comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumħ inquid totum ex oñ ⁊ stitucio¬
ne pẽdeat gͦ etsi futate ceꝑit seriuis
sio autem res eẽ possunt om̃s erino bucs
et solicarios quo inpecutiumpot᷑ hre
uicariorum petiumiħ ampluiserno¬
mina cebitto. iis ⁊ siquid aurti actõt
seruo debetur uł alia actõne inpetistiũ
ꝯputabitr s ẜ cditas quo et legatum
ut labeo arqͥ s et id ꝙ dominus sibiee¬
b impitulum habebit siforte indom¬
iniratõnem habobit inpendit et d̃ñi
cuis ecbitor manere uoluit auit sideb¬
ntorer eius domiuꝰ ⁊ueni quare si for¬
te trseri ecaptẽe cuictonis noĩtduplũ
comimisegit impetulurm seruierttou

Expanded text:
m ex domini constitutione pendeat. ergo et si furere coeperit seruus lio autem res esse possunt omnes et mobiles et soli: uicarios quoque in peculium potest habere et uicariorum peculium: hoc amplius et nomina debitorum. Sed et si quid furti actione seruo deberetur uel alia actione, in peculium computabitur: hereditas quoque et legatum, ut Labeo ait. Sed et id quod dominus sibi debet in peculium habebit, si forte in domini rationem impe‹n›dit et dominus ei debitor manere uoluit aut si debitorem eius dominus conuenit. quare si forte ex serui emptione euictionis nomine duplum domi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs possit amumaduertandum est
lib̾art uoluit dominꝰ ut ñ sinuda
uolumptate remisserit ꝙ dñs debii¬
etꝙ sub ripuit seruus domino fiet patu
luꝙ nonẽ uerum s sepefit ut ignoran¬
te domino incipiat minuiẜi seriu
peculiim ueluti ⁊ dampriũdomi no
dat seruus aut furrum faciat ¶Sic
p̃ẽ ferent seruo meo furtũ noa fe mͣ¬
ceris id depecusio deducendum ẽ ꝙ mi

Expanded text:
dominus possit, animaduertendum est liberare uoluit dominus, ut, etiamsi nuda uoluntate remiserit dominus quod debuet quod subripuit seruus domino, fiet peculii, quod non est uerum. Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat seruus aut furtum facit. Si opem ferente seruo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Dauss Sifilius fi ab semꝓte patreq̃ex
mandato eins pecimiam acceꝑit eitauent
⁊ ad patrem sitiers enissit ut eam petimi¬
aminpuintia nunc somerit deb pater
demt E ilins fasimid acceꝑit mutuã
pecinuam ut eam ꝓsorere sua indotem
daret patet eins it in rõuerso actõe tene¬
bitur ipĩcium mortua iumatrimoni¬
uissorem accipere non posse uił scrbit ꝙ

Expanded text:
us familias absente patre, quasi ex mandato eius pecuniam acceperit, cauisset et ad patrem litteras emisit, ut eam pecuniam in prouincia solueret, debet pater, familias si in id acceperit mutuam pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimoniiussorem acc‹i›pere non posse Iulianus scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
ea causa ex qua pot̾utit cum patredep¬
etulio agi anuero exea exqua non po¬
tiꝓ cũ exstipiiatu pãt ꝯueniatur¬
¶ Idem scribit iudicati quo patrẽ de
pcculio actõne teneri qr et martell¬
us pirtat ñ euis actõnis noĩe exqua
nonpotrut pat̃depeculio actõnemp
cm uidicuispectandam s ipãm iudica

Expanded text:
ea causa, ex qua potuit cum patre de peculio agere, an vero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pater conveniatur. Idem scribit iudicati quoque patrem de peculio actione teneri, quod et Marcellus putat, etiam eius actionis nomine, ex qua non ponem iudicii spectandam, sed ipsam iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
rat enimres naturalera tatducm cͤ au¬
ttm simul atos noluit: petulum ser¬
uidesiñ ꝑtculurmẽe
S etsi dampnum scruo domunꝰo
dcecernt inpecutum ħ non itputatab¬
itur uoma nõmnag̾ quam sisubripue¬
riut ¶ płãne siꝗ ecruus struus ded̾it
darignum us subripuerit inꝑecun¬
um uidetur hr̃i ec rta pomp̃ sccibit¬

Expanded text:
rat enim res naturalem dationem. contra autem simul atque noluit, peculium serui desinit peculium e si damnum seruo dominus dederit, in peculium hoc non imputabitur, non magis quam si subripuerit. Plane si conseruus dedit damnum uel subripuit, in peculium uidetur haberi, et ita Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ħ inquam magnam ꝑtem usus ha¬
uittator hxẽt ¶ Iterim interro gat
uat sicruis timoris causa migrass ocbe¬
ꝑitusium uere nonfinss taen non
debete mertesem s sicausa timoriscã
iusta nonfuess mercedem richilem¬

Expanded text:
in quam magnam partem usus habitator haberet.Iterum interrogatus est, si quis timoris causa emigrasset, debepericulum uere non fuisset, tamen non debere mercedem: sed si causa timoris iusta non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ culpam celer n om̃imodo culpam
tui pͥmum reͦdere eum necesse fuiss
ztam isi meliorem cuis ⁊ ditẽtm face¬
uifud̾ colẽ iłum inplures annos
loca uerat decessit itrim fundum
legauit cas suis negauit
posst cogicolomm
ut eum ẜ undu̾m coset qr nichil ħ¬
edis intercẽt ꝙ sicoionus ueller ⁊¬
colere ⁊ ab cocui legatus er̃t funduᷤᷤ¬

Expanded text:
ur, culpam deberi neque omnimodo culpam cui primum reddere eum necesse fuisset, tametsi meliorem eius condicionem faceundum colendum in plures annos locauerat, decessit et eum fundum legauit. Cassius negauit posse cogi colonum, ut eum fundum coleret, quia nihil heredis interesset. quod si colonus uellet colere et ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
te obscuramur uimim ce u a tiuene¬
u locitorem inquilinoscerte quinsli¬
cciet ciono uł inquilino relincͤsre
dibi quo si cum co agatur reputa¬
cionis ratõ habenda est ¶ Eadam in

Expanded text:
te obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere edibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quim plures annos fundum loca¬
uerat testamento suolocauit dampna¬
uit h̾edemut ductorem dberaret siñ
patiatur heseum reliquo tempore fru¬
i estee ꝯducto actõ ꝙ sipaciatur nec mͥ¬
ccies remuitat extestamento tenetur

Expanded text:
in plures annos fundum locauerat, testamento suo damnauit heredem, ut conductorem liberaret. si non patiatur heres eum reliquo tempore frui, est ex conducto actio: quod si patiatur nec mercedes remittat, ex testamento tenet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib cosligeranur dñs isule quia
conficia uicium fatere dictret damol¬
luerat ear Quesitimm est quantilis
nectssario demourus cẽt ꝓportõe quan¬
dutatores habittare nonpotuissante
autern nonfinss necesse demoli siqr
tuductoris unereẽt babittatores ne
iigrarent tanti ꝯdampnari oporttre¬
¶ Edil̃ imnuncipio balucas ⁊dux̃¬
at utto anno munitipes gratis lanam̃¬
tur post tres menses intendio sc̃o ⁊bustẽ¬
mulas ad certum potidus honeris ioca¬
ss cum maure honcre ⁊ ducboreas rup¬

Expanded text:
omnibus colligerentur: dominus insulae, quia aedificia uitium facere diceret, demolierat eam: quaesitum est, quanti lis necessario demolitus esset, pro portione, quanabitatores habitare non potuissent, autem non fuisset necesse demoliri, seconductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere.Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses incendio facto refieret.Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rup
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝑierat Quesitum est anceteri ꝓsu
a parte srumenti cum naitta ag̾e possii
duogenera cẽ ut aut ini demredderetur
sicim cimuestimenta fulonicuran¬
dalocarentur aut eiusdam genens ite¬
deretur ueluri cũ argentum pussilatĩ
fabro darcar ut uasa ficrent aut aur¬
um ut anuli  suꝑiori tasa rem dm̃m
nere exposterioee interdnũ ir demur¬
ris et̃ indeposito. Namsiquis petumam¬

Expanded text:
ierat: quaesitum est, an ceteri pro sua parte frumenti cum nauta agere possuntduo genera esse, ut aut idem redderetur sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur aut eiusdem generis redderetur ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli: ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in deposito: nam si quis pecu
Abbreviated transcription (Latin):
q hr̃e significatõm s locatorempo¬
cuis iduidere un luisse ut reseptor ñ
solum siquem casum uidiss siluam
cadre ꝓhiberet suti curaret oare oper¬
am nequis dederet

Expanded text:
que habere significationem, sed locatorem potius id uideri uoluisse, ut redemptor non solum, si quem casu uidisset siluam caedere, prohiberet, sed uti curaret et daret operam, ne quis caederet
Abbreviated transcription (Latin):
de his pͣsemidie p̃stare debuerĩt ułut
opus alioꝑ efficeremt ꝓpgates quos
factrent agere siłr patest ¶ Colomiᷤ.
sicifannonliteat tocius qunqñmi
noĩe statimrecte aget ⁊ si resiquis
annoisdñs fundo frui paciatur net
eminsemꝑ liberabitur dominꝰ eoꝙ
secudo uł tertio anno patiatur fũ

Expanded text:
enti die praestare debuerunt, uelut opus aliquod efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest.Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui patiatur: nec enim semper liberabitur dominus eo, quod secundo uel tertio
Abbreviated transcription (Latin):
o cẽ ꝯductõem ꝙĩmilla merce̾de statu¬
t ¶Quifundum fruendum uł ha¬
buitatoem alitulocauit sialiqua ex
causa fundũ u edcs uendat curare
debet ut apud emptorem quo eadam
pactc̃e ⁊ coiono frm ⁊ mnagilmo hab¬
sttare liceat anoquinis ꝓhibitus ag¬

Expanded text:
esse conductionem quasi nulla mercede statuta.Qui fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus
Abbreviated transcription (Latin):
ccu̾ Etideo p̃textu minorispensionis
iotate ftãsinullus dolus aduersaruꝓb¬
aripossit rescindiloᷤcar̃em nonpotest
ulꝰ Suulege locatõis p̃hensum ⁊¬
sit utarbitratu domini opus apletur
ꝑiñ habetur ac siuirbom arbitrium
cumphensum fuiss¶demq seruatur
si alterius cius libet arbitrium ꝯ p̃he¬
nsumsit Namfides bona exigitut arb¬
ittummtale p̃stetur quale uir obono
ꝯuenit iãq arburrum ad qualitatan
operis non ad progandum tempus q le¬
ge finitumsit ꝑtunt insi id ip̃ulege
ip̃hensunsit quib ꝯsequens est int ir¬

Expanded text:
 et ideo praetextu minoris pensionis, locatione facta, si nullus dolus aduersarii probari possit, rescindi locatio non potest lege locationis comprehen sum sit, ut arbitratu domini opus adprobetur, perinde habetur, ac si uiri boni arbitrium, comprehensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad prorogandum tempus, quod lege finitum sit, pertinet, nisi id ipsum lege comprehensum sit. quib
Abbreviated transcription (Latin):
nibrant abia cuppa intlusum unius cꝰ¬
q trictitumfuiss ita ut unternosci
cuius fuiss tricticumꝙ naut asos¬
es honeris adu̾siti᷑ne sine eius gene¬
ris ceñt merces que naute traderent᷑
ut ꝯtinuo euis fierent ⁊ incrcatorintͤ¬
ditum iret nonuiseretur homis cẽ ad¬
uersum quippe ꝙ naute fuissisine ea¬
dam resqut tradita et̃t reddideberet
furtieẽ actõem socatõi ⁊ idco suꝑuo¬

Expanded text:
in alia cupa clusum uniuscuiusque triticum fuisset, ita ut internosci cuius fuisset triticum quod nauta soles oneris aversi: quia sive eius generis essent merces, quae nautae traderentur, ut continuo eius fierent et mercator in creditum iret, non videretur onus esse aversum, quippe quod nautae fuisset: sive eadem res, quae tradita esset, reddi deberet, furti esse actionem locatori et ideo su
Abbreviated transcription (Latin):
ipheuꝰ p roponebatur exhis uidicib
panib ꝯmutatis cadem res ẽt̃ eristimare¬
turs ⁊̃ in multis certeris rebsnam nogi¬
onem eandam hr̃ietqua micti decessissent
ciunidem ħ tempore inputari ꝙ ab hĩt

Expanded text:
um.Proponebatur ex his iudicibus, partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: nam et legionem eandem haberi, ex qua multi decessissent, eundem hoc tempore putar
Abbreviated transcription (Latin):
qmil ¶uidens abest ñ est morbosus m¬
agna eim pars hoĩm aliqnodente ta¬
ret n ideo morbosi sist̃ p̃sertimo sñ
dentib nastim᷑ net iõ minꝰ sanisirꝰ donce

Expanded text:
m. Cui dens abest, non est morbosus: magna enim pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus done
Abbreviated transcription (Latin):
aut Siaũt quiitaspado ẽ ut tam
necessaria pars teidoris penitus ãbs¬
it morbosus est
s  itiulingua abscifasit ansanꝰ Ẽ
uide atur quentur ⁊ exstat hit cĩo ap¬
ud offitium relamapud euminequo
morbosm .i.. eẽ sisũ uoce et̃ apgarret
s qrigranter loctaitur muorbosus ũ̾ẽ.¬
necqr ͣ aͣtͣ pant  ñ piane s põdõse

Expanded text:
autem quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis et penitus absit, morbosus estSi cui lingua abscisa sit, an sanus esse uideatur, quaeritur. et exstat haec quaestio apud Ofilium relata apud eum in equo:morbum enim esse sine uoce esse apparet. sed qui grauiter loquitur, morbosus n
Abbreviated transcription (Latin):
duduit emptõis noĩe obligati Qist¬
atu lib̾m tradidit nisi dix̃it eũstatũ lis
meẽ cuictõis noĩe ꝓpetuo obligatur
¶Ni scriumuenditum tradit idicit
usum fictũ into scu eẽ tñadsempͣ: o¬
nium ꝑtuneat seraꝑnio usimmfructũ

Expanded text:
diderit, evictionis nomine obligatur. Qui statuliberum tradit, nisi dixerit eum statuliberum esse, evictionis nomine perpetuo obligatur. Qui servum venditum tradit et dicit usum fructum in eo Seii esse, cum ad Sempronium pertineat, Sempronio usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
Iaue ait dome empta singula cemãta uł
tibile empte ñ itesuguntur d¬
q nit euictõis noĩe obligatur uen
diximꝰ duplam ꝓmiuioportece siter¬
iractipiẽdumut ñ exorñi re idatti¬

Expanded text:
Naue aut domu empta singula caementa uel tabulae emptae non intelleguntur ideoque nec euictionis nomine obligatur uenddiximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id acci
Abbreviated transcription (Latin):
uicoẜ ⁊iuctum hr̃e nam scapham ip̃am
malus auteme. nelũ qi m̃brum na¬
uisce. Idem
ampluis emptori demoaistrauat
siquid ex his finib euinceretur ꝓbomi¬
are cius cmnꝑtori p̾̃standum ancyuisid¬

Expanded text:
coniunctum habere, nam scapham ipsam malus antemnae velum, quasi membra navis esse. Idemamplius emptori demonstrauerat. si quid ex his finibus euinceretur, pro bonitate eius emptori praestandum ai
Abbreviated transcription (Latin):
stipularõ eisi mittitur quace utnd¬
tror quo tuus agentẽ detxstipula¬
tu potera dolimali exceptc̃e sb̃moue
alias autem sisernus homicin em̾t ⁊
duplam sapulett dem̃ cum uendide¬
ut ⁊ ab emptore cuictus finit quido¬

Expanded text:
stipulatio ei non committetur: quare uenditor quoque tuus agentem te ex stipulatu poterit doli mali exceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et ab emptore euictus fuerit: do
Abbreviated transcription (Latin):
te te ad lib̾ratem ꝑuenerit tu rude¬
ris qꝙ̃ manimississe ⁊ iõ nullumadũ¬
sus uenditortm habebis regressum¬
¶ Sicoidimdundo mecum actum eẽt
⁊adu̾sario serinis adiidicatꝰ sit qꝓ
babit eum cõmuĩe cẽ harebo exduple
stipulatõe actc̃e qr ñ ĩtẽ qͦ gnie iudicũ¬

Expanded text:
te te ad libertatem peruenerit, tu uideris quasi manumississe et ideo nullum aduersus uenditorem habebis regressum. Si communi diuidundo mecum actum esset et aduersario seruus adiudicatus sit, quia probauit eum communem esse, habebo ex duplae stipulatione act
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ ¶Iot unt utimꝰ ut exceptẽt ex
ꝑsona emproris ab iecte siobstant ue¬
ditorcĩteneatir siuero ad ꝑsonamuẽ¬
ditoris respicient qͣterie necexemp¬
to nͭͨ sitpulatõe ouple nec simple
actõrpetit emptori siexteptõ ciexfr̃s
ip̃ius oppõia obstiterit¬
abrat exuendito ac̾ic̃em ht̃sistierit
fida mussi emptor coactus fu̾it eum
manuitiere exempdo actỹem habe

Expanded text:
oc iure utimur, ut exceptiones ex persona emptoris obiectae si obstant, uenditor ei non teneatur, si uero ad personam uenditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit emptori, si exceptio ei ex facto ipsius opposita obstiteritabeat, ex uendito actionem habet, si scierit x causa fideicommissi emptor coactus fuerit eum manumittere, ex empto actionem habe
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstina ¶ Iem iuł codamlibrostr¬
ibit silite ⁊testata fug̾it horaot
ulpa possessoris dampnandus qͣm¬
demeat possessor s ñstatĩ cum ad
habere ñ licet prine inquidcũ ap¬
epbendent possesionẽ fugatur cc̃

Expanded text:
pristina. Idem Iulianus eodem libro scribit, si lite contestata fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad habere non licet: plane, inquit, cum adprehenderit possessionem fugitiui, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
extunatc̃em tutor ñ expetuma pupilli
s exsuo p̃stit̃it stiputatõ et euitẽe pu¬
¶Sipemcione fundit̃emit urulier
satis accepiss ⁊ enindam fundim indo¬
temdediss dem̃ aliquis eum atuarito
ꝑ iudicium ab stͣiulss põt muliersta¬
timag̃e adu̾sus fideuissores emptõis
liss quantifundus cẽt¬

Expanded text:
aestimationem tutor non ex pecunia pupilli, sed ex suo praestiterit, stipulatio de euictione puictione fundi quem emit mulier satis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudicium abstulisset, potest mulier statim agere aduersus fideiussores emptionis lisset, quanti fundus e
Abbreviated transcription (Latin):
Rediss teamt p̃cium ꝯ seqni cxuendi¬
tdagentẽ ꝙ̃ hr̃e michi rem literet cã¬
sus filauis a iebat qr ñbons fide uenir¬
etꝰ et ego exalia causa remiiẽm. ¶Sidu¬
rit. s itasiculpa uł sponte duple saꝑ¬
uiatoris possessio amissa fu̾t. ¶ Quo¬
libet tetapore uenditori denũciari
potest ut letare agenda ad sit qr apn:
nitur ccrtum tempus in eistipulaũt. Q

Expanded text:
sequi ex uendito agentem, quasi habere mihi rem liceret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem. Si durit, sed ita, si culpa uel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit. Quolibet tempore uenditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
eutto homine utait̃ depetulio agere po¬
teruts sinautem seriuus decesserit tt̃ dñt
deniicrandumest ¶Siame dessera
sunditi̾is ⁊ aticio tͥentem dem̃ pactẽ
fundi dumdiam atequis pecieat siqui¬
dam exbesse ꝙͣ aintacteperisait sem¬

Expanded text:
euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est. Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas sem
Abbreviated transcription (Latin):
inquid quanti munioris pp̃fugam
seruideĩ agit pp̃ morbum id agc̃¬
dum ẽ incud ne lucrum faciat ep̃¬
toribis eiusdam iciiextimatõein
ꝯsequatur. fingamꝰ emprum decẽ
minoris aũt empturum fuisse
duob stantum fuginiuuu cẽ
sciss empror ħ ⁊ secutum ⁊p̃ fug

Expanded text:
inquit, quanti minoris propter fugam serui, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem uitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitiuum esse scisset emptor: haec consecutum
Abbreviated transcription (Latin):
art sicmptor hominis morasibiotio¬
u̾sia ueriditoẽc ocderit ꝓturatoremiᷤ¬
que uictus litis exiimaͦtõem sustule
tet ꝯmnti stipulatdem quamins si ip̃e
iudino accepto uictus ceͣ ilius exuim¬
arõem sustuliss platcat ꝯmtiti stip

Expanded text:
mptor hominis mota sibi controuersia uenditorem dederit procuratorem isque uictus litis aestimationem sustulertet committi stipulationem: quamuis, si ipse iudicio accepto uictus esset et litis aestimationem s
Abbreviated transcription (Latin):
ere possut Da sscit
tum indot̾e cum dedit muati stipulatẽ¬
nem ditamus ꝙͣ niseque indotata mu
sit hrẽ ei ñ licere serum illud tũ
iẽ no sit iudito eum eutic̃e xomp¬

Expanded text:
t tura in dotem eum dederit, committi stipulationem dicamus, quamuis aeque indotata mulsit habere ei non licere seruum, illud tamen uerum non sit iudicio eum euictum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suxomoliber qͥ bonafide sermerat
pserit q̃i ub̃m ⁊ ip̃e m̾ sui faciat ⁊tro¬
ii dem̃ alicnauitibi ut tonoiut ñ
obligaretis sicum postea ab st tiam
⁊ satis ꝓcuictõe mͥdes extipiendum
non exceptotoagenio coiroĩe ccͣ te do¬
li masiexcepace possim sb̾mou̾i¬
u Ip Siseruus uenditus decesscrit añ

Expanded text:
bona fide seruiebat pserit quasi liberum et ipse mihi sui faciat controeinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi des, excipiendum non excepto eo agendo eo nomine contra te doli mali exceptione possim summouum. Si seruus uenditus decesserit ante
Abbreviated transcription (Latin):
ad quemtares ꝑtinet actõnem daba cin̾
rei sic erit accipiendum siue detota resũ
departe sit iuratum. Nam de tocynira¬
tumẽpollitetur seactõnem nondat.irũ.
ners incũ quiuirauit. neq iprce ᷤ qui inlo¬
cum eiuscui iusiurãdum datumẽ suc

Expanded text:
ad quem ea res pertinet actionem dabo.' eius rei sic erit accipiendum, siue de tota re siue de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollicetur se actionem non daturum neque in eum qui iurauit neque in eos qui in loc
Abbreviated transcription (Latin):
tia si iam demofficioso iudicium ⁊testa¬
tmest cet̾m sinon ꝯtestetur nõ expec̾t¬
amtur lib̾alia rudicia ⁊ ita dnius puis resc¬
rꝑsit s ram ⁊ quidam licinimus destatu.
sno questionem pacicbatur ⁊ ne matu¬
bat. ad libcrale iuditium irediccus susc¬
epturum se deinofficioso testamento ui¬
diti ⁊⁊ pcciturum seditatem qr lib̾tatẽ
⁊ h̾coitattinextestam̃to sibi defendebat
diuus pisait si quidam possessoreẽt hodi¬
tatis litinianus facilius andiendiis qm̃¬

Expanded text:
estatum est: ceterum si non contestetur, non exspectantur liberalia iudicia: et ita diuus Pius rescripsit. nam cum quidam Licinnianus de statu suo quaestionem patiebatur et, ne matubat ad liberale iudicium ire, dicens suscepturum se de inofficioso testamento iudicium et petiturum hereditatem, quia libertatem et hereditatem ex testamento sibi defendebat: diuus Pius ait, si quidem possessor esset hereditatis Licinnianus, facilius audiendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
suera tͥ ante quam sis intoaritur aliq¬
uid exea distrahinisi maluerit ꝓ otm̃ꝙͣ
titare h̾cditatis uel rerum eius ᷑ restituto¬
ne satis dare ¶cã autem cogni ⁊ si nõ tał
data sit satis datõ s sit solita cautõ ⁊̃
post fitem ceptam diminutionem soꝯte¬
ssurum p̃tor edixit ne in totũ duminu¬
tõ inpedita inaliquo ⁊̃ alias inilitates ĩ
pediat ut pita siad simus sit alignid ue¬
tessarium nam fim̾is grãdimimitõem
ꝑmittt dem sifutireum est ut insipe¬
cuna ⁊ inrradiem soluatur ꝑigniᷤ
distrahatuꝵ Il s pp̃ familit cibaria nece¬
Saria erit dimimitos res temport petit¬
uras ꝑmittere debet pͥtor distrrahe ¶ clũ
nsadrianus trebtio sergiano rescripsit ut
editate que abeo pentur sic falsum dicit¬

Expanded text:
erit, antequam lis inchoaretur, aliquid ex ea distrahere: nisi maluerit pro omni quantitate hereditatis uel rerum eius restitutione satisdare. causa autem cognita, etsi non talis data sit satisdatio, sed solita cautio, etiam post litem coeptam deminutionem se concessurum praetor edixit, ne in totum deminutio impedita in aliquo etiam utilitates alias impediat. ut puta si ad funus sit aliquid necessarium: nam funeris gratia deminutionem permittit. item si futurum est, ut, nisi pecunia intra diem soluatur, pignus distrahatur. sed et propter familiae cibaria necessaria erit deminutio. sed et res tempore perituras permittere debet praetor distrahere. Diuus Hadrianus Trebio Sergiano rescripsit, ut editate quae ab eo petitur
Abbreviated transcription (Latin):
dem Niex ħcdatus petci legatum ex
test m̃to ad uocatõnem pbu̾it ꝓcrrnõ¬
im ue susceꝑit remonetur ab actussati¬
one agnouisse enuudetar qui t ileiui
dicium defuncti ⁊ ꝓbauit. ¶ Silegata¬
riohesextutrit ex hedarus petierit q le¬
garum uidebinuis ansit sb̾mouendus ab
actussatt̃e certum est enum iudicium de¬
functi ⁊ tursus nichilei extestam̃to it¬
lidum uerium est tuius tamen fecerit
si sc abstimerit apeticione legari seꝑeticõ

Expanded text:
petenti legatum ex testamento aduocationem praebuit procurationemue susceperit, remouetur ab accusatione: adgnouisse enim uidetur, qui qualequale iudicium defuncti comprobauit. Si legatario heres extiterit exheredatus petieritque legatum, uidebimus an sit summouendus ab hac accusatione: certum est enim iudicium defuncti et rursus nihil ei ex testamento relictum uerum est. tutius tamen fecerit, si se abstinuerit a petitione legati.
Abbreviated transcription (Latin):
SS inon fu̾it remissimin siurandũ
abeo quidetulit ẜ set de calumpna noniu¬
rabatur ꝯsequensest ut debeat denegari
ti actõsibi emm inpuret. qui ꝓcessit ad
ełcͣtõnem urris urrdiquinet prius de calũ¬
pniaiurauit. ut sit iste remitrent isimił.
pecuinia piteretim siuurasset secapitoliũ
nonascendisse uł aliquid quoꝰ libet fccisse
in nonfecisse.isq iurau̾it. exteptõ uris in¬
randi dandebebit. ⁊ solutum repetipoterit.
ẽ enim iusta ꝯuentit. si quelib cã incondi

Expanded text:
Si non fuerit remissum iusiurandum ab eo qui detulerit, sed de calumnia non iuratur, consequens est, ut debeat denegari ei actio: sibi enim imputet, qui processit ad delationem iurisiurandi nec prius de calumnia iurauitpecunia peteretur, si iurasset se Capitolium non ascendisse uel aliud quodlibet fecisse uel non fecisse, isque iurauerit, et exceptio iurisiurandi dari debebit et solutum repeti poterit: est enim iusta conuentio, si q
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ ꝓmusscrit nõc̃ arbiter cogendꝰ
possit idq ii senit
p̾ iftriatis dieb cogente p̾tore
ꝯstat nisi alia lege eadem dies feriata
altero petẽrẽ uctuit sitũ hĩspetit ab
altero pena ⁊ mntetur nõ enim disse¬
itndarum litium cansas tollendarum
adarbitros itur

Expanded text:
iserit, non est arbiter cogenduspossit. idque et feriatis diebus cogente praetore ocum non habere constat, nisi alia lege eadem dies feriata,altero petere vetuit, si tamen heres ab altero petit pena committetur. Non enim differendarum litium causa, ad arbitros itur.
Abbreviated transcription (Latin):
pnir Siduo rei sunt aut debendi ant
tus sit petere ant᷑ ie abco ꝓctatur uide̾¬
dumẽaut sialuis petat ꝙͣ abalio petatͦ¬
ut petia ⁊ mutatursidem. induob argẽ¬
tarus quo ͣ noĩa simul cct᷑ ⁊ fortasse po¬
teriu ita fide uissorib ꝯuingere si
socusurit. alias nec ate petitut nec ego
peto nec inco noĩe petitur ucet atepe¬
tatur ¶Semel ꝯmissa pen a solin⁊ ꝓ¬
missum rectuis puto dicinec amplus
ptisse ꝯmitti nisi idactumsit ut insin¬
gnias causas tocicus ꝯmntatur

Expanded text:
ctum Si duo rei sunt aut credendi aut debendi et tus sit petere aut ne ab eo petatur: videndum est, an si alius petat vel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solvi compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut in singulas causas totiens committatur
Abbreviated transcription (Latin):
qiuri primara¬
tõe poterit uideri iniqum  ͫ estͫ ut in ip̃
porestate sit.s:  tale erit quale siactõnem
uent dictatt. ꝙ facere ei licet. s ꝓmissũ
istud ⁊parauimus ordinarie actõr utͥ non
alias audiatur sidesiderans ut arbiter smiã¬

Expanded text:
quod prima ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur desiderans ut arbiter s
Abbreviated transcription (Latin):
nirtis qui uendicandi grãcgiss post
acceptum iuditiũ ea abaliquo accep
it adeo exceptõem ei nonofficer
¶ytem siciquifum actimus adexibẽ¬
nus testõ oꝑtõdata sitad exisbendũ
agere potest ¶Siquis exͣis meis in¬
ustum fecerit uł exoliuis olcumuł
ex lauauestimenta ⁊sciret necalicma

Expanded text:
nire, si is, qui uindicandi gratia egisset, post nire, si is, qui uindicandi gratia egisset, post acceptum iudicium eam ab aliquo accepit, et ideo exceptionem ei non officere. item si ei, qui furti acturus ad exhibenrius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest. Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena
Abbreviated transcription (Latin):
filit ⁊ lis ꝯ testaretur ꝑitulo ⁊mpensis ac¬
toris ꝑferendam ꝑducendrm ne eo lociu̾
curare possessorem oportert ait egoaiẽ
arbitror int̃dum ħ ĩ actorem agnoscere
oportere si forte ip̃eseriuis exopens isscxarti¬
ficio suo solebat seexibere nũt uero cogi
cere quiexiberi desideranit s nonsolebat
possessor scrium pasctre. Namsisoltbat
scmni ꝑascit ita ⁊ cibaria potest nountu¬
fart interdum tam̃ coloco exibere debet
suis sumptib siforte ꝓponas data opera
cum inlotum abditimres ⁊tulisse ut
actori inmodior cẽt exibitõ Namin
hunt casum sins sumptib ꝑiculo debeb¬
it exstere ineumloqum ilagunt neci
caliditas sua ꝓsit ¶ Sideplurib rebuᷤ
quisꝯueniatur ⁊ litis ꝯtestare rempo¬
re om̃s possedit licet postenca quasdam
desient quanuius sine dolo malo possue¬
ateas quas potest
cultatemrei exibende hãt ¶ Sepius
adexibendum agentisiexcadam causa
agat obstumatam excepad̃em iusait
Monam aurem causam interut¬

Expanded text:
taretur, periculo et inpendiis actoris perferendam perducendamue eo loci ubi curare possessorem oportere ait. ego autem arbitror interdum etiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitcere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit. Si de pluribus rebus quis conueniatur et litis contestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possideat eas quas potest.cultatem rei exhibendae habet. Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptionem Iulianus ait: nouam autem causam interue
Abbreviated transcription (Latin):
andus est quanti acboris inter fu̾it
ꝑ euri non esfectum quominus it
cum uiditium acciperetur lꝓmoexi¬
beretur tanto magis siaperrebit co
casumortuum cs̃ quinon lucidiss¬
si tam̃ cxibitus fuiss Suustacãstat¬

Expanded text:
dus est, quanti actoris interfuerit per eum non effectum, quo minus tunc cum iudicium acciperetur homo exhiberetur: tanto magis si apparebit eo casu mortuum esse, qui non incidisssi tum exhibitus fuisset. Si iusta
Abbreviated transcription (Latin):
iscau̾e debebat scisie die exsbitirum
hes non qĩ hr̃es s suo nomint hat ac¬
tr̃euti potest Item hes possessoris suo
noĩe tenetur gͥnon procedit querert
en heredi ⁊ in heredem dauda sit plane
exdolo deficti danda est inh̾edem ħ̾ac
⁊tio sulocuplecior ħ̃ cdntis co nomine fã¬
⁊̃ sit ueluti quip̃tiũrei sccutus sit

Expanded text:
e debebit se illo die exhibiturum. Heres non quasi heres, sed suo nomine hac actione uti potest: item heres possessoris suo nomine tenetur: igitur non procedit quaerere, an heredi et in heredem danda sit. plane ex dolo defuncti danda est in heredem haec actio, si locupletior hereditas eo nomine facta sit, ueluti quod pretium rei consecutus sit
Abbreviated transcription (Latin):
mentionem suam ꝑdiderit ⁊ idto absolu¬
ieum nõ oportere isi paratus sit repe¬
titadit intencionem suscipere utaut
fuictus scdm̃ legem extimetur. ¶ Qum
tam̃ cansa petitori inhat actõe restitu¬
tur sabmus putauit partem restitucre¬
partum quo restituendũ siũ p̃gnans
fu̾it mislier sinepostea ⁊ ceperit ꝙ sñã¬

Expanded text:
entionem suam perdiderit, et ideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem suscipere, ita ut fructus secundum legem aestimentur. Quia tamen causa petitori in hac actione restituitur, Sabinus putauit partum quoque restituendum, siue praegnas fuerit mulier siue postea conceperit: qua
Abbreviated transcription (Latin):
passus ost secum litem ꝯtestari idemsor¬
ibit siquis litisꝯuestate rempore po¬
ssiderit dem̃ desierit posidere mox ceꝑ¬
it suui exeadan causa siue exalia ꝯdam̃t¬
nari eum oportere nisi restituat ibidẽ
ñ malt pomp̃ uing̃ eius qiuadexiben¬
dim egit utroq tempore uit̃cẽ opor¬

Expanded text:
ssus est secum litem contestari. Idem scribit, si quis litis contestatae tempore possederit, deinde desierit possidere, mox coeperit sive ex eadem causa sive ex alia, condemnari eum oportere, nisi restituat. Ibidem non male Pomponius iungit eius, qui ad exhibendum egit, utroque tempore interfuisse opor
Abbreviated transcription (Latin):
ademĩ antem socum habebit ad exibendũ
ti tamentͥ ꝓspiterestiputatr̃e legaro¬
rum ⁊ siꝑspexisti nõ erit tͥ ntña ad exib¬
endũ anto sit tamen ignarus legati tui
afruttuariosatis ndexigit duit marte¬
ił cessare adexibendum actt̃em scriłq
niniusconisest sucturrandum tam̃le¬
gatario ꝑrifcm̃ ad nsus faictuarum at¬

Expanded text:
ad exhibendum ti tamen tibi prospicere stipulatione legatorum et, si prospexisti, non erit tibi necessaria ad exhibendum actio. si tamen ignarus legati tui a fructuario satis non exegit, dicit Marcellus cessare ad exhibendum, scilicet quia nullus dolus est: succurrendum tamen legatario in factum aduersus fructuarium a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siminitm uł oleum uł quid auiud es¬
fuderit uł effrcg̾it ad exibendum tene¬
brtur ¶Glans ab arbore tua infundũ
meum decidit ego eam inmisso padra
depasto qua aci̾te possum teneri pomi¬
ꝑ scribit ꝯpetere actõem adexibendum
si dolo malo patus inmisnt utgłandã
comederet nam ⁊ siglaus extaret nit
panietis me tollere ad exibendum ten¬
tb̃is Qrm̃ ad modũ simateriam meam
tet ⁊̃ interdicto deglande legenda ut
mͥ tertio quo die legande gsandis fa¬
cultas eẽt uti potero sidampiinfecti
cau̾o ¶Sicinis rem frceritadalium ꝑ¬
uenire iudetir dolofccisse quoniniꝰ
possideat simodo ħ dolose feccrii
S isiquis rẽ deteriorem exiburrit.
eque adexibendum cum tencusabimis

Expanded text:
 uinum uel oleum uel quid aliud effuderit uel confregerit, ad exhibendum tenebitur. Glans ex arbore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissi, ut glandem comederet: nam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam tet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero. Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
uehitulo aptau̾is teneberis ad exibendsi
⁊ ita pomp̃ scribit quamuis tunt cii¬
liter non possideam i dem i si in armario
uł nairitabulam meam uł ansatu scp̃¬
pho uinseris uł embleniata phiale uł
pipuram uestim̃to intexͥis aut bra hiũ
statue coadunatꝰ ¶ Icem inunicip¬
es ad exibendum ⁊ueniri possunt q fa¬
cultas est iestimendi Namr ⁊ si posside
rerusu cipere eos posse ꝯftat idem ⁊ in
colgus ceteris corporib dicendument¬
¶ Siquis nonpossideat litis⁊ testate
tempore postea ante suram possidere ce¬
perit oportere diciputamꝰ debert ꝯ damp¬
narinisi restituatur ¶ Siquis onditi

Expanded text:
ad exhibendum et ita Pomponius scribit, quamuis tunc ciuiliter non possideas. Idem et si armario uel naui tabulam meam uel ansam scypho iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris. Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. idem et in collegiis ceterisque corporibus dicendum erit. Si quis non possideat litis contestatae tempore, sed postea ante sententiam possidere coeperit, oportere dici putamus debere condemnari, nisi restituat. Si quis, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
b hr̃i ⁊ lauł ꝓ lane incet̾is necessaruᷤᷤ
dri quidem possessores hasque inputẽt
p̃do aũt de sequeri debeat qui sciens inali
u enam tem impendait s bongnius est ĩ
lucrum facere ⁊ id ip̃m uidicis officpo .¬
nneditur nam net extepio doumali delide
deducet licet ñ exstet res inquã ficit sicut

Expanded text:
ad edictum Plane in ceteris necessariis dei quidem possessores has quoque imputent, praedo autem de se queri debeat, qui sciens in rem alienam impendit. sed benignius est in lucrum facere et id ipsum officio iudicis continebitur: nam nec exceptio doli mali desiderdeducat, licet res non exstet in quam fecit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cipuitit male fudti possessores et̃ qũrun
mo põt ꝯtrouersiam motam ꝙͣ qm̃ enim
litis ꝯtestate mentio fiat insenatus ꝯ su¬
lio tũ ⁊ post motam ꝯttou̾siam om̃s pos¬
⁊ħuirc hodie utimur cepit. wscire rern
adse nõ ꝑimentem possidere isqui int̃pe¬
llatur. Quiuero p̃do est ⁊ ante litem ꝯtesta¬

Expanded text:
cipiunt malae fidei possessores esse, quin immo post controversiam motam. quamquam enim litis contestatae mentio fiat in senatus consulto, tamen et post motam controversiam omnes poshoc iure hodie utimur: coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere se is qui interpellatur. qui vero praedo est, et ante litem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulti data sit. Optimum est senatus
eius rttatis  pridit idus martias qͥu¬
tus uis. balb ⁊ pubutus. iisbentius ce¬
lsus⁊ticius. eu fiduis ocmis seuerianus
ꝯsinc uerda fectrunt de his que mnꝑato.
cosar triami parchifaius diui neruẽ ne¬
pos adriamis augustiis impator maxia¬
que princops ꝓpossint quinto nouas

Expanded text:
sit data, optimum est ipsius senatus eius relatis. 'Pridie idus Martias Quintus Iulius Balbus et Publius Iuuentius Celsus Titius Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus imperator maximusque princeps proposuit quinto nonas
Abbreviated transcription (Latin):
de eo nichil senatus loqui. ur: puto tñ:
adeitm mentem sinatus ꝯsulti ꝑtinere
parmet en imi refect ab iuicio quidolose
inheditatem sit n̾satus an positaħ fate
ceprtisscire ad se nõ ꝑunere uttum is tñt¬
modo idetut qui fcm̃ scitã nͥs quiiniure
erram̃t. ꝑurauit .n. fecte fcm testam̃tũ

Expanded text:
hil senatus loqui uidetur: puto tamen et ad eum mentem senatus consulti pertinere: parvi etenim refert, ab initio quis dolose in hereditate sit versatus an postea hoc facere coepit. Scire ad se non pertinere utrum is tantummodo videtur, qui factum scit, an et is qui in iure erravit? putavit enim recte factum testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qĩ iniũctus est demq ꝓ emptore titu¬
lo adhirẽt Namsia fuxioso emero sci¬
ens ꝓpossessore possidcosirem untitulo pro
conato queritur anquis ꝓpossessore ps¬
ꝓdoit titus recipit ꝓpossessore possession¬
cmut puta si ammore .xii. annis nup¬
ta tͥ qĩdetem scicus acceptisilegatium
michi sollutum est cx falsa cuisa scicnti
utiq ꝓpossessore possidebo ¶ Isautem qui

Expanded text:
et quasi iniunctus est. denique et pro emptore titulo haeret: nam si a furioso emero sciens, pro possessore possideo. item in titulo pro donato quaeritur, an quis pro possessore pospro dote titulus recipit pro possessore possessionem, ut puta si a minore duodecim annis nupta mihi quasi dotem sciens accepi. et mihi solutum est ex falsa causa scienti, utique p
Abbreviated transcription (Latin):
distrahi expeditrat que honerabant nrig¬
is heditatem ꝙ̃ fructinerantfnt sit inar̃o¬
itrio peutoris qualcm ꝯ putatõnetafa¬
ciat adiisus malt fidci possessorem utr¬
um ue ip̃ius ra n fructium anp̃cibrt
surarum post motam ꝯtrou̾siam. ¶ Liẽ
auiem senatus dehis locutus sit qise
hodeĩ existimant. tamen ⁊ siconoꝵ posses¬
sores setc̃ cxistimant ułalios sutiisso¬
ꝯdicione. Papinanisꝰ
quid pecimie exp̃cioretum uraditarum
rcodactam sit actipͥanus nõ solum iã

Expanded text:
distrahi expedierat, quae onerabant magdistrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat adversus malae fidei possessorem, utrum ipsius rei et fructuum an pretii et usurarum post motam controversiam. Licet autem senatus de his locutus sit, qui se heredes existiment, tamen et si bonorum possessores se existiment vel alios successordicione. Papinianus quit, "pecuniae ex pretio rerum venditarum". redact
Abbreviated transcription (Latin):
centur uł exalia quas causa uona adcum
ꝑ uenerunt senatus ꝯsultum hoc locũ
habebit ⁊ sictuitati pectrctir In puua¬
torum quo ꝓpetitionib scnatus ꝯsultum
docum mñt ncͣmo est quiambigit licet
inpublitacã fcm̃ scason solum autemin
heditarem hutiriur senatus : sult. siim
pauli castrensinł ama imisitate ¶ ꝓtti¬

Expanded text:
el si ex alia quacumque causa bona ad eum peruenerunt, senatus consultum hoc locum habebit: et si ciuitati peteretur.In priuatorum quoque petitionibus senatus consultum locum habere nemo est qui ambigit, licet in publica causa factum sit.Non solum autem in hereditate utimur senatus consulto, sed et in peculio castrensi uel ali
Abbreviated transcription (Latin):
nẽdicaiẽpẽttto abemptore possit ⁊ siuc̃¬
dices aneoceptõnt nõ repellatire. ꝙ p̃uidi¬
tum ħed̾itatinõfiat intes ac̾torem ⁊ eirm
n puto posse res petitorẽ: uenditare nͥ
empiores rogriisum ad bõe fidei possessorẽ¬

Expanded text:
ossit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessore
Abbreviated transcription (Latin):
I tem uidendum si possessor hcdita¬
tis uenditõne ꝑargentarium fcĩ petu¬
niã aptid eum ꝑdiderit anpetitõne hcdi¬
tatis teneatur qr inchil h̃t nec scquipo¬
test s labeo putat eum tencri qr suo ꝑ¬

Expanded text:
Item videndum, si possessor hereditatis venditione per argentarium facta pecuniam apud eum perdiderit, an petitione hereditatis teneatur, quia nihil habet nec consequi potest. sed Labeo putat eum teneri, quia suo
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sipossessor exptinua ħeditaria ioiẽm cm̾¬
it nabeo petatur ħeditas ita uenire in ħ¬
ciuisa s quidem np̃m fundum ⁊ fructus
inheditatis petititnẽ uenue ꝙ sicris exso¬
lucndigt̾a ħeditarii id fecit. ñ ampliuis ue¬
lum eaqut mortis temport fu̾unt s siqͣ¬

Expanded text:
 si possessor ex pecunia hereditaria hominem emerit et ab eo petatur hereditas, ita uenire in hcausa, et ipsum fundum et fructus in hereditatis petitionem venire: quod si aeris exsolvendi gratia hereditarii id fecit, non amplius velum ea quae mortis tempore fuerunt, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
aus ttem ip̃tium hãt bone fida poss¬
essor pnta ꝙ candem redemerit anaudien¬
dus sit. siuelit ramdare. ñ p̃tiu: In pdo¬
ne dicuꝰ clectõirenice dobere actoris. an ħ
mag̾ possessor audiendus sit stuelit rem
tradere licet dercriorem fcamnõ petitor si
p̃cium cesideret ꝙ uiueraum dum sit tale
desiderium anuero qrexre ħeditaria io¬

Expanded text:
rem et pretium habeat bonae fidei possessor, puta quod eandem redemerit: an audiendus sit, si uelit rem dare, non pretium? in praedone dicimus electionem esse debere actoris: an hic magis possessor audiendus sit, si uelit rem tradere licet deteriorem factam, non petitor, si pretium desideret, quod inuerecundum sit tale desiderium: an uero, quia ex re hereditaria lo
Abbreviated transcription (Latin):
im utnure q non fint res scditaria q̃
distracta estͣn. ⁊ sisenatus rerum ex ħedi¬
tate distractarum uo ħcoitariarum fe¬
tir mtncionem restitui tñ no detet q
iuere cum si debere nec inpͥntatutu
ꝙ nõ debrtum solutss ⁊ siressit redi.̃¬
bita hic utiq ⁊ ħconticia est ⁊ p̃cium
nõuemet ꝙ refusum est s ⁊ si obuen¬
dicõnem obstrictus sit. emptor possc̃¬
sor heditatis dictndunerit ꝓspitiei cau¬
sscisor isideꝑdite sunt res ⁊ tucre uł dumm¬
uuite. S utrum ita deurum restituat
sibone fidei possessorest. an ⁊ simale fidei ⁊ siqͥ¬
dem res apud cmptorem extant. n deꝑdi¬
te nec diminuite sunt: sũ dubio ipasres
dobet p̃stare malt fidei possessor aut sirctipe

Expanded text:
um venire, quia non fuit res hereditaria quae distracta est: sed etsi senatus rerum ex hereditate distractarum, non hereditariarum fecit mentionem, restitui tamen non debet, quia ituere eum non debere nec imputaturum quod non debitum solvit. Sed si res sit redhibita, hic utique et hereditaria est et pretium non veniet quod refusum est. Sed et si ob venditionem obstrictus sit emptori possessor hereditatis, dicendum erit prospici ei caussessor, etsi deperditae sunt res vel deminutae. sed utrum ita demum restituat, si bonae fidei possessor est, an et si malae fidei? et si quidem res apud emptorem exstent nec deperditae nec deminutae sunt, sine dubio ipsas res debet praestare malae fidei posses
Abbreviated transcription (Latin):
tor uł sub ꝯditõe aquo petita est ħeditas
non debere eum dampuaritei piane iud¬
icate tempus s pec̃t indumesses cdm̃nocta¬
uemi scntentiam iripud pomponium
scriptinnestandies uencrit ꝙ instipn¬

Expanded text:
tor uel sub condicione, a quo petita est hereditas, non debere eum damnari. rei plane iudicatae tempus spectandum esse secundum Octaueni sententiam, ut apud Pomponium scriptum est, an dies uenerit:
Abbreviated transcription (Latin):
siqus dolo fecerit quominus possideat s¬
ditatis peticione tenebitur s sialusn¬
atus possessionem qmͣ ego dolo maio a¬
omisam ꝑatus sit udicium pati marcelł.
aduitsus eum qui desut litis extimatõ:
n magis euanes cers ait nisipetentis
iter est certe uiquid sirem paratus sit
restituere in dubittatum erit cuanes¬
cum qui possidet nõ libabit ¶Itema

Expanded text:
si quis dolo fecerit, quo minus possideat, hereditatis petitione tenebitur. sed si alius nanctus possessionem, quam ego dolo malo amiseram, paratus sit iudicium pati, Marcelluaduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euaneseum qui possidet non liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
litem ꝯtestatam fcterint quominus po¬
ssiderent ꝑiñ ⁊ dampnandos qĩ possider¬
enieos autem quiiustas causas hũissẽt
q̃rbona ad se ꝑtinere existimassent usq
dum taꝑat quo iotu pletõre exeare fc̃ies¬
sent. ¶petitã antẽ a fisdo heditatem ex
cotp̃r exstimmdum cẽ quo primum sciera

Expanded text:
litem contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde condemnandos, quasi possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit
Abbreviated transcription (Latin):
latõ neciuis dolisu p̃mium ferat:
¶S siciudem ⁊ promiso aditiatur int
siquid. in uleare doło scm̃ sit exstipuli¬
tu ⁊ ueniri quidolo fccit põt n õ siarbitr¬
um quis corrupit uł petcimiꝰ uł am¬
liquem ex his quib cansam suarti⁊m¬
isserat. cxcoli cl iusula poterit ⁊ ueniri.
ił si aduersarium tͥlide tirtumuent
rit ⁊ oĩo si inhat lite dolo mala uersa¬
tus c̃locum habebit exftipulatuactõ
⁊ au iõ siuelit dedoio actõne m extere
adu̾sarius ictõnem nõ debebi. ħabeat ex
stipulatu ac̾tt̃ẽ ꝙ si hurus modi clausuł¬
a inꝓꝓmusso ascripta nõẽ. tunt dedoio
actõuł exceptõ. iocirm habebri s autem

Expanded text:
ferat. sed si quidem compromisso adiciatur "ut quid dolo in ea re factum sit", ex stipultu conveniri qui dolo fecit potest: et ideo si arbitrum quis corrupit vel pecunia vel amaliquem ex his, quibus causam suam commiserat, ex doli clausula poterit conveniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduersarius, non debebit, cum habeat ex stipulatu actionem. quod si huiusmodi clausula in compro- misso adscripta non est, tunc de dolo actio uel exceptio locum habebit. hoc autem