comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce palmites. Propt̾ quod cum esset
deus cuius nature non sunus. factus
est homo. ut in illo esset uitis huma¬
ne nature. cuius ⁊ nos homines pal¬
mites. ẽẽ. possemus. Quid ergo est

Expanded text:
 palmites: propter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est,
Abbreviated transcription (Latin):
est syris. & maxime pa¬
lestinis: adomnẽ sermo¬
nem sium parabolas iungere. ut
qd̾ ꝑ simplex preciptum teneri ab
auditorib non potest: ꝑsipilitu.¬
dinem etempli teneatuir. Precipi¬
tur itaq peiro sub comparationẽ
tigis se dñi &s sirui qui debitor de¬
cem milium falentorum a dño ro¬
gans ueniam impetrauerat: ut ip̃e
quoq dimitat cũ seruis suis de¬
bent minora peccantib. Si em̃
ille rex ot dñs. scruo debitori detem
milium talentorum tam facile cdi¬
misit quanto magis serm cñ siruis
suis debent minora dimittere: Qd̃
ut manifestius fiat: dicamus. sub
exemplo. Siquis nr̃m cõmiserit ac¬
ultitium: homicidium. sacrilegiũ.
maiora crimina decem milia talẽ¬
torum rogantib dimittantur: si
⁊ ip̃i dimittant minora peccantib.
Sm ant̃ ob faclam conuinchãm
simus implãbiles. ec̃ propt̾ a mariꝰ
uerbum ꝑpeits habeamꝰ discordias
Nonne nobis uidemur recte rebigẽ¬
di intartara. a sub exemplo oꝑisntĩ

Expanded text:
est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
tre sine initio ce sine tempore sempi¬
ternam. ce coet̾nam deo patri: alte¬
ram de matre cum tempore quando
miserationẽ induens &s misccłiam
spõtanea uoluntate ad nos descen¬
ta ueritatẽ ce matris gestatur utepo.
qui semꝑ deus agnoscitur. Hinc ets̃ã
theothocon eam ueraciter confite¬
mur. dei scilicet genitricẽ nec nõ ce
xp̃o thocon: non qd̃ uerbum car¬
nem secum detulerit neq olim pre-¬
fate carni copulatus sit: sed tunc qͣn¬
do uerbum caro factũ. ẽ. ex carne
uurginis. Oiuinitatis atꝙ huma¬
nĩtatis substantia. inutero ita in con¬
fusione unitur. ut una ꝑsona sit
deus c homo xp̃c: exdiab siquidẽ
naturis sine confusione alteruis. ñi¬
nisi unus inueniatur iħcdñs. manẽs
d̾s informa dei: qui semet ip̃m exin¬
aniuit formam serui accipiens. ma¬
nens unus ȩidemq informã scrui
quam suscepit. totus quippe deus
incarne uirginis dequa natus est:
&e totus homo. Hinc quoq apłs:

Expanded text:
tre sine initio, et sine tempore sempitre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descenta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : manens unus idemque in forma servi quam suscepit: totus quippe Deus in carne Virginis de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
&e iudicet. Sed ego honorifico patrẽ
meum: ce uos inhonorastis me. Oe
ueniens ait natareth: & erat subditus
illis. Dedalia. ẽ. natura qua ds pater
scclm se honoratur. alia qua idẽ pa¬
rentib subditur. Inutraq tam̃ uuꝰ
idem̃q xp̃c recte creditur eo qđ uer-¬
bum caro factum.ẽ. & habitabit in
nobis unus emmanuel: qd̾. ẽ nob̾c̃
deus. Hanc quippeunitionẽ diui¬
nitatis atq humanitatis incõfusã
indiuisamq fides catholica seruat.
Quam sane intelligendo cognoscit
naturalis atq scłm subsistentiam
conuentio unitatis: ut neq cou̾sio
in alterutram duarum substantiaꝵ
partẽ recipiatur: neq diuisio. Sic
namq credere: honorare. ẽ. matrem
dñi: que & dm̃ nobis genuit &e. ho¬
quin di geniteix dici posseit. qd multi
hereticorum negare conati sunt: nisi
dm̃ uere genusset incarnatũ. Et ꝑp¬
terea duas inxp̃o recte confitemur
natiuitates. Unam iudelicet de pa¬

Expanded text:
et judicet, sed ego honorifico Patrem et judicet, sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me Joam redirent, veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae et Deum nobis genuit et hoqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de pa
Abbreviated transcription (Latin):
ca defunctos: quantomagis creden¬
dum hodierna die militiam celoꝵ
cum sius agminib festiue obinam
aduenisse genitrici dei. eãq ĩgenti
lumine circumfulsisse oc usq adthro¬
num olim sibi etiam ante mundi
constitutionẽ paratum. cũ laudib
&e canticis spiritalib ꝑduxisse: Nul¬
li dubium omnẽ illam celestem ierłm
tunc exultasse ineffabili leticia. tunc
iocunda fam. eẽ. inestimabili carita¬
fe: tunc ꝙ cum omni gratulationẽ
iubilasse: qm̃ festiuitas hec que nob̾
hodie reuoluitur annua: ulis oĩb
facta. ẽ. continua. Nec inmerito.
Creditur enĩ quod saluator omniũ.
ip̃e quantũ datur intelligi. ꝑ se totꝰ
festiuus occurrit: ce cumgandio eã
setum inthrono collocauit. Alias an.¬
tem quomodo impleuisse creditur
qđ ulege ip̃e precepit: Honora ĩqͥt
patremtuum: &e matrẽ tuam. Por¬
ro qđ patrem honorauerit: ip̃e sibi
testis est cum adiudeos ait. Ego glo-¬
tiam meã non quero: est quiquerat

Expanded text:
ca defunctos: quanto magis credenca defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continuaod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero, est qui quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
quia ip̃e eam elegre sol iusticie ut
nasceretur ex ea. Ad cuiꝰ ꝓfecto exe¬
quias quantum fas. ẽ. credere fa¬
mulabantur angłi. &e uniuerse
celoꝵ congratubantur curie. Nec
mirum. quia honor mat̾nus euis. ẽ.
qui est natus ex ea: quẽ om̃is celoꝵ
ordo ueneratur. ce adorat suꝑ se ele¬
uatum: cum patre insede maiesta¬
tis dm̃. Legimus ergo qͥuam sepe
affunera cẽ ad sepulturas quorum¬
libet scõrum angłos aduenisse. ceꝰ ad
exequias eoꝵ obsequia prestitisse: iec¬
non ceꝰ animas electoꝵ usq ad celos cũ
hymnis s laudib detulisse. Ubiaᷤ
utriusq sexus chori cõmemorant᷑.
frequenter auditi laudes cecinisse.
Interea &x̾ qđ ꝑspicatus. ẽ. multo ñ¬
numqͣm lumine eos dem resplendu¬
isse. insuꝑ os adhuc iuuentes ĩcarne
ibidem miri odoris flagrantiã diuti¬
us ꝑsensisse. Quod si adrecreandã
compbanda: talia &e tanta dignatꝰ
est exhibere ꝑsuos celi ministros cir¬

Expanded text:
quia ipse eam elegit sol justitiae, ut quia ipse eam elegit sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus est ejus qui natus est ex ea, quem omnis ordo coelorum veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse: ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse: interea et quod perspicacius est, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandamcomprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros cir
Abbreviated transcription (Latin):
nans ex ea flagrabat suauissimꝰ
odor. etiam spiritib anglicis. As¬
cendebat autẽ de descrto presentis
scłi: uirga deradice iesse olim ex.¬
orta sed mirabantur electorum aĩe
p̾gaudio. que nam esset: que etiã
meritoꝵ uirtutib angłoꝵ uince¬
ret dignitatem. Dequa rursus idẽ
sp̃c sc̃s ineisdem canticis. Que. ẽ.
ista que ascendit inquit quasi au¬
rora consurgens: pulchra ut luna.
electa ut sol terribilis ut castrorum
acies orclinata. Ad miratur autẽ
sp̃c sc̃s: quia om̃s deascensu huiꝰ uir¬
guus admirantes facit: qđ quasi
noui diluculi aurora rutilans as¬
censu suo resplendeat: multis frcta
od uallata scõꝵ agminib. UInde
cdicitur: terribilis ut castrorum a¬
cies ordinata. Siquidem terribilis
siuis facta uirtutib ut castrorum
acies admodum ordinata: hiuc in¬
de scõrum angłoꝵ fulta presidiis:
quam luna que etiam sine defectu
sin choruscat celestib illustra fulgo¬
rib. Electa ut sol fulgore uirtutũ.

Expanded text:
issimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta, sed mirabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, qui omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
omnium salus. &e benedictio eterne
hereditatis. Iste siquidem sunt fidei
uestes. iste quib priores sc̃i uestieban¬
tur. iste quas rebecca ymmo sp̃c sc̃s
secum domi habuit quib induit
lacob filium suum. Alias autẽ nisi
ab sp̃u sc̃o seruata domi. & ꝓlata
essent. quid miri odoris in eisdeni
pater ysaac hauriret. Ita ut diceret
cum ꝑsensisset. uestinendoꝵ fraglan¬
tiam ecce odor filiiei sic̃ odor agri
pleni quẽ benedixit dñs: Ded forte
dicturus. ẽ. aliquis. Quid ad rebec
cis ꝑsone ꝑdeo fi gurate accipiantur:
Uerumptam̃ oe̾ sp̃c sc̃s in ebreo
a feminino genere dicitur non quod
sexus id̾m monstretur. Immo ne
forte suscipitur: sub regula trium
linguarum: sp̃c sc̃s diuerse accipit᷑.
Inhebreo scilicet ut dixifeminino ge¬
nere legitur: ingreco uero ne sexus
meo credatur pronentro inuenit᷑:
q in latino masculinũ. ẽẽ. decernit᷑
Qui nimirum sp̃c sc̃s: bene ꝑ re¬
bectam intelligi itur. Et id̾o totũ

Expanded text:
omnium salus et benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae quibus priores sancti vestiebantur: istae quas Rebecca, immo Spiritus sanctus secum domi habuit, quibus induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebecccis personae pro Deo figurate accipiantur? Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro invenitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ muniti hominis ac dei. ita
ut eaam esset m illo ꝑunitatẽ ꝑso¬
ne abinitio scł̃i. qui nec dumerat
natus de maria iurgine: qd̾ mistas
scripturare declaratur indiciis. Un¬
de dñs adiudeos. Ante qͣm abra¬
itaq uerbis ostendit se quiloque¬
batur in eosemꝑ fuisse mysterio
unitatis. Quam ut cõmendaret
tatis. ẽ. breuitas: ego sum autẽ eter¬
nitas nature declaratur. inqua
nimirum et̾nitate iam se fuisse
tius: iħc inquit popłm exegyp¬
to saluans sccło eos qui noncre¬
diderunt ꝑ didit. Et alibi paulꝰ.
Neq temptemus xp̃m. sicut qͥ¬
dam eorũ temptauerunt. Non
ex maria. sedquia in illo unico
filio dei. iam unitas ꝑsone cõmẽ¬
datur. que occulta erat ĩmysterio.
Quod cẽ alibi euidenter. qui ele¬
git nos inquit ante mundi cõ¬
stitutionem impso. Quia ꝓfec¬
to quicquid deus abͣinitio: xp̃c

Expanded text:
mento uniti hominis ac Dei: ita mento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abrautique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis. Quam ut commendaret,tatis est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse esus, inquit, populum ex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt : non ex Maria: sed quia in illo unico Filio Dei jam unitas personae commendabatur, quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter Paulus: Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso : quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, C
Abbreviated transcription (Latin):
ut ezechiel fatetur omnino clausa.
Unde canitur incisdem canticis de
ea. Ortus condusus fons signatus:
emissiones tue paradysus. Tlere or¬
tus deliciarum inquo consita sunt
uniu̾sa florum genera. & odoramẽ¬
ta uirtutum. Dicq condusus: ut
nesciat uiolari neq corrumpi ullis
insidiarum fraudib. Fons itaꝙ sig̃¬
natus sigillo totius trinitatis: ex
quo fons uite manat. incuiꝰ lumi¬
ne om̃s uidemus lumen. quia iuxta
iohannẽ ipse. ẽ. qui illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundum. Quius ꝓfecto emussio
uteri suꝑnoꝵ cĩuium om̃ium. est
paradysus. De isto uamq uen¬
tris agro patriarcha ysaac longe¬
odorans aiebat dicens: ecceodor fi¬
lii mei sic̃ odor agri pleni. quem
benedixit dñs: quamuis putent
parum intelligentes: qd̃ priores
scĩ. minus dexp̃o. intellexerint my¬
sterium incarnationis. cũ ⁊ ip̃i
eadem saluati sint gr̃ã. Unde cõ¬
stat tempus nõ preiudicasse satra¬

Expanded text:
ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera, et odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videmus lumen, quia juxta Joannem, ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacra
Abbreviated transcription (Latin):
latamq seruetis: ne dotem so atram
tas columbe que fuit inmaꝑia. illesa
inuiolataq custodiatur. Dequa
salomon incanticis quasi ineiꝰ lau¬
de: ueni inquit columba mea. im¬
matulata mea. Iamenĩ hyemps
abiit cr recessit. Ac deinde inqͥt.
quia libanus candidatio int̾p̾tat᷑.
rum uirtutib: & dealbata niue
candidius sp̃c sc̃i munerib. simpli¬
citatẽ columbe inomĩb rep̾sentãs.
puritasꝰ & simplicitas: totũ ueri¬
tas ce grã fuit : totum miscłia ⁊
iusticia que de celo ꝓspexit. Et id̾o
immaculata. quia in nullo corrup¬
ta. Circumdedit enĩ uirum ĩute¬
ro sic̃ iheremias sẽs testatur: &e nõ
aliunde accepit. Faciet inquit dñs
nouũ suꝑ terram. o mulier circũ¬
cẽ omĩum nouitatum suꝑ eminens̾
nouitas uirtutũ. quando d̾s quẽ fer¬
re nõ potest mundus. neq uidere
aliquis ut uiuere possit. sicĩgressus
est hospicium uentris. ut corporis
claustra nescirit: sicꝙ gestatus ut
totus deus meo esset. ce sic inde exiuit

Expanded text:
latamque servetis, ne dotem simul et tas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde inquit,quia Libanus candidatio interpretaturum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, puritas et simplicitas, totum veritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumet omnium novitnovitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit,
Abbreviated transcription (Latin):
tulit id deus ꝑtulisse recte credatur.
Alioquin. si adrationẽ respicias c
assensus humanos: nequaquam
ita potuerunt inter se conuenire.
deitas ce humana conditio. Con¬
uenerunt tamen inxp̃o. & unus
ex ambob emmanuhel. Unde
michi uidetur qđ altitudinem tan¬
ti mysterii diligenter intelligere csꝰ
uidere non potuerunt. qui aut du¬
os filios certe. aut aliud xp̃m quã
dei filium existimauere. Qua propt̾
nec nos hominẽ se orsum colimus
qd̃ fas non. ẽ. nec adoramꝰ. sed deum
magis incarnatum. qui proprium
sibi corpus animatum uniuit. ita
ut deus uerbum caro fieret. ce non ĩ
alium quenililiet. sed insemet ip̃m
ipsumq dei filium &e colimus ⁊ ad
oramus. Qui nil inse ꝓ assumpto
homine. ẽ. co auctus: nichilq qđ
uerbum caro factum. ẽ. imminutus.
uel inmutatus. Et id̾o unꝰ idemq
semꝑ cum d̾o patre filius ad oratur:
Non nouus. non recens extempore:
non alienus anatura uel genere.
Quod si tibi nouũ uidetur qđ prote
hominem assumpsit: noueris quod

Expanded text:
tus, id Deus pertulisse recte dicatur. Alioquin si ad rationem respicias, et ad sensus humanos, nequaquam ita tenus potuerunt inter se convenire Deitas et humana conditio. Convenerunt tamen in Christo, et unus ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet, sed in semetipsumipsumque Dei filium et colimus et aoramus, qui nihil in se pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est imminutus vel mutatus, et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura, vel genere. XI. Quod si tibi novum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noveris quod
Abbreviated transcription (Latin):
ducebat. &̾ non erat cum eo d̾s alie¬
nus. Unde nec nobis cum deus
recens. quia unus idemq.ẽ qur⁊
dem sua incarne. unus insacram̃to
atq unus insp̃u. Nec admituit om¬
nino ut alius filius hominis. aliꝰ
filius dei intelligatur: qui nec tẽꝑe
p̾scribrtur. nec passione separatur:

Expanded text:
ducebat, et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est, qudem in carne sua, unus in sacramento atque unus in spiritu, nec admittit omnino ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur; qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
muneris. famulatus obsequii: qͥa
&r si inscis patrib ce ꝓpħis grã fuis¬
se creditur. non tam̃ eatenus plena.
Inmariam uero: totius gratie que
inxp̃o. ẽ plenitudo uenit. quãquã
aliter. Et inquid benedicta tu int̾
mulieres id. ẽ plus benedicta quã
om̃s mulieres. Ac ꝑ hoc quicquid
maledictionis infusum. ẽ. ꝑ euam
totũ abstulit benedictio marieIn¬
suꝑ &e grãm refudit xp̃i ortus. qͣm
non habuit. prius omnis mundus.
Igitur qd̾ natura non habuit: usuᷤ
nesciuit. ignorauit ratio: mensnõ
capit humana. pauet celum: stu¬
pet terra. & creatura omĩs. etiam
celestis miratur. Hoc totum est
qd̃ ꝑgabrielem marie diuinitus
nuntiatur: ce ꝑ xp̃m adimpletur.
Qua de causa: ce de tali tantaq
loqui. me indignum fateor. Ded
ce puto quod nemo qui presu¬
mat: nisi qui quanta sint que
panduntur penituis ignorat. Tam̃
cẽ si adhet nemo ydoneus inueni¬
tur. uotis om̃ib cessare non debet.

Expanded text:
muneris, famulatus obsequii: quia muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur. Qua de causa de tali tantaque loqui, me indignum fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. VI. Tamen etsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis omnibus cessare
Abbreviated transcription (Latin):
ce totus ubiq. ẽ. sine quo nichil to¬
tum. Ergo uerbum patris nũqm
apatre discendens: homo proprie
fieri dignatus. ẽ. secreto suo mysterio:
quo ip̃e nouit. Qui qm̃ totum
suscepit qđ est hominis: homo to¬
tus est: oe totum accipiens qd̾ d̾i. ẽ.
omnino aliud quam d̾s: quinatꝰ
est ex maria. ẽs̃ non potuit S̾cit
enim deus omia ce potest. Propt̾ca
quia ita. ẽ: sciuit se ac potuit inut̾o
uirginis sine siu corruptione misce¬
re atq uniri ut unus esset. xp̃c d̾s
ceꝰ homo: una ꝑsona. unaq substan¬
tia. Ob qđ dei genitrix esa̧icta. ce pre¬
electa. iure abangło gratia salutat᷑
ceꝰ predicatur plena. Uere plena. ꝑ
quam largo sci sp̃c umbre suꝑfusa
est omĩs creatura: c ideo satis eam
deuotissime. primum angłs uene¬
ratur ceᷤ salutat. Miratur itatq
q ip̃e: qualis aut quanta sit quam
salutat. Non enĩ simplex fateor
uel consueta fuit ista salutatio. s
omni admiratione digna. Siquidẽ
uenerationis fuit delatio: oblatio

Expanded text:
 totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
exũbis oẽ factis eius. que scriptura
cõmemorat: tanto sibi facilius oc¬
current. quanto ip̃e inquirendo fi-¬
delior erit. Sunt autẽ ex eis quedã
omni fere xp̃iano ꝑspicua. Quis
enim. ẽ qui non iocunda ammira¬
tione nõ speculatur ipsius nature
adolescentis fortituduiem. prudenti¬
am. ac fidem incolloquio angłico
ubi tam constanter eloquitur. tã
prudenter interrogat. tam facile
credit Quis non uideat aut ui¬
dendo miretur iusticiã eius qua
sic uniu̾sa precepta legis diuine sa¬
tagebat implere. ut nec ad seperti¬
nentia quedam inexꝑta relinque¬
ret: Uerbi grã. Post partũ enĩ
purificatione legali quamagebat
non egebat: que uirum ĩ cõcipien¬
do non nouerat. Oe temꝑantia qͦq
ip̃ius suꝑius dictum est: que deo
uirginitatis lilium ĩ humilitatis.
ualle ꝓduxit. Cum ergo uirtutib
supͣ dictis facta euis eu plena sint
atq dicta manifestatur nõ solũ
attestatione angłica. sed etiã rerũ

Expanded text:
ex verbis et factis ejus quae Scriptura ex verbis et factis ejus quae Scriptura commemorat, tanto sibi facilius occurrent, quanto ipse in quaerendo fidelior erit. Sunt autem ex eis quaedam omni fere Christiano perspicua. Quis enim est qui cum jucunda admiratione non speculetur ipsius maturae adolescentis fortitudinem, et prudentiam, et fidem in colloquio angelico, ubi tam constanter eloquitur, tam prudenter interrogat, tam facile credit? Quis enim non videat ac videndo miretur justitiam ejus, qua sic universa praecepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi gratia: post partum enim purificatione legali quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo non noverat. De temperantia quoque ipsius superius dictum est, quae Deo virgio virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum
Abbreviated transcription (Latin):
lis aduersorum. nec absorbebitur
scillea uoragine uoluptatũ. sed ꝓs¬
ꝑere ueniet adportum quͥetis et̾̃ne.
Hic si quis interroget dicens. qͥd
ergo putas qualis olim ĩanima
fuerit. uel nunc sit hec ꝑsona que
sic omĩb scĩs spectanda atq im¬
mitanda ꝓponitur: ueraciter re¬
spondemus quia longe ꝑfectior
quam nr̃a oratione demonstrari
possit. Camen ne ibi nichil dic̾e
arguamur ubi maior affluit co¬
pia dicendorum: reseruantes mul¬
ta atq magna facundis. saltim
pauca dicamus suꝑ hoc: cẽ que
facile ꝓbentur audita. Hocigit᷑
inprimis astruere fas. ẽ. qd̾ anima
in maluolam animã non introibit
sapientia: nec habitabit incorpore
subdito peccatis. Item econtra con¬
fidenter asserimus. quia nullo
uirtutum genere u̾acabat: tui ple¬
nitudinem gr̃e. dei nuntius assere¬
bat inẽẽ. Sed attestante archan¬
gło quãuis nemo sana mente de¬
credat. tamen si quis adhuc piode¬
siderio querat argum̃ta uirtutum.

Expanded text:
lis adversorum, nec absorbebitur lis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum quietis aeternae. Hic si quis interroget dicens, quid ergo putas qualis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponitur? veraciter respondemus, quia longe perfectior quam nostra oratione demonstrari possit. Tamen ne ibi nihil dicere arguamur, ubi major affluit copia dicendorum, reservantes multa atque magna facundis, saltem pauca dicamus super hoc, et quae facile probentur audita. Hoc igitur in primis astruere fas est, quod anima in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Item econtra confidenter asserimus, quia nullo virtutum genere vacabat, cui plenitudinem gratiae Dei nuntius asserebat inesse. Quod, attestante archangelo, quamvis nemo sana mente discredat, tamen si quis adhuc pio desiderio quaerat argumenta virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
rimus qd̃ dñs qui pectatores uoca¬
reuentrat. dedignatus sit matrem
suam peccatores habere cognatos:
inter quos speciosa uelud int̾spinas
lilium appareret. Het itaq lecta c̃
insignis intec filias: nõ fortuitu
quidem. aut solo placito parentũ¬
que ut pleriq sed diuina dispensa¬
tione nom̃ accepit. ita ut ip̃a qͦq
uocabuli sui figura magnũ quid¬
dam innueret. Interpretat᷑ enim
maris stella. Quid ergo mysticũ
hec interpretatio gerat. ꝑsimilitu¬
dinẽ ostendamus. Nautis quippe
mare transeuntib notare opus
est stellam. aut longe asummo
celi cardine choruscantem: & ex re¬
spectu illius estimare atq dirigere
cursum suũ. ut portum destinatũ
apprehendere possint. Simili mo
gantes attendere maris stellã hanc
id. ẽ. mariam: que suppremo reꝵ
cardini deopxima. ẽ. &. respetu ex¬
empli eius tursum uite dirigere:
Sed qui fecerit non iactabitur ua¬
ne głe uento: nec frangetur sorpu¬

Expanded text:
rimus, quod Dominus qui peccatores vocarimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili modgantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopu
Abbreviated transcription (Latin):
fortis. pater futuri scłi: princeps
pacis. Multiplicabitur eiꝰ imꝑ¬
ium: ceꝰ regni eius non erit finis.
Quod ergo deus designauit mi.¬
raculo: hoc asecretis ysaias ꝓdi¬
dit uaticinio. Et qd̾ nates cecinit:
consequenter rei exitus approbauit.
Nam sicut illa uirga sine radice.
sine quolibet nature uł artisam¬
miniculo fructificauit: ita uu̾go
maria sine conuigali oꝑe filium
ꝓcreauit. Filium sane: fiore desig.¬
natum cẽ fructura. flore propter
particula prima: qd̃ sequit᷑ attn.¬
gamus. Nata. ẽ igitur beatissima
uirgo si cut legimus patre nazare¬
no matre bethleenuitica: quas ur.¬
bes xp̃i natiuitati uel conu̾satiõi
destinatas. ẽẽ. ꝓpħe nõ tacuerant.
Descendit autem ab radice isliꝰ pre
deus propt̾ notã sibi ꝓbitatem. egre¬
gia laude sublimauit dicens. Inue.¬
niuirum scd̾m cormeum. De re¬
gali nempe tribu simul ce sacerdo.¬
tau duxit originem: que sũmũ
regem atq pontificem erat paritu.¬
ra. Non tamen hec id circo dyce¬

Expanded text:
fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis: multiplicabitur ejus imperium et regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter particula prima, quod sequitur attingamus. Nata est igitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fidDeus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixe
Abbreviated transcription (Latin):
remq suũ dñs remumerat: cum
eum sc̃i sp̃c filiũ. ẽẽ testatur: aqro
ip̃e dei uiui filius filius asseuera.¬
tur. Quamuis hoc ip̃m mul¬
filius dei quia de ipso natus est:
petrus filus sp̃c scĩ quia de ip̃o re¬
natus. ẽ. Xp̃c filiꝰ dei ante temꝑa.
Ip̃e est enĩ dei uirtus ce. d̾i sapien¬
tia q̃ dicit. Dñs possedit me ini¬
tio uiarum suaꝵ ante quã quicꝙͣ
faceret aprincipio. Pecrus filiꝰ sp̃s
sci: ex eo temꝑe quõ ab ip̃o illumi¬
natur grãm diuine cognitionis
accepit. Et quia una uoluntas eadẽ
.ẽ oꝑatio sc̃e trinitatis: lecte cum
dixisset. beꝗtus es symon bariona:
id.ẽ. fili grͣtie spicitalis: post ad¬
lxit. Quia caro ce̾ sangius nõ
reuelauit tibi: sed pater meus qui
incelis. Pater quippe filio colũ¬
be reuelauit: quia una. ẽ. gr̃a patris
it̾ sp̃c sci: eadem quoq ⁊ filii. Qã
facillimis sacre scripture ꝓbabit᷑
exemplis. Dicit namq depatre

Expanded text:
remque suum Dominus remunerat, cum remque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum mulm. Christus Filius Dei, quia de ipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me in initio viarum suarum, antrincipio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patr
Abbreviated transcription (Latin):
recolimus: fit ut ipsi quoq cũ
petro suꝑ beatitudinis mercede
donemur. Nam confitente illo
xp̃m filium dei uiui: iudeamu
quid sequitur. Respondens au¬
tem ihe: dixit. beatus es symõ bar:
iona. Constat ergo quia post ue¬
ram xp̃i confessionẽ: uera beatitu¬
dinis premia restant. Sed intuea.¬
mur adtenti. quale quantũ ne sit
nomen illud quo ꝑfectum sui nõĩs
confessorẽ glorificat: ut huiꝰ enã
nos ueraciter eum confitendo mere¬
amur. ẽẽ. consortes. Scatus es ĩquit
symon bariona. Bariona syriate:
latine dicitur filius columbe. Filꝰ
tum simplex. ẽ. animal: & ip̃e pru¬
dentie pia simplicitate cd̃nm seque¬
batur. Memor illius precepti qd̃¬
cũ sius cũ discipulis ab eodem ma.¬
gistro simplicitatis ac ueritatis ac¬
cepit. Estote prudentes sic̃ serpentes:
oe simplices sic̃ columbe. Uel cer
nuncupatur: qui spiritali gratia
plenus extitisse monstratur. Et
iusta satis laude dilectorẽ cõfesso¬

Expanded text:
recolimus, fit ut ipsi quoque cum recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur. Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur intenti quale quantumve sit nomen illud quo perfectum sui nominis confessorem glorificat, ut hujus etiam nos, veraciter eum confitendo, mereamur esse consortes. Beatus, inquit, es Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitutum simplex animal est, ac ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepticum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certnuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confesso
Abbreviated transcription (Latin):
loquent᷑: ce cet̾a. Notet autẽ di.
lectio ur̃a: quam miranda distinc¬
tione sit factum. ut cũ deutraq
eusdem dm̃i & saluatoris nostri
natura. ab ip̃o dño cr afideli eius
cdiscipło esset ꝓftrenda sententia:
dñs ipse humilitatẽ assumpte hu¬
manitatis ꝓfittatur: discipulis
excellentiꝗm diuine et̾nitatis os¬
tendat. Uominꝰ de seqđd minus
.ẽ discipulus de ddño intimat qd
maius.ẽ. Dñs de se qd̾̃ factus. ẽ.
ꝓpter nos: discipulis decdarat de
anõ : quia ip̃e. ẽ. qui fecit nos.
Sit oe ieuuangłio dñs multo cre¬
brius se filiũ hominis quã filiũ
cdlei appellare consueuit: ut nos
tionis. quã ꝓ nobis suscepit. Secl
nos necesse est tanto humilius di¬
uinitatis eiuis alta uenerari: qnͣ¬
to illum meminimꝰ ꝓ nr̃a exaltati¬
one adhumnanitatis infima des¬
cendisse. Si enĩ inter satramenta
incarnationis eius. quib redemp.¬
ti sumus. potentiam diuinitatis
qua creati sumus pia semꝑ m̃te

Expanded text:
loquentur, etc. . Notet auteloquentur, etc. . Notet autelectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos tionis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente
Abbreviated transcription (Latin):
dit. nec aurẽs audiuit. nec incorho¬
minis ascendit: que pͥparauit d̾s
diligentib se. Qui cum hec de ho¬
minis. hoc . ẽ. humana solum sapi¬
entis corde. aure. &ͥ oculo pͥmutere.
mox dese ac de suis similib qui ge¬
qd̾ hic dominꝰ cũ int̾rogasset disci
pulos. quem eũ dicerent. eẽ homines.
se illi diu̾sas diuersorum opĩniones
prompsissent: iat illis. Losauitẽ
quem me. ẽe dicitis: Quasi ab ho¬
minum geralitate illos sequestrãs
sẽ deas ac dei filios ꝑ adoptionem¬
iam factos insinuans: uexta illuo
psalmiste. Ego qxci di estis: ⁊ filii
excelsi omnes. Respondens symon
petrus dixit. Cu es xp̃c filius dei
uiui. Deum uiuũ appellat addis¬
tinctionẽ fallorum deorã: quos ua¬
rio delusa errore gentilitas. uel de
mortuis sibi hominib instituit. uł
maiorent dem̃tia. deinsensibili ma¬
teria quos adoraret creauit. Dequa¬
lib canitur inpsalmo. Simulatͣ
gentium argentũ ce aurũ. opera
manuũ hominũ: os habent o̾ ñ

Expanded text:
 nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Qui cum haec de hominibus, hoc est, humana solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae gequod hic Dominus cum interrogasset discpulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non
Abbreviated transcription (Latin):
sus.ẽ. inferuentis ola dolium. De
mano solatio destitutus. e̾ẽ. iudeba¬
tur. eo ampliore suꝑnorum cimũ
meruit frequentia consolari. Un¬
deap̃e quoq ueraciter calicẽ diu
cum fratre lacobo quĩ octisũs est̃
gladio bibisse intelligitur. Quiã
qui tanta ꝓueritate sustinuit. ꝙͣ
pnitus ipãm etam mortẽ si offer¬
resur ecciperet ostenlit. Ged et
nos fratres linũ etiam sinil tale
ꝑpetiamur: si non uincula. noni
uerbera. non carceres ñ supplicia
corporis talia. non ullam hominũ
ꝑsecutionẽ propt̾ uisticiã tolleremꝰ:
calicem tam̃ salutaris acciꝑe ⁊ mar¬
tyrn palimam obtinere ualebimus:¬
si castigare corpus nic̃m &̾ scruitu¬
ti subicere curamꝰ. si inspũ humilita¬
tis cõ maninta contrita dño suppli¬
care adsuescimꝰ. si illatas aꝓximo
contumelias placida m̃te susciꝑe sa¬
tagĩnus. si et eos qui nos odio ha¬
bent. qui iniurias nobis inferunt di.¬
sospitate gandemus exorare. si cum

Expanded text:
sus est in ferventis olei dolium, de sus est in ferventis olei dolium, de mano solatio destitutus esse videbatur, eo ampliori supernorum civium meruit frequentia consolari. Unde ipse quoque veraciter calicem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est gladio, bibisse intelligitur, quia qui tanta pro veritate sustinuit, quam promptus etiam ipsam mortem si offerretur, exciperet ostendit. Sed et nos, fratres charissimi, etiamsi nil tale perpetiamur, si non vincula, non verbera, non carceres, non supplicia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere si castigare corpus nostrum, et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et in anima contrita Domino supplicare assuescimus, si illatas a proximo contumelias placida mente suscipere satagimus, si et eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, divita et sospitate gaudeamus exorare, si cum
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ. Et cum ducerentur: in
iua rogauit iacobum dare sibi remis¬
sionẽ. At ille parumꝑ deliberans:
Dax tibi inquit. ce̾ osculatus. ẽ eũ.
c ita ambo sinul capite plexi sũt.
Porro de ioh̾e narrant hystorie fi¬
fossum sepulture sue locum. Et fc̃a
oratione. positus sit adpatres suos.
Tam extraneus adolore mortis. quã
acorruptione carns inuenitur ali¬
cnus. Quomodo ergo calicẽ dñi
bibere dictus.ẽ. de quo constat. qͥa
nequaquã ꝑ mortem passionis de
corpore exiuit: Nisi quia dnobꝰ
modis ielem caux bibitur uno ui¬
delicet cum aꝑsecutore illata mors
pacient̾ suscipitus: alio cum nens
adpassionẽ prompta habetur. cum
iuta martyrio digna gerit᷑. Nam
potandum ꝓdño mortis calicem
uerbera gaudenti animo tolera¬
bat. Quando propt̾ uerbum dei¬
⁊ propt̾ testimonium iħu inpach¬
mos mslila exilio relegͥatꝰ est.: quã¬
do ꝓpt̾ siut hystoria ecelesiastica
narrat adomitiano principe mis¬

Expanded text:
supplicium. Et dum ducerentur in supplicium. Et dum ducerentur in via, rogavit Jacobum dare sibi remissionem. At ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum. Et ita ambo simul capite plexi sunt. Porro de Joanne narrant historiae fifossum sepulturae suae locum, et facta oratione positus sit ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Quomodo ergo calicem Domini bibere dictus est, de quo constat quia nequaquam per mortem passionis de corpore exivit; nisi quia duobus modis idem calix bibitur, uno videlicet cum a persecutore illata mors patienter suscipitur; alio, cum mens ad passionem prompta habetur, cum vita martyrio digna geritur? Nampotandum pro Domino mortis calicem verbera gaudenti animo tolerabat, quando propter verbum Dei et testimonium Jesu in Pathmos insulam exsilio relegatus est, quando, sicut historia ecclesiastica narrat, a Domitiano principe mis
Abbreviated transcription (Latin):
gendis inhac uita fidelium populis
apłico uire presiderent. Illo nimirum
in regno: de quo ip̃e ait. Regnũ dei
mundi cum illo: utramq hanc se¬
dem illis ip̃o filio una cũ patre pa¬
rante. Neꝙ enum largitio donorũ
meis separari potest: inquib unitas
nature semꝑ inseparabilis manet.
eodem filio testante quiait. Ego et
pater unũ sumꝰ. Neq hoc sine con¬
sideratione transeundum: quomedo
dixerit dñs indifferenter filios debe¬
dei. calicem suũ bibituros: cũ no¬
uerimus unum exhis iacobũ scili¬
cet ꝑeffusionem sanguinis uitamfi¬
nisse. alium uero. id. ẽ iohannem ĩ
pace ecclie quieuisse. Ham de iaco¬
bi martyrio lucas aꝑte testatur.
quia misit herodes pex manus. ut
affligeret quoslã de eccłia. Oceidit
De cuius passione etiam hystoria.
ecclesiastica rem quandã dignam
martyrium iacobum scilicet motꝰ
etiam ip̃e confessus. ẽ. se. eẽ. xp̃ianũ.
dueli sunt inquit ambo parit᷑ acd

Expanded text:
gendis in hac vita fidelium populis gendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei mundi cum illo, utramque hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia, occiditDe cujus passione etiam historia ecclesiastica rem quamdam dignam martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Sedere autẽ addexterã meã
& sinistram nõ est meũ dare uobis
sed quib paratum. ẽ. apatre meo.
c si aꝑte diceret. Passionẽ quidẽ
quam scdm carnem subeo: uos pa¬
ciendo estis seruturi. Sed nõ est me¬
um scłm ipsam inqua patior huma¬
ne fragilitatis substantiam donoꝵ
celestium uobis munera dare. Que
digius quibq adꝑcipiendũ sunt
apatre parata. me pariter ĩ liuini
tate. eadem cum illo parante ac
dante. quia omĩa quecũq ille fece¬
rit. Hec cr̃ ipse ꝑdiuine unitatem
potentie similiter facio. Quia uero
idem filii. zebedei. promptũ gerebãt
animum adbibendum dñi calicẽ:
constat eas cum ceteris apłis digni¬
tatem sedium quã querebant acce¬
pisse. Non tamen ea clistinctione
illius in regno eiꝰ. alter sederet asi¬
nistris. sed iuxta qd̾ supͣ exposuimꝰ.
ambo prius adsinistram eius acd
tempus. ambo nunc ad dexteram
eius sedere ꝑpetuo meruerum. Asi¬
nistris quippe xp̃i sedebant: cũ re¬

Expanded text:
em ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre parata, me pariter cum illo in divinitate cum illo parante ac dante, quia omnia quaecunque ille fecerit, haec et ipse per divinitatempot. potentiae similiter facio. Quia vero iidem filii Zebedaei promptum gerebant animum ad bibendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, accepisse: non tamen  Al., tantum is in regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum re