comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex dñs ⁊ saluator nr̃ sicut ꝓpħa
cecinit. ihrłm tendens a⁊ ellu
seclisse ꝑhibetur. Tunc gracli¬
ens cũ ramis palmaꝵ młtitu¬
do plebiũ obuia ei clamane¬
nĩt osamna beneclictꝰ qui ue¬
uit in noĩe lm̃i rex istł. Uulgͦ
uocat: qr tũc moris est lauan¬
di capita infanciũ qui ungen¬
di st̾ ne obẜuatone quadrage¬
sime sorclicli ad u̾ctõne acte¬
derent. Hoc aũt clie symbolũ

Expanded text:
nus et Salvator noster, sicut propheta nus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens, asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamabat: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel vocat, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum
Abbreviated transcription (Latin):
Epipliama grece latine ap¬
nto sũ manifestatõ uocat᷑. Eo
eñ dic xp̃c syderis indit̾o ma¬
gis apparuit adorandꝰ: ꝙ fiuit
sũt epiphanie. Prima ĩ qͣua
tus rp̃t pastorib hebreoꝵ an¬
gło nũciante apparuit. Sccda
in qua n genciz ppłs stella
indice ad presenspis cũ nab¬
la magos adorantes exhibuit¬
¶ Scenophegia sollẽpnitas
hebreoꝵ de greco in latinum
tabernacłoꝵ dedicatõ int̾p̾ta¬
tur que celebratur a uideis m¬
in memoria expeclitõnis cũ
ab egypto promoti in tab̾na¬
cuł. igebant. et ex eo scenophi¬
gia. Scena enĩ grece tab̾na¬
culũ cłr. que sollẽpiutas ap
hebreos septẽbri mense celel¬
batur. Neomenia apd̃ uos
ses sb̾putant᷑: et grece mene
lima appellat᷑. Ideo neomienu
id est noua luua. Erãt enun
apd̃ hebrcos ip̃i dies kalendi¬
rũ ex legali institutõne sollep¬
nes. de quib in psalt̾io cłi. Cã
delicatonis templi sollẽpnita¬
te uidei octobrio m̃se colebant¬

Expanded text:
Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit autem Epiphaniae: prima, in qua natus Christus pastoribus Hebraeorum, angelo nuntiante, apparuit: secunda, in qua ex gentium populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense colebant
Abbreviated transcription (Latin):
cis nec latinis nec barbaris lz
in suã lingua omĩno tnͣsferre
uł̃ alia lingua annũciare. Nã
ꝙͣ uis int̾pretari possint: ꝓpter
tas. Tanto enim sacra sũt no¬
mina. ut ⁊̃ ioh̃s apłs in apoca¬
lipsin referat se sp̃u reuelãte
uidisse ⁊ audisse uoce celestis

Expanded text:
cis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter tas. Tanto enim sacra sunt nomina, ut etiam Joannes in Apocalypsi sua referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ticlitas eo qd̾ in eis sola resdi
cepta. ut mutari ob religiõe
nõ debeat: absolto.id c̃ firmo
atq solido nominata. C elebͥ¬
tas aũt uocatur. qd nõ ibi t̾re¬
na. s celestia tm̃ agant̾.
ascha festiuitatũ om̃ĩũ
pͥma est: de cuiꝰ uocabu¬
lo iam sũꝰ dictũ est. ¶ Pen¬
tecostes sicut et pascha apd̃
hebreos celebris cdies erat. ꝙ¬

Expanded text:
tiditas, eo quod in eis sola res dicepta, ut mutari ob religionem non debeat a solo, id est, firmo, atque solido nominata. 2. Celebritas autem nominatur, quod non ibi terrena, sed coelestia tantum agantur. 3. Pascha festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. 4. Pentecoste sicut et Pascha apud Hebraeos celebris dies erat,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ab hebreis ex int̾p̃tatone ÷¬
uocabłi sui requies noĩat᷑: qd̾
deus in ip̃o ꝑfc̃o mũdo reqͥeius¬
h. Siquidem et in eo die reqͥe¬
uit dño in sepulchro ut quie¬
uis illiꝰ mist̾iũ ꝯfirmaret ꝙ ui
deis obẜuand in ũbra futuri p̃¬

Expanded text:
tum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur: quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem in eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri pr
Abbreviated transcription (Latin):
cercerẽtur ni campo: uͥ pudenai
sola tm̃ operiũt. Dii et agene¬
rando se coibent. Theologiai at
ide st̃: qui et phisici. Dicti alt
theologici: qm̃ in scͥpturis suis
de deo clixerũt quoꝵ uaria ꝯste
quererent: quidaz corporeo sẽ¬
su hũc mũdũ usibile ex .iiͦͫͦ

Expanded text:
mpo, ubi pudenda tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Theologi autem iidem sunt, qui et physici: dicti autem Theologi, quoniam in scripturis suis de Deo dixerunt. Quorum varia constat quaererent. Quidam corporeo sensu hunc
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ sciencia ht: et om̃ez bñuiuẽ¬
d tramitez tenet. Nomen philo¬
sophoꝵ pͥmũ apitagora fertur
cxortũ. Nam dum antea greci
ueteres: sophistas .i. sapientes et
doctores sapĩe semet ip̃os iactau¬
cuis noiarẽt. iste int̾rogatꝰ quid

Expanded text:
 scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid
Abbreviated transcription (Latin):
tes.⁊ aĩas hoĩuũ peccatoꝵ pꝰt
mortem in demones uerti pu
Nictages a somno uocati: qd̾
uigilias noctis respuũt suꝑsti¬
tõne ẽẽ clicentes uira temera¬
ri diuina qͥ noctez ad reqͥem tri¬
buit. Pelagiani. apelagio mo¬
nacho clicti exorti. Hu liberum
arbitriũ diumne gre anteponũt.
clicẽtes suffic̾e uolũtatẽ adimplẽ
cla uira diuina. Nestoriananes
genitrice. ut alia ꝑsona carnis
aliã fac̾e̾t ditatis nec unũ xp̃m
n uerbo dei et carne crecliclit. S
de duabus uaturis. S solam luco
diuinã asseruit ẽẽ uerã natul¬
negant: ⁊ unaz in eius ꝑsonam
naturã p̾licant. Theodosiam
gaianite appellati atheodosio e
gaiano: qui tp̃rib iustimiam
pͥncipis in alexanclria ppłi ꝓuer¬
si electone uno die sũt ordinati
ep̃i. Hu errores cutichis ⁊ chos¬
cori seq̃ntes calce douense ꝯsili
respuũt exduab una ni xp̃o
uaturar asserũt ꝙͣ theothosiam

Expanded text:
tes, et animas hominum peccatorum post tes, et animas hominum peccatorum post mortem in daemones verti putNyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem nda divina jussa. Nestoriani a Nestgenitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis; nec unum Christum in Verbo Dei et carne credidit, sed de duabus naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturnegant, et unam in eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes respuunt, ex duabus unam in Christo naturam asserunt, quam Theodosiani
Abbreviated transcription (Latin):
n se appeslare uoluer̃t.i. naz
quilteasse suis dogmatib figu̾̃t
npocraciani a carpocrate quo¬
qe fuisse tantũ et de utroq se¬
eu progenitũ. Cherintiani: a
cheunto quoda nũcuꝑati.. Dui
int᷑ cetera cutũcisione obẜuãt.
mille annos pꝰ resurrectonẽ in¬
uolnptate carnis futuros p̾clicãt
nazirenus est appellatus filiũ
dei ꝯfiteant᷑ oĩa tam̃ uet̾is logis
aistodũt. Offite a colubro uoĩa
ust̾. Coluber eiuĩ grece: offi. cłr
Colũt enĩ ẜpente: clicentes ip¬
sũ in paradisum inluxisse uir¬
tutis cognitõnez. Ualentiniam.
aualentino quodã platonico
sectatore uocati: qͥ conas id ẽ se¬
alaqͥda in originẽ cłi creatoris
induxit xp̃m quoq de uirgine
corporis supsisse. S per eã qͣsi
ꝑ fistulam tnͣsisse asserũt. Appel¬
lite quoꝵ appelles pͥnceps fuit
qui creatore angłm nescio quẽ
głiosũ suꝑioris cłi faciens dm.
legis isis illũ igneũ affirmãs. Ap¬
cellice quoꝵ auctor appelles: quii

Expanded text:
appellare voluerunt. Animam Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quonem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; mille annos pvoluptate carnis futuros praedicantaeus est appellatus, Filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim GraeceColunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati: qui αἴωνας id est saecula quaedam in originem Dei creatoris induxit. Christum quoque de Virgine nihil corporis assumpsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. Apellitarum quoque Apelles princeps fuit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ sp̃m scm. Apollinariste ab
apollinare uocati st̃: dicentes
cepisse. Anticlicomarite appella¬
a st̾: pro eo ꝙ marie uirginita¬
natũ uiro suo fuisse ꝯmixtam
Metangis monite id̾o tale nom̃
acceperũt: qr angeos grece uas
dđr. Asserũt enĩ sic cẽ in pr̃e fi¬
liũ tanꝙͣ uas minus: intra uas
maiꝰ. Patriciani a quodã patͥ
litani a quodã colito noĩati: qͥ
qd̃ scͥptũ est. Ego dñs creans mͣ¬
la. floriani a florino appellati qͥ¬
nũcupati qui de inu̾dia ueni¬
ens totam pene affrica sua per¬
suasione decepit. asserens mnĩo¬
re pr̃e filiũ. ⁊ mĩorẽ filio spi¬
ritũ scm̃ ⁊ rebaptizans catholi¬
cos. Bonosiam abonoso quodã
liũ cłi adoptimũ nõ ꝓpͥu asse¬
rũt. Circũcelliones dicti: eo ꝙ
agrestes st̃ quos catapitas uo¬
cant. Supraclicte heresis hñtes
doctrinaz. Hii amore mr̃ii seinz¬
ipos ꝑimũt. ut uiolent᷑ de hac iu¬
ta cliscedentes mr̾es noĩent᷑.
Priscillianiste apriscilliano uo¬

Expanded text:
 sanctum. Apollinaristae ab Apollinare vocati sunt, dicentes cepisse. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitanatum viro suo fuisse conmixtam. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος Graece vas dicitur. Adserunt enim sic esse in Patre Filium, tamquam vas minus intra vas maius. Patriciani a quodam Patriluthiani a quodam Colutho nominati, qui quod scriptum est la.' Floriani a Florino, qui e connuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans catholicos. Bonosiaci a Bonoso quodam lium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vo
Abbreviated transcription (Latin):
uetus testamentũ ⁊ resurrectio¬
nem nõ recipiũt. Taciani a ta¬
ciano quodam uocati. Qͥ et en¬
cratite clicti: qr carnes abhoĩaut
Alogi uocantur tanꝙͣ sñ u̾bo
Deum enĩ nerbũ nõ crectunt:
respuentes iħois eu̾ͣngłiũ et
apocalipsin. a moniani: hust

Expanded text:
Vetus Testamentum, et resurrectionem non recipiunt. Tatiani, a Tatiano quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tanquam sine verbo; Deum enim verbum non credunt, respuentes Joannis Evangelium et Apocalypsin.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid in hoc mũdo utunt᷑. Cer
¶Mamonite a marcione stoico.
philosoplo noĩati qui cerdonis
dogia secuti. Alterũ bonũ alte¬
rum eustũ łm asserũt tanquã
luo principia creatoris ⁊ bonita¬
tis. Artoterite. ab oblatione uo¬
cati. pane eiũ et caseũ offerũt
dicentes pͥmis hominib oblati¬
ouez a fructib t̾re ⁊ a fructibus

Expanded text:
aliquo in hoc mundo utuntur. CerdMarcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terra
Abbreviated transcription (Latin):
cicie nũcupati. Contra huma¬
uam eĩ uerecũciam in ꝓpatulo
coire cũ cõuigibus eis mos erat.
cencentos licitũ honestũq ẽẽ
palaz cũ uxore concubere qr ꝯ
iugiũ iustũ iustũ est. pli̾ce id
preclicantes agencdũ ut canes
in uicis uł in plateis. Uñ ⁊ a
nõ sapiencie : que ⁊ ip̃i philo¬
sophi porcũ uoĩauer̾t eiuasi
uolutans in ceno carnali uolup¬
tate corporis sũmũ bonũ asse¬
rens : qͥ ̃ clixit nulla liuina ꝓ¬
uidencia instructũ ẽẽ aut regi
mũdũ. S originẽ reꝵ athomiᷤ
id est insecabilis ac solicdis cori¬
ribus assignauit: quoꝵ fortu
concursiomibꝰ uniu̾sa nascĩti
i nata st̃. Asseruit aũt cłm ma

Expanded text:
ntiae nuncupati. Contra humantiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adseru
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ asserũt. clicentes. sic ille
nocens qͥ paleas furauerit quã
qui aurum qui mergũ occiderit
nimꝰ fatit. Hii etia aĩam cũ cor¬
pore ꝑire clñt. Auiniã quoꝵ uir¬
tutez ꝯtinencie ẽẽ negãt affec¬
tant głia et̾nam cũ se fateant̾
nõ cẽ et̾nos. ¶ Achademici appel¬
lati a uilla platonis achadenia
athenaꝵ uͥidem plato docebat
Hu omĩa incerta opinant᷑. S
sicut fatend̾̃ est multa incerta
et occulta ẽẽ que uoluit łs in¬
telligẽciam hominis excedere:
Sic tam̃ plurima ẽẽ q̃ possũt et
sensib capi i rõne ꝯprehendi
tor fuit democritꝯ qͥ dixit tãꝙͣ
ni puteo alto ita ut funcdꝰ ullꝰ
sit: ita mocculto iac̾e ueritatẽ
Peripatetici. a deambulatõne
dicti: eo ꝙ aristotiles auctor eo¬
rũ deambulans: disputare soli¬
cus est. Hii clũt qͣntla parti¬
cula aĩe eẽ eterna: de relidi
magna ex parte ẽẽ mortalem
Cinici ab minũdicia impudi¬

Expanded text:
me esse asserunt, dicentes: 'Sic ille me esse asserunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit nimus facit.' Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. tor fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpude
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt᷑. Nam aut phisici st̃
aut ethici. aut logici. ¶Phisi¬
sunt clicti: qr de naturis tractãt
Natura quippe grece phisis uo¬
catur. E thici clicti: qͥ de morib¬
clisputant. Mos enĩ apd̃ grecoᷤ
echis appellant᷑. Logici qͥ ĩ natu
ris et in morib rõne adiũgũt.¬
si aut st̃ ethici in heresib suis:
hentes q̃da noĩa ex auctoribus
ut platonici epicurei phitago¬
rici. ¶ Alii a locis conuenticłoꝵ ⁊
stacionũ suaꝵ ut pipatetici. sto¬
ici. achadenici. Platonici a pla¬
tone philoso clicti. Hu aĩaꝵ cre¬
atore ẽẽ cłm. Corpoꝵ angłos
asserũt: post multoꝵ anuoꝵ cir¬
culos in diuersa corpora redire
aĩas dñt. ¶Stoici a loco clicti.
Porticus enĩ fuit athenis quã
in qua picta erãt gesta sapiẽ¬
ciũ. atq uiroꝵ forciũ hystorie.
In hac porticu sapientes philo¬
sophabantur: ex cuo et stoici
Hanc sectã pͥmꝰ instituit zenõ
Hii negant sũ uirtute effici quẽ¬
quam beatũ. Om̃e pcc̃m unifor¬

Expanded text:
dividuntur. Nam aut physici sunt, aut ethici, aut logici. Physici dicti, quia de naturis tractant: natura quippe graece physis vocatur. Ethici, quia de moribus tractant. Mos enim apud Graecos ethos appellatur. Logici auris et moribus rationem adiungunt.nt autem et hi in heresibus suis, habentes quedam nomina ex authoribus, ut platonici, epicurei, pythagorici. Alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut peripatetici, stoici, academici. Platonici a Platone philosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti: porticus enim fuin qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum unifor
Abbreviated transcription (Latin):
peccuma emere uoluisset. Hi
lñt creaturã nõ a deo s a uirtu¬
te qͣclam sr̃na creata. ¶Mena¬
clriani amenandro mago disci¬
pulo symonis nũcupati qͥ mũ¬
clũ nõ adco s ab angłis factuii
asserunt. ¶Bassilicliani a lial¬
lide appellati: qui int̾ reliquad
blaphemias passũ iħm abuegi
Nicholaite clicti a nicholao di¬
acono ecõe ierosolimoꝵ qͥ cum
stephano. et ceteris ꝯstitutꝯ est
a petro: qui ꝓpt̾ pulctitudine
relinq̃ns dixit uxore ut qͥuel¬
let ca ut̾etur. uersa ẽ in stupis

Expanded text:
pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum
Abbreviated transcription (Latin):
ci a cirologiam uocant. Amã¬
da est ergo ꝓpͥetas sic tñ ut nõ
aliꝙͣdo ꝓpt̾ humilitatẽ sorli¬
di aut spurci uocabuli tłislatis
noĩb sit utendũ. nõ tñ longe
accitis: s ut ueris ꝓxima ⁊ cog¬
nata uideant᷑. fugienda etia
hiꝑbata longiora: que fieri si¬
ue alioꝵ sensuũ ꝯfusione ñ pos¬
sũt. Ambiguitatis quoq ⁊ ma¬
um illud cauend̾. cũ quidã iac¬
tatone eloꝙ̾cie clucti qd uno.
aut duob uerb̾ significare po¬
terant intpositis in anib uoci¬
bus longa et circũflexa amba¬
est. obreuitatis studiũ etiam

Expanded text:
ci acyrologiam vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen, ut aliquando propter humilitatem sordidi, aut spurci vocabuli, translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. 2. Fugienda etiam hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam, jactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus, longa et circumflexa ambaest, brevitatis studio, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cia q̃ int̾ pͥma grãmaticoꝵ stu¬
clia cognoscuntur. Sũt autẽ¬
hec. Cacenphaton. tantologia
eclipsis. acirologia. Macrologia
pisologia. pleonasmos et his
similia. At contra or̾onez ex¬
collit et exorna energia. Anti
ꝙͣ clix̾it iutsligi facit. Ut si cli¬
cas ad gliam scipionis ascẽdet
tudinem imagnus suggerit.
huic ꝯͣria uurtus est uerb̾ ninu¬
creꝙ que natura sua magna st̃
xi. de figuris uerboꝵ et sentenci

Expanded text:
 studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad gloriam Scipionis ascendit'tudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. § 21 De figuris verborum et sententi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũt uetus testamentũ: proco qd̃
aliud in tp̃r pͥsco: aliud agatur in nouo
Non intelligentes qd̾ deus: quid cuiq cõ¬
gruerit tempori magna qͣdam clistribu¬
tõ concesserit. Sicut in lege imperat nup
tñ pro tempore sua q̃q ꝯueniencia co¬
modans: Et tñ pro ista mutatõne nõ
est credendus deus mutabił: s pociꝰ
inde admrabił p̾dicandus est. Qui
manens in ꝯmutabił quid cuiq ut li¬
ximus tp̃ri ꝯmodo nõ fuit: magna cũ¬
distubutõne: concessit. ¶ Sub ueter
testam̃to minoris culpe erant pdc̃a: qr
in eo nõ ip̃a ueritas. S umbra ueritutis
aderat. Nam intestamento nouo pre¬
illo ppło umbre ueritatis deseruierant
deserenda nob̾ p̃cipiuntur. Illic eĩ forni¬
catõ et retributõ miurie ꝑmissa sunt
nec nocebant. In testam̃to aũt nouo:
graui adu̾sione dampnãt᷑ si admͥtãt᷑¬
De simbolo et

Expanded text:
cipiunt Vetus Testamentum, pro eo quod aliud in tempore prisco, aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nupttamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori codistributione concessit. Sub veteri testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in testamento novoillo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si admittaDe symbolo et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi dẽfissinia nebula nicina
celi uł aqͥs plagam mẽdianã
artuire et ad ortũ remeare. di¬
cit enĩ ꝯͣhyrtã de mensa solis
densissinia etherai pissimi in¬

Expanded text:
quasi densissimam nebulam vicinam caeli vel aquis plagam meridianam circuire et ad ortum remeare. Dick enim contra Hiarcam de mensa solis densissima aethera spissum in
Abbreviated transcription (Latin):
ol oriens per mendiẽ iter
ħ̾t qͥ postꝙͣ ad occasũ uene¬
rit et oceauo se intureenit per
uncognitas sb̃ t̾ra mas uadit
i rursꝯ ad orieutez rocuriit.
ctiam humana iubila adiniẜat̾
de mensa solis et menclie.¬
e mensa soł ꝯͣ hyrtã ⁊ a
lios philosoplos lispu
tut a mendiana plaga tenden

Expanded text:
ol oriens per meridiem iter habet, qui, postquam ad occasum venerit, et Oceano se immerserit, per incognitas sub terris vias vadit et rursus ad orientem recurrit. lunae natol oriens per meridiem iter habet, qui, postquam ad occasum venerit, et Oceano se immerserit, per incognitas sub terris vias vadit et rursus ad orientem recurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ alio loco cras occasurũ
alio occilisse hest̾uo iudemus.
Apparet eũ ꝑ se ip̃m moueri
nõ cũ mũdo uerti. Spacus enĩ
meqͣlib orbes annuos ꝯficit.
ꝓpt̾ tp̃ꝵ mutationes. Oriens
diem facit. occidens noctẽ ĩclu¬
cit. Nam uadens longiꝰ ad me¬
ridiem hieme facit ut hyber¬
nis humorib ac priunis terra
pinguescut. accedens ppiꝰ ad
septẽtrione etatem reddit: ut
fruges maturitatẽ clurent̾ ⁊ q̃
enmĩ nox cũ occiderit. Ex ip̃o enĩ¬
mẽses et anni numerãtur. Ex
do añt per meridiez currit uici¬
mor t̾re est. Quando u̾o iuxta
septẽtrione sb̃limis attollit᷑.
Cui id̃o deus cliuersos cursus
ꝯstituit loca et tp̃ra ne dñ sẽ¬
per in eisdem demoraret᷑ locis
coticliano uapore eius ꝯsume¬
rentur oĩa. S ut clemẽs ait
eris cepenes pro ratione tp̃ꝵ
clispensetur et ordo incissitudi¬
Nam clũ ad suꝑiora ꝯscende¬
rit uer temperat. Ubi aũt ad
sũmũ celi uen̾it: estinos ascẽ¬

Expanded text:
m alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ex do autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diversa cursus instituit loca et tempora, ne, dum semper in isdem moraretur locis, quotidianoo vapore eius consumeret. Sed ut Clemens ait, eris temperies pro ratione temporum dispensetur, et ordo vicissitudiNam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi autem ad summum coelum venerit, aestivos accen
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ueritatem dei nõ receperũt ut salui
fierent: inmisit ill deus sp̃m erroris. Ea¬
cit ergo deus quosdam peccare. s in quib
iam talia peccata p̾cesẜint: in iusto iudi¬
cio eius mercantur indeteriꝰ ire. ¶Calia
quippe peccata p̾̃cedentib aliis peccatis ꝓ¬
labuntur in penam. pena peccati merẽt᷑
Quedam de ira dei ueniũt peccata: que
ꝓ merito alioꝵ ꝯpensantur peccatores.
uñ et ꝓpħa. Ecce inqͥd tu matꝯ es: et nos
peccauimꝰ in ip̃is fuimꝰ semꝑ. Tanꝙͣ sicli¬
ceret. Q semper in pectatis fuimꝰ iratꝰ
es ut det̾iꝰ pectaremꝰ. Qͥd euĩ sit iraz dei me¬
reri: quid uero ꝓuocure: prudens lector

Expanded text:
m veritatis Dei non receperunt, ut salvi fierent, immisit illis Deus spiritum erroris . Facit ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lector
Abbreviated transcription (Latin):
tur pcc̃a ut cluriꝰ feriantur pro magnis
scelerib: qui de paruis corngi uoluerũt
¶Iuclicõ aut cliuino in reatũ nequiore
labuntur: qui clistingu̾e minora sua fc̃ã
ꝯtẽpuũt. Multi a crimine in crimine
cornũt qui dei cognitõnez h̾ntes timorẽ
eius neglegunt. Et quem nouerũt per
scienciam: ꝑ actõnẽ nõ uenerant᷑. Ideoq
cecuntur cliumio iulicio punienda con¬
mittere: et in penam cõmissi facinoris
fucmrꝰ deterus addere. ¶ Spe pectatũ
altiꝰ:. peccati cã est. Q̾ cũ nuctitur aliud
ex ip̃a quasi sua subole oritur. Sicut fieri
solet: nasci libiclinez ex ninua uentris
ingluuie. Pena uero pectati: peccatũ
admittitur. Quanto pro merito cur q
peccuti: deo deẜente in aliud peccatũ al
terius itur. De quo ampluis qui admi¬
sent sordidetur. Ergo precedens peccatũ
cũ est sequentis pdãi. Sequens uero pec¬
catũ: pena est procedentis delicti. Proce¬
dencia itaq pcc̾a: sequenciũ sũs criminũ

Expanded text:
ti peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnunt. 2. Multi a crimine in crimen corruunt, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt; et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur deterius, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾t. ab aquilone uero mediã tã¬
git. ab austro arabiã que per¬
fide annectit᷑. qͥb ẽ susa oppid̾
nobiłsimũ. In ꝑfide pͥmũ orta
mia grecam ethimologia pos¬
sidet: qd̾ duob fluuus ambia¬
tur. Nam ab oriente tygrim
ht aib occidentẽ eufratẽ. Inapit
aũt.i septemtrione: int uot
taurũ et causasũ. Cuiꝰ ameuide¬
sequitur lubilonia: deinde h¬
¶ Babilonie rogionis caput
bilon urbs est aqͣ et nũcupata.
tam nobił ut chaldea et assina.
mesopotamia in eiꝰ nom̃ aliq
tnͣsierũt. ¶ Arabia appellata.s
cra. Hoc enĩ significare int̾pre¬
tatur. eo qd̃ sit regio thurifera
odores creans. Hinc ĩ eam grec

Expanded text:
habet, ab aquilone vero Mediam tanhabet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta mia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasusequitur Babylonia, deinde Ch14. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est, a qua nuncupata, tam nobilis, ut Chaldaea, et Assyria, et Mesopotamia in ejus nomen aliquando transierint. 15. Arabia appellata, id est, sacra. Hoc enim significare interpretatur, eo quod sit regio thurifera, odores creans. Hinc eam Graec
Abbreviated transcription (Latin):
q se ex suo noĩe uocarũt. Huis
a meridie iubrũ mare. a septẽ¬
trione hutanũ salũ. ab occidua
st̃ porrecta a caspio littore usq
at t̾ras scithaꝵ. ¶Assiria uoca¬
ta ab assur filio sem. qui cã re¬
gionez pt cliluuiũ pͥmꝰ incolu¬
it. Hec ab ortu indiam a me¬
ridie mediã tangit ab occieluo
tygrim. a septemtrione mon¬
tem caucasũ uͥ porte caspie st̃
In hac regione pͥmꝰ usus ĩuẽtus
est. Inde pͥmũ crimũ et corpo¬
rũ unguẽta uenerũt. & odores
quib romanoꝵ atq grecoꝵ ef¬
fluxit luxuria. ¶ Meclia ⁊ ꝑsi¬
da a regibus medo et ꝑseo cog¬
nominate qͥ eas ꝓiĩcias bellan¬
do agressi st̃: ex quib media
ab occasu tnͣsuersu parthia reg¬
na amplectitur. A septemtricẽ
armenia cirtũdutur. ab ortucas¬
pios uidet. a meridie ꝑsidã. Hꝰ
t̾ra meclica arborem gignit: ꝙͣ
alia regio minime ꝑturit. Sũt
aũt meclie due maior ⁊ imor
¶Persida tendeus ab ortu usq
ad iridos ab occasu rubrũ mare

Expanded text:
que ex suo nomine vocaverunt. Hujus a Meridie Rubrum mare est, a Septentrione Hyrcanum salum, ab occidua t, porrecta a Caspio littore usque ad terras Scytharum. 10. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit: haec ab Ortu Indiam, a Meridie Mediam tangit, ab Occiduo Tigrim, a Septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus inventus e, inde primum crinium et corporum unguenta venerunt et odores, quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria. Media et Persida a regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare
Abbreviated transcription (Latin):
clictu: a pͥscis galloꝵ gentibus
ex qͥb extitit occupata. Nam
galli in auxiliũ a rege bithĩe
euocati regnũ cũ eo patrata uic¬
toria diuserũt. Sicq deinde gͦ¬
cis admixti: Pmũ gallo gre¬
ci nũc ante ex. antiquo galloꝵ
noĩe galathe clñr. et eoꝵ regio
galacia nũcupat᷑. ¶ Engiadic¬
ta a frigia europis filia: ħ et
dardania a dardano filio io¬
uis clicta: de qͦ homerus ait.
Quẽ pͥmũ genuit celestis ui¬
pit̾ arce. Hinc enĩ ꝓfectꝰ cle
corintho ciuitate p̾us ueĩt in
fuigiam. Est aũt regio troiadi
sr̾iacta ab aqͥlonis parte gala¬
tie. a mericliano uicina est. li¬
caome. ab oriente lidie adħet
ab occidente ellesponto mari
terminat᷑. In hac regione tro¬
ia est. ꝙͣ ex suo noĩe appellauꝰ
tros troianoꝵ rex ganimedis
pat̾. Due aũt st̃ frigie: ma¬
ior ⁊ mĩor. Maior frigia siuir¬
nam ht. Minor u̾o iliũ licao

Expanded text:
dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus exstitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evocati regnum cum eo parta victoria diviserunt, sicque deinde Graecis admixti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntur, et eorum regio Galatia nuncupatta a Phrygia Aesopi filia. Haec et Dardania a Dardano Jovis filio dicta, de quo Homerus ait: Quem primum genuit coelesti Jupiter arce. Hic enim profectus de Corito civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Ili
Abbreviated transcription (Latin):
iñs etiam lignũ uite. Nõ ibi
figus nõ estꝰ: s ppetua aeris
temperies. ex cuiꝰ medio fons
rorumpens. totũ nemꝰ irrigat.
st. Septus est enĩ undiq flã
dest angłoꝵ presidiũ. artẽdis
da ordinatũ est: ut hoĩes flamẽ
angłos u̾o malos angłi sb̾ moue¬
oius aditus paradisi pateat.
ndiauocatu ab indo flumine qͦ
er parte occidentali claudr. Hec
ameridiano mari porrecta usq
dortũ soł. ⁊ a septentrione us
ħad montẽ cruicasũ peruenit
hñs gentes młtas et oppida. In

Expanded text:
situs habens etiam lignum vitae. Non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, est. Septus est enim undique rompest angelorum, praesidium arcendistiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submovesgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur. Haec a meridiano mari porrecta usque ad ortum Solis, et a septentrione usque ad montem Caucasum pervenit; habens gentes multas et oppida, in
Abbreviated transcription (Latin):
oriente ortu soł. a merdie adꝰ
inisias iułtas et regiones. q¬
ab suit̾ uoĩa et situs expecliã
sipto nuto a paradiso. ¶Pra¬
s est. locus in orientis ꝑtib os¬
atutis cuiꝰ uocabłm ex greco in
latmũ uertitur orius. Porro he¬

Expanded text:
de vincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus: porro He
Abbreviated transcription (Latin):
copiosa mnimanibꝰ feris tỹgnb
¶Albania a colore ppłi nũcupi¬
ta: eo qd̾ albo crme nascant ho
ab oriente sb̃ mari cuspio sin
tatis ut tauros premãt. Ioonle̾
ab armeno iasorus tesseli
ornte qͥ amisso roge iasone col¬
oa multitudine eiꝰq passim
agalat᷑ armeniã cepit. et ex
o noie nũcupauit. Sita ẽ aũt

Expanded text:
copiosa inmanibus feris, tigribus copiosa inmanibus feris, tigribus Albania a colore populi nuncupata, eo quod alba crine nascantur. Haec ab oriente sub mare Caspium surgens, tatis ut tauros premant, leones pupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est aut
Abbreviated transcription (Latin):
bactus uocabłm cleclit. Partes
ambunt᷑. Que aduerse sut:
indi fluuii fontib t̾minãt᷑
Reliqͣ includit occus fliunus
Mictit bactria fortissimos ca¬
melos: nũꝙͣ atterentes pedes
¶ Saithia sic̾ et gothnia amagog
filio iaphet fertur ẽe cognoĩa¬
ta: cuiꝰ t̾ra olim ingẽs fuit.
Nam ab oriente niclia a septẽ¬
trioue ꝑpaludes incotides me
claubiũ et occanũ: usꝙ ad
manie fiunes pornigit. Poseri
minor effecta a dext̾a oriẽtis pi¬
te qͣ occanꝰ sericus tencdr uspa
mare caspiũ. qd est ad occasũ.
Dehinc a mendie usq ad can¬
casi iugũ declucta cui sb̾iaces
agros incolũt. quedũ portẽtuo¬
se ac truces carnib liumans et
coꝵ sangͥne uiuũt. Scithie plia¬
res t̾re st̃ locupletes: nħitabi¬
les tñ plures. Namclũ ĩ plen¬
ꝙ locis auro et gẽmis affluũt.
nia dicta a silua u̾itana q̃ scicha
ib̾iacet. hñs ab oriente mare cca¬
piũ. a menclie armeniaz asq¬
temtrone albaniam. Ab occb
hiberiam. Est aũt siliuis asper

Expanded text:
rtes ambiuntur; quae adversae sunt, Indi fluvii fontibus terminantur. Reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos Camelos nunquam atterentes pedes. 31. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Japhet fertur cognominata; cujus terra olim ingens fuit, nam ab Oriente India, a Septentrione per paludes Moeotides inter Danubium, et Oceanum, usque ad Germaniae fines porriminor effecta, a dextra orientis parte, qua Oceanus Sericus tenditur, usque ad mare Caspium, quod est ad occasum; dehinc a meridie usque ad Caucasi iugum deducta est, cui subiacet agros incolunt, quaedam portentuosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures; nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, nia dicta a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoriente arabla. a meridie mͣ¬
secubrũ. ¶ Palestina ꝓuĩcia.
philistĩ urbem metropolumn ha
re om̃is cuta e.am regio palesti¬
nest. nũcupata. Huic ab oriẽ¬
r mare rubrũ occurrit a meridi¬
mo lat̾e uidea excipit a septẽtri¬
onali plaga tẏrioꝵ fimbꝰ clau¬
tłr ab occasu egyptõ limine t̾¬
minatur. ¶Iudea regio palesti¬
ne ex noĩe uide appellata ex cuiꝰ
tubu reges hũit. Hec pͥꝰ chanaĩ
clicta a filio cham. sũ a decẽ cha¬
uaneoꝵ gentib: quibꝰ expulsis
emdẽ t̾ram uidei possederũt r̃iciũ
longitudinis. ex auico arfa usq
ad uicũ uiliadem porrigit᷑. In qͦ
nd̾oꝵ parit̾ ac tyrioꝵ cõmimis
sitato est. Latitudo aũt eiꝰ amõ¬
e libimi usq ad tyberialis lacũ
extencłr. ¶In meclio aũt iudee
auitas ierosolima est. qͣi umbicus

Expanded text:
oriente Arabiam, a meridie mare Rubrum. Palaestina provincia Philistim urbem metropolim habute omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur. Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium longitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigitur, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem eius a monte Libani usque ad Tiberiadis lacum extenditur. In medio autem Iudaeae civitas Hierosol
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ aũt ab occidente minori fri¬
gie. ab ortu sinirna urbẽ ht. ꝙͣ
helles fluuiꝰ cingit: cuiꝰ campos
pactolꝰ ꝙ hermꝰ circũfluũt areniᷤ
aureis clitissimi. ¶Caria pam¬
philia. ysauria. ex scitu loci phi¬
betur. cognoĩata qd undiq aꝑ¬
ta aurarũ flatib pateat: metro¬
polim urbem seleuciam ht. ¶Ci
licia a cilice qͣdam nom̃ traxit. ꝙ̃
ortũ fenice clũr: antiqͥorezq io¬
uez fuisse asserũt ¶ Plurima ia¬
cet campis recipiens ab occiluo
go montis tauri uiga. Hãc ang¬
nꝰ aminis int̾secut. Matrem ur¬
biũ ht tͥarsim: in ea ⁊ choriscos
oppiclũ est. Uñ crocũ plurimũ ⁊
optimũ uenit: spiramine fla¬
grancior: et calore plus auro.
¶Licia nũcupata: qd̾ ab oriẽte
adiu̾cta cilicie sit. Nam h̾t ab
ortu cilicia ab occasu et meridiͤ
mare tyrrenũ. a septemtrione
cariam: uͥ est mons chimera. qͥ
nocturnis estib igne exalat si¬
cut in sicilia ethna et uesulꝰ in
campͣisnia
De europa ⁊ ꝑtibꝰ

Expanded text:
gitur ab Occidente minori Phrygiae, ab Ortu Smyrnam urbem habet, quam Meles fluvius cingit, cujus campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. 44. Pamphylia . . . . Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aurarum aperta flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam hlicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo rgo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia Aetna et Vesuvius in Campania. De Europa .
Abbreviated transcription (Latin):
nix. gemiima et yris: melocides.⁊
pedorata ibi muenit᷑. Ip̃a ẽ et sa¬
bi. appellata a filio chus: qͥ nũc¬
patus est saba. Hec aũt angusto
terte tractu ad orientez uersꝰ ad
ꝑsicũ sinũ extenditur: cuiꝰ so¬
tẽtrionalia chaldea claudit o¬
sum : sinꝰ arabicus.¬
yriam syrus qͥdam phibetu
indigena a suo uocabulo mi¬
cupasse. Hec ab oriente flumo
enfrate ab occasu maris nr̃o et
egypto t̾iinat᷑ tangẽs a septci¬
one armenia et capadociã a me¬
ticlie sinũ arabicũ. Situs eiꝰ est

Expanded text:
nyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam, a meridie sinum Arabicum. S
Abbreviated transcription (Latin):
olex est aũt armenia. et suꝑior
ꝙ inferior: sic̾ due pannonie:
¶ibena regio asie est ꝓpe pou¬
n̾armenie iũcta. In hac herbe
ancture utiles nascũtur. ¶Ca
pidocia urbs ꝓpͥa noĩauit. Hec
in capite syrie sita: ab oriente
armenia tangit ab occasu asi¬
am minorez. ab aqͥlone mare
aimerricũ et ymesceros cãpos
quos huere amazones ameri¬
ne uero taurũ mõtẽ cu sb̾iac
alicia et isauria: usq ad cilicũ
inũ. qui spectat ꝯͣ insulã cypͣ
Tema eiꝰ ante alias nutͥe eqͦrũ
llis anis ꝑ eam fluit: qͥ qͦndã
ldie regna clisĩeit a ꝑsis. ¶ A¬
sia minor ab oriente capadocia
ang᷑ ab aliis partib uncdiq mnͣ¬
n circũdat᷑. Nam a septẽtrione
xntũ eusiũ ht ab occasu ꝓpõ¬
dlem: a meridie egeũ mare.
dalaciam. licliam. caria. pam¬
philiam ysauriam. liciam at¬
ꝙ aliciam. ¶Prima asie mi¬
noris bithima in pontis exor¬
dio. ad partem soł orientis ad¬
uersa tracie iacet młtis antea
noĩb appellata. Nam prius

Expanded text:
t autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. 36. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae juncta; in hac herbae tincturae utiles nascuntur. 37. Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra ejus ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disjunxit a Persis. 38. Asia minor ab Oriente Cappadocia attingitur, ab aliis partibus, undique mari circumdatur. Nam a Septentrione Pontum Euxinum habmare. Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius
Abbreviated transcription (Latin):
elefantib rẽferta crissã et
Argeram autro. argentoq fecũ¬
dis. Tile quoq arborib folus
nũꝙͣ carentibꝰ. ht et fluios:
gangen et nidam: ⁊ ypaueni
illustrantes indos. Terra ĩdie
fauonii sp̃u saluberama ĩ ãno
ethesias patit᷑. Gignit aũt tĩt¬
ticoloris homines elefantes ĩ¬
gentes. monoceron bestiã. p¬
sitacũ auem ebenũ quoq lig¬
nũ et cumamoniũ et piper
et calamũ arontaticũ mittit.
et ebur lapides quoq precio¬
sos. berillos. crissoprasos. ⁊ ad¬
amante. carbunculos. lignites
margaritas. et uniones quibꝰ
nobiliũ feminaꝵ aicet ambi¬
tõ. Ibi st̃̾ et montes aurei: qͦs
adui ꝓpt̾ drachones et griphe
et immensoꝵ hoĩm monstra
imposibile est. ¶Parchia ab
nidie finib usꝙ ad mesopota¬
mia generali noiat᷑. Propt̾¬
eiũ inuictã uirtutẽ parthoꝵ.¬
traxerũt nom̃. Sũt eĩ ĩ ea a¬
racusia. parthia. assina. media.
et ꝑsida: que regiones ĩuicez
sibi cõũcte iniciũ. ab indo flu¬

Expanded text:
Chrysam et Argyren auro argentoque fecundas, Tilen quoque arboribus foliam numquam carentem. Habet et fluvios Gangen et Indum et Hypanem inlustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima in anno Etesias patitur. Gignit autem tincti coloris homines, elephantos ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum, et cinnamum et piper et calamum aromaticum. Mittit et ebur, lapides quoque presos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile est. Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominatur; propter invictam enim virtutem Parthotransierunt. Sunt enim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flu
Abbreviated transcription (Latin):
gendo. psalmiste a psalmis canẽ¬
clis uocati. Illi enĩ preclicãt pplis
qͥd seqͣnt᷑. Isti canũt et excitant
ad ꝯpũctone aĩos audienciũ. l
quiclaz lectores ita miserant᷑ ꝓ¬
nũciẽt. ut quosdã ad luctũ lamẽ
tores uocant᷑: q porio annũciant
Tanta eĩ et tam clarait erit eoꝵ
uox. ut ꝙͣuis longe poĩtoꝵ aures
adimpleant. Cantor at uocatus
tor scil qͥ uoce premittit in can¬
tu: Succentor aũt qͥ sb̾seq̃nt̾ ca¬

Expanded text:
gendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi praedicant populis quid sequantur. Isti canunt ut excitant ad compunctiones animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum tores vocantur, quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocattor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter ca
Abbreviated transcription (Latin):
tires .appellamꝰ familiariꝰ eccło
aurib hoc grecũ uerbũ sonat. s¬
cut ⁊ młta greca noĩa q̃ pro lat¬
nis utimur. Martẏrũ pͥmꝰ in
nouo testam̃to stephanus fiuit
qui hebreo fermone int̾p̃tatur
norma. qd̾ pͥor fu̾it in martys
ad imitatõne fideliũ. Idẽ ãt er
greco ẜmone in latinũ uertitur
coronatꝯ. ⁊ hoc prophetisse ut ꝙ
seq̃retur in uaticino quodã futu¬
ri prius in uocabulo resonaret
Passus est enĩ et qd̃ uocalut᷑ ac¬
cepit. Stepħs enĩ corona dictͥ
humiłr lapidatus. S sbliuter
coronatꝰ. Duo st̾ aũt mr̃ii ge¬
nera. unũ in apta passione al¬
teꝵ in occulta aĩ uirtute. Nam¬
młti hostis insiclias tolerãtes e
rus resistẽtes: per hoc qd̾ se oui¬
potentidoo in corde mactauemĩs
ctiam pias tp̃r martires factiss

Expanded text:
res appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta amulti hostis insidias diaboli tolerantes, et is resistentes, per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt: