comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dementiam: Quidigitur mihi responderes urgenti acdicenti. una nobis uo¬
bisq religioest: quibus autem baptismus unus non est. Nonest una religio: Ergo
nobis uobisq unusest baptismus. eadem nobis et uobis sunt sacramentec Qui¬
bus autem idembaptismus non est. Non sunt eadem sacramenta: Ergoidem
nobis et uobis est baptismus: nihilest nobis et uobis inxp̃iana obseruatione
diuersum. Quibusautem diuersus est baptismus. nonutiq nihil est in xp̃ia¬
na obseruationediuersum. Honergonobis et uobis diuersus est baptismus:
Curquodunumest in probatur Cur quodidemest exsufflatur: cur
quod nondiuersum est iteratur. mesic agente in presentia. sicͥstante ad
quas tergiuersationes confugeretis: uidelic& contemi mnerent in episto¬
latua illigrãmaticos tuaccusares in nr̃a dialecticos: Sedueritasex utraq:
superaret her&icos: Hoc solumineis ostendens a nobis ẽẽ diuersũ. quod

Expanded text:
dementiam. quid igitur mihi responderes urguenti ac dicenti: \'una nobis uodementiam. quid igitur mihi responderes urguenti ac dicenti: \'una nobis uobisque religio est; quibus autem baptismus unus non est, non est una religio; ergo nobis uobisque unus est baptismus. eadem nobis et uobis sunt sacramenta; quibus autem idem baptismus non est, non sunt eadem sacramenta; ergo idem nobis et uobis est baptismus. nihil est nobis et uobis in christiana obseruatione diuersum; quibus autem diuersus est baptismus, non utique nihil est in christiana obseruatione diuersum; non ergo nobis et uobis diuersus est baptismus. cur quod unum est inprobatur, cur quod idem est exsufflatur, cur quod non diuersum est iteratur\'? Me sic agente in praesentia, sic instante ad quas tergiuersationes confugeretis? uidelicet contemnerent in epistula tua illi grammaticos, tu accusares in nostra dialecticos, sed ueritas ex utraque superaret haereticos, hoc solum in eis ostendens a nobis esse diuersum quod
Abbreviated transcription (Latin):
eorum ausibus recitando porrigeret et exclamare: quid facitis: ecce
audite uidete legite. Vna est nobis uobisq religio eadem sacramenta:
nihil in xp̃iana obseruatione diuersum. Incuius nomine istebaptizatus sio
prius interrogate. et tunc sialiũ meliorem inuro baptismo nominatis da¬
te: Tunc ille fostasse sinon ipsarerum euidentia contremescerent conti¬
nuo consilium suũ magnum uidelic& atq acutum proferrent & dicerent:
Quisiste nobis estcuius epistolam geris. laicus nr est: Nob̾ uinceret uincit᷑
subi tumego siadessem conuersus ad tedicerem: tusaltem obsecrodic nob̶
quidistifaciunt: ecceapudnos baptizatum rebaptizare disponunt: cesteer¬
go nobis etuobis una religio eadem sacramenta nihilinx p̃iana obseruatio¬
nediuersum: A uresponderes: sed xp̃ibaptismus non est religio non est
sacramentum. non est obseruatio xp̃iana. Auesteritds̃ hanc atuam̃te

Expanded text:
eorum ausibus recitando porrigere et exclamare: quid facitis? ecce eorum ausibus recitando porrigere et exclamare: quid facitis? ecce audite uidete legite: una est nobis uobisque religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. in cuius nomine iste baptizatus sit prius interrogate et tunc, si alium meliorem in uestro baptismo nominatis, date.\' tunc illi fortasse, si non ipsa rerum . euidentia contremescerent, continuo consilium suum, magnum uidelicet atque acutum, proferrent et dicerent: \'quis iste nobis est cuius epistulam geris? laicus noster est; nobis uinceret, uincitur sibi.\' tum ego si adessem, conuersus ad te dicerem: tu saltem, obsecro, dic nobis, quid isti faciunt. ecce apud nos baptizatum rebaptizare disponunt. certe ergo nobis et uobis una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum\'? an responderes: \'sed Christi baptismus non est religio, non est sacramentum, non est obseruatio christiana? auerterit deus hanc a tua mente
Abbreviated transcription (Latin):
onem adsacramenta. a dxp̃ianam obseruationem ꝑtinere fateamini
tamen rebaptizatis: Ad tendeenim diligenter definitionem tuam inqua
dixisti heresis est diuersa sequentium secta : Etuide utrum non diuersum
sequimini autseparando haptismum a religiosa obseruatione xp̃ianorũ
sacramentorum. quibus eum nos int̃magna coniungimus. aut eoscũ quib
inuna religiosa obseruatione xp̃ianorum sacramentorum etiãbaptismus
unus est. tamen rebaptiZando quod nos d&estamur: quam uellem si possẽ
cumaliquem deceptum ex nr̃is fidelibus ur̃i nefandis interimendum insi¬
diis excipiunt: Cum apudnosiam baptizatum peccoepisse dicunt ẽe
Xp̃ianum. cumtamquam paganum exsufflant. cum catecuminũ faciurł
ut prȩparent. Deinde retinguendum uel potius extinguendum: repen¬
te alicunde ex isterecum hacepistolatua. ethunc ipsum eis locum in mediis

Expanded text:
onem, ad sacramenta, ad christianam obseruationem pertinere fateamini, onem, ad sacramenta, ad christianam obseruationem pertinere fateamini, tamen rebaptizatis. adtende enim diligenter definitionem tuam, in qua dixisti: haeresis est diuersa sequentium secta, et uide utrum non diuersa sequimini, aut separando baptismum a religiosa obseruatione christianorum sacramentorum, quibus eum nos inter magna coniungimus, aut eos, cum quibus in una religiosa obseruatione christianorum sacramentorum etiam baptismus unus est, tamen rebaptizando, quod nos detestamur. Quam uellem, si possem, cum aliquem deceptum ex nostris fidelibus uestri nefandis interimendum insidiis excipiunt, cum apud nos iam baptizatum nec coepisse dicunt esse christianum, cum tamquam paganum exsufflant, cum catechumenum faciunt, ut praeparent deinde retinguendum uel potius extinguendum, repente alicunde existere cum hac epistula tua et hunc ipsum eius locum in mediis
Abbreviated transcription (Latin):
ticos dedignamini. adtendediligenter quiddicas: Quod dicam tucer¬
te definisti . et dix istiheresis qdiuersa sequentium secta. schismauero eadẽ
sequentiũ separatio. Itemꝰ tudixisti nobis et uobis unam eẽreligionem.
mur: quare tedicinonuis hereticum puto quod non paruo signo ag¬
noscamus hereticos. quicum sibi etnobis unam religionem. eadem sacra¬
menta nihil inxp̃iana obseruatione diuersum eẽ fateantur. Nolunt
nos agnoscerebaptizatos : antanta obstinatione contenditis. tanta
dissensione ueritati resistitis. ut areligione. a sacramentis. axp̃iana
obseruationebaptis mum separetis: quod si facitis in eo estis hereti¬
ci quod ad religionem ad sacramenta adobseruationem xp̃ianam.
baptismum ꝑtinere nonuultis: Si autem non facitis. in eo estis hereti¬
ci quodeos qui uobiscum habent unã religionem. eadem sacramentec
nihil inxp̃iana obseruatione diuersum cumecbaptis mum adreligi¬

Expanded text:
ticos dedignamini. Adtende diligenter quid dicas, quid dicam. tu certicos dedignamini. Adtende diligenter quid dicas, quid dicam. tu certe definisti et dixisti: haeresis est diuersa sequentium secta, schisma uero eadem sequentium separatio. item tu dixisti nobis et uobis unam esse religionemmur, quare te dici non uis haereticum? puto quod non paruo signo agnoscamus haereticos, qui cum sibi et nobis unam religionem. eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum esse fateantur, nolunt nos agnoscere baptizatos. an tanta obstinatione contenditis, tanta dissensione ueritati resistitis, ut a religione, a sacramentis, a christiana obseruatione baptismum separetis? quod si facitis, in eo estis haeretici, quod ad religionem, ad sacramenta, ad obseruationem christianam baptismum pertinere non uultis. si autem non facitis, in eo estis haeretici, quod eos, qui uobiscum habent unam religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, cum et baptismum ad religi
Abbreviated transcription (Latin):
uersum. Nam siue uobis et nobis nonest unus baptismus. quomodo ẽ
modo sunt eadem sacramenta: sedtudix isti eadem sacramenta idem
ergo ebaptismus. Item si nobis et uobis diuersum est baptismus. quo¬
modo nihil est in xp̃iana obseruatione diuersum Sed tudix istini¬
hil in xp̃iana obseruatione diuersum. nonergo est diuersus etbaptis¬
mus: Quȩcum ita sint nos recte quodunũ atq idem. neq diuersũ ÷
nec in probamus nec ex sufflamus. nec iteramus. sed agnoscimus. suscipimus
acceptamus: Nosuero impie quod unum atq idem neq diuersum est.
dissimulatis agnoscere. suscipererecusatis. acceptare non uultis. Sed eli¬
gis in probare. audecis ex sufflare. non mecuitis iterare. Et cum
in hocipso quod eaquȩ inter nos mutata non sunt nossuscipimus. uos repelli¬
tis Nossi a uobis data sunt. data iudicamus. Vossia nobis data sunt. tam¬
quã nondata repetitis: Cum tam diuersa sequimini. appellariuos here¬

Expanded text:
uersum. nam si nobis et uobis non est unus baptismus, quomodo est uersum. nam si nobis et uobis non est unus baptismus, quomodo est modo sunt eadem sacramenta? sed tu dixisti \'eadem sacramenta\', idem ergo et baptismus. item si nobis et uobis diuersus est baptismus, quomodo nihil est in christiana obseruatione diuersum? sed tu dixisti nihil in christiana obseruatione diuersum, non ergo est diuersus et baptismus. quae cum ita sint, nos recte, quod unum atque idem neque diuersum est, nec inprobamus nec exsufflamus nec iteramus, sed agnoscimus suscipimus acceptamus; uos uero impie, quod unum atque idem neque diuersum est, dissimulatis agnoscere, suscipere recusatis, acceptare non uultis, sed eligitis inprobare, audetis exsufflare, non metuitis iterare. et cum in hoc ipso, quod ea quae inter nos mutata non sunt nos suscipimus, uos repellitis, nos si a uobis data sunt data iudicamus, uos si a nobis data sunt tamquam non data repetitis, cum tam diuersa sequimini, appellari uos haere
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc nempe uerbatua sunt quȩ posui ex epistolatua. Iamnunc adtende
siꝑtinax nonsis quam facili conpendio id quod internos agebatur ipse
finieris. Sienim et nobis et uobisidem xp̃s natus mostuus acresurgens.
una religio eadem sacramentae. Nihil xp̃iana obseruatione diuersumest
Non nesebaptiz areꝑuersumest Trianamq posuisti: quorum siunũ
posuisses satis superq sufficeret. Sed quasi contra donatianos fidelit̃
ageres nequisquam uelnimis acutus id quod semel breuiterq dixisses
inter pretari aliter conaretur : etiam obtunsis aurib. etcordibus. tuam
curasti in mergere atq incultare sententiam. Vnainquis religio eadẽ
sacramenta. nihil inxp̃iana obseruatione diuersum: et adhucaduersus
inuicem laboramus. Iamtandem aliquando cohib& edissensionem. finite
litem: amate pacem: quid reprobatis. quidex sufflatis: quare rebaptiz a¬
tis una religioest. eadem sacramenta. nihil inxp̃iana obseruatione di¬

Expanded text:
ec nempe uerba tua sunt quae posui ex epistula tua. Iam nunc adtende, si pertinax non sis, quam facili conpendio id quod inter nos agebatur ipse finieris. si enim et nobis et uobis idem Christus natus, mortuus ac resurgens, una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione peruersum est, nonne rebaptizare peruersum eat? tria namque posuisti. quorum si unum posuisses, satis superque sufficeret. sed quasi contra Donatianos fideliter ageres, ne quisquam uel nimis acutus id quod semel breuiterque dixisses interpretari aliter conaretur, etiam obtunsis auribus et cordibus tuam curasti inmergere atque inculcare sententiam : una, inquis, religio, eadem nta, nihil in christiana obseruatione diuersum. et adhuc aduersus inuicem laboramus. iam tandem aliquando cohibete dissensionem, resarcite discissionem, finite litem, amate pacem. quid reprobatis, quid exsufflatis, quare rebaptizatis? una religio est, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione di
Abbreviated transcription (Latin):
munionem redireprimiani querumtuquia hoc abillo factum in pudenter
negari posse uidistihocame scriptum negastimagis fostasses ex istimans litte¬
ras meas quã illam rem posse nescire sed licuerit episcopis ur̃is nescio quodo na¬
tiano uel numidico priuilegio desuoignora recollega quic̃quid tota a frica con

Expanded text:
munionem redire Primiani. uerum tu, quia hoc ab illo factum non inpudenter munionem redire Primiani. uerum tu, quia hoc ab illo factum non inpudenter negari posse uidisti, hoc a me scriptum negasti, magis fortassis existimans litteras meas quam illam rem posse nesciri. sed licuerit episcopis uestris nescio quo Donatiano uel Numidico priuilegio de suo ignorare collega quidquid tota Africa con
Abbreviated transcription (Latin):
textatum etfelitianum: nam uerbamea illicsic se habent: ita quidem inquam isti
insultant schismaticis suis uteos et mortuos et in sepultos uocent : sed cesteoptare
debuerunt ut sepelirentur Nedem ultitud ine iacentium inlitore cadauerum inse¬
pultorum gildon ianus optatus incedens cum agmine militari tã qua rabidus
fluctus ultra prosiliens. felicianum et prȩcextatum introrsus postea resorberet:
hȩc uerbamea cumibi legeris cur nonomnia posuisti cumei responderet cur me
ueluti arguis nondixisse quid rabidus fluctus illesorbuerit cũ ibi scriptum
uideas. felitianũ et prȩtextatum introrsus postea resorberet̃ quid enimaliud
uelut admagnam defensionem suam respondereuri solent. cũ eisobicitur prȩ¬
tex tati et felitiani talis receptiodamnatorum. nisi optatus hocuoluit hoc fecit
quod etipseciuitates mustitana et ad suritana testantur quȩ sedicunt ex optati
cõminatione gildonianũmilitem formidantes coegisse episcopossuos ad cõ¬

Expanded text:
textatum et Felicianum. nam uerba mea illic sic se habent: ita quidem, inquam. isti insultant schismaticis suis, ut eos et mortuos et insepultos uocent. sed certe optare debuerunt ut sepelirentur, ne de multitudine iacentium in litore cadauerum insepultorum Gildonianus Optatus incedens cum agmine militari tamquam rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet. haec uerba mea cum ibi legeris, cur non omnia posuisti, cum eis respondere temptares? cur me ueluti arguis non dixisse quid rabidus fluctus ille sorbuerit, cum ibi scriptum uideas: Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet? Quid enim aliud uelut ad magnam defensionem suam respondere uestri solent, cum eis obicitur Praetextati et Feliciani talis receptio damnatorum, nisi: \'Optatus hoc uoluit. Optatus hoc fecit\'? quod et ipsae ciuitates Mustitana et Adsuritana testantur, quae se dicunt ex Optati comminatione Gildonianum militem formidantes coegisse episcopos suos ad com
Abbreviated transcription (Latin):
bant cũ quib in honore integro primianus postea concordauit quomodo au¬
detis iam dicereunum baptisma nisi inuna ecclesia darinon possecũ abistis
datum in sacrilego schismate baptismum. sineulla controuersia cognoueritis sus¬
ceperitis. rescindere non ausi fueritis. Nectam̃ potestis dicerenihiluos prestitisse

Expanded text:
bat, cum quibus in honore integro Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam dicere unum baptisma nisi in una ecclesia dari non posse, cum ab istis datum in sacrilego schismate baptismum sine ulla controuersia cognoueritis susceperitis rescindere non ausi fueritis? nec tamen potestis dicere nihil uos praestitisse
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcilianus p̃secundũ iuditiũ quo absolutus est p̃sensillũ dãnatum dãnare
ñ licuit deisto absoluto saltem liceat dubitarecuius crimina etiã sicesta nob
essent in ecclesi a constitutos quam sp̃s sc̃s uelut area cum palea p̃nuntiauit. pe

Expanded text:
Caecilianus post secundum judicium quo absolutus est praesens? Illum damnatum damnare Caecilianus post secundum judicium quo absolutus est praesens? Illum damnatum damnare non licuit: de isto absoluto saltem liceat dubitare. Cujus crimina etiamsi certa nobis essent, in Ecclesia constitutos, quam Spiritus sanctus velut aream cum palea praenuntiavit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
catũest respondeturtibi. iam iudicatumerat et deprimiano acentũ ep̃is ur̃is
quib eũ iniquissimũ maximianus ꝑsuaserat antequã uagaiense concilium
faceretis. sed inprimo iuditio dã natus est abseñs in secundo ab solutus est p̃sens.
sipost primum quos bapti zauit rebaptizari non possunt. quanto potius post
secundũ ita etcȩcilianus primo apud casthaginem iuditio secđ itigisitani dam¬
natus est absens. secundo iuditio militiadis romani absolutus est p̃sens adhuc
nos deillo cestoseẽ nonuultis. saltem dubitare ꝑmittte : uincit eniimuos ñ solũ
quicȩcilianũ scit innocentem. uerũ etiã quinescit nocentem: uos autẽ utrosq
rebaptizandos eẽcensetis. et quidicunt nouimus. et quidicunt ñ nouimus qua¬
lis fuerit cȩcilianus: non sunt baptizandi quos baptiz auit primianus pꝰpri¬
mum iuditiũ quodam natus est absens etbaptiz andisunt quos baptiz auit

Expanded text:
catum est. respondetur tibi: iam iudicatum erat et de Primiano a centum episcopis uestris, catum est. respondetur tibi: iam iudicatum erat et de Primiano a centum episcopis uestris, quibus eum iniquissimum Maximianus persuaserat, antequam Bagaiense concilium faceretis. sed in primo iudicio damnatus est absens, in secundo absolutus est praesens. si post primum quos baptizauit rebaptizari non possunt, quanto potius post secundum! ita et Caecilianus primo apud Carthaginem iudicio Secundi Tigisitani damnatus enos de illo certos esse non vultis, saltem dubitare permittite; vincit enim vos non solum qui Caecilianum scit innocentem, verum etiam qui nescit nocentem. Vos autem utrosque rebaptizandos esse censetis, et qui dicunt. Novimus, et qui dicunt, Non novimus qualis fueri. Caecilianus. Non sunt baptizandi quos baptizavit Primianus post primum judicium quo damnatus est absens, et baptizandi sunt quos baptizavit
Abbreviated transcription (Latin):
scelere correxerunt: : Mirum est autem si pro pria peccata ñ obsunt hominibus
quiet a facta correxerint et aliis obsunt qui ea omnino non fecerint quod side nobis
agitur ad dequine facta cognouerint: sed dicis licere mihi etiam hodie iudicare
quia iuditiũ ñ tantũ deuiuis sed etiã demostuis fieri potest: ecce uolo iudicare
seduos causam ipsam non uultisagere: Immouero tuncactam tunc etiam sine
debito terminatam nobis demonstrantib non uultis agnoscere: sed fatiamus uos
potius habere quod docere possitis quos nondũ docuistis: quareiam rebaptizan¬
dos eẽ contenditis quando quidem traditorib. quos ignorauerant baptizatos nec
cum docueritis baptizare debeatis. sicut eos quinescientes ab adulteris baptizatis
et illis proditis atq conuictis non baptizatis: hic fostedicas sed dececiliano iã iudi¬

Expanded text:
scelere correxerunt? mirum est autem, si propria peccata non obsunt hominibus, scelere correxerunt? mirum est autem, si propria peccata non obsunt hominibus, qui ea facta correxerint, et aliis obsunt, qui ea omnino non fecerint; quodsi de nobis agitur, adde qui nec facta cognouerint\'. sed dicis licere mihi etiam hodie iudicare, quia iudicium non tantum de uiuis, sed etiam de mortuis fieri potest. ecce uolo iudicare, sed uos causam ipsam non uultis agere, immo uero tunc actam, tunc etiam sine dubio terminatam nobis demonstrantibus non uultis agnoscere. sed faciamus uos potius habere quos docere possitis. quos nondum docuistis quare iam rebaptizandos esse contenditis, quandoquidem traditoribus quos ignorauerant baptizatos nec cum docueritis baptizare debeatis, sicut eos, qui nescientes ab adulteris baptizati sunt, et illis proditis atque conuictis non baptizatis? Hic forte dicas: sed de Caeciliano iam, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
paterentur nisi eos qui illa legerent ad probarent ipsi a becclesiȩ seunitatediui¬
derent inquorũ diuisione mesiuideres t̃unc medicere deberes esse in ecclesia tra¬
ditorum quod si sua pessima defitienda traditione prȩcepta conscriberent nec
tam̃ ex traecclesiam sua propria congregatione atq cõmunione colligerentur
Zitania propterea conputarentur quorum causa frumta non rectedeserentur :
eccedicoiterum quȩ meulterius uet as dicere: arguis apud meeos quos iamolim de¬
functos mea cognitio non iudicauit: dicistu contralic& tibiethodie iudicare
et iuditium nontantum deuiuis sed etiã demostuis haberi potest licet enim si mor¬
stuus peccauit nũ quam illud moritur quodãmmisit: quid sicũ uiueret secorre¬
xitdm̃ que placauit non ne mostuum et deletum est quod ammisit. sicut felicia¬
nus et prȩtex tatus maximiani ordinatores data sicut dicis dilatione setanto

Expanded text:
paterentur nisi eos, qui illa legerent adprobarent, ipsi ab ecclesiae se unitate diuipaterentur nisi eos, qui illa legerent adprobarent, ipsi ab ecclesiae se unitate diuiderent; in quorum diuisione me si uideres, tunc me dicere deberes esse in ecclesia traditorum. quodsi sua pessima de facienda traditione praecepta conscriberent nec tamen extra ecclesiam sua propria congregatione atque communione colligerentur, zizania propterea conputarentur, quorum causa frumenta non recte desererentur. Ecce dico iterum, quae me ulterius uetas dicere: arguis apud me eos, quos iam olim defunctos mea cognitio non iudicauit. dicis tu contra: licet tibi et hodie iudicare, et iudicium non tantum de uiuis, sed etiam de mortuis haberi potest. licet enim sit mortuus qui peccauit numquam illud moritur quod admisit. quid, si cum uiueret se correxit deumque placauit, nonne mortuum et deletum est quod admisit, sicut Felicianus et Praetextatus Maximiani ordinatores data, sicut dicis, dilatione se a tanto
Abbreviated transcription (Latin):
in illos ipsos mandati trans gressores. multadignaetuera uerba iaculari patrũ
quoq illa peccata quib. submorse ita offenderunt dm̃ utnemo eorum dignuscẽt
terram promissionis intrare non imitare non sectari sed detestari acfugere et illis
quiea cõmitterent simi litudinem taliũ patrum increpare. Nectamen sibi alterũ
populum quasi purgatum etliquantum separatione sacrilega constituere quomo¬
donobis nonliceat nec facta Nescioquorum quȩ magis obicitis quam probatis imitan
nectam̃ abeaquȩ inuniuersomundo sicut aplsdicit fructificat et crescit scã ecclesia
separari: Numquid aliqua sacram̃ta instituerunt traditores inquib baptizarer
Num quid aliquos libros defacienda uelimitanda traditione poteris condider
et eorum tenemus sequimurque doctrinan quod si fecissent nec sibi cõmunicare

Expanded text:
in illos ipsos mandati transgressores multa digna et uera uerba iaculari, patrum in illos ipsos mandati transgressores multa digna et uera uerba iaculari, patrum quoque illa peccata, quibus sub Moyse ita offenderunt deum, ut nemo eorum dignus esset terram promissionis intrare, non imitari, non sectari, sed detestari ac fugere et illis, qui ea committerent, similitudinem talium patrum increpare nec tamen sibi alterum populum quasi purgatum et liquatum separatione sacrilega constituere, quomodo nobis non liceat nec facta nescio quorum, quae magis obicitis quam probatis, imitari nec tamen ab ea, quae in uniuerso mundo, sicut apostolus dicit, fructificat et crescit, sancta ecclesia separari? numquid aliqua sacramenta instituerunt traditores in quibus baptizarer, numquid aliquos libros de facienda uel imitanda traditione posteris condiderunt et eorum tenemus sequimurque doctrinam? quod si fecissent nec sibi communicare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qui sectã non sequitur in nocentis: In his omnibus uerbistuis creatorẽmeũ
caputmeum non fecisti nisi traditorem: quẽ quidẽ accusare tantum non con¬
uincere potuistrȩgo autem Neceius in nocentiã mihi creatricem uel fontem
caputue constituo sedtu adilludredis in quopetilianus errauit: necumquisq
inmaledictum de quoscriptum est: maledictusomnis quispẽsuã ponit in homi¬
nem:cũtealiunde non in uoluas neccũm resilieris in aliud recidas. sed ettestimo¬
nio meamꝰ mones descripturis: quid tibiadhuc adistares pondeam dicisenim
propt̃ hoc scriptumeẽ inlegalib patrũ urõrum neambu laueritis. nec aduer¬
tis dictum ẽẽ iudeis utmala facta patrũ suorum nonimitarent᷑ nonut ab illo
dĩ populo scinderentur: siergo licuit regidauid samuheli ẽsaiȩ hieremiȩ Tacha¬
riȩ ceterisq sc̃ĩs et prophetisdĩ int̃ contemptores legisdi mandata seruare atq

Expanded text:
esse qui sectam non sequitur innocentis, in his omnibus uerbis tuis creatorem meum, esse qui sectam non sequitur innocentis, in his omnibus uerbis tuis creatorem meum, caput meum non fecisti nisi traditorem, quem quidem accusare tantum, non conuincere potuisti. ego autem nec eius innocentiam mihi ereatricem uel fontem caputue constituo. sed tu ad illud redis in quo Petilianus errauit, ne, cum quisin maledictum de quo scriptum est: male dictus omnis qui spem suam ponit in homine, cum te aliunde non inuoluas nec, cum resilueris, in aliud recidas. Sed et testimonio me admones de scripturis, quid tibi adhuc ad ista respondeam. dicis enim propter hoc scriptum esse: in legalibus patrum uestrorum ne ambulaueritis nec aduertis dictum esse Iudaeis, ut mala facta patrum suorum non imitarentur, non ut ab illo i populo scinderentur. si ergo licuit regi Dauid Samuheli Esaiae Hieremiae Zachariae ceterisque sanctis et prophetis dei inter contemptores legis dei mandata seruare atque
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris et exemplo diuina procuratione neglecta procuratores rerum seculariũ
fieri derelicta cathedraplebedesesta ꝑ alienas prouintias oberrantes negotiatio¬
nis quȩstuosȩ nundinas aucupariȩsurientibus in ecclesia fratrib habere argentũ
largiter uellefundos insidiosis fraudibus parere usuris multiplicantib faenus
augere: Num quid taliũ cõmunicabat ille peccatis. Num quideorum sectã seque¬
batur et tamen cumeis in eorundem sacram̃torũ cõmunione sistebat quia illa
morib malis: quid est autẽ quod dicis quodex ꝑsona mea tibi proposuisses quod¬
numqua egodiuinũ tradiderim testamentum: adiungis enim sedillequitradi¬
dit tecreauit deinde contexis quȩ tibibene sonareuidebantur: fontededucit᷑
riuus etcaput mẽbra sequuntur: sano capite omnesanũ est corpus: Et siquid in
hoc morbi ueluituest omnia membra debilitat originem suam respicit quicqͥd
instirpe processit: et posthȩc quasi iextremo concludis non potest in nocens¬

Expanded text:
ceteris et exemplo diuina procuratione contempta procuratores regum saecularium fieri, derelicta cathedra, plebe deserta per alienas prouincias oberrantes negotiationis quaetuosae nundinas aucupari. esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faeaugere. numquid talium communicabat ille peccatis, numquid eorum sectam sequebatur? et tamen cum eis in eorundem sacramentorum communione sistebat, quia illa moribus malis. Quid est autem quod dicis, quod ex nunquam divinum tradiderim Testamentum? Adjungis enim: Sed ille qui tradidit, te creavit. Deinde contexis quae tibi bene sonare videbantur: Fonte deducitur rivus, et caput membra sequuntur. Sano capite omne sanum est corpus, et si quid in hoc morbi vel vitii est, omnia membra debilitat. Originem suam respicit, quidquid in stirpe processit. Et post haec quasi i
Abbreviated transcription (Latin):
mebaptis mum xp̃i probemuseẽ non hominũ quia non fit uarius humanorũ
uarietate meritorum undeuberius disputarem nisi a uob dato conpendio ma¬
gis utererꝰ susceptoenim baptismo neq destructo quẽ max imianenses dederunt
aspides uiperȩ parricidȩ cadauera ȩgyptia. et quicquid aliud in eos bagaiensẽs
concilio ut nracausa facillima fieret ore grandiloquo declamatũ est. sati setipsi
iudicastis ũeorũ meritis aquib ministratur. nec eorum quib ministratur
constarebaptismum sed propria scitate atq ueritate propt̃ eum a quo institutus
est maleutentib ad pnitiem beneutentib: ad salutem: miror autẽ quomodo etiã
tibi ꝑsuadert potuerunt utintuadisputatione mentionẽ faceres cipriani cuius

Expanded text:
me baptismum Christi probemus esse, non hominum, quia non fit uarius humanorum uarietate meritorum. unde uberius disputarem, nisi a uobis dato conpendio magis uterer. suscepto enim baptismo neque destructo, quem Maximianenses dederunt, aspides uiperae parricidae cadauera Aegyptia et quidquid aliud in eos Bagaiensi concilio, ut nostra causa facillima fieret, ore grandiloquo declamatum est, satis et ipsi iudicastis non eorum meritis a quibus ministratur nec eorum quibus ministratur constare baptismum, sed propria sanctitate atque ueritate propter eum, a quo institutus est male utentibus ad perniciem, bene utentibus ad salutem. Miror autem, quomodo etiam tibi persuadere potuerunt, ut in tua disputatione mentionem faceres Cypriani, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
non cõmunicas sedhincagnoscere cogeris quantaimpietate obiciatis orbixpi¬
ano uel falsa uel ceste ignota crimina a frorũcum tibiobicinolis quod d ealtero
scis quia hoceis non potes ꝑsuadere a quorũ nonuis societatediscedere ita nedese¬
ras quosputas bonos ferre cogeris quos nostimalos acꝑhocomnes conuineit ueri¬
tas malos qui propt̃ aliena crimina seuuera seu falsa ceteris tam̃ in cognita sibi
autẽ nonoffutura dis rupta unitatem tot gentiũ deseruerunt bonos hocta magni
nefas pastis donati neali quomodo excusarepossetis causauobis maximia nensiũ
procurata est inquouelut speculouram prauitatem conspectam siuolueritis corti¬
gatis . siautẽ nolueris noloquicquam grauius dicere quandoscio tecor habere quid
euim contraista dicturus qs benequia ipsescribis cumdem aximianensib danaus

Expanded text:
non communicas? sed hinc agnoscere cogeris. quanta impietate obiciatis orbi christinon communicas? sed hinc agnoscere cogeris. quanta impietate obiciatis orbi christiano uel falsa uel certe ignota crimina Afrorum, cum tibi obici nolis quod de altero scis, quia hoc eis non potes persuadere, a quorum non uis societate discedere. ita, ne deseras quos putas bonos, ferre cogeris quos nosti malos, ac per hoc omnes conuincit ueritas malos, qui propter aliena crimina seu uera seu falsa, ceteris tamen incognita, sibi autem non offutura. disrupta unitate tot gentium deseruerunt bonos. hoc tam magnum nefas partis Donati ne aliquo modo excusare possetis, causa uobis Maximianensium procurata est, in quo uelut speculo uestram prauitatem conspectam, si uolueritis, corrigatis, si autem nolueritis — nolo quicquam grauius dicere, quando scio te cor habere. quid enim contra ista dicturus es? Bene quia ipse scribis, cum de Maximianensibus damna
Abbreviated transcription (Latin):
mundata. Nec propt̃uasa ꝑditionis et contumeliȩ dedomo magna fugere: nullaenĩ
causa inutrorumq temporali congregatione atq ꝑmixtione laudabilit̃ tolerant᷑
malinisi nedam nabiliter deserantur boniꝰ quod cumetuos in ur̃is tãmultis ettam
manifestis malis cadem necessitate faciatis. potest facile siuelis aduestere quod non
nisi animositate sacrilega uos ax p̃ĩanis totactantis gentib separatis. ĩtaq non
solum optatus in illa gildoniana societa te notissimus. sed quilibet obscurus apud
uos tesciente malialiquid fecerit cũeum non potueris aura communioneseparare
quiauel non tibi creditur accusanti uel accusare nonaudes nenon ualeas conprobare
aut deserenda tibiest parsdonati auttaliseris. qualis ille cuius peccatũ nonignoras
quauis dissimilit uiuas: hocñ secundũ uerã sedsecundũ uram sententiam uobis rectis¬
si me dicitur. quisenim nescitte alienũ ec̃abillius malo sicon sensione peccato eius

Expanded text:
mundata nec propter uasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere. nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deserantur boni. quod cum et uos in uestris tam multis et tam manifestis malis eadem necessitate faciatis, potes facile, si uelis, aduertere, quod non nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. Itaque non solum Optatus in illa Gildoniana societate notissimus, sed quilibet obscurus apud uos te sciente . mali aliquid fecerit, cum eum non potueris a uestra communione separare, quia uel non tibi creditur accusanti uel accusare non audes, ne non ualeas conprobare, aut deserenda tibi est pars Donati aut talis eris, qualis ille cuius peccatum non ignoras, quamuis dissimiliter uiuas. hoc non secundum ueram, sed secundum uestram sententiam uobis rectissime dicitur. quis enim nescit te alienum esse ab illius malo, si consensione peccato eius
Abbreviated transcription (Latin):
tas incidisse in opprobriũm abstemihi obiectum cumdiceres. situ scis rem
dequa agitur atefiniri non posse. cur incassum laborem sumis curinanem
inpendis operam cur suꝑuacue acsinefructu contendis an non magnus error
est uelle quod non ualeas explicare. cum ed ex moneat dicens. altiorate
nequesieris et fostiorate nescrutatus fueris Et iterum: homo animo¬
sus. paratlites. etuir iracundus exaggerat peccatum: Hie zechieliceste
ista nondiceres. qui cũ uerbo dñi mittitur inferre cestam̃ hominib ñ oboe¬
dituris. contrasensuris. contradicturis. contra facturis: nam sidiceres. respon¬
dere̾tibi fortasse quodei sdem iudeis apłi responderunt: cui oboedireopor

Expanded text:
tas incidisse in obprobrium abs te mihi obiectum, cum diceres: si tu scis rem tas incidisse in obprobrium abs te mihi obiectum, cum diceres: si tu scis rem de qua agitur a te finiri non posse, cur incassum laborem sumis, cur inanem inpendis operam, cur superuacue ac sine fructu contendis? an non magnus error est uelle quod non ualeas explicare, cum et lex moneat dicens: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, et iterum: homo animosus parat lites et uir iracundus exaggerat peccatum? Hiezechieli certe ista non diceres, qui cum uerbo dei mittitur inferre certamen hominibus non oboedituris contra sensuris contra dicturis contra facturis. nam si diceres, responderet tibi fortasse, quod eisdem ludaeis apostoli responderunt: cui oboedire opor
Abbreviated transcription (Latin):
elem prophetamdicit . Vade etintra indomum irł edoquere uerba mecc ad
ipsos quia non adpopulũ ignotȩ linguȩ tumitteris ad domũ irł necad popu¬
los multos diuersis aut grauib linguis loquentes quorum uerba non possis
audire: Et si adtales misissemte forsitanccudissentte: Domus autẽ irł
non audientte . qui a nolunt audireme: Omnisenimdomus irł inqui&o
etduro cordeest. Ego autẽ dedi faciemtuã fostem aduersus faciem eorum.
etcestamentuum confostabo aduersus cestameneorum. Eccemittitur dĩ ser¬
uus et eis loqui iubetur qui eum nonerant audituri eo ipsodño quimit tebat
ed oqui iubebat p̃dicente qđ non erant audituri. Quacausa: ciubono q̃uo
fructu: quo ue effectumitcitur adcestamen p̃dicandȩ ueritatis. aduersus
cestaturos et nonoboedituros: nũquisquã dicere audebit scõ sdĩ prophe¬

Expanded text:
elem prophetam dicit: uade et intra in domum Israhel et loquere uerba mea ad elem prophetam dicit: uade et intra in domum Israhel et loquere uerba mea ad ipsos, quia non ad populum ignotae linguae tu mitteris, ad domum Israhel, nec ad populos multos diuersis aut grauibus linguis loquentes, quorum uerba non possis audire. et si ad tales misissem te, forsitan audissent te; domus autem Israhel non audient te, quia nolunt audire me. omnis enim domus Israhel inquieto et duro corde est. ego autem dedi faciem tuam fortem aduersus faciem eorum et certamen tuum confortabo aduersus certamen eorum. ecce mittitur dei seruus et eis loqui iubetur, qui eum non erant audituri, eo ipso domino qui mittebat et loqui iubebat praedicente, quod non erant audituri. qua causa, cui bono, quo fructu quoue effectu mittitur ad certamen praedicandae ueritatis aduersus certaturos et non oboedituros? num quisquam dicere audebit sanctos dei prophe
Abbreviated transcription (Latin):
erit laborare: Quid quodetiã ipsum diabolum quẽiam non solũds̃ sedne
homines quidem dubitare possunt nullo modo a diustitiam conuersurũ.
filiusditamen insidiose temptantem et descripturis sc̃is questionẽ laqueos
opponentem descripturis sc̃is respondendo conuicit. Neciudicauit indignũ
cũ satana xp̃s dediuini seloquiis habere conloquium: quidũtiq prȩuidets.
nisi quodiudȩis et diabolo nihil proderat : credituris gentib: profuturum:
Prophetas etiam legimus missos adhomines tam in oboedientes. ut ds ipse
qui prophetas mittebat dehis ad quos mittebat p̃diceret quod uerbis eorum
obtemperaturi nonessent. Omitto quod propheticosp̃u quo futura cerne¬
bant etiam hocutiq nosse potuissent quodeorum uerbĩ contẽpturi fuerant
quibus eatamen uehementi instantia non tacebant aꝑtissimedñs ad hiezechi¬

Expanded text:
erit laborare. quid quod etiam ipsum diabolum, quem iam non solum deus sed ne erit laborare. quid quod etiam ipsum diabolum, quem iam non solum deus sed ne homines quidem dubitare possunt. nullo modo ad iustitiam conuersurum, filius dei tamen insidiose temptantem et de scripturis sanctis quaestionum laqueos opponentem de scripturis sanctis respondendo conuicit nec iudicauit indignum cum satana Christus de diuinis eloquiis habere conloquium, quid utique praeuidens nisi, quod Iudaeis et diabolo nihil proderat, credituris gentibus profuturum? Prophetas etiam legimus missos ad homines tam inoboedientes, ut deus ipse qui prophetas mittebat de his ad quos mittebat praediceret, quod uerbis eorum obtemperaturi non essent. omitto quod prophetico spiritu quo futura cernebant etiam hoc utique nosse potuissent, quod eorum uerba contempturi fuerant, quibus ea tamen uehementi instantia non tacebant. apertissime dominus ad Hiezechi
Abbreviated transcription (Latin):
guit disputare Sed illam inquis credituram c̃ẽ pręsciebat: Quodtotiens
aduersus iudeos phariseos sadduceos. Nonsolũ minime credituros. uerũ&ia
maxime contradicturos et ꝑ sequuturos coram in oseorum quã multa locu¬
tus est : non ne abeis ultrocumuoluit quod uoluit inquisiuit uteorum
illos responsione conuinceret : Nonne illis dolose temptando quȩrentib
quem redarguti ommutescerent sineulla ambiguitate respondit: qđ cũ
faceret nullus ex his legitur adeum sequendum fuisse conuersus. etutiq
nouerat quia presciuserat nihil seadeorum salutem. cũ hȩc adeos uel ineos
uel aduersus eosdiceret profuturum: Sednos fostasse suo firmauit ex¬
emplo qui futuram fidem ꝑfidiamue hominũ p̃noscere nonualemus
nesiquandonimium duris nimiũq ꝑuersis sine fructu salutis eorũ locuti
fuerimus defitiamus ec desistamus ab instantia p̃dicandi cũ inanit̃ pigu¬

Expanded text:
guit disputare? sed illam, inquis, credituram esse praesciebat. quid? totiens guit disputare? sed illam, inquis, credituram esse praesciebat. quid? totiens aduersus Iudaeos Pharisaeos Sadducaeos non solum minime credituros, uerum etiam maxime contradicturos et persecuturos coram in os eorum quam multa locutus est! nonne ab eis ultro cum uoluit quod uoluit inquisiuit, ut eorum illos responsione conuinceret? nonne illis dolose temptando quaerentibus, ad quae redarguti ommutescerent, sine ulla ambiguitate respondit? quod cum faceret, nullus ex his legitur ad eum sequendum fuisse conuersus. et utique nouerat, quia praescius erat, nihil se ad eorum salutem, cum haec ad eos uel in eos uel aduersus eos diceret, profuturum. sed nos fortasse suo firmauit exemplo, qui futuram fidem perfidiamue hominum praenoscere non ualemus, ne, si quando nimium duris nimiumque peruersis sine fructu salutis eorum locuti fuerimus, deficiamus et desistamus ab instantia praedicandi, cum inaniter pigu
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntiatur sicut a postolus quidicit et in hoc gaudebo: Sia utẽ qđ dõmaxi¬
menotum est et quod tibi etiam ipsi quantumest facultatis humanȩ sino¬
biscum uiueres notum eẽ potuisset. pia sollicitudine caritatis in huius dis¬
pensationis laboreuersamur. putonequaquam iuste rep̃hendiministeriũ
nr̃m. si contra quos libet aduersarios ueritatis feruenti spũ proueritate cer¬
temus. Namsi contentiosus habetur a uobis uelanimosus paratorque
rixarum quisquiscuiquam sermonis altercationem uel inferreuelre¬
etapostolis sentiatis. Nempeenim dñs ipse filius dĩ num quid cum solis
discipulis uel turbis quiin eum crediderunt. annon etiam cũ inimicis
temptantibus. obtrectantib in terrogantib resistentib: maledicen¬
tibus. habuit deueritate sermonem: nũquid eum etiã cũ unamuli¬
ere dequestione orationis contraopinionem uel heresem samaritanorum pi¬

Expanded text:
adnuntiatur, sicut apostolus qui dicit: et in hoc gaudebo. si autem — quod deo maxiadnuntiatur, sicut apostolus qui dicit: et in hoc gaudebo. si autem — quod deo maxime notum est et quod tibi etiam ipsi, quantum est facultatis humanae, si nobiscum uiueres, notum esse potuisset — pia sollicitudine caritatis in huius dispensationis labore uersamur, puto nequaquam iuste reprehendi ministerium nostrum, si contra quoslibet aduersarios ueritatis feruenti spiritu pro ueritate certemus. Nam si contentiosus habetur a uobis uel animosus paratorque rixarum, quisquis cuiquam sermonis altercationem uel inferre uel reet apostolis sentiatis. nempe enim dominus ipse filius dei numquid cum solis discipulis uel turbis, qui in eum crediderunt, an non etiam cum inimicis temptantibus obtrectantibus interrogantibus resistentibus maledicentibus habuit de ueritate sermonem? numquid eum etiam cum una muliere de quaestione orationis contra opinionem uel haeresem Samaritanorum pi
Abbreviated transcription (Latin):
dixit etex contentione uolentes suꝑbo sensu in eadem ipsa ad nuntiatione p̃cel¬
lere. et apostolopaulo anteponi: quodille non moleste ferens immo&iã gau¬
dens quod abeis illud uidebat p̃dicari quod latius innotescerecupiebat
Quiderim inquit dũ omni modo siueoccasione siue ueritate xp̃s ad nunti¬
etur : Neq enim cordissuiueritate quia non sincera intentione sedȩmula con¬
tentione ueritatẽ tamen hocest xp̃m anuntiabant. Tuigitur cũ iudex in¬
teriorum cordis nr̃i eẽ non possis. tantũ modo utrũ ueritati resistamus aneos
quiueritati resistunt reuincerecupiamus adueste: Nam proculdubio siue¬
ritatem suademus erroremq refellimus etiã si non ueritate ꝓpriȩ inten¬
tionis sed ȩ malumentum sȩculihuius ethumanamgloriam quȩrentes id
agamus gauder edebent dilectores ueritatis. quia ethac occasione ueritas

Expanded text:
dixit, sed ex contentione, uolentes superbo sensu in eadem ipsa adnuntiatione praeceldixit, sed ex contentione, uolentes superbo sensu in eadem ipsa adnuntiatione praecellere et apostolo Paulo anteponi. quod ille non moleste ferens, immo etiam gaudens, quod ab eis illud uidebat praedicari quod latius innotescere cupiebat: quid enim, inquit? dum omni modo, siue occasione siue ueritate. Christus adnuntietur. neque enim cordis sui ueritate, quia non sincera intentione sed aemula contentione, ueritatem tamen, hoc est Christum, adnuntiabant. tu igitur cum iudex interiorum cordis nostri esse non possis, tantummodo utrum ueritati resistamus an eos, qui ueritati resistunt, reuincere cupiamus aduerte. nam procul dubio, si ueritatem suademus erroremque refellimus, etiamsi non ueritate propriae intentionis, sed emolumentum saeculi huius et humanam gloriam quaerentes id agamus, gaudere debent dilectores ueritatis, quia et hac occasione ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis utilitatem pietatem sc̃ĩtatem: p̃dicamus uolentib: opostune:
renitentib in postune et quantis ualemus uirib istam in t̃nos pastemq
donatiquestionem et proquib possumus olimfinitam eẽ monstra¬
mus agnoscant inse contentiose animositatis nomen etcrim̃. quiuel ꝑ¬
uicaciastutia p̃bent patrocinium falsitati. uel inuidia iactantia minis¬
trant p̃conium ueritate: utrũq hoc contentiosorum genus a postolis
paulus ex pressit: illud primum. in alex andro dequo ait alex ander
aerarius. multa mala mihi ostendit: reddet illidñs secundum operaeus.
quẽ ectudeuita: ualdeenim reftitit nr̃issermonibus. Hocuerti alte¬
rum. in eis dequibus ait quidam quidem ex inuidia et contentione xp̃m
ad nuntiant non caste: ex istimantes tribulationem suscitari uinculis
meis : Nam hi proculdubio id ipsum adnuntiabant quod paulus.
non ta m̃ eo animo nonecc uoluntate: p̃excaritate sedex inuidia sicut

Expanded text:
unitatis utilitatem pietatem sanctitatem, praedicamus uolentibus oportune, renitentibus inoportune, et quantis ualemus uiribus istam inter nos partemque Donati quaestionem et pro quibus et contra quos possumus olim finitam esse monstramus. Agnoscant in se contentiosae animositatis nomen et crimen, qui uel peruicaci astutia praebent patrocinium falsitati uel inuida iactantia ministrant praeconium ueritati. utrumque hoc contentiosorum genus apostolus Paulus expressit, illud primum in Alexandro, de quo ait: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi dominus secundum opera eius. quem et tu euita, ualde enim restitit nostris sermonibus, hoc uero alterum in eis, de quibus ait: quidam quidem ex inuidia et contentione Christum adnuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari uinculis meis. nam hi procul dubio id ipsum adnuntiabant quod Paulus, non tamen eo animo, non ea uoluntate, non ex caritate sed ex inuidia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
enim respondes quasi egodixerim ꝑsecutionẽ uobis propace unitatis fieri
debere, quod illoquidem loconondixi. sed dixi sialiquid iniq passi estis. ñ ꝑti¬
nere adeos a quib laudabit̃ ꝓunitatis pace tolerantur. quiatalia in uosqũa

Expanded text:
enim respondes, quasi ego dixerim persecutionem uobis pro pace unitatis fieri debere. quod illo quidem loco non dixi, sed dixi: \'si aliquid inique passi estis, non pertinere ad eos, a quibus laudabiliter pro unitatis pace tolerantur, qui talia in uos qua
Abbreviated transcription (Latin):
ecdesiȩ arbi trorte carissime non solum uerbatua non considerasse conscriben¬
da sed neclegisse conscripta uerũ tam̃ quid faceres cuinecessitas in hocopere
ingerebatur. inmaximianũ acsotioseius non propriũdicere sedabaliisdictã¬
q quomodo possis defensare sententiã : Nãetsitunonutereris his uerbis ĩdem

Expanded text:
clesiae? Arbitror te, carissime, non solum uerba tua non considerasse conscribenda, sed nec legisse conscripta. uerumtamen quid faceres, cui necessitas in hoc opere ingerebatur in Maximianum ac socios eius non propriam dicere, sed ab aliis dictam, quomodo posses, defensare sententiam? nam etsi tu non utereris his uerbis, idem
Abbreviated transcription (Latin):
quando cũ maximiano erant nonerant extra ecclesiã: ad uestis nequiddicas
inuenis quaex eas quo confugias. ubiteabscondas: uidescerte dũ manifestoser¬
rores defendere conaris alienos. nihilte a gerenisi subiungere manifestiores
tuos eccelege uerbatua si ca meprorsus cõmemorent᷑ ut ate scripta sunt cũ qũa
plurimos inquis ep̃s erroresibi maximiani sociarecontenderet contracto a nr̃is
concilio in eosomnes quiincius schismate ꝑftitissent prolata sententia est. qua

Expanded text:
quando cum Maximiano erant, non erant extra ecclesiam? aduertisne quid dicas, inuenis qua exeas, quo confugias. ubi te abscondas? Uides certe, dum manifestos errores defendere conaris alienos, nihil te agere nisi subiungere manifestiores tuos. ecce lege uerba tua — sic a me prorsus commemorantur ut a te scripta sunt —: cum cum plurimos, inquis, episcopos error sibi Maximiani sociare contendere, contracto a nostris co
Abbreviated transcription (Latin):
credere nefasesturi maiores contraeius sententiã fecerunt qui seaborien¬
talium cõmunione quod dehacre diuersa senserint diuiserunt proinde si
omnino iam credendum sit quinquaginta episcopis orientalium id ẽẽuisũ
quod septuaginta a fris uel aliquanto etiã plurib: contratotmilia episcopo¬
rum quibus hicerror in toto orbe displicuit : cur non potius etiã ipsos pau¬
cosorientales suum iudicium correxissedicamus. non uttuloqueris rescindisse:
sicut enim laudabileest auera sententia non moueri itaculpabile ꝑsistere

Expanded text:
credere nefas est, uestri maiores contra eius sententiam fecerunt, qui se ab oriencredere nefas est, uestri maiores contra eius sententiam fecerunt, qui se ab orientalium communione, quod de hac re diuersa senserint, diuiserunt. Proinde si omnino iam credendum sit quinquaginta episcopis orientalium id esse uisum, quod septuaginta Afris uel aliquanto etiam pluribus contra tot milia episcoporum, quibus hic error in toto orbe displicuit, cur nou potius etiam ipsos paucos orientales suum iudicium correxisse dicamus, non, ut tu loqueris, rescidisse? sicut enim laudabile est a uera sententia non moueri, ita culpabile est pe