comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dos docrederent filios suos quos natos primitus suscepissentꝰ deindehoc a pertius ita
loquitur quod bumana holo causta sic ds̃ in ꝓb& ut ꝑhibeat detestans ea in aliis gentibus. & po¬
pulo suo praecipiens neaudeat imitari : si autẽ inquit ex terminauerit dñs ds̃ tuus gentes
in quas tuintras hereditare terrã eorũ a conspectutuo. & heredittbis eos & babitabis
intera eirum : at tende tibi ipsi ne ex quirus sequi eus postquam exterminati fuerint
a facietua neex quiras deos eortm dicens : quemad modum faciunt gentes diissuis ficci¬
am& ego : non facias ita dño dõtuo : abominamenta enim quȩ dñs odit fecerunt diissuis qm̃&
filios suos & filicossuccs conburunt ignidiissuis : quid euidentius ostendi potest his scãe
scripturae testimoniis. ut alia huiuscemodi omittã. quamdm̃ a quo haec scriptura humano

Expanded text:
dos deo crederent filios suos, quos natos primitus suscepissent. deinde hoc apertius ita dos deo crederent filios suos, quos natos primitus suscepissent. deinde hoc apertius ita loquitur, quod humana holocausta sic deus inprobet, ut prohibeat detestans ea in aliis gentibus et populo suo praecipiens ne audeat imitari. st autem, inquit, exterminauerit dominus deus tuus gentes, in quas tu intras hereditare terram eorum, a conspectu tuo et hereditabis eos et habitabis in terra eorum, adtende tibi ipsi, ne exquiras sequi eos, postquam exterminati fuerint a facie tua, ne exquiras deos eorum dicens: quemadmodum faciunt gentes diis suis, faciam et ego. non facies ita domino deo tuo; abominamenta enim, quae dominus odit, fecerunt diis suis, quoniam et filios suos et filias suas comburunt <in> igni diis suis. Quid euidentius ostendi potest his sanctae scripturae testimoniis, ut alia huiusce modi omittam. quam deum. a quo haec scriptura humano
Abbreviated transcription (Latin):
brȩ futurorũ res ipsas nobis quehis sacrificiis significabant᷑ cõmendare uo¬
luisse. fuisse autẽ etiã istã utilem causã curilla mutarentur. nec modo iube¬
rentur immoꝑhiberentur offerri. neuere secundum carnalem affectum talibus
dm̃ delectari puitc remus : sedutrum & iamhumanis sacrificiis significari futura opor¬
tuerie merito quaeritur. non quomortes hominũ quandoque moriturorum in hac
causa ex horrescere & formidare deberemus. si illi quihaet dese fieri gratant̃ accipe¬
rent in aeternam remunerationem commendarentur dõ ̃ sed si hoc uerũ esset.
hoc genus sacrificiorum dõ non displicer& : displicere autẽ dõ satis euidenter ea¬
dem scriptura testictur: nam cum omnia primo genita sibidicari & sua eẽ uoluerit
atq prȩceperit redimi tamen a seuoluit primogenita hominum ne immolan¬

Expanded text:
brae futurorum. res ipsas nobis quae his sacrificiis significabantur commendare uobrae futurorum. res ipsas nobis quae his sacrificiis significabantur commendare uoluisse; fuisse autem etiam istam utilem causam cur illa mutarentur nec modo iuberentur, immo prohiberentur offerri, ne uere secundum carnalem adfectum talibus deum delectari putaremus. Sed utrum etiam humanis sacrificiis significari futura oportuerit, merito quaeritur: non quo mortes hominum quandoque moriturorum in hac causa exhorrescere et formidare deberemus, si illi, qui haec de se fieri gratanter acciperent, in aeternam remunerationem commendarentur deo. sed si hoc uerum esset, hoc genus sacrificiorum deo non displiceret; displicere autem deo satis euidenter eadem scriptura testatur. nam cum omnia primogenita sibi dicari et sua esse uoluerit atque praeceperit. redimi tamen a se uoluit primogenita hominum. ne immolan
Abbreviated transcription (Latin):
quid heredittibimus. XLUIIII Defilia iepte quod eam pater in holo causto¬
ma obtulitdõ qm̃ inbello uouerat si uicis sec eum seholo caustoma oblaturũ
qui sibidedomo exiens occurrisset . quod cum uouisset uicit et occur rente sibifi¬
lia qđ uouerat reddidit. solec eẽ magna et ad diiudicandum difficillima questio
quibusdam quid sibi hoc uelit nosse cupientib et piae quaerentib. quibus dã uerdꝰ
qui scripturis hisscĩs inperita impieccite aduersant᷑ hoc maximeincrim̃ uocantib
quod legis et ꝓphacarum ds̃ etiã humanis sacrificiis fuerit delesttie : quorũ calũ¬
mis sicprimitus respondemꝰ. Ndm̃ legis et ꝓphae tarũ atq ut ex praessiusdi cã
dm̃ habrahã et dm̃ isa ac & dm̃ ia cob nec illa sacrifitia delectauerint ubi pe¬
corũ holo causta offerebantur sed qđ significatiua fuerint etquaedamum¬

Expanded text:
quit, hereditabimus s. De filia Iephte quod eam pater in holocaustoquit, hereditabimus s. De filia Iephte quod eam pater in holocaustoma obtulit deo — quoniam in bello uouerat, si uicisset, eum se holocaustoma oblaturum, qui sibi de domo exiens occurrisset; quod cum uouisset, uicit et occurrente sibi filia quod uouerat reddidit — solet esse magna et ad diiudicandum difficillima quaestio quibusdam quid sibi hoc uelit nosse cupientibus et pie quaerentibus, quibusdam uero qui scripturis his sanctis inperita inpietate aduersantur, hoc maxime in crimen uocantibus, quod legis et prophetarum deus etiam humanis sacrificiis fuerit delectatus. quorum calumniis sic primitus respondemus, ut deum legis et prophetarum, atque ut expressius dicam, deum Abraham et deum Isaac et deum Iacob nec illa sacrificia delectauerint, ubi pecorum holocausta offerebantur, sed. quod significatiua fuerint et quaedam um
Abbreviated transcription (Latin):
dedit tibi inhereditate chamos deus tuus hec possidebis: u̾bi uideripotest confirmasse
iepte dm̃ istum quiuocatur chamos potuisse aliquiddare inhereditate cultoribus suis
quidamuero sichabent: non ne quaecũq: possedit chamos deustuus hec possidebis: & hocita
sonat quasi aliquid potuerit possidere : anforte secundumho dictũ est qđ sub angelis cor¬
constituta e sunt gentis iuxta canticum morsi famulidi : numquid namergo ille angelus sub
quo erant filii ammon chamos appellatus est : quis hoc audeat affirmare. cum possit in
telligi secun dumeius opinionẽ distum quia putabat dm̃suũ hoc possidere uel in posses¬
sionem sibi dedisse: magis autẽ istesensus eluc& in his uerbis quae grecus hab& non ne
qua ecumque hereditabit tibi chamos deustuus haec hereditabis: ut in eo qđ positũ est
tibi intellegatur it dictum acsidiceretur. sicut uidetur tibi: tibi enim horeditauit qui

Expanded text:
dedit tibi in hereditate Chamos deus tuus, haec possidebis? ubi uideri potest confirmasse dedit tibi in hereditate Chamos deus tuus, haec possidebis? ubi uideri potest confirmasse Iephte deum istum, qui uocatur Chamos, potuisse aliquid dare in hereditate cultoribus suis. quidam uero sic habent: nonne quaecumque possedit Chamos deus tuus, haec possidebis? et hoc ita sonat, quasi aliquid potuerit possidere. an forte secundum hoc dictum est, quod sub angelis constiquo erant filii Ammon, Chamos appellatus est? Quis hoc audeat afftellegi secundum eius opinionem dictum, quia putabat deum suum hoc possidere uel in possessionem sibi dedisse? magis autem iste sensus elucet in his uerbis, quae graecus habet: nonne quaecumque hereditauit tibi Chamos deus tuus, haec hereditabis? ut in eo, quod positum est "tibi", intellegatur ita dictum, ac si diceretur: sicut uidetur tibi. tibi enim hereditauit qui
Abbreviated transcription (Latin):
uersis patribus nascerentur. & fratres essent unius matris filii non unius patris : solebant
enim nubere feminae dealiis tribubus in alias tribus: unde & saul cum esset de tribubenia¬
min. dedit silicmsuam dauid homini detribuiuda : & sacerdos iudae uti que homo decri¬
buleui duxit filiam ioram regis. hominis decribu iuda: hinc factum est ut elisab&h &
maria cognaites in euan gelio legamus. cum fuerit elisabetb defiliabus a aron: ex quo
intellegitur decribuleui &filiabus a aron aliquã nupsisse in tribum iudam. unde ita
sier& inter ambas illa cognatio. ut dñi caro nonsolum deregia uerum &ĩcõ desacer¬
regi filiorumammon: &iam hocdicit : nonne qua e cumque beredi tabittibi camos ds̃ tuus
haec hereditabis. & omnia quaccumq: hereditabit dñs ds̃ noster a facie ura haecheredi¬
tabimus: quod quidam latini sic inter pretandum puta uerunt . ut dicerent: non nequȩ cãq

Expanded text:
uersis patribus nascerentur et fratres essent unius matris filii, non unius patris. solebant uersis patribus nascerentur et fratres essent unius matris filii, non unius patris. solebant enim nubere feminae de aliis tribubus in alias tribus. unde et Saul, cum esset de tribu Beniamin, dedit filiam suam Dauid homini de tribu Iuda; et sacerdos Ioiade, utique homo de tribu Leui, duxit filiam Ioram regis, hominis de tribu Iuda. hinc facMariam cognatas in Evangelio legamus , cum fuerit Elizabeth de filiabus Aaron: ex quo intelligitur de tribu Levi et filiabus Aaron aliquam nupsisse in tribum Juda, unde ita fieret inter ambas illa cognatio, ut Domini caro non solum de regia, verum etiam de sacerregi filiorum Ammon, etiam hoc dicit: Nonne quaecumque haereditavit tibi Chamos deus tuus, haec hereditabis, et omnia quaecumque hereditauit dominus deus noster a facie uestra, haec hereditabimus? quod quidam latini sic interpretandum putauerunt, ut dicerent: nonne quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
filius patris fratris eius uris acar: filiũ patrui eius dixit filiũ fr̃atris pͥatris eius cũ ordina¬
tius &usitatius atque aꝑtius diceretur filium fratris patris eius: filius enim erat patruieus
sicut euidertius in ea interp̃tatione quae ex hebreo est inuenitur: nonergo quod dic tum est
frater. hoc est enim patruus : nam siueponatur in nominatiuo hic pater fratris. siue ponatus
hic patris frater g̃enitiuum facit huius patris fratris: uerũ altera orttur quaestio quomodo
fuerit patruus abimeleth ur isa char id est uir detribu issachar: cũ abi melelh pateem
habuerit gedeon qui gedeon de tribufuit manasse: quomodo ergo phua & gedeon fratres fuer
ut possit esse phua patruus ab meleh cuius patrui filius thola succeder& secundum istam nar¬
rationem ipsi abi melech: potuerunt ergo gedeon & phua unam habere matrem exqua di

Expanded text:
filius patris fratris eius, uir Issachar. filium patrui eius dixit "filium patris fratris eius", cum ordinafilius patris fratris eius, uir Issachar. filium patrui eius dixit "filium patris fratris eius", cum ordinatius et usitatius atque apertius diceretur: filium fratris patris eius; filius enim erat patrui eius, sicut euidentius in ea interpretatione quae ex hebraeo est inuefrater; hoc est enim patruus. Nam sive ponatur in nominativo, hic pater fratris, sive ponatur, hic patris frater genitivum facit, hujus patris fratris. Verum altera oritur quaestio; quomodo fuerit patruus Abimelech vir Isachar, id est, vir de tribu Isachar, cum Abimelech patrem habuerit Gedeon, qui Gedeon de tribu fuit Manasse? Quomodo ergo Phua et Gedeon fratres fuerunt, ut possit esse Phua patruus Abimelech, cujus patrui filius Thola succederet secundum istam narrat
Abbreviated transcription (Latin):
tum est mane ipsumdiluculum inelligatur: additum est autẽ simul ut oritur sol: ũte¬
primeretur noniam orto sole faciendũ sed ubi fulgor apparuerit solis orientis : non
enĩ aliunde albescit diluculũ nisicum coeperit partem caeli quam uidemus ab oriente
lux solis ad eam redeuntis attingere : hinc est quod &iam in euangelio unam atq: eandem
ron alius euangelista dicit diluculo fastam cum adhuc obscurum eẽt alius oriente sole
quia & ipsalux quantula cumq diluculi sole utiq fiebat oriente id est ad ortũ ueniente
& fulgorẽ suũ desuae praesentiae ꝓpinquitate lactante : quã lucẽ quidã idiotae solis
non ẽe putauerunt. sedesse illam quae primitus condita est antequamds̃ quastodie conder&
solem XLUII. Et surrexit post abimelech quis aluum facer& isrł thola filius phua

Expanded text:
tum est" man e" ipsum diluculum intellegatur. additum est autem: simul ut oritur sol, ut etum est" man e" ipsum diluculum intellegatur. additum est autem: simul ut oritur sol, ut exprimeretur non iam orto sole faciendum, sed ubi fulgor adparuerit solis orientis. non enim aliunde albescit diluculum, nisi cum coeperit partem caeli, quam uidemus ab oriente, lux solis ad eam redeuntis adtingere. hinc est quod etiam in euangelio unam atque eandem rem alius euangelista dicit diluculo factam, cum adhuc obscurum esset, alius oriente sole, quia et ipsa lux quantulacumque diluculi sole utique fiebat oriente, id est ad ortum ueniente et fulgorem suum de suae praesentiae propinquitate iactante. quam lucem quidam idiotae solis non esse putauerunt, sed esse illam, quae primitus condita est, antequam deus quarto die conderet solem. Et surrexit post Abimelech, qui saluum faceret Israhel, Thola filius Phua,
Abbreviated transcription (Latin):
candi non ed surdum uisumest ũt quidã id qđ est ex a pestilen &iam imimisit unt̃ ptatisi
ALXI. Uleba quaemsit ad nuntios abimolech ⁊ eluil princeos ciuitatis sid mcorans
&iã idhabint : & nunc surge noste tu & populustuus tecũ & insidiare inagro : &enit ma¬
nosimuls& oritur sol: maturabis & tende s suꝑciuitatẽ : qđ latini quidã habent matura¬
bis quidã uero manichabis. graecus hab& qđ diciposs& non uno uerbo diluculo surges
& fortaesse hinc sit dictum maturabis amatutino tẽpore. quãuis &iã aliis tẽporibus
dici soleat ad rem ad celerandã manicabis autẽ latinũ uerbum ẽẽ mibi nonoccur¬
rit : sed illud mou& quod cum dixisset simul ut oritur suladdidit diluculo surges
cum ipsum dluculum qđ graece dicitur oRThos tempus ante solem signific& quod iam
usitatissime dicitur cum albescere coeperit: sic iteque in tellegendũ est : ut quod posi¬

Expanded text:
candi non absurdum uisum est, ut quidam id, quod est sawreatstXsv, etiam "i misit" interpretati candi non absurdum uisum est, ut quidam id, quod est sawreatstXsv, etiam "i misit" interpretati sint. Verba quae misit ad nuntios Abimelech Zebul princeps ciuitatis Sicimorum etiam id habent: et nunc surge nocte tu et populus tuus tecum et insidiare in agro. et erit mane simul ut oritur sol, maturabis et tendes super ciuitatem. quod latini quidam habent "maturabis", quidam uero "m ani cab is", graecus habet quod dici posset non uno uerbo: diluculo surges. et fortasse hinc sit dictum "maturabis" a matutino tempore, quamuis etiam aliis temporibus dici soleat ad rem accelerandam. "manicabis" autem latinum uerbum esse mihi non occurrit. sed illud mouet, quod cum dixisset: simul ut oritur sol, addidit: diluculo surges, cum ipsum diluculum, quod graece dicitur Spdpoc, tempus ante solem significet, quod iam usitatissime dicitur, cum albescere coeperit. sic itaque intellegendum est, ut quod posi
Abbreviated transcription (Latin):
pat uebemertioris autẽ cõminationis est & quodam modo praesentioris efficaciae si quis
ditat si nonuis facere quod uolo seuiat inte iramea idest iam seuiat ut quid ea tenesi e¬
srmmalieĩ intor abimelah & interuiros si comorũ : hoc uerbũ utrũ imperantẽ an
ꝑma tetẽ dñ signific& non facile definiri porest : quod enim hicpositum est emisit
drant in balise eca pestilen: qđ est &iã in psalmis ubi legitur emitteluren tuã quan¬
quan inquibus dã locis inter p̃tes nr̃ilubi est in greco exapestler misit interuro¬
tostis unt nonemisit : potestergo & sic intellegi. ut sp̃m malum dẽ tamquam ire inter
sus uolentera emiserit idet potestctem dederit maligno spũi ad eorum pacon ꝑtur¬
bandari usti adeo auten &iam mitti ah̃o malignum sp̃m propter iustitiã uindi¬

Expanded text:
eret. uehementioris autem comminationis est et quodam modo praesentioris efficaciae, si quis eret. uehementioris autem comminationis est et quodam modo praesentioris efficaciae, si quis dicat: si non uis facere quod uolo, saeuiat in te ira mea, id est iam saeuiat, ut quid eam teneo? m malignum inter Abimelech et inter uiros Sicimorum. hoc uerbum, utrum imperantem an permittentem deum significet, non facile definiri potest. quod enim hic positum est "em is it", graecus habet eSaTretaeIXev: quod est etiam in Psalmis, ubi legitur: emitte lucem tuam. quamquam in quibusdam locis interpretes nostri et ubi est in graeco ἐξαπέστειλεν "misit" interpretati sunt, non "misit". potest ergo et sic intellegi, ut spiritum malignum deus tamquam ire inter eos uolentem emiserit, id est potestatem dederit maligno spiritui ad eorum pacem perturbandam. usque adeo autem etiam mitti a domino malignum spiritum propter iustitiam uindi
Abbreviated transcription (Latin):
rties sunerat ab illo quittele aliquid in teberne culosuo atque in honorensum fieri iusserat:
nunc uero grauiora cõmissa &aꝑtissimã postidola fornicationẽ populieẽ noluit in pumitũ¬
digtii Quod inducitur rannus id est quod dam spinarum genus in similtiuuint
& comedat cedros libani obscurus sensus est sed eum inuenta distinctio monfstet
non enim lte legendum est : & sinon ex eat ianis deramno sed subdis tinguendum &
sinon: ac deinde inde in serendum exeat ianis deramno id est & sinon confidits in p¬
tectione mea autsinon inuerite unguitis me regnare supuos ex eat ignis deram¬
no  coraedet cedros libani : comminatis enim uerba sunt quid facere possit sino¬
deurur eam regare suꝑse: uerum quia non ait exibit ignis deramno &mindurabit
cerios libani sedait exeat & manduc& obscurius factũ est qua sisola distintirabit¬

Expanded text:
recessum erat ab illo, qui tale aliquid in tabernaculo suo atque in honorem suum fieri iusserat. recessum erat ab illo, qui tale aliquid in tabernaculo suo atque in honorem suum fieri iusserat. nunc uero grauiora commissa et apertissimam post idola fornicationem populi esse noluit inpunitam. Quod inducitur rhamnus, id est quoddam spinarum genus, in similitudinem et comedat cedros Libani, obscurus sensus est, sed eum inuenta distinctio manifestat. non enim ita legendum est: et si non exeat ignis de rhamno, sed subdistinguendum "et si uon" ac deinde inferendum "exeat ignis de rhamno". id est: et si non confiditis in protectione mea aut: et si non in ueritate ungitis me regnare super uos, exeat ignis de rhamno et comedat cedros Libani. comminantis enim uerba sunt quid facere possit, si noluerint eam regnare super se. uerum quia non ait: exibit ignis de rhamno et manducabit cedros Libani, sed ait: exeat et manducet, obscurius factum est, quam si sola distinctio lat
Abbreviated transcription (Latin):
sed postiea facum est insinedierum gedeon hoc peecatũ quando consecutasunt &ia mala
quae deinde scriptura contexuit postea quam commemolanndo couotemore un
dubus erndeon terra conquieuerit : quos annos recapitulando conum noran
factum ont  ciI Et fastũ est cũ eẽt mortuus gedeon: & auersi sunt filiu stb & for¬
nicatisunt post bahalim & posuerunt ipsi sibi babalberiihtestementũ ut asset ous
ipseindm: &ba hcclim & bahalberithidola intelle gendasunt : maior itaquet ars¬
geno &fornicatio commissa est apopulo post mortem gedeon qua illo uiuo ꝓpier
esud qm & illud & simhͥlicite factũ erat. tamen desacramentis tabernaculi erat Istauero
postidolit fornicatio non becb& uel falitm paternae religionis defensione umde
ut pax interra ꝑseueraro quialic& factũ erat qđ ꝓ hibuer at nontamen lomge

Expanded text:
sed postea factum est in fine dierum Gedeon hoc peccatum, quando consecuta sunt etiam mala, sed postea factum est in fine dierum Gedeon hoc peccatum, quando consecuta sunt etiam mala, quae deinde scriptura contexuit, posteaquam commemorauit, quot annis in diebus Gedeon terra conquieuerit, quos annos recapitulando commemorauitfactum est. Et factum est cum mortuus esset Gedeon, et auersi sunt filii Israhel et fornicati sunt post Baalim et posuerunt ipsi sibi Baalberith testamentum, ut esset eis ipse in deum. et Baalim et Baalberith idola intellegenda sunt. maior itaque transgressio et fornicatio commissa est a populo post mortem Gedeon quam illo uiuo propter ephud, quoniam et illud, etsi inlicite factum erat, tamen de sacramentis tabernaculi erat; ista uero post idola fornicatio non habet uel falsam paternae religionis defensionem. undut pax in terra perseueraret, quia, licet factum erat quod prohibuerat, non tamen longe
Abbreviated transcription (Latin):
operto sacrisicui quodin sut ciui tate praeterdi taber naculum consti tuerat & ꝓpthoc
pecatun factuest illi & domui eius in scandalc̃. ut sic interir& qđ postea scriptara narrat
qoal bureouit hebreos ex auro spolioram feerit ab hominati omeo &e postillo sorn¬
catus sit omnis itł & fuerit illi &e domuieius in scandalum, quomo doerigo post
hoctantũ nefas quod & gedeon & populus ad misit requieut utra qua drano pee as nas
cumhoc scriptura soleat ostordere cumad ño dõ populus formicare idir tiune potus. mec̃
aluis podistr ponad quirar c̃ & hostibus subiugaeri non abhostium infestactio de muiis e
sedinelli gendum est sicut sol& scriptura ꝑ plensin ides praeoceupati onẽ dixisse¬
qđ fecerit efud contradi legem gedem ex illo auro quod suerat bostibus deo clitunsr
pstretis isfutiro quiauinoloco dicere uoluit &undecrait aurum & quod deille fattunsit:

Expanded text:
opera sacrarii, quod in sua civitate praeter Dei tabernaculum constituerat, et propter hoc opera sacrarii, quod in sua civitate praeter Dei tabernaculum constituerat, et propter hoc peccatum factum est illi et domui ejus in scandalum, ut sic interiret quod post ea Scriptura narrat qua liberavit Hebraeos, ex auro spoliorum fecerit abominationem, et post illam fornicatus sit omnis Israel, et fuerit illi et domui ejus in scandalum. Quomodo ergo post hoc tantum nefas, quod et Gedeon et populus admisit, requievit terra quadraginta annos; cum hoc Scriptura soleat ostendere, cum a Domino Deo populus fornicaretur, tunc potius pacem illos perdere, non acquirere; et hostibus subjugari, non ab hostium infestatione muniri? Sed intelligendum est, sicut solet Scriptura, per prolepsim, iit ephud contra dei legem Gedeon ex illo auro, quod fuerat hostibus deuictis atque prostratis ablatum, quia uno loco dicere uoluit et unde erat aurum et quid de illo factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
esud non scilic& illud totum consumens in efud sed ex illo quantum sufficiebat im¬
pendens : Namin illa interpretatione quae ex hebreo est. siclegitur: fecitq: ex eo ge¬
deon efod: quod enim apud septuaginta scriptũ est efud. hoc in hebreo ꝑbibetur dici efod:
non autẽ om̃s sacerdotes tali utebantur suꝑ humerali quod eẽt ex auro & iacentho
& purpura & coccino &bysso. sed solus summus sacerdos : unde illud: quod desamu he
le commemorauimus factlim illi ab eius matre . nonerat utique tale . qm̃ cum datus
est nutri endus nonerat summus sacerdos. utique puer: unde ut dictum est efud
bar appellatur. uel potius efudbat sicut asserunt qui hebream linguam nouer̃.
& interp̃tatur efudlineum : sed gedeon ex istimo illud fecisse quod erat praecipu¬
um summis acerdotis indumentũ atq ornamentũ. ꝑ quod & cȩtera signisi catas̃

Expanded text:
efud, non scilicet illud totum consumens in efud, sed ex illo quantum sufficiebat imefud, non scilicet illud totum consumens in efud, sed ex illo quantum sufficiebat impendens. Nam in illa interpretatione quae ex Hebraeo est, sic legitur: Fecitque ex eo Gedeon efod: quod enim apud Septuaginta scriptum est efud, hoc in Hebraeo perhibetur dici efod. Non autem omnes sacerdotes tali utebantur superhumerali, quod esset ex auro, et hyacintho, et purpura, et coccino, et bysso, sed solus summus sle commemorauimus factum illi ab eius matre, non erat utique tale, quoniam cum datus est nutriendus non erat summus sacerdos utique puer. unde, ut dictum est, ephud bar appellatur uel potius ephud bat, sicut adserunt qui hebraeam linguam nouerunt, et interpretatur ephud lineum. sed Gedeon existimo illud fecisse, quod erat praecipuum summi sace
Abbreviated transcription (Latin):
retur ds̃ non qđ solido auro uelut ad orandũ constituerit efud. sed qđ ex auro ipso quod
e& de praeda fecerit ea quae ꝑtinerent ad ornamenta uel instrumenta sacrarii: quae
omnia ꝑefud signisicata sunt ꝓpter excellentiã ut dixi uestis sacerdotedis: nam &
ipsũ ephud non quidem ex auro solo fieri pceptũ si hocest suꝑ humerale sacerdotalis
uestis uerũ tamen &iam aliquid auri hab& : nam ex auro & iachinto & purpura & cõc¬
cino & brsso ut fier& diuinitus imperatũ est : sed quia hotita posuerunt septuaginta
interpretes. ut commemoratis omnibus quȩ dẽ spoliis acceperat gedeon inferrent.
& fecit illud gedeon in ephud. uidetur itadictũ itam quam ex toto illo qđ cõmemoratũ ẽ
hoc factũ eẽ creclatur. cum possit &iã illic intellegi locutio quaesignificat a toto
partẽ ut qđ dictũ est ferit illud in efud intelligatur fecit indeefud uelfecit ex eo

Expanded text:
retur deus. non quod solido auro uelut adorandum constituerit ephud, sed quod ex auro ipso, quod retur deus. non quod solido auro uelut adorandum constituerit ephud, sed quod ex auro ipso, quod esset de praeda, fecerit ea quae pertinerent ad ornamenta uel instrumenta sacrarii, quae omnia per ephud significata sunt, propter excellentiam, ut dixi, uestis sacerdotalis. nam et ipsum ephud non quidem ex auro solo fieri praeceptum est, si hoc est superhumerale sacerdotalis uestis, uerum tamen etiam aliquid auri habet; nam ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso ut fieret, diuinitus imperatum est. sed quinterpretes, ut, commemoratis omnibus quae de spoliis acceperat Gedeon, inferrent, Et fecit illud Gedeon in efud: videtur ita dictum, tanquam ex toto illo quod commemoratum est, hoc factum esse credatur, cum possit etiam illic intelligi locutio quae significat a toto partem, ut quod dictum est: Fecit illud in efud, intelligatur, fecit inde efud; vel, fecit ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
id eo scilic& qđ p̃tertaber naculũ dĩ ubi erantista quȩ ibi fieriius serat ds̃
extra simile aliquid fieri fas ñ erat: Ideo sequit᷑. et dic̃scriptura: et factũ ẽ ge¬
deon et domui eiꝰ inscandalũ. idẽ ut ab offensodõ disceder& : quia & hoc qđ dã
genꝰ idoli qd ammodo erat qđ extradĩ tabernaculũ qđ lib& manu ftactũ
ꝓdõ coleret᷑ cũ illa psa quȩ iussa s̃ intabernaculo fieri ad dĩ potius cultũ refer
rent̃ quet̃ ꝓdõ aliquid eorũ aut ꝓ di simulacrꝰ colendũ haberet᷑. quanquã
ꝑ efud uel efod ea locutione quae significat a parte totum omnla possitꝰ intelligi
qua e constituit gedeon in suaciuitate ueluti ad colendum dm̃ similia taber maculo
di & ꝓptere a ꝑ hoc quia hoc est sacerdotalis honoris insigne qđ sȩpe scriptura cõmemo¬
rat ut hoc sit peccatũ gedeon. qđ ex tradĩ tabernaculũ fecerit aliquid simile ubi cole¬

Expanded text:
ideo scilicet, quod praeter tabernaculum dei, ubi erant ista quae ibi fieri iusserat deus, ideo scilicet, quod praeter tabernaculum dei, ubi erant ista quae ibi fieri iusserat deus, extra simile aliquid fieri fas non erat. ideo sequitur et dicit scriptura: et factum est Gedeon et domui eius in scandalum, id est, ut ab offenso deo discederet, quia et hoc quoddam genus idoli quodam modo erat, quod extra dei tabernaculum quodlibet manu factum pro deo coleretur, cum illa ipsa quae iussa sunt in tabernaculrentur, quam pro Deo aliquid eorum, aut pro Dei simulacro colendum haberetur: quanquam per efud vel efod, ea locutione quae significat a parte totum, omnia possunt intelligi quae condei: et propterea per hoc, quia hoc est sacerdotalis honoris insigne, quod saepe scriptura commemorat, ut hoc sit peccatum Gedeon, quod extra dei tabernaculum fecerit aliquid simile, ubi cole
Abbreviated transcription (Latin):
muieius in scandalum : quomodo ergo istauestis detanto auro fieripotuit.
nam & mater samuhelis fecit filio suosicut legimꝰ efud bar quod non nulli
inter praetati sunt efud lineum. quando eũ dedit intemplonutriendũ : ubi
euendentius appar& hoc genus eẽ indumenti: anideo dictum est statuit
illud inciui ta tesua ut hinc intelli geretur aureũ fuisse factũ : non enĩ dic¬
tũ est posuit sed statuit. qm̃ ita erat solidum etualidũ ut statui poss&
hoc ẽ positũ stare: hocergo inlicitũ cũ fecisset gedeon. fornicatus ẽ post
illud om̃is isrł idẽ sequendo illud contralegẽ dĩ : ubiñ frustraqueritur
cũ idolũ ñ fuerit idẽ cuus quã dĩ falsiet aliem simulacrũ sed efud
id est unũ desacra m̃tis tabernaculi qđ aduestẽ sacer dotalẽ ꝑtineret. quo¬
modo fornicationẽ scriptura di cat populi istaisectantis atq uenerantis.

Expanded text:
mui eius in scandalum. quomodo ergo ista uestis de tanto auro fieri potuit? mui eius in scandalum. quomodo ergo ista uestis de tanto auro fieri potuit? nam et mater Samuelis fecit filio suo, sicut legimus, ephud bar, quod nonnulli interpretati sunt "ephud lineum", quando eum dedit domino in templo nutriendum: ubi euidentius adparet hoc genus esse indumenti. an ideo dictum est: statuit illud in ciuitate sua, ut hinc intellegeretur aureum fuisse factum? non enim dictum est "posuit", sed "statu it", quoniam ita erat solidum et uali- . dum, ut statui posset, hoc est positum stare. Hoc ergo inlicitum cum fecisset Gedeon, fornicatus est post illud omnis Israhel, id est sequendo illud contra legem dei. ubi non frustra quaeritur, cum idolum non fuerit, id est cuiusquam dei falsi et alieni simulacrum, sed ephud, id est unum de sacramentis tabernaculi quod ad uestem sacerdotalem pertineret, quomodo fornicationem scriptura dicat populi ista sectantis atque uenerantis.
Abbreviated transcription (Latin):
gedeon a trecentissuis gladius dño & gedeon. id est huic gedeon. hoc significat qđ gla¬
dius iderat operaturus qđ dño placer& & gedeon. XLI. Quaerisol& quid sit efud
uel efod: qđ quidem sisacerdotale est indumentũ qđ pleriq dicunt. uel potius suꝑ in¬
dumentũ quod e pendima graecechcitur. uel epomis quodmagis suꝑ humera le
interp̃tari latine potest merito mouet quo modo detanto auro gedeon
id fecerit: nã itt scriptum est: et fac tum est pondus in aurium aure arum quas pe¬
tierat sicli mille septingenti auri praȩter brachi alia et torques et operimenta
porpurea quae erant suꝑreges madian. praeter torques quȩ erant inceruicib
camelorum ipsorum et fecit illudgedeon inefud. et statuit illud inciuitatesua
inefra & fornicatus est omnis isrł post illud ibi: et factum estgedeon et do¬

Expanded text:
Gedeon a trecentis suis: gladius domino et Gedeon, id est huic Gedeon, hoc significat, quod glaGedeon a trecentis suis: gladius domino et Gedeon, id est huic Gedeon, hoc significat, quod gladius id erat operaturus, quod domino placeret et Gedeon. Quaeri solet quid sit ephud" uel "ephod. quod quidem si sacerdotale est indumentum, quod plerique dicunt, uel potius superindumentum, quod £ zv5ui.a graece dicitur uel έπωμίς:, quod magis superhumerale interpretari latine potest, merito mouet quomodo de tanto auro Gedeon id fecerit. nam ita scriptum est: et factum est pondus inaurium aurearum quas petierat sicli mille septingenti auri praeter brachialia et torques et operimenta purpurea quae erant super reges Madian, praeter torques quae erant in ceruicibus camelorum ipsorum. et fecit illud Gedeon in ephud et statuit illud in ciuitate sua in Ephra. et fornicatus est omnis Israhel post illud ibi et factum est Gedeon et do
Abbreviated transcription (Latin):
ad saul xXVIII Quid sibi uult quodscriptum est. gedeondes cen¬
dit et ipse & phara puer eius in pastem quinquaginta quierant in cas¬
tris quod la tiniquidam codices habent in eã partem in quaerant
quin quageni custo des in castris. aliiuero in partem quinqua gesimã
in castra : obscurum quippe dictum plures sententi as interp̃tum fecit: sed
aut et pars castrorũ erat quã seruabant quinquaginta custodes.
autsi quinquageni intellegendi sunt circum quaque seruasse. in unã
pastemistidescenderunt ubierant quinquaginta. Xx uiuii¬
Quod ille qui ꝓximosuo somnium narrauit quod audiuit gedeon ut deuictoria fu¬
tura confirmaretur. dixit seui disse mensam panis hordeacei uoluentem in castris
& percutientem tabernaculum madian & subuertentem. hoc intellegendum
arbitror quod de canibus quia ꝑ contemptibilia mundi quod significat mensa pa¬
nis horde acui saluator suꝑhos fuerat confusurus. XL. Quod ex clamariius sit

Expanded text:
ad Saul. Quid sibi uult quod scriptum est de Gedeon: descenad Saul. Quid sibi uult quod scriptum est de Gedeon: descendit ipse et Phara puer eius in partem quinquaginta qui erant in castris? quod latini quidam codices habent: in eam partem in qua erant quinquageni custodes in castris, alii uero: in partem quinquagesimam in castra; obscurum quippe dictum plures sententias interpretum fecit. sed aut ea pars castrorum erat, . quam seruabant quinquaginta custodes, aut, si quinquageni intellegendi sunt circumquaque seruasse, in unam partem isti descenderunt ubi erant quinquaginta. Quod ille, qui proximo suo somnium narrauit, quod audiuit Gedeon, ut de uictoria futura confirmaretur, dixit se uidisse mensam panis hordeacei uoluentem in castris et percutientem tabernaculum Madian et subuertentem, hoc intellegendum arbitror quod de canibus, quia per contemptibilia mundi — quod significat mensa panis hordeacei — saluator superbos fuerat confusurus. Quod exclamari iussit
Abbreviated transcription (Latin):
libertiuit. quando eum melchi sedech in magnomysterio benedixit :
quod enim exuberant illic decem et octo. nam trecentidecem etocto fu
issereferuntur : uidetur mihi significatum quo etiam tempore fier&
id est tertio quod futurũ erat subgratia mam primum est antelegem.
secundum sub lege. tertium subgratia singula uero tẽpora senariopu¬
mero significata sunt propter perfectionem: Namter seni decem et octos
unde & illa mulier decemetocto annos hab& in infirmitate . quam
curuam saluator cuminuenisset erexit et diaboli alliga mento ut euax¬
gelium indicat soluit: nam quod ista isti probatisunt ꝑ quos uincen&
gedeon ut similes inbibendo canibus dicerentur. significat quod contem¬
tibilia et ignobilia elegit dñs: ꝓ contemtu enĩ habetur canis: undedicit:
Non est bonum tollerepanem filiorum et mittere canibus: et dauid ut
setam quam contemptibilem abicer& canem se appellauit. loquens

Expanded text:
liberavit, quando eum Melchisedech in magno mysterio benedixit . liberavit, quando eum Melchisedech in magno mysterio benedixit . Quod enim exuberant illic decem et octo nam trecenti decisse referuntur — uidetur mihi significatum quo etiam tempore fieret, id est tertio, quod futurum erat sub gratia. nam primum est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. singula uero tempora senario numero significata sunt propter perfectionem; nam ter seni decem et octo sunt. unde et illa mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quam curuam saluator cum inuenisset erexit et a diaboli alligamento, ut euangelium indicat, soluit. nam quod ita isti probati sunt, per quos uinceret Gedeon, ut similes in bibendo canibus dicerentur, significat quod contemtibilia et ignobilia elegit dominus; pro contemtu enim habetur canis. unde dicit: non est bonum tollere panem filiorum et mittere canibus; et Dauid, ut se tamquam contemtibilem abiceret, canem se appellauit loquens
Abbreviated transcription (Latin):
nus lingua sicut canes aquam hauriant: aut uero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent: sed
cum adbibendum discendissent ad aquam multi genu fixobiberunt. quod faci¬
lius &minore laborefieret : pauci uero quia non flexu seincuruauerunt. ut ca¬
nes biberunt sed aqua manu in osi actaiquorum numerus quia trecentierant :
signum in sinu at crucis propter litteram taugrecam qua istenumerus sig¬
nificatur: ꝑ quas etiam gentes magis incruci fixum crediturtas praefigura¬
tum est: quod littera grȩca est: undegrecorum nomine apłs omnes gentes
significat cumdicit Iudeo primum et greco. et uideis et grecis : saepeita cõ¬
memorans circum cisionem & praeputium quod in linguis gentium greca
ita excellat. ut perhanc om̃s decentur significentur:iste numerus et in
uernaculis abrahae anim aduertendus est ꝑ quos fratrem ab hostibus

Expanded text:
nus lingua sicut canes aquam hauriant; aut uero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent. sed nus lingua sicut canes aquam hauriant; aut uero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent. sed cum ad bibendum descendissent ad aquam, multi genu fixo biberunt, quod facilius et minore labore fieret; pauci uero, quia non flexo genu se incuruauerunt, ut canes biberunt, sed aquam manu in os iactam. quorum numerus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis propter litteram T graecam, qua iste numerus significatur. per quam etiam gentes magis in crucifixum credituras praefiguratum est, quod littera graeca est. unde Graecorum nomine apostolus omnes gentes significat, cum dicit: Iudaeo primum et Graeco, et: Iudaeis et Graecis, saepe ita comemorans circumcisionem et praeputium, quod in linguis gentium Graeca ita excellat, ut per hanc omnes decenter significentur. Iste quippe numerus et in vernaculis Abrahae advertendus est, per quos fratrem ab hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
sae sunt illis linguae diuisae uelut ignis. qui & insedit suꝑ unum quem que eorum: & ipse
dñs ait : ignomnuenimittere superterram .XXXUII. Et factus est numerus eorum
qui lambuerunt manusua. linguasua tretentiuir : plerique latini codices non habent
manusua sed tantum modo lingua sua : qm̃ sic intellexerunt quod supradictum est sicut
canes : grecuf autem utrum que habet manusua. linguasua . ut intellegatur quod manu a quã
raptam in os ꝓ iciebant: & hoc erat simile bibentibus canibus. qui non ore apposito sicut
boues aquamducunt quambibunt. sed lingua in osrapiunt : sicut &iam isti fecisse intelli¬
guntur. sed cummanu in os aquam ꝓicerent quam lingua exciperent: nam & interpretatio
ex hebreo planius idhabet his uerbis: fuit itaque numerus eorum qui manu in os ꝓiciente
aquam lambuerant trecentiuiri : neque enim solent homines itabibere. ut sine opere ma¬

Expanded text:
sae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et ipse sae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et ipse dominus ait: ignem ueni mittere super terram. Et factus est numerus eorum qui lambuerunt manu sua, lingua sua trecenti uiri. plerique latini codices non habent "manu sua", sed tantummodo "lingua sua", quoniam sic intellexerunt quod supra dictum est: sicut canes; graecus autem utrumque habet: manu sua, lingua sua, ut intellegatur quod manu aquam raptam in os proiciebant. et hoc erat simile bibentibus canibus, qui non ore adposito sicut boues aquam ducunt quam bibunt, sed lingua in os rapiunt, sicut etiam isti fecisse intelleguntur, sed cum manu in os aquam proicerent, quam lingua exciperent. nam et interpretatio ex hebraeo planius id habet his uerbis: fuit itaque numerus eorum qui manu in os proiciente aquam lambuerant trecenti uiri. neque enim solent homines ita bibere, ut sine opere ma
Abbreviated transcription (Latin):
qua praeter eius tabernaculum tamen non diis alienis offerebant sed dño dõ suo susti¬
nebat potius quam uetebat. &iam sic ex audiens offerentes: hoc autem quod gedeon fecit
quis non intellegat ꝑ angelum ꝓcuratum ut ꝓph&icae fier&. inqua ꝓph&ia petra illa cõ¬
mendaretur : cui quidem petrae non sacrificatum est : sed deilla ignis commemoratur
exisse quo sacrificium consumeretur : siue enim ꝑ aquam quam ꝑcussa effudit inhere¬
mo siue ꝑ ignem donum sp̃ssc̃ significatur. quod ditissime dñs xp̃s effudit super nos:
nam & in euangelio significatum est hoc donum peraquam ubi ipseait: siquis sitit. ueniat
& bibat : qui credit in me: sicut dicit scriptura. flumina deuentre eius fluent aquae uiuae:
ubi euangelista sub iunxit: hoc autem dicebat despũ quem accepturi erant credentes
in eum : significatum est & ꝑignem. ubi ueni ente illo super congregatus legitur: ui¬

Expanded text:
qua praeter ejus tabernaculum, tamen non diis alienis offerebat, sed Domino Deo suo, sustinebat potius quam vetabat, etiam sic exaudiens offerentes. Hoc autem quod Gedeon fecit, quis non intelligat per angelum procuratum, ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur? cui quidem petrae non sacrificatum est, sed de illa ignis commemoratur exiisse, quo sacrificium consumeretur. Sive enim per aquam, quam percussa effudit in eremo, sive per ignem donum Spiritus sancti significatur, quod ditissime Dominus Christus effudit super nos. Nam et in Evangelio significatum est hoc donum per aquam, ubi ipse ait: Si quis sitit, veniat et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae; ubi euangelista subiunxit: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. significatum est et per ignem, ubi ueniente illo super congregatos legitur: ui
Abbreviated transcription (Latin):
in flammauit & torrentes arnon : & torrentes constituit in habitare : & inquo libro
hoc scriptũ sit non commemorauit. neque ullus est in his quos diuinae scripturae cano¬
nicos apellamus : detalibus occasiones reperiunt qui libros apocripbos incautorũ
aurib: & curiasorũ conantur inserere ad ꝑsua dendas impietates : sed hic dictum e

Expanded text:
inflammauit et torrentes Arnon. et torrentes constituit inhabitare Er. in quo libro hoc scriptum sit, non commemorauit neque ullus est in his quos diuinae scripturae canonicos appellamus. de talibus occasiones reperiunt, qui libros apocryphos incautorum auribus et curiosorum conantur inserere, ad persuadendas fabulosas inpietates. sed hic dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur qualẽ debeant habere regemt si hoc ẽis placuerit. non ibirex sed princeps apella¬
tur: sed quia iste iepte illũ figurabat quiuerus estrex quod &iã intitulo scriptũ fuit
quicrucieius affixus est quempilatus delere uel emendare non ausus est: ĩdeo creden¬
dum est eẽdictũ ero uobis in principem: illi autẽ dixerant. eris nobis in caput: qmca put

Expanded text:
cipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex sed princeps appellacipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex sed princeps appellatur . Sed quia iste Jephte illum figurabat qui verus est rex, quod etiam in titulo scriptum fuit, qui cruci ejus affixus, quem Pilatus delere vel emendare non ausus est; ideo credendum est, esse dictum: Ero vobis in principem: illi autem dixerant: Eris nobis in caput: quoniam c
Abbreviated transcription (Latin):
atq: seruanti tandemq: conuerso in eis quitunc conuersuri sunt: non neuos odio habuistis me
& eiecistis me dedomopatris mei : hoc eñ eis uisũ est qui ꝑ secuti s . qđ eiecerunt xp̃m dedo mo
dauid: in quaregnieius non erit finis : & dixerunł seniores galaad adiepte : non sic modo ueni¬
mus adte: tã quã dicerent iudei conuersi ad xp̃m: tunc uenimus ut ꝑsequeremur. modoueni¬
mus ut sequamur : ꝓsitentur &iam aduersus inimicos eum faturum sibicaput: respondec
ille. sieorum uicerit inimicus qđ erit in principe. qđ gedeon noluit cũidis rahelitȩ uoluis¬
sent respondit quippeillis: princeps ur̃ dñs erit: rex enim nomine principis significat᷑
qd nondũ habebat gens illa tẽpore iudicũ: coeperunt autẽ habere squlem & deinceps
alios successores eius. qui in libris regnorũ leguntur : nã indeu tera nomio cum eis prȩ¬

Expanded text:
atque seruanti tandemque conuerso in eis qui tunc conuertendi sunt: nonne uos odio habuistis me atque seruanti tandemque conuerso in eis qui tunc conuertendi sunt: nonne uos odio habuistis me et eiecistis me de domo patris mei? hoc enim eis uisum est qui persecuti sunt, quod eiecerunt Christum de domo Dauid, in qua regni eius non erit finis. Et dixerunt seniores Galaad ad Iephte: non sic; modo uenimus ad te. tamquam dicerent Iudaei conuersi ad Christum: tunc uenimus, ut persequeremur, modo uenimus. ut sequamur. profitentur etiam aduersus inimicos eum futurum sibi caput. respondet ille, si eorum uicerit inimicos, quod erit eis in principem: quod Gedeon noluit, cum id Israhelitae noluissent. respondit quippe illis: princeps uester dominus erit. rex enim nomine prquod nondum habebat gens illa tempore Judicum. Coeperunt autem habere Saulem, et deinceps alios successores ejus, qui in libris Regnorum leguntur. Nam in Deuteronomio cum eis prae
Abbreviated transcription (Latin):
miseriae deputati sunt: Eligant̃ sane ad ex primendã multo euidentius ꝓph&iã iepte respondit
seniorib: gala ad: non n quos odio hacbuistisme & eiecistis me dedomopatris mei. &emisistis mo
auobis : & quid est qđ uenistis. quando tribulati estis : talealiquid figuratũ est in ioseh quem
fr̃s uendentes abiecerunt : & cũ fame tribularent᷑ ad eius opem miseri cordiãq: conuersi sunt
hic uero mulio amplius eluc& significatio futurorũ. qđ non ipsi prorsus fr̃s qui eiecer̃ iepte
adeũ uenet sed gala ad seniores ꝓuniuerso illo populo eidem supplicantes. sicut eademgins
dicitur isrłasiue in eis quitunc fuer̃ xp̃mq: rȩꝓbauerunt. siue in eis qui ad eius opem postea re¬
uersis : populo enĩdicit inimico. siue in maioribus siue in posterissuis longaodia trabenti

Expanded text:
miseriae deputati sunt. Eleganter sane ad exprimendam multo euidentius prophetiam Iephte respondit miseriae deputati sunt. Eleganter sane ad exprimendam multo euidentius prophetiam Iephte respondit senioribus Galaad: nonne uos odio habuistis me et eiecistis me de domo patris mei et emisistis me a uobis? et quid est quod uenistis, quando tribulati estis? tale aliquid figuratum est in Ioseph, quem fratres uendentes abiecerunt et cum fame tribularentur ad eius opem misericordiamque conuersi sunt. hic uero multo amplius elucet significatio futurorum, quod non ipsi prorsus fratres qui eiecerunt Iephte ad eum uenerunt, sed Galaad seniores pro uniuerso illo populo eidem supplicantes. sicut eadem gens dicitur Israhel siue in eis qui tunc fuerunt Christumque reprobauerunt siue in eis qui ad eius opem postea reuersi sunt. populo enim dicitur inimico siue in maioribus siue in posteris suis longa odia trahenti
Abbreviated transcription (Latin):
gala ad uener̃ adiepte ũt ꝑ a&atẽ senilem posteriora & nouissima tẽpora accipienda siNt
interp̃tat᷑ aut̃ galaad abiciens si uereuelatio : quorũ utrũq: satis apte huicrei congru¬
it quia primo dñm xp̃m ab iecerunt eisq: postea reuelcbitur : qđ uero contrafilios ammon
dux quȩ rebatur ieptet quib: uistis liberarentur qui eoduce aduersus illos bella re
cupiebant : qm̃ in terp̃tatur ammon filius populimei siue populus mȩroris. ꝓfecto
autẽ illi significantur inimiciqui ex ipsa gente ꝑ seuerantes in infidelitate praedic¬
tis aut omnino om̃s gehennȩ praedistinati. ubierit eis fletus &stridordentiũ tãquã¬
populamororis: quanquã populus maeroris &icm diabolus & angelieius nomn in conueniont
intelliguntur siu equia a&t̃nã miseriam eis quos dec ipiunt ad quirunł. siue quia & ipsi a&ernae

Expanded text:
Galaad uenerunt ad Iephte, ut per aetatem senilem posteriora et nouissima tempora accipienda sint. Galaad uenerunt ad Iephte, ut per aetatem senilem posteriora et nouissima tempora accipienda sint. interpretatur autem Galaad "Abiciens" siue "Reuelatio". quorum utrumque satis apte huic rei congruit, quia primo dominum Christum abiecerunt eisque postea reuelabitur. Quod uero contra filios Ammon dux quaerebatur Iephte, quibus uictis liberarentur, qui eo duce aduersus illos bellare cupiebant, quoniam interpretatur Ammon "Filius populi mei" siue "Populus maeroris", profecto aut illi significantur inimici, qui ex ipsa gente perseuerantes in infidelitate praedicti sunt, aut omnino omnes gehennae praedestinati, ubi erit eis fletus et stridor dentium, tamquapopulo maeroris. quamquam populus maeroris etiam diabolus et angeli eius non inconuenienter intelleguntur, siue quia aeternam miseriam eis quos decipiunt adquirunt siue quia et ipsi aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
ga ladites. conuersi sunt adeũ & quaesiuer̃ eũ ꝑquẽ liberarentur abinimicissuis. q̃uã clara
praesiguratione siunificat qd hi qui abiecerunt xp̃m ad eũ rursus conuersi in illo reperi¬
unt scdutẽ siue illi intellegantur quos p&rus apłs cũ deipso scelere arguis set sicut in actib
a postolorũ legitur &hortatus ẽeetit ad eũ conuerterentur quẽ fuerant ꝑsecuti. conpunc¬
ti sunt corde & abillo quẽ a se alienauerant desiderarunt salictẽ: quid est autẽ liberari
quaeinfinesperat̃ uocatio gentis isrł : magis quippe ipsauidetur apparere in eo qđ dicitur
& factũ ẽ postdies qđ utiq post tẽpus significat. & ꝑ hoc insinuat non illud intelligendũ
qđ recenti passion i dñi est : sed qđ postea futurũ est : quo uidet᷑ &iã id ꝑtinere qđ seniores

Expanded text:
Galaadites — conuersi sunt ad eum et quaesiuerunt eum, per quem liberarentur ab inimicis suis, quam clara Galaadites — conuersi sunt ad eum et quaesiuerunt eum, per quem liberarentur ab inimicis suis, quam clara praefiguratione significat, quod hi qui abiecerunt Christum ad eum rursus conuersi in illo reperiunt salutem! siue illi intellegantur, quos Petrus apostolus cum de ipso scelere arguisset, sicut in Actibus apostolorum legitur, et hortatus esset, ut ad eum . conuerterentur quem fuerant persecuti, conpuncti sunt corde et ab illo quem a se alienauerant desiderauerunt salutem — quid est autem liberari quae in fine speratur uocatio gentis Israhel. magis quippe ipsa uidetur adparere in eo quod dicitur: et factum est post dies, quod utique post tempus significat; et per hoc insinuat non illud intellegendum quod recenti passione domini est, sed quod postea futurum est. quo uidetur etiam id pertinere, quod seniores