comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malum est. a perte peccare : quam
simulare. & fingero scitatẽ : uerũ
x in hoc ꝓfectus ẽ moab : ut qui prius
multor erroris sui habebat comi¬
tes : postea redigatur ad paucos.
uel qui prius multus erat indiuitus
peccatorum postpaenitentiam.
paruus & pauper sit inmalitia:¬
eptimus liber id est iuxta
anagogen secundus est. immo ex¬
tremus in hoc enim decem uisio¬
num tropologica explanatio ter
um precibus xp̃o auxiliante con¬
pleuero ueniam adoetauum &u
trãque explanationem uxxta pri¬
ores usque ad quarum librumpa
Symachus & theo dotio ad sumpti¬
oda masci Lxx uerbum contra
damascum. addentes desuo. qđ¬
& inmo ab fecere principio⁊ Da
masci primũ nomen in genesi
legimus. quiante isa ac fuit uer¬
naculus abraham &putabatur he¬
res nisi esset sarrae filius expro¬
missione generatus. Inter p̃ta¬
turautem aut sanguinis poculum.
aut sanginembibens. aut sanguinis
cilici. quae omnia populo con¬
ueniunt & nicorum. qui ante

Expanded text:
malum est aperte peccare, quam malum est aperte peccare, quam simulare et fingere sanctitatem. Verum et in hoc profectus est Moab, ut qui prius multos erroris sui habebat comites, postea redigatur ad paucos; vel qui prius multus erat in divitiis peccatorum, post poenitentiam parvus et pauper sit in malitiaeptimus liber idem juxta anagogen secundus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum tropologica explanatio termum, precibus, et Christo auxiliante complevero, veniam ad octavum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quartum, libros, parSymmachus et Theodotio, Assumptio Damasci: LXX, Verbum contra Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Dmasci primum nomen in Genesi legimus , qui ante Isaac fuit vernaculus Abraham et putabatur haeres, nisi esset Sarae filius ex promissione generatus. Interpretatur autem aut sanguinis poculum, aut sanguinem bibens, aut sanguis cilicii, quae omnia populo conveniunt Ethnicorum, qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faci&is in diebus conuentus
& indiebus festiuitatis dñi ÷ quod¬
que iungitus. quasi anni mer¬
cennarui: Hoc ostendit quod fal¬
sadoc trina pro lucro cuncta faci¬
at. atq conpendio .: Omnis enĩ
mer cennarius qui non est pastor
cuius non sunt oues. cũ uiderit lupũ
uenientẽ fugit qui a mercennarius
est &ouer ad eum non pertinent:
Quã obremputo aduenam & mer¬
cennarium desanctis non comede¬
res nec seruos scõrum eẽ. partici¬
pes : non enim obdilectionẽ dñi sed
obmercedem cuncta faciunt: quico¬
medunt domus uiduarum & propri¬
os adducunt greges ut lanis eorũ
uestiantur & lac mulgeant: &ud
de doctrina mercennaria diximus
referamus adcetera. si praebeo els¬
mosinam ut glorificer ab hominib:
recepimercedẽ meã. & mercenna¬
rius appellandussum sicastũ eẽ
mesimulo. & aliud est in conscien
tiai habeo gloriã mercennarii : sed
supplicia peccatoris. & in conpara¬
tione duorum malorum: leuius

Expanded text:
Quid facietis in diebus conventus, Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent . Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant . Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia mea, habeo non gloriam mercenarii, sed supplicia peccatoris. Et in comparatione duorum malorum, levius
Abbreviated transcription (Latin):
ponderibus est atque mensura.
sic & cruciatus ac supplicia ha¬
bent mensuram suã.: Vt post¬
quam tres anni transierint in
quibus relinqu&ur paruus &
modicus & nequaquam multus
tunc ingloriosus es se desistat . ⁊¬
& hoc notandum quodiuxta
hie zechi elis proph&am quan¬
do diespro annis numerantur.
maiora peccauerant. sup puten¬
tur in poenis anni ccclxu. ut
cordiam: potentes autem poten¬
ter tormenta patientur. & seruus
quiscit uoluntatẽ dominisui & non
facit eam : uapulabit multum ⁊
moabigitur quia externus erat
necdepopulodĩ sed relicto errore
conuersus non annis pluribus par
quetur : Isti sunt anni dequibus
&a libi legimus :: Recor daminidi¬
erum saeculi. &iterum. Cogitaui
dies antiquos & annos a&ernor
inmente habui. si enim umbrae
& exemplaribus seruiebat iuxta
carnem isrł. & omnis eorum sol¬
lem nitas futurorum erat typus:
quarenon & anni praesentis tẽpo¬
ris futura tempora praefigurent.
denique & malio loco legimus:

Expanded text:
ponderibus est atque mensura: ponderibus est atque mensura: sic et cruciatus ac supplicia habent mensuram suam, ut postquam tres anni transierint, in quibus relinquetur 276 parvus, et modicus, et nequaquam multus, tunc, inglorius esse desistat. Et hoc notandum, quod juxta Ezechielis prophetiam, quando dies pro annis numerantur Imajora peccaverant, supputentur in poenis anni trecenti noretur misericordiam: potentes autem potenter tormenta patientur . Et servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Moab igitur quia externus erat, nec de populo Dei, sed relicto errore conversus, non annis pluribus, sedquetur. Isti sunt anni, de quibus et alibi legimus: Recordamini dierum saeculi , et iterum: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Si enim umbrae et exemplaribus serviebat juxta carnem Israel, et omnis eorum solemnitas futurorum erat typus, quare non et anni praesentis temporis futura tempora praefigurent? de quibus et in alio loco legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
quo locutus est dñs ad moab ex
tunc pro hoemio in quodixerat
uerbum contra moab siue onus.
scimus epilogum redditum : ut
quo dibi coeperat hic conpleue¬
rit. Ex tuncautem intellegendũ
ex quo coepit adeum loqui. ut
omne quod dixit. unum uerbũ
dĩ sit id est una sententia.
porro iuxta Lxx qui inter p̃ta¬
tisunt interiora proph&ae. qua¬
simurum renouata. ado &eru¬
bescere eum. id est moab. & in¬
trare adaras &adea quae manu
facta sint ita disserere possu¬
mus ut dicamus semper pro h&cȩ
renouari uiscera. & adõ fieri
fortiora ut aduersarii confundan¬
& nihi lads alutem proficientia:
nunc locutus est dñs dicens
intribus annis quasi annimer¬
cennarii auferetur gloria moab.
super omni populo multo & relin¬
qu&ur paruus & modicus nequa¬
quam multus .: Tres anni inqui¬
bus aufer&ur gloriamoab super
omni populo eius multo uel diui¬
tiis multis ut lax trastulerunt
mistice intellegendi sunt. si¬
cut enim misericordia dñi in

Expanded text:
quod locutus est Dominus ad Moab ex quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc, prooemio in quo dixerat, verbum contra Moab, sive onus, sciamus epilogum redditum, ut quod ibi coeperat, hic compleverit. Ex tunc autem, intelligendum ex quo coepit ad eum loqui, ut omne quod dixit, unum verbum Dei sit, id est, una sententia. Porro juxta LXX qui interpretati sunt: Interiora prophetae quasi murum renovata a Deo, et erubescere eum, id est, Moab, et intrare ad aras, et ad ea quae manu facta sint, ita disserere possumus, ut dicamus semper prophetae renovari viscera, et a Deo fieri fortiora, ut adversarii confundan nihil ad salutem proficientia. Et nunc locutus est Dominus, diceIn tribus annis, quasi anni mercenarii, auferetur gloria Moab super omni populo multo, et relinquetur parvus, et modicus, nequaquam multus. Tres anni, in quibus auferetur gloria Moab super omni populo ejus multo, vel divitiis multis, ut LXX transtulerunt, mystice intelligendi sunt. Sicut enim misericordia Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo bene dic anima mea
dnm̃ : & omnia interioramea
nomen scm̃ eius : Quomodo enĩ
cythara non emittit uocalem
sonum adq conpositum : sisal¬
tim una corda rupta fuerit:
sic spr̃talis uenter proph&ae. si
una in eo uirtutum corda de fue¬
rit : non pot erit melos dulce
resonare : nec ad latericium
murum cunctis clamare uisce¬
ribus phylosophorum quoque
sententia est. haerere sibi uir¬
tutes & apostoli ia cobi. ut cui
una defuerit: omnes de esse uir¬
tutes .: cum autem intellexerit
moab frustra se in hisquae pri¬
us stabant excelsa dogmatib
laborasse: ingredi&ur ad scã
sua. Non quae perse scã sunt.
sed quaeerant scã eorum arbi¬
trio: & auxilium inuenire non
poterit : uelcerte deserto er¬
rore mendatii. ad scam̃ eccle¬
siam intrare conabitur. ut suam
eam faciat &or& &ob secr&:
sed non preualebit : : Neque enĩ
statim ut uoluerimus: perfectã
possumus capere uirtutem. ⁊¬
Quodque infert : hoc uerbum

Expanded text:
in Psalmo: Benedic, anima mea, in Psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora 275 mea nomen sanctum ejus . Quomodo enim cithara non emittit vocalem sonum atque compositum, si saltem una chorda rupta fuerit; sic spiritalis venter prophetae, si una in eo virtutum chorda defuerit, non poterit melos dulce resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visceribus. Philosophorum quoque sententia est, haerere sibi virtutes; et Apostoli Jacobi, ut cui una defuerit, huic omnes deesse virtutes. Cum autem intellexerit Moab frustra se in his, quae prius putabat excelsa, dogmatibus laborasse, ingredietur ad sancta sua, non quae per se sancta sunt, sed quae sancta errans arbitrabatur, et auxilium invenire non poterit. Vel certe deserto errore mendacii, ad sancta Ecclesiae intrare conabitur, ut sua ea faciat, et oret, et obsecret, sed non praevalebit. Neque enim statim ut voluerimus, perfectam possumus capere virtutem. Quodque infert: Hoc verbum
Abbreviated transcription (Latin):
de pristinis calcatoribus quicale&
uuas. quas ante calcauerat. &uox
eorum a&erno obmute sc& silentio. ⁊¬
Superhoc uenter meus admoab
quasi crthara sonabit. &uiscera
mea admurum coctilateris. erit
cumapparuerit quod labora uerit
moab ab excelsis suis ue gredi&ur
in scã sua ut obsecr& & non p̃ua¬
lebit: hoc uerbum quod locutus
est dñs ad maab extonc: Des¬
tructo errore moabitico immo
falsa la&itia in luctum lacri¬
mas que mutat. &uenter meus
proph&ae uenter qui instar ci¬
tharae musica arte conpositus
est. & qui de dĩtimore concipi¬
ens multos liberos procreauit.
ita ut nulla sit corda quae non
reddat sonum suum resona¬
bit luctum a gentipa enitentiã
moab. ⁊ omnia iuisceramea ad
murum cocti lateris .: pro quo
inter prietatus est. theo dotio
admurum dissipatum. omnia
enim contrariorum praesidia in
quibus antea confidebant. des¬
truentur & corruent : Haec sunt
autem uiscera & interiora pro¬
ph&ae de quibus & dauid dicebat

Expanded text:
de pristinis calcatoribus, qui calcet de pristinis calcatoribus, qui calcet uvas, quas ante calcaverat, et vox eorum aeterno obmutescet silentio, Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Et erit: cum apparuerit quod laboravit Moab super excelsis suis, ingredietur ad sancta sua ut obsecret, et non praevalebit. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Destructo errore Moabitico: immo falsa laetitia in luctum lacrymasque mutata, venter meus, prophetae, qui instar citharae musica arte compositus est, et qui de Dei timore concipiens, multos liberos procreavit, ita ut nulla sit chorda, quae non reddat sonum suum, resonabit luctum agentis poenitentiam Moab: et omnia viscera mea ad murum cocti lateris: pro quo interpretatus est Theodotio ad murum dissipatum. Omnia enim contrariorum praesidia, in quibus antea confidebant, destruentur et corruent. Haec sunt autem viscera et interiora prophetae, de quibus et David dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
uineam locitalis est qualis &ui¬
nea sodomorum : Dequa dicitur :
deuinea enim sodomorum uinea
eorum & propago eorum dego
aegipto uineam legimus trans la¬
tam quã dr̃ ꝑcutit grandine. mes¬
ser quoque moabiticae nascunt᷑
inuallibus quae appellantur rapax
falsaq: uindemia est. uin eae de qua
supra dicitur domini gentium exci¬
derunt flagellaeius : Istienim con¬
terunt uuas. a marissimas. & suis
calcant pedibus nedraconis exeis
exprimantur uenena. &omnes
interficiant bibentes : aufer&ur
quoquȩ la&itia & exultatio hereti¬
corum quam ante audire consue¬
rant. ut postquã egerint paeniten¬
tiam illud mereantur audire
beati lugentes quõ ipsi consolabun¬
tur : Quod que ad didit de carme¬
lo hoc significat non quo hereti¬
ci uerecar melum habeant idest
sp̃italis circum cisionis notitiam.
sed quo falso habere se iactent. Cũ¬
que suc cisae fuerint uineae. & ab¬
lata la&itia & exultatio. De falso
nominis scientia. tunc nulluserit

Expanded text:
viciniam loci, talis est, qualis et viviciniam loci, talis est, qualis et vinea Sodomorum, de qua dicitur: « De vinea Sodomorum vinea eorum, et propago eorum de GoAegypto vineam legimus translatam, quam Deus percutit grandine. Messes quoque Moabiticae nascuntur in vallibus, quae appellantur Raphaim, falsaque vindemia est vineae, de qua supra dicitur: « Domini gentium exciderunt flagella ejus. » Isti enim conterunt uvas amarissimas, et suis calcant pedibus, ne draconis ex eis exprimant venena, et omnes interficiantur bibentes. Auferetur quoque laetitia et exsultatio haereticorum, quam ante audire consueverunt, ut postquam egerint poenitentiam illud mereantur audire: « Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . » Quodque addidit de Carmelo, hoc significat, non quod haeretici vere Carmelum habeant, id est, spiritalis circumcisionis notitiam, sed quo falso habere se jactent. Cumque succisae fuerint vineae, et ablata laetitia et exsultatio de falsi nominis scientia, tunc nullus erit
Abbreviated transcription (Latin):
rent non haberent. Cum que
illi exciderent flagella eius.
Tamen uitio radicis pessimae.
propaginer aliquae rem anseruñ
domini autem gentium transie¬
runt mare. hoc est temptictiones
huius saeculi ⁊ dequibus in psalmo
legimus. ueni in profundũmaris
& tempestas absor sit me. & in
alio loco. quidescendunt mare in
nauibus facientes opera in aquis
multis. Ipsi uiderunt opera dñi
& mirabilia eius in profundum
Istienim transierunt mare : ut
berantur ex eis : Itaque sermo pro¬
ph&icus plangit fortitudinẽ he¬
reticorum id est iazer & uinea
sabtema quae se extollit contra
scientiam dĩ. & inebriabo lacri¬
mamea esebon cogitationes
scilic& eorum &eleale quibus
ad excelsa conscenderunt. Cur
autem plangit iazeruineam
sabama & in ebriat esebon xelea¬
le lacrimis suis ÷ utdũ &ipse plo¬
rat & illosplorare doceat qum̃ in¬
quid superuineamtuã & super
messemtuam : Vox calcantiũ in¬
ruit uineamoabitarum. propt̃

Expanded text:
rent non haberent. Cumque rent non haberent. Cumque illi exciderent flagella ejus: tamen vitio radicis pessimae propagines aliquae remanserunt. Domini autem gentium transierunt mare, hoc est, tentationes hujus saeculi, de quibus in psalmo legimus: « Veni in profundum maris, et tempestas absorbuit me . » Et in alio loco: « Qui descendunt mare in navibus, facientes opera in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini et mirabilia ejus in profundo. » Isti enim transieberantur ex eis. Itaque sermo propheticus plangit fortitudinem haereticorum, id est, Jazer, et vineam Sabama; quae se extollit contra scientiam Dei. Et inebriabo te lacryma mea, Esebon, cogitationes scilicet eorum, et Eleale, quibus ad excelsa conscendunt. Cur autem plangit Jazer vineam Sabama, et inebriat Esebonle lacrymis suis? ut dum et ipse plorat, et illos plorare doceat. « Quoniam, inquit, super vindemiam tuam, et super messem tuam, vox calcantium irruit. » Vinea Moabitarum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
uox calcantium inruit. &au¬
fer&ur la&itia & exultatio de
carmelo. & inuineis non exul¬
tabit neque iubilabit. uinum¬
intor colari non calcabit. qui
calcare consuerat. Uocem cal¬
cantium abstuli ⁊ Suburbana
esebon de quibus supra diximus
deserta sunt. &uinea sabama
quae inter pretari potest non
solum extollens altitudinem
sed & conuersio aliqua ⁊ quia
uidetur in regione moabitico
addnĩ seruitutem. Aliqua
exparte uelle conuerti: huius
igitur uineae sabam a domini
gentium apostoli & aposto¬
liciuiri flagella & propagines
paenitus absciderunt. ne ex a¬
lus heresibus aliena scirentur
hereses. &infinita errantiũ
fiera multitudo. & non solum
exciderunt. propagines saba¬
mae sedusque ad iazerperue¬
nerunt quae inter pretantur
fortitudo eorum. Hoc est adfor¬
tissima quaeque dogmata
hereticorum &dialectica arte
constructa in quibus rubor sui¬
intantum eorum muero bacca¬
tus est. ut nouissime errarent
insolitudine. & queminter fice¬

Expanded text:
vox calcantium inruit et auvox calcantium inruit et auferetur laetitia et exultatio de Carmelo et in vineis non exultabit neque iubilabit in torculari non calcabit, quod calcare consueverat: vocem calcantium abstuli . » Suburbana Esebon, de quibus supra scriptum est, deserta sunt, et vinea Sabama, quae interpretari potest non solum extollens altitudinem, sed et conversio aliqua, quia videtur in regione Moabitica ad Domini servitutem aliqua ex parte velle converti. Hujus igitur vineae Sabama Domini gentium apostoli, et apostolici viri flagella et propagines penitus absciderunt, ne ex aliis haeresibus aliae nascerentur haereses et infinita errantium fieret multitudo. Et non solum exciderunt propagines Sabamae, sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum, hoc est, ad fortissima quaeque dogmata haereticorum et dialectica arte constructa, in quibus robur suiin tantum eorum mucro bacchatus est, ut novissime errarent in solitudine, et quem interfice
Abbreviated transcription (Latin):
bus hereticorum iaculis uul¬
nerati sunt : Omnes enim
cogitationes eorum. quod signi¬
ficat esebon: non a durbis do¬
minicae habitationem perti¬
nent : dequa scriptum est. flu¬
minis imp&us la&ificat ciui¬
tatem dĩ. sed sub urbana sunt
quae adurbem dñi pertinere
credantur : Quae sub urbe
sunt. deserta praesidio. siue
diuinio igne conbusta ⁊ Praeci¬
pue uinea sabama quod inter¬
p̃tatur adtollens altitudinem
eo quod in altum se erigat. & su¬
perbiae suae turrem usque ad
caelum extruere con&ur. quod
autem in Lix positum est. ha¬
bitatoribus deseth in hebra¬
ico non hab&ur ⁊ Sed pro hoc
legitur. ARTS. quod testam
siue coctum laterem significat.
Dominigentium exciderunt
flagella eius usque adiazer
peruenerunt. Errauerunt in
deserto propaginer eius. relic¬
tisunt transierunt mare. suꝑ
hoc plorabo in fl&u iazer. ui¬
neam sabama in ebri abote la¬
crima mea esebon. & elea¬
e quõ super uindemiam
tuam. & super mes sentuã.

Expanded text:
bus haereticorum jaculis vulbus haereticorum jaculis vulnerati sunt. Omnes enim cogitationes eorum, quod significat Esebon, non ad urbis Dominicae habitationem pertinent, de qua scriptum est: « Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . » Sed suburbana sunt, licet ad urbem Domini pertinere credantur, quia sub urbe sunt: deserta tamen praesidio, sive divino igne combusta erunt, praecipue vinea Sabama, quae interpretatur attollens altitudinem, eo quod in altum se erigat, et superbiae suae turrim usque ad coelum exstruere conetur. Quod autem in LXX positum est, habitatoribus Deseth, in Hebraico non habetur; sed pro hoc legitur ARES , quod testam, sive coctum laterem significa« Domini gentium exciderunt flagella ejus, usque ad Jazer pervenerunt. Erraverunt in deserto propagines ejus, relictae sunt, transierunt mare, super hoc plorabo in fletu Jazer vinea Sabama, inebriabo te lacrima mea Esebon et Eleale quoniam super vindemiam tuam et super messem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uator ait . : Omnes qui uenert
ante me fures fuerunt & la¬
trones : ut moysen quo que
famulum dĩ. appell& homi¬
cidam. &ihũ filio naue de¬
trahat quasi homini sangui¬
nario. quitantae stĩtatis
fuit ut adimperiumi sermo¬
unis eius  sol lunaque
constiterint &dcc
uid padecuius uliu semine
ortus est xp̃s: homici dam
& adulterum uoc&: non res¬
piciens eius paenitentiam
&mansu&udinem quadĩ
dementia conparatur. sed
quamuis superbus. & ad ro¬
gans sit. & furibundus ex¬
ult& tamen plus aud& quam
eius patitur fortitudo: Id¬
circo moab ululabit. Ad
moab idest alter ad alterũ.
Omnis uidelic& hereticorũ¬
pientiae. Diuersitates con¬
trase mugient: cumintor¬
mentis fuerint: Quam ob¬
rem his qui muros habent
non quadris aedificatos lapi¬
dibus. De quibus templum
aedificatum. & in tantum po¬
liti ut malleus & securis non
sint audita in domodĩ : Quos
ecclesiae magistri uelqui es¬
tis demo ab errore saluati.
ad nuntiate plagas suas qui¬

Expanded text:
vator ait: « Omnes qui venerunt vator ait: « Omnes qui venerunt ante me fures fuerunt et latrones ; » ut Moysen quoque famulum Dei appellet homicidam, et Jesu filio Nave detrahat, quasi homini sanguinario, qui tantae sanctitatis fuit, ut ad imperium sermonis ejus sol lunaque constiterunt , et David de cujus semine ortus est Christus homicidam et adulterum vocet, non respicet mansuetudinem, qua Dei clementia comparatur. Sed quamvis superbus et arrogans sit, et furibundus exsultet, tamen plus audet, quam ejus patitur fortitudo. Idcirco Moab ululabit ad Moab, id est, alter ad alterum, omnes videlicet haereticorupientiae diversitates contra se mugient, cum in tormentis fuerint. Quamobrem his, qui muros habent, non quadris aedificatos lapidibus, de quibuaedificatum est; et intantum politis, ut malleus et securis non sit audita in domo Dei, o vos Ecclesiae magistritis de Moab errore salvati, annuntiate plagas suas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus. suauis dñs uniuersis & mi¬
serationes eius. superomnia
opera illius & post paululum
sustentat dns̃ omnes quicorru¬
unt &erigit omnes allisos.
custodit dñs omnes diligentes¬
S sel Ne neglegentem facer&
auditorem intulit. & omnes pec¬
catores disperd& : quia igitur
consummato antixpo & paren¬
te eius diabulo qui conculcabat
uni uersam terram. praeparan¬
dum esse ut uaticinatum est: so¬
lium in misericordia. & eum
qui sessurus sit in taber naculo
dauid. expersona scõrũ qui
demoab saluatisunt. &ex¬
perimento suo eius dedicere
superbiam ⁊ proph&aloquitur :
audiuimus superbiammoab
siue in iuriam ut laxxtr astu¬
lerunt. Quis enim hereticorũ
non superbus est quiec desi asti¬
cam dispiciens simplicitatem:
ita hab & ecclesiae homines.
qua sibruta animalia. & in
tantum superbiae in iriae q
tumorem erigitur. ut contra
ipsum cratorem arm& ossuũ
d&rahens proph&is eiusluu
quasi auctoritatem itesti¬
monii euangelici inquo sal¬

Expanded text:
mus: Suavis Dominus universis, et mimus: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera illius . Et post paululum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. custodit Dominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est solium in misericordia, et eum qui sessurus sit in tabernaculo David, ex persona sanctorum, qui de Moab salvati sunt, et experimento suo ejus didicere superbiam, propheta loquitur: Audivimas superbiam Moab, sive injuriam, ut LXX transtulerunt. Quis enim haereticorum non superbus est? qui Ecclesiasticam despiciens simplicita habet Ecclesiae homines quasi bruta animalia: et in tantum superbiae injuriaeque tumorem erigitur, ut contra ipsum creatorem armet os suum, detrahens prophetas ejus, quasi auctoritate testimonii evangelici, in quo Sal
Abbreviated transcription (Latin):
filio: Audiuimus superbiam
moab superbus ẽ ualde super¬
bia eius & adrogantia eius & in¬
dignatio eius plus quam forti¬
tudo eius.: Idcir co ululauit mo¬
ab. ad moab uniuersus ulula¬
bit. his qui la&antur super mu¬
ros cocti lateris loquimini
plagassuas. qnm̃ sub urbana
esebon deserta sunt uinea
sabama : Lxx. audiuimus in¬
iuriam moab. contumeliosus
est. ualde superbia eius & in¬
iuria eius & furor nonsicut di¬
uinatio tua. Non sic ululabit
moab. si quidem inmo ab oms̃
ululabunt habitantibus deseth
meditaberis & non confunderis.
campi esebon lugebunt uinea saba¬
ma: quantis obscuritatibus locus
iste iuxta Lxc interp̃tes in uo¬
lutus sit : ex eo perspicuum est.
quod legiuix potest. Dicamus¬
ergo iuxta hebraicum moris
est scripturarum. ut postquã
disperationem mentis humanae
la&o nuntio sub leuauerint::
Rursum neglegenter & nolentes
agere paenitentiam commina¬
itione deterreat. Nebonitas
dĩ indur& cornr̃m. ⁊ Cuius rei
unum tantum ponamus exem

Expanded text:
. Audivimus superbiam Moab, superbus est valde: superbia ejus et arrogantia ejus, et indignatio ejus, plusquam fortitudo ejus. Idcirco ululabit Moab ad Moab, universus ululabit: his, qui laetantur super muros cocti lateris, Loquimini l. suas: quoniam suburbana Esebon deserta sunt, vinea Sabama. LXX: Audivimus injuriam Moab: contumeliosus est valde: superbia ejus, et injuria ejus, et furor non sicut divinatio tua: non sic ululabit Moab: siquidem in Moab omnes ululabunt: habitatoribus autem Deseth meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamusergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemp
Abbreviated transcription (Latin):
sit omnis potentia diaboli quae
puluere comparatur:  con¬
sumptus est miseri quia mul¬
tos fecitꝰ miseros & defecit qui
conculcabat omnem terram:
eo suide lic& qui terrenierant:
illo autem consummato adnihili¬
& penitus deficiente : pͣparabi¬
tur solium &regnum sempit̃¬
num primum in misericordia
Omnes enim subpeccato su¬
mus & indi gemus gratiadĩ
& sedebit in tabernaculo da¬
uid quod corruerat. & suscita¬
utumest qui post misericordiã
iudic& & quae rat iustitiam
& reddat unicuique secundũ
opera sua : Consideremus a
principio uel oneris uel ser¬
monis moab inquodicitur noc¬
te uastata est. armoab. &
cet era usque adhunc locum
& uidebimus quo modo ꝑgradus
&ordinẽ paenitentiae demoabi¬
tidis isrlitae. fiant. & fugian
quasi aues &auolent quasi pulli
denido ut trarcendant ꝑ arnon.
& habitent in monte filiaesion:
&omnidi aboliuelanti xp̃i po¬
testate contrita: xp̃s regn&
in his & ponat solium qui mise

Expanded text:
sit omnis potentia diaboli, quae sit omnis potentia diaboli, quae pulveri comparatur. Et consumptus est miser, qui multos fecit miseros: et defecit qui conculcabat omnem terram, eos videlicet qui terreni erant. Illo autem consumptoet penitus deficiente, praeparabitur solium et regnum sempiternum. Primum in misericordia omnes enim sub peccato sumus: et indigemus gratia Dei; et sedebit in tabernaculo David, quod corruerat et suscitatum est, qui post misericordiam 271 judicet, et quaerat justitiam, et reddat unicuique secundum opera sua. Consideremus a principio vel Oneris, vel sermonis Moab, in quo dicitur: Nocte vastata est Ar Moab, et caetera usque ad hunc locum; et videbimus quomodo per gradus et ordinem poenitentiae de Moabitis Israelitae fiant: et fugiant quasi aves, et avolent quasi pulli de nido, ut transcendant per Arnon, et habitent in monte filiae Sion: et omni diaboli vel Antichristi potestate contrita, Christus regnet in his, et ponat solium suum qui mise
Abbreviated transcription (Latin):
derelictis ad scientiam trans¬
cenderint ueritatis ⁊ Dicitur
itaque ipsi moab uel ei qui
euaserit demoab. Nihilagas
absque consilio. nec cir cũ se¬
raris omniuento doc trinae.
sed sequere eum qui est magni
consilii angelus. &coge conci¬
lium ut deuagis xerrantibus
dĩ ecclesiam facias: Umbra cu¬
lum autem tuum & tabernacu¬
lum. in quo prius requies ce¬
re teputabas. quod erat noc¬
tis & tenebrarum. pone in me¬
ridie. hoc est inclarirsimo lu¬
mine. quod abscondere deber
deerrore fugientes. & prius
uagas ultra non prodere. O
enimmoab. pro fugimei qui me
dereliquerant. quide ecclesia
egressierant. &d emittentes
doetrinam spr scĩ suum sensũ.
seque bantur. uel qui habitaue¬
rant apud tecum eos coeperit
uastictor diabolus ꝑ sequi. tueis
addnĩ timorem totamente
conuersis ꝓbeto latebras. &
scito quod post aduentum agni
quide p&ra deserti ortus est do¬
minator uniuersae terrae. &ue¬
nit add montem filiaesion. finita

Expanded text:
derelictis ad scientiam transderelictis ad scientiam transcenderint veritatis. Dicitur itaque ipsi Moab, vel ei qui evaserit de Moab: Nihil agas absque consilio : nec circumferaris omni vento doctrinae, sed sequere eum qui magni consilii Angelus est : Et coge concilium, ut de vagis et errantibus Dei Ecclesiam facias. Umbraculum autem tuum et tabernaculum, in quo prius requiescere te putabas, quod erat noctis et tenebrarum, pone in meridie, hoc est, in clarissimo lumine, in quo abscondere debes de errore fugientes, et prius vagos ultra non prodere. O enim Moab, profugi mei qui me dereliquerant, qui de Ecclesia egressi erant, et dimittentes doctrinam Spiritus sancti, suum sensum sequebantur; vel qui habitaverant apud te, cum eos coeperit vastator diabolus persequi, tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: et scito, quod post adventum Agni, qui de petra deserti ortus est dominator universae terrae; et venit ad montem filiae Sion, finita
Abbreviated transcription (Latin):
tus est miser. Defecit quicon¬
culcabat terram. & p̃parabit᷑
inmis eri cordia solium & se¬
debit super illud inueritate
in tabernaculum dauid iudi¬
cans ir & quaerens iudicium
& ue lociter reddens quodiustũ
minatorem terrae ł Vt iuxta
historiam inter pretatisu¬
mus ⁊ Sed dominatores terrae.
dgnus sit immolandus. Iste
igitur agnus qui uel ipse est
dominator terrae uelimmo¬
Si gnificat autem ruth. de
quageneratus est xp̃s quã uo¬
cat p&ram deserti. qui a iux¬
ta praeceptumdĩ. moabitae
&am manitae usque adde¬
cimam generationem. &us¬
que in aernum non egredi¬
untur ecclesiam dĩ. qui autẽ
fugerit dedeserto moab ut
a prophaia reuertamur ad
anagogen. E contempto men¬
datio in monte st&erit ueri¬
tatis. Erit quasi auis fugiens
& quasi pullidenido auolantes
Neamo abiticis serpentibus
deuorentur. sic inquiderunt
omnes filiae hoc est animae
moabiticae intranscensum ar¬
non. quod interp̃tatur in lumi¬
natio eorum quando erroribus

Expanded text:
tus est miser defecit qui contus est miser defecit qui conculcabat terram et praeparabitur in misericordia solium et sedebit super eum in veritate in tabernaculo David iudicans et quaerens iudicium et velociter reddens quod iustum minator sit terrae, ut juxta historiam interpretati sumus: sed dominatori terrae agnus sit immolandus. Iste igitur agnus, qui vel ipse est dominator terrae, vel immoSignificat autem Ruth, de qua generatus est Christus , quam vocat petram deserti, quia juxta praeceptum Dei, Moabitae et Ammonitae, usque ad decimam generationem, et usque in aeternum non ingrediuntur Ecclesiam Dei . Qui autem fugerit de deserto Moab, ut a prophetia revertamur ad anagogen, et contempto mendacio, in monte steterit veritatis, erit quasi avis fugiens; et quasi pulli de nido avolantes, ne a Moabiticis serpentibus devorentur. Sic, inquit, erunt omnes filiae, hoc est, animae Moabiticae, in transcensu Arnon, quod interpretatur illuminatio eorum: quando erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
persione polluerant arguen¬
tur deceptis populis non salu¬
tis fuisse sed sanguinis : Vnde
proph&icus sermo promittit
ut superfluentes lacrimas
quod interp̃tatur. dibon.
Non unum maerorem sed
plura merores additamen¬
ta congeminent. unde post¬
quam plenam egerint pae¬
nitentiam. & fugerint demo¬
ab. leonem principem habe¬
ant dm̃. quem lx dierunt.
auined. quod interprieta¬
tur leo dĩ quorum edicionem
in hocloco disserere super¬
rimis abhebraica ueritate
discordat. ex his quae inter¬
preetatisumus &i am illius
sensus potest intellegi: Emit¬
te agnum dominatorem terrae
dep&ra deserti ad montem fi¬
liaesion. &erit sicut auis fugi¬
ens & pullidenido auolantes:
sic erunt filiae moab intrans¬
censu arnon: ini consilium co¬
ge concilium pone quasi noc tem
umbram tuam in meridie abs¬
conde fugientes & uagos ne pro¬
das. habitabunt apudte profu¬
gimei: mo ab esto latibulum
eorum a facie uastatorum :¬
finitus est puluis: consumma¬

Expanded text:
persione polluerant, arguenpersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco disserere superrimis ab Hebraica veritate discordat, et ex his quae interpretati sumus, etiam illius sensus potest intelligi. te agnum dominatorem terrae de Petra deserti ad montem filiae Sion et erit sicut avis fugiens et pulli de nido avolantes sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon ini consilium coge concilium pone quasi noctem umbram tuam in meridie absconde fugientes et vagos ne prodas habitabunt apud te profugi mei Moab esto latibulum eorum a facie vastatoris finitus est enim pulvis consumma
Abbreviated transcription (Latin):
uari&atis. & maculae non
mutantur. & apostatȩ. de
quibus inpsalmo legimus.
p̃uaricatores reputaui om¬
nes peccato res terrae. om¬
nis quoque herba & germen
& quicquid insermone eorũ
uiride uidebatur ex aruit.
& secundum magnitu dinem
peccatorum adõ uisitati suNt
ut quem perbeneficia non sen¬
serant per flagella cognosce¬
rint. denique ducenturad
uallem siue torrentem salicũ.
ut nullus in eis fructus mane¬
ut qui illud inpacolum hause¬
rit liberis careat: Vnde &
scĩ qui propterpeccata in con¬
fusione huius mundi esse coe
perunt. in salicibus babiloni¬
orum fluminum suspendunt
orgnasua. Omnes terminos
mo abitarum clamor circum¬
it uel prouocantium ad pae¬
nitudinem uel ꝓerrore ge¬
mentium ut offerrȩ possin
per ululatum suum uitulos
labiorum &usque adfontem
dominicorum ari&um perue¬
nire siue fortium qui helim
utrumque significat : Aqua
autem dimon quod interp̃¬
tatur sufficiens. dolor siue
meror quae multum sua as¬

Expanded text:
varietates et maculae non varietates et maculae non mutantur, et apostatae de quibus in psalmo legimus: « Praevaricatores reputavi omnes peccatores terrae . » Omnis quoque herba et germen, et quidquid in sermone eorum viride videbatur exaruit, et secundum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt, ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus maneut qui illud in poculo hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua . Omnes terminos Moabitarum clamor circumit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore plangentium: ut offerre possint per ululatum suum vitulos labiorum, et usque ad fontem Dominicorum arietum pervenire, sive fortium: quia Elim utrumque significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua as
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam prouoc&. uectes aut̃
eorum &xomnia firmamenta
q̃ habere in heresibus uideban¬
tur ad segor hoc est ad paruolam
usque peruenient. ostenditur
non robustiesse sed fraglis. haec
autem segor. hoc est parua pae¬
nitentia. si perseuerauerit
perduc& eos adperfectam salu¬
tem quoduitu latrium annorũ
significat. iuxta illud quod in
genesi legimus. ubi praecipi¬
tur abraham ut offerat uitu¬
lum ari&em. & hyrcum
trium annorum perfectum
scilic& sacrificium ut heres
dñi eẽ mere atur : Cum que
egerint paenitentiam perlu¬
it idest genarum lacrimas.
ad altarium conscendent. &
quasi meroris foramine atq
introitu. clamorem contriti¬
onis leuabunt addnõ ut possint
dicere : Sacrificium dõ sp̃scon¬
tribulatus. corcontritum &
humiliatum dr̃ non spern&.¬
& hocfi& quia aquae nem¬
brim id .ẽ. doctrina hereti¬
corum quae pardis & praeua¬
ricatoribus conparatur deser¬
taerit. & deduc&ur ad nihi¬
li. pardi quorum in hieremia

Expanded text:
nitentiam provocem. Vectes autem nitentiam provocem. Vectes autem eorum et omnia firmamenta, quae habere in haeresibus videbantur, ad Segor, hoc est, ad parvulum usque pervenient: et ostendentur non robusti esse, sed fragiles. Haec autem Segor, hoc est, parva poenitentia si perseveraverit, perducet eos ad perfectam salutem: quod vitula trium annorum significat, juxta illud quod in Genesi legimus, ubi praecipitur Abraham, ut offerat vitulum, arietem, et hircum trium annorum, perfectum scilicet sacrificium, ut haeres Domini esse mereatur . Cumque egerint poenitentiam, per Luith, id est, genarum lacrymas ad altiora conscendent. Et hoc quasi moeroris foramine atque introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut possint dicere: Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non de» Hoc fiet quia aquae Nemrim, id est, doctrina haereticorum, quae pardis et praevaricatoribus comparatur, deserta erit, et deducetur ad nihilum. Pardi sunt quorum in Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
quid uirilitatis habere uideban¬
tur in barba rasum. a uiro ecde¬
si astico effeminatum & debile
conprob&ur. intriuiis quoq:
eorum. idẽ deuerticulis eo¬
rum. errorum dum prouo¬
luntate fingit unus quis que
quo duo luerit. accingetur
sacco paenitentiae & super
tecta ac domata inquibus
primum sesublimes. eẽ cre¬
debant. & in plateis quia non
ingrediuntur per angustam
ad mortem erit ululatus. & ne¬
quaquam ascendent in super¬
bia. sed descendent infl&um
Tunc intellegent omnes cogi¬
tationes suas uanas. quod inter¬
p̃tatur esebon: & cassum ascen¬
sum superbiae quod eleale so¬
nat ut uox eorum audiatur
usque ad mala opera quae fece¬
runt. & mandatum quod puta¬
bant dĩ propria se confessione
damnantes: proptereauectes
id ẽ. qui firmifuerint in moab
xerrorem suũ intellexerint.
ululabunt & spem habere ꝓ
fectus incipient. cum anima
eorum ululauerit sibi. unde
proph&a conpacientis effectu.
loquitur ad eos quorum anima

Expanded text:
quid virilitatis habere videbanquid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis quoque eorum, id est, diverticulis errorum, dum pro voluntate sua fingit unusquisque quod voluerit, accingitur sacco poenitentiae, et super tecta ac domata, in quibus primum se sublimes esse credebant; et in plateis quia non ingrediuntur per angustam ad mortem erit ululatus. Et nequaquam ascendent in superbiam, sed descendent in fletum Tunc intelligent omnes cogitationes suas vanas, 268 quod interpretatur Esebon, et cassum ascensum superbiae, quod Eleale sonat, ut vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fecerunt, et mandatum quod putabant Dei, propria se confessione damnantes. Propterea vectes, id est, qui firmi fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunfectus incipient, cum anima eorum ululaverit sibi. Unde Propheta compatientis affectu loquitur ad eos, quorum anima
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur sessio. uel proph&ia. mȩ̃¬
daba. desaltu. & sebon cogitati¬
oner eleale ascensio iasa
factũ siue mandatũ segor parua
luit. genae monona in: fora men
meroris membrim pardi siue p̃¬
uaricatores. agallim ui tuli uel
harenarum tumuli. helim. ari¬
&is siue fortes dimon sufficiens
meror. Quia igitur omne dogͥma
contrarium ueritati. quod abs¬
que inspiratione dĩ. Dehumano
sensu inerroris tenebris nas¬
citur : Nocte uastatum est &
argumenta illius quae intelle¬
guntur muri ecclesiastico ser¬
mone destructa sunt. Itaut
axerno silentio conticis cerer
intantum ut uniuersorum fac¬
tio ad paenitentiam & lacrimas
uerter&ur. super nabo id est
proph&iam. & sessionem idẽ
magistros eorum. & super
medaba. ubi non sunt arbores fruc¬
tuosae sed saltus infertilis. in quo
habitabunt bestiae. De quo in
ululatus & planctus & omniade
capitulis eorum eloquentiae or¬
namenta tollentur. itaut nu¬
dimaneant & deformes. &si

Expanded text:
pretatur sessio vel prophetia: Mepretatur sessio vel prophetia: Medaba, de saltu: Esebon cogitationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli vel arenarum tumuli: Elim, arietes sive fortes; Dimon, sufficiens moeror. Quia icontrarium veritati, quod absque inspiratione Dei de humano sensu in erroris tenebris nascitur, nocte vastatum est, et argumenta illius, quae intelliguntur muri, ecclesiastico sermone destructa sunt, ita ut aeterno silentio conticescerent, in tantum ut universa eorum factio ad poenitentiam, et lacrymas verteretur: super Nabo, id est, prophetiam et sessionem, id est, magistros eorum: et super Cariathiarim ubi non sunt arbores fructuosae, sed saltus infertilis in quo habitant bestiae, de quo in ululatus et planctus, et omnia de capitibus eorum eloquentiae ornamenta tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
d&ur intriuus eius: accincti
sunt sac co & super tecta eius
& in plateis eius omnis ululat.
Discendit infl&u. &clam auit
sebon &elealae. usque iasa
audita est uoxeorum superhoc
expediti moab ululabunt. Ani¬
maeius ulu labit sibi. corme¬
Sum admoab clamauit. uectes
eius usque ad segor. uitulam cons¬
ternantem. per ascensum enĩ
luith. flens ascendit. &inuiã
oronaim clamorem contritio¬
nis. clamlugebunt. aquae enĩ
membrim desertae erunt. quia
aruit herba. defecit germen.
uiror omnis interut. secundum
magnitudinem operis. &uisitatio
eorum ad torrentem salicum
ducenteos qnm̃ circumut cla¬
mor terminũ moab usque ad ga
mon repl&ȩ sunt sanguine. Po¬
namenim super dibon additam̃¬
ta his qui fugerint demo ab leonẽ
& reliquis terrae : Quia omnis ꝓ-
ph&ae huius planus est sensus. ne
eam perpartes ꝓponendo lacera¬
rem. simul uniuersam posui.
& quid mihi secundum anago¬
genuideatur : insingulis breui
sermone ꝑcurram. Nabo inter¬

Expanded text:
detur in triviis eius accincti detur in triviis eius accincti sunt sacco super tecta eius et in plateis eius omnis ululat descendit in fletum clamavit Esebon et Eleale usque Iasa audita est vox eorum super hoc expediti Moab ululabunt anima eius ululabit sibi cor meum ad Moab clamabit vectes eius usque ad Segor vitulam conternantem per ascensum enim Luith flens ascendet et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt aquae enim Nemrim desertae erunt quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit secundum magnitudinem operis et visitatio eorum ad torrentem salicum ducent eos quoniam circumiit clamor terminum Moab usque ad Galbon repletae sunt sanguine ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem et reliquiis tophetiae hujus pene unus est sensus, ne eam per partes proponendo lacerarem, simul universam posui, et quid mihi secundum anagogen videatur in singulis, brevi sermone percurram, Nabo inter
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes domus aduersae sapien¬
tiae & dibon quae int̃p̃tat᷑
fluxus eorum ascendit excel¬
sa in quibus superbierat ut
non hostias immolet sed plan¬
gat in quibus ante peccauerat:
et reuera mendatium instar
fluminis transit & prae ter¬
fluit et numquam potest
stabili mansione consistere :
Ser mo autemdĩ. qui conpactus
& stabilis est. unde & manna
uidetur quasi glacies suꝑ fa¬
ciem terrae non praeter flu¬
it sed consistit : porro iuxta
Lxx. moabitae mererae iu¬
bentur & plangere non super
aliis hoc eñ perfectorũ ẽ. sed¬
suꝑ sem& ipsis quia & dibon & eo¬
rũ id ẽ sermo conpositus qui flue¬
bat. more torrentis periturus
sit. in quohabebat quasi aram
consecrationis suae. &omnes
diuitias saeculares: Vnde &
inpsalmis dicitur. Diuctiassi
affluant nolitecor ad ponere
initium autem salutis & sua in¬
tellegere &flere peccata: Su¬
pernabo & supermedabo moab
ulu late. Incunctis capitibus
eius caluitium omnis barbara¬

Expanded text:
Omnis domus adversae sapienOmnis domus adversae sapientiae, et Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ascendit excelsa, in quibus superbierat: non ut hostias immolet, sed plangat in quibus ante peccaverat. Et revera mendacium instar fluminis transit, et praeterfluit, et numquam potest stabili mansione consistere. Sermo autem Dei, qui compactus est, stabilis est. Unde et manna, quod videtur quasi glacies super faciem terrae, non praeterfluit, sed consistit. Porro juxta LXX, Moabitae moerere jubentur et plangere, non super aliis, hoc enim perfectorum est super semetipsis, quia et Dibon eorum, id est, sermo compositus, qui fluebat more torrentis, periturus sit: in quo habebant quasi aram consecrationis suae, et omnes divitias saeculares. Unde et in psalmo dicitur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere. Initium autem salutis est, sua intelligere et flere peccata. Super Nabo et super Medaba Moab ululabit in cunctis capitibus eius calvitium omnis barba ra
Abbreviated transcription (Latin):
sod omis nocte pereuntibus. ue¬
nit insegor. & ortus est ei sol
quod intellegens beatus a pos¬
tolus scribit descis atq perfec¬
tis non sumus noctis neq tene¬
brarum sed sumus filidĩ :
briantur nocte ebrusunt:
lemus induti loricam fidei
& caritatis. et quia noc tem
reliquerat. & filius dĩ ẽe
lam coeperat. loquitur ad
credentes: Nox praecessit
dies autem ad propinqua uit:
Quasi indie cum honestate
ambulemus non in cõmes¬
sationibus & ebrietatib :
non cubilibus. et luxoria
pereunt autem nocte moabi¬
tidis &iãmurus eius qui di¬
alectica arte constructus est:
Ineadem nocte uastatus est.
atq destructus et aeterna
diu turnitate conticuit
porro. ar. quod int̃p̃tatur
hoc ostendit quod haec sapi¬
entia quae aduersaria dĩ . ẽ.
ecdesi astico sermone contra
se pugnante superata sit:
Ascendit domus et dibon. ad
excelsa in planctũ .lxx con¬
tristamini in uobis. peribit
etiam & dibon ubi ara est
illuc ascendetis adplorandũ:

Expanded text:
Sodomitis nocte pereuntibus, veSodomitis nocte pereuntibus, venit in Segor, et ortus est ei sol . Quod intelligens beatus Apostolus scribit de sanctis atque perfectis : Non sumus noctis, neque tenebrarum, sed sumus filii diei. Qubriantur, nocte ebrii sunt. lemus induti lorica fidei et charitatis. Et quia noctem reliquerat, et filius diei esse jam coeperat, loquitur ad credentes: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, quasi in die cum honestate ambulemus, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et luxuria . Pereunte autem nocte Moabitide, etiam murus ejus, qui dialectica arte constructus est, in eadem nocte vastatus est atque destructus, et aeterna taciturnitate conticuit. Porro Ar, quod interpretatur hoc ostendit, quod haec sapientia, quae adversaria Dei est, Ecclesiastico sermone contra se pugnante, superata sit. Ascendit domus, et Dimon ad excelsa in planctum. LXX: Contristamini in vobis, peribit enim Dimon, ubi ara est: illuc ascendetis ad plorandum.
Abbreviated transcription (Latin):
A&ur stella exiacob & consur¬
gethomo exirrł. & percutit
principes moab: Quia nocte
uastata est armoab conticuit.
quia nocte uastata ẽ murus
moab conticuit . .lxx. noc te
periit moabitis noc te enĩ periit
murus moabitidis PRo TR
quod solus theo dotio ita posuit.
ut legitur in hebraeo. Aquila
& symmachus urbem in terp̃¬
tati sunt. Non considerantes
quod inter. ãm et Rẽs
elementa hebraica. Iotu.
lit teram non haber&. quae
siesset recte ciuitas diceretur.
sapientia saecularis. dequa
dñs loquitur perprophetam.
perdam sapientiam sapienti¬
um & prudentiam pruden¬
tium reprobabo. qui aucto¬
rem sui sensum habet. qui ex¬
generaliter uidetur quidem
de patrinasci. quod inter p̃¬
tatur moab. sed quia adult̃
est & aduersarius populo dĩ.
de incesto &spelunca ac noc¬
tugeneratur. unde in nocte
perit : inerrore scilicet sem¬
piternor : & a egeptii mareru¬
bro uigilia matutina quae
nocturnum tempus ostendit:
fluctibus obruti sunt et loth.

Expanded text:
etur stella ex Jacob, et consuretur stella ex Jacob, et consurget homo ex Israel, et percutiet principes Moab . . Quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. LXX: Nocte periit Moabitis, nocte enim periit murus Moabitidis. Pro AR  , quod solus Theodotio ita posuit, ut legitur in Hebraeo, Aquila et Symmachus, urbem interpretati sunt, non considerantes, quod inter AIN et RES elementa Hebraica, JOD litteram non haberet, quae si esset, recte civitas diceretur. Sapientia saecularis, de qua Dominus loquitur per Prophetam: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo : quia auctorem sui sensum habet, qui exgeneratur, videtur quidem de patre nasci, quod interpretatur Moab; sed quia adulter est, et adversarius populo Dei, de incestu, et spelunca ac nocte generatur. Unde in nocte periit, in errore scilicet sempiterno. Et Aegyptii in mari Rubro vigilia matutina, quae nocturnum tempus ostendit, fluctibus obruti sunt . Et Lot,