comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qo est unde aꝙͣ i sangiu
nemu̾tint. si iam tota
aqua egipti ĩ sanguinẽ
usa fuat. s intelsigend̾
et regicem uͥ fili iscł
hitabant talib plagis
n fuisse ꝑcussam ⁊ inde
potiunt incantatoreᷤᷤ
haurite aꝙͣ. ꝙͣ ĩ sangui¬
nem iterent uł ranaᷤᷤ
educere ad ostentatio
iumxit ꝙ postea fieri
potuit.

Expanded text:
o est, unde aquam in sanguinem verterint, si jam tota aqua Aegypti in sanguinem versa fuerat? Sed intelligendum est regionem ubi filii Israel habitabant, talibus plagis non fuisse percussam, et inde potuerunt incantatores haurire aquam, quam in sanguinem verterent, vel ranas educere ad ostentationonjunxit quod postea fieri potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
que mutanda est bonauo¬
luntate ĩ dei gr̃a. ut incipi¬
ant ꝓdẽe iuditia dei. que
niaus cordib nocent. unde
cantabat uuiet aĩa mea

Expanded text:
quae mutanda est, bona voluntate in Dei gratia, ut incipiant ei prodesse judicia Dei, quae malis cordibus nocent. Unde cantabat: Vivet anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
muina portaꝵ. que inani¬
unflata modulatr̃e. ne¬
lud ranax sonis ⁊ can¬
fabulas intułunt. ad
nl .ii. aĩal illud utileẽ.
nͥ ꝙ sonum uocis imꝑ¬
bis ⁊ importunis clamo

Expanded text:
mina poetarum; qui inaninflata modulatione, velut ranarum sonis et cafabulas intulerunt. Ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamo
Abbreviated transcription (Latin):
diem luna noctenulluminet. Hoc .i
luminosa. lune uł stellax splendore
radiata. que hactenus tantum te¬
nebras nouerat.⁊ si .ii. nox tenebro¬
sa uidetur obscurato aere qui proxi
eris spacia. semꝑ sỹdexe fuigore ft̃¬

Expanded text:
diem, luna noctem illuminet. Hoc eniluminosa, lunae vel stellarum splendore radiata, quae hactenus tantum tenebras noverat. Et si enim nox tenebrosa videtur obscurato aere, qui terris eris spatia semper siderum fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
Orẽ. ¶ideamus que uia p̾cipit᷑ eligenda de
sio tortuosa. Magdalon turris. beelsephõ
⁊ molle. s ascensio ẽ ⁊ tortuosa. Nõ .i. ꝓcliue
it᷑ quo tenditur ad uͥtutes s ascenditur
ceditur ascensio tortuosa ⁊ ascensio specsẽ
ur habens speculam. ascensio ad actus ꝑ¬
tinet. specula ad fidem. ostenditur ergo
qr ⁊ĩ actib ⁊ ĩ fide multa est difficultas.
Multus labor. coulte .ii. temptationes oe
curcunt nobis. multa offendicua uolẽ¬
tib agere que dei sunt. deinde ĩ fide mul¬
ta ĩuenies tortuosa. płimas questiones
obiectiones hereticor conttadictiones ifi

Expanded text:
. Videamus quae via praecipitur eligenda. De Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum turris, Beelsephon et molle, sed ascensio est et tortuosa. Non enim proclive iter est quo tenditur ad virtutes, sed ascenditur ceditur ascensio tortuosa, et ascensio speculae vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem; ostenditur ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, multus labor: multae enim tentationes nobis occurrunt, multa offendicula, volentibus agere quae Dei sunt. Deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, objectiones haereticorum, contradictiones infi
Abbreviated transcription (Latin):
ter mirust̾ium angeloꝵigne¬
amcustodiam constinit. fã¬
flammens gladins. tribulati¬
ones ⁊dolores ⁊labores hums
uite quib nos exercemur. uł
sententia iuste dampnatioĩs.
que hõi data. quuta damp¬
natus estͥut xp̃i passione re¬
⁊ belie⁊ cotidie remouetur fidelib. de hac uita as supnam beati¬
tudinem transeuntib. necdicit flammam ⁊ gladium s flame

Expanded text:
igneam custodiam constituit. Flammeus gladius tribulationes, dolores et labores hujus vitae, quibus nos exercemur; vel sententia justae damnationis, quae homini est data, qui ita damnatus est ut Christi passione reet Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. Nec dicit flammam et gladium, sed « f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯitnguntur. de cognatione
uxor duci precipitur. quia
sola electoꝵ eccłia xp̃o copu
titut: prophetaꝵ ⁊ apostoloꝵ
omnium qz doctoꝵ ordo est.
qui dum u̾bum predicatoĩs
fatiunt cuiusq anime cõ
uingende unigenito filio ꝓ¬
uisores fuint.

Expanded text:
um animae conjunguntur. De cognatione uxor duci praecipitur, quia sola electorum Ecclesia Christo copultitur, prophetarum et apostolorum, omniumque doctorum ordo est; qui dum verbum praedicationis faciunt, cujusque animae quasi conjungendae unigenito Filio provisores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Re. S fons ⁊ c̃ huuis fontis qualiscq ireiga¬
tioiam t̾ra herbis ilignis uestira supuenio.
fons unus ascendisse d̾x ꝑ aliqua ĩ tẽtre sin¬
b imitate. uł singlłaris poĩtus est ꝓ plural

Expanded text:
ed fons, » etc. Hujus fontis qualiscunque irrigatione jam terra herbis et lignis vestita supervenit. Fons unus ascendisse dicitur pro aliqua in terrae finibus unitate; vel singularis positus est pro plural
Abbreviated transcription (Latin):
¶As. Notandum ẽ nunc primũ
sacͥficasse moysen eiudenter
scripturam dr̃e. ex quo ex e¬
gypto eductus ẽ ppłc. primo
.N. de iethro dictum est qͣm
libr testam̃ti cũ sangnine
calogum s tabulis lapideis fu¬
isse scͥptum postea patet.¬
corporis mbra ponit sicut est
nri corporis sedere iacere sta

Expanded text:
. notandum est nunc primum sacrificasse Moysen euidenter scripturam dicere, ex quo ex Aegypto eductus est populus. primo enim de Ilibrum testamenti cum sanguine calogum legis in tabulis lapideis fuisse conscriptum postea manicorporis membra ponit, sicut est nostri corporis sedere, et jacere, sta
Abbreviated transcription (Latin):
singula facta sunt pleniꝰ
ĩ sequentib explicatur.
rationale pectoris habit᷑.
suꝑ hum̾ale est hum̾oꝵ
tunica. ⁊ linea stricta .i.
camisia. totum corpus
oꝑiunt. ꝙdaris capud
ornat. baltheus utram¬
q tunicam simul ⁊ su¬
ꝑ hum̾ale arcuis ad cor

Expanded text:
singula facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum; tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt, cidaris caput ornat, baltheus utramque tunicam, simul et superhumerale arctius ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ .i. aues quas coturni¬
ces muiti iatini int̾pretant᷑
cũ sit aliud genus auiũ orto¬
gometra. qͣmiuis coturnicib
nõ usq qͣq dissimile. Non̾ãt
.ii. deus quid desid̾arent ⁊
patuint᷑. ab hostib ĩpugrã¬
tur. agensq it̾ huuns uite
semꝑ debet ẽẽ ꝑatus ⁊ stareĩ
castris unde profecta est oĩs
sẏnagoga filioꝵ isrł de desce¬
to sẏn scd̾m castra sua. ꝑ uet¬
bum dei ẽ una quid̃ syngo¬
ga domini. s ĩ .iiii. castris
diuidrtuir que describuntur
ĩ ni̾ns circa tabernaculum
doninu poĩta. armatus erg
ĩ castris domini militans ii
implices te sclarib negociu
⁊ ĩ castris domini semꝑ extu¬
bias agas ut de te dicatur q
ꝓfectus ẽ ꝑ u̾bum domini
dicii qui bene disponit se¬
mones suos t̃ iudraio.

Expanded text:
data est, id est, aves, quas coturnices multi Latini interpretati sunt, cum sit aliud genus avium ortygometra, quamvis coturnicibus non usquequaque dissimile. Noverat enim Deus quid desideraverint, patiuntur, ab hostibus impugnantur: agensque iter hujus vitae semper debet esse paratus et stare in castris. Unde profecta est omnis synagoga filiorum Israel de deserto Sin secundum castra sua per verbum Dei. Est una quidem Synagoga Domini. sed in quatuor castris dividitur, qui describuntur in Numeris circa tabernaculum Domini postia. Armatus ergo in castris Domini militans ne implices te saecularibus negotiis, et in castris Domini semper excubias agas, ut de te dicatur quia profectus es per verbum Domini dicii qui bene disponit sermones suos in judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat aqua ad bi¬
bendũ ppło. Qui iur¬
gat᷑ cc moysen: ait.
mini cͣt me cur tẽp¬
tatis dominum :¬
Situnt ergo  pls¬
ioi ꝓ aque penuria
⁊ murmurauit cͣt
moysen dicens. Cur

Expanded text:
non erat aqua ad bibendum populo qui iurgatus contra Mosen ait mini contra me cur temptatis Dominum sitivit ergo pro aquae penuria et murmuravit contra Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
psen: suffecit dr̃e qr sicuit. Qud
opus fcut addere aꝙͣ. ñ est suꝑ¬
fiuta adiectio. Sunt gͦ diu̾̃se si¬
tes ⁊ quisq ht ꝓpriam. Qm bo¬
ni sunt esuriunt ⁊ iicut iu¬
ñ faiem panis s audiendiuer¬
bum dei. Sicut ergo pp̃ aquam
qui debuit sitire iusticiam. sed
deus eruditor infantiũ mag̃r
insipientium corrigit culpasi
emendat errores. dicens ad moy¬
sen ut sumat uirgam ꝑcutiat¬
aꝙꝙ̃ petram ⁊ educat aquaẜ uult
ħ tosiam de petra uibere ⁊ ꝓficere
⁊ ad uitiora muist̾ia uenire. Mur¬
murau̾unt .i. adu̾sus moysen
so iubet dominus ut ostendat
eispetcam de qua brbant. Siqͥs
est qui legens moysen: mur¬
nurat adu̾sus enm ⁊ displie
eilex scd̾mo litt̾am. quia ĩ multi
ñ iudetur hr̃e conseq̃intiam. õ¬

Expanded text:
quid opus fuit addere aquam? Non est superflua adjectio. Sunt ergo diversae sites, et quisque habet propriam. Qui boni sunt, esuriunt et sitiunt junon famem panis, sed audiendi verbum Dei. Sitivit ergo populus aquam, qui debuit sitire justitiam. Sed Deus eruditor infantium, magister insipientium, corrigit culpas et emendat errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas. Vult enim eos jam de petra bibere et proficere, et ad interiora mysteria venire. Murmuraverunt enim adversus Moysen, ideo jubet Dominus ut ostendat eis petram de qua bibant. Si quis enim est qui legens Moysen, murmurat adversus eum, et displicet ei lex secundum litteram, quia in multis non videtur habere conseq
Abbreviated transcription (Latin):
sit iethro socer moy¬
si holocaustomatai
sacͥficia domino. sũp¬
an forte sensus estñ
locutio: ut ea sump
casse nec aaron nec
quisꝙͣ hebreoꝵ qui
educti sunt de terta

Expanded text:
sit Jothor socer Moysi holocaustomata et sacrificia Deo: sumpAn forte sensus est, non locutio, ut ea sumpscasse, nec Aaron nec quisquam Hebraeorum qui educti sunt de terra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dmitit deus sare st̾ili filiũ dicens.
riserit qr illius risus admiratõis
fuit huius dubitationis. ꝙ diu¬
dicare potuit: qui corda nouit. sle¬
gat sara se risisse ẽ deum ñ poss
latere. s forte hoĩes putabatiabra¬
hamu̾o desi intelligebat. s huan¬
tatis offitia exhibendo. que tamen
unfirme cami neccia sunt. shux ẽ
nͥ hoĩes prius arbitratus est. s in
quib deum loqui intelligeret qͥ¬
brdam signis diuine maiestatis
apparentib. sicut ł hoib deum ap¬
paruisse sepe scͥptura testatur. sed
postea angłos fuisse cegnonunt

Expanded text:
mittit Deus Sarae sterili filium, dicens: riserit; quia illius risus admirationis fuit, hujus dubitationis, quod dijudicare potuit qui corda novit. Negat Sara se risisse cum Deum non possit latere, sed forte homines putabat. Abraham vero Deum intelligebat, sed humanitatis officia praebendo, quae tantum infirmae carni necessaria sunt; mirum est: nisi homines prius arbitratus est, sed in quibus Deum loqui intelligeret, quibusdam signis divinae majestatis apparentibus: sicut in hominibus Deum apparuisse saepe Scriptura testatur, sed postea angelos fuisse cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumat.⁊ totam se ĩdu¬
nespei fidutiam tͣnsterat.¬
despitit. studio l adẽẽ sibin
te subsidia diffidit. unde:
diensridet. s ridens corri¬
prcur. correcta ꝓtinus fe¬
cundatur. ⁊ que ĩ nunen¬

Expanded text:
t totam se in divinae spei fiduciam transferat,cessante studio adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde ediens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur. Et quae in juve
Abbreviated transcription (Latin):
bitos. latituomis .iiii. que
simul conuncte ⁊ ĩ unum
plebant latitudine sua cu
⁊ pone ĩ domum cuuis figa
toꝵ ⁊ udebis quia cortine
habent᷑ s oqualitate que est
int̾ ꝑietes cubitos denos. ĩ
nouenos. sic q fit ut sum¬
mitas cortinaꝵ t̾ram tan¬
gere ñ possit. s m̃suramuꝰ
tubit a t̾ra altior absit.
it̃. uideo ꝙ cortine habent
ĩ equalitate ꝑ longitudi¬
nem domus cubitos .xx.
ĩ ascensu aũ ur descesu¬
ꝙ est ĩ oriental ux occi¬
dentali lar̾e domꝰ cubitoᷤᷤ
quinos. ĩoq ead litt̾alis
summitas cortinax non

Expanded text:
bitos, latitudinis quatuor; quae simul junctae, et in unum plebant de latitudine sua cubet pone in domo, cujus est t videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem si est in orientali, sive in occidentali latere, cubitos quinos; ideoque eadem lateralis summitas cortinarum, n
Abbreviated transcription (Latin):
Iosepbus dicit .xii. panesex
simila fi̾. singulos exdua¬
b decimis qui sabbato su¬
ponebant᷑. suꝑ ꝙ̃ cumq
patena aurea cũ pugillo
thuris. ⁊ sic seruabantur
uisq ad alind sabbatum
i quo thus cremabatur.
panes u̾o sacerdotes come

Expanded text:
osephus dicit duodecim panes ex simila fieri, singulos ex duabus decimis, qui Sabbato suponebantur: super quemque patena aurea cum pugillo thuris, et sic servabantur usque ad aliud Sabbatum, in quo thus cremabatur; panes vero sacerdotes comed
Abbreviated transcription (Latin):
qꝑ .ẜ. de mesopotamia ueni¬
ens transito flumine eu¬
frate sedem posuit int̾ra
chanaan. unde iħxe nauea
it. Quid uultis seriuire
diis patre u̾r̃oꝵ qui sunt
teans flumen:

Expanded text:
 de Mesopotamia veniens transito fluvio Euphrate, sedem posuit in terra Chanaan. Unde Jesus Nave: « Quid vultis servire diis patrum vestrorum qui sunt trans flumen
Abbreviated transcription (Latin):
aaron reponeret añ dñm quando
te de futuro. so dixit repones ut ĩ¬
telligatur tunc ante domum
posse reponi quando futura ar¬
cha erat: an pocuis ante domiñ
dictum est ꝙ fit ip̃a deuocione of¬
ferendi. ĩ quocũq loco poneretur.
⁊ reposuit aaroñ aute testimoni¬
um ad reseruandñ priorẽ magis
sensum asserit. hoc .ii. mͦ scͥptura

Expanded text:
Aaron reponeret ante Dominum, quando te de futuro, ideo dixit repone, ut intelligatur tunc ante Dominum posse reponi, quando futura arca erat? An potius ante Dominum dictum est, quod fit ipsa devotione offerendi, in quocunque loco poneretur?  reposuit Aaron ante tabernaculum ad reservandum, priorem magis sensum asserit. Hoc enim modo Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
pulcͥtudini suꝑhum̾at
inectitur. qr tunc castimo¬
nia ad ꝑfectum munditi¬
e candorem ducitur cum
ꝑ abstinentiam caro fati

Expanded text:
pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fati
Abbreviated transcription (Latin):
intentõe reuocaret. factum¬
est tam̃ illud ip̃m difficile
ut ẽet auix ad fatiendum
ydolum ꝙ pp̾ eos notandũ
putaui qui contͥstantur si
quid tale pp̾ uitam et̾nam
duunitus fr. uł equo aĩo
tolari uibeatur. ⁊c̾.¬

Expanded text:
intentione reuocaret; factum tamen illud ipsum difficile, ut esset aurum ad faciendum idolum, propter eos notandum putaui, qui contristantur, si quid tale propter uitam aeternam diuinitus fieri uel aequo animo tolerari iubeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ces domui i acob ⁊ nuntiabis
filiis iscłꝰ ⁊cꝰ ⁊ panlo post des¬
cende ⁊ contestare ppło ⁊ puti¬
ficabis illos hodie ⁊ cras ⁊ lauẽt
nestiñtta sua ⁊ sint parati in
diem tͥcium. t̾cta .n. die descẽ¬
det dominus ĩ montem syna
coram oĩ ppło. hoc die reꝑitur
dari lex qne ĩ tabulis lapideiᷤ
scripta est digito dei situt se¬
quentia docent. dies aũ iste
fecͥunt᷑ .i. agnum ĩmolane¬
qui a sollempnitate occisi ag
ni quinquagesimus ẽ. ac ꝑ
hoc ũsta umbras futuri. scd̾m

Expanded text:
ces domui Jacob, et nuntiabis filiis Israel, etc. Et paulo post: Descende et contestare populo, et purificabis illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertiam. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo. Hoc die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei, sicut sequentia docent. Dies autem istfecerunt, id est, agnum immolavequi a solemnitni quinquagesimus. Ac per hoc in ista umbra futuri secundum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. uncta fi̾unt. Quid gͦ
distabit int̾ illa int̾iora
que uelo teguntur ⁊ c̾. &¬
detig̾it ea .s. Similit̾ de al¬
tari sacͥfitioꝵ suꝑuis dic¬
tum est ꝙ sic intelligẽ¬
dum est. ut liceat popło
tangere tab̾naculum q̃n
offerebant hostias. uł que¬
libet dona.⁊tangendo san¬
ctificabantur pp̾ illud o¬
leum quo cuncta ꝑuncta
ex illo. ⁊ c̾.

Expanded text:
 uncta fuerint. Quid ergo distabit jam inter illa interiora quae velo teguntur? Qui tetigerit. Similiter de altari sacrificiorum superius dictum est, quod sic intelligendum est, ut liceat populo tangere tabernaculum, quando offerebant hostias, vel quaelibet dona, et tangendo sanctificabantur, propter illud oleum quo cuncta peruncta ex illo. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
niama ex aromatib cõ¬
poĩtum facimus cumĩ
altar boni oꝑis uͥtutũ
multiplicitate redolemꝰ
gctur tantum incensum
boni odoris sinc̾ius exhibe¬
tur. unde bene sequitur.
cumq ĩ tenuissimũ pul¬
uerem unu̾sa contud̾is
nuissimum puluerem
aromata conterimus:
cum bona opera quasi ĩ
pila cordis occuita discuᷤ¬

Expanded text:
iama ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis virtutum multiplicitate redolemus. gitur, tantum incensum boni operis sincerius exhibetur; ubi et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem in universa contunuissimum pulverem aromata universa conterimus; cum bona nostra quasi in pila cordis occulta discu
Abbreviated transcription (Latin):
S̾. Incensum ex ex qͣ¬
tuor odoratissimis ge
gũmi ꝓprie stacte uocatur.
oꝵ tantum cubitoꝵ d̾r ꝙ¬
namomũ qr ĩ modũ can¬
ne subtiles ⁊ repplicatos ht̃
calamos cmerei uł nigrz
coloris. qui fracti uisibile
spiram̃tum redonnt.⁊
subtile quid̃ carũ. grosstĩ
u̾o uile ⁊ despectum. cala¬
nius aromatica spẽs uix̃
lybanum. ⁊ c.¬

Expanded text:
 incensum autem ex quatuor odoratissimis piggummi proprie stacte vocatur, orum tantum cubitornamomum, quia in modum cannae subtiles et replicatos habet calamos, cinerei vel nigri coloris; qui fracti visibile spiramentum reddunt, et subtile quidem charum; grossum vero, vile et despectum. Calamus aromatica species juxta Libanum.
Abbreviated transcription (Latin):
dies aũ multes mortuusẽ rex
egipti. Dixit añ dominus adi
moysen ĩ madian. uade ꝑge
bis notanda sunt gen̾a locu¬
tionum. Primo .ii. inquidua¬
de ꝑge ĩ egiptum. tamꝙͣ non
sufficeret altere. deinde. mor¬
lum regem egipti scͥpt᷑a mor¬
nuum dyx̾ct. de quo solo ante¬
a dictum fu̾at: Ꝙ moy sen
querebat occid̾e̾. an ipe post
a lios mnimicos ultimus est¬
mortus. ꝙ si ita est ñ locnti¬
o s sensus est.

Expanded text:
tuus est rex Aegypti. Dixit autem Dominus ad Mosen in Madian: Vade, perge bis notanda sunt genera locutionis. Primo enim inquit: Vade, perge in Aegyptum, tanquam non sufficeret alterum, deinde, morlum regem Aegypti Scriptura mortuum dixerit: de quo solo antea dictum fuerat quod Mosen quaerebat occidere: an ipse post alios inimicos ultimus mortuus est? Quod si ita est, non locutio, sed sensus est.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Erat aũ thanna cõcibina elypbat filii esau el
peꝑit e amalech. hii sunt filii ada uxoris esau. fili aũ rahuel naach.
⁊ rara. semma. ⁊ mera. hii filii bã semath uxoris esau. Ist qͦ erãt fili
colitama: filie ane filii seleon uixoris esau. qͦs genuit ez hyeus. ⁊ bye¬
lon. ⁊ chore. ii duces filioꝵ esau. fiui elyphath pͥmegenit esau. Sux
theman. Sux omar. Dux sephuia. Dux ceneth. Sux ch . ore. Dux gathan
Dux senna. Dux meza. hii aũ duces rahuel in t̾ra edom. Ist filii bãse¬
math: uxoris esau. hii aũ filii colibama uxoris esau. Dux hyens. Six
hẏelon. Dux chore. hu duces oouibama fiue ane rxoris esau.hsisĩt
filiiesau.⁊ hii duces eoꝵ. ip̃e est edm. Isti fiii seyrore moies

Expanded text:
ez erat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Theman dux Omar dux Sephu dux Cenez dux Core dux Gatham dux Semma dux Meza hii duces Rauhel in terra Edom isti filii Basemath uxoris Esau hii autem filii Oolibama uxoris Esau dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau isti filii Esau et hii duces eorum ipse est Edom isti filii Seir Horrei
Abbreviated transcription (Latin):
tur esau post mortem pr̃is di¬
catur abisses seyr. ⁊ recessisse
a fr̃e cũ iam quando uenit ia¬
cobĩ seyr dicatiir babitasse.
s fĩ potuit: ut iacob fugien¬
te ĩ melopota mianresau do¬
lore prepte benedictionis: apa

Expanded text:
ur Esau post mortem patris dicatur abiisse in Seir, et recessisse a fratre, cum jam quando venit Jacob, in Seir dicatur habitasse? Sed fieri potuit ut Jacob fugiente in Mesopotamiam, Esau, dolore praereptae benedictionis, a pa
Abbreviated transcription (Latin):
tum fide ut possitis oĩa malig¬
ni ignita iacula extinguere. Rc
ergo modo possumus ⁊ hodte egy
raonem si tanta fide untamus

Expanded text:
tum fidei, ut possitis omnia maligni ignita jacula exstinguere. Hoc ergo modo possumus etiam Aegyptraonem, si tanta fide vivamus
Abbreviated transcription (Latin):
int suꝑuenieutib
gyptus retrorsum¬
abiit. quia tempore
ꝯsccutionis opponit¬
ley subiectis. suibes
uo tenebrosa erat ggy

Expanded text:
nt. Supervenientibus Aegyptiis retrorsumquia tempore persecutionis opponsubjectis. Nubes vero tenebrosa erat Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
ascendis pecc̃oꝵ sordib ablutus. pa¬
ratus ad cantandum nonũ canti¬
cum. eyptii inseq̃ntes mͥguns̃
ĩ abyssum ⁊ rogare uidentur ib̾cm
ne ees itere mgat ĩ abyssum.¬
Id̾. Oꝵ. Alit si egyptũ fugias .i.
ignorantie tenebras. si sequaris
asi mare .i. contradicentiũ Euctũ
pcite ⁊ tu obluctantes undas urr¬
tia scripturaꝵ it̾ tͥ disputando ꝑ
adu̾sarios pande. ⁊ cedent unde iu¬
cton mirantib q ⁊ stupore defi¬
xis qui ante contradicebant legi¬
timis disputationũ uineis reftũ
fidei it̃ secabis ⁊ĩ tantum doctri¬
ne ubo ꝓficiens ut auditores tu
N. egs yptium qui ñ agit opera

Expanded text:
ascendis peccatorum sordibus ablutus, paratus ad cantandum novum canticum. Aegyptii insequentes merguntur in abyssum, et si rogare videntur Jesum ne eos iterum mergat in abyssum. Aliter, si Aegyptum fugias, id est ignorantiae tenebras, si sequaris autem mare, id est, contradicentium fluctus, percute et tu obluctantes undas virtia Scripturarum; iter tibi disputando per adversarios pande, et cedent undae victori, mirantibusque et stupore defixis qui ante contradicebant, legitimis disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctribo proficies, ut auditores tui, namque Aegyptum, qui non agunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
manis comparan temporibus
q hec ĩ figura ñri facta sunt.
xp̃ianus ⁊ iscłiticus populus
umns deiest una utciusq cã
subdita fuit sẏnagoga egip¬
tus eccłia romanis. ꝑsecuti st̃¬
⁊ egiptii. ꝑ secuti sunt ⁊ roma¬
ni. ibi decies cortradicit᷑ moy¬
bi plage egiptioꝵ du̾se bic ca¬
lamitates romanoꝵ. Ibi prim̃
sanguis de puters ⁊ flumini¬
b manatubi prima subnero¬
ne plaga. uit ubi morientium
sanguus et uł m drbus ĩ nrde
corruptus. uł bellisi orbe ꝓfusus. Ibi
.ii. plagarane ĩ penetrabilib. media
pene habitatoris exstruxit. hic sub
domiciano sacellites effrenati iussu
cruenti principis ⁊ inopia pene c̃e
romanos ciues disꝑsit. Id̾. ibi .iii. pl¬
aga scimphes muscule seuissime q̃
media estate ꝑloca squalida grega¬
tim uolant capillisq hominum
setis q pecudũ urente morsu infe¬
runtur. hic .iii. plaga sub tͣiano
nideos extitauit. qui ẽ ante disꝑsi

Expanded text:
egni comparari temporibus, quia haec in figura nostri facta sunt. Christianus et Israeliticus populus unius Dei est, una utriusque causa subdita fuit, Synagoga Aegyptiis, Ecclesia Romanis. Persecuti sunt Aegyptii, persecuti sunt et Romani. Ibi decies contradicitur Mobi plagae Aegyptiorum, diversae hic calamitates Romanorum. Ibi primum sanguis de puteis et fluminibus manat, hic prima sub Nerone plaga, ut ubique morientium sanguis esset, vel morbis in Urbe corruptus, vel bellis in orbe profusus. Ibi secunda plaga, ranae in penetralibus, inedia pene habitatores exstinxit: hic sub Domitiano satellites effrenati, jussu cruenti principis, et inopia pene omnes Romanos cives dispersit. Ibi tertia plaga sciniphes, musculae saevissimae, quae media aestate per loca squalida gregatim volant, capillisque hominum setisque pecudum urente morsu inferuntur: hic tertia plaga sub Trajano Judaeos excitavit, qui cum ante dis
Abbreviated transcription (Latin):
fragore cełi ⁊ grandine ext̾citꝰ
erat pharao. Unde rogabati
moysenutoraret ꝓ eo ꝯfitens
miquitatem suam ⁊ ppłi sui.
s moyses aliũ tunorem que¬
rebat. facile .n. est penam ti¬
mere. s non est hoc deum ti¬
mere. illo .s. pietatis timore
qmiacob dicit. Nisi deus prĩs
mei abrabam i timor ysaac:¬

Expanded text:
fragore coeli et grandine exterritus erat Pharao. Unde rogabat Mosen ut oraret pro eo, confitens iniquitatem suam et populi sui. Sed Moses alium timorem quaerebat. Facile enim est poenam timere: sed non est hoc Deum timere, illo scilicet pietatis timore, de quo Jacob dicit: Nisi Deus patris mei Abraham, et timor Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
iu ⁊ instruam te. sicut᷑ aũ dicit.
aꝑiam os tiurios eiis ⁊ insteuam
ues que faciatis. s qr addidit:⁊ lo¬
quetur ip̃e tibi ad ppłm. uidetur
gracilitate nͥlei prestare dominus uoluit. s pp̾ hec adiutoriã

Expanded text:
dicit: aperiam os tuum et os eius et instruam uos quae faciatis. sed quoniam addidit: et loquetur ipse tibi ad populum, uidetur gracilitate nihil ei praestare dominus uoluit, sed propter hoc adiutorium
Abbreviated transcription (Latin):
osergo eius aꝑuit. ut lcqueret
ẽ phortisens quomodo eura tra¬
deraet accepta petuma. son est
ba diuina. unde. deus aꝑiet mͥ au¬
rem. aꝑtet oculos sicut aꝑuto o¬
tulosagar ⁊ uidit puteñ aque in¬
necunde᷑ helysens. Aꝑi domine o¬
culos piu tui: ut tud̾eat qr plu¬
res sunt nobistum. auris uero
que ꝑ eruditionem domini aꝑi¬
tur aliqͣndo aꝑta est aliqͣndo cla¬
la unde. ne recipias anditum ua¬
num. Si dicuntur uana: ꝓbana.
turpia: Qu nouit eruditonem
domini claudit autem ⁊ dicit. e¬
go aũ situt muitus qui ñ aꝑͥtt
os siuim ⁊ sicut surdus ñ a udie¬
bam. si u̾ͥo ad utilitatem aĩe ꝑ¬
tinent que diciuitur si de deo ser¬
nio est. si mores docet. nͥtutes in¬
uitat: utia resecat: aures pateãt
⁊ tota aĩe ianua. Notandum aũ
ꝙ summa mod̾atione nsa est lex
nt dr̃et. Nõ recipies auditum ua¬
numi. Nõ drxiti Non audies s nõ
recipies. Nam uana sepe audiui¬
loquuntur. freq̃nter tam̃ audi¬
musut contraditamus. s non

Expanded text:
us aperuit, ut loqueretur cum Pharisaeis, quomodo eum traderet accepta pecunia. Non est ba divina; unde: Dominus aperiet mihi aurem. Aperit oculos, sicut aperuit oculos Agar, et vidit puteum aquae vivae; unde Eliseus: Aperi, Domine, oculos pueri tui, ut videat, quia plures sunt nobiscum . Auris vero quae per eruditionem Domini aperitur, aliquando aperta est, aliquando clausa; unde: Ne recipias auditum vanum . Si dicuntur vana, profana, turpia, qui novit eruditionem Domini, claudit aurem et dicit: Ego autem sicut mutus, qui non aperuit os suum, et sicut surdus non audiebam . Si vero ad utilitatem animae pertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; non dixit, Non audies; sed, Non recipies. Nam vana saepe audiloquuntur; frequenter tamen audimus ut contradicamus, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
Stola prima aut insticia est de qua lapsus estͥuel
si corporaleni ĩmortalitatem signat. hanc amisit
corpus aĩale hũit. non modo ante ꝑadisum. sm
peccando. ⁊ m̾uit corporis mortem: qui il peccãdo.
mereretur s̃ corpus sp̃uale mutationem.

Expanded text:
Stola prima aut justitia est, de qua lapsus est: vel si corporalem immortalitatem signat, hanc amisit,corpus animale habuit, non modo ante paradisum, sepeccando, et meruit corporis mortem, qui non peccando mereretur in corpus spirituale mutationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Iere. uidetur primam linguam ge¬
ni humano fuisse hebream. quia
noĩa que nsq ad diuisionem lĩ¬
guax ĩ genesi sogimus. constat eẽ
illius

Expanded text:
r. Videtur primam linguam humano generi fuisse Hebraeam, quia nomina quae usque ad divisionem linguarum in Genesi legimus, constat esse illius
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic. ꝯstitui te deũ pba¬
raonis ⁊ alibi. Applica il¬
lum ad deos⁊ alibi. Deus ste¬
cialit̾. sicut hic. Ego sum
racob. o uolens paulus

Expanded text:
ut hic: Constitui te deum Pharaonis. Et alibi: Applica illum ad deos. Et alibi: Deus stntialiter sicut hic: Ego sum Jacob, quod volens Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
hic est diabolus quis
dixit ĩ corde suo. ñ est
deus. qui genti sue .i.
apostatis angelis di
tior est nobis. uenite
diabolus. qr magnus
sit populus urł ⁊ for.¬
tior ip̃o. qr sepe cong̾s¬
sus est. sepe suꝑatus.
scit iacob luctatum
ẽẽ ⁊ adiutorio angłi

Expanded text:
Hic est diabolus, qui dixit in corde suo: Non est Deus; qui genti suae, id est apostatis angelis, ditior est nobis: Venite,diabolus quia magnus sit populus Israel, et fortior ipso, quia saepe congressus est, saepe superatur. Scit Jacob luctatum esse, et adjutorio angeli
Abbreviated transcription (Latin):
nos ex egypto: Nonne
iste ẽ smo ꝙ̃ loquebam
ad te ĩ egypto dicentes.
Recede a nobis ut s̾ui¬
amus egyptiis. Mlto

Expanded text:
nos ex Egypto? Nonne iste est sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a nobis ut serviamus Egyptiis. Multo
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Melius est .N. ꝑfe¬
ctam uitam querentũ
itinere mori quam nec
ꝓficisci.unde eoꝵ faisa¬
iudetur opimio. qui dũ
arduũ ⁊ ꝑiculosum iter
u̾tutis exponunt nec in¬
cipiendum iudicant̃.
melius est .ii. ĩ itinere:
mori ꝙͣ int̾ egyptios ne¬
cari ⁊ salsis atq amaris
bx. Quid clamas. a . i.
⁊c̾. uoces apud aures dezñ
fatiuint u̾ba nr̃a s desid̾i¬
a. et̾nam .ii. uitam si ore
petinius nec corde desid̾a¬
nus clamantes dacemꝰ.
s uero corde desideramus
ore tacemus. clamamus¬

Expanded text:
. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere mori, quam nec proficisci. Unde eorum videtur falli opinio, qui dum arduum et periculosum iter virtutis exponunt, nec incipiendum judicant. Melius est enim in itinere mori, quam inter Aegyptios necari et falsis atque amaris Quid clamas ad me? etc. Voces apud aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam enim vitam si ore petimus, nec corde desideramus, clamantes tacemus: si vero corde desideramus, ore tacemus, ta
Abbreviated transcription (Latin):
Querendum. de quo po¬
pulo dicatur. nam de pr̃i¬
b nulla questio est. No
angelis dici. ad quoꝵ socie¬
tatem. de mundo transse¬
untes apponuntur sanct.

Expanded text:
Quaerendum de quo populo dicatur? Nam de patribus nulla quaestio est. Notangelis dici, ad quorum societatem, de mundo transeuntes, apponuntur sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ĩ hebreo sic legitur.
beniamin lupus rapaxsi¬
ne capiens. ĩ matutino
comedet predam ⁊ ad ues¬
ꝑam diuidet spolia. ꝙ ita
tes mane immolabant
hostias⁊ ad uesꝑam diui¬
debant eas que sibi a po¬
pulo ex lege collata

Expanded text:
tamen in Hebraeo sic legitur: Benjamin lupus rapax, sive capiens, in matutino comedet praedam, et ad vesperam dividet spolia. Quod ita tes mane immolant hostias, et ad vesperam dividunt ea, quae sibi a pulo ex Lege collata
Abbreviated transcription (Latin):
uenirẽ ad te erunt effraym ⁊ manasses. sicut
ruben ⁊ symeon reputabuntur mͥ. reliquos aũ
ueniebam de mesopotamia mortua ẽ rachel

Expanded text:
mei erunt: Ephraim, et Manasses, sicut Ruben et Simeon reputabuntur mihi. Reliquos autem Mihi enim, quando veniebam de Mesopotamia, mortua est Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quid sit ꝙ dictum
est. Nam facile intellige¬
retur: senem qui urgã
ut suꝑ eam capud incli¬
uando.adoraret deum.
Quid est ergo adoramt
forte tisserat abeo ure¬
gam qͣndo ei iurabat.i
ba iurantis ñdum illa
reddica adorauit deum:
Nõ .N. pudebat eum fer¬
re tantisꝑ. insigne pote¬
statis faii sui. ubi figura
rei ficture presignabatur

Expanded text:
ritur quid sit quod dictum est. Nam facile intelligeretur, senem qui virgamut super eam caput inclinando adoraret Deum. Quiforte tulerat ab eo uirgam, quando ei iurabat idba iurantis nondum illa reddita mox adorauit deum? non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figura magnae rei futurae praesignabatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ysaat ligatis pedib: altari super¬
ponitur. ⁊xp̃c cruci affigitur. s qd̃
figuratum est ĩ ysaac. translatũ
ĩ ueprib heret aries: crux cornua
habet. si .ii. duo ligna ꝯpingant᷑.
sꝑine iniqui. qui deum suspende¬
runt. Int̾ spinas .ii. pec̾coꝵ. susp̾e¬
sus est. unde ierem̃. Spinis pec̃coꝵ
suoꝵ circumdedit me populus ħ
alii hunc auetem ĩueprib liga¬
lationem spͥinis coronatum.¬
Abraham filiũ unicum ducens ad
ĩmolandum. deum prẽm sig̃cat.
abrabam. senex filiũ suscepit. deus
aũ nõ senescit. s ꝓmissio de xͦ quo¬
dam modo senuerat. q̃ndo donatꝰ
est. Inchoaiit ab adam: quando
sarre s plebe dei. hoc est ĩ multitu¬
tempoꝵ ex plebe sc̃ax aĩaꝵ natu¬

Expanded text:
saac ligatis pedibus altari superponitur, et Christus cruci affigitur. Sed quod figuratum est per Isaac, translatum In vepribus haeret aries, crux cornua habet. Si enim duo ligna compingantur, um suspenderunt. Inter spinas enim peccatorum suspensus est. Unde Jer.: « Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic » Alii hunc arietem in vepribus ligalationem spinis coronatumAbraham, unicum filium ducens ad immolandum, Deum Patrem significat. Abraham senex filium suscepit, Deus autem non senescit, sed promissio de Christo quodammodo senuerat, quando natus est. Inchoavit ab Adam, quando Sarae in plebe Dei, hoc est, in multitutemporum ex plebe sa
Abbreviated transcription (Latin):
rund⁊ et̾nam prĩam non a
ĩ trimine: s affectus. tuncta
.n. que deus condidit bona
sunt s quibonis male utitur.

Expanded text:
ue aeternam patriam non amin crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾̃o ꝓprium dicit huius
unus ẽẽ intrare ĩ taber¬
naculum .t. deseruire in
sanctis cũ ⁊ illa que sunt
extra uelum quo uelan¬
tur sancta sanctoꝵ sane¬
ta appellentur. ⁊ tab̾nacu
delabrum. tͥ cum deser¬
uiant seq̃ntes sacerdoteᷤᷤ
ad m̃sam ⁊ candelabrum
⁊ ip̃m altare qu̾o dicit u¬
dixisset deseruire ĩ sanctis
sanctoꝵ nulla questio eẽt

Expanded text:
oprium dicit huius unius esse "intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis", cum et illa quae sunt extra uelum, quo uelantur sancta sanctorum, sancta appellentur et tabernacudelabrum. ubi cum desei-uiant et sequentes sacerdotes ad mensam et candelabrum et ipsum altare, quomodo utis? si enim dixisset: deseruire in sanctis sanctorum, nulla esset
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc moyses figurami
gessit. qui duoꝵ ppłordiᷤᷤ¬
cordiamĩ se angulacila¬
pide pacificare studurt
inuiriam facit ⁊ recono¬
liationem contempnit
itidaicus est qui predrca¬
tionemx reconciliantis
tepulitti credentis plebis
hostis ꝑstitit unde tu dis

Expanded text:
In hoc Moses figuram Christi gessit, qui duorum populorum discordiam in se angulari lapide pacificare studuit. Qui injuriam fecit et reconciliatorem contempsit, Judaicus est, qui praedicationem Christi reconciliantis repulit, et credentis populi hostis perstitit. Unde Joan.
Abbreviated transcription (Latin):
ad serurcutem retrac¬
tus nec hic postea ady
dolatͥam ocactus. ibi
egiptioꝵ uasa preciosa
hebreis tradita sunt

Expanded text:
ad servitutem retractus, nec hic postea ad idololatriam coactus. Ibi Aegyptiorum vasa pretiosa Hebraeis tradita sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
si aũ hoc latet id c̾te ꝙ cirtumstantia tractari ⁊
discuti ñ pot̃: saltem id solum ꝙꝑ fides exigit sa¬
na uł prescribit. aliud est .ii. quid potissimũ
scriptor senserit ñ dignoscere. aliud a pietatis
regula errare. si utrumq uitetur ꝑfecte se ht
fructus legentis. si u̾o utrumq uitari non pot̃:¬
⁊̃ si uoluntas scͥptoris inc̾ca sit: sane fidei ꝯgru¬
am non inutile est eruisse sententiam.
A6̾. In reb obscuris atq a nr̃is oculis remotissi

Expanded text:
Si autem et Scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senserit, non dignoscere, aliud a regula pietatis errare. Si utrumque vitetur, perfecte se habet fructus legentis. Si vero utrumque vitari non potest, etsi voluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruisse sententiam. Item in rebus obscuris, atque a nostris oculis remotissi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nux eccłiam sig̃cat. unde
descendi ĩ ortum nucũ. suxx
.ii. dulcem fructum ht̃ intꝰ
que nͥ fracta testa ñosten¬
ditur intꝰ. sic scõꝵ uita sua¬
uitatẽ gr̃e ĩ corde ꝯseruat.
que ñ cognoscit᷑ ext̾uis nͥ¬
soluto carnis domiçilio aĩe

Expanded text:
 Nux Ecclesiam significat, unde: Descendit in hortum nucum. Nux enim dulcem fructum habet intus, qui nisi fracta testa non ostenditur foris: sic sanctorum vita suavitatem gratiae in corde conservat, quae non cognoscitur exterius nis
Abbreviated transcription (Latin):
b aquaꝵ añ ocłos arietũ ⁊ ouiũ. ut ĩ eaꝵ contẽplatione con¬
tiꝑent. Quando uͦ serotina admissura erat. ⁊ cõceptus extremꝰ non po¬
nebat eas. facta sunt ea que erant serotina laban:⁊ que pͥmi tp̃ris ia¬
cob. Dilatatꝰq est homo ultra modũ ⁊ hũit gͥges multos. ancillas ⁊
suos camelos ⁊asinos. Postꝙͣ aũ audunt u̾ba filioꝵ laban dicenti¬
ũ tulit iacob oĩa que fu̾unt pris iiri. ⁊ de illiꝰ facurtate ditatꝰ factus¬

Expanded text:
ovium ut in earum contemplatione conciperent quando vero serotina admissura erat et conceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea quae erant serotina Laban et quae primi temporis Iacob ditatusque est homo ultra modum et habuit greges multos ancillas et servos camelos et asinos postquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium tulit Iacob omnia quae fuerunt patris nostri et de illius facu
Abbreviated transcription (Latin):
gas ĩ canalib si ponelat ut
fetus unicolor nasceretur. Quo
facto. laban ea pecora sue ꝑti fi
debere dicebat. sic usq ad .x. uiceᷤᷤ
muitara est conditio. ⁊ qd̾cum
ꝓposu̾at ladan ut sibi nascere

Expanded text:
gas in canalibus non ponebat, ut fetus unicolor nasceretur: quo facto Laban ea pecora suae parti fieri debere dicebat; sic usque ad decem vices mutata est conditio: et quodcunque proposuerat Laban ut sibi nascere
Abbreviated transcription (Latin):
naculum .N. ꝓprie uocat ip̃am cortinaꝵ factu¬
saga ab australi lat̾e domus alt̾o a septentͥo¬
nal. ĩoq ad t̾ram ꝑueniebant quia he .xx. cu¬
bitos longitudinis ille duos minus habebãt.
qualitate habens a fronte domus usq ad sũ¬

Expanded text:
namque proprie vocat ipsam cortinarum factusaga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram perveniebant, quia haec triginbitos longitucubitos habens, a fronte domus, usque ad su
Abbreviated transcription (Latin):
ni simplicẽ int̾preta¬
ti sunt. ꝓprie autema
erat iacob sine doloĩ
qui erat sine dolo. s
magnũ: hoc scͥptura
pͥmisit. hinc .N. max̃
cogimur intelligere¬

Expanded text:
ni "simplicem" interpretati sunt; proprie autem erat Iacob sine dolo haqui erat sine dolo. sed aliquid hoc scriptura praemisit. hinc enim maxime cogimur ad intellege
Abbreviated transcription (Latin):
t̾reno pulue sordidati ⁊ accidia
⁊ pusillammitate. tamq̃m
puluerulentis squalorib. e¬
mundentur. unde ĩ monas¬
t̾iis. ꝑuenientib de mra or̃o ce

Expanded text:
reno pulvere sordidati, et acedia, et pusillanimitate, tanquam pulverulentis squaloribus, emundentur. Unde in monasteriis pro venientibus de via oratio ce
Abbreviated transcription (Latin):
modo uidebant si clausi erant
cłis dictum est̾nt intelligamꝰ
eos cculos aptos fusse postͥquã
de fructu comed̾unt: quib semi¬
dos indebant: ⁊ displicetant .i. o¬
culos astutie. quib simplicitasoiᷤ¬
plicet. ẽ quis .4. ceciditabuituns
lnce u̾itatis. nl est unde suꝑbra i
placere uelitͥnͥ fraudulentis simu¬
lationib. hinc .ii. ypocrisis nasci

Expanded text:
omodo videbant si clausi erant oculi? Sed dictum est ut intelligamus eos oculos apertos fuisse, postquam de fructu comederunt, quibus se nudos videbant, et displicebant: id est, oculos astutiae, quibus simplicitas displicet. Cum quis enim ceciderit ab intima luce veritatis, nihil est unde superbia placere velit, nisi fraudulentis simulationibus. Hinc enim hypocricis nasci
Abbreviated transcription (Latin):
A.formauiti c̾. uidendum est utix recapitula¬
tio sit ut dicatur qũo homo factus sit: ꝙͣ .ui. die
factum legimus. an tunc c̃ fecit oĩa simult ho¬
minem ĩ his fecit. ut accessu tp̃ris ⁊̃ hoc modo fi¬
eret: quo ĩ hac ꝑspicua forma uitam gerit. sit̃
fenũ factum. anteꝙͣ exoriretur accedente tp̃re
⁊ fontis irtigatõe exortum estant suꝑ t̾ram ẽẽtt
As̾ Scd̾m recapitulatẽm prius uideamusfor

Expanded text:
Formavit, » etc. Videndum est utrum recapitulatio sit, ut dicatur quomodo homo factus sit, quem sexta die factum legimus. An tunc cum fecit omnia simul, et hominem in his fecit, ut accessu temporis etiam hoc modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super terram esset. Secundum recapitulationem prius vide
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad reliquas deceptionis im
ꝓbitates uoluptatem ⁊ libidi¬
nem sũmũ predicant bonũ
ceptus est mundus mto ad¬
ueniens sermo ⁊ lex dei buiꝰ¬
cemodi correptionib arguit.
uto ex qualitate penax qua¬
litates ꝓprii cognostant er
dum est factum eẽ. ut terra
ĩ qua habitat populus dei:
nillis talib plagis uexate¬
tur. oportunum aũ fuit ut
ibi boc aꝑte poneretur. unde iã
incipuiłit signa quib magi
similia nͥ conati sunt facere
erant scymphes ĩ regno pha
sen. ibi conati sunt magiu
milia fac̾e nͨ potuunt. Quo¬
usq ergo deficerent uͥi de il¬
lius t̾re seperatione dictum
est. sed ex quo ceꝑint ea fie¬
ri que illi nee anderent coai¬
d̾r ubi gra. est illic miles ꝙͣ sunt milites illic. ẽ
illic piscis plus sig̃c ꝙ sunt illic pisces.

Expanded text:
qui ad reliquas deceptionis suae improbitates, voluptatem et libidinem summum praedicant bonum.a prius deceptus est mundus, merito adveniens sermo et lex Dei hujusmodi correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum qualitates proprii cognoscant errtelligendum est factum esse, ut terra in qua habitabat populus Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc aperte poneretur; unde jam incipiunt signa, quibus magi similia non conati sunt facere. erant sciniphes in regno Pharsen: ibi conati sunt magi similia facere, nec potuerunt: quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae separatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri quae illi nec auderent conaverbi gratia: Est illic miles, quam sunt milites illic; est illic piscis, plus significat quam sunt illic pisces.
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus sñe historicus de
qͣ nastrtur or̃o. si gͦ histo¬
ricus sensus regnum cari¬
tatis edificat. cupiditatiᷤᷤ
dissipat. ñ est nẽcte allego¬
rice exponi. lectort̃n sentẽ¬
tiam dote recte fides hono¬
rare debet. ⁊ intactam su¬
a expoĩtione relinquere.

Expanded text:
sententiae historicus, de qua nascitur oratio. Si ergo historicus sensus regnum charitatis aedificat, cupiditatis dissipat, non est necesse allegorice exponi. Lector tamen sententiam dote rectae fidei honorare debet et intactam sua expositione relinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
uidaica plebs que dño predicante ĩ t̾ra ñcredidit.¬
ipa ergo ĩ pet̾ra stetit tͥga dñi transeuntis aspicienş

Expanded text:
udaica plebs, quae Domino praedicante in terra non credidit.a ergo in petra stetit terga Domini transeuntis aspiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
rector subtili examine bona mala q discernere. ⁊ que uł quib qͣndo
qualit congruant studiose cogitare. nͥl ꝓpriũ querere. s sua ꝯmoda ꝓpĩ

Expanded text:
rector subtili examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare, nihilque proprium quaerere, sed sua commoda p
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. Quid est ꝙ dicit iacob
pharaoni. dies annox uite
greci. ꝙ iatini habent. ago.
quos incolo: quia in terra
uina ꝓmissione bereditatẽ
acceperat ⁊ ibi uitam ducẽs.
utiq ĩ aliena t̾ra erat. non
solum quando ꝑegrinaba¬
tur sicut ĩ mnesopotamiã.
s ĩ quando ibi erat ubi ẽ¬
natus: an pocuis scd̃m illd̃¬
apłi accipiendum est. ꝙͣ¬

Expanded text:
a. Quid est quod dixit lacob Pharaoni: dies annorum uitae graeci, quod latini habent "a g 0quos incolo, quia in terra uina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum id accipiendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ande dicta sit. aut gͥ uninsu¬
traq urbs nõis est.ꝙ de plłib
iudee locis inuenimus ut idẽ
urbis ⁊ loci nom̃ ĩ alia ⁊ tͥbus sit:
aut ista salem que ꝓ sichem
nunc nominatur.dicemus
intͥpretari ꝯsumatã atiꝑ per¬
fectam. ⁊ illam que postea ie¬
rusalem dc̃a est. pacificam. u

Expanded text:
ante dicta sit. Aut igitur unius utraque urbs nominis est, quod de pluribus Judaeae locis invenimus, ut idem urbs et loci nomen in alia et alia tribu sit. Aut ista Salem, quae pro Sichem nunc nominatur, dicemus interpretari consummatam atque perfectam: et illam quae postea Hierusalem dicta est, pacificam. U
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ ꝓbata. renuin̾aretur. ⁊ ut
ostenderetur qͣntum sit hospi¬
talitatis bonum: post hospita¬
lem domũ ing̾ssi suntribos¬
pitem lib̾au̾unt. clausasboᷤ¬
pitib domos ignis ingͥssus.
fatiamus mala ne fiant gra¬
uiora: an ꝑturbatiomi loth.

Expanded text:
aretur, et ut ostenderetur quantum esset hospitalitatis bonum. Hospitalem domum ingressi sunt, et hospitem liberaverunt; clausas hospitibus domos ignis ingressus faciamus mala, ne fiant graviora: an perturbationi Lot
Abbreviated transcription (Latin):
suna uttione punietur. ñ debuit
homo occidere eum cui deus reser¬
uauit uitam. uł ad penam ip̃ius.
uł ad correctionem alioꝵ.¬
Ax. oĩs.q. o. łindictas exsoluet

Expanded text:
sima ultione punietur: non debuit homo occidere eum cui Deus reservavit vitam, vel ad poenam ipsius, vel ad correctionem aliorX: « Septem vindictas exsolvet.
Abbreviated transcription (Latin):
uado ad pr̃em meũ ⁊ pre¬
utm ic siergo aguoscã
nius deiconstringat᷑ iu
nat intatem deum suũ
dicit ꝙ̃ natura patrem
nouit

Expanded text:
Vado ad Patrem meum, etc. Si ergo agnoscam nius Dei constringat et uniat veritatem, Deum suum dicit, quem natura Patrem novit
Abbreviated transcription (Latin):
ina. ĩ fc̃o .N. ĩ dc̃o. ĩ cogita¬
tẽe peccatur. so t̾ͥnistrato¬
res ꝑ singłos dicuntur qi¬
tees istas ĩ nobis possident
uias peccandicĩ semꝑ spetu¬
lantur ⁊ agunt ĩ sidus ut
aut ille ex misero homine
sermonẽ elitiat malum.¬
ant ille miquũ opus ex¬
torqueat ant ille cogita¬
tõem pessimam rapiat. de¬
niq semen uͥbi dei ubica¬
dit ⁊ deꝑit tͥplex describit᷑
lotus setus iuam ⁊̃ spinis

Expanded text:
 in cogitatione peccant. Ideo ternistratores per singulos dicuntur, quia istas tres in nobis possident vias peccandi, et semper speculantur et agunt insidiis, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique semen verbi Dei ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, secus viam, in spinis
Abbreviated transcription (Latin):
culpa mdit lapsiml iam sb̃
pecc̃o uelud a u̾itatis oculisab¬
sconditum: qr tenebras etrori
eius ñ approbat qͣi uibi sit pee¬
cator ignorat eumq uocatac
requin̾t dicens. adam ubi es:
dum uocat: significat qr ad
penitentiam renocat. dum
requiritͥin siuuat qr pecca¬
tores uire dampnatos igno

Expanded text:
culpa lapsum jam sub peccato, velut a veritatis oculis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat, eumque vocat ac requirit dicens: « Adam, ubi es? » Dum vocat, significat quia ad poenitentiam revocat; dum requirit, insinuat quia peccatores jure damnatos igno
Abbreviated transcription (Latin):
uidens requiem quia bona est ⁊
t̾ram quia puicra: inclinauit hu-¬
meꝵ iuum ad portanduma fac¬
tus est ĩ tributum seruiens. qr
geret. ad medit̾aneam ꝓuintiã
redit. ⁊ ysachar qui iuxta nep¬
talim pulcherrimam ĩ galile

Expanded text:
ns requiem, quia bona est; et terram, quia pulchra. Inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia geret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galil