comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. habitationẽ mutauit loci. Moxq
ut uir di eiꝰ odia humilit̾ declinauit:
hunc om̃ps d̾s terribilit̾ ꝑcussit. Nam cũ
p̾dictus p̾br stans in solario benedictũ
discessisse cognosceret. ⁊ exultaret: ꝑdu¬
rãtet immobilit̾ tota domus fabrica. hoc
ipsum in quo stabat solariũ cecidit: ⁊ be¬
nedicti hostẽ conterens extuxit. Quod
uiri di discipulus maurꝰ nomine. statĩ
uenerabili patri benedicto. quia adhuc
a loco eodem uix decẽ milibꝰ aberat. es¬
timauit ẽẽ nunciandũ: dicens. Reuer¬
tere: quia p̾br qui te ꝑsequebat᷑ extinc¬
tus ẽ. Quod uit d̾i benedictꝰ audiẽs. sese
cipulus exultauit. Qua dere factũ ẽ.
ut eidem discipło penitentiam indic̾et.
quod mandãs talia. gaudere de imimi¬
ci interitum p̾sumpsisset. petrus.
Sira sunt ⁊ multũ stupenda que di¬
cis. Nam in aqua ex petra ꝓducta moy¬
sen. In ferro uero. qd̃ ex ꝓfundo aque re¬
dut heliseum: inaque itinere petrum:

Expanded text:
tis habitationem mutavit loci. Moxque tis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese cipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ;
Abbreviated transcription (Latin):
mordit: leuauit: ⁊ recessit. Post trium
uero orarum spaciũ. abiecto pane redi¬
it: ⁊ de manu hominis dĩ annonã quã
consueuerat accepit. Uenerabilis autẽ
pater contra uitã suã marde scere sacer¬
docis animũ uidẽs: illi magis quã sibi
doluit. Sed p̾dictus florentius quia m̃¬
gistri corpꝰ necare nõ potuit: se ad ex¬
tinguendas discipuloꝵ animas accen¬
dit: ita ut ĩ orto celle cui benedictus ĩ¬
erat. ante eoꝵ oclos nudas septẽ puel¬
las muteret: que coram eis sibi inui¬
cem manꝰ tenentes.⁊ duitius ludẽtes.
illoꝵ mentẽ ad ꝑu̾sicatẽ libidinis in¬
flammnarẽt. Quod sanctꝰ uir de cella
conspiciens. lapsumq adhuc teneriorib
discipulis ꝑtunescẽs. Idq ꝓ sua solummͦ
fieri ꝑsecutione ꝑtractans. inuidie locum
dedit: atq oratoria cuncta que construxe¬
rat substratutis p̾positis adiunctis fribus
ordinauit: ⁊ paucis secum monachis abla¬

Expanded text:
mordit, levavit, et recessit. Post trium mordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis abla
Abbreviated transcription (Latin):
teq feruescerẽt: et sclarem uitã multi re¬
linquerẽt: ⁊ subleni redemptoris iugo cer¬
uicem cordis edomarent: sic̃ mos prauo¬
ꝵ est. inuidere aliis uirtutes bonoꝵ quaᷤᷤ
ipsi habere nõ appetunt: uicine eccłe pbr¬
ad hoc usq ꝑductus ẽ: ut seruo omĩptis
dñi in fectum ueneno panẽ quasi ꝓbñdͤ¬
tione transmniteret. Quẽ uir d̾i cũ gr̃aꝵ¬
accione suscepit: s eum que pestis late¬
ret in pane. nõ latuit. Ad horam uͦ refec¬
cionis illius. ex icina silua coruus ueni¬
re consueuerat: ⁊ panẽ de manu eius
accipe. Qui cũ more solito uenisset: pa¬
nem quẽ p̾br transmiserat. uir d̾i ante
eum loco ꝓice. ubi a nullo homine pos¬
sit inueniri. Tunc coruus aꝑto ore. ex¬
pansis alis. cirta eundem panẽ cepit
discurrere: atq crocitare: ac si aꝑte di¬
ceret. ⁊ obedire se uelle: ⁊ tam̃ uissa im
rus: atq ibi ꝓice. ubi inueniri ñ possit.
Quẽ du demoratus. quandoq corui mo¬

Expanded text:
teque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae eccleni Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profecllius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa imprus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus mo
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ppło apollo colebatur. Circũqua¬
q etiam incultu demonũ luci uirent.
inquibꝰ adhuc eodem tempore infide¬
lium insana multitudo sacrificiis sa¬
crilegis insudabat. Ibi itaq uir d̾i ꝑ¬
ueniens contrunt idolũ: subũtit a¬
ram: succidit lucos: atq in ipso tem¬
plo a pollinis oraculum bi martini:
uibi uero ara eiusdem apollinis fuit. oracu
tinua ad fidem uocabat. Sed hec antiqͦ
hostis tacite nõ ferens. nõ occulte uł ꝑ
somniũ. s aꝑta uisione. eusdẽ patris
se ocłis ingerebat: ⁊ magnis clamoribus

Expanded text:
corum populo Apollo colebatur. Circumquacorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculucontinua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis cl
Abbreviated transcription (Latin):
et de quo rursum scriptum ẽ. De pleni¬
cudine eiꝰ nos om̃s accepuus. Nã scĩ
di hic om̃s potuerũt a dño uirtutes ha¬
bere: nõ etiam aliis tradere. Ille autẽ
signa uirtutis dedit subditus. qui seda¬
turũ signũ ione ꝓmisit inimicis: uͭ co¬
ram suꝑbis mori dignaret᷑. corã humi¬
libꝰ resurgere. Quatinus ⁊ illi uiderẽt
qd̾ contẽpnerẽt: ⁊ isti qd̃ uenerãrentur
amare debuissent. Ex quo misterio ac¬
tum ẽ. ut dum suꝑbi aspicunt despec¬
cum mortis: humiles contra mortem
accipent głam potestatis. petrus.
mut auit. Nam tanto post grauiora p̾¬
lia p̾tulit: quanto contra se aꝑte repug¬
nantẽ ipsũ magistrũ malicie inuenit. Caᷤ¬
trum namq qd̃ cassinũ dicitur: in excel¬
si montis latere situm est. Qui udelicz
mons distenso simi hoc idem castrũ reci¬
pit. S ꝑtria milia in altum se subrigẽ.
uelut ad aera cacumen tendit: ubi ue¬
tustissimũ fanum fuit: in quo ex anci¬
quoꝵ more gentilium. ab stulto rusti¬

Expanded text:
De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Qumutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusti
Abbreviated transcription (Latin):
etiã fres audirẽt: quãuis imaginẽ mini¬
me cernerẽt. I⁊ enu disciplis suis uene¬
rabilis pat̾ dicebat: corporalibꝰ eiꝰ ocłis
idem antiquuis hostis teterrimus. ⁊ suc¬
census apparebat: qui in eum hore oclis¬
q flamantibꝰ seuire uidebat᷑. Iam u̾o
que dicere. audiebant om̃s: prius eñi hũc
uocabat ex nomine. Cui cũ uir di mini¬
me responderet: ad eius mox ⁊ tumelias
erumpebat. Nam cum clamaret dicẽs.
benedicte benedicte. & eum sibi nullo
modo respondere conspiceret: ꝓcumis ad¬
iungebat maledicte nõ benedicte quid
mecũ habes: quid me ꝑsequeris: Sed
iam nũc expectanda sũt contra di famu¬
lũ antiqui hostis noua certamina: cui
pugnam quidẽ uolens intulit: s occa¬
siones uictorie ministrauit inuitus.

Expanded text:
is imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
curis p̾mentibꝰ iezechi¬
el ꝓpħe librũ coram ca¬
ritate nr̃a totum ꝑ or¬
dinẽ ꝑscrutari ñ licuit.
monte constituto que ⁊ cunctis ẽ uisioĩbꝰ¬
eiꝰ obscurior: exponi debuiss. Et quidẽ
uoluntati ur̃e parere necesse ẽ. s duo st̃
que hac iire ꝑturbant aĩmũ meũ. Inũ
qd̾ hec eadẽ uisio tante obscuritatis nebu¬
lis tegit᷑. ut uix in ea aliqͥd intellectu inter¬
lucente uideat᷑. Aliud qd̾ iam agilulfum
longobardoꝵ regẽ. ad obsidionẽ nram sũ¬
mope festinantẽ padum tnͣsisse cognoui
misticis penetͣre qͥd ualeat mens misera ti¬
moris sui ꝑturbationibꝰ occupata. Qnͣto
enĩ cͥca t̾rena plus agit̾: tanto inhis que s̃
celestia minꝰ uid. ꝓ eo qd̾ curis ss̃ extͣ se du¬
citur. ⁊ ualde intꝰ minor ẽ qr sic̃ scriptũ ẽ

Expanded text:
curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, monte constituto, quae et cunctis est visionibobscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est, sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem Pamysticis sensibus quid valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est:
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus puer conu̾sionis grãm aquã¬
ta ꝑfectione cepisset. Qd̾ annis multiᷤꝰ
illic ante oclos om̃iũ fuit: ⁊ usq ad lan
gobardoꝵ tp̃ra suꝑ fores eccle pependit.
S benedictus plus appetens mala mũ
gari: quã uite huiꝰ fauoribꝰ extolli.
Nutricẽ suam occulte fugiens. deserti
loci secessum petut: cui sublacus uoca¬
bulum est: qui a romana urbe quadra¬
ginta fere milibus distans. frigidas at¬
q ꝑspicuas emanat aquas. que illic
udelicet aquarũ habundantia in ex¬
tenso prius lacu colligitur: ad postrem̃
uero ĩ amnẽ diruatur. Quo dũ fugiens
ꝑgeret: monachus quidam nomine ro¬
manus hunc euntẽ repperit: quo tende¬
ret requisunt. Cuiꝰ cũ desideriũ cogno¬
uisset. ⁊ secretum tenuit: ⁊ adiutoriũ ĩ¬
pendit: eiq sc̃e conu̾sationis habitum
tradidit: ⁊ inquantũ licuit ministra

Expanded text:
nedictus puer conversationis gratiam a quannedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedgari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc eunteret requisivit: cujus cum desiderium comperisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eiquo sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit ministra
Abbreviated transcription (Latin):
in beati petri eccła demorarentur: pre¬
dicta nutrix illius ad purgandũ triti.¬
cum auicinis mulieribꝰ p̾stari sibi ca¬
pisterium petuit: qd̃ suꝑ mensam in¬
caute derelictũ. casu accidente fractũ
est: sic ut induabus partibꝰ inueniretꝰ
diuisum. Quod mox ut rediens nutrix
illius inuenit: uehementissime flere
cepit: quia uas qd̾ p̾stitũ acceꝑat frac¬
tum uidẽbat. Benedictus aũt religiosꝰ
⁊ pius puer. cũ nutricem suã flere cons¬
piceret: eius dolori compassus. ablatis se¬
cum utrisq fracti capisterii partibꝰ sese.
cum lacrimis morationẽ dedit. Qui ab
oratione surgẽs. ita iuxta se uas sanũ
tigia nulla potuissent. Mox aũt nutri¬
cem suã blande consolatus: ei sanũ ca¬
pisteriũ reddidit: qd fractum tulerat.
que res in loco eodem acunctis ẽ agni¬
ta. atq intanta aminiratione habita:
ut hoc ip̃m capisteriũ eius loci incole ĩ
eccle ingressu suspenderẽt: quatuius
⁊ p̾sentes ⁊ futuri om̃s agnoscerẽt. be¬

Expanded text:
i Petri apostoli ecclesia demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum la vestigia potuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Be
Abbreviated transcription (Latin):
aseruit dicẽs. Ueracit̾ hodie resurrecci¬
onis dñice paschalis dies est: abstine¬
re tͥ mimme congruit: quia ⁊ ego ad hoc
missus sũ. ut dona om̃ipotentis d̾i paritͥ
sumamꝰ. Benedicẽtes igitur dm̃: sum¬
pserũt cibum. Expleta itaq refecciõe
⁊ colloquio: ad eccłam p̾br recessit. Co¬
dem quoq tp̃r hunc inspecu latitãtẽ:
etiam pastores inuenerũt: quẽ dum ue¬
stitum pellibꝰ inter frutecta cernerent:
aliquã bestiam esse crediderunt. Sed
cognoscentes di famulum: eoꝵ multi ad
pietatis gr̃am. abestialimente muta¬
ti sũt. Nomen itaq eius: ꝑuicina loca
cunctis innotuit. Factumq ẽ: ut ex il¬
lo iam tempore a multis frequentarice¬
pisset. Qui cũ ei cibos deferrent corpor¬
is: abeiꝰ ore in suo pectore alim̃ta defere

Expanded text:
asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectiasseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta refere
Abbreviated transcription (Latin):
labrũ lucerna claresceret quarinus oĩ¬
bus qui in domo d̾i sũt luceret: cuidam
p̾rbro longus manenti. qui refectonẽ¬
sibi in paschali festiuitate parauerat. ꝑ
uisum dñs apparere dignatus ẽ dicẽs.
Tutͣ delicias preparas: ⁊ seriuis meus
illo in loco fame cruciatur: Qui ꝓtinꝰ
surrex̃. atq impsa sollempnitate pas¬
chali cum alim̃tis que sibi parauerat.
ad locũ tetendit: ⁊ uirũ d̾i ꝑ abruta mõ¬
tium. ꝑcõcaua ualliũ. ꝑ defossa t̾rarũ
que sunt: eumq latere in specu reppit.
Cumq oratione facta. bñdicentes om̃i
potentẽ dñn concedissent: post dulcia
uite colloquia. is qui aduenerat p̾rb̾r di¬
xit. Surge ⁊ sumamꝰ cibũ: quia hodie
pascha est. Cuiuir d̾i respondit dicen.
Scio qd̾ pascha est: quia uidere te merui.
Longe quippe ab hominibꝰ positꝰ: quia
die eodẽ paschalis esset sollẽpnitas ig
norabat. Uenerabilis aũt p̾rbr: rursꝰ

Expanded text:
labrum lucerna claresceret, quatenus omnlabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionesibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus
Abbreviated transcription (Latin):
ens. martissimo specu setradidit. Tri¬
busq annis excepto romano monaco
hominibꝰ incognitus mansic. Qui ui
rio subd̾odati patris regula degebat. S
pir eiusdẽ patris sui ocłis furabatur ho¬
ras: ⁊ quẽ sibi ad manducandũ subriꝑe
poterat dieb certis benedicto panẽ fe¬
rebat. Ad eundẽ uero specũ aromani cel¬
la iter nõ erat: quia excelsa desuꝑ rupeᷤᷤ
eminebat. S exeadẽ rupe. in longissi¬
mo fune religatum pauẽ romanus de¬
ponere cõsueuerat. In qua etiã resti par¬
uũ tintinnabulũ in seruit: ut ad sonũ
tintinnabuli uir d̾i cognosce̾t. quando
sibi romanꝰ pane preberet: quẽ exiens
accipet. S antiquuis hostis unius ca¬
ritati inuidens. ⁊ alteriꝰ refectioni: cũ
quadã die submuti panẽ sibi conspice¬
ret: iactauit lapidem ⁊ tintinnabulũ
fregit. Romanus tam̃: modis congru
entibꝰ ministrare nõ desiit. Cum uero
escere. ⁊ benedicti uitã in exemplũ hoĩ¬
bus demonstrare: ut posita suꝑcande¬

Expanded text:
n artissimo specu se tradidit tribusque annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit. Alius rio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero iescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra cande
Abbreviated transcription (Latin):
re cor gerens senile. Etatẽ
quippe moribꝰ transiens:
nulli animũ uoluptatidedit. S
dum in hac t̾ra adhuc esset: quotẽ¬
poralit̾ libere uti potuisset: despe¬
eit iam quasi aridum mundũ cũ
flore. qui liberiori genere ex pro¬
uincia nursie exortus: rome liberalibus
luterarũ studiis traditus fuerat. Sed c̃
ineis multos ire ꝑ abruta uicioꝵ cern̾et:
eum quẽ quasi in ingressumũdi posuer¬
at. retraxit pedem: ne si quid de sciencia
euis attingeret: ipse quoq post modum
in immane p̾cipitiũ totus iret. Despec¬
tis itaq luterarũ studiis. relicta domo
rebusq patris. soli d̾o placere desid̾ans: sc̃ẽ
sit igitur scienter nescius: ⁊ sapienter ĩ¬
doctus. Huius ego omia gesta nõ didici:
s pauca que narro quatuor discipuliᷤᷤ il¬
lius referentibꝰ agnoui: constantinosci¬
licet reuerentissimo ualde uiro. qui ei in
monasterii regimine successit: ualenti¬
mano quoq qui annis multis lateranẽ¬

Expanded text:
re cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ireum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae sit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranen
Abbreviated transcription (Latin):
uitam trucidat spiritus porrescat. Rursũ
regnum celeste negociatori homini simi¬
le dicitur. qui bonas margaritas querit:
sed unã p̾ciosam inuenit. quã uidelicet
inuentam om̃ia uendens emit: qr qui
celestis uite dulcedinẽ inqnͣtum possibili¬
cas ꝑmutit ꝑfecte cognouerit. eaque ĩ
cerris amauerat libent cuncta derelinq̃t.

Expanded text:
vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris a
Abbreviated transcription (Latin):
nis spiritibꝰ custodire nõ sufficit: qui ħ ab
humanis laudibꝰ nõ abscondit. In p̾senti¬
⁊ em̃ uita quasi inuia sumrꝰ q̃si ad patriam
ꝑgimus. Maligni aũt spiritus iter nr̃m
qͣsi quidam latrunculi obsident. De preda¬
ri gͣ desid̾at: qui thesaurum publice puͣtat
inuia. Hoc aũt dico. nõ ut proxum opera
nr̃a non uideant: cum scriptum sit. uideãt
ꝑ hoc qd̃ agimus. laudes ext̾ius nõ quera¬
mus. Sic autẽ sit opus inpublico: quate¬
nus intentio maneat inocculto. Uot et de
bono oꝑe ꝓximis p̾beamus exemplũ. ⁊ ta¬
men ꝑuitentionẽ qua d̾o soli placere que¬
rimus. semꝑ obtemus secretum. ẽ hesaurꝰ
aũt celeste ẽ desiderium. Ager uͦ in quothe¬
saurus absconditur: disciplina studii cele¬
stis. Quem ꝓfecto agrum uenditis om̃ibꝰ
comparat. qui uoluptatibꝰ carnis renunci¬
ans cuncta sua terrena desid̾ia ꝑdiscipline
celestis custodiam calcat. Tt nichiliam qͥ
caro blanditur libeat. nichil qd̾ carnalem

Expanded text:
t qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti vita, quasi in via sumus qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice in via portat. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra non videant, cum scriptum sit: Videant per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem
Abbreviated transcription (Latin):
trahit: tunor minet. Ecce enĩ de gehẽne
expressione dicit᷑. Ibi erit fletus ⁊ stridor
dentium. Sed qr p̾sentia gaudia secunt᷑
cũ scło: ⁊ ilłc regnare cũ domino. T̃ ẽpo¬
ralis itaq leticie fluxa restringite. car¬
nis uoluptatẽ edomate.ꝙ quicq̃d animo
ex p̾senti seculo arridet: ex consid̾atiõe et̾¬
in ignis amarescat. Quicquid inmente
puerilit̾ ylarescit. hoc discipline iuueni¬
lis censura coherceat. ut dum sponte tẽ¬
poralia fugitis: et̾na gaudia sine labore
capiatis.¬

Expanded text:
trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
regna penetrare. ꝙ homo int̾ra editus¬
si acorruptibili uita moriatur incelo est
collocandus. Et uetus itaq ẽ. ut ꝓculpa
humanũ genus met̾na pena intereat: et
nouum. ut ꝯu̾sus in regnum iuiuat. Quod
gͦ inconclusione locutionis sue dñs subdi¬
dit: hoc ẽ utiq qd̾ pͥmisit. Prius enim ĩ
regni similitudine thesaurum inuentũ
ac bonã margaritam ꝓtulit. Postmod̾¬
uero inferni penas de maloꝵ ꝯbustione
narrauit. atq inconclusione subiungit.
Id̾o doctꝰ scriba in regno celoꝵ similis est
patri familias ꝓferenti de thesauro suo¬
noua ⁊ uet̾a. Ac si apte diceret᷑. Ille in scã
eccła doctus p̾dicator ẽ: qui ⁊ noua scit ꝓ¬
ferre de suauitate regni. ⁊ uetusta dicere
de terrore supplicii. Ut ul pene t̾reant q̃s
p̾mia nõ inuitant: Audiat de regno quod
amet. audiat de supplicio unusquisq qd̃
timeat. Ut corpentẽ animum ⁊ t̾re ueh¬
ement̾ in herentem si amor ad regnũ nõ

Expanded text:
valeat penetrare: et homo in terra edituvaleat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias obarent; ac si aperte diceret: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii. Et factum est, praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferenti de thesauro suo noua ⁊ uet̾a. Si
ꝑnouũ ⁊ uetus qd̾ dicit᷑ utrumq testam̃e¬
tum accipimꝰ: abraam doctum fuisse de¬
negamus. qui noui ⁊ ueteris testam̃ti. ⁊ si
facta nouit minime u̾ba nunciauit. Mo¬
ysen qͣq doctorẽ patri familias compara¬
re nõ possumus. q̃ ⁊ si testam̃tum uetus edo¬
cuit: noua tam̃ dicta nõ ꝓtulit. Dumergo
ab ħ incellectu excludimur: ad aliũ uoca¬
mur. S meo qd̾ ueritas dic̃. om̃is scriba doc¬
tus in regno celoꝵ similis est patri famili
as. intelligi uult. quia ñ de his qui fuert̃.
s de his qui esse in eccla poterant loqueba¬
tur. Q tunc noua ⁊ uetera ꝓferunt. cum
utruisq testam̃ti p̾dicam̃ta uocibꝰ et mo¬
ribꝰ locuntur. Q uod tam̃ intelligi ⁊ aliter
pocest. Uetus quippe humani gen̾is fuit.
adinferm claustra descend̾e. ꝓpeccatis su¬
is supplicia eterna tolerari. Cui ꝑmedia¬
toris aduentum nouũ aliquid accessit: uͭ
si hic recte studeat unuere. celoꝵ ualeat

Expanded text:
renti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias , intelligi valet quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant, loquebantur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna
Abbreviated transcription (Latin):
predicatori labor ẽ. incõmunis pre¬
dicationis uoce: ad occultos singulorum
motus causasq uigilare.ꝙ palestraꝵ
more indiu̾si lateris arte se uertere. ꝯl¬
tum tam̃ acriori labore fatigatur: cum
hie ⁊ contrariis seruienti p̾dicare cõpel¬
litur. Plerumq enĩ lete niis cõspar

Expanded text:
praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis consper
Abbreviated transcription (Latin):
langor immanis. Cin langori scilicet
obiuari adiutoriis fortibus deber: sed
tam̃ corpꝰ debile adutorium forte nõ
sustinet. Studec igitur qui medetur.
quatins sic suꝑ existentẽ morbum subtͣ¬
hat: ut nequaquã subpositi corporis debi¬
litas crescat. ne fortasse langor cum uita
deficiat. Tanta ergo aduitoriũ discrecio¬
ne componit: ut uno eodemq tempo¬
re ⁊ langori obiuet. ⁊ debilitati. Sic igi¬
tur medicina corporis indiuise adhibit᷑.
seruire duisibilit̾ potest. Tunc enĩ ue¬
re medicina est: quando sic ꝑeam uicio
suꝑ existenti succurritur: ut etiam sub¬
posite consparsioni seruiatur. Cur me¬
dicina medicina mentis una cademq p̾¬
dicatione apposita. morum morbis. diuer¬
so ordine obuiare nõ ualeat. que tanto
subtilior agitur. quanto de inuisibilibꝰ
tractat:¬

Expanded text:
languor immanis, cui languori 98 scilicet languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractat
Abbreviated transcription (Latin):
sionis existit: s tam̃ eum repente obor¬
ta tristicia immaniter deprunit. Cu¬
randum itaq p̾dicatori est: quatinꝰ sic
tergatur tristicia que uenit ex tempore
ut nõ augeatur leticia que suppetit ex
consparsione. Et sic frenetur leticiaq̃
ex consparsione ẽ: ut tam̃ nõ crescat tri¬
sticia que uenit ex tp̃re. Iste grauatur
ui immod̾ate p̾cipitationis: ⁊ aliquan¬
do tam̃ ab eo quod festine agendum est.
eumͫ p̃pedit subitatio nate fõrmidinis.
Ille grauatur ui ĩmoderate formidinis:
& aliquando tam̃ ineo qd̾ appetit. teme¬
ritate impellitur p̾cipitationis. Sic ita¬
q in isto reprimatur subito aborta for¬
mido: ut tam̃ non excrescat enutrita di¬
u p̾cipitatio. Sic in illo rep̾matur repẽ¬
te oborta p̾cipitatio: ut tam̃ nõ ualescat
imp̾ssa ex consparsione formido. Quid
aũt mirum si menciũ medici ista custo¬
diunt. dum tanta discretionis arte se tẽ¬
perant: qui nõ corda s corpora medent᷑:
Plerumq enun debile corpus: opprimit

Expanded text:
 sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt: semꝑ essencialit̾ uiuenteᷤ.
⁊ carne ⁊ sp̃u. sine fine moriant᷑. petrꝰ.
ationi fidelium placent cuncta q̃
dicis: s que so te dum sp̃s hominũ atq
iumentoꝵ tanta distinctione discernis:
quid est qd̾ salomon ait. dixuncorde me¬
o de filus hominũ ut ꝓbaret eos deus.
⁊ ostenderet similes ẽẽ bestiis. id circo
unus interitus ẽ hominis. ⁊ iumento¬
rum ⁊ equa utriusq conditio: Qui ad¬
huc eandem sententiã suã subtilit̾ exe¬
quens: adiungit. Sic̃ moritur homo: se
⁊ illa moriuntur. Similit̾ spirant oĩa:

Expanded text:
caverunt, semper essentialiter viventes, caverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, simil
Abbreviated transcription (Latin):
am quia post mortẽ carnis uiuat
anima: patet ratio: s fid̾i admix¬
ta. Tres quippe uitales sp̃s creauit oĩ¬
potens d̃s. Unum qui cane nõ tegitur.
alium qui carne tegitur. s nõ cũ car¬
ne moritur. terciũ qui carne tegitur.
& cũ carne moritur. Sp̃s namq ẽ qui
carne non tegitur: angloꝵ. Sp̃s qͥ car¬
ne moritur: ium̃toꝵ om̃iumq brutoꝵ
animaliũ. Homo itaq sic̃ inmedio cre¬
atus ẽ. ut esset inferior angło. suꝑior iu¬
mento: ita aliquid habet cõmune cum
sũmo. aliquid cõmune cũ infimo: ĩmor¬
talitatẽ scilicet sp̃s cũ angło. m ortali¬
catem uero carns cũ iumento: quousq¬
⁊ ipsam mortalitatẽ carnis. gła resurrec¬
cionis absorbeat: ⁊ inherendo sp̃ui. ca¬
ro seruetur inꝑpetuũ: quia ⁊ ipse sp̃s
inherendo carni. seruatur indin. Que
tam̃ caro nec in reꝓbis int̾ supplicia ꝑ¬
fecte deficit: quia semꝑ deficiendo sub¬
sistit: ut qui sp̃u ⁊ carne uiuendo pec¬

Expanded text:
am quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; ne moritur, jumentorum omniumque brutorum animalium. Homo itaque sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnia resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne pec
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ subdit᷑. Cumq egredientur at̾um ex¬
t̾ius ad ppłm: exuant se uestim̃ta sua in qͥbꝰ
ministrau̾ant. ⁊ reponent ea inga zophilatõ
scũarii. E rossiora q̃ppe uestim̃ta st̃ lancea. s
cum sac̾dos ad scm̃ ministerium accedit: cũ
intꝰ ꝑ compunctione ingredit᷑: subtiliori ĩ¬
tellectu necesse ẽ. quasi lineo indum̃to uesti¬
atur. S cum ad ppłm foras egredit: oport:
ut uestim̃ta in quibꝰ intnsecꝰ ministrauerat.
reponat. atq ppło aliis uestibꝰ indutꝰ appare¬
at. qr si in conpunctiois sue rigore se teneat:
si in eo quẽ orõnis t̾re habuit merore ꝑdurt.
ext̾ĩoꝵ rerũ u̾ba susciꝑe nõ amutit. q quid
grex de necessanis faciat. si audire atq ꝑpẽ
c̃ rossiora gͦ uestim̃ta sacdos exiens añ pplin
induat. ut m̃tis fue habitum ꝓutilitate fi¬
lioꝵ ꝙ̃ ad t̾rena toleranda componat. Pen
ad sublimia cor rendere. ⁊ ħ repente ad ima

Expanded text:
quibus subditur: Cumque egredientur atrium exquibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpGrossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria qͦ filioꝵ suoꝵ cognoscere: ⁊ ea que
pefugit. aiõ pacient̾ audire. atq pꝰ suspiria ce¬
restum. quoꝵlib carnaliũ hoĩnum onera
portare. ⁊ sepe cum supuenientibꝰ cor in diu̾sa
qͣlitate tranffundere. Nam aliqñ de lucris
pualibꝰ gaud. s cum quilib merens super¬
uenerit: ñ eiꝰ merorem in se susceꝑit. tribula¬
tiom illiꝰ compaciens ñ ẽ. Et aliqñ de dãnis
a ãrum luget. bages ⁊ repente su ꝑueniunt
q̃ de quibꝰ dam ss ꝓsꝑitatibꝰ letant᷑. quoꝵ si
leticie sacdos ñ congaud. minꝰ amare credi¬
tur filios. in quoꝵ gandio ñ exultat. Precipu¬
e cum paulꝰ dicat. Gaudere cum gaudenti
ordini sacdotum iuideo. ꝙͣ rigorem mentis
compaciendo flect̾e̾.⁊ cum ꝑsonis suꝑueniẽ¬
tibꝰ aĩmum mutare. ꝙ tm̃ ħ ualde ẽ necessar¬
um. Nam qñ ex p̾dicatione eiꝰ ad boni oꝑiᷤᷤ
grãm peccator reducit᷑. si ipse qui p̾dicat ui¬
secꝰ ministrant. uestibꝰ laneis ñ utant᷑. De

Expanded text:
ognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates transfundere. Nam aliquando de lucris spiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibordini sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse praedicator visecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ sepe aluid cogitamꝰ. atq aliud ẽ quod
ꝑ cogitationẽ intendimꝰ. Nam siqͥs ꝓpo¬
sico nũmoꝵ p̾ͥmio. pupilli uł uidue causã
defendat. ⁊ fortasse eccliam ingrediẽs in ssͣ
p̾cibꝰ d̾o dicat. tuindes qr causã pupilli ⁊
udue defendo: iste ꝓculdubio qui cogitai
scit: s cogitat quo intendat eiꝰ cogitatio is¬
norat. Aluid quippe cogitat atq aliud in¬
tendit. Nonenĩ defensionẽ pupilli uł ui¬
due. s mercedẽ nũmoꝵ querit. Nam tollit
tpr̃ale pͥmiũ. ⁊ pupillii ⁊ uiduã ⁊ defẽdit.
Sermo itaq dĩ discretor ẽ cogitationũ. et
intentionũ cordis. qr ñ aspic qd ap̃ temet¬

Expanded text:
t saepe aliud cogitamus, atque aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit
Abbreviated transcription (Latin):
pe. Distinguet enĩ di ẜmo cõpages ⁊ medul¬
las. qr discernit cogitationes ⁊ intentione ᷤᷤ
cordis. ꝑ cõpages quippe ossibꝰ ossa uingũ¬
tur. ⁊ sepe dũ qd̃ recta cogitatione agimus:
s subito in laudis amore declinamꝰ. atq ħ
ꝓ laude facimꝰ. qd prius fac̾e̾ ꝓueritate ce¬
pamꝰ. qr cogitationes cogitationibꝰ adiun¬
gunt᷑: quasi quedã in spũ ꝯpages fiunc.¬

Expanded text:
17. Distinguit enim Dei sermo compages et medullas, quia discernit cogitationes et intentiones cordis. Per compages quippe ossibus ossa junguntur. Et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed subito in laudis amorem declinamus, atque hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur, quasi quaedam in spiritu compages fiun
Abbreviated transcription (Latin):
expim̃tũ urĩ capiam. ꝑ salutẽ pharaonis
ñ egrediemini hĩc. Oiaculũ mĩe. pegrini
uenerant. famis ꝑiculũ fugiebant. frum̃¬
ta que q̃rebant ñ acceꝑant. ⁊ feriri se in sr̃
obiectione cͥminis uidebat. Int̾ ħ ducũt᷑
ad carcerẽ.⁊ pꝰ tridiũ educti: adhuc mea¬
dem aspitate t̾rent̾. Iam redit᷑ ad cor. iam
culpe memori.a pulsat aĩmũ: atq int̾ se
inuicẽ loquint᷑. Merito ħ patimur quia
peccauimꝰ in fir̃m nr̃m. uidentes angͣti am
anime illiꝰ dũ de p̾caret᷑ nos ⁊ ñ audiuimꝰ.
id circo ueñ suꝑ nos ista tribulatio. In his
aũ cor ioseph amore iuncit᷑. secessũ petit.
solũ flendo qd̾ pietati debuit. Seuerꝰ ad
frẽs reu̾titur. ut cruciatu eoꝵ aĩmꝰ acłpa

Expanded text:
experimentum vestri capiam. Per salutem Pharaonis non egrediemini hinc . O jaculum in corde! Peregrini venerant, famis periculum fugiebant, frumenta quae quaerebant non acceperant, et feriri se insuper jactatione criminis videbant. Inter haec ducuntur ad carcerem, et, post triduum educti, adhuc in eadem asperitate terrentur. Jam reditur ad cor, jam culpae memoria pulsat animum, atque inter se invicem locuuntur: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, videntes angustiam animae illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus; idcirco venit super nos ista tribulatio . In his autem cor Joseph amore vincitur, secessum petit, solvit flendo quod pietati debuit. Severus ad fratres revertitur, ut cruciatus eorum animus a culpa
Abbreviated transcription (Latin):
serendo qd̾ agimꝰ. s p̾ueniendo bonis psu¬
asionibꝰ malũ discordie qd tumemꝰ. Sic in
ss̃ opibꝰ unitatẽ palmi custodiens pauluꝰ
discordiaᷤᷤ gen̾ari ꝓhibebat. cũ quendã lap¬
sum atq ab eccłia eiectũ iã uelle recipe co¬
rntios uid̾et dicẽs. Si cui aliꝙͣ donastis
et ego. Nam ⁊ ego siꝙ̃ donaui ꝓpt̾ uos in ꝑ¬
sona xp̃i. ut nõ circũueniam̃ asathana.¬

Expanded text:
serendo quod agimus, sed praeveniendo bonis persuasionibus malum discordiae quod timemus. Sic in suis operibus unitatem palmi custodiens Paulus, discordiam generari prohibebat, cum quemdam lapsum atque ab Ecclesia abjectum jam velle recipere Corinthios videret, dicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quid donavi, propter vos in persona
Abbreviated transcription (Latin):
dimittũt peccata ut ñ corrigãt: aut sic
quasi corrigends fuerit ut ñ dimittã . Doc¬
tor gͦ cui discipline mod̾amine loqui neceᷤ¬
se ẽ: m̃sã d̾i eẽ se sciat. atq intꝰ labrũ re¬
flectat. ut qd̾ loqñdo doc clocendo loqͥt᷑.
ħ sub discretionis spũ uigilant̾ opet᷑. nec
oꝵ p̾dicatione ꝯticescat. Locꝰ quippe erꝰ
exig̃ ut loquat᷑. Y ob̃ gͦ suis semetipsum
cit oꝑe implere qͦd dic̃. ibi auditores am¬
monͣ. eoꝵq aĩmos ad studiũ bone opa¬
tionis accingat. Ubi aũ nec dũ se uidet
implesse qd̾ loquit᷑. ad bona de quibꝰ audi¬
tores ãmonz. se qͦ parit̾ inflãinz. ut ipse

Expanded text:
dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant. Doctor ergo cui de disciplinae moderamine loqui necesse est mensam Dei esse se sciat, atque intus labrum reflectat, ut quod docendo loquitur, hoc sub discretionis spiritu vigilanter operetur. Nec orum praedicatione conticescat. Locus quippe ejus exigit ut loquatur. Verbis ergo suis semetipsum cit opere implere quod dicit, ibi auditores admoneat, eorumque animos ad studium bonae operationis accendat. Ubi autem necdum se videt implesse quod loquitur, ad bona de quibus auditores admonet se quoque pariter inflammet, ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nmimũ habe se dixerant. Uenit pͦmͦ fr̃.
uincebat m̃tẽ pietas cum fr̃ innocẽs ui¬
detur. s ꝑmanebat in ostensione aspitaᷤͤ
ut fr̃s noxii purgarẽtur. Frum̃tadant᷑.
cyͣhꝰ in saccũ iunioris frĩs abscondit᷑. furti
pꝰea q̃stio mouet᷑. mittit᷑ ut reducantur.
addici in ẜuitutẽ decemit᷑ ap̃ quẽ cyphꝰ
fuiss inuentus. in sacco ultumni frĩs inue
ꝓmiserant. merore intolerabili tabescũt.
Tunc se ultra choibe ñ uoͣlẽs pietas clau¬
sa: ꝓrup̃ admediũ. ⁊ excussit caritatis
lacrimas de uultu seu̾itatis. Det̾sa ẽ ira
q̃ apparebat ⁊ ñ erat. ostensa mĩa q̃ erat
⁊ ñ apparebat. Sic uir sc̃s facinꝰ frm̃ ⁊ di¬
misit ⁊ uindicauit. Sic inuirgore clemẽ¬
tiã tenuit: ut delinqñtibꝰ frĩbꝰ nec sine ul¬
tione piꝰ existeret. nec sine pietate diste¬
tus. E cce ħ ẽ magist̾ium discipline. ut
culpas ⁊ discrete nou̾it parc̾e: ⁊ pie resecͣ¬
re. Q aũ discretionis sp̃m ñ hñt: aut sic

Expanded text:
nimum habere se dixerant . Venit postmodum frater. Vincebat mentem pietas cum frater innocens videretur; sed permanebat in ostensione asperitas, ut fratres noxii purgarentur. Frumenta dantur, scyphus in sacco junioris fratris absconditur, furti post eos quaestio movetur . Mittitur ut reducantur, addici in servitutem decernitur apud quem scyphus fuisset inventus. In sacco ultimi fratris invepromiserant, moerore intolerabili tabescebant. Tunc se ultra cohibere non valens pietas clausa prorupit ad medium, et excussit charitatis lacrymas de vultu severitatis . Detersa est ira quae apparebat, non apparebat. Sic vir sanctus facinus fratrum et dimisit, et vindicavit. Sic in vigore clementiam tenuit, ut delinquentibus fratribus nec sine ultione pius existeret, nec sine pietate districtus. 20. Ecce hoc est magisterium disciplinae, ut culpas et discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem discretionis spiritum non habent, aut sic