comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod tibi proposuisti quȩ stionem tamquam a nobis: obiectam si haeci¬
ta sunꝰ a communione uestrorum que madmodum orientales postea segre¬
gatisunt : & respondisti quod in recipiendis iterum uestris damnatȩ cause
non potuerint seruare constantiam : numquid mirandum est d& am
longinquis terris episcopostuos in pun& ibinarrare quod uolunt : quod si
omnino itaesset. totpopuli quid fecerunt : quicum ista nescirent. tamen
a uobis rebaptizandi censentur. Aanon est credibile quod haec
populi ignorare potuerint cuntu harum rerum aliquantum
studiosor: quod cum m aximi a nensibus egerint uestri afri in africam
si lit teris meis uelles respondere non quereres: Illud uero quod dixi
neq si aliquorum in nostra communione de functorum traditio proba¬
retur. quae a nobis in probatur & displicet.: nosaliqua ex parte¬
macularet. quam ridicule putastiridaculum. & minusconue¬

Expanded text:
nam quod tibi proposuisti quaestionem tamquam a nobis obiectam: \'si haec inam quod tibi proposuisti quaestionem tamquam a nobis obiectam: \'si haec ita sunt, a communione uestrorum quemadmodum orientales postea disgregati sunt?\', et respnon potuerint servare constantiam: numquid mirandum est de tam longinquis terris episcopos tuos impune tibi narrare quod volunt? Quod si omnino ita esset, tot populi quid fecerunt, qui cum ista nescirent, tamen a vobis rebaptizandi censentur? Annon est credibile quod haec populi ignorare potuerint, cum tu harum rerum aliquantum studiosior, quid cum Maximianensibus egerint uestri Afri in Africa, nisi litteris meis uelles respondere. non quaereres? Illud uero, quod dixi: neque si aliquorum in nostra communione defunctorum traditio probaretur, quae a nobis inprobatur et displicet, nos aliqua expartem acularet, quam ridicule putasti ridiculum et minus conue
Abbreviated transcription (Latin):
qui eorum errorem exipsa ciuitate ortum praeceteris acriter
donatum sibi assumant sciscere temptauerunt quosperto tum
orbem cat holica damnabat ecclesia. quan quam nossine ciuitatum
nominibus episcopos ad quos hae littere datȩsunt habeamus
Aut ergo aliquis donatus fuit non in africa episcopis cuine mini
carthago auestris est addita. aut ut dixi a fricanam heresim
orientalis heresissibi temtauit adiungere: Quod hinc¬
Quod hinc
maxime credibile est quod ad carthaginis episcopum romano
preter misso numqua morientaliscat holica scriberet . ubi saltem
uester scribidebuit quem soletis romam paucis uestris mittere exastica.
Sed dogratias. quod nec ualuit si tamen coepta est illa conspiratio. hereti¬
corum orientalium: cuma fris haeretucis preuadere: Tuarria nos
iam inter heriticos & nobis & uobis detestandos intuae pistola posuisti.
unde mihi tecum necessitas nulla est : &iam de hac quȩstione confligere

Expanded text:
qui eorum errorem ex ipsa ciuitate ortum prae ceteris acriter qui eorum errorem ex ipsa ciuitate ortum prae ceteris acriter Donatum sibi ut suum assciscere temptauerunt. quos per totum orbem catholica damnabat ecclesia; quamquam nos sine ciuitatum nominibus episcopos ad quos hae litterae datae sunt habeamus. aut ergo aliquis Donatus fuit non in Africa episcopus, cui nomini Carthago a uestris est addita, aut, ut dixi, Africanam haeresim orientalis haeresis sibi temptauit adiungere. quod hinc maxime credibile est, quod ad Carthaginis episcopum Romano praetermisso numquam orientalis catholica scriberet. ubi saltem uester scribi debuit, quem soletis Romam paucis uestris mittere ex Africa. sed deo gratias, quod nec ualuit, si tamen coepta est, illa conspiratio haereticorum orientalium cum Afris haereticis praeualere. tu Arrianos iam inter haereticos et nobis et nobis detestandos in tua epistula posuisti. unde mihi tecum necessitas nulla est etiam de hac quaestione confligere.
Abbreviated transcription (Latin):
Autergo illis credamus qui potuerunt causamsuam. Vlis eo desuspersuadere quas scriptas
in libris diuinis & canonicis legimus aut quod tudixistideoptato nec absoluamus dubia nec
damne mus & pacexp̃icuius bonum dubium non est fraterna dilectione teneamus sedorien¬
tales quos mod o nr̃os ee concedis non latiusse hocfacinus dicis atq ut hoc probes inseris prin¬
cipium epistolȩ concilii serdicensi : ubidonati carthaginis episcopiũri nomen iniuenitur
ad scriptum: Quodideo factumputas & ad firmas quod uidelicet orientalibus quide
conciliosuo haec scripta miserunt facinus displicuerit traditorum : et abeorum secom¬
munione retraxerant: Et propterea donato ur̃o communicabant: Disceergo quod
nescis, Serdicense concilium arrianorum fuit quod totum iam diuest ut habemus
maxime contra athanasium epis copum alexan drinum catholicum:

Expanded text:
aut ergo illis credamus, qui potuerunt causam suam illis ecclesiis persuadere, quas scriptas aut ergo illis credamus, qui potuerunt causam suam illis ecclesiis persuadere, quas scriptas in libris diuinis et canonicis legimus, aut, quod tu dixisti de Optato, nec absoluamus dubia nec damnemus et pacem Christi. cuius bonum dubium non est, fraterna dilectione teneamus. Sed orientales, quos modo nostros esse concedis. non latuisse hoc facinus dicis atque, ut hoc probes. inseris principium epistulae concilii Serdicensis, ubi Donati Carthaginis episcopi uestri nomen inuenitur adscriptum. quod ideo factum putas et adfirmas, quod uidelicet orientalibus, qui de concilio suo haec scripta miserunt, facinus displicuerit traditorum et ab eorum se communione retraxerant et propterea Donato uestro communicabant. disce ergo quod nescis: Serdicense concilium Arrianorum fuit, quod notum iam diu est et habemus in manibus, contractum maxime contra Athanasium episcopum Alexandrinum catholicum,
Abbreviated transcription (Latin):
perunt quosmodo prodideris. Quid ad hecdicis nisi nonest scm non est mundum nisi quoduo¬
luero & quando uoluero in hac raetistis est inquid totius orbis pene conscientie : Respondet᷑
tibi in hacre totius orluis nulla est omnino conscientia: hoc inquis maiores nr̃i asuis parentibus
acceperunt Respondetur: Sederrantes aberrantibus aut calum niantibus. nam et maiores
iudeorum corpus xp̃i desepulchro furatum asus maioribus acceperunt : Non olim defunctisunit
inquis quitraditionis huius facinus perquos quibus locis admissum sit cognouerunt:
Responderunt hoc et nr̃i prosiuis partibus dicunt extant in quis &iam libri quibus ordorerũ
gestarum fideliter hac diligenter ad scriptus est: sunt acta sunt littere multorum quoq
tenetur manifesta confessio: Respondetur tibi hec et nr̃is prosuis partibus non deesse

Expanded text:
perunt quos modo prodideris\'. quid ad haec dicis nisi: \'non est sanctum, non est mundum nisi quod uoperunt quos modo prodideris\'. quid ad haec dicis nisi: \'non est sanctum, non est mundum nisi quod uoluero et quando uoluero\'? In hac re testis est, inquis, totius orbis paene conscientia. respondetur tibi: in hac re totius orbis nulla est omnino conscientia. hoc, inquis, maiores nostri a suis parentibus acceperunt. respondetur: sed errantes ab errantibus aut calumniantibus; nam et maiores Iudaeorum corpus Christi de sepulcro furatum a suis maioribus acceperunt. non olim defuncti sunt, inquis, qu.i traditionis huius facinus per\' quos et quibus locis admissum sit cognouerunt. respondetur: hoc et nostri pro suis partibus dicunt. extant, inquis, etiam libri, quibus ordo rerum gestarum fideliter ac diligenter adscriptus est; sunt acta, sunt litterae, multorum quoque tenetur manifesta confess-we respondetur tibi haec et nostris pro suis partibus non deesse.
Abbreviated transcription (Latin):
& considera quam innumerabilis multitudo xpĩanorum in a frica ipsanesciat
qui fuerint traditores. Quanto magis incetero orbe terrarum quantã multitudi¬
nẽ nisi cum baptitaretur sc̃is se conuinceris aut baptitandc̃ dicere non audebis.
aut iudicare deo ccultis cordis audebis : etubi ẽ. quod tibi placet quae abste int̃¬
posita est diuina sententia que manifesta sunt uobis que autem occulta sunt dñ odõ ur̃o
crede orbi cristianodicentitibi. Baptis munxp̃iscio quifuerint traditores in affrica uelubi¬
libet ignoro: Quidimme oculte humane iudicas ut manifesta in mediuina rescindas
facte scelus alienum modo mihi probare quod dicis. Hoccumbaptismum acceperam.
nesciebamsi proptereos quos nun c mihi prodis baptitare eos quinescientes ab adulteris acce¬

Expanded text:
et considera, quam innumerabilis multitudo christianorum in Africa ipsa nesciat et considera, quam innumerabilis multitudo christianorum in Africa ipsa nesciat qui fuerint traditores; quanto magis in cetero orbe terrarum quantam multitudinem nisi, cum baptizaretur, scisse conuiceris, aut baptizandam dicere non audebis aut iudicare de occultis cordis audebis! et ubi est — quod tibi placet — quae abs te interposita est diuina sententia: quae manifesta sunt, uobis, quae autem occulta sunt, domino deo uestro? crede orbi christiano dicenti tibi: \'baptismum Christi scio, qui fuerint traditores in Africa uel ubilibet ignoro. quid in me occulta humana iudicas, ut manifesta in me diuina rescindas fac te scelus alienum modo mihi probare; quod dicis, hoc cum baptismum acceperam nesciebam. si propter eos, quos nunc mihi prodis, baptizare me uis, debes etiam baptizare eos, qui nescientes ab adulteris acce
Abbreviated transcription (Latin):
tis immo hocuero tempore necista iamdicerem. Non enim iubeor tolerare cum
quibus iam non cogor uiuere. Quod simihi etiam nunctraditor demonstretur. quia
conscientia desero totxp̃i anas gentes quibus nandemonstratur de indeego ipse
sinuncdisco quod paulo antenesciebam quur in me rescinditis quod sciebam. bap¬
tismum quippexpĩ meaccepisse sciebam. uosetiam ipsi alient̃ scelus quo d ignora¬
tum nem ini obeẽ concedetis. quur ergo heribaptizatum hodierebaptitatis.
cum alienũ scelus quodherinesciebam hodiedoceatis. nesciens aquali acceperit
baptismi accepti nonerat reus modo abste hocdidicit baptismi rescissi quare fit
reus. nam siue consenserit docum̃tistuis siue non consenserit quixpĩ baptis mum
ministerio traditoris accepit. Nisi probaueris eum scisse a quo acceperit. Nec secun¬
dum uos recte potueris baptizare . iam nunc acute abstudio partium m̃tem tuã

Expanded text:
tis; immo hoc uero tempore "nec ista iam dicerem; non enim iubeor tolerare, cum tis; immo hoc uero tempore "nec ista iam dicerem; non enim iubeor tolerare, cum quibus iam non cogor uiuere. quodsi mihi etiam nunc traditor demonstretur, qua conscientia desero tot Christianas gentes quibus non demonstratur? deinde ego ipse si nunc disco, quod paulo ante nesciebam, cur in me rescinditis quod sciebam? baptismum quippe Christi me accepisse sciebam; uos etiam ipsi alienum scelus dotum nemini obesse conceditis. Cur ergo heri baptizatum hodie rebaptizatis, cum alienum scelus quod heri nesciebat hodie doceatis? nesciens a quali acceperit baptismi accepti non erat reus: modo abs te hoc didicit, baptismi rescissi quare fit reus? nam siue consenserit documentis tuis siue non consenserit, qui Christi baptismum ministerio traditoris accepit, nisi probaueris eum scisse a quo acceperit, nec secundum uos recte poteris baptizare. iam nunc auerte ab studio partium mentem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
tanto post natis sinec saltem dubitare permittitur. quid iniquius si autem permittitur
quid sufficientius neque enim sicut incertum est a quibus extiterit traditionis malum
sic incertumest a quoiubeatur redditur pacis bonum: Acper hoc qui pro incerto
alieno malo pacem x p̃irespuit certissime malus est quando quidem ciprianus
nec procerta permixtorum malitia teraniorum pacem deseruit frumentorum:
qui s cribens ad maximumdixit et siuidentur inecclesiaesse tezania non tamen¬
dixit suspicamur opinamur arbitramur conitimus. credimus. sed cernimus dixit
õ uerbum quocuncta dubitatio tolleretur. ut corpus xp̃i non diuideretur. sisola
frumenta desideras geme inlabore agri gaude in spe horrei toleramalos in com¬
munione sacramentorum xp̃i ne antelitoris tempus retiadisrumpendo fiat quod
tolerare noluisti. Istadicerem sidetraditoribus quos accusatis aliquid probasse¬

Expanded text:
tanto post natis, si nec saltem dubitare permittitur, quid iniquius, si autem permittitur, tanto post natis, si nec saltem dubitare permittitur, quid iniquius, si autem permittitur, quid sufficientius? neque enim sicut incertum est a quibus extiterit traditionis malum, sic incertum est a quo iubeatur reddi pacis bonum. Ac per hoc qui pro incerto alieno malo pacem Christi respuit, certissime malus est, quandoquidem Cyprianus nec pro certa permixtorum malitia zizaniorum pacem deseruit frumentorum, qui scribens ad Maximum dixitdixit \'suspicamur opinamur arbitramur conicimus credimus\', sed cernimus dixit. o uerbum, quo cuncta dubitatio tolleretur, ut corpus Christi non diuideretur! si sola frumenta desideras, geme in labore agri, gaude in spe horrei, tolera malos in communione sacramentorum Christi, ne ante litoris tempus retia disrumpendo fias, quod tolerare noluisti. ista dicerem. si de traditoribus quos accusatis aliquid probasse
Abbreviated transcription (Latin):
traditionissuae gestis publico iudicio reseratis. hȩctu profecto falsa ẽẽ dicturus es. &
prour̃is maioribus ut plurimum possis contranostros alia prolaturus. Quod quidem for¬
si tan nonualebis non inueniendo quid proferas. sed facte inuenisse. fac protulisse tan¬
tane furis inpudentia ut abste prolatis magis contendas credioportere . quameis quȩ
proferuntur a nobis.: Autenim & hic & illic fuerunt traditores. siet tualiqua recitas
de confessione nr̃orum : autsia liquid putas contrauos a nr̃is ẽẽ confictum. curnon &
aur̃is contranostros hocidem nobis putare conceditis ergo prohumanis factis. aut&
hinc & inde manifestatis aut exutroque latere incertis. neque inunumdm̃ credimus
litigemus quod certum & diuinum munus est inxp̃i gratia concordemus: Cumenim
gestamaiorum nr̃orum nr̃oruin atq ur̃orum hincatq inde contraria recitantur nobis

Expanded text:
traditionis suae gestis publico iudicio reseratis. haec tu profecto falsa esse dicturus es et traditionis suae gestis publico iudicio reseratis. haec tu profecto falsa esse dicturus es et pro uestris maioribus, ut plurimum possis, contra nostros alia prolaturus. quod quidem forsitan non ualebis, non inueniendo quid proferas. sed fac te inuenisse, fac protulisse: tantane furis inpudentia, ut abs te prolatis magis contendas credi oportere quam eis, quae proferuntur a nobis? aut enim et hic et illic fuerunt traditores, si et tu aliqua recitas de confessione nostrorum, aut si aliquid putas contra uestros a nostris esse confictum, cur non et a uestris contra nostros hoc idem nobis putare conceditis? ergo pro humanis factis aut et hinc et inde manifestatis aut ex utroque latere incertis ne, qui in unum deum credimus,. litigemus, quod certum et diuinum munus est, in Christi gratia concordemus. cum enim gesta maiorum nostrorum atque uestrorum hinc atque inde contraria recitantur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
loco te nophilus consularis dixit. Quiam minis trabat : tuncsiluanus inclericatu
respondit subpaulo ep̃ohorta persecutio est & siluanus subdia conusfuit. Habesne fra
ter cresconi adista quod dicas: poto nonusq ad eo frontem perisse derebus humanis
ut ad purgationem siluani adhuc putes sententiam recitandam quamdixit in ecdesia¬
num & collegas eius quasitraditores ne magisnos ad moneas dicere exepistola a postoli
simile aliquid ut paulo ante commemoraui . qui predicas nontradendum tradis. et in quo
alium iudicastemet ipsum condeminas. eadem enim agis que iudicas: sed postea quis
ursatio et tonophilo persequentibus communicare noluisse tactus est in exilium:
immo quiiam traditor fuit permanere & iam hereticus uoluit. ut falsum honorem
in ipsam partem donatihaberet quihabere incat holica nullum posset : tammanifestis

Expanded text:
loco: Zenophilus u. c. consularis dixit: quid amminloco: Zenophilus u. c. consularis dixit: quid amminrespondit: sub Paulo episcopo orta est persecutio et Siluanus subdiacter Cresconi, ad ista quod dicas? puto non usque adeo frontem perisse de rebus humanis, ut ad purgationem Siluani adhuc putes sententiam recitandam, quam dixit in Caecilianum et collegas eius quasi traditores, ne magis nos admoneas dicere ex epistula apostoli simile aliquid, ut paulo ante commemoraui, \'qui praedicas non tradendum tradis\' et: in quo alium iudicas. temet ipsum condemnas; eadem enim agis qui iudicas. sed postea, inquis, Ursatio et Zenophilo persequentibus cum c<communicare noluisset, actus est in exilium. immo qui iam traditor fuit permanere etiam haereticus uoluit, ut falsum honorem in ipsa parte Donati haberet, qui habere in catholica nullum posset, tam manifestis
Abbreviated transcription (Latin):
illas inuenisses: felix f̃ ł p̃er̃ p̃siluanodixit. inquire diligentius nequid hicreman¬
serit, Siluanus dixit: Nihil hicremansit totum hoc eiecimus & cetera et alio loco exemi
libelli traditiepis copis anundinariodia cono testis est xp̃s et angelieius qũotraditoribus
cõmuni castis idest siluanus a cirta traditor est : & furronum pauperum quod om̃s uosẽp̃i
& presbiteri etdiacones & seniores scitis & dequa drigentis follibus lucillȩ clarissimȩ
femine proquoduobis coniurastis ut fieret maiorinus ep̃s & inde factum est schis ma
nametiuctor follo ur̃i presentia et populi dedit folles iuginti ut factus esset prbt
quod scit xp̃s et angelieuis & cetera. Et alioloco quibus lectis. tenophilus consularis
dixit et actis edicteris quae recitate sunt traditorem constat esse siluanum. Itemalio

Expanded text:
illas inuenisses. Felix flamen perpetuus curator rei p. Siluano dixit: inquire diligentius, ne quid hic remanillas inuenisses. Felix flamen perpetuus curator rei p. Siluano dixit: inquire diligentius, ne quid hic remanserit. Siluanus dixit: nihil hic remansit, totum hoc eiecimus et cetera. et alio loco: exemplum libelli traditi episcopis a Nundinario diacono: testis est Christus et angeli eius, quoniam traditoribus communicastis, id est Siluanus a Cirta traditor est et fur rerum pauperum, quod omnes uos episcopi et presbyteri et diacones et seniores scitis, et de quadringentis follibus Lucillae clarissimae feminae, pro quod uobis coniurastis, ut fieret Maiorinus episcopus, et inde factum est schisma. nam et Uictor fullo uestri praesentia et populi dedit folles uiginti, ut factus esset presbyter, quod scit Christus et angeli eius et cetera. et alio loco: quibus lectis Zenophilus consularis dixit: et actis et litteris quae recitatae sunt traditorem constat esse Siluanum. item alio
Abbreviated transcription (Latin):
possitis paulus ep̃s dixit scripturae lectores habent. Sed nos quodhichabemus
damus. felix. fł pp̃ cum paulo dixit. Ostendelectores aut mitte adillos. Paulus
ep̃s om̃s cognoscitis. felix fł cr̃. ꝗnon eos nouimus. paulus ep̃s nouit officium
toribus quos monstrauit offitium. et uos quod hic habetisdate. Sedente paulo
epis etmontano et uictore decastello memor prbt adstante morte cum aelio
et martediacono. proferente marcudio catulino etsiluano et taroso subdiaconis
& ianuario marcudio fructuoso migene saturnino. uictore samsurico. etceteris
fossoribus contra scribente uictore aufidu in breue sic calices duo aurei item calices
sex argenteis &cetaera: łalio lo co postea quam a pertum est inbibliotheca inuenta sunt
ibi ariaria in ania ibi protulit siluanus capitulatam argenteam educernam argenteã
quod diceret sepostarcam inuenisse, Victor aufidisilua nodixit mortuus fuerat : sinon

Expanded text:
possitis. Paulus episcopus dixit: scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus possitis. Paulus episcopus dixit: scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus damus. Felix flamen perpetuus curator Paulo dixit: ostende lectores aut mitte ad illos. Paulus episcopus: omnes cognoscitis. Felix flamen perpetuus curator dixit: non eos nouimus. Paulus episcopus: nouit officium toribus. quos monstrabit officium. et uosquod hie habetis date. sedente Paulo episcopo et Montano et Uictore de Castello Memor presbyteris, adstante Marte cum Aelio et Marte diacono, proferente Marcuclio Catulino et Siluano et Caroso subdiaconis et Ianuario Marcuclio Fructuoso Miggene Saturnino Uictore Samsurico et ceteris fossoribus. contrascribente Uictore Aufidii in breue sic: calices duo aurei, item calices sex argentei et cetera. et alio loco: posteaquam apertum est in bibliothecam, inuenibi armaria inania, IUI protulit Siluanus capitulatam argenteam et lucernam argenteam, quod diceret se
Abbreviated transcription (Latin):
tuncuriepis copisdia conũquicum memorato episcoposuo quemper pessus fuerat in¬
micum sicut uolebat concordare non potuit egerat sane hoc apud collega seius magif
terribiliter ne om̃ia proderet qua suppliciter ut ueniam mereretur: Ex illius iudicu
gestis haec pauca inter posui constantio maximo augusto & constantino iuniore nobilissimo
caesare consulibus idusdecembris extota motiaciensi inducto & ad plicito uictore gramma¬
tico ad stante &i amnumdinariodiacono tenophilus consularisdixit. Quiuocaris: Respondit
uictor & paulo postaliolo co nundinarius respondit. Legantur acta tenophylus consula¬
ris deoxit. legantur Elegit nundinus exceptor dioclitiano. Ulll& maxinnano uiicons̃s
xIIII. K IΠ̃N exactis munatu felicis flaminis ꝑpetuicuratoris coloniae cirtensis cumuentũ
Proferte scripturas legis etquid aliud hichabetis ut et precepto etiussione partire

Expanded text:
tunc uestri episcopi diaconum, qui cum memorato episcopo suo, quem perpessus fuerat initunc uestri episcopi diaconum, qui cum memorato episcopo suo, quem perpessus fuerat inimicum, sicut uolebat, concordare non potuit. egerat sane hoc apud collegas eius magis terribiliter, ne omnia proderet, quam suppliciter, ut ueniam mereretur. Ex illius iudicii gestis haec pauca interposui: Constantino maximo Augusto et Constantino iuniore nobilissimo Caesare consulibus Idus Decembres Sexto Tamogadiensi inducto et adplicito Uictore grammatico, adstante etiam Nundinario diacono, Zenophilus consularis dixit: quisuocaris? respondit: Uictor. et paulo post alio loco: Nundinarius respondit: legantur acta. Zenophilus consularis dixit: legantur. et legit Nundinius exceptor: Diocletiano VIII et Maximiano VII conss. XIIII K1 IUN ex actis Munatii Felicis flaminis perpetui curatoris coloniae Cirtensis: cum uentum proferte scripturas legis et quidquid aliud hic habetis, ut et praecepto et iussioni parere
Abbreviated transcription (Latin):
luit in cartaginensi concilio & in absentes non confessosdixer̃sententias qui p̃sentes desua
non sunt confessione damnati. hoc concilium non maneret neo in posteritatis memoria
perduraret nisi describeretur ab alus cum seruaretur abeis qui eosedefendere prepara¬
bant siquiseis eadem postea crimina que illicrelaxata sunt obiecis set in terra erat& iam
secundu ipsius uta parereteum nes chisma fieret quod solent preceteris pacifici precauere
illa om̃a diuinoiudicio dimisisse. quod multo magis facere deberet inconcilio
cartaginensi ubi contra absentes nulla constiterant . nisi lucilla tunc prepotens
et pecuniosissima femina odus accensa furialibus uehementer instaret ut contra
cecilianum ueluti damnatum alter ordinaretur episcopus quod inzenophili consu¬
laris iuditio postea commorandum est perquendam mundinarium siluani cirtensis

Expanded text:
uit in Carthaginiensi concilio, et in absentes non confessos dixerunt sententias, qui praesentes de sua uit in Carthaginiensi concilio, et in absentes non confessos dixerunt sententias, qui praesentes de sua non sunt confessione damnati. hoc concilium non maneret nec in posteritatis memoriam perduraret, nisi describeretur ab aliis, cum seruaretur ab eis. qui eo se defendere praeparabant, si quis eis eadem postea crimina, quae illic relaxata sunt, obiecisset. Intererat etiam Secundi ipsius, ut appareret eum, ne schisma fieret, quod solent prae ceteris pacifici praecauere, illa omnia diuino iudicio dimisisse; quod multo magis facere deberet in concilio Carthaginiensi, ubi contra absentes nulla constiterant. nisi Lucilla tunc praepotens et pecuniosissima femina odiis accensa furialibus uehementer instaret, ut contra Caecilianum ueluti damnatum alter ordinaretur episcopus. quod in Zenophili consularis iudicio postea commemoratum est per quendam Nundinarium Siluani Cirtensis
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ratione defendis. hoc enim dehisiam pluribus utiq dicturuses quod de uno
silua notam quã magnum aliquid dictandum putasti hincte arbitratus manifeste
falsum crimen quodei traditionis obicitur demonstrare quia inter posiusti sententiã
eius quam in concilio interceteros episcopos contracecilianum. et alios cum muni¬
onis eiuis participes dixit tamquam fieri non posset ut traditores traditor condem¬
naret prudentius enim tiuudes ista quam paulus a postolus: Namille quibusdam
resobiciebat absurdas nec considerabat non posse fieri quod dicebat: Qui predicas
nonfurandum fururis quidicis non adulterandum adulteras. quia hominarisidola scari¬
legium facis et illud precipuȩ inquoenim alterum uidicas teipsum condemprias. eadem enĩ
agisiudicas. Hosergotraditores quibus confessis territus est setundus ignouit setum ab¬

Expanded text:
uidelicet ratione defendes. hoc enim de his tam pluribus utique dicturus es, quod de uno uidelicet ratione defendes. hoc enim de his tam pluribus utique dicturus es, quod de uno Siluano tamquam magnum aliquid dictandum putasti, hinc te arbitratus manifeste falsum crimen quod ei traditionis obicitur demonstrare, quia interposuisti sententiam eius, quam in concilio inter ceteros episcopos contra Caecilianum et alios communionis eius participes dixit, tamquam fieri non posset, ut traditores traditor condemnaret. prudentius enim tu uides ista quam Paulus apostolus. nam ille quibusdam res obiciebat absurdas nec considerabat non posse fieri quod dicebat: qui praedicas non furandum furaris, qui dicis non adulterandum adulteras, qui abominaris idola sacrilegium facis, et illud praecipue: in quo enim alterum iudicas, te ipsum condemnas; eadem enim agis qui iudicas. hos ergo traditores, quibus confessis territus Secundus ignouit, secum hab
Abbreviated transcription (Latin):
nonte dimit tebant passim namego oocidi & occido eos qui contrame faciunt :
ideo nolime prouocare ut plus dicam: scis me dene umine tractare secundusminor
patruo suo secundo dixit: Audis quȩ dicat inte : paratus est recedere & schisma facere
non tantum ipse sed et om̃s quos arguis quos scio quiadim itterete habent et dare
in tesententiam. & remanebis solus hereticus. Ideo qui ad teꝑtinet. quis quodegit
dõ habetred dererationem. Secundus felicia rotoria centurionis uictoria gar¬
bedixit. Quid uobis uidetur : responder̃ habentdm̃ cuireddantrationem. secun¬
dusdixit. Vosscitis et ds̃ sed ete & om̃ sresponderunt. dõ gratias. hostutraditores
quicum aliis apud carthaginem incaecilianum et socios eius dixerunt sententias.
inter quos & siluanus cirtensus fuit . decuius traditione gestamox inseram preclara

Expanded text:
non te dimittebant passim. nam ego occidi et occido eos qui contra me faciunt; non te dimittebant passim. nam ego occidi et occido eos qui contra me faciunt; ideo noli me prouocare ut plus dicam. scis me de nemine tractare. Secundus minor patruo suo Secundo dixit: audis quae dicat in te. paratus est recedere et schisma facere, non tantum ipse, sed et omnes quos arguis. quos scio quia dimittere te habent et dare in te sententiam et remanebis solus haereticus. ideo quid ad te pertinet quis quod egit? deo habet reddere rationem. Secundus Felici a Rotaria, Nabor a Centurionis, Uictori a Garbe dixit: quid uobis uidetur? responderunt: habent deum cui reddant rationem. Secundus dixit: uos scitis et deus: sedete. et omnes responderunt: deo gratias. Hos tu traditores, qui cum aliis apud Carthaginem in Caecilianum et socios eius dixerunt sententias, inter quos et Siluanus Cirtensis fuit, de cuius traditione gesta mox inseram, praeclara
Abbreviated transcription (Latin):
marinus respondit. dedipollo cartulas. Namcodices meis aliu sunt̃. Secundus dixit
Ttransi una parti. secundus donato calamensidixit. Dicitur tetradidisse. donatus
respondit. dedico dices medicinales. Secundus dixit. transiuna parte. et aliolo co
secundus uictorianus sic ad dedixit. dicitur tetradidisse quatđor euangelia
uictor respondit: Valentia nuscurator fuit ipse meco egit ut mit teremilla inignẽ :
Sciebam illa delititia fusse: hoc delictum mihi indulge & indulgebit mihids̃:
Secundus dixit transiuna parte . et alio loco secundus purpurio aliniat ad
Dicitur tene casse filios sororis tuae duos milei. Purpurius putas me terreri
atesicut & alteri tu quid egisti quitentus esacuratore & ordine ut scripturasd ares.
quomo dote liberasti abipsis nisi quia dedisti autius sisti dari. quod cumque : nam

Expanded text:
Marinus respondit: dedi Polio cartulas, nam codices mei salui sunt. Secundus dixit: Marinus respondit: dedi Polio cartulas, nam codices mei salui sunt. Secundus dixit: transi una parte. Secundus Donato Calamensi dixit: dicitur te tradidisse. Donatus respondit: dedi codices medicinales. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Uictori a Russiccade dixit: dicitur te tradidisse quattuor euangelia. Uictor respondit: Ualentianus curator fuit; ipse me coegit ut mitterem illa in ignem. sciebam illa deleticia fuisse. hoc delictum mihi indulge. et indulget mihi et deus. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Purpurio a Liniata dixit: dicitur te necasse filios sororis tuae duos Milei. Purpurius respondit: putas me terreri a te sicut et alteri? tu quid egisti. qui tentus es a curatore et ordine. ut scripturas dares? quomodo te liberasti ab ipsis, nisi quia dedisti aut iussisti dari quodcumque ? nam
Abbreviated transcription (Latin):
dorum ut illio in locum defunctiordin aretur ep̃sibiquȩ gesta sint accipenã quȩ
necessaria fuerunt infrascribere curaui diocliciano. .VIII. & maximiano.
VII. SS̃ IIIlño mart̃ cirte cum secundus epis copus tigisitanus primȩ cathȩ drȩ
consedisset indomo urbani donati idemdixit. Probemus nos primo et sic poterimus
hic ordinare ep̃m scđm donato masculita nodixit. Dicitur tetra didisse donatus
respondit scis quantum meres pondit quȩ siuit florus ut turi ficarem & non me
tradidit ds in manibus eius. frssed quia dsmihi dimisit: ergo et tuserua medõ
Secundus dixit. Quidergo facturi sumus demartiribus quia nontradiderunt ideo
coronatisunt : donatus dixit. mit teme addm̃ ibireddam rationem secundusdixit.
Accede una parte: secundus marino ab aquis tibilitanis. dixit dicitur & tetradidisse

Expanded text:
dorum, ut illic in locum defuncti ordinaretur episcopus. Ibi quae gesta sint accipe; nam quae dorum, ut illic in locum defuncti ordinaretur episcopus. Ibi quae gesta sint accipe; nam quae necessaria fuerunt infra scribere curaui: Diocletiano VIII et Maximiano VII CSS IIII Non Mart Cirtae cum Secundus episcopus Tigisitanus primae cathedrae consedisset in domo Urbani Donati, idem dixit: probemus nos primo et sic poterimus hie ordinare episcopum. Secundus Donato Masculitano dixit: dicitur te tradidisse, Donatus respondit: scis quantum me quaesiuit Florus ut turificarem, et non me tradidit deus in manibus eius, frater; sed quia deus mihi dimisit, ergo et tu serua me deo. Secundus dixit: quid ergo facturi sumus de martyribus? quia non tradiderunt. ideo et coronati sunt. Donatus dixit: mitte me ad deum, ibi reddam rationem. Secundus dixit: accede una parte. Secundus Marino ab Aquis Tibilitanis dixit: dicitur et te tradidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse euerterit irł . respondit ego non e uerto. Sedeuertistu& domus patristiu
Quidenim ad nospertinet hocretorte obiectionis genus quo nomine a grecis appellatur
in arte rethorica cum hocinueniamus in auctoritate ꝓphetica. Cumergoquisq
dicit nonego feci sedtu fecisti. Uerum diceretipus est non diceremetuendum est &tu
quomodo ostendas non fecissemaiore surõs quod siuis confessionibus lectis fecis se
monstrantur debessi quiduales uigilantis si me cogitare ñ uerbo greco imperitos.
nenos audiant deterrere. et maiores quidem nr̃os fuisse traditores nondo cuisti
neque enim quia dixisti essemultas litteras quibus hocpossit ostendi ideoiam
ostendisseputanduses: Deur̃is autem maioribus extat secunditigisitani conciliũ
compaucissimis quidem factum apud cirtam post persecutionem codi cumtraden¬

Expanded text:
ipse euerteret Israhel, respondit: ego non euerto, sed euertis tu et domus patris tui? ipse euerteret Israhel, respondit: ego non euerto, sed euertis tu et domus patris tui? quid enim ad nos pertinet, hoc retortae obiectionis genus quo nomine a Graecis appellatur in arte rhetorica, cum hoc inueniamus in auctoritate prophetica? cum ergo quisque dicit: non ego feci, sed tu fecisti\', uerum dicere opus est, non dicere metuendum est. et tu quomodo ostendas non fecisse maiores uestros, quod suis confessionibus lectis fecisse monstrantur, debes, si quid uales, uigilantissime cogitare, non uerbo Graeco imperitos, ne nos audiant, deterrere. et maiores quidem nostros fuisse traditores non docuisti — neque enim quia dixisti esse multas litteras, quibus hoc possit ostendi, ideo iam ostendisse putandus es —, de uestris autem maioribus extat Secundi Tigisitani concilium cum paucissimis quidem factum apud Cirtam post persecutionem codicum traden
Abbreviated transcription (Latin):
non placuit reuocare damnata aut quomodo nobis tanto postnatis uel ipsis & iam
xp̃iano orbi terrarum in cognitaesse non possint quȩ probarinon potuerunt dececili¬
analneo quod postea factumest iudicio trans marino quando eaquȩ demaximia¬
nensibus gesta sunt & in a frica. et temporibus nr̃is tucunsis afer sicut dicis. post tot
annos adhucusque non noueras. Sicut autem nos docere poterimus ad hucusq
non nosti quia episcopis ur̃i smentientibus credidisti. Quod autem mede tracti¬
one in ur̃os maiores dicis quasi perantica tegoriam quod a nr̃is maioribus factũ est
retor quere uoluis seculpans quod hoo ferim qua si inscola de cause generibus
uel questionibus ageretur : non in ecclesia ueritas quere retur : Num quid
hoc helie prophete diceres : quicum sibia rege iniquissimo eẽt obiectum quod

Expanded text:
non placuit reuocare damnata? aut quomodo nobis tanto post natis uel ipsi etiam non placuit reuocare damnata? aut quomodo nobis tanto post natis uel ipsi etiam christiano orbi terrarum incognita esse non possint, quae probari non potuerunt de Caeciliano in eo quod postea factum est iudicio transmarino, quando ea, quae de Maximianensibus gesta sunt et in Africa et temporibus nostris, tu, cum sis Afer, sicut dicis, post tot annos adhuc usque non noueras, sicut autem nos docere poterimus, adhuc usque non nosti, quia episcopis uestris mentientibus credidisti? Quod autem me de traditione in uestros maiores dicis quasi per anticategoriam quod a nostris maioribus factum est retorquere uoluisse, culpans quod hoc fecerim, quasi in schola de causae generibus uel quaestionibus ageretur, non in ecclesia ueritas quaereretur, numquid hoc Heliae prophetae diceres, qui, cum sibi a rege iniquissimo esset obiectum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eos in schismate in quoper stiterant bapti zasse cum quibus inuestram
communionem recepti sunt . uid esquemadmodum mortui
baptitiuerint quiad eillis qui in maximianis chrismate perstitis sent. antequam
aduos redirent dictum erat sententia concilii bagagensis acgrptiorum ad mo¬
dum exemplo pereuntium funeribus plena sunt litora quod uerodixi. quando
apud eos de cernenda recitita est hore latissimo adelamauerunt. Nunc autem
quod a medictum est : iamtandem sentire debent quanta sit propace toleranda &
propace xp̃iredire adecdesiam quae nondamnauit in cognita si propace donati
placuit reuocare damnata. multo magis hocenim secundum tuam narrationem
uerumest quidixisti etiam illos dilatione concessare uocatos de quibus nominatim
ex pressis iamdictum fueratdĩ presidentis arbitrio uni uersalis concilu ore ueridico
damnatosesse cognoscite. Cumenim post hȩc uerba illa est dilatio constituta : quo modo

Expanded text:
eos in schismate in quo perstiterant baptizasse cum quibus in uestram eos in schismate in quo perstiterant baptizasse cum quibus in uestram communionem recepti sunt. uides quemadmodum mortui baptizauerint, quia de illis, qui in Maximiani schismate perstitissent, antequam ad uos redirent, dictum erat sententia concilii Bagaiensis: Aegyptiorum admodum exemplo pereuntium funeribus plena sunt litora. Quod uero dixi: qapud eos decernenda recitata est, ore latissimo acclamauerunt, nunc autem,quod a me dictum est: iam tandem sentire deberent, quanta sint pro pace toleranda, et pro pace Christi redire ad ecclesiam quae non damnauit incognita, si pro pace Donati placuit reuocare damnata. multo magis hoc enim secundum tuam narrationem uerum est, qui dixisti etiam illos dilatione concessa reuocatos, de quibus nominatim expressis iam dictum fuerat: dei praesidentis arbitrio uniuersalis conciliiore ueridico damnatos esse cognoscite. cum enim post haec uerba illa est dilatio constituta, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
permanifestos malos nec solum a conuersis uerum & iam aperuersis datum
habere in concussam sui roboris firmitatem& eis posse quidem in ẽẽ se dñi sicorrec¬
tis non posse prodesse correotos autem & iamfraternis orationibus expiari percari¬
tatem cooperientem multitudinem peccatorum : Ecce antequam ostendam quã
inpudent̃ tibiũriep̃i demaximia nensium susceptionementici sunt sẽcdũ ipsũ menda¬
cium eorum & narrationemtuã quã tota causa ura subuersa sit: Puto quod neniam
quȩ reredebeas sed agnosce re. nec parere contradictionem sed correctionem
potius cogitare. uidesenim nunc saltem quam ueraciter ame illa dicta sint
quibus frustramenda citer respondere conatus es quam rectedixerun. si pro
unitate partisdonati inne farioschisinate baptitatosnemore haptizat.curꝓ
dilationis seecdesie reddidissent. unde constantẽ quam se reddidissent

Expanded text:
per manifestos malos, nec solum a conuersis, uerum etiam a peruersis datum per manifestos malos, nec solum a conuersis, uerum etiam a peruersis datum habere inconcussam sui roboris firmitatem et eis posse quidem inetis non posse prodesse; correctos autem etiam fraternis orationibus expiari, per charitatem cooperientem multitudinem peccatorum. Ecce antequam ostendam quam impudenter tibi vestri episcopi de Maximianensium susceptione mentiti sunt, secundum ipsum mendacium eorum et narrationem tuam, quam tota causa vestra subversa sit puto quod non jam quaerere debeas, sed agnoscere, nec parare contradictionem, sed correctionem potius cogitare. Vides enim nunc saltem, quam veraciter a me illa dicta sint, quibus frustra mendaciter respondere conatus es: quam recte dixerim, Si pro unitate partis Donati in nefario schismate baptizatos nemo rebaptizat, cur dilationis se ecclesiae reddidissent. unde constat, antequam se reddidissent,
Abbreviated transcription (Latin):
precipitares exitum prebuit :: cum eostam in signe concilium clamet famosi criminis
reos redeuni deinde sicut falsanarrantibus ur̃is ep̃is credidisti antedilationis diem
quomodo suscipiuntur in honoribussuis : cutneis quos extraecdesi am cumm aximia no
constituti in catena sacrilegi schismate baptizauerant: unde asa crilegiotanto expian¬
tur a catenailla : unde soluuntur labiaeorum : oseorum uene no aspidum a maledic¬
tione a amaritudine & unde mundantur unde pedes ab effusione sp̃italis sanguinis
abluuntur quoue lociter cucurrerunt : undemanus a funesto opereperditionis
emaculantur unde ab inlicito incesto non membra corporis sed animȩ purgatur
effectus nempeistam causam ut defendatis uelitis nolitis ad patrocinium ueritatis
uenire cogemini quaedicit baptismui xp̃i non solum per occultos uerum & iam

Expanded text:
praecipitares exitum praebuit, cum eos tam insigne concilium clamet \'famosi criminis praecipitares exitum praebuit, cum eos tam insigne concilium clamet \'famosi criminis reos\'? redeuntes deinde, sicut falsa narrantibus uestris episcopis credidisti, ante dilationis diem quomodo suscipiuntur in honoribus suis cum eis, quos extra ecclesiam cum Maximiano constituti in catena sacrilegii schismatici baptizauerant? unde a sacrilegio tanto expiantur, a catena illa unde soluuntur, labia eorum, os eorum a ueneno aspidum, a maledictione et amaritudine unde mundatur, unde pedes ab effusione spiritalis sanguinis abluuntur, quo uelociter cucurrerunt, unde manus a funesto opere perditionis emaculantur, unde ab inlicito incestu non membra corporis, sed animae purgatur affectus? Nempe istam causam ut defendatis, uelitis nolitis, ad patrocinium ueritatis uenire cogimini, quae dicit baptismum Christi non solum per occultos, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
legi uolens quod ipsi affuerint : ipsima ximianum impositis manibus
ordinauerint: Ad dens & iam de carthaginis clericis: sed et cbericos
inquit ecclesiȩ carthaginis quidumfacinori intersunt inlicito incestui
lenocinium praebuerunt. Rogote cresconinum quid ullis meis uerbis
hoccrimen ex aggero : quod siuolussem: fortas semichi & si nontalia. tamen
qualiter cumq sufficientia non de fuissent: Quero igitur abste antequam
isti duo dequibus inter imago ad uestrae communionis concordiam remeassent.
in illa catena sa crilegii constitutis subquorum labiis erat uenenum aspidum:
cumore plenoma ledictionis & amaritudine : cumpedibus uelocibus adeffun¬
dendum sanguinem : quomodobaptitarunt: num quid in hiserat conscientia sc̃a
dantium : quae ablueret accipientium : num quid eos saltem famabona uel falsis¬
sima commendabat : quaetibi in illis angustiis non quaeuaderes sed quate

Expanded text:
legi uolens, quod ipsi adfuerint, ipsi Maximianum inpositis manibus legi uolens, quod ipsi adfuerint, ipsi Maximianum inpositis manibus ordinauerint. addens etiam de Carthaginis clericis: sed et clericos, inquit, ecclesiae Carthaginis, qui, dum facinori intersunt, inlicito incestui lenocinium praebuerunt. Rogo te, Cresconi, numquid ullis meis uerbis hoc crimen exaggero? quod si uoluissem, fortasse mihi etsi non talia, tamen qualitercumque sufficientia non defuissent. quaero igitur abs te, antequam isti duo, de quibus interim ago, ad uestrae communionis concordiam remeassent, in illa catena sacrilegii constituti, sub quorum labiis erat uenenum aspidum, cum ore pleno maledictione et amaritudine, cum pedibus uelocibus ad effundendum sanguinem quomodo baptizarunt? numquid in his erat conscientia sancte dantium quae ablueret accipientium? numquid eos saltem fama bona uel falsissima commendabat, quae tibi in illis angustiis non qua euaderes, sed qua te
Abbreviated transcription (Latin):
mouerunt : sed quidegote deistis interrogem: ipsa sententia loquatur cuius uerba
sic fulgent : ut si eam uolueritis abiscondere : quarum libet latebrarum tenebras
suonimio splendore perrumpat: Videamus in socios maximiani quanto sonitu
dampnationis insurgat nec solum hunc inquid scoleris suimors iusta condamnat:
trahit & iam ad consorcium criminis plurimos catena sacrilegii. Dequibus
scriptumest: Uenenum aspidum sublabiis eorum quorum os maledictione
& a maritudine plenum est : uelocespedeseorum ad ef fundendum sangiunem
Contricio & infelicitas inuiiseorum &uiam pacis non cognouerunt: Deinde
paulo post camom̃s ordinatores maximiani nominatim enumeras sec inter
quos &iamistide quibus ego selicianus et pretextatus leguntur. quid fecerint¬
ut tanta in eos digne dicendaessent : ita subiuncgit: Qui funesto inquit
opere perditionis uassordidum collecta feculentia glutinarunt: sic intel¬

Expanded text:
mouerunt? sed quid ego te de istis interrogem? ipsa sententia loquatur, cuius uerba mouerunt? sed quid ego te de istis interrogem? ipsa sententia loquatur, cuius uerba sic fulgent, ut, si eam uolueritis abscondere, quarumlibet latebrarum tenebras suo nimio splendore perrumpat. uideamus in socios Maximiani quanto sonitu damnationis insurgatrahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, de quibus scriptum est: uenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maledictione et amaritudine plenum est. contritio et infelicitasin uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt.\' deinde paulo post cum omnes ordinatores Maximiani nominatim enumerasset, inter quos etiam isti, de quibus ago, Felicianus et Praetextatus leguntur, quid fecerut tanta in eos digne dicenda essent, ita subiungit: qui funesto, inquit, opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinarunt, sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
quando uolunt & inquinant : quando uultis: Non obscurum aliquid recitamus. mi¬
nus ue notum atq uulgatum. Illa sententia est quȩ tantȩ fecundiȩ merito : in manibus
omnium in omnium ore uersatur : quilegendorum talium studiosi sunt: dequanunc
saltem cernisquamueredixerint : quod non e am deberent gaudere disertam : neptea
plangerent diffamatam. At tende quid habeat : audi quidperstre pat: Maximi¬
anum inquid fidei aemulumueritatis adulterum ec lesiȩ matris inimicum. dathe¬
corȩ & habiron minis trumde pacis gremio sententi aefulmen excussit: Cum hoc igitur
si quissa cramentum al taris unodie sciens communicasset : secundum iaotantissimam
illam seueritatem uestram : nonde tanto malo sicpollueretur ut par eius fieret
Quid ergofuerunt uel quid ex illo factisunt. qui non solum ad altaria cũ eo accesserunt
uerum & iam ipsi eumordinatũ episcopum contra primi anum ur̃merectis altaribus ad¬

Expanded text:
quando uolunt et inquinantur quando uultis. non obscurum aliquid recitamus miquando uolunt et inquinantur quando uultis. non obscurum aliquid recitamus minusue notum atque uulgatum. illa sententia est, quae tantae facundiae merito in manibus omnium. in omnium ore uersatur, qui legendorum talium studiosi sunt, de qua nunc saltem cernis quam uere dixerim, quod non eam deberent primo gaudere disertam, ne postea plangerent diffamatam. attende quid habeat, audi quid perstrepat. Maximianum, inquiChore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulmesi quis sacramentum altaris uno die sciens communicasset, secundum iactantissimam illam seueritatem uestram nonne tanto malo sic pollueretur, ut par eius fieret? quid ergo fuerunt uel quid ex illo facti sunt, qui non solum ad altaria cum eo accesserunt. uerum etiam ipsi eum ordinatum episcopum contra Primianum uestrum erectis altaribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
potustis que grauiora in nos ipsos dicere soletis: Sed ad hoo inquistam magno
malo intradilationis tempus correoti sunt uidero ut rum correoti sint
Qu areuera correcti essent si adueram ec desiamremeassent: Sed si uestra
uera est : quomodo expiatisint atam inmanis celere dicite: Sienim non sunt
expiatiom̃s . uosestis secundum uestram sententiam eorum scelere maculati: Sau¬
tem expiatisunt solo ipsoreditu propter caritatem quaeco operit multitudinem
peccatorum : expiari potuisse conceditis & nos deuestriscum correctiad nos ueniunt
in anibus calumniis accusatis: nisi forte iamquidem sicut coneilii uerba idicant
& schis matis sacrilegium perpe trauerant. sed antediem concesse dilationis
eodem sacrilegio nondum fuerant inquinati : & id eo nompitati sunt expiandi: Hoc si
ita est qui suos audiat quitam mirabilem potestatem in homines accepistis : peccant

Expanded text:
potuistis, quae grauiora in nos ipsos dicere soletis? sed ab hoc, inquis, tam magno potuistis, quae grauiora in nos ipsos dicere soletis? sed ab hoc, inquis, tam magno malo intra dilationis tempus correcti sunt. uidero utrum correcti sint, quia re uera correcti essent, si ad ueram ecclesiam remeassent. sed si uestra uera est, quomodo expiati sint a tam inmani scelere, dicite. si enim non sunt expiati, omnes uos estis secundum uestram sententiam eorum scelere maculati; si autem expiati sunt, solo ipso reditu propter caritatem, quae cooperit multitudinem peccatorum, expiari potuisse conceditis et nos de uestris, cum correcti ad nos ueniunt, inanibus calumniis accusatis. nisi forte iam quidem, sicut concilii uerba indicant, et schismatis sacrilegium perpetrauerant, sed ante diem concessae dilationis eodem sacrilegio nondum fuerant inquinati, et ideo non putati sunt expiandi. - Hoc si ita est, quis uobis obsistere audeat, qui tam mirabilem potestatem in homines accepistis? peccant