comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue impossibilia
sunt apud homi¬
nes: possibilia sunt apd̃
deum. Ecce cnim camclus
deposita gilbi sarcina. per
foramen acus transit: hec
est diues et publicanus
relicto honore diuiciarũ:
contempto censu fraudiũ
angustam portam artã
q que ad uitam ducit as¬
cendit. Qui mira deuocio¬
ne fidei ad uidendum sal¬
uatorem. ꝙ natura mi¬
nus habuerat ascensu
supplet arboris: atq ideo
miuste quamuis ip̃e ro¬
gare non auderet: bene¬
dictionem dommice sus¬
ciptionis quain desidera¬
bat accepit. Mistice autẽ
zacheus qui interpretatᷤ
iustificatus: credentem ex
gentibus populum signi¬
ficat. Qui quanto cuns
scculanbus occupacior: tã¬
to flagiciis deprimentib
crat factus humilior. S
tus in nominc domini
nr̃i ibesu xp̃i: et in spiritu
dei nostri.

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed tus in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in spiritu Dei nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ibi querere qm opus bonũ:
nesciente sinistra quid fa¬
ciat dextera: id est ut aliene¬
tur intencio cupiditatis:
ab opere caritatis.
lẽnia celebramus: ut ip̃is
intercedentib expectemus
a domino consequitem¬
poralia beneficia. ut ipsos
ministros imitando acci¬
pere mercamur eterna. Ab
gaudia celebrantur qui
ip̃orum martirum exẽpla
martiriorum: ut imitari
non pigeat quod celebra¬
re delectat. S nos uolumꝰ
gaudere cum sanctis: ⁊ tri¬
bulaciones uolumus su¬
stinere cum illis.i

Expanded text:
ibi quaeret quam opus bonum, ibi quaeret quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. lemnia celebramus, ita ipsis intercedentibus exspectemus a Domino consequi temporalia beneficia, ut ipsos martyres imitando accipere mereamur aeterna. Ab ia celebrantur, qui ipsorum martyrum exempla martyriorum; ut imitari non pigeat, quod celebrare delectat. Sed nos volumus gaudere cum sanctis; et tribulationem mundi nolumus sustinere cum ipsis.
Abbreviated transcription (Latin):
ooit animain suam in hoc
mundo: in uitam eternã
custodit eam.
rgo quod supra dis¬
tum est. qui amat
subintelligitur in hoc mũ¬
do: ipse itaq perdet. Qui
autem odit utiq in hocx
mundo: in uitam eternã
custodit eam. Magna mi
ra sentencia quemadino¬
dum hominis in anima
sua amor percat: odnm
ne pereat. Si male amane¬
ueris: tuncodisti. Si be¬
ne oderis: tunc amasti. Fe¬
lices qui oderunt custodiẽ¬
do: ne perdant hicamãdo.
hic amume nomine uita
presens designatur: uel
cciam huius uite delecta¬
sio q̃ue prodenda est ut fe¬
liciter inuenias nolũtatẽ
tuam in regnodei: quã
fortiter icisti in hoc scło.
tires ideo malueĩt
presentemauitain perdere.
qm xpĩn negare. Si quis
michi ministrat: me seq̃¬
tur. Quid est me sequat:
nisi me immittetur. Mi¬
nistrant ergo ihesu xp̃o.
qui non sua querunt: s
me sequatur: uias meas¬
ambulet nonsuas. Sic̃
alibi scriptum est. Qui se
rigit esurienti panem de
mĩsericordia facere debes:
non de iactancia. Nõ aliud

Expanded text:
odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. rgo quod supra dictum est, « qui amat, » subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet. Qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum homini sit in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Hic animae nomine, vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc saeculo. tyres odio habuerunt praesentem vitam perdere, quam Christum negare. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est me sequatur, nisi me imitetur? Ministrant ergo Jesu Christo qui non sua quaerunt, sed me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est: Qui se rigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de jactantia non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
net. Si autem mortuum
fucrit: multum fructum
E autem dicebat ip¬
sum esse mortificã¬
dum: et multiplicandũ.
mortificandum infideli¬
tate iudeorum: multipli¬
candum fide omnium po¬
pulorum. Et qui amat
ammam suam: perdet cã.
Quod duobz modis intel¬
ligi potest. Qui amat per¬
det: id est si amas perde. Si
cupis uitam tenere in xp̃o:
noli timere pro xpo mori.
Item alio medo. Qui amat
animain suam perdet eã.

Expanded text:
. Si autem mortuum fuerit, multum fructum  autem dicebat ipsum esse mortificandum et multiplicandum. Mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Qui amat animam suam perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest, qui amat perdet, id est, si amas perdes, si cupis vitam tenere in Christo, noli timere mori pro Christo. Item alio modo, qui amat animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
lia. ananiã ibidem ordi¬
nauit cpiscopum: ⁊ tres
sabinum. et cerdonem. et
undecim ad ecclesiasticũ
ministerium pertinenti.
et penthapolim pergit. Cõ¬
per regiones illas et cleri¬

Expanded text:
rum, Anianum ibidem ordinavit episcopum, et tres Savinum et Cerdonem, et que XI ad ecclesiasticum ministerium pertinentes. Deinde Pentapolim pergit, per regiones illas et cleri
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas. Cum ostendet
scipsum nobis qui nos
tam unitam stabilitatẽ
Smimortalitatem uestitã
cterus ip̃e habitator do¬
mum suam implebit
omnia: fulgebit in om¬
nibus: ut sit deus omnni¬
a in omnibus. Hanc u
nam uisionem: petunt
a dommo qdidam. Et
ipsiquidam: si uolumꝰ
nos sumus. huius deside¬
no laborauit: in gemitu
suo. Hic laut per singu¬
las noctes lectum suum:
et in lacrimis stratum su¬
um rigauit. Propter hãc
enum fuerunt lacrune su¬
e panes die ac nocte cum
diccretur ci per singulos
dies: ubi est deus tũus. Ip̃ẽ
quippe ait. Unam pecii a
domino hanc requiram:
ut inhabitem in domo
domini perommes dies
inte nice: ut contempler
delectacionem domini. et
protegi mercar a templo
est habitator: et ipse habi¬
tacio. Qui enim habitãt
in domo dei: ipsi sunt eci¬
am domus dei que contẽ¬
platur delectacionem ciꝰ.
et protegitur templo cius:
absconditur in abscondi¬
co uultus eius. Hanc spẽ
tenemus: rem nundum
uidemus. Si autem quod

Expanded text:
infirmitas. Cum ostendet infirmitas. Cum ostendet se ipsum nobis qui nos tam, unitate stabilitam, immortalitate vestitam aeternus ipse habitator domum suam; implebit omnia, fulgebit in omnibus, ut sit Deus omnia in omnibus . CAPUnam visionem petivit a Domino quidam; et ipse quidam, si volumus, nos sumus. Hujus desiderio laboravit in gemitu suo, hinc lavit per singulas noctes lectum suum, et in lacrymis stratum suum rigavit . Propter hanc enim fuerunt ei lacrymae suae panis die ac nocte, dum diceretur ei per singulos dies, Ubi est Deus tuus ? Ipse quippe ait: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delectationem Domini, et protegar templum e habitator, ipsi habitatio. Qui enim habitant in domo Dei, ipsi sunt etiam domus Dei: quae contemplatur delectationem ejus, et protegitur templum ejus, et absconditur in abscondito vultus ejus. Hanc spem tenemus, rem nondum videmus. Si autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium michi: conci¬
disti saccum meum et ac¬
cmxisti me leticia: ut cã¬
tem tibi gloria mea ⁊ nõ
dedicabimur: cantabit
ci gloria mca:quia in edi¬
ficacione labor est. et in de¬
dicacione leticia est. dũ
ceduntur de montibz la¬
pides et ligna de silius: dũ
formantur dum dolan¬
tur coaptantur: labor et
cura ẽ Cum autem per¬
fecti edificii dedicacio cele¬
bratur: gaudium et secu¬
ritas. laboribus curisq
succedunt. Sic eciam e¬
dificacio spunitalis cumiᷤᷤ
habitator deus non ad
tempus. sed meternum
crit: dum ex infideli inta
homnes segregantur ad
fidem: dum quicquid ĩ
est amputatur et ceditur.
dum funt apti patifice
pieq iuncture. quante
temptaciones timentur.
quante tribulaciones su¬
stinentur. Cum uero adue¬
nerit dies dedicacionis do¬
mus cterne: tunc dicctur
nobis. Uenite benedicti pa¬
tris mei percipite nobis re¬
gnum quod nobis para
tum est ab inicio mundi
que illa exultacio que se¬
curitas erit: Cantabit cla¬
nitas non compungetur

Expanded text:
gaudium mihi, conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitiam, ut cantem tibi gloria mea, et dedicabimur, cantabit ei gloria nostra: quia in aedificatione labor est, in dedicatione laetitia. Dum caeduntur de montibus lapides, et ligna de silvis, dum formantur, dolantur, coaptantur; labor et cura est: cum autem perfecti aedificii dedicatio celebratur, gaudium et securitas laboribus curisque succedunt. Sic etiam aedificatio spiritualis, cujus habitator Deus, non ad tempus, sed in aeternum erit; dum ex infideli vita homines segregantur ad fidem, dum quidquid in est, amputatur et caeditur, dum fiunt aptae, pacificae piaeque juncturae; quantae tentationes timentur, quantae tribulationes sustinentur? Cum vero advenerit dies dedicationis domus aeternae, cum dicetur nobis, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum qtum est ab initio mundi ; quae illa exsultatio, quae securitas erit? Cantabit claritas, nec compungetur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quicꝙͣ ĩ tẽplis manufcĩs
agitur: totum ĩ nob̾ speci¬
ali edificacione completꝰ.
Non cium mentitur ille
qui dixit. Templum dei fac¬
tum est: quod estis uos. ⁊
Et iterum. Nescitis quia
corpora ur̃a templum sũt
spiritus sancti. Item.
precedentibus me-¬
ritis. sed per graciam dei
meriumus ficri templũ
dei: quantum possumus
cum ipsius aduitorio la¬
boremus: ne dominus ñr
in templo fancto suo hoc
est in nobis ipsis inueni¬
at. quod oculos sue maie¬
statis offendat: sed habita¬
culum cordis nr̃i uacuet
uiciis et uirtutibus reple¬
atur. Claudatur dyabolo:
mus. Sicut enim malis
operibus quasi quibus¬
dam seris ac uectibz uite
nobis ianua clauditur:
ita absq dubio bonis o
peribus aperitur. Et ideo
fratres kĩni unusquisq
consideret conscienciam
suam: et quando se ali¬
quando crmme uuln̾a¬
tum esse cognouerit. pri¬
us oraciombus ienim¬
is clemosinis studeat mũ¬
dare conscienciam suam:
et sic cucaristiam presu¬
mat accipere

Expanded text:
quid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti . praecedentibus meritis, sed per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo,  Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque dubio bonis operibus aperitur. Et ideo, fratres carissimi, unusquisque consideret conscientiam suam, et quando se antiquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis, eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere
Abbreviated transcription (Latin):
adherendo pacamur: huic
in combendo fumamur.
Simul est enim et funda¬
mentalis lapis: quia ip̃e
nos regit: et angularis:
quia ip̃se comũgit.¬
ꝓse est enm̃ petra su¬
per quamn uir sa piẽ
edificans domum
suam contra omnes hu¬
ius seculi temytaciones
tutissimus perseuerat: nͨ
pluuia iiuente illabitͤ
nec flumine mundante
suhuertitur: nec uentis
tlantibus commouctur.
Ip̃e est et pax nr̃a: qui fecit
utraq unum. In ipso em̃
neq circumcisio quicꝙͣ
ualet: nec prepuciun s
noua creatura. Hec enim
duo tanqmͣ parietes ex
diuerso uenientem lon¬
ge abiuicem fuerunt:
donec ad illum tanqmͣ
ad angulum ducti: eciã
in illum sibimet copulati
iusibile factum est nobis
corporaliter congregandi.
ita illud edificiũm quod
nos ipsi sumus deo spũa¬
liter habitatori construit.¬
ẽplum enim dei factũ¬
est. est. inquit apostolus:
quod estis uos. Sicut em̃¬
seculi domino ueniente
dedicabitur:quando cor¬
ruptibile hoc nr̃m indue¬

Expanded text:
adhaerendo, pacamur; huic adhaerendo, pacamur; huic incumbendo, firmamur. Simul enim est et fundamentalis, quia ipse nos regit; et angularis, quia ipse conjungitpsa est petra, super quam vir sapiens aedificans domum suam, contra omnes hujus saeculi tentationes tutissimus perseverat: nec pluvia irruente labitur, nec flumine inundante subvertitur, nec ventis flantibus commovetur . Ipse est et pax nostra, qui fecit utraque unum : in ipso enim neque circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed nova creatura . Hi enim duo tanquam parietes ex diverso venientes, longe ab invicem fuerant, donec ad illum, tanquam ad angulum ducti, etiam in illo sibimet copulati visibile factum est nobis corporaliter congregandis; ita illud aedificium, quod nos ipsi sumus, Deo spiritualiter habitaturo construitemplum enim Dei sanctum est, inquit Apostolus, quod estis vos. Sicut fine saeculi Domino veniente dedicabitur, quando corruptibile hoc nostrum induce
Abbreviated transcription (Latin):
opera fideliũ
de sua tẽpora¬
li terrenaq
substancia. cum in thesan¬
ris celestibus reconduntͤ
fides hoc nidet que pietatiᷤᷤ
oculum habet in corde. Un¬
de et ista edificia que con¬
gregandis religiosis ceti¬
bus extiuuntur. cum ocul
carnis inspexerit. laudat
interius quod ceruit exte¬
rius: et insibili accepit
lumine ad quod gaude¬
at in uisibili ueritate Ne le¬
q enim occupata est fides
inspicere: qm pulchra sĩt
membra huius habita¬
cionis: sedtanta interio¬
ns hominis pulchritudi¬
ne: procedant hec opera di¬
lectionis. Rctribuet ergo
dominus fidelibus suis.
tam pictatem hylariter
tam deuote ista operãtib:
ut cos quoq ipsos in sue
fabrice construecione com¬
ponat: quo curnint la pi¬
des uiui fide formati spe
solidati caritate compas¬
ti: ubi sapiens ille archi¬
tectus apłs fundamentũ
suminum lapidem an¬
gularem: sicut it petrus
de prophecie scuptura com¬
memorat Abomnibus lci¬
reprobatum: a deo electũ
et honorificatum . Iuic

Expanded text:
opera fidelium de sua temporali terrenaque substantia, cum in thesauris coelestibus reconduntur, fides hoc videt, quae pietatis oculum habet in corde. Unde et ista aedificia, quae congregandis religiosis coetibus exstruuntur, cum oculo carnis inspexerit, laudat interius quod cernit exterius, et visibili accipit lumine ad quod gaudeat invisibili veritate. Neque enim occupata est fides inspicere, quam pulchra sint membra hujus habitationis; sed de quanta interioris hominis pulchritudine procedant haec opera dilectionis. Retribuet ergo Dominus fidelibus suis tam pie, tam hilariter, tam devote ista operantibus, ut eos quoque ipsos in suae fabricae constructione componat, quo currunt lapides vivi, fide formati, spe solidati, charitate compacti. Ubi sapiens ille architectus Apostolus fundamentum mum ipsum lapidem angularem, sicut et Petrus de prophetica Scriptura commemorat, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum . Huic
Abbreviated transcription (Latin):
est in dextera dei sedens: q̃
sursum sunt sapite. non
que super terrai. Ideo ete¬
nin et xp̃c fundamentũ
nouum ibi positum est:
nt sursum edificemur. Si¬
cut enim terrems modis
construendis quorum gͣ¬
uia corpora non utiq n¬
si ad yma demergunt: nt
uno poutur fundam̃en¬
tum: sic nobis contrano
sursum est positus lapis
ille fundamentalis: nt sur¬
sum nos rapiat pondere.
cantati. acriter ergo di¬
tremore nr̃arum ip̃orũ
salutem operemin. Deus
cium est qui operatur in
nobis: et uelle et operari ꝓ
bona uoluntate. Ommi¬
a facite sine murmiraci¬
one: et tanqm lapides ui¬
ui coedificamimm tem¬
plum domiii: et tanꝙͣ
ligna imputribilia: de
uobisipsis facite doniũ.
Conquadramini dola¬
mini. in laboribus. in
necessitatibus. in uigilii.
in negociis. ad omne opͦ
bonum paramini: ut in
eterna uita uelut compa¬
ge societatis angelorum
requiescere mereamini.

Expanded text:
extera Dei sedens: quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Ideo enim et Christus fundamentum nostrum ibi positus est, ut sursum versus aedificemur. Sicut enim terrenis molibus construendis, quarum gravia corpora non utique nisi ad ima devergunt, in imo ponitur fundamentum: sic nobis e contrario sursum est positus lapis ille fundamentalis, ut sursum nos rapiat etiam pondere charitatis. Alacriter ergo tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus enim est qui operatur in vobis velle et operari pro bona voluntate. Omnia facite sine murmuratione . Et tanquam lapides vivi coaedificamini in templum Dei : et tanquam ligna imputribilia de vobis ipsis facite domum Dei. Conquadramini, dolamini, in laboribus, in necessitatibus, in vigiliis, in negotiis, ad omne opus bonum paramini: ut in aeterna vita velut compage societatis Angelorum requiescere mereamini.
Abbreviated transcription (Latin):
prolixitatem terminus huiꝰ
opens cedule nam plenus
dicrum in bona confessio¬
iiii. anima eius migrauit
ad dominum: terra t̾erre
tun imitatores esse merea¬
mur. prestante illo qui in
truntate perfecta uiuit et re¬
guat deus: per omnia scla
scculorum amen

Expanded text:
prolixitatem terminus sit huius prolixitatem terminus sit huius operis scedule. Plenus dierum in bona confessioanima eius migravit ad Dominum, terrae terra vel imitatores esse mereamur, prestante illo qui in Trinitate perfecta vivit et regnat Deus per omnia secula seculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
pulcro fuisset. ⁊ aun prefa¬
tus pontifex sepelisset eum
ec more tumultus ille cõ¬
poncretur. Stans prefatus
cp̃s rauracus ad pedes cius.
et memoratus pbr̃ ianna¬
sepefactus sanctus austre¬
gisilus ad derteram ip̃ĩus
raurati candidis uestibus
et decoro nulti assistere inde¬
retur. Quam cum ille mi¬
rarctur subito hec uisio ab
oculis suis ablata est. et nl¬
li dubium quin angeluᷤ
domini custos ipsius au¬
stregisili. qui cum illo usq
ad scpulcrum semper fuit
uniuersa singillatim euol¬
sanitatum quas dominꝰ
per ipsum seruum suum
fecit. Quanti cius oracione
et tactu de uniuersis infir¬
mitatibus sanati sunt. ⁊¬
Quanti mortali sentencia
dampnati in carceribus re¬
trusi. sua oratione laxatis
uinculis nullius custodis
obseruaculo ad ecclesiam
confugerunt. Quanti pau¬
peres iudue orphani. sua s¬
lemosina sucestitati sunt.
Testis est deus. et sancti an¬
geli eius: et illi qui uiderũt.
Sed iam propter nuniam

Expanded text:
pulchro illo fuisset, et eum prefapulchro illo fuisset, et eum prefatus pontifex sepelisset, cum ex more tumulus ille componitur, stans prefatus episcopus Raurecus ad pedes eius, et memoratus presbiter Ianuasepefactus sanctus Austrigisilus ad dexteram ipsius Raureci in candidis vestibus et decore vultu adsistere videretur. Quem cum ille miraretur, subito haec visio ab oculis suis ablata est. Nulli dubium, quin angelus Dei custos ipsius Austrigisili, qui cum illo usque ad sepulchrum semper fuit,universa singillatim evolsanitates, quas Dominus per ipsum servum suum fecit, quanti eius oratione et actu de universis infirmitatibus sanati sunt, quanti mortalium sentencia dampnati, in carceribus retrusi, sua oratione laxati a vinculis, nullius custodis obseraculo ad ecclesiam confugerunt. Quanti pauperes, vidue, orphani sua elemosina sustentati sunt, testis est Deus et sancti angeli et illi qui viderunt. Sed iam propter nimiam
Abbreviated transcription (Latin):
sa ueste precepit: et a carnib
et uino abstinere debere dix̃.
Quod factum est. ex illa ho¬
ra fugato demonio: puella
illa pristine sanitati resti¬
tuta. hodieq in monasteri¬
o beate bertoare reclusa. int̾
reliquias dei famulas lau¬
dabili conuersacione degere
uideretur. Erat tunc in ĩpsa
ciuitate biturige quidam
pauperrimus iuuenis no¬
mine leonasti et longo iã
tempore debilitate contrac¬
tus: ita ut plante eius ad
poplices adbererent. et depor¬
tabatur humeris alterius
per singulorum hostia: et e
lus dormut in domino. ge¬
statorum tibi sanctum cor¬
pus illius ferebatur. Pauꝑ
ille sequebatur ad basilicãq
ubiscpl̾tus est: peruenit iacẽs
ante scpulcrum eius. Ea dem
bris que crant arida officiũ
te: rectus ambulare. lc .iͣx.
Et illud preterire de¬
bemus ꝙ uencrabil̾
gennarinus pb̃i refert. qui¬
st quando sepultus est a bea¬
to rauraco epõ: memoratus
uir dei mibuerat cum a cor¬
pus sancti appositum in se¬

Expanded text:
sa veste precoepit et a carnibus sa veste precoepit et a carnibus et vino abstinere debere dixit; quod et factum est. Ex illa hora, fugato demonio, puella illa pristine sanitati restituta est, hodieque in monasterio beatae Bertoare reclusa, inter reliquas Dei famulas laudabili conversatione degere videtur. 15. Erat tunc in ipsa civitate Byturicas quidam pauperrimus iuvenis nomine Leonastis, et longo iam tempore debilitate contractus, ita ut plante eius ad poplites adererent, et deportabatur humeris alterius per singulorum hostia et viclus dormivit in Domino, gestatorium, ubi sanctum corpus illius ferebatur, pauper ille sequebatur et ad baselicam ubi sepultus est pervenit, iacens ante sepulchrum eius eadem bris, que erant arida, officium te rectus ambulare. 16. Nec illud preterire debemus, quod venerabilis Genuarius presbiter refert. Quando sepultus est a beato Raureco episcopo memoratus vir Dei, inibi erat. Et cum corpus ipsius sancti adpositum in se
Abbreviated transcription (Latin):
rat tunc procul ab
uibe bituriga iuxͣ
ucinum brioderum puella
adolescentula. parentibus
amãtissima: nomine frio¬
uala. Que nequissimi sp̃s
oppressione crudeli cruciatu
uexabatur. et hec freneticũ
morbum heret: die noctuq
nulla erat ei requies uocife¬
randum in tantum ut ĩ
amanciam delapsa. nec se
nec parentes cognosceret. et
diuersarum ferarum mu-
gitus. et auium querulas
uoces ingenti uociferacione
geminabat. Lugebant pa¬
rentes. uicini condolebant:
et mirabantur uitam tene
ra etate crudelitatis contric¬
cionem infelicem posse sub¬
sistere. adducitur ad sepefa¬
tum iurum dei. ille intuẽs
cam cognouit callidi hostiᷤ
contriccione afflictam: pre¬
cepitq cam ꝓpius altare
admoner. Et accepto pane
et calire more solito spiri¬
tales hostias domino offerẽs
nusticum prece conficit cor¬
pus domini.Ille prius per¬
cepit deditqz puelle. ac ubi
illa accepit protinus a uoci¬
feracione conticuit. Benedi¬
xit uestimenta cius. et na¬
lerc cam parentib religio¬

Expanded text:
rat tunc procul ab urbe Bituricas iuxta vicum Briodero puella adulescentula, parentibus amantissima, nomine Friovala, quam nequissimus spiritus oppressione crudeli cruciatu vexabat, ita ut hacsi freneticum morbum die noctuque nulla ei esset requies vociferandi, in tantum ut in amentia delapsa, ut nec se nec parentes agnosceret, et diversarum ferarum vocibus mugitusque et avium querulas voces in ingenti vociferatione geminabat. Lugebant parentes, vicini condolebant et mirabantur in tam tenera etate tante crudelitatis contricionem infelicem posse sustinere. Adducitur ad sepefactum virum Dei. Ille intuens in eam cognovit ob callidi hostis contricionem afflictam; precoepit eam propius altare ammoveri. Et accepto pane et calice more solito spiritales hostias Domino offerens, misticum preces conficit corpus Domini. Ipse prius percepit deditque puelle. At ubi illa accepit, protinus a vociferatione conticuit. Benedixit vestimenta eius et velari eam parentibus religio
Abbreviated transcription (Latin):
audierat describit. et ex
martirum alloquio in¬
genti exultacione tripu-¬
dians: uoto se quod post¬
ea studiosissime reddidͥ
obligat. Post hec clotari¬
us filium ut pretuli a
sanctorum memoria ꝑ
se au ellere cupiens: comi¬
tantibus plurimis aꝓ¬
pinquabat. Uictus ergo
et rei magnitudine stu¬
pefactus: poiit furorem
filioq redit in patrem .I
ignoscit culpam et de se¬
curitate pollicetur. ita de¬
mum abeundi copia cõ¬
cessa. edi beatorum mar¬
tirum succedit: cosq pa¬
tro nos humili prece as¬
ciscit. quorum expertus
fuerat manifestum uir¬
tutis indicium. Quo qͣ
alia que laudabiliter
gessit memor uoti accef
et sicut in sompnis pre
sta corum in sarcofagis
nomina reperit: que et ĩ
alium eusdem uici locũ:
cum summa ueneraci¬

Expanded text:
audierat describit, et ex audierat describit, et ex martyrum alloquio ingenti exultatione tripudians, voto se, quod postea studiosissime reddidit, obligat. 10. Post haec Clotharius filium, ut pretuli, a sanctorum memoria per se avellere cupiens, comitantibus plurimis, adpropinquabat. Sed et rei magnitudine stupefactus, ponit furorem, filioque redit in patrem: ignoscit culpam, de securitate pollicetur. Ita demum abeundi copia concessa, aedi beatorum martyrum succedit, eosque patronos humili prece asciscit, quorum expertus fuerat manifestum virtutis indicium. Utque alia quae laudabiliter gessit memor voti iam diet, sicut in somnis praemsta eorum in sarcofagis nomina repperit, quae et in alium eiusdem vici locum summa cum venerati
Abbreviated transcription (Latin):
Qterta dum hec agũ¬
tur: dagobertum mri¬
bus hũmili corde ꝓ¬
stratum sompnus repen¬
te corripit: ciqz ita prono
coniacenti: astant tres iu¬
ri. et corporum liniamen¬
tis. et nestium intore con¬
spicui. Cumq in cos stu¬
pefactus intenderet: unus
corum qui sociis prestare
ueneranda canicie et auc¬
toritate uidebatur: sic cũ
affatus est. Scias o imue¬
nis nos esse: quos pror¬
xp̃o passos fama asseucrã¬
te audistr. dyomisium ru¬
stimra et elentherium. et
nra hic corpora tegi. Sco
quia famam nr̃am se¬
pulture quam uides ⁊ do¬
mus huius uilitas obs¬
curauit: si memoriam no¬
stram te ornatum ire ꝓ¬
mittis: hac te possumns
quam pateris. liberare ã¬
gustia: et in cunctis auxi¬
liante deo prestare suffra¬
gium. et ncputes somp¬
mi te illusum fantasia:
accipe signum ueritatt
subnixum. Egesta humo
qua monuinenta nr̃a
teguntur: quem quod se¬
scpulchrum continebat:
littere in singulis expres¬
se docebunt . Illico exper¬
gefactus nomina que

Expanded text:
terea dum haec aguntur, Dagobertum martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit, eique prono ita coniacenti adstant tres viri et corporum liniamentis et vestium nitore conspicui. Cumque in eos stupefactus intenderet, unus eorum, qui socios praestare veneranda canicie et auctoritate videbatur, sic eum affatus est: 'Scias, o iuvenis, nos esse, quos pro Christo passos, fama asseverante, audisti, Dyonisium, Rusticum et Eleutherium, et nostra hic corpora tegi. Sed quia famam nostram sepulturae, quam vides, et domus huius vilitas obscuravit, si memoriam nostri te ornatum ire promittis, hac te possumus quam pateris liberare angustia et in cunctis, auxiliante Deo, praestare suffragium. Et ne putes somnii te illusum fantasia, accipe signum veritate subnixum. Egesta humo, qua monumenta nostra teguntur, quemque quod sepulchrum contineat, litterae in singulis expresse docebunt'. Hico expergefactus, nomina quae
Abbreviated transcription (Latin):
dens inde beatissimus pro¬
pinquaret in coqui dicit
niliacus. qui positus est.
super fluiuum ledam: ob¬
uios habuit nuncios pri¬
marii eiusdem uici. ut ꝙͣ¬
tocius uenire dignaretur
quia unica filia erat illi:
quam in mundus ĩua¬
dens spuitus: atrociter ue

Expanded text:
dens inde beatissimus, cum jam prodens inde beatissimus, cum jam propinquaret vico, qui vocatur Ruiliacus, qui positus est super fluvium Ledam obvios habuit nuntios primarii ejusdem vici, ut quantocius venire dignaretur, quia unica filia illi erat, quam immundus invadens spiritus atrociter ve
Abbreviated transcription (Latin):
Un ergo iam au¬
pora fugaces a celo
pelleret tedas: intrat pater
cum ñre. et multa uicino¬
rum frequencia et inue¬
niunt sopitem quem de¬
functum intulerant. et
tanti operis nouitate per¬
culsi celum clamore qua¬
cĩt et ueisis uocibꝰ iterum
pregaudia plangunt . Cõ¬
tuiuo ergo fidei xp̃iane col¬
la supponunt et infantẽ
quem heredem terrenorũ
bonorum optauerant ce¬
lestibus discipliuis im-¬
buendum cum tota here¬
ditate supradicte possessio¬
nis beatissimo magistro
contradunt. Exicati fama
facti occurrunt uicini. et
alii quidem proscquuntͤ.
alii cellulam in qua uir
dei iacuerat inrumpunt
locum ubi sanctisteterãt
pedes crebris amplectuntur
osculis: et ut benediccionis
cuis compotes fierent ccrta¬
tim precedentis uestigia
legunt. porro beatissimus
ad preces sequencium con¬
uersus. eleuata manu cũc¬
tos benedixit: et omnes qui
inter cos aliquo la borabãt
incomodo absq alicuius
more interuencione pristi¬
ne restituit sanitati. Proce

Expanded text:
um ergo jam aurora fugaces a coelo pelleret taedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, quem defunctum intulerant, et tanta operis novitate perculsi, coelum clamore quatiunt, et versis votis iterum per gaudia plangunt. Continuo ergo fidei Christianae colla supponunt, et infantem, quem haeredem terrenorum bonorum optaverant, coelestibus disciplinis imbuendum cum tota haereditate supradictae possessionis beatissimo magistro contradunt. 20. Excitati fama facti, accurrunt vicini, et alii quidem prosequuntur, alii cellulam, in qua vir Dei jacuerat irrumpunt, locumque ubi sancti steterant pedes, crebris amplectuntur osculis, et ut benedictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter eos aliquo laborabant incommodo, absque alicujus morae interventione, pristinae restituit sanctitati . C
Abbreviated transcription (Latin):
mortua non fuisset in mẽ¬
te. Crectus namqz in uir¬
tutis culmnc animus
tormenta despexit: premia
calcauit. ante armatos re¬
ges et presides ducta stetit:
feriente robustior iudicãte
sublimior. Quid inter hec
uos barbati et debiles om¬
gna puellas per ferum
uidemus. Quos ira supas
superbia inflat: ambicio
perturbat. luxuria ĩ quinat.
Qui si adipisci per regna
celorum. per bella persecuci¬
onum non possumus. hoe
ipsum nobis timor sit. ꝙ
deum nolumus. saltem
per pacem sequi.
cce nulli nr̃m hoc tẽ¬
pore dicit deus pro
me morere: sed illicita tan¬
tummodo in te desideria cc¬
cide. Qui ergo in pace su¬
bigere carnis desideria no¬
lumus: quando in bello
pro deo ipsam carnem da¬
remus: ruisum simule
regnum celorum sagene
in mare misse dicitur: et¬
ex omni genere piscium
congreganti. Que imple¬
ta ad littus educitur. et in
uasis boni pisces cliguntͤ.
mali autem proiciunt
foras. Sancta ceclesia sa¬
gene comparatur: quia

Expanded text:
mortua non fuisset in menmortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles distia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. cce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Cleste regnum nego¬
ciatori homini simi¬
le dicitur: qui bonas mar¬
garitas querit: sed unain
preciosam inuenit. Quã
uidelicet inuentã omnia
uendens emit. quia qui
celestis uite dulcedinem in
quantum possibilitas ad¬
mittit perfecte cognouerit:
ea que cognouent: ea que
mn terris amauerat cuncta
libenter derelinquit. In cõ¬
paracione aus iulescunt
omnia: deserit habita con¬
gregata disꝑgit: ĩ ardescit ĩ cele¬
stib anmmius nichil in
terienis libet. De forme cõ¬
spicitur quicquid de terre
ne rei placebat specie: qui¬
a sole preciose margarite
claricas fulgit in mente.
Ec cuius discccione: recte
per salomonem dicitur.
uidelicct si cut mors corpꝰ¬
interimit: sic ab amore
rerum corporalium cterne
ute caritas crcidit. Nam
quẽ ꝑfecte absorbucrit: ad
terrena foris desidenia uelut
insensibilem reddit. le .ii.¬
eqz enu sancta lec¬
cuius hodie nata¬
licia celebramus moriꝓ
deo potuisset in corpore: ni¬
si prius a terrenis desideriis

Expanded text:
leste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ecte cognoverit, ea, quae in terris amaverat, libenter cuncta derelinquit. In comparatione eius vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in caelestibus animus, nihil in terrenis libet, deforme conspicitur quidqna placebat specie: quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente; de cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: videlicet sicut mors interimit, sic ab arerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haeccujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
rens: in gutture eius gladi¬
um mergi precepit: atq hoe
eritu rosco sanguinis sui¬
mbore perfusani: xp̃c sibi¬
et sponsan et martirem cõ¬
secrauit. Parentes n cro illiuᷤ
nullam penitus tristiciam
habentes: cum omni gau¬
dio abstulerunt corpũs ciꝰ
et posucrunt ĩ p̾diolo suo
non longe ab urbe in uia
que dicitur numentana.
Ubi cum omnis turba xa¬
norum concuiret: insidias
a paganis et perpessi sunt.
Et uidentes populum infi¬
delium super se uenientem
armatum: omnes fugũt.
Aliquanti tamen lapidũ
ictibus lesi: cuaserunt.

Expanded text:
rens, in guttur ejus gladirens, in guttur ejus gladium mergi praecepit: atque hoc exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lapidum ictibus laesi evaserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unc beata agnes ex¬
pandit manus su¬
as in m̃edio ignis: et hiis
uerbis oracionem fu dit
ad dominun. Omnipotẽ
adorande. colende. tremen¬
de. pater domini nostri ilx
su xp̃i benedico te: quia
per filium tuum euasi
minas hominum impi¬
orum. et spurcicias dyabo¬
li imposluto calle transini.
rore celesti perfusa ignis
cendii huius ad cos a qui¬
bus ministratur refundi¬
tur. Benedico te pater pre¬
dicande qui et inter flãmaᷤᷤ
intrepidam me ad te ueni¬
re permittis. Ecce iam quod
credidi uideo. quod speraui
iam tenco: quod concupi¬
ui complector. Te confitcor
labiis: te corde et totis uisce¬
ribus concupisco. Ecce ad
te uenio. sumium et ue¬
rum deum: qui cum dño¬
nr̃o ihesu xp̃o filio tuo. et cũ
spiritu sancto uiuis et re¬
gnas modo et semper: et in¬
cuncta secula seculorũ amẽ
plesset oracionem.
ita omins ignis extinctus
est: ut nec tepor quidem in¬
cendii remancret. Tunc aspa¬
sius urbis rome uicanus.
populi sedicionem non fe¬

Expanded text:
unc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem fudit ad Dominum: Omnipotens, adorande, colende, tremende Pater Domini mei Jesu Christi, benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. rore coelesti perfusa, resolcendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum et verum Deum, qui cum Domino Jesu Christo Filio tuo, et cum Spiritu sancto vivis et regnas modo et semper infinita saecula saeculorum, amen. plesset orationem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non fe
Abbreviated transcription (Latin):
puitum sanctum a
patre et filio cqualit
proccicũtem: consubstanci¬
alci et cecternum pr̃i et filio.
Pater est plenus deus in se.
filius plenus leus a patre
genitus: spiritus sanctus
plenus deꝰ a pr̃e ⁊ filio ꝓcedẽs
Non tamen tres deos dicimꝰ.
sed unum deum ommi po¬

Expanded text:
piritum sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. Pater plenus Deus in se, Filius plenus Deus a Patre genitus, Spiritus sanctus plenus Deus a Patre et Filio procedens. Non tamen tres Deos dicimus, sed unum Deum omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
ego uino propter patrem.
Qui manducauent carnẽ
mcamr: ipse uiuit per me.
Quomodo per patrem iuuit.
codemmodo nos per carnem
cius uiuimus. Hoc ergo n¬
te ettrnc causa est. qd̃ m nob̾
Si ergo nos naturaliter sccũ¬
dum carnem per cum iuui¬
mus. idest naturam camiᷤ
suc adepti. quomodo non
naturaliter sccundum spi¬
ritum in se patrem habcat
cum iuuat ipse per patrem.
de altan figura est: dum pa¬
ns et uinum extra uidetur.
Benitas autem. dum corpͦ¬
intrrius cr̃ditur. leccio .ii.¬

Expanded text:
o vivo propter Patrem: et qui manducaverit carnem meam, et ipse vivet propter me . Quomodo per Patrem vivit, eodem modo nos per carnem ejus vivemus. Haec vero vitae nostrae causa est, quod in nobis Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est naturam carnis suae adepti, quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per Patrem? de altari, figura est, dum panis et vinum extra videtur; veritas autem, dum corinterius creditur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
cius sanguis non iamin
manus infidelium. sco in
ora fidelium funditur. Hĩc
crgo penseius quale sit hoc
fidlium possit habere dubi
um in ipsa iimolacionis
hora. ad saccidotis uoccm ec¬
munsterio choros angeloꝵ¬
monento et in clo rapitur.
ministcrio angelorum cõ¬
sociandum corporis xp̃i:. ⁊
ante oculos sacerdotis in al
Iubiqz sit panis corporis
xp̃i: et unus sit calix san¬
sacerdos catholicus sacrifi¬
cat. non aliud nisi ip̃e quẽ
dominus apostolis tradi¬
dit: qui a sicut duinitas
uerbi dei una est. que totũ
implet mundum. ita licet
multis locis et innumera¬
bilibus diebus illud corpꝰ¬
multa corpora xp̃i. neq
multi calices. sed unum
corpus xp̃i. et inus sangꝰ
cum illo quod sumpsit in
uctro uirginis: et quod de¬
dit apostolis. diuinitas
cuim uerbi replet illud qd
ubiqz est. et comungit as
facie ut si cut ipsa una est.
sit inucritate. Unde a iad¬
uertendum est quia siue
q inde percipiat: omnes cqͣ¬
liter corpus xp̃i integrum

Expanded text:
eius sanguis non iam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Pensandum ergo est quale sit hoc fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem comysterio choros angelomomento et in coelo rapitur ministerio angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sace ubique sit panis corporis Christi, et unus sit calix sansacerdos catholicus sacrificat, non est alius, nisi ipse, quem Dominus Apostolis tradidit, quia, sicut divinitas verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita, licet multis locis et innumerabilibus diebus illud consemulta corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum illo, quod sumsit in utero Virginis, et quod dedit Apostolis. Divinitas enim verbi replet illud, quod ubique est, et conjungit, et facit, ut, sicut ipsa una est, sit in veritate. Unde animadvertendum est, quia sive  inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime
Abbreviated transcription (Latin):
diebus sancte quadrage¬
sime nec tunica nec cucul¬
la nisi solummodo sacco¬
tum uicibus in ebdomada
paruissimum pocius pre¬

Expanded text:
utem sanctae Quadragesimae nec tunica nec cuculla, nisi solummodo sacrotur: et bis in hebdomada parvissimum cibum potius prae
Abbreviated transcription (Latin):
sequere me. iam uero ab
cuugelista non subditur.
quid post hec dicta dominꝰ
et discipuli feccrunt: sed ex
co tamen innuitur quod
subuingit. Comersus pe¬
trus: uidit illum discipu¬
lum quem diligebat ihesꝰ
sequentem. Notum autem¬
noui ur̃c fraternitati qui
sit ille discipulus quem di¬
ligebat ihesus. iohannes ui¬
delicet ipse. cuius hodie na¬
talicia celebramus: qui
hoc scripsit cuuangelium.
atqz ideo suam personam
maluit indicuis rerum ac¬
cidencium: quam proprio
designare uocabulo. dili¬
gebat autem cum ibesus:
non exceptis ceteris singu¬
lariter solum. sco preceteris
quos diligebat familiari¬
us unum quem specialiˢ
prerogatiua castitatis. ã¬
pliori dileccione fecerat
dignum. ommes quip¬
pe se diligire probat. qui¬
bus ante passionem loqͥt᷑.
sicut dilexit me pater. et
ego dilexi uos: manete ĩ
dileccione mea. Sed hunc
preomnibus diligit. qͥ
uirgo clectus ab ip̃so: uͥ¬
go in euũ permansit. Tra¬
dunt namq hystorie. ꝙ
cum de nupciis uolentem

Expanded text:
sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem
Abbreviated transcription (Latin):
fratres kmñi. tanto maiori
a nobis intencione debet ꝑ
singula uerba pensan: qnͣ¬
tomagna gracie superne
dulcedine tota redundat.
Commendat enim nobis
beatissimus cuuanglista
et apłs iohannes prĩuile¬
gum amoris precipui:
dat testimonium cuuan¬
gelice descripcionis. ꝙ uen-¬
tate diuina subnxum:
nullus fidelium dubitare
permittitur. Commendat
placidam suc carius abso¬
lucionem: quam domino
specialiter se uisitante ꝑccpͤ.
ed ut perfecte se. uiii¬
leccionis huns ꝓ
principia considerare uale¬
ainus: libet supcriora parũ¬
per attendere. Apparuit dñs
post resurreccionem discipłĩ
septem. inter quos crat petrꝰ
et iohannes. frustra in piscã¬
do tota nocte laborantibus:
et stans in littore. copiosa
rete corum piscium multi¬
tudine impleuit: moxq
egressos ad terram inuita¬
it ad prandium. Et inter
prandentes: tercio petium
an se amaret interrogauit.
ac tercio amorem confiten¬
di. quia ter cum negau̾at.
ci tercio pascendis suas oueᷤ

Expanded text:
nto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, dat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves
Abbreviated transcription (Latin):
currunt: iusti ad claritatis
cius gloriam pertrahuntͤ
Sicũt scriptum est. ẽolla-¬
tur impius: ne uideatglo¬
riam dei. Sz quid si serur.ĩ
prima uigilia negligentes
cristant. Prima quippe ui¬
gilia: prime etatis custedia
est. Sed neq sic desperandũ
est: et a bono opere cessandũ.
Nam longanimitatis sue
pacienciam insimians do¬
minus subdit. Et si uens¬
rit in secunda uigilia. et si
in tercia ingilia uencrit et

Expanded text:
corruunt, justi ad claritatis corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in terti
Abbreviated transcription (Latin):
ait. hora est iam nos de so¬
sompno surgere. Sz ueni¬
ens dominus:quid uigilã¬
tibus seruis exibeat audi¬
amus. Amen dico uobis:
quod precinget se et faciet
illos discumbere: et transiẽ
ministrabit illis. Precĩgit
se: id est ad retribucionẽ
preparat. Fa ciet illos discũ¬
bere: id est in eterna quiete
fouer. Discumbere quippe
nr̃m in regno qui escere est.
Ande rursum dominus
dicit. uenient et recumbẽt
cum abraham ysaic. et ia¬
cob. Transiens autem mi
nistrat: quia lucis sue il¬
lustracione nos saciat. Trã¬
sit uero dictum est: cum de
iudicio ad regnum redit.
uel certe dominus nobis
post iudicium transit: qr
ad humanitatis forma
in diuinitatis sue contem¬
placionem nos eleuat. Et
transire cius est: in clarita¬
tis sue speculacionem nos
ducere. cum cum quem ĩ
humanitate in iudicio cer¬
nimus: eciam in diuinita¬
te post indicium uidemuᷤ.
ma serui omnibus apparet:
quia scriptum est. Uidebũt
inquem transfixerunt. S
cum reprobi in suppliciũ

Expanded text:
ait: Hora est jam nos de somno surgere . Sed veniens Dominus quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. ma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tencbrescit a lumine:
cruciatur ctana combu¬
stione: unde et hanc eamdẽ
comparacionem dominꝰ
sub breuitate aperit: cum
subiungit. Sic erit in con¬
summacione seculi. Exi¬
bunt angeli. et separabut
malos de medio iustorũ:
et mittent eos in caminũ

Expanded text:
qui tenebrescit a lumine, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos