comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rint. s ad sensum suũ mnogrua ap-¬
tant testimonia qĩgrande sit. ⁊ ñ uit̾io¬
sissimũ dicendi genus depͣnare sĩias.
et ad uoluntatẽ suam sacram scriptu¬
ram trab̾e repugnantẽ. Quasi ñ leg̾i¬
mus bom̾o centenas. ⁊ uirgilo cẽtenas.

Expanded text:
rint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergilioc
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ xp̃ianũ qr scripserit. Iam redit et
uirgo redeunt saturnia regna Iam no¬
ua ꝓgenies celo dimutit᷑ alto. Et pr̃em
ioquentẽ ad filium. Nate meeuires m̃a
magna potentia solus. Et ptꝰ u̾̃ba salua¬
toris incrucetalia ꝑstabat memorãs
fixusq manebat. puerilia st̃ ħ. ex cir¬
culatoꝵ ludo similia. doceteq ignores.
ĩmo ut cũ stomacoloquar. nec hoc qui¬
idelicet manifestissima ẽ genesis
in qua decreatura mũdi. ⁊ exordio
geñi humani. de diuisione t̾re de con
diuinisq precepti. In ꝓmꝑtu est leui-¬
ticꝰ mer in quo singła sacrifitia inmo
single pene siuabe. ⁊ uestes aaron. ⁊ to¬
tus ordo leuitieꝰ inspirant ceiestia sacra

Expanded text:
istianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quiUidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de cdiuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e sonat quos añ ꝓpħ̾as ĩt̾ spiritali¬
a carismata positos lego in quibus
uitimũ pene gradũ interpretes te¬
nent. Quid linore torq̃us: Quid im¬
ꝑitoꝵ aios contra me concitas. Sicu¬
bi in trancione tii uiteor errare In¬
t̃roga hebreos diu̾saꝵ urbiũ ma¬
tui codices ñ ñt. Auud est si ꝯtͣ

Expanded text:
 sonat, quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium mat
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Ad minores artes ueniã. ⁊ q̃ nõ
tam ungua quã manu administrã¬
t᷑ Agricole cem̃tarii tabri metallorũ.
iignoꝵq cesores. Lanarii quoq et fullo¬
nes et cet̾i quiuariã suppellectuẽ. ⁊ ui-¬
lia opuscła fabricant absq doctore ẽẽ
mittunt medicitractant fabrilia fabͥ
Sola scͥpt᷑aꝵ ars est quam sibi passim
om̃s uendicant. Scribimꝰ indocti doctiq
poemata passim. hanc garrula anus.
hanc delirus senex. Hanc sophista u̾¬
bosus. hanc uniu̾si p̃sumũt. lacerant
docent añquam discant. Alii abducto
suꝑcilio grandia u̾ua trutinantes int̾
muuercłas de sacris litt̾is philosophã¬
ceant. ⁊ nepaꝵ hoc sit quadam facill¬
tate u̾boꝵ ĩmo audacia edissert̃ aliis
qd̃ ip̃i ñ ĩtelligũt. Taceo demeis simi¬
lib qui si forte ad scripturas scã. ptꝰ se¬
cłares utt̾as uen̾uit. ⁊ sermone ꝯpoi¬
to aures ppłi mulseruit. quicquid di-¬

Expanded text:
t? Ad minores artes veniam et que tam lingua, quam manu administrantur. Agricole cementarii, fabri metallorum lignorumque cesores, lanarii quoque et fullones et ceteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricant, absque doctore assequi mittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophanceant: et ne parum hoc sit, quadam facilitate verborum, imo audacia edisserunt aliis, quod ipsi non intelligunt. Taceo de mei similibus, qui si forte ad Scripturas sanctas, post saeculares litteras venerint; et sermone composito aurem populi mulserint, quidquid di
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ quam qd̾ ñ ht̃. Credenti totꝰ mundꝰ
diuit aꝵ est. Infidelis eciam aũt eciã
oroio udiget. Sic uiuamus quasi nͥ
hñtes ⁊ om̃ia possidentes. Cuctus atq
uestitus diuitie xp̃ianoꝵ. Si hs̃ in po¬
testate tua rem tuam uende. si nõ hs̃ ꝓ
ice. Gollenti tunicã et pasuũ relinqͣn¬
dũ est. insi .s. tu semꝑ recrastinans.
ra mittit in gazophilatiũ. ⁊ prefent᷑
cresi diuitiis. Facue ꝯtempuit om̃ia
qui se semꝑ cogitat eẽ moritur̃.¬

Expanded text:
t, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans ra mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moritur
Abbreviated transcription (Latin):
ouib qmͣ in capris: furtime argues.
dixitq laban. Gratum hẽo qd̾ petis. Et se¬
parauit in die ua capras ⁊oues⁊ hircos
⁊ arietes uarios atq macłosos. Cũctũq
gregẽ unicoiorẽ idest albiet nigri uene¬
ris: tradidit in manu filioꝵ suoꝵ. et po¬
suit spatiũ itin̾is unt̾ se ⁊ gener̃ triũ
dieꝵ: et qui pascebant reliquos greges
eius. Touens ergo iacob uirgas popunle¬
as uirides ⁊ amigdalinas. ⁊ ex platanis
ex ꝑte decorticauit eas. detractisq corti

Expanded text:
ovibus quam in capris, furti me arguent. Dixitque Laban: Gratum habeo quod petis. Et separavit in die illo capras et oves hircos et arietes varios atque maculosos cunctum autem gregem unicolorem id est albi et nigri velleris tradidit in manu filiorum suorum et posuit spatium itineris inter se et generum dierum trium qui pascebat reliquos greges eius tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit eas detractisque cort
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵ .x. Et misit ꝑmanus seruoꝵ suoꝵ sin¬
guios seorsum greges dixitq pueris suis.
Antecedite me. ⁊ sit spaciũ iut̾ gregemt
gregem. Et p̃cepit priori dicens. Si obui¬
um nabueris frẽmmeũ esau: et int̾roga¬
u̾it te cuiꝰes. aũ quouadis. au̾cuiꝰ st̃ ista

Expanded text:
em. Et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges, dixitque pueris suis: Antecedite me: et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori, dicens: Si obvium habueris fratrem meum Esau: et interrogaverit te, Cujus es? aut, Quo vadis? aut, Cujus s
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ. Ob hoc inuidentes palesti¬
ni ei. Om̃s puteos quos fod̾ant ẜui pr̃is il-
iius abraham. illo tp̃e obstruxͤunt im¬
plentes humo. in tm̃ ut ip̃e abymelech
dice̾t ad ysaac. Necede a nobis qm̃ potẽ¬

Expanded text:
 Ob hoc invidentes Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris sui Abraham illo tempore obstruserunt, implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uenienti ait. Ne ira scat dñs meus qd
cor am se assurge̾ nequeo: qr iuxͣ ꝯsuetu¬
diuẽfeminaꝵ nc̃ accidit michi. Sic delu¬
sasouicitudo querentis est. Tumensqia¬
cobcũ iurgio ait. Quam ob culpam meã.
⁊ ob ꝙ pcc̃m meũ eͣxarsisti postine. et scru¬
tatus es om̃em suꝑlectuem meã. Quid in¬
uenisti decuncta sub̾a domus tue: Pone
hoc coram frĩb meis ⁊ frĩb tuis ut iudi¬
cent int̾ me ⁊ te. Idcieco .xx. annis fui te¬
cum. Questue ⁊ capre sterues ñ fu̾nt. ari

Expanded text:
ait: Ne irascatur Dominus meus quod coram te surgere nequeo: quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi. Sic delusa sollicitudo querentis est. Tumensque Jacob cum jurgio ait. Quam ob culpam meam: et ob quod peccatum sic exarsisti post me et scrutatus es omnem suppellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tue? Pone hic coram fratribus meis et fratribus tuis: et judicent coram me et te. Idcirco viginti annos fui tecum: ove
Abbreviated transcription (Latin):
set eũcum frĩb suis in eod̾ monte gala¬
ad fixit tentoriũ. Et dixit ad iacob. Qͣre
ita egisti ut elam me abig̾es filias meas
quasi capriuas gladio: Qur ignorãte me
fug̾e uoluisti. nec indicare michi ut ꝓ¬
sequerer tecũ gaudio. ⁊ canticis ⁊ tym¬
panis ⁊ eytharis. Non es passus ut os¬
cłarer fiuos meos ac filias. Stulte ope¬
ratuses. Et nc̃ quidem ualet manus
mea redd̾e tibi malum. Seddeus prĩs
tuiheri dixit michi. Cauene loquaris
ire cupiebas. ⁊ desidio erat trbi domus
pũs tui. Cur furatꝰ es deos ineos: Ꝙdit¬
ne uioleñt̾ auferres fiuas tuas. Qaũt
furtime arguis: apud quemc̃q inue¬
n̾is deos tuos necet᷑ coram fr̃ĩb nr̃is
Scrutare quicquid tuoꝵ apud me in¬
uen̾is ⁊ aufer. hec dicens ignorabat ꝙ
rachel furata eẽt ydoia. Ingresꝰita iabe
tab̾nacłm iacob ⁊ he: et utriusq fa

Expanded text:
in eodem monte Galaad fixit tentorium. Et dixit ad Jacob: Quare ita egisti, ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio? Cur ignorante me, fugere voluisti, nec indicare mihi, ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et tympanis, et citharis? Non es passus ut oscularer filios meos ac filias: stulte operatus es: et nunc quidem valet manus mea reddere tibi malum: sed Deus patris vestri heri dixit mihi: Cave ne loquaris ire cupiebas, et desiderio tibi erat domus patris tui: cur furatus es deos meos? ne violenter auferres filias tuas. Quod autem furti me arguis; apud quemcumque inveniris Deos tuos: necetur coram fratribus nostris. Scrutare quicquid tuorum erga me inveneris: et aufer. Hec dicens: ignorabat quod Rachel furata esset idola. Ingressus itaque Laban tabernacula Jacob et Lie et utriusque fa
Abbreviated transcription (Latin):
greges ad bibendũ ante ocłos habẽt uͥga
et in ꝯspectu eaꝵ conciꝑent. Fcm̃q est
ut in ip̃ocalore coitus oues intuerent᷑
uirgas: et parerẽt macłosa ⁊ uaria ⁊ di¬
u̾so colore resꝑsa. diuisitq gregem i a
laban.cet̾a u̾o iacob.separatis inter se
gregib. Igr̃ qñ primo tp̃i ascendebantͦ
oues ponebat iacob uirgas in canalib
aquaꝵ anocłos arietum ouiũ. ut ĩ eaꝵ¬
admissuraerant. ⁊ conceptus extremus
ñ ponebat eas fc̃ãq sunt ea q̃ erant seroti¬
na iaban: ⁊ q̃ primi tp̃is iacob. Ditatusq
est homo ultramodũ. et hũit greges mul¬
tos anciias et seruos camelos ⁊ asinos
ostqͣm aũt audiuit u̾ba filioꝵ XXX¬

Expanded text:
oculos haberent virgas et in aspectu earum conciperent factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas et parerent maculosa et varia et diverso colore respersa divisitque gregem Iacoera vero Iacob separatis inter se gregibus igitur quando primo tempore ascendebantur oves ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum ante oculos arietum admissura erat et conceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea quae erant serotina Laban et quae primi temporis Iacob ditatusque est homo ultra modum et habuit greges multos ancillas et servos camelos et asinos postquam autem audivit verba filio
Abbreviated transcription (Latin):
tibi laban. Egosum d̾s rethel ubi unxi¬
sti lapidẽ ⁊ uotum uouisti michi. Nẽ
ergo surge ⁊ egrede de t̾ra hac reu̾tens
chelet lya. Nũquid hẽmus residui quicꝙͣ
in facultatib et h̃editate domus patͥs
nr̃i. Nonne quasi alienas reputauit nõ
et uendidit. comeditq p̃cium nr̃m: Sed
nõis ac coniugib suis sr̃ camelos: abiit
in mesopotamia acquisierat: ꝑgens ad
ysaac prẽmsuũ in t̾ra chanaan. Co tp̃e
ierat laban ad tõdendas oues. ⁊ rachel
furata est ydola prĩs sui. Noluitq iacob
tam ip̃e qͣm om̃ia que iuris sui erant. ⁊

Expanded text:
tibi Laban. Ego sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem et votum vovisti michi. Nunc ergo surge et egredere de terra hac, revertens chel et Lia: Nunquid habemus residui quidquam in facultatibus et haereditate domus patris nostri? Nonne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, conceditque pretium nostrum? sed liberis et conjugibus suis super camelos abiit; in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves suas, et Rachel furtam ipse, quam omnia, quae juris ejus erant, et amn
Abbreviated transcription (Latin):
At ille rendit. Tnnosti quõ seruierun tibi:
et qͣnta in manib meis fu̾it possõ tua. Mho¬
dicũ hũisti anteqmͣ uenirẽ ad te: ⁊ nũc di¬
ues esfq̃ es bñdixitq tibi d̃s ad introitum
meũ. Iustum est igr̃ut auqñ prouideã¬

Expanded text:
at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua modicum habuisti antequam venirem et nunc dives effectus es benedixitque tibi Dominus ad introitum meum iustum est igitur ut aliquando providea
Abbreviated transcription (Latin):
iyat ait. Ad me intraris: qr m̃cede ꝯduxi te
ꝓmandragoris filii mei. Dormiuitq cũ ea
nocte sua ⁊ exaudiuit deus preces es. Con¬
cepitq ⁊ peꝑit filium quintũ: et ait. Dedit
deus mercedẽ michi: qr dedi ancillam uiro
meo. Applłauitq nom̃ mius ysachar. Qur¬
Ditauit med̾s dote bona. ⁊̃ hac uite. mec̃ erit
maritus m̃s eo qd̾ genuerĩ ei .uii. filios. ⁊ idcͥ¬
co applsauit nom̃ eius zabuion. Postquem
rachelis exaudiuit eã. ⁊ aꝑuit uuluã erꝰ
que ꝯcepit ⁊ peꝑit fuiũ dicens. Abstulit d̃
obꝓbriummeũ. Et uocauit nom̃ illius io

Expanded text:
inquit, intrabis, quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. Dormivitque cum ea nocte illa, et exaudivit Deus preces ejus, concepitque et peperit filium quintum, et ait, Dedit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo. Appellavitque nomen ejus Isachar. Tohac vice mecum erit maritus meus, eo quod genuerim ei sex filios: et idcirco appellavit nomen ejus, Zabulon. Post quemRachelis, exaudivit eam, et aperuit vulvam ejus. Quae concepit et peperit filium, dicens: Abstulit Deus opprobrium meum. Et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo olim obstrux̾ant pbilistum.
Appsłauitq eor. eisdem nõib quib añ
pr̃uocau̾at. fod̾untq in torrente: et
reperunt aquã uiuã.S et ibi iurgi¬
um fuit pastoꝵ gerare adu̾sus pasto¬
resysaac dicentiũ. Nrã estaqua. Qm¬
obrem nom̃ putei ex eo qd̾ acciderat
uocauit calũpniã. Fod̾unt aũt ⁊ ali¬

Expanded text:
tuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quamobrem nomen putei, ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt autem et ali
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra australi. ⁊ egressus fu̾at ad meditã¬
dũ in agro inclinata iãdie.Cũq eleuas¬
set ocłos uidit camelos uenientes ꝓcul.
Rebecca quo conspͤto ysaac: descendit
de camelo⁊ ait ad pũm. Q.uis est ille hõ
qui uenit ꝑ agrum in occursũ nobis:
Dixitq ei. Ipe est dñs meus. At illa tollẽs
cito pallum cooꝑuit se. Seruus aũt c̃¬
cta que gesserat narrauit dño suo ysa¬
ac. Qui introduxit eã in tab̾nacłm sa¬
rematris sue. ⁊ accepit eã uxorẽ. ⁊ ĩ tm̃
duexit eam ut doiorẽ qui ex morte ma¬
tris eius accid̾at temꝑaret.AA¬
uranam u̾o aliam duxit uxorẽ noie
et madian. ⁊ madian. ⁊ iestoc. et sue.
Dexan quo genuit saba ⁊ dadan. filii
dadan fu̾nt assurim. ⁊ lathusim. ⁊ lao¬
min. At u̾o ex madian ortus est epha.
et opher ⁊ enoch. et nabida. et heldaa.
Dm̃s nii fuii fuii cethure. deditq abra¬
nam cunctaq̃ possederat ysaac: filiis¬

Expanded text:
essus fuerat ad meditandum in agro, inclinata jam die: cumque levasset oculos suos, vidit camelos venientes procul. Rebecca quoque, conspecto Isaac, descendit de camelo, et ait ad puerum: Quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis? Dixitque ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, operuit se. Servus autem cuncta, quae gesserat, narravit Isaac. Qui introduxit eam in tabernaculum Sarae, matris suae, et accepit eam uxorem, et in tantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim at vero ex Madian ortus est Epha et Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae deditque Abraham cuncta quae possederat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qd̾ despic̾e̾t lyam: aꝑuit uuluã eius
sorore sterili ꝑmanente que ꝯceptũ ge¬
nuit filiũ: uocauitq nom̃ eius ruben
dicens. Uidit d̾s humilitatẽ meã. nuc
amabit meuir m̃s. Rursũq concepit
michi: uocauitq nom̃ eius symeon. Cõ¬
cepit t̾cio: ⁊ genuit auũ: dixitq. Nũc oͦ¬
copłabit᷑ michi maritꝰ m̃s. eo qd̾ peꝑerim
⁊ ait. Modo confitebor dño. ⁊ ob hoc uocau̾
ernens aũt rachel qd̾ infeꝯda esset.
inuidit sorori sue. Et ait marito suo
Da michi uberos alioquin moriar. Cui i.¬
ratus erndit iacob. Nũ ꝓ deo ego sum qui pͥ¬
uaui te fructui uentris tui: At illa. ħeo
inquit famulã balam. Ingred̾e ad illam
ut pariat sr̃ genuamea:. ⁊ nẽam ex illa fili¬
os. deditq iluualam ĩ ꝯiugium.Q.ue ĩgres¬
so ad seuiro: concepit ⁊ peꝑit fuiũ: dixitq

Expanded text:
spiceret Liam aperuit vulvam eius sorore sterili permanente quae conceptum genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus rursumque concepit mihi vocavitque nomen illius Symeon concepit tertio et genuit alium dixitque nunc copulabitur mihi vir meus, eo quod pepererim et ait, Modo confitebor Domino; et ob hoc vocavit ernens autem Rachel quod infecunda esset, invidit sorori suae, et ait marito suo: Da mihi liberos, alioquin moriar. Cui iratus respondit Jacob: Num pro Deo ego sum, qui privavit te fructu ventris tui? At illa: Habeo, inquit, famulam Balam: ingredere ad illam, ut pariat super genua mea, et habeam ex ea filios. Deditque illi Balam in conjugium, quae, ingresso ad se viro, co
Abbreviated transcription (Latin):
ab. ⁊ .ui. ꝓgregib tuis. Imminutasti qͦ
mercedem meã .x. uicib. Nisi d̾s prĩs mei
abraham. ⁊ timor ysaac affuisdet michr
forsitan nudũ modo me dimisisses. affui¬
ctionẽ meãt iaborẽ manuũ meaꝵ respex̃
dñs: et arguit teheri. xndit euaban. Ei¬
mea sunt. Quid possum fac̾e̾ fuus et ne¬
potib meis. ueni ergo ⁊ ineamus fedus
ut sit testĩm int̾ me ⁊ te. Tulit itaq iacob
lapidẽ ⁊ erexit ulũ in titulũ. dix̃q fr̃ib
suis. Asterte lapides. daii ꝯgregantes fe
c̾unt tumulũ. comed̾untq sr̃eũ. Quẽ
uocauit laban tumulũ testis ⁊ iacob
ac̾uum testimonii. ut̾q uꝑxͣ ꝓprietatẽ
uingue sue. dixitq laban. Tu mulus iste
est nom̃ eius gala ad. id est tumurꝰ tes¬
ut̾ nos qũ recesserimus a nobis. Si af¬
flix̾is filias meas ⁊ si introdux̾is eas a¬
uasuxores sr̃ eas. nlłs sermonis nr̃i te¬
stis est absq deo qui p̃sens respicit. di¬
xitqrursus ad iacob. Entumulus hic

Expanded text:
pro gregibus tuis. Immutasti quoque mercedem meam decem vicibus. Et nisi Deus patris mei Abraam et timor Isaac affuisset mihi: forsitan nudum me dimisisses. Afflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus: et arguit te heri. Respondit Laban. Fimea sunt. Quid possum facere filiis et nepotibus meis: Veni ergo et iniamus fedus: ut sit testimonium inter me et te. Tulit itaque Jacob lapidem: et erexit illum: dixitque fratribus suis. Affeuntque super eum. quem vocavit Laban: tumulus testis. Et Jacob: acervum testimonii. uterque juxta proprietatem lingue sue. Dixitque Laban. Tumulus iste est nomen ejus Galaad: id est tumulus tester nos: quando recesserimus a vobis. Si afflixeris filias meas: et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri testis est absque Deo: qui presens respicit. Dixit rursus Jacob. En tumulus hic
Abbreviated transcription (Latin):
date añ porum ouib: ⁊ sic eas ad pastũ
reducite. Qui exnd̾unt. Non possumus
donec om̃ia pecora ꝯgregent᷑. ⁊ amouea¬
mus lapidem de ore putei: ut adaquemꝰ
greges. Adinc loquebant᷑: ⁊ ecce rachel
ueniebat cũ ouib pr̃is sui. nam gregẽ
ip̃a pascebat. Quam cũ uidisset iacob
et sciret ꝯsobrinã suam. ouesq laban
auuncłisur: amouit lapidem de quo
puteus claudebat᷑. ⁊ adaquato grege os¬
cuiatꝰ est eam. ⁊ eleuata uoce fleuit. ⁊ ĩ¬
dicauit ei qd̾ fr̃ eẽt pris sui et fuiꝰ rebec¬

Expanded text:
date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem quo puteus claudebatur. Et adaquato grege, osculatus est eam: elevataque voce flevit, et indicavit ei quod frater esset patris sui, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
erit d̾smecũ. ⁊ custodierit me inuia
ꝑ quã ambulo. ⁊ ded̾it michi panẽ ad
uescendũ. ⁊ uestim̃tũ ad induendum.
reu̾susq fu̾o ꝓsꝑe ad domũ patris mei
erit michi dñs in dm̃. ⁊ lapis isteꝙ̃ erexi
intitulũ uocabit᷑ domus dei. cunctoꝵq
que ded̾is michi decimas osfam tibi.
rofectus ergo iacob uenit̃
ant̾ram orientalẽ ⁊ uidit puteũ
iñ agro. tresquo greges ouiũ accubã¬
tes iuxta eũ. nã ex illo adaquabant᷑ pe¬
cora ⁊ os eius grandi lapide claudebat᷑
Mos erat ut cuncti ouib ꝯgregatis
euolu̾ent lapidem. ⁊ refectis gregib:
rursũ sr̃ os putei pon̾ent. Dixitq ad pa-
stores. srẽs unde estis: Qͥ ornd̃unt. de ha¬
ram.s aios int̾rogans. Nunquid ait¬
nostis iauan fuiũnachos. Dix̾unt. No¬
uimus. Sanus ne ẽ ĩquit. Uaiet inqͥunt¬
Et ecce rachel fuia eius uenit cum greg
suo. dixit᷑ iacob. Adhuc multũ diei sr̃est
nͨ ẽ tempꝰ ut reducant᷑ ad caulas grege

Expanded text:
mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem et refectis gregibus rursum stores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, aitnostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges:
Abbreviated transcription (Latin):
monias legesq seruau̾it. Mansit itaq y¬
saac in geraris. Quicũ int̾rogaret᷑ auiris
locunius. sr̃ uxore sua. ixndit. Sorormea
est. Timuerat enĩ confit̾i qd̾ sibi eẽt socia¬
ta coniugio: reputans ne forte int̾fic̾ent
eum pp̃illius pichritudinẽ Cũq ꝑtnͣ¬
sissent diespłimi ⁊ ibidẽm oraret ᷑ ꝑspi
tiens abymelechrex palestinoꝵ ꝑ fene¬
stram uidit eum iocantẽ cũ rebecta u¬
xore sua: ⁊ accersito eoait. ꝑspicuũ est
qd̃ uxor tua sit. sur m̃titus es eam soro¬
remtuã eẽ: Ꝙndit. Timui ne morerer
ꝓp̃ eam dixitq abymelech. Quare ĩpo¬
suisti nobis. Dotuit cohire quispiam
de ppło cũ uxore tua ⁊ indux̾at st̃ nos
grande pcc̃m. Precepitq om̃i ppło dicẽs.
Qui tetigerit hoĩs huius uxorẽ morte
morietur. Seminauit aũt ysaac ĩ t̾ra
illa: ⁊ inuenit ĩ ip̃o anno centuplum.
benedixitq ei d̾s ⁊ locupletatꝰ est hõ. et
ibat ꝓfitiens atq succrescens donͨ mag¬

Expanded text:
it mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretciens Abimelech rex Palaestinorum per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua et induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens qui tetigerit hominis huius uxorem morte morietur seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedixitque ei Dominus et locupletatus est homo et ibat proficiens atque succrescens donec mag
Abbreviated transcription (Latin):
sue. uidens aũt esau qd̃ benedixisset
pr̃ suus iacob. ⁊ misisset eũ in mesopo¬
tamiam syrie ut inde uxorẽ duceret
et qd̾ post uñdictionẽ p̃cepisset ei dicẽs.
ñ accipies ꝯiugem de filiab chanaan.
qd̃ q obediens racob ꝑentib suis isset sy
riam. ꝓbans quo qd̃ ñ libent̾ aspic̾et

Expanded text:
ens autem Esau quod benedixisset pater suus Jacob, et misisset eum in Mesopotamiam Syriae, ut inde uxorem duceret; et quod post benedictionem praecepisset ei, dicens: Non accipias conjugem de filiabus Chanaan: quodque obediens Jacob parentibus isset in Syriam: probans quoque quod non libenter aspiceret
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ audisset uenisse iacob filium
sororis sue: occurrit obuiam ei ꝯplex̃¬
q eum ⁊ in oscła ruens: duxit ĩ domũ
suam. Auditis aũt causis itin̾is. pꝑdit
osmeũ es ⁊ caro mea. Et postqͣm ĩpleti
st̃ dies mensis uniꝰ: dixit ei. Nũ qr fr̃ m̃s
esgratis seruies michi. dic quid m̾cedi

Expanded text:
nisse Jacob filium sororis suae, cucurrit obviam ei: complexusque eum, et in oscula ruens, duxit in domum suam. Auditis autem causis itineris, respondit: Os meum es, et caro mea. Et postquam impleti sunt dies mensis unius, dixit ei: Num quia frater meus es, gratis servies mihi? dic quid mercedis
Abbreviated transcription (Latin):
la concipiens pepit alt̾um: ꝓ quo ait ra¬
chel Coꝑauitme dñs cũ sorore mea ⁊ in¬
ualui. uocauitq eum neptalim. Senti¬
ens iya ꝙ parere desiisset. telpham ancu¬
iam suã marito tradidit. Qua ptꝰ ꝯcep¬
tum edente filiũ: dixit. selicit̾ Sidcirco
uocauit nom̃ eiꝰ gad. peꝑit quo ⁊elpha
alt̾um: dixitq lya. hoc ꝓbĩtudĩe mea¬
Bãtam quippe medicent om̃s młieres:
ppea appłłauit eum aser. Egressus aũt
ruren temꝑe messis triticee ĩ agrum: re¬
ꝑit mandragoras quas matri iye detuli
Dixitq rachel. Damichi ꝑtem de mand̾¬
goris fiiitui. Ina eendit. Parum uidet᷑
netiri uidet᷑ qd̾ p̃ripu̾is marit̾ michi:

Expanded text:
cipiens peperit alterum pro quo ait Rahel conparavit me Deus cum sorore mea et invalui vocavitque eum Nepthalim sentiens Lia quod parere desisset Zelpham ancillam suam marito tradidit qua post conceptum edente filium dixit feliciter et idcirco vocavit nomen eius Gad peperit quoque Zelpha alterum dixitque Lia hoc Beatam quippe me dicent mulieres. Propterea appellavit eum, Aser. Egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde applłauit eum hũndantiã ⁊ nom̃
urbis impositũ uer sabee usq ĩ p̃sentem
diem. Esauu̾o quadragenariꝰ dux̃ uxorẽ¬
duas iudith filiam ueeri ethei. ⁊ bethsa¬
mathfiliã elon eiusdẽ loci. que ambeof¬
fend̾ant aĩmysaac ⁊ rebecte. AUI
enuit ysaac ⁊ caligau̾ñt ocłi eius et
uid̾e ñ poterat. Uocauitq esau fuiũ

Expanded text:
unde appellavit eum Abundantiam et nomen urbi inpositum est Bersabee usque in praesentem diem Esau vero quadragenarius duxit uxores Iudith filiam Beeri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae senuit autem Isaac et caligaverunt oculi eius et videre n
Abbreviated transcription (Latin):
xitad eũ. In pingnedine t̾re. ⁊ in rore ce¬
li desr̾ erit benedictio tua. Uiues in gla¬
dio: ⁊ frĩtuo seruies. Tempusq ueniet
cũ excutias et soluas iugum eiusde c̾ui¬
cibtuis. Oderat ergo semꝑ esau iacob
ꝓ bñdictione quabenedixit ei pr̃. Dix̃q
in corde suoUenient dies luctus patris
mei: ⁊ occidam iacob frẽm meum. Nun¬

Expanded text:
eum: In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper, erit benedictio tua. Vives gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis. Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo: Veniat dies luctus patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
descenditq ad fontẽ ⁊ hausit aquã. Et
aio ad eam.Da michi paululũ biõe. Q
festinans deposuit ydriam de humero:
⁊ dixit michi. Et tu bibe. ⁊ camelis tuis
tribuã potum. Bibi et adaquauit came¬
los. Int̾rogauiq eam ⁊ dixi. Cuiꝰ es filia.
Qrespondit. fina bathuelis sum fuii ua¬
chor quẽ peꝑit ei melcha. Suspendi itaq¬

Expanded text:
descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et ajo ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis tribuam potum. Bibi, et adaquabit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nachor
Abbreviated transcription (Latin):
Non accipies uxorẽ filio meo de filiabus
chananeoꝵ in quoꝵ t̾ra hĩto. s ad dom
prĩs mei ꝑges: ⁊ de cognatione mea acci¬
pies uxorem filiomeo. Quid si nolu̾it
Egouero Rendi dño meo. Quid si nolu¬
conspͤtu ambłomittet angłm suũ tecũ
⁊ diriget uiã tuam. accipiesq uxorem
filio meo decognationemea ⁊ de domo pa¬
tris mei. In nocens eris a maledictione
mea cũ uen̾is ad ꝓpĩquo meos ⁊ nõde¬
d̾int trbi. Gteniergohodie ad fontem
aque: ⁊ dixi. dñe deus dñi mei abrahã.
si direxisti uiam meã. in qua nũc am¬
uulo. eccesto ad fontẽ aque. ⁊ uirgo q̃
egrediet᷑ ad nauriendã aquã auidierit
a me. damichi ꝑaxiuũ aq̃ ad uibend̾ de y¬
dria tua. ⁊ dix̾it michi. ⁊ tu uire ⁊ came¬
us tuis hauriam. ip̃a est mulier qmͣ pre¬
ꝑauit dñs filio dñi mei. Cũq stacitus
mecũ uolu̾em: apparuit rebecra ueni¬
ens cũ ydria quam portabat in scapula.

Expanded text:
orem de filiabus orem de filiabus Chananaeorum, in quorum terra habito: sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid si noluconspectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, et diriget viam tuam: accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea, cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem aquae, et dixi: Domine Deus domini mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egreditur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum de hydria tua: et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam: ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dumque haec tacitus mecum volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula:
Abbreviated transcription (Latin):
puella ⁊ nũciauit in domũ matris sue
om̃ia que audierat.hẽbat aũt rebecca fͣ¬
trem nõie laban. Qui festinus egressus
est ad hoĩem ubi erat foris. Cũq uidisset
in aures ⁊ armitlas in manibi sororis
sue. ⁊ audisset cuncta u̾ba refentis hec
locutus est michihomo: uenit ad uirũ
qui stabat iuxta camelos et ꝓpe fontem
aque: dixitq ad eum. Ingredere uenedi¬
cte dñi. cur forisstas: Preꝑaui domum.
⁊ locũ camelis tuis ẜ introduxit eum ĩ¬
des cameloꝵ et uiroꝵ qui uen̾ant cũ eo
Et appositus est in conspectu eius panis.
Qui ait. Non comedam donec loquar ᷤ¬
mones meos. Rndit ei. loquere. At ille
Euus inquit abraham sũ. et dñs rene¬
dixit dño meo uaidemagnificatꝰq ẽ.
et dedit eioues ⁊ boues. argent̃ et aurũ
seruos et ancillas. camelos ⁊ asinos. Et pe¬
ꝑit eisara uxor dñi mei fuiũ dño meo ĩ
senectute sua. deditq iui om̃ia que ba¬
bu̾at. ⁊ adiurauit me dñs m̃s dicens.

Expanded text:
is suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, et locudes ejus, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatusque est: et dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara, uxor domini mei, filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adju
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qramus ip̃ius uoluntatẽ. Cũq uocata
uenisset: sciscitati sunt. Disire cum noĩe
isto: Que ait. Uadam. Dimiserunt ergo
ham ⁊ comites eius uaide imp̃cantes
crescas in mille milia. Et possideat sem̃
tuũ portas inimicoꝵ suoꝵ. Igr̃ rebecca
et pueue illius ascensis cameł: secute
sunt uirũ. Qui festinus reuertebat᷑

Expanded text:
us voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo ham, comites ejus, imprecantes crescas in mille millia, et possideat semen tuum portas inimicorum suorum. Igitur Rebecca et puellae illius, ascensis camelis, secutae sunt virum: qui festinus revertebatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hee st̾ gñationes ysmael filii abrahe ꝙ̃
peꝑit ei agar egiptia famula sare. et u̾
noĩa filioꝵ eius. in uocabulis et gn̾ati¬
onib suis. Primogenitꝰ ysmaeł. naba¬
ioth deinde cedar. ⁊ ab dehel. ⁊ mabsan
masma quoq ⁊ duma. ⁊ massa addad.
et chema. ithur ⁊ naphir. ⁊ cedina. Isti¬

Expanded text:
generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Ced
Abbreviated transcription (Latin):
di.⁊ homo agricola. Iacob aũt uir sim¬
plex hĩtabat in tabernacłis. ysaac a¬
mabat esau: eo ꝙ de uenationib illiꝰ
uesc̾et᷑. Et rebecca diligebat iacob. Co¬
xit aũt iacob pum̃tum. ad ꝙ̃ cũ ueni¬
set esau de agro lassus ait. Da michi de
coctione hacrufa. quia oppido lassus sũ.
qmͣ ob cãm uocatum ÷ nom̃ eius edon.
Cui dixit iacob. Uende michi pͥmogeni¬
tatua Iuerendit. En morior quid michi
ꝓderunt primogenita. Ait iacob.Iura
ergo michi Iurauit ei esau ⁊ uendidit
primogenita. Et sic accepto pane ⁊ len¬
tis edulio. comedit ⁊ bibit ⁊ abiit. ꝑui

Expanded text:
autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. m ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comedit et bibi
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad sorbendũ michi prebe aque de ydͥa
tua. Que rxndit. Sibedñemi. selerit̾q de¬
posuit ydriam suꝑulnã suã ⁊ dedit ei po¬
tum. Cũq ille bibisset: adiecit . o. uin et
camelis tuis hauriã aquã donec cũctibi¬
bant. Effundensq ydriam ĩ canalibus:
recurrit ad puteũ ut hauriret aqͣm. Et
haustã om̃ib camelis dedit. Ip̃e aũt ꝯtẽ¬
plabat᷑ eamtacitus. scire uolens utrum
prosꝑm fecisset iter suũ dñs an non. Post¬
quam ergobib̾unt cameli ꝓtulit uiu
in aures aureas appendentes sicios duoᷤᷤ
⁊ armillas totidem pondo sicloꝵ .x. Dixq̃ ad
eam. suiꝰ esfilia. Indica michi. Est ĩ domo
prĩstui locus ad manendum. Que endit.¬

Expanded text:
m praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae
Abbreviated transcription (Latin):
cet:⁊ noc dicite michi ut uadã ad dexte¬
ram sũ ad sinistrã. Rend̾iut laban ⁊
bathuel. Adño egressus est sermo. ñ pos¬
sumus extra placitum eiꝰ quicꝙͣ aliud
iorui tecum. En rebecca coram te 3ͣ: tolle
eam ⁊ ꝓficisc̾e̾ ⁊ sit uxor fulii dñi tui sict̃
iocutus est dñs. or cũ audisset puer abͣ

Expanded text:
ut vadam ad dexteram, sive sinistram. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo: non possumus extra placitum ejus quicquam aliud loqui tecum. En Rebecca coram te 165 est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum aud
Abbreviated transcription (Latin):
obedisti uocimee. seu̾iꝰ s̃ itaz abrahã ad
pu̾os suos: auieruntq bersabee simul ⁊
hĩtauit ibi. hiis itaq gestis: nũtiatũ
est abraham qd̃ melcha quo genuisiet
fiuos nachor frãĩ suo. hus primogenit᷑
et bu frẽm eius. ⁊ chamuel pr̃em syro¬
rum. ⁊ casech. ⁊ azamphedas quo et
ielach ⁊ bathuel. de quo nata est reuecca
Octo istos genuit meicha nachor fratri
abraham. Cõcubina u̾o iuius noĩe ro¬

Expanded text:
ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Ro
Abbreviated transcription (Latin):
clamauit dicens. Abraham abrahã. Ql
rendit. Assum. Dixitq ei. Non extendas
manũ tuam sr̃ pu̾m: neq facias illi qͥd¬
quam. Nunc cognoui ꝙ timeas dm̃. ⁊ ñ
peꝑcisti unigenito filio tuo pp̃ me. Leua¬
uit abraham ocłos suos: uiditq ptꝰ t̾gum
arietẽ int̾uespres hentem coͬnib. Quem

Expanded text:
Abraham! Abraham! Qui respondit: Adsum. Dixitque ei: non extendas manum tuam super puerum, neque facias illi quidquam: nunc cognovi quod timeas Deum, et non pepercisti unigenito filio tuo propter me. Levavit Abraham oculos suos, viditque post tergum arietem inter vepres haerentem corn
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ filio meo ysaac Sendit seruus. Si no¬
lũit mułr uenire mecũ in t̾rãnanc: nũ¬
quid reduc̾e debeo filiũ meum tuũ ad lo¬
cum de quo egressus es: Dixit abraham. Ca¬
celi ⁊ t̾re qui tulit me dedomo patris mei.

Expanded text:
uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: CaDeus coeli, qui tulit me de domo patris mei,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib fuiis ppłi mei: sepeliui mou¬
tuũ tuũ. Adorauit abraham corã dũo¬
et ppło t̾re. ⁊ locutus est ad ephron cir¬
constante plebreius. Queso ut audi¬
as me. Dabo pecuniã pro agro suscipe
eam. ⁊ sic sepeliam mortuũ meũ: in
ageo. Enditq ephron. dñe mi audi¬
me. Terrã qmͣ postulas. ccce. argenti
siclos uallet. Istud est p̃ciumint̾ me ⁊
te᷑ sed qͣntum est hoc sepeli mortuũ tu¬
um. Ꝙr cũ audisset abraham appẽdit
recuniã qmͣ ephron postulau̾at audi¬
⁊ ꝓbate monete publice. Confirma.¬
tusq est ager quondã ephronis. in qͦ
erat spelunca duplex respitiens mã¬
bre tamip̃e quam spelunca. ⁊ om̃s ar¬
bores eius in cunctis t̾minis eiꝰ ꝑ circu¬
itum abrahe in possessionẽ uidentib
faiis hech ⁊ cunctis qui intrabant por¬
tam ciuitatis auus. Atq ita sepeliuit
abrahã uxorẽ suã sarãĩspelunca agri
duplici. que respitiebat mambre hoc
est ebron in t̾rachanaan. Et ꝯfirmatꝰ

Expanded text:
sentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulassiclis valet. Istud est pretium inter me et te. Sed quantum est hoc? Sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam quam Ephron postulaverat, audiprobati monetae publicae confirmatusque est ager quondam Ephronis in quo erat spelunca duplex respiciens Mambre tam ipse quam spelunca et omnes arbores eius in cunctis terminis per circuitum Abrahae in possessionem videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
annis ⁊ mortua est in ciuitate ar¬
uee que ÷ in hebron in t̾ra chanaan.Ue¬
nitq abrahã ut plang̾et et fleret eã.Cũ¬
q surrexisset ab osfino fun̾is: locutus
est ad filios neth dicens Aduena ⁊ ꝑe¬
grinus apud uos. date michi ius sepł.¬
chri uob̾cum ut sepeliã mortuũ meũ
send̾untq filii hech dicentes. Audi
nos dñe. Princeps dei es apud nos in
electis sepuichris nrĩs cepeli uortuumtuũ
nlłsq te ꝓhib̾e pot̾it quin inmonum̃¬
to eius sepelias mortuũ tuus urrex̃
abraham ⁊ adorauit ppłm t̾r filios ui¬
delicet heth. Dixitq ad eos. Siplaceat
aĩe ur̃e ut sepeliam mortuũ neũ: au¬
dite me ⁊ int̾cedite ꝓ me apud ephrõ
filiũ seor ut det michi speluncam du
plicẽ qͣm ht̃ in extrema ꝑte agri sui.
decunia digna tradat eam mic n corã¬

Expanded text:
annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: Advena sum et peregrinus apud vos: date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. Responderuntque filii Heth, dicentes: Audi nos, domine, princeps Dei es apud nos: in electis sepulcris nostris sepeli mortuum tuum: nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. Surrexit Abraham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: Si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me apud Ephrom, filium Splicem, quam habet in extrema parte agri sui. Do ei pecuniam dignam, tradat al., pec
Abbreviated transcription (Latin):
ioth ⁊ dix̾uñt ei. Ubi st̃ uiri qui introi¬
erunt ad te nocte. Cduc illos huc ut cogno¬
scamus eos. Egressus ad eos loth ptꝰ t̾gum
accludenshostiuĩ ait. Nouite queso fres
mei nolite malũ noc fac̾e. hẽo duas filias

Expanded text:
Loth, et dixerunt ei, Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte? Educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo duas filias
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac uocabit᷑ tibi sem̃. S et filiũ ancil¬
le faciam in gentem magnam. qr sem̃
tuũ est.Surrexit itaq abraham mane
et touens panẽ ⁊ urẽ aque imposuit sca¬
puie eiꝰ. tradiditq pu̾m: ⁊ dimisit eã.
Que cũ abisset: errabat in solitudine
uersaree. sũq consũpta eẽt aqͣin utre:
abiecit pu̾m subt̾ unã arborẽ que ibi

Expanded text:
ocabitur tibi semen sed et filium ancillae faciam in gentem magnam quia semen tuum est surrexit itaque Abraham mane et tollens panem et utrem aquae inposuit scapulae eius tradiditque puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uernacłos domus sue uniuersos quos
em̾at. cunctos mares ex om̃ib uiris do¬
mus sue ⁊ cirꝯcidit carnẽ pp̃utii eorum
statim in ip̃a die sicut p̃ceꝑat ei deus.
est abraham ⁊ ysmael filuis eiꝰ. ⁊ om̃s

Expanded text:
naculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat ei Deus. est Abraham et Ismael filius ejus. Et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tetig̾at eam ⁊ ait. Dñe mt. sũ gentem
ignorantẽ ⁊ iustam int̾fities. Nonne
tp̃e dixit michi soror mea est:⁊ ip̃a ait
fr̃ meus est . In simplicitate cordis m̃i.
⁊ mũditia manuũ meaꝵ feci hoc. Dix̃¬
q ad eum d̃. Et ego scio qd̾ simplici cor¬
de fec̾is ⁊ ideo custodiui te ne peccares.
est: ⁊ orabit ꝓ te ⁊ uiues. Si aũt nolu̾is
reddere: scito qd̾ morte morieris tu et
om̃ia que tua sunt. Statimq de nocte
ꝯsurgens abymelech: uocauit om̃s s̾¬
uos suos. ⁊ locutus est uniu̾sa u̾ba bec
in aurib eoꝵ. Timuert̃q om̃s uiri ualde.

Expanded text:
ne, num gentem ignorantem et justam interficies? Nonne ipse mihi dixit: Soror mea est, et ipsa ait: Frater meus est? In simplicitate cordis mei, et munditia manuum mearum feci hoc. Dixit ad eum Deus: « Et ego scio quod in simplicitate cordis feceris, et ideo custodivi te, ne peccares est: orabit pro te, et vives: si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos: et locutus est universa verba haec in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusserunt cecitate a m̃imo usq ad ma¬
ximũ ita ut hostiũ inuenire ñ possẽt.
dix̾unt aũt ad loth. Habes hic ꝙ̃piam
mus enĩ iocũ istum. eo qd̾ increuerit
clamor eoꝵ coram dño qui misit nos
ut ꝑdamus ssios. Egressus itaq loch io

Expanded text:
cusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt ergo ad Loth: Habes hic tuorum mus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illos. Egressus ita
Abbreviated transcription (Latin):
descendã ⁊ uidebo utr̃ ciamorẽ qui uẽit
ad me oꝑe ꝯpleu̾int: anñ est ita ũ sciã
Conu̾terunt᷑ se tͣ abietunt sodomam.
Abraham u̾o adhuc stabat corã dño ⁊̃ ap¬
ꝓpinquans ait. suĩquid ꝑdes iustũ cũ

Expanded text:
 videbo, utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint: an non est ita, ut sciam. Converterunt se inde, et abierunt Sodomam. Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Nunquid perdes justum cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ. Murtiplicans inquit mrtiplica¬
uo sem̃tnũ. ⁊ ñ num̾abit᷑ premultitudĩe.
Ac deinceps. scce ait concepisti ⁊ paries fili¬
umr: uocabisq nom̃ eius ysmael. eo ꝙ au¬
dierit dñc affuctionẽ tuam. hic erit fereꝰ
homo. manus eius contͣ om̃s ⁊ manꝰ oĩm
contͣ eum. Et e regione uniu̾soꝵ fr̃m suo¬
rũ figet tab̾nacula. Uocauitq nom̃ dñi¬
agar qui loquebat᷑ ad eam. Tu deus qui iũ¬
disti me. Dixit enim. profecto hic uidi ptꝰ¬
teriora uidentis me. pp̃ea applłauit pute¬
un ssiũ. puteũ uiuentis ⁊ uidentis. ip̃e
est int̾ cades ⁊ barad. Peꝑitq agar abue

Expanded text:
Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Ag
Abbreviated transcription (Latin):
reos. chananeos ⁊ gergeseos ⁊ iebuseos.
Git᷑ sarai uxor abram ñ genu̾at X¬
sibi liberos s hñs anculam egip̃tiam
noĩe agar.dixit marito suo. Ecce con¬
clusit me dñs ne parere. Ingred̾e ad
ancuiam meã si forte saltem ex illa
suscipiam filios. Cumq ille acqui¬
esceret dep̃canti: tiit agaregyp¬
tiam ancillã suam ptꝰ annos. x ꝙͣ¬

Expanded text:
et Chananaeos, et Gergesaeos, et Jebusaeos. Igitur Sarai, uxor Abram, non genuerat sibi liberos: sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem: ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos