comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea uiolasti me deserens. &. in templo
meo idola coluisti: ego quoq c̃frin¬
gam omĩa idola tua. & conterã atq
concidam. Siue abiciam te : qͥa prius
abiecistime. Et non parcet oculus m̃s:
cũ te uidero fami. gladio. seruituti
colla submittere. Nec miserebor: qͥa
miscdiam meã non mereris. Scriptũ ẽ
enim. Beati misericordes : qm̃ ipsi mi¬
sericordiã consequentur.
oc idem et in ȩccła intelligendũ est:
qđ magistris & sacerdotib qui egerint
negligenter. possit ds̃ cotidie dicere.
Quia sc̃a mea uiolastis in cunctis offen¬
sionib ur̃is &. in uniuersis ab homi¬
nationib ur̃is quȩ egistis : ego quoq
uos conteram. atq confringam: red¬
damq ꝑ me. qđ in meũ popłm ꝑpe¬
trastis. De quo. contra pastores hic
idem ꝓpħa plenius loquitur: qđ la¬
nis ouium oꝑiant᷑ et lacte uescant᷑
et caseo. &. fractũ pecus ac morbidũ
non requirant.
ertia tui pars peste morietur : &
fame consumetur in medio tui. Et

Expanded text:
a sancta mea violasti me deserens, et in temeo idola coluisti, ego quoque confringam omnia idola tua, et conteram atque concidam, sive abjiciam, quia prius abjecisti me. Et non parcet oculus meus cum te videro, fami, gladio, servituti, colla submittere, nec miserebor, quia misericordiam meam non mereris. Scriptum est enim: « Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . » Hoc idem et in Ecclesia intelligendum est; quod magistris et sacerdotibus qui egerint negligenter, possit Deus quotidie dicere: « Quia sancta mea violastis, in cunctis offensionibus vestris, et in universis abominationibus quae egistis, ego quoque vos conteram atque confringam. » Reddamque per me quod in meum populum perpetrastis: de quo contra pastores hic idem propheta plenius loquitur, quod lanis ovium operiantur, et lacte vescantur et caseo, et fractum pecus ac morbidum non requirant. « Tertia tui pars peste morietur et fame consumetur in medio tui. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Llud qđ dñs loquit᷑ ad heliam. reliqui
mͥ septem milia uiros qui ñ curuaue¬
runt genu baal. &. paulus apłs scri¬
bit. &. nunc in hoc tempore reliquiȩ
scdm electionẽ. gr̃a saluȩ factȩ st̃: po¬
test huic capitulo conuenire. Et apłi
enĩ qui erant de semine ifrł. &. gladiũ
fugerant. idcirco sunt reseruati: ut
gentib dĩ in quib captiuitatis tẽpo¬
re uersabant᷑ : Potest aut̃ &. hoc dici.
qđ idõ aliqui de captiuitate iudaica
rentur nominis eiꝰ. illiusq potentiã
p̃dicarent. De hereticoꝵ quoq popłis.
qui euadere potuerint gladiũ ꝑditio¬
nis eoꝵ. &. pessimã factionem quȩ con¬
tra dm̃ fuerat concitata. huc illucq
disꝑsi recordabunt᷑ nominis dĩ agen¬
tes pęnitentiam . &. captos se a uiris ec¬
clesiasticis exultabunt.
Uia contriui cor eoꝵ forrucans et re
cedens a me: et oculos eoꝵ fornicanteᷤ
pꝰ ẏdola sua. Et displicebunt sibimet

Expanded text:
Illud quod Dominus loquitur ad Eliam: Reliqui Illud quod Dominus loquitur ad Eliam: Reliqui mihi septem millia virorum qui non curvaverunt genu Baal : et Paulus apostolus scribit: Et nunc in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae 59 salvae factae sunt , potest huic capitulo convenire. Et Apostoli enim, qui erant de semine Israel, et gladium fugerant, idcirco sunt reservati, ut gentibus Dei, in quibus captivitatis tempore versabantur. Potest autem et hoc dici, quod ideo aliqui de captivitate Judaica rentur nominis ejus, illiusque potentiam praedicarent. De haereticorum quoque populis, qui evadere potuerint gladium perditionis eorum, et pessimam factionem, quae contra Deum fuerat concitata, huc illucque dispersi, recordabuntur nominis Dei, agentes poenitentiam, et captos se a viris ecclesiasticis exsultabunt. Quia contricedens a me; et oculos eorum fornicantes post idola sua: Et displicebunt sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
desertȩ sint. scilicoꝵ ut demoliantur
excelsa. arȩq & idola destruant᷑. &¬
delubra pereant. & om̃is simulachroꝵ
cultura desistat. cadantq int̾fecti
in medio montiũ. & sciant qͥa ipse sit ds.
ERquȩ: occasio nobis datur: spiritalẽ
magis intelligentiã sequi. Ut urbes
matum confringant᷑. &. idola ꝑ eant
quȩ de suo sibi corde simularant : &
conterant᷑ delubra. non tẽpla. quȩ con¬
tra templũ dñi surrexerant. quȩ greco
montes int̾fecerant. uł eccłastici uiri.
qui eos male uiuentes in salutẽ suam
occiderant: tc finis erit montiũ suꝑ¬
boꝵ. ut cognoscant qđ ipse sit ds̃. Potest
aut̃ fieri. ut de uno popło montiũ isrł.
aliis int̾fectis cognoscant alii. Pestilente
enĩ flagellato: stultꝰ astutior erit.
TRe liiquã in uobis eos qui fugerint
gladiũ ingentib cũ disꝑsero uos in
terras: et recordabunt᷑ mei liberati ur̃i
ingentib ad quas capti ducti st̃.

Expanded text:
deserendae sint: scilicet ut demoliantur deserendae sint: scilicet ut demoliantur excelsa, araeque et idola destruantur, et delubra pereant, et omnis simulacrorum cultura desistat; cadantque interfecti in medio montium; et sciant quoniam ipse sit Dominus. Per quae occasio nobis datur, spiritualem magis intelligentiam sequi, ut urbes matum confringantur, et idola pereant, quae de suo sibi corde simularant, et conterantur delubra, non templa, quae contra templum Domini surrexerant, Graecoque smontes interfecerant, vel Ecclesiastici viri, qui eos male viventes in salutem suam occiderant: tunc finis erit montium superborum, ut cognoscant quod ipse sit Dominus. Potest autem fieri ut de uno populo montium Israel, aliis interfectis, cognoscant alii. Pestilente enim flagellato, stultus astutior erit . Et relinquam in vobis eos qui fugerint gladium in gentibus, cum dispersero vos in terras: et recordabuntur mei liberati vestri in gentibus, ad quas captivi ducti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. & in t̾fecti iaceant. &. mor¬
tuos se esse sentiant. nichil sibi simu¬
lachra sua atq figm̃ta ꝓdesse cernen¬
tes. Qđq disꝑgere se dicit ossa monti¬
um circum aras: fortissimos quosq
eoꝵ a se mutuo indicat separandos.
Prodest enĩ ꝑuersȩ scientiȩ: malos a
malis diuidi. Et ut illi qui c̃sensu
pessimo ȩdificabant turrẽ. ꝓ utilita¬
te ꝓpria dissipati sunt. diuisȩq lin¬
guȩ eoꝵ. ne consensus pessimus peiores
eos faceret : ita ossa montiũ disꝑgen
Hoc qđ nos posuimus. &. dabo cadaue¬
ra filioꝵ isrł ante faciem simulachro¬
rũ uestroꝵ: inseptuaginta ñ habet᷑.¬
Rbes desertȩ erunt : et excelsa de¬
molientur & dissipabuntur: &
interibunt arȩ ur̃ȩ &. confringent᷑.
Et cessabunt idola ur̃a. &. conterent᷑
delubra ur̃a. &. delebuntur oꝑa ur̃a.¬
et cadet interfectꝰ in medio ur̃i: &
scietis quia ego dominus.
AUSa ꝑspicua: cur urbes montium

Expanded text:
rantur, et interfecti jaceant, et morrantur, et interfecti jaceant, et mortuos se esse sentiant, nihil sibi simulacra sua atque figmenta prodesse cernentes. Quodque dispergere se dicit ossa montium circa aras, fortissimos quosque eorum a se mutuo 58 indicat separandos. Prodest enim perversae scientiae malos a malis dividi. Et ut illi qui consensu pessimo aedificabant turrem, pro utilitate propria dissipati sunt, divisaeque linguae eorum , ne consensus pessimus pejores eos faceret; ita ossa montium dispergeHoc quod nos posuimus: Et dabo cadavera filiorum Israel ante faciem simulacrorum vestrorum, inrbes desertae erunt, et excelsa demolientur, et dissipabuntur: Et interibunt arae vestrae, et confringentur: et cessabunt idola vestra, et conterentur delubra vestra, et delebuntur opera vestEt cadet interfectus in medio vestri, et scietis quia ego Dominus. Causa perspicua cur urbes montium
Abbreviated transcription (Latin):
unusqͥsq ꝓsuo modulo &. sensu intel¬
ligat. quid dñs precipiat.
cce ego inducam suꝑ uos gladiũ. &
disꝑdam excelsa ur̃a &. demoliar aras
ur̃as.&. confringentur simulachra
ur̃a. Et deiciam in t̃fectos ur̃os ante
idola ur̃a: &. dabo cadauera filioꝵ
isrł. ante faciem simulachroꝵ ur̃oꝵ¬
& disꝑgam ossa ur̃a circa aras ur̃as. in
sa eoꝵ in quib adorabant homines.
fictos deos & aras. simulachraq confrin
gat & cultores eoꝵ in conspectu fanoꝵ
int̾fici faciat.&. iaceant cadauera mor¬
tuoꝵ ubi prius iacebant hostiȩ. &
disꝑgantur ossa non montiũ. sed eoꝵ
qui iacebant in montib in circuitu
ararũ. et in cunctis urbib uiculisq
isrł. Hoc iuxta litteram.
LIOQUIN &. suꝑ eos qui erigunt᷑ in
suꝑbiam. et de quib apłs loquit᷑. sci¬
entia in flat caritas autẽ ȩdificat. in¬
ducitur gladius: ut om̃ia eoꝵ simula¬
chra quȩ de suo finxerunt corde c̃te¬

Expanded text:
unusquisque pro suo modulo, et sensu intelunusquisque pro suo modulo, et sensu intelligat quid Dominus praecipiat. cce ego inducam super vos gladium et disperdam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam interfectos vestros ante idola vestra et dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simulacror dispergam ossa vestra circa aras vestras insa eorum, in quibus adorabant homines fictos deos, gat, et cultores eorum in conspectu fanorum interfici faciat; ut jaceant cadavera mortuorum ubi prius jacebant hostiae; et dispergantur ossa, non montium, sed eorum qui jacebant in montibus, in circuitu ararum, et in cunctis urbibus viculisque Israel. Hoc juxta litteram. Alioquin et super eos qui eriguntur in superbiam, et de quibus Apostolus loquitur: Scientia inflat, charitas autem aedificat , inducitur gladius, ut omnia eorum simulacra, quae de suo finxerunt animo, conte
Abbreviated transcription (Latin):
tremere. Ad quos ꝓpħa loquit᷑: indi¬
cans idola destruenda. &. aras uniũsasq
cerimonias. quib priꝰ idolis seruierant
conterendas. Possumꝰ montes isrł . &. pͥn¬
cipes acciꝑe. eos qui potentia sapientiaq
& scientia. ac diuitiis precellebant. Et
hoc animaduertendũ. qđ offirmat᷑ qͥdẽ
facies. & ponitur contra montes: sed
nequaꝗͣ. solis montib sed & collib loqͥt᷑.
&. rupib &. uallib. in quib inferior
montes e̾ẽ: qui ad ꝑfectam scientiam
ꝑuenerunt. Colles: qui paulo inferio¬
ressunt. Rupes: qui nullam scientiam
habentes. &. tantũ inconuersatione fi¬
dentes. aliqua sibi descripturarũ inter¬
p̃tatione presumunt. habentes scđ̾m
apłm zelum di. sed ñ scdđm scientiã. Ual¬
les aut̃ appellari nouissimos mnȩccłia.
qui &. uita & scientia inferiores. tam̃
de conuentu familiȩ dñice ñ recedunt.
Qui om̃s uerbũ dĩ iubentur audire: ut

Expanded text:
tremere . Ad quos Propheta loquitur inditremere . Ad quos Propheta loquitur indicans idola destruenda et aras, universasque caeremonias 57 quibus prius idolis servierant conterendas. Possumus montes Israel et principes accipere eos, qui potentia, sapientiaque, et scientia ac divitiis praecellebant. Et hoc animadvertendum, quod obfirmatur quidem facies, et ponitur contra montes: sed nequaquam solis montibus, sed et collibus loquitur, et rupibus et vallibus, in quibus inferior tes esse, qui ad perfectam scientiam pervenerunt; colles, qui paulo inferiores sunt; rupes, qui nullam habentes scientiam, et tantum in conversatione fidentes, aliqua sibi de Scripturarum interpretatione praesumunt, habentes juxta Apostolum zelum Dei, sed non secundum scientiam ; valles autem appellari novissimos in Ecclesia, qui et vita et scientia inferiores, tamen de conventu familiae Dominicae non recedunt. Qui omnes verbum Dei jubentur audire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad onay dñs: ꝓpter grecos & latinos.
qui hebreȩ linguȩ non habent scien¬
tiam breuit̾ exponendũ uidetur. Ad¬
oNay: unũ nomen ẽ de .xͨͤ uocabulis
dei .&. significat dñm. Quo sepe &.
in hominib utimur. Deniq &. Sara
uocans abraham dñm suũ: hoc uoca¬
bat nomine. Et ubi dr̃ dñe mirex:¬
adonay scriptum ẽ. Quando gͥ duo.
domini & dñi iuncta sunt nomina:
appellatur apͣpntoÑ id est in effabile.
qd̃ & scriptũ fuit in lamina aurea
quȩ erat infronte pontificis. Montes
autẽ isrł qui simulachris dȩmonum
fuerant occupati: non aurib sed im¬
ꝑio ac potentia conditoris suum au¬
diunt et intelligunt creatorẽ: qͦm
mare uidit &. fugit: iordanis conuer¬
sus ẽ retrorsum : non utiq carnis
oculis. quib carebat. Et ad mare dr̃.
Tace. ob mutesce. Et uentoꝵ flatibus
imꝑatur. Iubeturq uermi: qui ionȩ
ꝑ cussit umbraculũ. Et de eadẽ terra
scriptũ ẽ. Qui respicit terrã &. facit eã

Expanded text:
Adonai Dominus, » propter Graecos et Latinos, qui Hebraicae linguae non habent scientiam, breviter exponendum videtur. Adonai unum nomen est de decem vocabulis Dei, et significat Dominum, quo saepe et in hominibus utimur. Denique et Sara vocans Abraham dominum suum , hoc vocabat nomine. Et ubi dAdonai scriptum est. Quando igitur duo, Domini et Domini juncta sunt nomina, appellatur ἄῤῥητον   id est, ineffabile, quod et scriptum fuit in lamina aurea, quae erat in fronte pontificis. Montes autem Israel, qui simulacris daemonum fuerant occupati, non auribus, sed imperio ac potentia conditoris suum audiunt et intelligunt Creatorem. Quomodo mare vidit et fugit, Jordanis conversus est retrorsum : non utique carnis oculis quibus carebat. Et ad mare dicitur: Tace, obtumesce . Et ventorum flatibus imperatur; jubeturque vermi, qui Jonae percussit umbraculum . Et de eadem terra scriptum est: Qui respicit terram, et facit eam
Abbreviated transcription (Latin):
tem dedit: sed ꝑ multa scła scriptorũ
atq lectoꝵ uicio deprauatũ. Quãꝗͣ
&. aristeus & iosephus &. om̃is sco
capitulo quia supͣ diximꝰ. nc̃ omitten¬
dum uidetur. Hoc tantũ adda. qđ
necessariũ est. In eo qđ ait & imple¬
bo furorem meũ. &. requiescere faciã
in dignationẽ meã in eis & consola¬
bor. et scient quia ego dñs locutꝰ sũ
in zelo meo. cũ compleuero indigna¬
tionẽ meã in eis: quomͦ sentiendus sit
furor. & indignatio. &. ⁊elus di. sepe
ex posuimus : qđ humanis loquatur¬
ds̃ affectib. non quo ipse irascatur.
sed quo nos ꝑpęnas & cruciatꝰ dm̃
sentiamus iratũ. Telus aut̃ sub meta¬
phora uiri & uxoris accipiendus: qͥ
quã diũ uxorem diligit. zelo tipus ẽ:
si neglexerit. dicit illud qđ in conse¬
quentib dicturi sumꝰ. Telus m̃s re¬
cedet a te : &. ultra non irascar tibi.
sũpti sunt fame &. pestilentia. nec
qui gladio ceciderunt incircuitu ci¬

Expanded text:
tem dedit: sed per multa saecula scriptorum tem dedit: sed per multa saecula scriptorum atque lectorum vitio depravatum. Quamquam et Aristeus et Josephus, et omnis sccapitulo, quia supra diximus nunc omittendum videtur. Hoc autem addam quod necessarium est, in eo quod ait: « Implebo furorem meum, et requiescere faciam indignationem meam in eis, et consolabor, et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo, cum implevero indignationem meam in eis, » quomodo sentiendus sit furor et indignatio et zelus Dei, saepe exposuimus, quod humanis Deus loquatur affectionibus, non quo ipse irascatur, sed quo nos per poenas atque cruciatus Deum sentiamus iratum. Zelus autem sub metaphora viri et uxoris accipiendus, qui quandiu uxorem diligit zelotypus est, si neglexerit, dicit illud quod in consequentibus dicturi sumus: « Zelus meus recedet a te, et ultra non irascar tibi; sumpti sunt fame et pestilentia, nec qui gladio ceciderunt in circuitu ci
Abbreviated transcription (Latin):
in eis: &. consolabor. Et scient qͥa ego
dñs locutus sum in zelo meo: cũ cõple¬
uero indignationẽ meã ineis.
EPTUaGiNta quia supra qͣtuor partes
posuerant. quas in descriptione incen¬
dii & gladii. &. disꝑsionis. tres tantũ
ẽe sermo ꝓpħicus apꝓbauit. ut suꝑ¬
fluo una pars incendii induas diuĩde
partes
retur: in hoc quoq loco eandem pͥmã
partẽ diuiserunt induas ut dicerent.
Quarta pars tui morte atteretur . &.
det in circuitu tuo: &. quartã partẽ
tui in omnẽ uentũ disꝑgam. Licet hoc
qđ nos posuimus. &. quarta pars tui in
gladio cadet: de theodotionis editione
sub asteriscis additũ sit. ꝑspicuũ ẽ aut̃
ut hebrea ueritas continet: tres esse
partes. de quarũ prima dicatur. Et
tercia tui pars peste morietur: &. fa¬
me consumetur in medio tui. Multoq
melius fuerat transferre quod scriptũ
est: quam rei malȩ translatȩ patroci¬
nium quȩrere. Nec hoc dicimus ab il¬
lis factum. quib uetustas auctorita¬

Expanded text:
bor, et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo, cum implevero indignationem meam in eis. Septuaginta quia supra quatuor partes posuerant, quas in descriptione incendii, gladii et dispersionis tres tantum esse sermo propheticus approbavit, ut superfluo una pars incendii in duas partes ivideretur, in hoc quoque loco eamdem primam partem diviserunt in duas, ut dicerent: Quarta pars tui morte atteretur, et det in circuitu tuo, et quartam partem tui in omnem ventum dispergam: licet hoc quod posuimus: Et quarta pars tui in gladio cadet, de Theodotionis editione sub asteriscis additum sit. Perspicuum est autem ut Hebraea veritas continet, tres esse partes. De quarum prima dicatur: Et tertia tui pars peste morietur, et fame consumetur in medio tui. Multoque melius fuerat transferre quod scriptum est, quam rei male translatae patrocinium quaerere. Nec hoc dicimus ab illis factum, quibus vetustas auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
offenderit dm. et fecerit in ea iudicia in
furore et in indignatione: testatur &
paulusqui dicit. Eramꝰ natura filii irȩ:
sicut & cȩteri. Et iterũ. Qui sumꝰ in
tab̾naculo: ingemiscimꝰ grauati. Lo
cuam et ex positam ad miserias. intelligi
&. quas mittã ut disꝑdam uos. Et fa¬
mem congregabo suꝑ uos: &. conteram
firmam̃tũ uł baculum panis.
amẽ et pestilentiam. &. bestias pessi¬
mas & quicqͥd aliud maloꝵ malorum
quȩ facta memoratur in Ruth. & in
tribus annis & sex m̃sib clum clau¬
sũ ẽ. &. sub heliseo. cuiꝰ in credibilem
in opiam repentina habundantia
cõpensauit: di iudicio missa est.
uod ñ solũ tc̃ in iherłm factũ ẽ: sed
& in nr̃a fit iherłm. In qua ꝓpter
magnitudinẽ peccatoꝵ. pͥmũ fames
mittitur audiendi sermone di : de
toꝵ pessima. De firmam̃to & baculo
panis: supͣ iam di ximꝰ.¬

Expanded text:
offenderit Deum, ut faceret in ea judicia in offenderit Deum, ut faceret in ea judicia in furore et indignatione, testatur et Paulus, qui dicit: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Et iterum: Qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati . Locuam et expositam ad miserias intelligi vet quas mittam ut disperdam vos, et famem congregabo super vos, et conteram firmamentum vel baculum panis. Famem et pestilentiam, et bestias pessimas, et quidquid aliud malorum quae facta memoratur in Ruth Ruth tribus annis, et sex mensibus coelum clausum est, et sub Elisaeo , cujus incredibilem inopiam repentina abundantia compensavit, Dei judicio missa est. Quod non solum tunc in Jerusalem factum est, sed et in nostra fit Jerusalem, in qua propter magnitudinem peccatorum, primum fames mittitur audiendi sermonem Dei. Deitorum pessima est . De firmamento et baculo panis, supra dixim
Abbreviated transcription (Latin):
habetur. Pro quo addiderunt de suo:
& filias tuas in circuitu tuo. Rursũq
iuxta utrãq editionẽ : in conspectu
omnis pretereuntis.
Rosest autẽ iherłm om̃ia inea ui¬
cia desolari. et ad desertũ redigi. &.
sua eam peccata cognoscere: ut quȩ cȩte
eiꝰ. urbes uł uiculos in telligere possumꝰ:
siue ȩccłas in toto orbe disꝑsas. Ut qͥcũq
huiꝰ ꝑegrinus ẽ scłi. et dicit cũ psalmis¬
ta. aduena sum & ꝑegrinus sicut om̃s
patres mei. &. de quo dr̃. Non dixerunt
qui p̃teribant benedictio dñi suꝑ uos:
uideat obꝓbriũ eius et doleat.
Teris obꝓbrium. & blasphemia. exem¬
de theodotione additum ẽ. kãi alitai¬
cẽcii. Cuiꝰ uerbi noticiam ñ habemꝰ.
P quo tres alii int̾pretes blasphemiam
transtulerunt: quȩ in hebraico dr̃ oẽd¬
dupha. Sequiturq.¬
Uo fecero in te iudicia. in furore &
in indignatione et increpationib irȩ
quȩ ego dñs locutus sũ.
EMitu autẽ dignam iherłm cum

Expanded text:
habetur: pro quo addiderunt de suo, et filias tuas in circuitu tuo. Rursumque juxta utramque editionem, in conspectu omnis praetereuntis. Prodest autem Jerusalem omnia in ea vitia desolari, et ad desertum redigi, et sua eam peccata cognoscere, ut quae caeterejus, urbes vel viculos intelligere possumus, sive Ecclesias in toto orbe dispersas, ut quicumque hujus peregrinus est saeculi, et dicit cum Psalmista: Advena sum, et peregrinus sicut omnes patres mei ; et de quo dicitur: Non dixerunt qui praeteribant: Benedictio Domini super vos , videat opprobrium ejus et doleat. Et eris opprobrium et blasphemia, exemde Theodotione additum est, 55 καὶ δηλαϊστὴ; cujus verbi notitiam non habemus. Pro quo tres alii interpretes, blasphemiam transtulerunt, quae in Hebraico dicitur GEDDUPHA  . Sequitur: Cum fecero in te judicia in furore, et indignatquia ego Dominus locutus sum. emitu autem dignam Jerusalem cum
Abbreviated transcription (Latin):
bestiȩ pessimȩ : quando tradit᷑ inpas¬
siones ignominiȩ. & in reꝓbũ sensũ.
& conscientiã peccatoꝵ. quȩ excru¬
ciant atq dilacerant animum nr̃m.
issensiones. hereses. scismata. emula¬
tiones. in uidiȩ. tristiciȩ. de tractioneᷤ.
desideria multa. a uaritia quȩ ẽ ra¬
dix om̃iũ maloꝵ: bestiȩ pessimȩ sunt.
Quȩ cũ fuerint in nobis: meremur audi¬
re. Corripiat te p̾uaricatio tua. Preca¬
murq & dicimꝰ. Ne tradas bestiis ani¬
mam confitentem tibi.

Expanded text:
ssimae, quando tradimur in passiones ignominiae, et in reprobum sensum, et conscientiam peccatorum, quae excruciant atque dilacerant animum nostrum, dissensiones, haereses, schismata, aemulationes, invidiae, tristitiae, detractiones, desideria multa, avaritia, quae est radix malorum omnium, bestiae pessimae sunt, quae cum fuerint in nobis, meremur audire: « Corriget te praevaricatio tua. » Precamurque et dicimus: « Ne tradas bestiis animas confitentes tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
estias pessimas induci cutꝰ sũ¬
suꝑ terrã solitudinis. quȩ fame. gla¬
dio. pestȩ uastata ẽ : p̃sentia quoq
ostendunt tẽpora. quando familiare
animal canes. in dñoꝵ carnes rabiȩ con¬
citantur. & ursis ac lupis. cunctisq
aliis generib bestiarũ terra cõpletur.
estilentiamq & sanguinẽ transire ꝑ
eam : morbũ gladiumq significat.

Expanded text:
estias pessimas induci super terram solitudinis, quae fame, gladio, peste vastata est, praesentia quoque ostendunt tempora, quando familiare animal canis in dominorum carnes rabie concitatur, et ursis ac lupis cunctisque aliis generibus bestiarum terra completur, pestilentiamque et sanguinem transire per eam, morbum gl
Abbreviated transcription (Latin):
tisq eoꝵ nullã curam gerunt dr̃. Qui
deuorant popłm meũ : sicut cibũ panis.
De quib et apłs. Et comedt̃ inquit domoᷤ
uiduarũ. Possumus patres qͥ comed̾int fi¬
lios. &. filios qui comedint patres. non
solum in babylonia: sed &. in romana
obsidione intelligere. Illud qđ dr̃. &
captiuitatẽ. quando in toto orbe disꝑsi¬

Expanded text:
tisque eorum nullam curam gerunt, dicitur: Qui tisque eorum nullam curam gerunt, dicitur: Qui devorant populum meum sicut cibum panis . De quibus et Apostolus: Et comedunt, inquit, domos viduarum . Possumus patres qui comederint filios, et filios qui comederint patres, non solum in Babylonia, sed et in Romana obsidione intelligere. Illud autem quodcaptivitatem, quando in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
uł deducentur ad nichili. hoc enĩ se¬
quebatur ut diceret : sed ab solute
deducentur ad nichili. ñ adeo. sed
ꝓmeritis suis atq peccatis. Legimus¬
in regum uolumine: famis necessita¬
te cogente. a matre filiũ deuoratum.
Iosephus quoq in obsidione iherłm mul¬
ta huiusce modi facta cõmemorat:
nisi forte in multis necessitatis malis
etiam hȩc facta esse credendũ sit.
otest hoc ipsum referri ad nr̃am hie¬
rusalem: quando magistri contͣ disci¬
pulos. id ÷ patres contra filios. & disci¬
puli contra magistros. id÷ filii ad u̾sũ
patres seditione mutua c̃citantur :
dete ne ab inuicẽ consumamini. Unde
& ꝓpħa mẏstico sermone cantabat.
Cũ apꝓpinquarent aduersũ me qui
affligunt me: ut comedent carnesmeaᷤᷤ.
Et iob simile quid loquit᷑. Si aut̃ dixe¬
rint ancillȩ meȩ : quis det nobis de car¬
nib eius ut comedamus. Et suꝑ magis¬
tris qui lucra sectant᷑ de discipłis. salu¬

Expanded text:
vel deducentur ad nihilum hoc enim sevel deducentur ad nihilum hoc enim sequebatur ut diceret sed absolute, deducentur ad nihilum: non a Deo, 52 sed pro meritis suis atque peccatis. Legimusin Regum volumine, famis necessitate cogente, a matre filium devoratum . Josephus quoque in obsidione Jerta hujuscemodi facta commemorat. nisi forte in multis necessitatis malis, etiam haec facta esse credendum sit. Potest hoc ipsum referri et ad nostram Jerusalem: quando magistri contra discipulos, id est, patres contra filios, et discipuli contra magistros, id est, filii adversum patres, seditione mutua concitantur, edete ne ab invicem consumamini . Unde et Propheta mystico sermone cantabat: Cum appropinquarent adversum me qui affligunt me, ut comederent carnes meas . Et Job simile quid loquitur: Si autem dixerunt ancillae meae: Quis det nobis de carnibus ejus ut comedamus ? Et super magistris, qui lucra sectantur de discipulis, salu
Abbreviated transcription (Latin):
Tercio : ideo uiuo ego dicit dñs ds̃. nisi
ꝓ eo qđ sc̃m meũ uiolasti in om̃ib of¬
fensionib tuis: & reliqͣ. At tam̃ no¬
tantũ. qđ ubi decora sunt &. honesta.
ac ꝓmerito eoꝵ qui ea sustinent: se ip¬
sum ds̃ facere ꝓfitetur. Ubi aut̃ tris¬
tia.&. non digna deo : dicit quidẽ fieri.
sed non a se: ut inp̃senti. Ideo patres
comedent filios in medio tur. et filii
comedent patres suos. Non dixit.
ego faciam ut patres comedant fili¬
os suos in medio tui: &. filii comedatł
patres suos. Qd aut̃ decorũ erat. nec
di maiestate uidebatur indignũ: ip¬
sum se dicit facere. Sequit᷑ enĩ. Et fa¬
ciam in te iudicia : &. uentilabo uni¬
uersas reliquias tuas in omnẽ uentũ.
Tale quid & in maledictis de utero no¬
mii inuenire poterimus. &. p̾cipue
in illo loco. Alorificantes me glorifi¬
cabo: qui autẽ me despiciunt. ad ni¬
chilum deducent᷑. Eos enĩ qui se glo¬
rificant. ipse glorificat. Qui autem
eum despiciunt: ñ adeo despicientur

Expanded text:
s; nisi pro eo quod sanctum meum violasti in omnibus offensionibus tuis, et reliqua. Attamen notandum, quod ubi decora sunt et honesta, ac pro merito eorum qui ea sustinent, seipsum Deus facere profitetur. Ubi autem tristia et non digna Deo, dicit quidem fieri, sed non a se, ut in praesenti: Ideo patres comedent filios in medio tui, et filii comedent patres suos. Non enim dixit, ego faciam ut patres comedant filios suos in medio tui, et filii comedant patres suos. Quod autem decorum erat, nec Dei majestati videbatur indignum, ipsum se dicit facere. Sequitur enim: Et Faciam in te judicia, et ventilabo universas reliquias tuas in omnem ventum. Tale quid et in maledictis Deuteronomii in venire poterimus, et praecipue in loco illo: Glorificantes me glorificabo, qui autem me despiciunt, ad nihilum deducentur . Eos enim qui se glorificant, ipse glorificat. Qui autem eum despiciunt, non a Domino despicientur,
Abbreviated transcription (Latin):
is sepe fecerunt : ldcirco ñ ꝑ angłos.
neq ꝑ aliquos ministros. sed ipse ego
faciam inte iudicia uidentib cunc¬
tis: quȩ ante te ñ feci. & ultra ñ faciã.
Dicens iudicia. ostendit sententiȩ uerita¬
tem: ne ira m̃surã pęnarũ uideat᷑ ex ce¬
dere. Nec fecit inulla natione talia.
qualia fecit in hierłm: quia seruus qͥ
nouit uoluntatẽ dñi sui et ñ facit eã
uapulabit multa: potentesq potent̃
torm̃ta patient᷑. Et similia in quit
ultra ñ faciam. Pulchix dixit: similia
ñ faciam. Multo enĩ pꝰ int̾fectionem
ante puniti sunt : et aliud di filium¬

Expanded text:
is saepe fecerunt? Idcirco non per Angelos, is saepe fecerunt? Idcirco non per Angelos, neque per aliquos ministros, sed ipse ego faciam in te judicia mea videntibus cunctis quae ante 51 non feci, et ultra non faciam. Dicens autem judicia, ostendit sententiae veritatem, ne ira mensuram poenarum videatur excedere. Nec fecit in ulla natione talia qualia fecit in Jerusalem: Quia servus qui novit voluntatem domini sui et non facit eam, vapulabit multis . Potentesqtormenta patientur . » « Et similia, inquit, ultra non faciam. » Pulchre dixit « similia non faciam. » Multo enim post interfectionem ante puniti sunt; et aliud Dei Filium
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝓpter om̃s abhominationes tuas.
Ro eo qđ nos interp̃tati sumꝰ quia su¬
perastis gentes quȩ incircuitu ur̃o sunt:
Syminachus transtulit. quia multitu¬
do ur̃a fuit exgentib quȩ incircuitu
ur̃o sunt. Aquilȩ scła ȩditio: eo quod
numerati ȩstis ingentib quȩ incircui¬
tu ur̃o sunt. Porro .lxx. quia occasio
ur̃a degentib quȩ incircuitu ur̃o st̃.
Et est sensus: uł suꝑasse hierłm scelerib
suis cunctas incircuitu nationes: uł mul¬
titudinẽ eiꝰ. non popłm isrł sed turbam
cȩterarũ gentiũ e̾ẽ dicendã. aut certe
in numerũ cȩterarũ gentiũ quȩ in
circuitu sunt eos ẽeᷤᷤ conũsos: siue omnẽ
occasionẽ habuisse de gentib quas ma¬
gis in bonã partẽ docere debuerint.
Quid inquit causer qđ in p̃ceptis meis ñ
ambulaueritis. et iudicia mea ñ fece¬
ritis. cũ etiã om̃s incircuitu nationes
uiceritis scelere ur̃o. et ñ feceritis quȩ
illi naturali lege scripta incordib su¬

Expanded text:
. Pro eo quod nos interpretati sumus: Quia superastis gentes quae in circuitu vestro sunt, Symmachus transtulit: Quia multitudo vestra fuit ex gentibus, quae in circuitu vestro sunt. Aquilae secunda editio: Eo quod numerati estis in gentibus quae in circuitu vestro sunt. Porro Septuaginta: Quia occasio vestra de gentibus quae in circuitu vestro sunt. Et est sensus, vel superasse Jerusalem sceleribus suis cunctas in circuitu nationes, vel multitudinem ejus, non populum Israel, sed turbam caeterarum gentium esse dicendam. Aut certe in numerum caeterarum gentium, quae in circuitu ejus sunt, eos esse conversos, sive omnem occasionem habuisse de gentibus, quas magis in bonam partem docere debuerint. Quid, inquit, causer quod in praeceptis meis non ambulaveritis, et judicia mea non feceritis, cum etiam omnes in circuitu nationes viceritis scelere vestro, et non feceritis quae illi naturali lege scripta in cordibus su
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriȩ secura possessio. Quinq au̾
cubiti ⁊ in hoc loco diuinos indicatł
sensus. ꝑ quos de terrenis ad altiora
conscendimus. Et ȩdificium inquit
qd erat separatũ uersumq ad uiã
respicientẽ ad mare. latitudinis

Expanded text:
victoriae secura possessio. Quinque autem victoriae secura possessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam respicientem
Abbreviated transcription (Latin):
relinquentes. transierimus ad sũmi
deamus. Et ostium inquit lateris
ad orationem. contra uiam aquilo¬
nis. aquo exardescunt mala super
omnem terrã. &. quẽ dñs ab acturũ
se a nobis pollicetur dicens. Et eum
qui ab aquilone est abigam a uobis
Pulchrȩq in ostio contra aquilonem.
Ilocus orationis est: ut scđm apłm
ieremia non sileat pupilla oculi mei.
uł presentia mala utare cupientes.
uł agentes gr̃ãs ꝓp̾teritis. Quã diu
enĩ intab̾naculo corporis huiꝰ sumꝰ:
ingemiscimus. dicimusq Miser ego
homo: quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ: Sed &. aduiã austra¬
lem erat ostium: &. ipsũ iuxta hebra¬
icum habens locum orationis. & qͥnq
tendens cubitis ꝑcircuitũ. Post frigꝰ
enĩ aquilonis ad australem transimꝰ
calorem: et tamen rursũ orationis
quęrimꝰ locum. In aquilonis ostio.
ut euadamꝰ pericula: in australi. ut
agamus grãs ꝓp̾teritis: et sit nobis

Expanded text:
relinquentes, transierimus ad summitrelinquentes, transierimus ad summitdeamus. « Et ostium, inquit, lateris ad orationem contra viam aquilonis , a quo exardescunt mala super omnem terram, et quem Dominus abacturum se a nobis pollicetur, dicens: Et eum qui ab Aquilone est, abigam a vobis . Pulchreque in ostio contra Aquilonem locus orationis est, ut secundum AJeremia: Non sileat pupilla oculi mei , vel praesentia mala vitare cupientes, vel agentes gratias pro praeteritis. Quamdiu enim in tabernaculo corporis hujus sumus, ingemiscimus, dicimusque: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam Australem erat ostium, et ipsum juxta Hebraicum habens locum orationis et quinque tendens cubitis per circuitum. Post frigus enim Aquilonis ad Australem transimus calorem, et tamen rursum orationis quaerimus locum, in Aquilonis ostio, ut evadamus pericula: in Australi, ut agamus gratias pro praeteritis, et sit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ corporis et sanguinis sui tradi¬
dit discipulis. et ȩternã nobis agni
immaculati reliquit festiuitate. Qd̃q
tercia cenacula. et trahel: uidetur mͥ
obȩlo prȩnotandũ. Quid enĩ necesse ẽ.
dubia et non scripta disserere: cũ in
ea quȩ hebreoꝵ tenentur libris debe¬
amus incumbere e Sequit᷑. Et uidi
in domo altitudinem ꝑ circuitũ fun¬
data latera ad mensuram calami. sex
cubitoꝵ spacio: et latitudine ꝑ parie¬
inter gazophilatia quȩ symachus¬
ex edras uocat: latitudinẽ cubitoꝵ .xx.
stenditur. qđ de mundo hoc ⁊ de t̾re¬
nis sensib. et de duali duarũ decada¬
rum numero qui refertur ad uigin¬
ti non solum in sc̃a sc̃õꝵ. sed & in ce¬
nacula eoꝵ mereamur ascendere:
et semꝑ habere in memoriam quod
ꝑsex dies conditionis nr̃ȩ . & ꝑ quinq
sensus &. ꝑ uiginti cubita latitudi¬
nis ascenderimus ad cenaculũ tẽpli.
&. terrenã humilitatẽ sensũq litt̾ȩ

Expanded text:
terium corporis et sanguinis suis traditerium corporis et sanguinis suis tradidit discipulis, et aeternam nobis agni immaculati reliquit festivitatem. Quod tertia coenacula et Thrael, videtur mihi obelo praenotandum. Quid enim necesse est dubia, et non scripta disserere: cum in ea quae Hebraeorum tenentur libris debeamus incumbere? Sequitur: « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata 499 latera ad mensucubitorum spatio: Et latitudinem per parieinter gazophylacia exedras vocat latitudinem viginti cubitstenditur, quod de mundo hoc et de terrenis sensibus, et de duali duarum decadarum numero, qui refertur ad viginti non solum in Sancta sanctorum, sed et in coenacula eorum mereamur ascendere, et semper habere in memoria, quod per sex dies conditionis nostrae, et per quinque sensus, et per viginti cubita latitudinis ascenderimus ad coenaculum templi, et terrenam humilitatem, sensumque litterae
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrior apꝓbatur: dum et cęlum
&. sol ⁊ luna & astra cętera &.
punctum terrȩ. in corporib qͦq huma¬
nis oculi quasi ałta sidera. et figu¬
ra capitis quod om̃iũ sensuũ recepta¬
culum ẽ. teretesq digiti &. femina
&. brachia hanc preferunt rotundi¬
tatẽ. Porro cȩnaculũ templi ad qđ
de angustiorib ad altiora conscen¬
dimus:. illud puto esse quod in regũ
uolumine helias habuit et heliseus.
et in aptoꝵ actib thabitha id est
dorcas et dammula nr̃a possedit. quȩ
bonis oꝑib ad summa conscenderat.
Apłs autẽ petrus suꝑ quẽ dñs ecclesiȩ
fundamenta solidauit. transcendit ce¬
naculum et uenit ad tectum qđ sig¬
nificantius grece doma dr̃. id ẽ tecti
solarium. et in cognita prius scło eccłe
sacramenta cognouit. Saluator qͦq
generis humani pascha facit in cena¬
culo. et magno latoq cenaculo atq
om̃i sorde purgato. stratoq et ad spi¬
ritale conuiuium p̾parato: ubi mys¬

Expanded text:
pulchrior approbatur: dum et coelum, pulchrior approbatur: dum et coelum, et sol, et luna, et astra caetera, et punctum terrae, in corporibus quoque humanis, oculi, quasi altera sidera, et figura capitis, quod omnium sensuum receptaculum est, teretesque digiti, et feminaet brachia, hanc praeferunt rotunditatem. Porro coenaculum templi ad quod de angustioribus ad altiora conscendimus, illud puto esse, quod in Regum volumine Elias habuit et Eliseus , et in apostolorum Actibus Tabitha, id est Δόρκας, et damula nostra possedit, quae bonis operibus ad summa conscenderat . Apostolus autem Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, transcendit coenaculum, et venit ad tectum, quod significantius Graece δῶμα dicitur, id est, tecti solarium, et incognita prius saeculo Ecclesiae sacramenta cognovit. Salvator quoque generis humani pascha facit in coenaculo, et magno latoque coenaculo atque omni sorde purgato stratoque, et ad spiritale convivium praeparato, ubi mys
Abbreviated transcription (Latin):
credentium erumpant ꝑ parietem
templi. ꝑ om̃ĩa uidelicet latera in
circuitu & contineant ecclesiȩ funda¬
menta. & tamen ñ tangant parietẽ
templi. tantũ uidisse contenti ⁊ delon¬
ge in enarrabilia ad orasse mysteria.
N unc enĩ uidemus ꝑspeculum in enig¬
mate. et plenissimam tangere atq cõ¬
prehendere non possumus ueritatem.
Qđ autẽ platea erat in rotundũ. ascen¬
dens sursũ ꝑ cocleam .&. in cenaculũ
templi deferebat ꝑgyrũ. et idcirco
latius erat templũ in suꝑiorib. et sic
de inferiorib ascendebatur ad suꝑiora
&. medium: puto ꝑspicuũ esse lectori.
semꝑ angustiora esse quȩ deorsum sunt.
nentia: paulatimq dũ ad sũma con¬
scendimus. latiorem nobis aꝑiri uiã
&. impleri quod scriptũ ẽ. In tribula¬
tione dilatasti mͥ. Per rotundũ aut̃
et ꝑ cocleam ascendimus templi cena¬
culum. Quȩ figura inter om̃ia sce¬
mata aphilosophis quoq huius scłi

Expanded text:
credentium erumpant per parietem credentium erumpant per parietem templi, per omnia videlicet latera in circuitu, et contineant Ecclesiae fundamenta, et tamen non tangant parietem templi: 498 tantum vidisse contenti, et de longe inenarrabilia adorasse mysteria. Nunc enim videmus per speculum in aenigmate, et plenissimam tangere atque comprehendere non possumus veritatem. Quod autem platea erat in rotundum, ascendens sursum per cochleam, et in coenaculum templi deferebat per gyrum: et idcirco latius erat templum in superioribus, et sic de inferioribus ascendebatur ad superiora, et medium: puto perspicuum esse lectori, semper angustiora esse quae deorsum sunt inentia, paulatimque dum ad summa conscendimus, latiorem nobis aperiri viam, et impleri quod scriptum est: in tribulatione dilatasti mihi . Per rotundum autem et per cochleam ascendimus templi coenaculum, quae figura inter omnia σχήματα a philosophis quoque hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
longitudine non triginta & tres cubi¬
tos. sed bis .xxx. tres. hoc ẽ sexaginta sex.
Uetus in leuitico loquitur testamentũ:
in ortu maris post unã ebdomadem.
&. illã quȩ genuit. &. illũ qͥ genitus
est. triginta tres explere dies. ut ueni¬
ant ad purificationem. Porro si genue¬
rit fȩminam. duplicem obseruari nu-¬
merum id est sexaginta sex. Et quia
ut ueniamus ad sc̃a sc̃oꝵ. non solum
prima indigemus natiuitate sed &
scda. ut nati in carne renascamur
in sp̃u: id circo non sexaginta sex sed
bis xxx. et trium ponitur numerus.
ut utraq natiuitas deo auctori de¬
beatur illiusq clementiȩ: et duplici
muro circũeant latera domus. quȩ
templi fulciunt ȩdificium. Quodq
sequitur iuxta hebraicum. ⁊ erant
quȩdam eminentia quȩ ingrederen¬
tur ꝑ parietem domus ꝑ latera in
circuitu ut continerent. & non at¬
tingerent parietem templi: illud sig¬
nificat qđ scĩ uiri in multitudine

Expanded text:
longitudine non triginta et tres cubilongitudine non triginta et tres cubitos, sed bis triginta tres, hoc est, sexaginta sex. Vetus in Levitico loquitur Testamentum in ortu maris post unam hebdomadam et illam quae genuit, et illum, qui genitus est, triginta tres explere dies, ut veniant ad purificationem. Porro si genuerit feminam, duplicem observari numerum, id est, sexagut veniamus ad sancta sanctorum, non solum prima indigemus nativitate, sed et secunda, ut nati in carne, renascamur in spiritu: idcirco non sexaginta sex, sed bis triginta, et trium ponitur numerus: ut utraque nativitas Deo auctori debeatur illiusque clementiae, et duplici muro circumeant latera domus quae templi fulciunt aedificium. Quodque sequitur juxta Hebraicum: « Et erant quaedam eminentia, quae egrederentur per parietem domus per latera in circuitu, ut continerent, et non attingerent parietem templi, » illud significat: quod sancti viri in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
quinq cubitoꝵ in circuitu. Et
ȩdificium quod erat separatũ uersũq
ad uiam respicientẽ ad mare : latitu¬
dinis septuaginta cubitoꝵ. Paries au̾
ȩdificii quinq cubitoꝵ latitudinis
ꝑ circuitum: &. longitudo eius. nona¬
ginta cubitis.¬
scĩ sc̃oꝵ parietem. Qui ꝓpter fabricam
mundi. &. omnẽ uisibilẽ creaturã q̃ in
sex dieb condita ẽ. sex habebat cubita.
Et latitudinem unius lateris .iiͬi. cubi¬
toꝵ : non ex uno latere. sed ꝑ circuitũ.
Quatuor aut̃ cubita tenebat ꝑ circuitũ
domus latitudo: ut .iiiͦiͬ. elementa
monstraret. ex quibus uniuersa com¬
pacta sunt. ⁊ maxime humana cor¬
pora. Contra quȩ sc̃i dimicantes. &
subicientes se animȩ potestati: in te¬
riora merentur intrare. & dñi ar¬
chana cognoscere. Ipsa autẽ latera gͦ
in circuitu domus erant. & .iiiiͬ. cubi¬
toꝵ spatio a templi pariete separabant᷑.
iuncta sibi erant: ita ut unũ latus ali¬
ud latus contingeret. &. haberet in

Expanded text:
bitorum in circuitu et aedificium quod erat separatum versumque ad viam respicientem ad mare latitudinis septuaginta cubitorum paries autem aedificii quinque cubitorum latitudinis per circuitum et longitudo eius nonaginta cubiSancti sanctorum parietem, qui propter fabricam mundi et omnem visibilem creaturam, quae in sex diebus condita est, sex habebat cubita, et latitudinem unius lateris quatuor cubitorum, non ex uno latere, sed per circuitum. Quatuor autem cubita tenebat per circuitum domus latitudo, ut quatuor elementa monstraret, ex quibus universa compacta sunt, et maxime humana corpora: contra quae sancti dimicantes et subjicientes se animae potestati, interiora merentur intrare, et Domini arcana cognoscere. Ipsa autem latera, quae in circuitu domus erant, et quatuor cubitorum spatio a templi pariete separabantur, juncta sibi erant, ita ut unum latus aliud latus contingeret et haberet in
Abbreviated transcription (Latin):
& estiui solis nimiam siccitatem:
ut carnes desuꝑ positȩ possint dicere
cũ ꝓpheta. ꝑdiem sol non uret nos:
neq luna ꝑ noctem. Quoꝵ al terũ
nimiis pluuiis et tẽpestatib tribu¬
lationũ dissoluit oblationes: alterũ
uehemetti ęstu ꝑ secutionũ arescere¬
facit quicquid oblatũ ẽ. Ignosce le-¬
ctor difficultati locoꝵ: aut si melus
quid inuenire potes doce : libenter
discimus quod nescimus.
Textra portam interiorẽ garophi¬
latia cantoꝵ in atrio interiori. qd̾
erat in latere portȩ respicientis aqͥlo

Expanded text:
et aestivi solis nimiam siccitatem: et aestivi solis nimiam siccitatem: ut carnes desuper positae, possint dicere cum propheta: Per diem sol non uret nos, neque luna per noctem . Quorum alterum, nimiis pluviis, et tempestatibus tribulationum dissolvit oblationes; alterum vehementi aestu persecutionum arefacit quidquid oblatum est. Ignosce, lector, difficultati locorum: aut si melius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus. « Et extra portam anteriorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, quod erat in latere portae
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis. unius cubiti hoc ẽ diuinȩ
maiestatis mensura conseruet: dicen¬
te dño addiscipłos. Ite baptitate omᷤ
gentes in nomine patris &. filii &.
sp̃s sc̃i. Nom̃ autẽ di quasi unꝰ alti¬
tudinis cubitus est. qui tres cõplecti
tur ꝓprietates. &. holocausta oblati¬
onũ nr̃arũ semꝑ assumit. Suꝑ ipsas
aut̃ quatuor mensas holocaustorũ
de uiuis lapidib extructas quarũ
longitudo &. latitudo &. altitudo
descripta est : ponunt᷑ uasa in quib
immolatur holocaustũ martyrum.
continentia &. corporis sc̃itate ani¬
mas suas immolant dño. Mensarũq
istarũ nomina puto in matheo n
luca. marco &. ioħe apłis contineri.
Quarũ corona de suꝑ flexa intrinsecꝰ
ꝑ circuitũ margines ãbiebat ut holo¬
causta continer&e. in tͥnsecus. ⁊ non
passi fluere ꝑ mitter& tener&.q car-¬
nes oblationis. Siue ut .lxx. transtu¬
lerunt .&. ipse mensȩ tectȩ erant
desuꝑ propt̃ imbriũ uiolentiam.

Expanded text:
Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis mensura conservet, dicente Domino ad discipulos: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti . Nomen autem Dei, quasi unius altitudintur proprietates et holocausta oblationum nostrarum semper assumit. Super ipsas autem quatuor mensas holocaustorum de vivis lapidibus exstructas, quarum longitudo et altitudo et latitudo descripta est, ponuntur vasa, in quibus immolatur holocaustum martyrum, continentia et corporis sanctitate animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomina puto in Matthaeo et Luca, Marco, et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretque carnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt: Et ipsae mensae tectae erant desuper, propter imbrium violentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cineres & carnium uirulentias effe¬
rebat exterius. Siue erant duȩ m̃sȩ.
Et ad latus alterũ uestibuli eiusdẽ
portȩ. duȩ mensȩ: id est exutraq par
Et post tergũ siue ad latus eoꝵ aliȩ
octo mensȩ : ut simul faciant mensas
sedecim. Quo numero ꝓpħarũ my¬
steria demonstrantur : ut quic qͥd
ꝑ euangłicam offerimus dignationẽ.
p̃dictũ eoꝵ uaticinationib apꝓbe¬
mus. Quodq inferunt᷑ .iiͦiiͬ. mens ȩ
de lapidib quadris ex structȩ. ⁊ hȩ
ipsȩ ad sacrificium holocausti: isti st̃
uiui lapides qui uoluunt᷑ suꝑ terrã.
&. habent secum angularẽ lapidẽ. qͦ
ueteris &. noui instrumenti parietes
continent᷑. Quatuor aut̃ numerus
ȩuanglica sacramenta demonstrat.
longitudine &. latitudine habens
unũ cubitũ ⁊ dimidium: id ẽ ꝑ qua¬
drũ. Quȩ simul iuncta: tres cubitoᷤ
faciunt. Qui tres cubiti habent in al¬
titudine cubitũ unũ: ut mysteria

Expanded text:
cineres, et carnium virulentias effecineres, et carnium virulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utret post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidquid per Evangelicam offerimus dignationem, praedictum eorum vaticinationibus approbemus. Quodque inferuntur quatuor mensae de lapidibus quadris exstructae, et hae ipsae ad sacrificium et holocaustum , isti sunt vivi lapides qui volvuntur super terram, et habent secum angularem lapidem, quo veteris, et novi Instrumenti parietes continentur. Quatuor autem numerus Evangelica sacramenta demonstrat, longitudine et latitudine habens unum cubitum et dimidium, id est, per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt, qui tres cubiti habent in altitudine cubitum unum; ut mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
terius : sed interius. In eo enĩ qđ in
consequentibus dicit᷑. uestibulũ eius
respiciebat in atriũ ex terius: ostendit᷑
hoc atriũ fuisse intrinsecus. ꝑ quȩ
ꝓfectuᷤᷤ ingredientis ostenditur. dum
insingulis locis nomina mensurȩ¬
quȩ sunt ꝓpriȩ. &. fenestrȩ ꝑ circui¬
tum luminis plena scientię uniu̾sa
sensuũ sacramenta st̃ posita: ut in
uestibulo atrii interioris positi ex¬
teriora uideamus. p̃teritoꝵ &. pre¬
sentiũ noticiam contẽplantes. ꝑ quã
ueniamus ad duplices palmas atq
uictorias. &. octo graduũ mysteria
cognoscamus. introgressi garophila¬
tia in quib templi diuitiȩ continen¬
tur .&. lauantur orationes nͣrȩ ab
om̃i sorde peccati. Mensęq ex utraq
parte binȩ sunt positȩ : ut primum
immoletur holocaustũ quod totũ
sacer ignis absumat. de in ꝓpeccato.
&. ad extremũ ꝓ ignorantia. qđ uł sci¬
entes cõmisimus. uł ignorantes. Ad
riuus fabrefactus. qui holocaustoꝵ

Expanded text:
 in consequentibus dicitur, vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, ostenditur hoc atrium fuisse intrinsecus: per quae profectus ingredientis ostenditur, dum in singulis locis nomina mensuraeque sunt propriae, et fenestrae per circuitum luminis plena scientiae universa sensuum sacramenta sunt posita, ut in vestibulo atrii interioris positi exteriora videamus, et praeteritorum et praesentium notitiam contemplantes, per quam veniamus ad duplices palmas atque victorias, et octo graduum mysteria cognoscamus, introgressi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, quod totum sacer ignis assumat, deinde pro peccato, et ad extremum pro ignorantia: quod vel scientes commisimus, vel ignorantes. Ad ta erat rivus fabrefactus, qui holocaustorum