunt. gran¬
diores cunctarũ. Aliȩ calamites
uocant᷑. qmͣ int᷑ harũdines fruticesq
uiuunt. minimȩ om̃tũ. uiridissi¬

Expanded text:
dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt, grandiores cunctarum. Aliae calamites vocantur, quoniam inter arundines fruticesque vivunt, minimae omnium et viridissi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc dicit. Primũ qd̾ post equinoctiũ.
id ẽ post uictoriã lucis de umbra no¬
ctis. pascha celebrat᷑: significat qd post
uictoriã xp̃i de morte. pascha rite ce¬
lebramꝰ. In m̃se nouoꝵ. Id ẽ in nouita¬
te uitȩ.⁊ in spe ĩmortalitatis. ⁊ resur¬
rectionis nr̃e. In plenilunio. uł post

Expanded text:
censemus. Primum, quod post aequinoctium, id est, post victoriam lucis de umbra noctis, Pascha celebratur, significat quod post victoriam Christi de morte, Pascha rite celebramus. In mense novorum, id est, in novitate vitae, et in spem immortalitatis et resurrectionis nostrae. I
Abbreviated transcription (Latin):
ristiã forinsecus assum̃tes. castis co¬
gitationib ⁊ recta intentione bonȩ
uoluntatis munitos. ex tͣminatoris
a nob cohibere incursũ: ut in om̃ib
Assas carnes edimꝰ. dũ in nob̾ nichil

Expanded text:
ristiam assumentes, castis cogitationibus et recta intentione bonae voluntatis munitos fornicationis in nos cohibere incursum, ut in omnibus assas c
Abbreviated transcription (Latin):
post patriarchas ante legẽ. post ꝓpħas
sub lege. in inicio gr̃ȩ. noui testam̃ti.
xp̃i triũphũ qui tͣcia die resurrexit
a mortuis: ueneram̃. Qd̾ aut̃ tunc
pascha rite colit᷑. cũ globus lunȩ lu
significat nos debere omnẽ nr̃e m̃tis
intentionẽ. ab ambitione uisibiliũ.
ad inuisibiliũ amorẽ u̾tere. xp̃mq¬

Expanded text:
post patriarchas ante legem, post prophetas sub lege, in initio gratiae et Novi Testamenti Christi triumphum, qui tertia die resurrexit a mortuis, veneramur. Quod autem tunc Pascha rite colitur cum globus lunae luc, significat nos debere omnem nostrae mentis intentionem ab ambitione visibilium ad invisibilium amorem vertere,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd dicit. ⁊ moris que e regione sunt
suꝑhumeralis: ñ significat in oris
suꝑhumeralis. s in oris illis que e
regione sunt suꝑhumeralis: hoc ẽ
in oris rationalis. quȩ uidelicet orȩ
e regione suꝑhumeralis sunt. Anu¬
li enĩ illi qui in ultimis. in infimis
erant angulis rationalis. habebant
contra se mutroq latere suꝑhu¬
meralis ȩque anulos alios. quib
ipsi uittis ligantib iungerentur.
De quib subsequent᷑ adiungit᷑. Nec
ñ nalios duos anulos aureos qui¬
ponendi sunt in utroq latere su¬
ꝑhumeralis deorsũ. qd̃ respicit
cõtra faciẽ iuncturȩ inferioris:
ut aptari possit cũ suꝑhumerali.
Contra faciem dicit iuncture inferio¬
ris. qr de iunctura suꝑiori quȩ erat
suꝑ scapulas. ante dixerat. Int̾ quas
uidelicet iuncturas hoc distabat.
qd̾ suꝑior catenulis. inferior uͦ erat
uittis facta ligantib. Nẽ ibi dicit᷑.¬

Expanded text:
d dicit: Et in oris, quae e regione sunt superhumeralis; non significat in oris superhumeralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis, hoc est, in oris rationalis, quae videlicet orae e regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus jungerentur. De quibus subsequenter adjungitur: Nec non et alios duos annulos aureosere superhumeralis deorsum, quod respicit contra faciem juncturae inferioris, ut aptari possit cum superhumerali. Contra faciem dicit juncturae inferioris, quia de junctura superiore quae erat super scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior his catenulis, inferior vero erat vittis facta ligantibus. Unde apt
Abbreviated transcription (Latin):
rioris inquit parietis. nouẽ cubi¬
tos sex tabulȩ faciebant. quibus
cõiunctȩ sunt aliȩ duȩ tabulȩ.
ex medio cubito sectȩ. quas angu¬
lares posuerunt: ad instar maioꝵ¬

Expanded text:
rioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares posuerunt ad instar
Abbreviated transcription (Latin):
describit᷑. Idcirco aut̃ ñ solidũ alta¬
re. s mane ⁊ cauu fieri p̾ceptũ est.
ut copiosũ haberet locũ. ubi uł ig¬
nẽ sacroscm. ⁊ ligna ad igne̾. uł ho¬
locausta quȩ igni erant cõsum̃da

Expanded text:
ies illud. Idcirco altare non solidum sed inane et concavum fieri praeceptum est, ut copiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem vel holocausta quae igni erant consumenda
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. irł. In introitu uͦ atrii fiet ten¬
toriũ. xx cubitorũ. ex hiacincto ⁊
purpura. coccoq bis tmcto.⁊ bysso
retorta. oꝑe plumarii: columnas
habebit ini. cũ basib totidẽ. De

Expanded text:
ur. In introitu vero atrii fiet tentorium cubitorum viginti, ex hyacintho et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere plumarii. Columnas habebit quatuor cum basibus totidem. In
Abbreviated transcription (Latin):
simo fieri pͣcepta sunt. P axilli¬
tri: ad hoc erant facti: ut infixi
columnarũ sũmitatib foris emi
rent. Ipsa aut̃ tentoria. siue ue¬
la ut reciꝑe funes possent. habe¬
bant necesse in suꝑiorib siuis an¬
sas siue circulos. quib idẽ funes

Expanded text:
i fieri jubentur aenea. Paxillitrii ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitatibus, foris eminrent. Ipsa autem tentoria, sive vela, ut recipere funes possint, habeant necesse fuit in superioribus suis ansas, sive circulos, quibus iidem funes
Abbreviated transcription (Latin):
quide totũ cauũ fieri p̃ceptũ ẽ: ut
in sequentib manifestius edocet᷑.
S in medio sui habens eraticulã
ꝑ totũ in modũ retis distinctã. in qͣ
uictimarũ carnes cõburendȩ ĩpo¬
nerent᷑. ⁊ subt̃ eã arulã. in qua cõ¬
positis lignis ardet ignis semꝑ ad
deuoranda suꝑposita holo causta
paratus. Erat eni cõtra arulã osti¬
ũ in pariete altaris orientali. un¬
de uł ligna ad alendũ ignẽ ĩmita.
uł carbones ⁊ cineres egeri. Quomͦ
in pictura cassiodori senatoris.
cuiꝰ ipse in expositione psalmoꝵ
meminit. exp̃ssum uidimꝰ: in qua
etiã utriq altari. holo causti ui¬
delicet ⁊ incensi: pedes iiiͦi fecit.
qd̾ utrũq eũ sicut ⁊ tab̾naculi:
tẽpli positionẽ a doctorib iudeoꝵ
didicisse putamꝰ. Craticula. figu¬

Expanded text:
quidem totum cavum fieri praeceptum est, ut in sequentibus manifestius edocetur. Sed in medio sui habens craticulam per totum, in modum retis distinctam, in qua victimarum carnes comburendae imponerentur; et subter eam arulam, in qua compositis lignis arderet ignis, semper ad devoranda superposita holocausta paratus. Erat enim contra arulam ostium in pariete altaris orientalis, unde vel ligna ad alendum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri, quomodo in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus: in qua etiam utrique altari, et holocausti videlicet et incensi, pedes quatuor fecit. Quod utrumque eum, sicut et tabernaculi et templi positionem, a doctoribus Judaeorum didicisse putamus. Habet erg
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ hȩc singula facta sint. pleniꝰ in se¬
quentib explicat᷑. Rationale aut̃
pectoris habitus. suꝑhumerale. hu¬
meroꝵ tunica.⁊ linea stricta. id est
camisia: totũ corpus oꝑiunt. Cyda¬
ris caput ornat. balteus utramq
tunicã simul ⁊ suꝑhumerale. artiꝰ
ad corpꝰ aptat. Quib sex indum̃tis.
inferius septimũ iungit᷑ ⁊ octauũ.
Feminalia uidelicet linea. ad cooꝑi¬
endã carnẽ turpitudinis. ⁊ lãmina
aurea suꝑ cidarim. quȩ titulo no¬
nebat. Lineã aut̃ strictã dic̃. qm
adherebat corpori: ⁊ ita arta erat
astrictis manicis. ut nulla ei om̃ino
ruga inẽẽt: descendebat autͣ usq
ad crura. Unde ⁊ grece poderis. id ẽ
talaris uocabat᷑. His octo generib

Expanded text:
modo haec singula facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum: feminalia videlicet linea, ad cooperiendam carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo nonebat. Linea autem stricta dicitur, quoniam adhaerebat corpori, et ita arcta erat astrictis manicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura: unde et Graece poderis, id est, talaris vocabatur. His octo generibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo oꝑis quãtũ nobis uidet᷑. hic fuit.
Duo enĩ erant uncini supͣ in duob
suꝑhumeralis angulis impositi.
⁊ duo cõtra anuli in duob rati¬
onalis angulis sursũ. e quib pen¬
tempore induendi inserebant᷑ un¬
cinis. qui in suꝑ humeralis angu¬
lis eminebant. ut in sequentib
aꝑtius scriptũ ẽ: ut suꝑhumera¬
le ⁊ rationale mutuo necterent᷑.
Quorũ supior conexio. hucusq

Expanded text:
Ordo operis, quantum nobis videtur, hic fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pentempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio
Abbreviated transcription (Latin):
aron nomina patriarcharũ int̾ sa¬
crificia semꝑ in humeris sicut n
in pectore portabat: ut uidelicet
minisset imitari. ut xii tribuũ
quȩ de his natȩ sunt. in oratio¬
nib n saerificiis memor existeret.
ut idem popłs scripta in ueste p̾su¬
lis sui patrũ nomina uidens. cura¬
ret sedulo. ne ab illorũ meritis de¬
sciscens. ad errorũ contagia de¬
clinaret. Ad hoc enĩ ualet. qd̃ di¬
ctũ ẽ. Et pones in utroq latere
suꝑhumeralis. memoriale filiis

Expanded text:
aron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris, sicut et in pectore portabat; videlicet ut minisset imitari, ut duodecim tribuum, quae de his natae sunt, orationibus et sacrificiis memor existeret; ut idem populus scripta in veste praesulis sui patrum nomina videns, curaret sedulo, ne ab illorum meritis desciscens, ad errorum contagia declinaret. Ad hoc enim valet quod dictum est: Et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ł acies ⁊ uncinos ex auro. n duas cate¬
nulas auri purissimi sibi inuice̾ co¬
herentes: quas inseres uncinis. Un¬
cini quos dic̃. in sup̃mis erant angu¬
lis suꝑhumeralis fabre affixi: cate¬
nulȩ aut̃ quas subiungit. ñ in ip¬
so suꝑhumerali. s potius in ratio¬
nali: hoc ẽ in suꝑiorib eiꝰ angulis
ꝑ anulos aureos uident᷑ fuisse nexȩ.
ut cũ indueret᷑ pontifex. catenu¬
lȩ quȩ de rationali pendebant. pos¬
sent cũ uncinis suꝑhumeralis ad¬
necti: quatinꝰ utraq. sibi mutuo
pͥma positione cohererent. Scrip
Fecerunt in rationali catenulas si¬
bi inuicẽ coherentes. de auro pu¬
rissimo. ⁊ duos uncinos totidemq.
anulos posuerunt in utroq latere
rationalis. e quib penderent duȩ
catenȩ aureȩ. quas inseruerunt
uncinis qui in suꝑhumeralis an¬
gulis eminebant. De quoꝵ figura:
melius in rationalis expositione

Expanded text:
Facies et uncinos ex auro, et duas catenulas ex auro purissimo, sibi invicem cohaerentes, quas inseres uncinis. Uncinos quos dicit, in supremis erant angulis superhumeralis fabre affixi. Catenulae autem quas subjungit, non in ipso superhumerali, sed potius in rationali, hoc est in superioribus ejus angulis, per annulos aureos videntur fuisse annexae; ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent; scriptus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi invicem cohaerentes, de auro purissimo, et duos uncinos, totidemque nulos posuerunt in utroque latere rationalis, e quibus penderent duae catenae aureae, quas inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositione
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qui ceruleũ colorẽ habens optimũ.
nec clarus ẽ multũ. nec densitate
obtusus. s ex utroq tẽꝑam̃to luce
purpuraq refulgens. hic aut̃ ñ
tus ẽ: nubilo corã oculis euanescit.
rissimꝰ ẽ. necñ inuictus. Nam a¬
dã ante scribit᷑: ⁊ signat᷑. Aiunt

Expanded text:
tur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non tus est, nubilo coram oculis evanescit arissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacint
Abbreviated transcription (Latin):
ris ligna quȩ de lignis paradi¬
si sunt. ñ crem̃tur igne uicino.
s puriora reddunt᷑. Nec mirũ
hoc de scuario ⁊ interiorib tẽpli.
ton ligni genꝰ ẽ. uł lini habens in
se similitudinẽ: qd quãto plus ar¬
serit. tanto mundius inueniet᷑.¬

Expanded text:
ris ligna, quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc de sanctuario et interioribus templi, ton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
uectẽ aliũ. qui ꝑ medias tabulas¬
rũ sũmitate usq ad alteriꝰ late¬
ris sũmitatẽ: ꝑ x cubitos latitu¬
dinis tab̾naculi ꝓtentus eẽ creden¬
dꝰ ẽ. Capite utroq firmit᷑ tabulis
impositis. ut ꝑ hoc ⁊ ea tab̾na culi
plaga. quȩ ñ tabulis. s columnis
cõstabat. ñ minꝰ fixa quã ceterȩ:
uento licet impellente ꝑsisteret.

Expanded text:
ectem alium, qui per medias tabulasrum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, persisteret.
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ministeriũ habebant᷑ al¬
taris. ut carnes uictimarũ ꝑ eas
de caldariis coctȩ ꝓferrent᷑. atq.
ad esũ eoꝵ qui his erant reficien¬
ꝓfertur. Porro igniũ receptacula
ad hoc deputata sunt. ut ꝑ hȩc ig¬
nis sc̃s ab altare holo causti. ad al¬
tare thimiamatis uesꝑa . mane
adinuicẽ ponendũ deferret᷑: sig¬

Expanded text:
ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficient. Porro ignium receptacula ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti ad altare thymiamatis vespere et mane, ad incensum ponendum deferret
Abbreviated transcription (Latin):
thystus. A methystus purpureus
ẽ ꝑmixtus uiolatio colore.⁊ quasi
rose nitore quasdãq lenit᷑ flãmulas
fundens. s i quiddã in purpura illiꝰ
ñ ex toto igneũ. s quasi uinũ rubens

Expanded text:
thistus. Amethistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdamque leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed quasi vinum rubens,
Abbreviated transcription (Latin):
foth aut̃ in utroq. humero habet
singulos lapides. clausos ⁊ astrictos
auro. qui hebraice uocant᷑ soomab:
aquila ⁊ simmacho i theodotione.
runt᷑. Iosephus sardonicos uocat.
cũ hebreo aquilaq cõsentiens. ut
uł colorẽ lapidũ uł patriã demon¬
stret. ⁊ in singulis lapidib sena pa
humero maiores filii iacob. in le¬
uo minores scripti sunt. Ut pon
portet in humeris dño. Iosephus¬

Expanded text:
tus. in utroque umero habet singulos lapides elusos et adstrictos auro, qui Hebraice uocantur \'soom\', ab Aquila et Symmacho et Theodotione ragdi; losephus sardonychas uocat cum Hebraeo Aquilaque consentiens, ut uel colorem lapidum uel patriam demonstraret. in singulis lapidibus sena patextro umero maiores filii Iacob, in laeuo minores scripti sunt, ut pontportet in umeris. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
quit tabulȩ anulos habebant au¬
reos. ꝑ exteriores frontes eminen¬
tes: uelut quib dã radicib ad he¬
tũ respicientes. ⁊ ꝑ eos deaurati ue¬
ctes ĩmissi. uno quoque habente
magnitudinẽ cubitorũ U. Crantq
n post tͣgũ parietũ in longitudine
positorũ. Unꝰ erat ordo ꝑ tabu¬
las om̃s uadens. quo ꝑ uncinos
utriꝰq patrietis latera cõtinebant᷑.¬
in castrationib factis: ⁊ ĩmissis adin¬
uicẽ. Qd ꝓpt̾ea sic exquisitũ ẽ: ut
neq auentis mouerent᷑. neq alia
causa tab̾naculũ cõturbaret: s
ĩmobilis secura quiete seruaretur:¬

Expanded text:
quit, tabulae annulos habebant aureos per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus cotum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, eret post tergum parietum in longitudine positorum unus erat ordo, per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantin castrationibus factis et immissis ad invicem. Quod propterea sic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaretur, sed immobile secura quiete servaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ne .i. brattee mira cenuitate cen¬
dunt᷑. ex quib secta fila torquent᷑
cũ subtegmine triũ colorũ. hẏacin¬
cti. cocci. purpure.⁊cũ stamine
bissino. ⁊ efficit᷑ palliolũ ũmricula¬
tȩ pulchritudinis. p̃stringens ful¬
gore oculos in modũ caracallarũ.
s absq. cucullis. cõtra pectus nichil
cõtextũ ẽ. ⁊ locus futuro rationali

Expanded text:
id est, bracteae, mira tenuitate tenduntur, ex quibus secta fila torquentur, cum subtegmine trium colorum, hiacynthi, cocci, purpurae, et cum stamine byssino: et efficitur palliolum mirae pulchritudinis, praestringens fulgore oculos in modum Caracallarum, sed absque cucullis. Contra pectus nihil contextum est, et locus futuro Rationali
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ generalit̾ om̃ia poma. tecta
corio duriore: ut pineȩnuces. auel
clei dicti. qd̃ sint duro corio tecti.
At cõtra. om̃ia poma mollia. mala
dicta. s cũ adiectione t̾rarũ in qͥb
antea nata sunt. Ut ꝑsica. pumca.

Expanded text:
utem generaliter dicunt omnia poma tecta corio duriore: ut pineae, nuces, aveclei dicti, quod sunt duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica,
Abbreviated transcription (Latin):
habebt̾ in equalitate quȩ ẽ int̾ pario¬
tes. cubitos denos. In ascensu autͣ siue
descensu qͥ ẽ iuixta parietes. habebt᷑
cubitos nouenos. Sicq. fit. ut sũmi¬
tas cortinarũ t̾rã tangere ñ possit.
s m̃sura uniꝰ cubiti a t̾ra altior absit.
Itẽ uidebis. qd̾ cortinȩ habent in equa¬
litate ꝑ longitudinẽ domꝰ cubitos .xxx.
in ascensu aut̃ siue descensu. qͥ ẽ in ori¬
entali ⁊ occidentali latere domꝰ. cubi¬
tos quinos. Idõq eadẽ lateralis sũmi¬
tas cortiniarũ. nequaqu̾a ad t̾rã usq.
ꝑtingit: s qͥnis cubitis habet᷑ t̾ra.
altior. Unde necesse fit. ut qͥni illi
cubiti cortinarũ qͥ cessantib pari¬
etib suꝑ sunt: inducant᷑ ad iuicẽ
in orientali ⁊ occidentali simul late¬
re sibiq mutuo iungant᷑. Aesic fiat.
ga tricenos habebant cubitos longi¬
tudinis. quat̾nos latitudinis. Et q
ui erant cõiunctȩ adinuicẽ ꝑ latera.¬

Expanded text:
habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis. Et quia undecim erant conjunctae adinvicem per latera
Abbreviated transcription (Latin):
lata. qd umbra uł stillicidiũ folioꝵ
eiꝰ. ꝓximis arborib noceat. Hanc a¬
lio nomine latini iuglandẽ dict᷑.
quasi oiuis glandẽ. Fuit enĩ hec ar¬
bor. cõsecrata ioui. Cuiꝰ pomum¬
tatã ũ habet. ut missa int̾ suspe¬
ctos herbarũ uł fungorũ cibos. qͥc¬
quid in eis uirulentũ ẽ exudet.
rapiat. atq. extingaiat. Ad huiꝰ gͦ¬

Expanded text:
lata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboriblio nomine et iuglandem vocant, quasi Iovis glandem: fuit enim hec arbor consecrata Iovi. Et dicutantum vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos quidquid in eis virulentum est, exsugat, rapiat, atque exstinguat. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ en occidentali plaga con¬
sũmat᷑. in qua diẽ sol claudere.
ꝯcuncta solent astra occidere: ꝓpt
scilicet obitũ uniꝰcuiꝰq electi. uł ge¬
neralẽ totus scłi tͣminũ. Sex tabu¬

Expanded text:
rnaculum in occidentali plaga consummatur, in qua diem sol claudere, et cuncta solent astra occidere, propter scilicet obitum uniuscujusque electi, vel generalem totius saeculi terminum. Rect
Abbreviated transcription (Latin):
in crateras. ⁊ rł. Cratera calix ẽ du¬
as habens ansas. ⁊ ẽ grecũ nom̃. de¬
teras magnas statuunt. ⁊uina co-¬
ronant. Fiebant aut̃ pͥmũ a conexi¬
onib uirgultorũ. unde n dictȩ
craterȩ apocratin .i. qd̃ se inuicẽ¬

Expanded text:
i plenae . Cratera calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen: deteras magnas statuunt, et vina coronant. Fiebant autem primum ex connexionibus virgultorum. Unde et dictae craterae apo t
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ad mare rubrũ uenerint: nͥ forte
in itinere ꝑgentib sinus quidã maris
occurrit. iuxta qu̾e castra metati st̃.
Aliud ẽ enĩ transire mare. aliud in ꝓxi¬
mo figere tab̾nacula. Iost transitũ

Expanded text:
sum ad Mare Rubrum uenerint, nisi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrerit, iuxta quem castra metati sunt. aliud est enim transire per mare, aliud in proximo figere tabernacula. ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfuerit in sagis quȩ parant᷑ tecto.
i unũ sagũ qd̃ ãplius ẽ. ex medieta¬
te eiꝰ oꝑies posteriora tab̾naculi.
Medietas nãq in latitudine sunt duo
cubiti. ex qua uidelicet medietate co¬
oꝑtebant᷑ posteriora tabnaculi. id ẽ
cortinarũ: quȩ ꝓpͥe tab̾naculũ uocant᷑.
qr duob cubitis ut diximꝰ eas ad infe-¬
riora tendens. sagũ ultimũ transibat.
Itẽq saga desuꝑuenientia. un solũmͦ
cubitos occidentalis parietis cooꝑie¬
bant: nec tẽ tres reliqui qͥ remanserant.
usq ad trã nudi tẽpestatũ miuriis pa¬
tebant. S adductis adinuicẽ ab utroq
iatere sagis. septenorũ cubitorũ qui
deficientib parietib suꝑerant: his
posteriora domꝰ firmissime ad tͣram
usq cõtegebant᷑. Neq. aut̃ hec tã¬
tumͦ ad inuicẽ ꝑtingere. ⁊ instar cor¬
partẽ duob cubitis excedebant. ac
sibi inuicẽ suꝑpositȩ uingebant᷑. qd̃
eodẽ mͦ omĩa etiã de orientali parte

Expanded text:
it in sagis quae parantur tecto, id est, unum sagum quod amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi in latitudine sunt duo cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est, cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transibat. Itemque saga desuper venientia septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebat; nec tamen tres reliqui qui remanserant usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant, sed adductis ad invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar corpartem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur. Quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte
Abbreviated transcription (Latin):
sethim de quib tab̾naculũ fiebat.
eximii candoris ac leuitatis. ⁊ non
multũ ab alba spina nͥ tantũ mag¬
nitudiniꝰ distantia. Unde ⁊ hiero¬
nimꝰ ññquã in libro hebreoꝵ no¬
minũ. s ⁊ in aliis opusculis suis.
sertis arabiȩ ubi tab̾naculũ edifi¬
cabat᷑. solet inueniri. Unde greci
uł latini intͣpretes nom̃ eiꝰ aliud pͣ¬
pote cuiꝰ apud eos nulla notitia erat.

Expanded text:
sethim de quibus tabernaculum fiebat eximii candoris ac levitatis: et non multum de alba spina, nisi tamen magnitudine, distantia. Unde et Hieronymus nonnunquam in lib. Hebraeorum Nominum, et in alsertis Arabiae, ubi tabernaculum aedificabatur, solet inveniri. Unde et Graeci et Latini interpretes nomen ei aliud, prpote cujus apud eos nulla notitia erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Concilia aut̃ sunt maris. quȩ cir¬
cũcisa ferro. lacrimas purpurei
coloris ĩmittunt. His collectis. color
Purpura apud latinos. apuritate lu¬
cis uocata. apud grecos aut̃ porphi

Expanded text:
Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittunt. His collectis color humore elicitur. 5. Purpura apud Latinos a puritate lucis vocata. Apud Graecos autem πορφύρα
Abbreviated transcription (Latin):
Electi pͥncipes eiꝰ. ⁊ rł. srincipalia uicia
parit᷑ cũ minimis subruunt᷑. Abissi
oꝑuerunt eos. Id ẽ gehenna: in quam
quasi lapis descenderunt. qr yille:
uiui ñ erant. Dexterã tuam dñe.¬

Expanded text:
Electi principes, id est principalia vitia pariter cum minimis subruuntur. Abyssi operuerunt eos, id est gehenna, in quam quasi lapis descenderunt. Quia et ilvivi non erant. 6 Dextera tua, D
Abbreviated transcription (Latin):
cundã: qd̃ ꝑ om̃ia m̃suris cẽpli qd̵ post¬
ea factũ ẽ a salomone. liquet eẽ con¬
gitudinis partẽ .i. xx cubitos ad in
bat separatã. ita ut longitudo: lati¬
tudo eiꝰdẽ domꝰ interioris una eẽt.
Sic gͦ eẽt tabnaculi pars interior. lon¬
gitudinẽ: latitudinẽ similẽ. hoc est
denorũ habebat cubitorũ. Et om̃e¬

Expanded text:
cundam. Quod per omnia mensuris templi, quod postea factum est a Salomone, liquet esse conlatitudinis, tertbat separatam: ita ut longitudo et latitudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior longitudinem et latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubitorum. Quid aute
Abbreviated transcription (Latin):
ii septimo mense. que hebrei the¬
cant. latini octobrẽ. In cuiꝰ pͥncipio
iudȩi sollẽpntatẽ agentes ãplius
tuba canebant: ⁊ plurima offere¬
bant sacrificia quã ꝑ singłos m̃ses.
in quo dies expiationũ erant. nedi¬

Expanded text:
in septimo mense, quem Hebraei Thecant, Latini Octobrem; in cujus principio, Judaei solemnitatem agentes, amplius tuba canebant, et plura offerebant sacrificia, quam per singulos menses. In quo dies expiationum erant, et di
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinẽ tab̾naculi iunctȩ cõ¬
plebant. ita etiã tẽpore congruo
disiungerent᷑. ut quine in utraq
parte simul ꝑmanerent: quati¬
nꝰ hȩc intuentes ministri scõꝵ cũ
naculũ. om̃s adinuicẽ cortinȩ ne¬

Expanded text:
chritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuentes ministri sanctorum cum rnaculum, omnes ad invicem cortinae ne
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerit longitudo tab̾naculi. hic¬
specialit᷑ ñ expͥmit᷑. s ex eo innuit᷑.
latitudinis. habuisse ꝑhibentur.
Uiginti nãq cubiti. i uicies semis cu¬
biti. xxx cubitoꝵ sũmã cõplebant.¬

Expanded text:
ta fuerit longitudo tabernaculi, specialiter non exprimitur; sed ex eo innuitur,latitudinis habuisse perhibentur. Viginti namque cubiti et vities semis cubiti, triginta cubitorum summam complebunt
Abbreviated transcription (Latin):
duo diuisim ante sabbatũ. ⁊ sabbato
mane oblati suꝑ sacr̃ã m̃sam ponebant᷑.
Sem ad alterutros conuisi. duab pa¬
teris aureis suꝑpositis. ture plenis.
quȩ ꝑmanebant usq ad aliud sab¬
batũ: ⁊ tunc ꝓ illis alii deportabant᷑.
Illi uͦ sacerdotib exhibebant᷑. ⁊ ture
incenso in igne sacro. in quo om̃ia
holocausta fiebant. aliud tus suꝑ
alios panes adiciebat᷑. Qd̾q. in libris
regũ seriptũ ẽ. qd̾ dauid tabernacu¬
lũ ingressus panes scos a sacerdo¬
tib acceꝑit. sabbato mane factũ ẽ.
Uenit eni ad tabernaculũ illa ho¬
ra qua panes septimanȩ p̾ceden¬
tis sublati erant de mensa dñi. ut
ponerent᷑ panes noui qui pridie
fuerant cocti. sicq. panes scõs acce¬
pit. ut ne ad momentũ quidẽ ho¬
rȩ. mensa dñi sine pane maneret.

Expanded text:
duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret.
Abbreviated transcription (Latin):
aulea uela. picta. ⁊ grandia. Quȩ
idõ aulea dieta sunt. qd pͥmũ in au¬
la aitali regis asiȩ. cui successit po¬
płs romanꝰ. inuenta sunt. Cortinas
de ⁊ in hoc tab̾naculo iubent᷑ cor¬
tinȩ fieri ex pellib arietũ rubris

Expanded text:
Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae de et in eodem tabernaculo legis jubentur cortinae fieri ex pellibus arietum rubris
Abbreviated transcription (Latin):
ones. Libatio aut̃. tantũmͦ calicis obla¬
tio ẽ. Hinc ẽ illud. Libauit de sangui¬
ne uuȩ. Sic ⁊ seculariũ quidã poetar̃.
fundere ẽ. Sũptũq nomͣ alibero quo¬
dã. qui in grecia usũ uini repperit.¬

Expanded text:
nit, libatio autem tantummodo calicis oblatio est. 32. Hinc est illud: Et libavit de sanguine uvae, sic et saecularium quidam poetarum: fundere est, sumptumque nomen de Libero quodam, qui in Graecia usum reperit
Abbreviated transcription (Latin):
tilia habentia figurã. quȩ a nullo ho¬
minũ ante ẽ inspecta. Hec dixit moy¬
fłs. in dĩ se cõspexisse sede figurata.
Et quidẽ numero singulari cherub:
plurali aut̃. cherubin dr̃ i ẽ nom̃ ge¬
neris masculini: s greca cõsuetudo
genere neutro cherubin posuit. m.
littera. ii .n. mutata. Uerũ nrͣ int̾pres.
hebreũ secutus idioma. masculino
genere posuit duos cherubin au¬
reos ⁊ ꝓductiles facies. ñ duo cheru¬
bin aurea ꝓductilia qd̾ scriptorũ
incuria credo in eiꝰ translatione eẽ
corruptũ. ut ꝓ cherubim antiquoꝵ

Expanded text:
tilia habentia figuram, quae a nullo hominum est inspecta. Haec dixit Moyses se in Dei sede conspexisse figurata. Et quidem numero singulari cherub, plurali autem cherubim dicitur, et est nomen generis masculini. Sed Graeca consuetudo neutro genere cherubin posuit, m littera in n mutata. Verum noster interpres Haebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. Duos cherubim aureos et productiles facies, non duo cherubin aurea et productilia. Quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro cherubim antiquorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i nȩccł̃iȩ sacram̃ta signant᷑. Uer¬
bis uidelicet. ut isaias ait. Egredi¬
et᷑ uirga de radice iesse:: flos de ra¬
dice eiꝰ ascendet. Qd̃ ẽ aꝑte dicere.
Nascet᷑ uirgo maria de styrpe dauid.
ut popłs de egiptia seruitute ꝑ san¬
guinẽ agni saluatus: eccłiam signi
ficat. passione xp̃i a demonica dña-¬
tione liberatã. Cropologia.i. mora¬
lis locutio. ad institutionẽ ⁊ corre¬
ctionẽ morũ. siue aꝑtis. seu figura¬
tis ꝓlata sermonib respicit. Aꝑtis
uidelicet. ut ioħes ammonet dicens.
Filioli mei. ñ diligamꝰ u̾bo nec lingua.
s oꝑe ⁊ ueritate. Figuratis uͦ. ut sa
lomon ait. Om̃i tẽpore sint uestim̃¬
ta tua candida. ⁊ oleum de capite
tuo ñ deficiat. Qd̃ ẽ aꝑte dicere.
Om̃i tempore sint oꝑa tua munda.⁊
caritas cor tuũ ñ deserat. Anagoge.
.i. ad suꝑiora ducens locutio ẽ: quȩ
de p̃miis futuris. ⁊ ea quȩ in cęlis ẽ
uita futura. siue mysticis. seu aꝑtis

Expanded text:
 Ecclesiae sacramenta signantur. Verbis videlicet ut Isaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David: ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem agficat, passione Christi a daemonica dominatione liberatam. Tropologia, id est moralis locutio, ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec lingua, slomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde tuo non deficiet. Anagoge, id est ad superiora ducens locutio est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu apertis
Abbreviated transcription (Latin):
media pars exodi. ⁊ totus leuiticꝰ
liber. ⁊ numerorũ. pͣcepta ñ modi¬
ca. ⁊ ꝑ singulas popłi tribus distri¬
butio ⁊ oblatio pͥncipũ. in hac man¬
sione descripta sunt. Fuitq. popłs¬

Expanded text:
media pars Exodi, et totus Leviticus liber, et Numerorum praecepta non modica, et per singulas populi tribus distributio, et oblationes principum in hac Mansione descriptae sint, multo
Abbreviated transcription (Latin):
ceptorũ. Misisti irã tuã. Id ẽ uindictã.
ñ tam̃ irata deitas turbat᷑. Quȩ de¬
uorauit eos sic̃ stipulam. Quia sic̃
facile ignis stipulã cõsumit. sic facile
erat dõ utrũq submergere. Et in
spũ furoris tui. Quia patientib fu¬
ror uidet᷑. cũ sit ȩquũ iudicuĩ. Ste¬
tit unda fluens. Uel maris diuisi.
uł iordanis. ut legit᷑ cõcretȩ st̃ abyssi.
ne nocerent iustos: ⁊ nͣe necarent miꝰtos.
diaboli. quib tam̃ fortior suꝑueniens
faciens. qr sc̃s ẽ. Terribilis. Iudicando.
Atq laudabilis: Dimittendo. Extendi¬

Expanded text:
. Misisti iram tuam, Iram. id est vindictam, non tamen ira deitatis turbatur. Quae devoravit eos sicut stipulam, quia sicut facile ignis stipulam consumit, sic facile erat Deo eos submergere. Et in spiritu furoris tui, quia patientibus furor videtur, cum sit aequum judictit unda fluens, id est vel maris divisi vel Jordanis ut legitur . Congregatae sunt abyssi, ne nocerent justos et necarent injustos. diaboli, quibus tamen fortior superveniens faciens quia sanctus es terribilis judicando, atque laudabilis dimittendo pe
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. emina ẽ. habens ciatos sex.
Quȩ id ciroo cotila uocat᷑. qi cote gre¬
co sermone. incisio drͣ. Et emina sex¬
tarii in duo equa incidit᷑: ⁊ cotilam
facit. Ciina aut̃ appendit librã.
quȩ geminata sextariũ reddit. Dex¬
tarius. duarũ librarũ ẽ. qui bis assũp¬
tus. nominat᷑ bilibris. Assũptus qua¬
tͣ. fit greco nomine cenix. Quinqui
facit. Adicies sextũ: cõgiũ uł coum¬
facit. Nam congius sex metit᷑ sexta¬
riis. a quo ⁊ sextarii nom̃ dedert᷑.

Expanded text:
a emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatur bilibris; adsumtus quater 'fit Graeco nomine cenix' Carm. dfacit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
paucis u̾bis explicari oportet. qi mi¬
nima res ẽ. eo qd̾ in manu mulieris por-¬
nima sapientia legis ueteris. in manu
cũ duab cicutis ȩreis:. ꝑ pͥmã inspira¬
tus. ꝑ scd̾am uocẽ emittit. trpus ẽ popłi
pͥoris. qui angustã intelligentiã legis
acceꝑat: ⁊ ꝑ angustã uoluntatẽ p̃dica¬
tionis. om̃ia infirmit᷑ p̃dicauit. Am

Expanded text:
paucis verbis explicari oportet, quod minima res est, eo quod in manu mulieris pornima sapientia Legis veteris in manu Jcum duabus cicutis aereis: et per primam inspiratur, per secundam vocem emittit. Typus populi prioris, qui angustam intelligentiam legis acceperat: et per angustam voluntatem praedicationis omnia infirmiter praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
panib in leuitico plenius refert᷑. di
similã. ⁊coques ex ea .xii panes. qui
singuli habebunt duas decimas. quo¬
rũ senos altrinsecus suꝑ m̃sã purissi¬
ma corã dño statues. ⁊ pones suꝑ eos
tus lucidissimũ. ut panis sit in moni¬
m̃tũ oblationis dñi. ꝑsingula sabba¬
ta mutabunt᷑ corã dño. suscepti a fili

Expanded text:
panibus in Levitico plenius quot et qualsimilam et coques ex ea duodecim panes qui singuli habebunt duas decimas quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues et pones super eos tus lucidissimum ut sit panis in monumentum oblationis Domini per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
res fuerunt. Maria mat̾ dñ. & maria
iacobi et ioseph: et mat̾ filiorũ ⁊ ebedei.
Tante enĩ scĩtatis iste iacobus fuisse nar¬
ratur: ut ꝓpt̾ euis necem dicat iosep¬
hus subuersam eẽ iherłm. Hic autẽ post
passionẽ dnĩ anno tͥcesimo: suũ feliciter
consũmauit martyriũ. Confitemini al

Expanded text:
res fuerunt, mater Domini, et Maria res fuerunt, mater Domini, et Maria Jacobi et Joseph, et mater filiorum Zebedaei. Tantae enim sanctitatis iste Jacobus fuisse narratur, ut propter ejus necem dicat Josephus subversam esse Hierusalem. Hic autem post passionem Domini anno tricesimo suum feliciter consummavit martyri
Abbreviated transcription (Latin):
se st̃ iniquitates: & quor cecta st̃ peccata.
slec obliuiscif᷑ heatꝰ iacobꝰ qͦd suꝑiꝰ ait. Nlo¬
rii officio que ꝑiactantiã inquirebant
submouet: hic uͦ instructos ex omĩ par¬
ce. qͥd erga salutẽ ꝓximorũ. ꝑ amorem
fr̃nitatis ag̃e debeant: edocet. Quod
enĩ hic doctor facere ꝑhibet᷑: hoc alio
loco caritas facere memorat᷑. dicente
beato pet᷑ apło: quia caritas oꝑit mul¬
citudinẽ peccatoꝵ. Nec pret̾eundũ. qͦd
hec errantis conũsio. non solũ loquen¬
do.s plerũq etiam bene agendo: ꝑficit᷑.
slam siquis etiã lingua cacente. pr̃oximis
exempla bone actionis ostendit. eosq
ad imutanda que neglexerant elemo¬
sine uł hospitalitatis uel aliarũ oꝑa
uirtutũ conuertit: officiũ ꝓfecto doc¬
toris exequitur. ac ꝓ eiꝰ quẽ correxit
saluatione frĩs: certã arpio uidice
mercedem conseq̃tur.¬
fuit: qͥ et fr̃ diĩ nominat᷑. Tres enĩ soro¬

Expanded text:
sae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. sae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Nec oblirii officio, quod per jactantiam quaerebant, submovet; hic vero instructos ex omni parte, quid erga salutem proximorum per amorem fraternitatis agere debeant, edocet. Quod enim hoc doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum. Nec praetereundum, quod haec errantis conversatio, non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis etiam lingua tacente proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad miranda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio judice mercedem consequetur.fuit, qui et frater Domini nominatur. Tres enim soro
Abbreviated transcription (Latin):
locutione restringit: oportune infine
qͥd maxime loqui debeamꝰ ostendit. Iube¬
mur itaq orare ⁊ pallere dño: quotiens
aliqͥh pulsam̃ adu̾sis. Itẽ confit̾i alteru¬
trum pecc̃a nra. et orare ꝓiniuicẽ ut sal¬
riemur: ꝓsanitate proximor ñ solum
temporali s potiꝰ ȩt̾na: qͣntã possumꝰ
impende curã. Si enĩ magne mercedis
est a morte eriꝑe carnẽ qͣmꝙ moritu¬
rã. quanti erit meritr amorte ani¬
mam liberare. incelesti pata sine fine
uicturam᷑: Notandum sane: quod qͥ¬
dam codices habent. saluabit animã
ꝗaudia ampliora conquirit. Saluabit
inquit animã eius amorte: et oꝑit mul¬
citudinẽ peccatoꝵ. Qͥ peccatorẽ aberro¬
re conuertit &e eiꝰ pecc̃a ꝑhanc conuersio
nẽ ab aspectu int̾ni iudicis suꝑpositio¬
ne uite melioris abscondit: sua qͦ inqͥ
qͥomĩa uidet ꝓxmũ curando contegit.
iuxta illudd psalmiste. Bcati quoꝵ remis¬

Expanded text:
locutione restringit, opportune in fine locutione restringit, opportune in fine quid maxime loqui debeamus, ostendit. Jubemur itaque orare et psallere Domino quoties aliquibus pulsamur adversis. Item confiteri alterutrum peccata nostra, et orare pro invicem ut salvemur; pro sanitate proximorum non solum temporali, sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Si enim magnae mercedis est, a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti erit meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram. Notandum sane, quod quidam codices habent, salvavit animam gaudia ampliora conquirit: Salvabit, inquit, animum ejus a morte. Et operit multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertitnem ab aspectu interni judicis superpositione vitae melioris abscondit, sua quoque iqui omnia videt proximum curando contegit. Juxta illud Psalmistae: Beati quorum remis
Abbreviated transcription (Latin):
Sͥ. ne crepidaret nr̃a fragilitas reputais
se tanto ꝓpħe qui curru igneo rapi me¬
riuit ad celos similia facere non posse:
consulte beatus iacobꝰ de eiꝰ oratione lo¬
cuturꝰ ita inchoaut. Helyas homo erat
similis nobis passibilis. hõ namq erat
tam̃ ce si nulli hoĩum uircute scłs: simi¬
lis nob origine carnis. Passibilis ut nos
et mentis fragilitate & carnis. Nam qͥ a
carne fragilis eẽt: apud sarepthanam
uiduam uictũ querendo monstrauit.
Quod mente qͦ passibilis fuerit: ostendit
cũ post redditas terris aquas. extinctoᷤ
ꝙ ꝓpħas et sacerdotes ydolorũ uniꝰ muli¬
ercule minis exterritꝰ: ꝑdeserta diffu¬
git. Quanti aut̃ sit meriti apuddm̃m
ꝓinfirmantibꝰ orare. eosq sua pecc̃a con¬
fitentes ad amissã reuocare sospitatem:
subdendo manifestat᷑. Si qͥs aut̃ errau̾it
ex nobis a ueritate. & conuert̃it qͥs eũ.
tibꝰ linguã nrãm amaligna uel ociosa

Expanded text:
um? Sed ne trepidaret nostra fragilitas, reputans um? Sed ne trepidaret nostra fragilitas, reputans se tanto prophetae, qui curru igneo rapi meruit ad coelos, similia facere non posse, consulte beatus Jacobus de ejus oratione locuturus, ita inchoavit: Elias homo erat similis nobis, passibilis. Homo namqtametsi nulli hominum virtute secundus, similis nobis origine carnis, passibilis ut nos et mentis fragilitate et carnis. Nam quod carne fragilis esset apud Sarepthanam viduam victum quaerendo monstravit. Quod mente quoque passibilis fuerit, ostendit, cum post redditas terris aquas exstinctosque prophetas et sacerdotes idolorum, unius mulierculae minis exterritus, per deserta diffugit. Quanti autem sit meriti apud Dominum pro infirmantibus orare, eosque sua peccata confitentes ad amissam revocare sospitatem subdendo manifestat. Si quis autem erraverit ex vobis a veritate, et convertit quis eum, partibus linguam nostram a maligna vel otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
Nhac autẽ sententia illa debet eẽ dis¬
cretio: ut cotidiana leuiaq pecoata al¬
terutrũ coequalibꝰ confiteam᷑: eorum¬
q cotidiana credamꝰ oratione saluari.
Porro grauioris lepre immunditiã. iuix¬
ta legẽ sacerdoti pandamꝰ: atq ad eiꝰ
arbitrium qualiter et quanto tempo¬
re uisserit. purificare curemꝰ. Multũ
enĩ ualet dep̃catio iusti assidua. E cet̾a
Decent̃ astruit exemplo. quantũ dep̃catio
iusti ualeat assidua: cũ helyas una tan¬
tum oratione orando. tam longo tem¬
pore celos continuerit. terris hymbres
auert̾it: fructus mortalibꝰ negaue¬
rit. et rursus uͥ uoluit. nͥ temp eẽ ꝑs¬
pexit: uͥlongo inedie tabe corregis su¬
ꝑbi et gentis ydolatre ad penitentiã ui¬
dit in flextim. una solũmͦ oratione ora¬
uerit: & fructꝰ atq aquas qͣs negauerat
terris restituerit. Sic enĩ sequit᷑. Et rur¬
sum orauit: & celũ dedit pluuiã. et¬
et post modũ orauit. et hoc unus hely
as: ac tanta impetrauit. Quantũ aut̃

Expanded text:
hac autem sententia, illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam juxta legem sacerdotii pandamus, atque ad ejus arbitrium qualiter et quanto tempore jusserit purificare curemus. Multum enim valet deprecatio justi assidua, etc. Decenti astruit exemplo quantum deprecatio justi valet assidua, cum Elias una tantum oratione orando tam longo tempore coelos continuerit, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit, et rursus ubi voluit, ubi tempus esse perspexit, ubi longa inediae tabe cor regis superbi et gentis idololatrae ad poenitentiam vidit inflexum, una solummodo oratione oraverit, et fructus atque aquas quas negaverat, terris restituerit. Sic enim sequitur: Et rursum oravit, et coelum dedit pluviam, eet postmodum oravit, et hoc unus Elias talia ac tanta impetravit, quantum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tationes congregẽ singłoꝵ: laus erit uni¬
cuiq adõ. Non oĩum hoĩum laus erit.s
unicuiq bona oꝑa et consilia seu cogita¬
tiones habenti: qm̃ tc̃ laudabit᷑ iustꝰ audi¬
ens a dño. Euge serue bone et fidelis: intͣ
ingaudiũ dñĩtiui. Et uenite benedicti
patͥs mei: ꝑcipite regnũ uob̾ p̃paratum.
uituꝑabitur qͦ in ustꝰ. accipiens sententiã.
mittite eũ intenebras ext̃iores et ite male¬
dicti in ignẽ et̾nũ. & qua maledictione qͥ
fuerĩt alieni. siue exclusi. felices regnabũt
cum deo.

Expanded text:
tationes congregem singulorum, laus erit unicuique a Deo. Non omnium hominum laus erit, sed unicuique bona opera, et consilia, seu cogitationes habenti, quoniam tunc laudabitur justus audiens a Domino: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui , et: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum vobis paratum . Vituperabitur quoque injustus accipiens sententiam: Mittite eum in tenebras exteriores, et, Ite, maledicti, in ignem aeternum . A qua maledictione qui fuerint alieni et exclusi, felices regnabunt cum Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tabit oꝑa et cogitationes siue consilia cor¬
diñ: Scđm qͦd beatꝰ auigustinꝰ dic̃. singłis elec¬
tis manifestabit oꝑa et cogitationes omĩũ
electoꝵ. Nec erit quod suis qͥsq aꝑiat amicis
et abscondat alienis: uͥ nullus erit alienꝰ.
Similit̾ credendũ ẽ. omĩa oꝑa et confilia re¬
ꝓhorũ patere ad contumeliam: et uerecondiã
ulor. Nam mͦ ꝗͣ diu non uides cormeũ et ñ
uideo corcuũ: noxẽ. Non enĩ scimꝰ mortales.
corda mortaliũ. Lux aut̃ ꝑ quã manifesta¬
bunt᷑ ista omĩa. ipse ds̃ ẽ: qͥẽ. uera lux. Uidea¬
mus qͥd subiungit apłc. Et tunc inquiens

Expanded text:
abit opera et cogitationes, sive consilia cordium? Secundum quod beatus Augustinus dicit, singulis electis manifestabit opera et cogitationes omnium electorum: nec erit quod suis non aperiat amicis, et abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. Similiter credendum est omnia opera et consilia reproborum patere ad contumeliam et verecundiam illorum: nam modo quandiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Non enim scimus mortales corda mortalium; lux autem per quam manifestabuntur ista omnia ipse Deus est, qui est vera lux: videamus quid su
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbꝰ gentibꝰ utiq credentibꝰ. Laudat
illũ. Quando cũꝙ enĩ gentes głificant
et laudant dm̃ patrẽ filiꝰ dĩ laudat illũ
pora: et ꝑ oꝑa gentiuĩ: cuiꝰ sanguine re¬
dempti ft̃. Ideoq dicit. Propterea qͥa mͥ¬
sas gentes. et noĩ cuo cantabo .i. nom̃ di¬
tatis cue laudabo. Et it̾m dicit scͥptura
indeut̾onomio. Letamini gentes: cũ
plebe eiꝰ. Moyses legis lator extendens ocłmi
ꝓpħie ad tempꝰ uocationis gentiũ: alloqͥt
eas exhortando. ut laudent dm̃ parit̃ cũ ple¬
be isrłitica: que olim plebs eiꝰ sola ex omĩbꝰ gen¬
cibus uocabat᷑. Ogentes credentes infiliũ dĩ
ꝑcuiꝰ passionẽ estis redempte. et ꝑciꝰ baptis¬
mũ remundate. atq exprͣ t᷑e estis ab om̃ibus
peccatis. sociantes uos in affectu caritatis cre¬
dentibꝰ ex isrł. letamini leticia spĩali. Et it̃m.

Expanded text:
tibus utique credentibus laudat illum. Quandocunque enim gentes laudant et glorificant Deum Patrem, Filius Dei laudat illum per ora et opera gentium, cujus sanguine redemptae sunt. Ideoque dicit: Propterea, quia posas gentes, et nomini tuo cantabo, id est nomen Deitatis tuae laudabo. Et iterum dicit Scriptura in Deuteronomio: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Moyses legislator extendens oculum prophetiae ad tempus vocationis gentium, alloquitur eas hortando ut laudent Deum Patrem cum plebe Israelitica: quae olim plebs ejus sola ex omnibus gentibus vocabatur: O gentes credentes in Filium Dei, per cujus passionem estis redemptae, et per cujus baptismum mundatae et expiatae estis ab omnibus peccatis, sociantes vos in affectu charitatis credentibus ex Israel, laetamini laetitia spiritali.