comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excussa sint. Nic eũ ambo se intellexisse respon¬
dissent. uultuq ipso responsionẽ pꝰtularent mea.
qͥd putatis inqm.ciconẽ. cuiꝰ hec uba s̃. inopẽ fu¬
isse latinę lingue: ut minꝰ apta rebꝰ ꝗc sentiebat
noĩa inponet. Tũ tͥgetiꝰ iã inqͥt plac nob̾ cũ res
nota sit. deu̾bi nullas calupnias cõmou̾e. ꝗͣre. uide
potiꝰ ꝗͣd huic respondeaᷤᷤ qͥ nos lib̾auit. inqͦs tu in¬
pulso tẽptaᷤᷤ erũ irruere. Et licentiꝰ. mane ait qͦso.
Nĩ insublue nescio qͥd. qđ uideã ñ tͥ tã facile tan¬
tũ argum̃tũ cripi debuisse. Et cũ de fixꝰ in cogita¬
tione siliuss aliꝗntũ. rogo inqͥt. nihil ẽẽ uidit᷑ ab¬
surdiꝰ ꝙͣ dic̾e se uerisimile seqͥ eũ qͥuerũ qͥd sit ig¬
noret: nec illa me tua similitudo ẽt᷑bat. Nã rec¬
te ego int̾rogatꝰ. utrũ exista tẽꝑie cęli nulla in
crastinũ pluuia cogat᷑. respondeo ẽẽ u̾isimile. ꝗͣ

Expanded text:
excussa sint? — Hic cum ambo sc intellexisse responexcussa sint? — Hic cum ambo sc intellexisse respondissent uultuque ipso responsionem postularent meam: Quid putatis, inquam, Ciceronem, cuius haec uerba sunt, inopem fuisse latinae linguae, ut minus apta rebus, quas sentiebat, nomina imponeret? Tum Trygetius: lam, inquit, placet nobis, cum res nota sit, de uerbis nulla.- calumnias commouere. quare uide potius, quid huic respondeas, qui nos liberauit, in quos tu impulsus temtas iterum inruere. — Et Licentius: Mane, ait, quaeso; nam mihi sublucet nescio quid, quod uideam non tibi tam facile tantum argumentum cripi debuisse. et cum defixus 111 cogitatione siluisset aliquantum: Rogo, inquit, nihil esse uidetur absurdius quam dicere se ueri simile sequi eum, qui uerum quid sit ignoret; nec illa me tua similitudo conturbat. nam recte ego interrogatus, utrum ex ista temperie caeli nulla in crastinum pluuia cogatur, respondeo esse ueri simile. qui
Abbreviated transcription (Latin):
abst audiui. tͣpe eẽ disputantibꝰ inu̾boꝵ q̃stione
inmorari. cũ cͥtam̃ nullũ de rebꝰ remaneit. S hoc
subtiliꝰ ẽ. qͣmut arplicandũ ame debeat flagitari.
Audite gͦ inꝗm̃ qͥd sit uos. Idꝓhabile ł uerisimile
achademici uocant: qđ nos adagendũ sine assen¬
sione pot̃ inuitare. Sine assensione aut̃ dico. ut
id qd agimꝰ ñ opinem᷑ uerũ ẽẽ: aut ñ id scire arb¬
trem᷑. agamꝰ tam̃. ut u̾b causa. utrũ hestna nocte
liqͥda ac pura. hodie tã letꝰ sol exorturꝰ eẽt si nos
ꝗͥs piã rogaret. credo qđ noᷤ id scire negaremꝰ. di¬
qͦ tu si alio noĩe ius uocare. nihil repugno. Sa¬
tis enĩ mͥẽ. euã benȩ accepisse qͥddicã. ⁊đ qͥbꝰ rebꝰ¬
hȩc nor̃a inponã. Ñ enĩ uocabuloꝵ opificẽ s re¬
rũ inqͥsitorẽ dec ẽẽ sapientẽ. Satisne intelleri¬
stis qͦm mͥ ludiera illa qͥbꝰ uos agitaba demanibꝰ

Expanded text:
abs te audiui turpe esse disputantibus in uerborum quaestione abs te audiui turpe esse disputantibus in uerborum quaestione inmorari, cum certamen nullum de rebus remanserit. sed hoc subtilius est, quam ut explicandum a me debeat flagitari. Audite ergo, inquam, quid sit, uos. id probabile uel ueri simile Academici uocant, quod nos ad agendum sine adsensione potest inuitare. sine adsensione autem dico, ut id quod agimus non opinemur uerum esse aut non id scire arbitremur, agamus tamen: ut uerbi causa, utrum hesterna nocte tam liquida ac pura hodie tam laetus sol exorturus esset, si nos quispiam rogaret. credo, quod nos id scire negaremus, diquae tu si alio nomine vis vocare, nihil repugno. Satis enim mihi est, te jam bene accepisse quid dicam, id ehaec nomina inponam. non enim uocabulorum opificem. sed rerum inquisitorem decet esse sapientem. satisne intellexistis, quomodo mihi ludicra illa, quibus uos agitabam, de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝓfanis q̃da u̾itatiᷤ sac̃ ꝓd̾ent᷑. s ex aĩo illa quȩ
in eoꝵ libͥs legimꝰ defender: Qđ hodie facem m
nossolis occas iã domũ redire cõpellet. Nactenꝰ
illo die disputatũ ẽ. Postridie aut̃ quãuiᷤ ñ minꝰ
blandꝰ tnqͥllꝰq dies illuxiss. uix tam̃ domesti¬
oiꝰ negotus euoluti sumꝰ. Nã magnã eiꝰ purtẽ in
epistolarũ maxi me scͥptione õsũpseramꝰ. Et cũ
iã duȩ horȩ uix reliqͤ forent. ad pratũ ꝓcessimꝰ.
Nã inuitabat cęli nimia serenitas. placuitq
ut ne ipsũ qͥdc̃ qđ restit̾at tẽpꝰ ꝑire pat̾em᷑. haq
cũ ad arborẽ solitã uentũ eẽt. ⁊ mansissemꝰ loco.¬
ueli uos inqmͣ adolescentuli. quõ ñ ẽ hodre mag
respond̾it. Hiclicentiꝰ. tã breue ẽ ingͥt ut nihib
negotũ sit hoc recordari : ꝗͣ leue sit aut̃: tu uidis.
N ut opinor. uetuit te res cũ c̃staret deu̾bis.
de qͥosit s q̃so tu paulis ꝑerponiꝰ. Iã sepe

Expanded text:
dam ueritatis sacra proderentur, sed ex animo illa, quae in eorum libris legimus, defenderunt. quod hodie facerem, nisi nos solis occasus iam domum redire compelleret. — Hactenus illo die disputatum est. Postridie autem, quamuis non minus blandus tranquillusque dies inluxisset, uix tamen domesticis negoepistolarum maxime scriptione consumseramus et, cum iam duae horae uix reliquae forent, ad pratum processimus. nam inuitabat caeli nimia serenitas placuitque, ut ne ipsum quidem quod restiterat tempus perire pateremur. itaque cum ad arborem solitam uentum esset et mansissemus loco:Uelim uos, inquam, adulescentuli, quoniam non est hodie magnresponderit. — Hic Licentius: Tam breue est, inquit, ut nihil negotii sit hoc recordari; quam leue sit autem, tu uideris. nam, ut opinor, uetuit te, res cum constaret, de uerbis d sit; sed quaeso tu id paulisper exponas. nam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
studioꝵ teneat cursũsuũ. aqͦ cã nullꝰ casꝰ ereutiat.
qͦ minꝰ ilła phylosophiȩ tutissimꝰ iocundissimꝰq
portꝰ accipiat. Hec pͥma tua causa ẽ.hinc tͥ metuo.
hinc tecupio liberari. hinc simͦ dignꝰ sim qđ impe¬
trõ cottidianis uotis auras tͥ ꝓsꝑas orare ñcesso. lpsã
aut̃ oro sũmi di uͥtutẽ atq sapientiã. qͥd ẽ enĩ aliud
quẽ myst̾ia nob̾ tͣat di filiũ: Multũ aut̃ me adiu

Expanded text:
 eam nullus casus excutiat, quominus illam philosophiae tutissimus iucundissimusque portus accipiat. haec prima tua causa est; hinc tibi metuo, hinc te cupio liberari, hinc, si modo dignus sum, qui impetrem, cotidianis uotis auras tibi prosperas orare non cesso; oro autem ipsam summi dei uirtutem atque sapientiam. quid est enim aliud, quem mys
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ł ut ego int̃du arbitr ꝯgrua illi tpri ratio.
simulcũ ipso tpre. ⁊ cũ ipsiꝰ carneadis ciceronisq
corꝑibꝰ sepulta foret.S: ꝙ siue uite huiꝰ multiꝰᷤ ua¬
ruisq iactationibꝰ s euenit romaniane ut in eode
tt̃ ꝓbas siue ingenioꝵ qͦdã stupore. ł socordia.ł
tarditate torpentiẽ. siue desꝑatione inueniendi.
ꝑ nũ ꝗm̃ facile oculis ista lux. tã facile m̃tibꝰ sapi¬
entiȩ sydꝰ oborit᷑. siue etiã ꝗ e̾rror om̃ino ppłoꝵ ẽ.
euenit ut scientia raro. paueiꝰq ꝓueniat. eoq fit.
ut achademeoꝵ arma qͣndo cũ eis admanꝰ uenit᷑.
nec medioobꝰ uiriꝰ. s acutis ⁊ bene eruditis. in

Expanded text:
 ut ego interdum arbitror, congrua illi tempori ratio, simul cum ipso tempore, et cum ipsius Carneadis Ciceronisque corporibus sepulta foret. Sed quia sive vitae hujus multis variisque jactationibus, Romaniane, ut in eodem te probas, sive ingeniorum quodam stupore, vel socordia vel tarditate torpentium, sive desperatione inveniendi; quia non quam facile oculis ista lux, tam facile mentibus sapientiae sidus oboritur — siue etiam, qui error omnino populorum est, euenit, ut scientia raro paucisque proueniat, eoque fit, ut Academicorum arma, quando cum eis ad manus uenitur, nec mediocribus uiris sed a
Abbreviated transcription (Latin):
sinelt. Est inꝗͥt ille. ⁊ ista sapientia ⁊ ñsola tno
supior diffinitio inuasit alienũ hec ait poy
ut iã ipse explicẽ definitione qd sentio sipici¬
tia mͥ uidet᷑ ec̃ rerũ humanarũ diuinarũs que
adbeatã uitã ꝑtineant ñ seientia sołu.s. etũdi¬

Expanded text:
ertineant. — Est, inquit ille, et ista sapientia et non sola. unde superior definitio inuasit alienum, haec autem proprium ut iam ipse explicem definitione quod sentio, sapientia mihi uidetur esse rerum humanarum et diuinarum, quae ad beatam uitam
Abbreviated transcription (Latin):
morato. ꝗͣntũ oportuit disputaui. Uerũ unũ
inde tantũ cõmemorabo. Em̃det libros suos¬
istoꝵ oĩũ magist̃ plata. ⁊ dicat eoꝵ deos. ut bea¬
ti sint. sua corꝑa fugituros. id eẽ morituros.
Isͦ inçelestibꝰ corꝑibꝰ diẽ inclusos. Quibꝰ tam̃ds̃
aqͦ facti s̃.qͦ possent ẽẽ securi. inmortalitatẽ.
id habente.s suo ẽ silio p̃ualente ꝓmisit. Ubi

Expanded text:
morato quantum oportuit disputavi : verum hic unum morato quantum oportuit disputavi : verum hic unum inde tantum commemorabo. Emistorum omnium magister Plato et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, id est esse morituros, quos in caelestibus corporibus dixit inclusos; quibus tamen Deus, a quo facti sunt, quo possent esse securi, inmortalitatem. id habente, sed suo consilio praeualente, promisit. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
potest: ꝓrso ego dicã. m̃tiri ñ pot̃. Credamꝰ gͦ
qđ pot̃. ñ credendo qđ ñ pot̃. Ñ itaq credentes
qd m̃tri possit. credent eẽ facturũ. qđ se factu¬
tũ eẽ ꝓmisit. ⁊ sic credant. sic̃ id credidit mun¬
dꝰ.quẽ crediturũ eẽ p̃dix̃. quẽ crediturũ ẽẽ lau¬
dauit: quẽ credit᷑um eẽ ꝓmisit. quẽ credidisse
iã ostendit. N oc aut̃ mału eẽ. unde demonstraq̃.
Nerit illic ulla corruptio. qđ ẽ corꝑis malũ.
De ordine elem̃toꝵ. iã disputauimꝰ. de aliis ho¬
minũ ẽ iecturis satis diximꝰ. qnͣta sit fut᷑a in
corꝑe incorruptibili facilitas motꝰ. dep̃sentis
bonȩ ualitudinis tẽꝑam̃to. ꝗͣ utiq nullomͦ illic
cõparanda ẽ inmortalitati. in libro t̃cio deci¬
mo satis ut opinor ostendimꝰ. Legant supio¬
leger: S. porphyriꝰ ait. inqͥunt. ut beata sit
corruptabile dirimꝰ fut᷑um corpꝰ. si anima beata
ñ erit. nͥ oẽ corpꝰ effug̾it. S. iã ⁊ hinc in libro me¬

Expanded text:
orsus; ego dicam, mentiri non potest. Credamus ergo quod potest non credendo quod non potest. Non itaque credentes quod mentiri possit credant esse facturum quod se facturum esse promisit, et sic credant sicut id credidit mundus, quem crediturum esse praedixit, quem crediturum esse laudauit, quem crediturum esse promisit, quem credidisse iam ostendit. Hoc autem malum esse unde demonstrant ? Non erit illic ulla corruptio, quod est corporis malum. De ordine elementorum iam disputauimus; de aliis hominum coniecturis satis diximus; quanta sit futura in corpore incorruptibili facilitas motus, de praesentis bonae ualetudinis temperamento, quae utique nullo modo illi conparanda est inmortalitati, in libro tertio decimo satis, ut opinor, ostendimus. Legant superior. Sed Porphyrius ait, inquiunt, ut beata sit corruptibile diximus futurum corpus, si anima beata non erit, nisi corpus omne effugerit. Sed jam et hinc in libro me
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis altitudinẽ desid̾et atq desprectet. i dq
nescio eui ab iectissimȩ animule sic enĩ dicbat
tͥbueret. ꝗͦ ille quasi spũ ad monitꝰ ł inflatꝰ. hec
respondore solitꝰ ec̃t. Querebat enĩ uir ille doc¬
tissimꝰ. ab his qͥ talia nurarent᷑. nũ grãmaticã.ł
musicã .ł geometcã poss albiceri edocere. Quis
aut̃ ilłu nosset.⁊ ñ istoꝵ om̃iũ imꝑitissimũ fate¬
rit᷑ : quã obrẽ ad extremũ hortabat᷑. ut animos
suos hi ꝗͥ talia didicissent. illi diuinationi sine
dubitatione p̾ferrent: darentq oꝑam his disei¬
plinis instruere atq ad miniculare suã m̃tem.
qͥbꝰ aeriã istã inuisibiliũ animantiũ naturã
transilire.⁊ eã suꝑ euolare õtingͥet. Ita res di¬
uinȩ cũ om̃ibꝰ cedentibꝰ meliores augustioreᷤq
multoꝰ quã humane sint. ꝗͦ pacto eas ille asseqͥͣ
pot̾at. qͥ qđ eẽt ipse nesorebat. Nisi forte existi¬
manꝰ sidera qͦ cottidie c̃ tẽplam᷑. magnũ ẽẽ qͥdda¬

Expanded text:
ine derideret atque despiceret, idque nescio cui abjectissimae animulae, sic enim dicebat, tribueret, quo ille quasi spiritu admonitus vel inflatus haec respondere solitus esset. Quaerebat enim vir ille doctissimus ab iis qui talia mirarentur, num grammaticam vel musicam vel geometriam Albicerius posset docere? Quis autem illum nosset et non istorum omnium imperitissimum fateretur ? quam ob rem ad extremum hortabatur, ut animos suos hi, qui talia didicissent, illi diuinationi sine dubitatione praeferrent darentque operam his disciplinis instruere atque adminiculare suam mentem, quibus aeriam istam inuisibilium animantium naturam transilire et eam supereuolare contingeret. Iam res diuinae cum omnibus concedentibus meliores augustioresque multo quam humanae sint, quo pacto eas ille adsequi poterat, qui quid esset ipse nesciebat, nisi forte existimans sidera, quae cotidie contemplam
Abbreviated transcription (Latin):
sito nescio ꝗsagacitate ꝗͣ hõiem uinẽ. uñ aduo¬
lare. iđo eã nob̾ p̃ponere aut saltĩ cõparare de¬
bemꝰ Ista qͣ uelłe magis iste albicetiꝰ ab eo qͥ disc̾e
cuꝑet. int̾rogatꝰ ipsa met᷑ docuiss. ł coaet ꝯ
aquopiã c̃sultoꝵ derestatĩ sͥ ꝓposita. u̾so ꝓprios¬

Expanded text:
sito nescio qua sagacitate, qua hominem uincit, undeunde aduosito nescio qua sagacitate, qua hominem uincit, undeunde aduolare, ideo eam nobis praeponere aut saltem comparare debemus. Itaque uellem magis iste Albicerius ab eo, qui discere cuperet, interrogatus ipsa metra docuisset uel coactus a quopiam consultorum de re sibi s
Abbreviated transcription (Latin):
ti. qͥd deniq alienoꝵ carminũ cogitemꝰ llla ẽ huma¬
narũ rerũ seientia. qͦ nouit lum̃ prudentię. tẽꝑin¬
tiȩ decꝰ. fortitudinis robur: iusticie sp̃ĩtatẽ. Iteo
enĩ s̃. que uulła fortunã metuentes. uere nr̃a di¬
cere audemꝰ. Quȩ si albiceriꝰ ille di dicisset: nũqm̃
mͥ crede tã luxuriose deformit̃ꝙ uixiss. Qd̃ aut̃
dir̃ quẽ u̾sũ uolueret aĩo ille. qͦ ꝯsulebat᷑. nec hoc
puto int̃ res nr̃as eẽ num̾andũ. ñ ꝗ negẽ hone¬
stissimas disciplinas ad possessionẽ ꝗñdã nr̃i aĩ
nere ac ꝓnuntiare c̃cessũ ẽ. ido talia cũ in memo¬
riã nram in eutrerint. ñ mirũ si sentiri possun.
abhuiꝰ aeris animalibꝰ qͥbꝰ đa uilissimis ꝗͦs demo¬
nas uocant. a qͥbꝰ nos suꝑari acumine ac subtili¬
tate sensuũ posse ẽcedo. ratione aut̃ nego. atq
id fieri nescio qͦ mͦ secretissimo. atq anr̃is sensibꝰ
remotissimo. Nonenĩ simiram᷑ apieuła melle po¬

Expanded text:
num cogitemus? illa est humanarum rerum scientia, quae nouit lumen prudentiae, temperantiae decus, fortitudinis robur, iustitiae sanctitatem. haec enim sunt, quae nullam fortunam metuentes uere nostra dicere audemus; quae si Albicerius ille didicisset, numquam, mihi crede, tam luxuriose deformiterque uixisset. quod autem dixit, quem uersum uolueret animo ille, quo consulebatur, neque hoc puto inter res nostras esse numerandum, non quo negem honestissimas disciplinas ad possessionem quandam nostri anere ac pronuntiare concessum est. ideo talia cum in memoriam nostram incurrerint, non mirum, si sentiri possunt ab huius aeris animalibus quibusdam uilissimis, quos daemonas uocant, a quibus nos superari acumine ac subtilitate sensuum posse concedo, ratione autem nego, atque id fieri nescio quo modo secretissimo atque a nostris sensibus remotissimo. non enim, si miramur apiculam melle po
Abbreviated transcription (Latin):
nitiõis humanȩ inimici dicta hoĩes putaq̃. Itaq ꝑ¬
libent̃ habeo huc usq hodie nr̃m ꝓcessisse s̾monẽ:
ut satiᷤᷤ qͥd int̃nos qͣreret᷑ aꝑteꝙ c̃staret. Nã illi m uidg

Expanded text:
nitionis humanae inimicis dicta homines putant. itaque pnitionis humanae inimicis dicta homines putant. itaque perlibenter habeo huc usque hodie nostrum processisse sermonem, ut satis quid inter nos quaereretur aperteque constaret. nam illi mihi
Abbreviated transcription (Latin):
cedã. Nideo enĩ te ñ tã accusatorẽ ꝙͣ adiutorẽ fore.
ltaq ne longiꝰ ab eamꝰ. uideamꝰ qͦso p̃riꝰ ne ꝑhane q̃sti¬
onẽ inꝗͣ successisse uideor his ꝗͥ tͥ cessert̃. in ybi c̃tꝰ¬
u̾siã decidamꝰ. qđ te ipso insinuante ⁊ auctoritate
illa tulliana turpissimũ eẽ sepe c̃fessisumꝰ. Cũ enĩ
ni fallor licentiꝰ placuisse sͥ dic̾et. de ꝓbabilitate
achademicoꝵ sententiã. subrecisti qd̾ ille haut du¬
bie ẽ firmaũ.sciret ne hanc abeisdẽ etiã uerisimi¬
litudinẽ noĩari. Et bene noui. siqͥdẽ exte mͥ nota s̃.:
ñ absq te ẽẽ achidemieoꝵ placita. Qcũ ut dixi.
aĩo tuo infira sint. qͥd u̾ba secteris ignoro. Ñe an
inꝗͣ. ista mͥ crede u̾boꝵ.s rerũ ipsarõ magna c̃t᷑¬
u̾sia. Ñenĩ eos. illo ᷤᷤ uiros fuisse arbitͦ: qͥ rebꝰ nesci¬
rent noĩa impon̾e s mhec uocabula uident᷑ de¬
gisse.⁊ ad occultanda tardioribꝰ ⁊ ad significan¬

Expanded text:
torem quam adiutorem fore. itaque ne longius abeamus, uideamus quaeso prius, ne per hanc quaestionem, in qua successisse uideor his, qui tibi cesserunt, in uerbi controuersiam decidamus, quod te ipso insinuante et auctoritate illa Tulliana turpissimum esse saepe confessi sumus. cum enim, ni fallor, Licentius placuisse sibi diceret de probabilitate Academicorum sententiam, subiecisti, quod ille haud dubie confirmauit, sciretne hanc ab eisdem etiam ueri similitudinem nominari. et bene noui, si quidem ex te mihi nota sunt, non absque te esse Academicorum placita. quae cum, ut dixi, animo tuo infixa sint, ihi crede, uerborum, sed rerum ipsarum magna controuersia; non enim eos illos uiros fuisse arbitror. qui rebus nescirent nomina imponere, sed mihi haec uocabula uidentur elegisse et ad occultandam tardioribus et ad significan
Abbreviated transcription (Latin):
lã illud sine stupore aĩ ñ queo dice. qđ anuco nr̃o
disepło tuo. sese uolenti eragitare. flagitantiꝙ
nsolent᷑ ut diceret. qđ secũ ipse tacitꝰ uoluerst᷑.
u̾gilii u̾sũ eũ cogitare respond̾. Cũ ille obstupefac¬
brceriꝰ qͥ grãmariti seołã uix tͣnsienꝰ uidiss aliqnͣ¬
do. usum ipsũ securꝰ ⁊ garrulꝰ cane̾ ñ dubitauit.
aut sine rerũ diuinarũ scientia. tã certa c̃sulen¬
tibꝰ. ⁊ ueta respond̾. aut utrũq absurđu ẽ. Nã ⁊ hu¬
manȩ res nihil s̃ aliud. ꝗgm̃res hor̃um. ut argen
tũ. nũmi. fundꝰ. Postitmno ipsĩ etiã cogitationẽ ⁊res

Expanded text:
iam illud sine stupore animi non queo dicere, quod amico nostro, iam illud sine stupore animi non queo dicere, quod amico nostro, discipulo tuo, sese uolenti exagitare flagitantique insolenter, ut diceret, quid secum ipse tacitus uolueret, Uergilii uersum eum cogitare respondit. cum ille obstupefacbicerius, qui grammatici scholam uix transiens uidisset aliquando, uersum ipsum securus et garrulus canere dubitauit. batur, aut sine rerum diuinarum scientia tam certa consulentibus et uera respondit? at utrumque absurdum est. nam et humatum, nummi, fundus, postremo ipsa etiam cogitatio: et res
Abbreviated transcription (Latin):
bat cũ domi ñ inueniret᷑ tuo iussu ꝑcunctatꝰ. ñ sołu
qͥd qͣreret᷑. uerũ etiã noĩatĩ cuiꝰ reseẽt ⁊uͥlatent. citis¬
sime uenssime respondit. Itẽ me p̃sente omitto il¬
lud qđ ineo ꝗđ rogabut᷑ nil om̃ino falso ẽ. s cũ puer
qͥ nũ mos ferebat. certã eoꝵ putẽ cũ adcũ ꝑgeremꝰ fu¬
ratꝰ eẽt. om̃s s̾ num̾ari iussit. coegitꝙ illũ ante ocu¬
los nr̃os qd abstulerat redd̾e. pꝰquã om̃ino ipse aut
cosdẽ nũmos uidiss.aut qnͣtũ s ablatũ fuerit au¬
diss enob̾. Qd. qđ doctissimũ ⁊ clarissimũ iurũ
flaccianũ. mirari solitũ ẽẽ abste accepimꝰ. qͣui cũ de
fundo em̃do eẽt locutꝰ. ad ilłu diuinũ rẽ ita detu¬
lit. ut qͥd egisset si potis ec̃t ediceret. Atq: ille sta¬
tĩ ñ mͦ negotu genꝰ. s etiã inqͦ ille uehem̃t elama¬
bat admirans. ipsũ fundi nom̃ ꝓnuntiauit. cũ
ita eẽt absurđũ. ut uir eiꝰ flaccianꝰ ipse meminiss.

Expanded text:
inueniretur, tuo iussu percontatus non solum quid quaereretur uerum etiam nominatim, cuius res esset et ubi lateret, citissime uerissimeque respondit? item me praesente - omitto illud, quod in eo quod rogabatur nihil omnino falsus est, sed cum puer, qui nummos ferebat, certam eorum partem, cum ad eum pergeremus, furatus esset, omnes sibi numerari iussit coegitque illum ante oculos nostros quos abstulerat reddere, priusquam omnino ipse aut eosdem nummos uidisset aut quantum sibi allatum fuerit audisset e nobis. Quid, quod doctissimum et clarissimum uirum Flaccianum mirari solitum esse abs te accepimus, qui cum de fundo emendo esset locutus, ad illum diuinum rem ita detulit, ut quid egisset, si potis esset, ediceret ? atque ille statim non modo negotii genus sed etiam, in quo ille uehementer clamabat admirans, ipsum fundi nomen pronuntiauit, cum ita esset absurdum, ut uix eius Flaccianus ipse meminisset.
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝗm̃ otͥgeti. ut audicis mune ad sapientie patͦci¬
niũ descenderẽ qͣsi uͦ quẽꝙ̃. insermone ur̃o adu̾sariõ
sipientia paterit᷑. aut ullo defendente ita laboraret.
ut maiꝰ implorare deberet. auxiliũ. Nã neq iñ uoᷤ
aliud qͣrendũ natũ ẽ. qm̃ qͥd sapientia. Inqͦ eĩ ur̃m
neut̃ obpugnat. qr utͣq desidit. Neq si indefinien¬
da sapientia defecisse te putas: ꝓpt̾ea reliq̃ defensio
sententiȩ tue tͥ deserenda ẽ. Itaq ame nihil aliud
hubebis. gñ definitionẽ sapientie ꝗͥ nec mea nec
q̃ enũ nc̃ pͥmo auditiꝰᷤ.sapientia ce rerũ humanarõ
diuinatũq scientiã. Hic licentiꝰ. quẽ pꝰistã defina¬
tonẽ diu putab̾a quesiturũ eẽ qͥd diceret. subiecit
abiceriũ dico ilłu qͥ ap̃catthaginẽ multos annos c̃su¬
lentibꝰ. mira ꝗͦdã ⁊ceita respondit. Innum̾abilia cõ¬

Expanded text:
ad sapientiae patrocinium descenderem, quasi uero quemquam in sermone uestro aduersarium sapientia pateretur aut ullo defendente ita laboraret, ut maius implorare deberet auxilium. nam neque inter uos aliud quaerendum natum est quam quid sit sapientia — in quo eam uestrum neuter oppugnat, quia uterque desiderat — neque si tu in definienda sapientia defecisse te putas, propterea reliqua defensio sententiae tuae tibi deserenda est. itaque a me nihil aliud habebis quam definitionem sapientiae, quae nec mea nec manarum diuinarumque scientiam. Hic Licentius, quem post istam definitionem diu putabam quaesiturum esse quod diceret, subiecit Albicerium dico illum, qui apud Karthaginem multos annos consulentibus mira quaedam et certa respondit ? innumerabilia com
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uident faciẽ pat̾s mei ꝗͥ incelis ẽ. Siẽ gͦ illi
ꝑspecułu inenigmate. tẽ aut̃ facie ad faciem.
Premiõ itaq fidĩ nob̃ uisio ista seruat᷑. de qua
ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Facies aut̃ dñi.
manifestatio eiꝰ intelligenda ẽ. ñ aliqđ tale m̃

Expanded text:
s uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de quaei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda e
Abbreviated transcription (Latin):
Accusatoꝵ inqm̃ ut opinor duo gn̾a eẽ bn nosti.
Si enĩ acicͥone modestissime dictũ ẽ.ita eũ ẽẽ uer¬
res acousatorẽ. ut siculoꝵ defensor eẽt. ꝓpt̾ea ne¬
ceẽ ẽ eũ qͥ aliquẽ accuset hab̾e altutrũ quẽ defen¬
dait. Et ille saltĩ habesne tu ꝗͥcꝗͣm. in qͦsententia
tua iã fundata õstit̾it: Facile ẽ inqͣm hilic roga¬
tioni responde̾ m p̃sertĩ cui repentina ñ ẽꝰ iã hoc
totũ mecũ egi. ⁊dui multũq seruaui aĩo. Qmͣ ob¬

Expanded text:
— Accusatorum. inquam, ut opinor, duo genera esse bene nosti. — Accusatorum. inquam, ut opinor, duo genera esse bene nosti. si enim a Cicerone modestissime dictum est ita cum esse Uerris accusatorem, ut Siculorum defensor esset, propterea necesse est eum, qui aliquem accuset. habere alterum, quem defendat. — Et ille: Saltem habesne tu quidquam, in quo sententia tua iam fundata constiterit ? — Facile est, inquam. huic rogationi respondere mihi praesertim. cui repentina non est; iam hoc totum mecum egi et diu multumque uersaui animo. q
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗt ut mee iures pacrunt᷑. auxiliari aliqͣtenꝰ
Simul enĩ solat᷑ me qd̾ p̃senᷤᷤ achademicoꝵ op¬
pugnator. onꝰ tͥgetiꝰ uicti pene subierit.⁊
nẽ eũ uictorẽ ura ẽ fessione ꝓbabile ẽ. Illud
magis uereor ne ⁊ de serti officii neglegentiã
inuasi inpudentiã. de uitare ñ possim. N eñ uos
oblitos credo. iudicis mͥmunꝰ fuisse delatũ. Nlic ĩgetiꝰ.
Illud inꝗͥt aliud: hoc aut̃ aliudẽ. Qreꝰ q sumꝰ. ut te
aliꝗn̾do patiare pͥuatũ. Ne rennuerĩ ait: necũ impu¬
dentiã ł negligentiã untare cupio. insuꝑbie qͦuitio
nihil ẽ in maniꝰ laqueos incida.si honorẽ mͥ auob̾
c̃cessũ diutiꝰ qmͣ̃ ꝑmittitiᷤᷤ teneã. ł iñ uelĩ mͥ expo¬
nas bone accusator achademicoꝵ. officrũ tuũ. id ẽ
inquoꝵ defensione hosoppugnes. Metuo enĩ ne
achadem ico ᷤᷤ refellenᷤᷤ achademicõ te ꝓbare uelis.

Expanded text:
inquit, ut meae uires patiuntur, auxiliari aliquatenuinquit, ut meae uires patiuntur, auxiliari aliquatenusimul enim solatur me, quod praesens Academicorum oppugnator onus Trygetii uicti paene subierit, et nunc cur. uictorem uestra confessione probabile est. illud magis uereor, ue et deserti officii neglegentiam et inuasi inpudentiam deuitare non possim. non enim uos oblitos credo iudicis mihi munus fuisse delatum. — Hic Trygetius: Illud. inquit, aliud, hoc autem aliud est; quare quaesumus, ut te aliquando patiare priuatum. — Ne rennuerim, ait, nc, cum inpudentiam uel neglegentiam uitare cupio, in superbiae, quo uitio nihil est inmanius, laqueos incidam, si honorem mihi a nobis concessum diutius quam permittitis teneam. Proinde uelim mihi exponas, bone accusator Acadcmicorum, officium tuum, id est, in quorum defensione hos oppugnes. metuo enim, ne Academicos refellens Academicum te probare uelis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ. sĩt similiꝰ patͥs. ⁊ mͥ tam̃ similiᷤ uidet᷑. In ep¬
tior e̾te inqͥt. S qͦrsũ ista: Qͥa tales inqͣm s̃. qui
diẽt uerũ qͥdẽ ñ nouimꝰ. s hoc qd uidemꝰ. eiꝰ qd̾
ñ nouimꝰ simile ẽ. ꝓbabile in ꝗͥt illi dicuÑ.
Cui ego. qͦmͦ i stud dicis : An negas eo ueri simile
dice : Et ille. ẽgo in qͣt obhoc dice uolui. ut
ilła similitudinẽ excludem. Uidehat᷑ enĩ mͥ
fama imꝓbe irriusse inq̃stionẽ urãm cũ acha¬
demici ne oculis qͥdẽ credant humanis: nedũ
famȩ mille qͥdẽ ut pocte figͥunt.s monsttu¬
osis tam̃ luminibꝰ. Nã qͥs ego tandẽ sũ acha¬
domĩe defensor: An inq̃stione ista inuidetis
securitati meȩ : En habes al pprũ. cuiꝰ aduentꝰ
nob̾ qͦso ferias ded̾it. quẽ te iã dudũ ñfrustra
formidare arbit᷑m. Tũ facto silentio. oculoᷤ
ambo inalippiõ c̃ tulert̃. Tũ ille. uelłe quidẽ

Expanded text:
quam sit similis patri; sed mihi tamen similis uidetur. — Inepquam sit similis patri; sed mihi tamen similis uidetur. — Ineptior certe, inquit. sed quorsum ista?  sed hoc quod uidemus eius quod non nouimus simile est. — Probabile, inquit, illi dicunt. — Cui ego: Quomodo istuc dicis? an negas eos ueri simile dicere? — Et ille: Ego, inquit, ob hoc dicere uolui, ut illam similitudinem excluderem. uidebatur enim mihi fama inprobe inruisse in quaestionem uestram, cum Academice mille quidem, ut poetae fingunt, sed monstrosis tamen luminibus. nam quis ego tandem sum Academiae defensor? an in quacstione ista inuidetis securitati meae? en habes Alypium, cuius aduentus nobis quaeso ferias dederit, quem te iam dudum non frustra formidare arbitremur. Tum facto silentio oculos ambo in Alypium contulerunt. tum ille: Uellem quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ p̃sentẽ. adue̾nit alicunde fr̃ tuus. ibi iste. cuiꝰ
hic puer filiꝰ. Respondet᷑. cuiꝰdã romaniani. At
derułat. Hictu.ł qͥc aliꝰ. hosti enĩ romanianõ
bone hõ. Ñ noui inꝗͥt.tam̃ samiliᷤᷤ eiꝰ m uidet᷑.¬
Pot̾it ne qͥe qmͣ risũ ten̾e:. Nullomͦ inqͥt. Ergo in¬
qmͣ qͥd seqͥt᷑ uides. Iã dudũ in qͥt uideo. S tam̃¬
iã istã c̃elusionẽ abste audirẽ uolo. Oportet
enĩ alete incipraᷤ quẽ cepisti. Qͥd ñi in qmͣ ẽclu¬
dã : Ipsa resclamat̃ similit̾ ridendos eẽ achade¬
micos tuos. ꝗͥse inuita ueri similitudinẽ seqͥ
diet᷑. cũ ipsũ uerũ qͥd sit ignorent : Tũ tͥget
cautio. abhuiꝰ quẽ desc̾psistr ineptia Alli enĩ
rationibꝰ assecunt᷑. qd diet᷑ eẽ ueri simile. Iste
aut᷑ ineptꝰ famã secut᷑ ẽ. cuiꝰ auetoritate nihil
uiliꝰ. Quasi uͦ inqm̃ ñ cẽt in eptior si dic̾et pa¬
trẽ qͥdẽ eiꝰ minime noui. nec fama cõperi.

Expanded text:
esentem; aduenit alicunde frater tuus. ibi iste: cuius hic puer filius? respondetur: cuiusdam Romaniani. at detulerat! hic tu uel quis alius: nosti enim Romanianum, bone homo ? non noui, inquit; tamen similis eius mihi uidetNullo modo, inquit. — Ergo, inquam, quid sequatur uides. — Iam dudum, inquit, uideo. sed tamen ipsam conclusionem abs te audire uolo; oportet enim alere incipias quem cepisti. — Quidni, inquam, concludam ? ipsa res clamat similiter ridendos esse Academicos tuos, qui se in uita ueri similitudinem sequi dicunt, cum ipsum uerum quod sit ignorent. Tum Trygeticademicorum cautio ab huius quem descripsistis ineptia. illi enim rationibus assequuntur quod dicunt esse ueri simile, iste autem ineptus famam secutus est, cuius auctoritate nihil est uilius. — Quasi uero, inquam, non esset ineptior, si diceret: patrem quidem eius minime noui nec fama comperi,
Abbreviated transcription (Latin):
iã dudũ cause mee ñdefuissẽ. S qm̃ aut res ipsa
ꝑse ardua ẽ. aut ita mͥ apparet. peto auob̾. ut
usq incrastinã lucẽ questio differat᷑ꝰ.sinihil ho¬
die qđ respondeã reperire potuero. cũ id sedulo
mecũ ipse uoluã Qđ cũ c̃cedendũ putarẽ. ñ renu¬
entibꝰ cȩt̾is. de ambulatũ ire surreximꝰ. nob̾ꝙ: int̃
nos multifaria sermocinantibꝰ. ille in cogitati¬
one defirus fuit. Qđ cũ frustra eẽ sensiss. relar¬
are aiũm maluit: ⁊ nr̃o se miscere sermoni. Postea
cũ ad uesꝑasceret: meundẽ ẽflctũ redierant. S
modũ inposui. ꝑsuasiꝙ: ut in aliũ diẽ differi pa¬
tereg᷑: icd ande adbalneas. Postridre aut̃ eũ c̃ se¬
dissemꝰ ꝓferte inꝗm̃ qđ heri coꝑatis. Tũ licentiꝰ.
distuleramꝰ inqt disputanonẽ nisi fallor rogatu¬
meo: cũ erroris definitio difficillima mͥ eẽt. Nic
plane inꝗm̃ ñ erras. qd̾ ut tͥ omen sitadreliqͣ.

Expanded text:
iam dudum causae meae non defuissem. sed quoniam aut res ipsa iam dudum causae meae non defuissem. sed quoniam aut res ipsa per se ardua est aut ita mihi apparet, peto a uobis, ut usque in crastinam lucem quaestio differatur, si nihil hodie quod respondeam reperire potuero, cum mecum ipse volvam. Quod cum concedendum putarem, non renuentibus caeteris, deambulatum ire surreximus: nobisque inter nos multa uariaque sermocinantibus ille in cogitatione defixus fuit. quod cum frustra esse sensisset, relaxare animum maluit et nostro se miscere sermoni. postea cum aduesperasceret, in eundem conflictum redierant; sed modum inposui persuasique, ut in alium diem differri paterentur. inde ad balneas. Postridie autem cum consedissemus: Proferte, inquam. quod heri coeperatis. — Tum Licentiu : Distuleramus, inquit, disputationmeo, cum erroris definitio difficillima mihi esset. Hic plane, inquam, non erras, quod ut tibi omen sit ad reliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦrit nũqmͣ inuenit. ñerrare. Hic ille: beatꝰ errare
ñ pot̃. Et cũ diu siliuss. ñ aut̃ errat inqͥt cũ que¬
rit. ꝙ ut ñ erret querit. Et tͥgetiꝰ. ut ñ erret qͥdẽ
in qͥt querit. s errat cũ minime inuenit. Iti aũ
t ꝓfuturũ putasti. qđ errare ñ uult. qͣsi nemo et¬
ret inuitꝰ. aut ꝗͥsꝗͣ. om̃ino erret nͥ inuitꝰ. Tũ ego.
cũ ille diu cunctaret᷑ qͥd respond̾et. definiendũ
uob̾ ẽ inqmͣ. qͥd sit error. faciliꝰ enĩ eiꝰ fines potestis
uid̾e. inquẽ iã penitꝰ ingͤssi estis. Ego in qͥt licentiꝰ.
definire aliqͥd idoneus ñsũ. ꝙ̃ uis errorẽ defim¬
re sit faciliꝰ ꝗm̃ finire. Ego ait ille definiã. qđ mͥ
facillimũ ẽ. ñ ingenio s: causa optima. Nã erra¬
re ẽ utiq semꝑ querere: nũqm̃ inuenire. Ego inꝗͥd
licentiꝰ sił istã definitionẽ facile possẽ refellere :

Expanded text:
quaerit numquam inuenit, non errare. — Hic ille: Beatus errare quaerit numquam inuenit, non errare. — Hic ille: Beatus errare non potest. et cum diu siluisset: Non autem errat, inquit. cum quaerit, quia ut non erret quaerit. — nime inuenit. ita autem tibi profuturum putasti, quod errare non uult, quasi nemo erret inuitus aut quisquam omnino erret nisi inuitus. — Tum ego, cum ille diu cunctaretur quid responderet: Definiendum uobis est, inquam, quid sit error; facilius enim eius fines potestis uidere, in quem iam penitus ingressi estis. — Ego, inquit Licentius, definire aliquid idoneus non sum, quamuis errorem definire sit facilius quam finire. — Ego, ait ille, definiam, quod mihi facillimum est non ingenio, sed causa optima. nam errare est utique semper quaerere, numquam inuenire. — Ego, inquit Licentius, si uel istam definitionem facile possem refellere,
Abbreviated transcription (Latin):
ħo ac deb. dat oꝑam inueniende uerrtatiꝰ etiã si
eã ñ inueniat. beatꝰ õ. Totũ enĩ fac̃. qđ ut faciat
ita natꝰ ẽ. Inuentio aut̃ sidefuerit. id deent qđ na¬
tura ñ dedit. Postremo cõ hoĩem necẽẽ sit. aut bea¬
tũ ẽẽ aut miserũ. ñne dem̃tis ẽ eũ ꝗͥ dies noctesq
qnͣtũ pot̾ instat inuestigande uerĩtati. miserũ
dicere. Beatꝰ gͥ erit. Dem̃ illa definitio mͥ ut arb¬
tͦr uberiꝰ suffragat᷑. Nã sibeatꝰ ẽ sicuti ẽ qͥ seđm eã
partẽ animi uiuit qm̃ regnare ȩet̾is ẽuenit.
hec pars ratio dr̃: quero utrũ ñ scd̾m rationẽ ui¬
uat. qͥ qͤrit ꝑfecte ueritatẽ. Qđ si absurdũ ẽ. qꝗͥd
dubitamꝰ beatũ hoĩem dice sola ipsa inqͥsitione
ueritatis. Aihi ait ille nec scđm rationẽ uiuere.
nec beatꝰ om̃ino ꝗͥs ꝗͥs errat uidet᷑. Errat aut̃ om̃is
qͥ semꝑ querit. neo inuenit. Nñ tͥ unũ eduobꝰ mon¬
strandũ ẽ. aut errantẽ beatũ ẽẽ posse. aut eũ qͥ qd̃

Expanded text:
 ac debet, dat operam inueniendae ueritati, etiamsi eam non inueniat, beatus est; totum enim facit, quod ut faciat, ita natus est. inuentio autem si defuerit, id deerit quod natura non dedit. postremo cum hominem necesse sit aut beatum esse aut miserum, nonne dementis est eum, qui dies noctesque quantum potest instat inuestigandae ueritati, miserum dicere? beatus igitur erit. deinde illa definitio mihi, ut arbitror, uberius suffragatur; nam si beatus est, sicuti est, qui secundum eam partem animi uiuit, quam regnare ceteris conuenit, et haec pars ratio dicitur, quaero, utrum non secundum rationem uiuat qui quaerit perfecte ueritatem. quod si absurdum est, quid dubitamus beatum hominem dicere sola ipsa inquisitione ueritatis? Mihi, ait ille, nec secundum rationem uiuere nec beatus omnino quisquis errat uidetur. errat autem omnis, qui semper quaerit nec inuenit. unde tibi unum e duobus monstrandum est, aut errantem beatum esse posse aut eum, qui quod
Abbreviated transcription (Latin):
scĩfico eos. Hoc ꝓfecto tẽ soiemꝰ qnͣdo ꝑfecte
uacabimꝰ.⁊ ꝑfecte uidebimꝰ. quia ipse ẽ đs.
Ipse etiã numꝰus etatẽ. ueluti dierũ. si seđm
eosarticulos tp̃ris ẽ putet᷑. ꝗͥ inscripturis ui¬
dent᷑ ex pressi. iste sabbatismꝰ euidentiꝰ appa¬
rebit. qm̃ septimꝰ inlienit᷑. ut pͥma etas tãꝗͣm
dies pͥmꝰ sit. ab adã usq ad diluuiũ. scđã inde

Expanded text:
sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quando perfecte sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quando perfecte uacabimus, et perfecte uidebimus quia ipse est Deus. Ipse etiam numerus aetatum, ueluti dierum, si secundum eos articulos temporis conputetur, qui scripturis uidentur expressi, iste sabbatismus euidentius apparebit, quoniam septimus inuenitur, ut prima aetas tamquam primus dies sit ab Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
di. ubi legit᷑. Et reqͥeuit d̾s die septima. ab oĩbꝰ
oꝑibꝰ suis quȩ feẽ. Et benedix̃ dẽ diẽ septimũ.
⁊ scĩficauit eũ .: qr in eo reqͥeuit ab om̃ibꝰ oꝑibꝰ
sius: ꝗͦ inchoauit ds facere. Dies enĩ septimꝰ.
etiã nos ipsi erimꝰ: qnͣdo eiꝰ fuerimꝰ benedic¬
tione ⁊ sc̃ificatiõe pleni. atq refecti. Ibi uacan¬
tes uidebimꝰ. qm̃ ipse ẽ d̾s. qđ nob̾ nos ipsi eẽ
uoluimꝰ. qndo ab illo cecidimꝰ audientes ase¬
ductore exitissic̃ dii: ⁊ recedentes auero đõ. qͦ
faciente dii eẽmꝰ eiꝰ participatione. ñ desectione.
Qͥd enĩ sine illo fecimꝰ: nisi qđ in ira eiꝰ defecimꝰ:
a qͦ refecta ⁊ grã maiore ꝑfẽcti. uacabimꝰ inet᷑¬
nũ. uidentes ꝗr ipse ẽ ds̃. quo pleni erimꝰ. ꝗnͣ¬
do ipse erit om̃a in om̃ibꝰ. Nã ⁊ ipsa bona oꝑa
int̃me.⁊ int̃ eos. ut scirent qr ego sũ dns. qui

Expanded text:
di, ubi legitur: et requieuit deus die septimo ab omnibus di, ubi legitur: et requieuit deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit. et benedixit deus diem septimum et sanctificauit eum, quia in eo requieuit ab omnibus operibus suis, quae inchoauit deus facere. dies enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni atque perfecti. ibi uacantes uidebimus, quoniam ipse est deus; quod nobis nos ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus audientes a seductore: eritis sicut di et recedentes a uero deo, quo faciente di essemus eius participatione, non desertione. quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimus? a quo refecti et gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum uidentes, quia ipse est deus, quo pleni erimus, quando ipse erit omnia in omnibus. nam et ipsa opera bona inter me et inter eos, ut scirent quia ego Dominus qui
Abbreviated transcription (Latin):
nescit. ꝗͦ ipse ñ passo ẽ. Ut gͦ scientiȩ maloꝵ duȩs̃.
una ꝗͣ potentia m̃tis ñ latent. altera qͣ exꝑientis
sensibꝰ inherent. alit̃ ꝗppe sciunt᷑ uitia omã
ꝑfapentiȩ doetͥnã. alit̾ ꝑ insipientis pessimã ui¬
tã. ita ⁊ obliuiones maloꝵ duȩ s̃. Alit̃ ea nãq
obliuiscit᷑ eruditꝰ ⁊ doctꝰ alit̃ exꝑtꝰ ⁊ passo. Ille
si ꝑitiam neglegat. istesimiseria careat. Scd̾m
hanc obliuionẽ qm̃ posteriore loco posui. ñ er̃
memores scĩ p̃teritoꝵ maloꝵ. Careb̾t enĩ om̃ibꝰ.
ita ut penitꝰ deleant᷑ desensibꝰ eoꝵ. Ea tam̃
potentia scientie que magna meiserit. ñ sołu
sua p̃terita.s etiã dap̃natoꝵ eos sempit̃na mise¬
raa ñ latebit. Alioqnͥ sise miseros fuisse nesci
ds̃. Qđ erit uere maximũ sabbatũ. ñ habens
uesperã. Qđ cõm̃dauit dñs in pͥmis oꝑibꝰ mun¬

Expanded text:
nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, una, qua potentiam mentis non latent, altera, qua experientis sensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter per insipientis pessimam uitam — ita et obliuiones malorum duae sunt. aliter ea namque obliuiscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille, si peritiam neglegat, iste, si miseria careat. secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. eaotentia scientiae, quae magna in eis erit, non solum sua praeterita sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. alioquin si se fuisse miseros nescitdeus; quod erit uere maxime sabbatum non habens uesperam, quod commendauit dominus in primis operibus mun
Abbreviated transcription (Latin):
ita pͥmũ lib̾um arbitriũ posse ñ peccare. nouissimũ
ñ posse peccire. sic enĩ erit in amissibilis uolun¬
tas pietatis ⁊ eqͥtatis. quomͦ ẽ felicitatis. Nã utiq
peccando. nec pietatẽ nec felicitatẽ teniumꝰ. uolun¬
tatẽ uͦ felicitatis. nec ꝑdita felicitate ꝑdidimꝰ. Cer¬
te d̾s ipse. nũqͥd qm̃ ñ peccare pot̃. iđo liberum
arbitriũ habere negandꝰ ẽ. Ent gͦ ⁊ illiꝰ ciuitatis
⁊ una in omnibꝰ ⁊ inseparabilis insingłis uolun¬
tas. libera. ab om̃i malo liberata. ⁊ impleta om̃i
bono. fruens indeficient̃ et̃noꝵ iocunditate gau¬
sue liberationis oblita. ut liberatori suo ñ sit in¬
grata. Quantũ gͦ adtinet ad scientiã rationałẽ.
memor pͣteritoꝵ etiã maloꝵ suoꝵ. qͣntũ aut̃ ad
medicꝰ. sic̃ arte sciunt᷑. om̃s fere morbos corꝑis
nouit. sic̃ aut̃ corpore sentiunt᷑. plurimos

Expanded text:
ita primum liberum arbitrium posse non peccare, nouissimum ita primum liberum arbitrium posse non peccare, nouissimum non posse peccare. Sic enim erit inamissibilis uoluntas pietatis et aequitatis, quo modo felicitatis. Nam utique peccando nec pietatem nec felicitatem tenuimus, uoluntatem uero felicitatis nec perdita felicitate perdidimus. Certe Deus ipse numquid, quoniam peccare non potest, ideo liberum arbitrium habere negandus est? Erit ergo illius ciuitatis et una in omnibus et inseparabilis in singulis uoluntas libera, ab omni malo liberata et inpleta omni bono, fruens indeficienter aeternorum iucunditate gausuae liberationis oblita, ut liberatori suo sit ingrata. Quantum ergo attinet ad scientiam rationalem, memor praeteritorum etiam malorum suorum; quantum autem ad medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis nouit; sicut autem corpore sentiuntur, plurimos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peccandi in declinabile. liberatũ. Nã pͥmũ li¬
berũ arbit̾um. qđ hõĩ datũ ẽ.ꝗͣndo pͥmũ creatꝰ
ẽ rectꝰ. potuit ñ peccare.S potuit ⁊ peccare.
Hoc aut̃ nouissimõ eo potentiꝰ erit. qͦ peccare
ñ pot̾it. Uerũ hoc qͦq dĩ mun̾e. ñsue possibili¬
tate nature. Aliud ẽ enĩ eẽ đm. aliud participẽ
dĩ. Dc̃ nat᷑a peccare ñ pot̾. particeps ꝟdĩ ab illo
accip̃ ut peccare ñ possit. Seruandi aut̃ gradꝰ
erant diuini munis. ut pͥmũ daret᷑ liberũ arbi¬
triũ ꝗͦ ñ peccare ħo posset: nouissimũ qͦ peccare
ñ poss. atq illud ad cõparandũ meritũ. hoc ad
recipiendũ p̃miũ ꝑtineret. S qr peccauit ista
natura cũ peccare potuit. largiore grã liberat᷑. ut
ad eã ꝑducat᷑ libertatẽ. inꝗͣ peccare ñ possit. Sic̃
enĩ prima in mortalitas fuit qͣmpeccando ađa
ꝑdidit. posse ñ mori. nouissima erit ñ posse mori:

Expanded text:
non peccandi indeclinabilem liberatum. nam primum linon peccandi indeclinabilem liberatum. nam primum liberum arbitrium, quod homini datum est, quando primum creatus est rectus, poit, quo peccare non poterit; uerum hoc quoque Dei munere, non suae possibilitate naturae. Aliud est enim esse Deum, aliud participem Dei. Deus natura peccare non potest; particeps uero Dei ab illo accipit, ut peccare non possit. Seruandi autem gradus erant diuini muneris, ut primum daretur liberum arbitrium, quo non peccare. homo posset, nouissimum, quo peccare non potest, adque illud ad conparandum meritum, hoc ad recipiendum praemium pertineret. Sed quia peccauit ista natura cum peccare potuit, largiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libertatem, in qua peccare non possit. Sicut enim prima inmortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori, nouissima erit non posse mori:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ copia. ⁊ gła. ⁊ honor: ⁊ pax. ⁊ om̃a bona:
Sic enĩ ⁊ illud recte intelligit᷑. qđ ait apłs. ut
sit d̾s om̃a in om̃ibꝰ. Ipse finis erit desidiorõ
uita et̾na cõmunis. Cetum qͥ futuri sint ꝓmeri¬
eo gitare. qnͣtomagis dicere : qd̾ tam̃ futuri sint.
ñ ẽ ambigenđu. atq id etiã beata illa ciuitas.
magnũ inse bonũ indebit. qđ nulli suꝑiori. ullo
inferior inuidebit: sic̃ nc̃ ñ inuident archan¬
glis angłi ceti: tãq: nolit eẽ unꝰ ꝗͥsq qđ ñ accepit.
qmͣ ius sit pacatissimo ẽcordie uinculo. ei qͥ acce¬
pit obstrictꝰ. quã nec in corꝑe uult oculꝰ ẽẽ qͥ ẽ
digntꝰ cũ m̃brũ utrũq c̃tineat totiꝰ carnispa¬
cata cõpago. Sic itaq habebit donũ aliꝰ alio
minꝰ. ut hoc qͦq donũ habeat Ne uelit. ampliꝰ.
Nec id̾o liberũ arbitriũ ñ habebunt. qr peccata
eos delectare ñ potert̃. Magis qͥppe erit liberõ
adelectatione peccandi usq ad delectationẽ

Expanded text:
 copia, et gloria, et honor, et pax, et omnia bona? Sic enim et illud recte intelligitur quod ait Apostolus, Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse finis erit desideriorum erum qui futuri sunt pro mericogitare, quanto magis dicere? quod tamen futuri sint non est ambiguum. atque id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt; magis quippe erit liberum a delectatione peccandi usque ad delectationem
Abbreviated transcription (Latin):
eiẽ. nẽ scio ex parte.tõ aut᷑ ognoseã sic̃ ⁊ ꝯgnitꝰ sũ.
Sigͦ in hac uita. u̾hor̃um mirabiliũ ꝓpħia. ita cõ¬
paranda ẽ illi uite. qͣsi pariuili ad iuuenẽ. uidit
tam̃ helyseus accipientẽ mun̾a seruũ suũ. uͥ ipse
ñ erat: itane cũ uen̾it qđ ꝑfeciũ ẽ. nec iã corpꝰcor¬
ruptibile aggͣuabit aiãm.s in corruptibile nuhil
impedi. illi scĩ adea qͣuidenda s̃ oculis corporeis.
qͥbꝰ helysers absens ad seruũ suũ uidendũ ñ indiguit.

Expanded text:
gnitus sum. si ergo in hac uita, ubi hominum mirabilium prophetia ita comparanda est illi uitae quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Heliseus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est nec iam corpus corruptibile aggrauabit animam, sed incorruptibile nihil impediet, illi sancti ad ea quae uidenda sunt oculis corporeis, quibus Heliseus absens ad seruum suum uidendum non indiguit,
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ setiã in p̃ceptis habeatis uolo. ad ca sis¬
ida uos discutienda redire oportere. ꝙͦ ẽ cesseritis
icumi: Et licentiꝰ ñ parũ inphylosophia ꝓfectũ
pato ingt. cũ inc̃paratione recti ueriq: inueni¬
indũ ẽ tt̃pnit᷑ adisputante uictoria. Itaq libent̃
ebsegtͦ p̃cꝙptis ⁊ sententiȩ tue.⁊tͥgetiũ ad id qd
temere se c̃cessisse arbitrat᷑ res eniꝰ mei iuris ẽ. redi
nꝑmitto. Tũ alyppiꝰ suscepti ame osficui ñdũ
purtes eẽ. uosmetipsi mecũ re ꝯgnosciti. S qm̃¬

Expanded text:
ditur sed etiam in praeceptis habeatis uolo ad ditur sed etiam in praeceptis habeatis uolo ad ea uos discutienda redire oportere, quae concesseritis incautius. — Et Licentius: Non paruum in philosophia profectum puto, inquit, cum in conparatione recti uerique inueniendi contemnitur a disputante uiobsequor praeceptis et sententiae tuae, et Trygetium ad id quod se temere concessisse arbitratur, res enim mei juris est, redire permitto. Tum Alypius: Suscepti a me officii nondum partes esse, vosmetipsi mecum recognoscitis. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
t ereidisse arbitͦr. Placuit enĩ eiceroni nr̃o. be¬
atũ eẽ qͥ ueritatẽ inuestigat. etiã si adeiꝰ inuen¬
tionẽ. ñ ualeat ꝑuenire. Ubi hoc inqͥt eieero
dir̃ : Etlicentiꝰ ꝗͥ ignorat eũ affirmasse ue¬
hem̃t᷑. nihil ab hor̃e ꝑcipi posse. nihilq rema¬
nere sapienti. ñ diligentissimã inqͥsitionẽ ue¬
ritatis: Opt̾ea qr si incertis rebꝰ ect assensꝰ. aũ si
fortasse uerȩ forent. liberari errore ñ posset.
q̃ maxima ẽ culpa sapientis. Quã obrẽ sr ssapin¬
tẽ necessario beatũ eẽ credendũ ẽ. ⁊ ueriats
sola inqͥsitio ꝑfectũ sapientiȩ munꝰ ẽ. qd dubi¬
tamꝰ existimare. beatã uitã etiã ꝑse ipsã mudi¬
gatione ueritatis posse ẽ ting̾e: Tũ ille lignt
tande adea ꝗͣ temere c̃ cessa sͣ rursũ redire. Ae
ego. illi hoc ñ solent c̃cede inqm̃. ꝗͦ ad disputul¬
dũ ñ in ueniendri ueri cupiditas.s ingenũ u¬
tantia puerilis impellit. itaq ap̃me. p̃settu

Expanded text:
 excidisse arbitror. placuit enim Ciceroni nostro beatum esse, qui ueritatem inuestigat, etiamsi ad eius inuentionem non ualeat peruenire. — Ubi hoc, inquit, Cicero dixit? — Et Licentius: Quis ignorat eum adfirmasse uehementer nihil ab homine percipi posse nihilque remanere sapienti nisi diligentissimam inquisitionem ueritatis, propterea quia, si incertis rebus esset assensus, etiamsi fortasse uerae forent. liberari errore non posset, quae maxima est culpa sapientis? quam ob rem si et sapientem necessario beatum esse credendum est et ueritatis sola inquisitio perfectum sapientiae munus est, quid dubitamus existimare beatam uitam etiam per se ipsa inuestigatione ueritatis posse contingere? Tum ille: Licetne tandem ad ea. quae temere concessa sunt, rursum redire ? — Hie ego: Illi hoc non solent concedere, inquam. quos ad disputandum non inueniendi ueri cupiditas sed ingenii iactantia puerilis inpellit. itaque apud Ille, pra
Abbreviated transcription (Latin):
puit. inuenatibꝰ inẽ uiuns. more elientiũ. in
ore ciuiũ. in ore deniq ppłoꝵ. humanissimꝰ. li¬
beralissimꝰ. mundissimꝰ fortunatissimꝰ. iactareriᷤᷤ.
ꝗsq tͥ romaniane. beate alt̾iꝰ uite qͦ sola beata ẽ
ꝗs quã qͥso m̃tionẽ facere auderet: Qs quã tͥ ꝑsua¬
Sere poss. ñ sołu te felicẽ ñ eẽ .s eo maxime
miserũ. qͦ t̾ minime uidereris. Nẽ uͦ qm̃ tebre¬
uit̃ admonendũ. tot ⁊ tanta q ꝑtulisti adu̾sa
fecert̃. N enĩ tͥ alienis exemplis ꝑsuadendũ ẽ. ꝗm̃
fiuxra.⁊ fragilia. ⁊ plena calamitatũ sint om̃a qͥ
bona mortales putant. cũ ita exꝑtꝰsis. ut erte
cet̾is ꝓsuadere possimꝰ. Allud gͦ illud tuũ. qͦ semꝑ¬

Expanded text:
puit, in uenatibus, in conuiuiis, in ore clientium, in puit, in uenatibus, in conuiuiis, in ore clientium, in ore ciuium, in ore denique populorum humanissimus liberalissimus mundissimus fortunatissimus iactareris, quisquam tibi, Romaniane, beatae alterius uitae, quae sola beata est, quisquam quaeso mentionem facere auderet? quisquam tibi persuadere posset non solum te felicem non esse sed eo maxime miserum, quo tibi minime uidereris ? nunc uero quam te breuiter admonendum tot et tanta quae pertulisti aduersa fecerunt. non enim tibi alienis exemplis persuadendum est, quam fluxa et fragilia et plena calamitatum sint omnia, quae bona mortales putant, cum ita expertus sis, ut ex te ceteris persuadere possimus. Illud