comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec iubeat emitti : & siius aliqua hferatur. ae qua mente patiendum cum ex¬
tincta inocentis anima inulta eẽ non possit: habeamusq iudicẽmagnum cui
soliuin dicta integrasemꝑest Hlomicidaelgitur illiomnes filo sofi&ipse
romanae sapientiae princepscatoqui ante quam seoccider& ꝑ legisse plato
nis librum dicitur quiest scribtum dea cernitate animarũ & ad sũ mumne¬
fasfilososi auctoritate conpulsus est & hictam̃ aliquã moriendicausã uid&
habuis seodium seruitutis quidambrachiotesille quicum eundẽ librum ꝑ logis s&.
praecepit & sededitnullam aliam ob causã nisi quod platonicre didit ex seora¬
bilis prorsus acfugiendadoctrina : si abigit homines auita quod scis s& plato
atq docuiss& a quo & quomodo & quibus & qu& obfacta & quo tempore in¬
mortalitas tribuatur. nec theombrotum impegiss& in mortem uoluntariã
neccatonẽ : sed eos aduitam & iustitiampotiuserudiss& Nãmihicato uid&

Expanded text:
nec iubeat emitti. et si uis aliqua inferatur, aequa mente patiendum, cum exnec iubeat emitti. et si uis aliqua inferatur, aequa mente patiendum, cum extincta innocentis anima inulta esse non possit habeamusque iudicem magnum, cui soli uindicta in integro semper est. homicidae igitur illi omnes philosophi et ipse Romanae sapiennis librum dicitur, qui est scriptus de aeternitate animarum, et ad summum nefas philosophi auctoritate compulsus est; et hic tamen aliquam moriendi causam videtur habuisse, odium servitutis. Quid Ambraciotes ille, qui, cum eumdum librum perlegisset praecipitem se dedit, nullam aliam ob causam, nisi quod Platoni credidit? Execrabilis prorsus ac fugienda doctrina, si abigit homines a uita. quodsi scisset Plato atque docuisset a quo et quomodo et quibus et quae ob facta et quo tempore inmortalitas tribuatur, nec Theombrotum inpegisset in mortem uoluntariam nec Catonem, sed eos ad uitam et iustitiam potius erudisset. nam mihi Cato uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
occidere qui acurid fieri & aut quaeratio ess& hominis nescierunt Multi
ergo exhis qui a & ernas eẽ animassus picabantur. tãquam incae lum
migraturi essent sibiipsimanus intulerunt. ut cleant hes ut chrri pus ut seno ut em
iss& abisse ad deoscreder&ur . et exromanis cato quifuit in omnis uauita socra¬
tica euanitatis imitator. Nam democritos inalia fuit ꝑsuasione. sed tamen spon¬
tesual&o caput obuius obtulit: ipse quo nihil celeratus fieri potest Nãsi homi¬
cidanefarius est qui a hominisextinctor est eidem sceleri obstrictus est : quise
necat qui a hominemnecat Immouero maius eẽ ad facinus existimandum
est cuius ultio solidõ subiac& Nam sicut ihacuita non nostra sponte uenimꝰ :
ltarur susex hoc domicilio corporis quod tuendũ nobis ad signandum est : Eius¬
demius surecedendũ est quinos in hoccorpus i dux̃ . tam diuh abitaturos. do¬

Expanded text:
occidere; quia, cur id fieret, aut quae ratio esset hominis, nescierunt. Multi occidere; quia, cur id fieret, aut quae ratio esset hominis, nescierunt. Multi ergo ex iis, quia aeternas esse animas suspicabantur, tamquam in coelum migraturi essent, sibi ipsis manus intulerunt: ut Cleanthes, ut Chrysippus; ut Zeno, ut Emisset, abiisse ad deos crederetur; et ex Romanis Cato, qui fuit in omni sua vita Socraticae vanitatis imitator. Nam Democritus in alia fuit persuasione. Sed tamen Sponte sua letho caput obvius obtulit ipse, quo nihil sceleratius fieri potest. Nam si homicida nefarius est, quia homnecat, quia hominem necat. immo uero maius esse id facinus existimandum est, cuius ultio soli deo subiacet. nam sicut in hanc uitam non nostra sponte uenimus, ita rursus ex hoc domicilio corporis, quod tuendum nobis adsignatum est, eiusdem iussu recedendum est, qui nos in hoc corpus induxit tamdiu habitaturos, do
Abbreviated transcription (Latin):
nihilcurare sedicat. Est planecur quiuã put& hancuocem uiri esse sapientis
quae post latronibus aptissi me cõmodari. Alii aut̃ contrariahis dissert
suꝑ eẽanimas postinortẽ Et hisunt maxime phrtagorei acstoici quibus
& signoscendũe qui auerum sentiunt. non possunt tam̃ non rep̃hendere
eos qui non suentia sed ca su inciderunt inueritatẽ Itaq: in eo ipso qđ rec¬
taesentiebant. aliquiderrarunt Nam cumtimerent argum̃tum illud
quo colligitur n ecesse ẽ ut occidant an imae cumcorporibus qui acumcor¬
poribus nascuntur. Dixerunt non nascianimas sed in sinuari potius
in corpora: & dealus in alia migrare non putauerunt alit̃ fieri posse ut
suꝑ sint animae postcorpora : nisiuideant᷑ fuisse ante corpora. Parigitꝰ
ac ꝓpe simili serror est parti sutriusq sed haec in pra&erito falsa est illa
infuturo Ne moenimuidit quod est uerissimũ & nascianimas & non.

Expanded text:
nihil curare se dicat. est plane cur quisquam putet hanc uocem uiri esse sapientis, nihil curare se dicat. est plane cur quisquam putet hanc uocem uiri esse sapientis, quae potest latronibus aptissime commodari. Alii autem contraria his disserunt, superesse animas post mortem: et hi sunt maxime Pythagorei ac Stoici, quibus etsi ignoscendum est, quia uerum sentiunt, non possum tamen non reprehendere eos, quia non scientia, sed casu inciderunt in ueritatem. itaque in eo ipso quod recte sentiebant, aquo colligitur necesse esse, ut occidant animae cum corporibus, quia cum corporibus nascuntur, dixerunt non nasci animas, sed insinuari potius in corpora, et de aliis in alia migrare. Non putaverunt aliter fieri posse, ut supersint animae post corpora, nisi videantur fuisse ante corpora. Par igitur, ac prope similis error est partis utriusque. Sed haec in praeterito falsa est, illa in futuro. Nemo enim vidit, quod est verissimum, et nasci animas, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Haec illetam &si non dicituerbo retamen ipsadoc&. Nam cũ disputa tomnia
sapientẽ sua causa facere adutilitatẽ suã refertomnia quae agit. Ita qui
audit haec flagitia nec boni quic quã faciendũ putauut . qm̃ bene facere
adulilitatem spectat alienã nec abscelere abstinendum qui amaleficio
p̃da coniunctaẽ. Archi pirata quis quã uellatronum ductor sisuos adgras¬
sandum cohort&ur quod alio sermoneuti potest. quã ut eadem dicit quȩ
dicitepicurus deosni hilcurare non ira non gratia tangi inferorũ poe¬
nas non essem &uendas quod animȩ post mortẽ occidant nec ulli omni no
sint inferiuo luptatem eẽmaximũ bonũ nullã eẽ humanã soci&atẽ sibiquẽ¬
q: consulere neminẽ eẽ qui alterum diligat. nisi suacausa mortẽ non esso
m&uendã fortiuiro nec ullum do lorem qui &iamsi torqueatur siuratur

Expanded text:
haec ille tametsi non dicit uerbo, re tamen ipsa docet. nam cum disputat omnia haec ille tametsi non dicit uerbo, re tamen ipsa docet. nam cum disputat omnia sapientem sua causa facere, ad utilitatem suam refert omnia quae agit. ita qui audit haec flagitia, nec boni quicquam faciendum putabit, quoniam bene facere ad utilitatem spectat alienam, nec ab scelere abstinendum, quia maleficio praeda coniuncta est. archipirata quispiam uel latronum ductor si suos ad grassandum cohortetur, quo alio sermone uti potest quam ut eadem dicat quae dicit Epicurus? deos nihil curare; non ira, non gratia tangi; inferorum poenas non esse metuendas, quod animae post mortem occidant nec ulli omnino sint inferi; uoluptatem esse maximum bonum; nullam esse humanam societatem; sibi quemque consulere; neminem esse qui alterum diligat nisi sua causa; mortem non esse metuendam forti uiro nec ullum dolorem, qui etiamsi torqueatur, si uratur,
Abbreviated transcription (Latin):
citur cumcorpore intereat Necesse est : Iam superius dixit̃ differre melius
hunc locum &o periultimo reseruare. ut hanc epicuri ꝑsuasionẽ siue illa
democriti siue dice archi fuit & argum̃tis & diuinis testimoniis redarguã
Verum ille fortas se inpune. tamenuitiis suiss popondit. Euit enim turpis¬
sime uoluptatis ad sertos: cuius capiendae causa nascihomin ẽ putauit :
quis cũ hocad firmari audiat: uitiis & sceleribus abstineat. Nã si peritu¬
rae sunt animȩ app&amus diuitus ut omnes suauitates capere possimus :
quaesi nobis desunt ab his quihabent auferamus clãdola: Vreo magis
sihumanasres nullus deuscurat: quandocumq: spesinpunitatis adriserit
non cõmouetur. Itanec gratiatangitur. Voluptatibus igitur quo quo
modo possumus seruiamus enĩ breuitempore nulli erimus omnina ergo
nullum diem nullum deniq temporis punctum fluere nobsi neuoluptate
patiamur : Nequia ipsi quandoq perituri sumus idipsũ qđ uiximus pereat: T

Expanded text:
citur, cum corpore intereat necesse est. Jam superius dixi, differre me hunc locum melius, et operi ultimo reservare. ut hanc Epicuri persuasionem, sive illa Democriti, sive Dicaearchi fuit, et argumentis, et divinis testimoniis redarguam. Verum ille fortasse impunitatem vitiis suis spopondit; fuit enim turpissimae voluptatis assertor, cujus capiendae causa, nasci hominem putavit. Quis, cum hoc affirmari audiat, vitiis et sceleribus abstineat? Nam si periturae sunt animae, appetamus divitias, ut omnes suavitates capere possimus: quae si nobis desunt, ab iis qui habent, auferamus clam, dolo, vi; eo magis, si humanas res Deus nullus curat, quandocumque spes impunitatis arriserit,non commovetur, ita nec gratia tangitur. Voluptatibus igitur, quoquo modo possumus, serviamus. Brevi enim tempore nulli erimus omnino. Ergo nullum diem, nullum denique temporis punctum fluere nobis sine voluptate patiamur; ne, quia ipsi quandoque perituri sumus, id ipsum quod viximus pereat.
Abbreviated transcription (Latin):
illis istidufacere amplius possent. Siessent iratissimi quã faciunt propitis
cũ suo scultores parricidiis inquinant orbitatibus mactant humanis sensibus
spoliant : quid potest eẽhis hominibussci. aut quid in ꝓphanis locis faciant. qui
interaras deoꝵ sũ mascelera cõmitunt. Pescennius festus in libris historia¬
rum ꝑsathrrã refert. Carthanigienses saturno humanas hostias solitosim¬
molare ecũ uictiessent abagathoclere gesiculoꝵ iratũ sib ideum puta¬
usse. Itaq utdiligentius poaculũ soluerent ducentos nobiliũ filios immolasse

Expanded text:
illis isti dii amplius facere possent, si essent iratissimi, quam faciunt propitii? illis isti dii amplius facere possent, si essent iratissimi, quam faciunt propitii? cum suos cultores parricidiis inquinant, orbitatibus mactant, humanis sensibus spoliant? Quid potest esse his hominibus sancti? Aut quid in profanis locis facient, qui inter aras deorum summa scelera committunt? Pescennius Festus in libris Historiarum per Satyram refert, Carthaginenses Saturno humanas hostias solitos immolare: et cum victi essent ab Agathocle, rege Siculorum, iratum sibi Deum putavisse; itaque ut diligentius piaculum solverent, ducentos nobilium filios immolasse
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ꝑmanente ut proueris hominibus imagines iacerent᷑ escirpo. utouidius infastis
doc&. Donec in haecuenit t irrnt hius arua. quod annis tristia. leucadios acraꝑ acta
modo illum stramineos in aquã misisse quirites . Terculis exemplo corpora falsa iace
Haec sacra uestales uirgines faciunt ut aitidem tũ quoq priscorum urgo simulacra ui¬
rorum. Mittereroboreos crirpea ponte sol& Nã de infantibus quieidẽ sat᷑ no immo¬
labant᷑ ꝓpt̃o diũ iouis. Quid dicã non inuenio tã barbaros tam inmanes fuisse ho¬
mines . ut parricidiũ suũ id est taetrũ atq execrabile humanogeneri facinus sacri¬
ficiũ uocarent . Cũ teneras atq in nocentes animas quae maximeẽ a&as parentibus
dulciorsine ullorespectu pietatis extinguerent. Imm anitatẽq omniũ bestiarũ
qua&am̃ fetus suos amant feritate su perarent. o dementiã in sanabile quid

Expanded text:
men permanente ut pro ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis men permanente ut pro ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis docet: donec in haec uenit Tirynthius arua, quotannis tristia Leucadio sacra modo. Illum stramineos in aquam misisse Quirites: Herculis exemplo corpora falsa jace. Haec sacra Vestales virgines faciunt, ut ait idem! Tum quoque priscorum virgo simulacra virorum Mittere roboreo scirpea ponte solet. Nam de infantibus, qui eidem Saturno immolabantur propter odium Jovis quid dicam, non invenio; tam barbaros, tam immanes fuisse homines, ut parricidium suum, id est tetrum atque execrabile humano generi facinus, sacrificium vocarent: cum teneras atque innocentes animas, quae maxime est aetas parentibus dulcior, sine ullo respectu pietatis extinguerent, immanitatemque omnium bestiarum, quae tamen foetus suos amant, feritate superarent! O dementiam insanabilem! Quid
Abbreviated transcription (Latin):
quorum poenis propiciantur. Sed debarbaris non est ad eomirantũ quorum religio
cũ moribus congruit nostriuero qui semꝑ mansu&udinis & humanitatis sibi gloriã
uindicauerunt. Nonne sacris legis hissacris inmaniores repperiuntur. hue nĩ poti¬
us scelerati sunt habendi quicums int liberaliũ disciplinarũstudiis. Expolitiab huma¬
nitate desciuntquã quirudes & imperiti ad mala sticinora bonorũ ignoratione labun¬
tur. Ap̃ par& tñ antiquum ẽẽ hunc immolan dorum hominũ ritum. siquidẽ saturnus
inlatio eodẽ genere sacrificii cultus est. Non quidẽ ut homo ad aramimmolar&ur. sed
uti in tiberim deponte molbiomiter& qđ exresponso quodã factitantũ uarro auctor
est Cuius res ponsi ultimus uersus est talis. RAIRΕΦΑΛΑCΑΙ AΗ Raitotat pitte¬
uitetaigcta. Idest hominẽ quod quiauid& ambiguũ & fax illi &homo iacisol&.
uerũ idgenus sacrificu abhercule cum exhis pania redir& dicitur eẽ sublatũ rituta¬

Expanded text:
quorum poenis propitiantur? sed de barbaris non est adeo mirandum, quorum religio cum moribus congruit: nostri uero qui semper mansuetudinis et humanitatis sibi gloriam uindicauerunt, nonne sacrilegis his sacris immaniores reperiuntur? ii enim potius scelerati sunt habendi, qui cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti, ab humanitate desciscunt, quam qui rudes et inperiti ad mala facinora bonorum ignoratione labuntur. apparet tamen antieum esse hunc immolandorum hominum ritum, siquidem Saturnus in Latio eodem genere sacrificii cultus est, non quidem ut homo ad aram immolaretur, sed ut in Tiberim de ponte Muluio mitteretur. quod ex responso quodam factitatum Varro auctor est: cuius responsi ultimus uersus est talis: καὶ κεφαλὰς Ἀίδῃ id est hominem quod quia uidetur ambiguum, et fax illi et homo iaci solet. uerum id genus sacrificii ab Hercule, cum ex Hispania rediret, dicitur esse sublatum, ritu ta
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ ad cibos. aliauero aduestitietũ : Qua e autẽ magnarũ sunt uirium. ut in ex¬
colenda terra luuarent : Vnde sunt dicta iumenta. Ita rebus omnibus mirabils

Expanded text:
mirum ad cibos, alia uero ad uestitum, quae autem magnarum sunt uirium, ut in exmirum ad cibos, alia uero ad uestitum, quae autem magnarum sunt uirium, ut in excolenda terra iuuarent; unde sunt dicta iumenta. ita rebus omnibus mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalitatis est datus qm̃ ignis ecȩlo est̃: cuius natura quia mobilis est & sursum
nititur uita e contin& rationem : c&era uero animalia qm̃ sunt tota mortalia
tantũ modo aquautuntur quod est elementũ corporale atq terrenum cuus natura
qui a mobilis est. ac deorsum uergens figurã mortis ostendit : Ideo pecudes neq incaelũ
suscĩpiunt neq religionem sentiunt : qm̃ abhis usus ignis alienus est : Vnde autem
uel quomodo ds̃ haec duo principalia ignem & aquam. uel accendert. uel eliquaue¬
rit solus potest scire quifecit : Consummato igitur mundo animalia uaru generis
dissimilibus formis & magna & minora uti fierent imperauit : & facta sunt bina
id est diuersi sexus singula: ex quoꝵ f&ibus & aer & terra: & maria compl&a sunt
deditq his omnibus generatĩ ds̃ elementa de terra ut usuiesse homini possent : aliani¬

Expanded text:
inmortalitatis est datus, quoniam ignis e caelo est; cuius natura quia mobilis est et sursum inmortalitatis est datus, quoniam ignis e caelo est; cuius natura quia mobilis est et sursum nititur, uitae continet rationem. cetera uero animalia quoniam sunt tota mortalia, tantummodo aqua utuntur, quod est elementum corporale atque terrenum. cuius natura quia mobilis est ac deorsum uergens, figuram mortis ostendit. ideo pecudes neque in caelum suspiciunt neque religionem sentiunt, quoniam ab his usus ignis alienus est. unde autem uel quomodo deus haec duo principalia, ignem et aquam, uel accenderit uel eliquauerit, solus potest scire qui fecit. Consummato igitur mundo animalia uarii generis, dissimilibus formis, et magna et minora uti fierent imperauit. et facta sunt bina. id est diuersi sexus singula, ex quorum fetibus et aer et terra et maria conpleta sunt, deditque his omnibus generatim deus alimenta de terra., ut usui esse homini possent, alia ni
Abbreviated transcription (Latin):
Quod foaus animantiũ calore & humore corporentur atq animentur aduitam Cum
enim const& omne animal. ex anima & corpore. M a teria corporis in humore es : A¬
nimein calore : quod ex auium fo&ibus daturscire : quo scrassi humors plenos nisiopifex
calorfouerit. nechumor potest corporarinec corpus animari. Ea ulibus quoq igni &
a qua hter dici solebat : Ad buc enim nẽ fas uidebatur quamuis malostamen homines sup¬
plicio capitis afficere : Interdicto igitur usucarũ rerũ quibus uita hominũ constat: Per¬
idehabebatur acsie& qui eam sententiã exceperat morte multatus ddõ duo ista elem̃¬
ia prima sunt habita ut nec ortũ hominis nec uitã sine hiscredider int posseconstare:
horũ alterũ nobis commune cũ ceteris animalibus est : alterũ soli hominidatũ nos
enim qm̃ caeleste atq: immortale animalsumus igni utimur : qui nobis in argumentũ

Expanded text:
quod foetus animantium calore et humore corporentur, atque animentur ad vitam. Cum quod foetus animantium calore et humore corporentur, atque animentur ad vitam. Cum enim constet omne animal ex anima et corpore, materia corporis in humore est, animae in calore: quod ex avium foetibus datur scire, quos crassi humorcalor fouerit, nec umor potest corporari nec corpus animari. exulibus quoque igni et aqua interdici solebat: adhuc enim nefas uidebatur quamuis malos, tamen homines supplicio capitis adficere. interdicto igitur usu earum rerum quibus uita hominum constat perinde habebatur, ac si esset qui eam sententiam exceperat morte multatus. adeo duo ista elementa prima sunt habita, ut nec ortum hominis nec uitam sine his crediderint posse constare. horum alterum nobis commune cum ceteris animalibus est, alterum soli homini datum. nos enim quoniam caeleste atque inmortale animal sumus, igni utimur, qui nobis in argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
interir& quic quid eẽ coepiss&. unde & pbilosophi quidã & po&ȩ discordia a concordea
mundũ constare dixerunt : sed rationẽ penitus non uidebant. Heraditus exigni nata eẽ
ussimulenutroq permixto cuncta generari. Ignis quidem ꝑmisiericũ aqua non po¬
tesł quia sunt utraq iimica. & si comminus uenerint alterutrũ quod supera uerit¬
conficiat alterum necesse est sed eorũ substantiae permiscripossunt: substantia itiis
aler ersod quaehumor re tegitur ouidius quippe ubitem periẽ sũ pserehumorq
calorq concipiunt & ab his oriuntur cuncta duobus. Cumq stignis aquae pignax uapo
humnidusomnis rescreat & discorsconcordia foibus aptaest. alteruenim quasimasculi¬
num elementũ est̃ alterum quasi femininũ alterũ actiuũ alterũ patibile Ideoq
a ueteribus hstitutum est . ut sacramento ignis & aquae nuptiarũ foedera sanciant᷑

Expanded text:
interiret quidquid esse coepisset. Unde et philosophi quidam et poetae discordi concordia interiret quidquid esse coepisset. Unde et philosophi quidam et poetae discordi concordia mundum constare dixerunt: sed rationem penitus non videbant. Heraclitus ex igne nata esus, simul ex utroque permisto cuncta generari. Ignis quidem permisceri cum aqua non potest, quia sunt utraque inimica; et si cominus venerint, alterutrum quod superaveritconficiat alterum necesse est: sed eorum substantiae permisceri possunt. Substantia ignis, calor est; aquae, humor. Recte igitur Ovidius: Quippe ubi temperiem sumpsere humorque calorque, Concipiunt, et ab his oriuntur cuncta duobus: Cumque sit ignis aquae pugnax, vapor humidus omnes Res creat, et discors concordia foetibus apta est. Alterum enim quasi masculinum elementum est, alterum quasi foemininum; alterum activum, alterum patibile. Ideoque a veteribus institutum est, ut sacramento ignis et aquae nuptiarum foedera sanciantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis lumen est & calore potissimo & fulgore darissimo inlustrat om̃a Ita indõ lic&
sit unus & maiestas & uirtus & claritudo ꝑfecta est. Nox aut̃ quã prauo illi antitheo
dicimus at tributã eius ipsius multas & uarias religiones persimilitu dine monstrat
Quamuis enim stellae hnumerabiles micare acradi are uideantur. tamenquia non sunt
plena & solida lumina nec caloris praefec̃erunt quic quã nec tenebras multitud ie suaum¬
cunt. Duoigitur illa principalia inueniuntur quae diuersam & contrariã sibi habent potes
tatem calor & humor quae mirabiliter ds̃ ad sustentanda &gignenda om̃a ex cogitauit ⁊
nã cũ uirtusdi sit incalore &igni nisi ardorẽ iumq eius ad mixta humoris acfrigoris ma¬
teria temperass& nec nasci quic quam nec coherere potuissent. Quinstatĩ conflagratione

Expanded text:
dinis lumen est et calore potentissimo et fulgore clarissimo inlustrat omnia., ita in deo, licet dinis lumen est et calore potentissimo et fulgore clarissimo inlustrat omnia., ita in deo, licet sit unus, et maiestas et uirtus et claritudo perfecta est. nox autem, quam prauo illi antitheo dicimus adtributam, eius ipsius multas et uarias religiones per similitudinem. monstrat. quamuis enim stellae innumerabiles nncare ac radiare uideantur, tamen quia non sunt plena et solida lumina, nec caloris praeferunt quicquam nec tenebras multitudine sua uincunt. duo igitur illa principalia inueniuntur, quae diuersam et contrariam sibi habent potetatem; calor et humor: quae mirabiliter Deus ad sustentanda et gignenda omnia excogitavit. Nam cum virtus Dei sit in calore et igni, nisi ardorem vimque ejus admixta humoris ac frigoris materia temperasset, nec nasci quidquam nec cohaerere potuisset, quin statim conflagratione
Abbreviated transcription (Latin):
bus partibus meridiana & septentrionali figura uitac acmortis contin&ur quia uita inca¬
lore est mors infrigore. Sicut autẽ calor exigniest lta frigus ex aqua: secundum ha¬
rum partium dimensionem. Diem quoq fecit ac noctẽ quispatia & orbes temporum ꝑ¬
pauos ac uolubiles quos uocamus annos alterna peruices successione confiiant : dies quẽ
primus oriens subministratdi sit necesse est. ut om̃a quaecũq meliora sun: Nox autem quã
occidens extremus inducit eiusscilic& quẽ dĩee aemulũ diximus: quae duo &iam bhoc prȩs¬
scius futurorũ ds̃ fecit : ut ex his & uerereligionis. & falsarũ superstitionũ imago quȩdã
ostenderetur: Nasicut sol quioritur indiem lic& sit unus unde solem eẽ appellatũ. cicero uult¬
uideri quod obscuratis sideribus solus appareat. tamen quia uerum acperfecte plenitu¬

Expanded text:
bus partibus, meridiana et septentrionali, figura vitae et mortis continetur: quia vita in cabus partibus, meridiana et septentrionali, figura vitae et mortis continetur: quia vita in calore est, mors in frigore. Sicut autem calor ex igne est, ita frigus ex aqua. Secundum harum partium dimensionem, diem quoque fecit ac noctem, quae spatia, et orbes temporum perpetuos ac volubiles, quos vocamus annos, alterna per vices successione conficiant. Dies, quem primus oriens subministrat, Dei sit necesse est, ut omnia quaecumque meliora sunt. Nox autem, quam occidens extremus inducit, ejus scilicet, quem Dei esse aemulum diximus. Quae duo etiam in hoc praescius futurorum Deus fecit, ut ex iis, et verae religionis, et falsarum superstitionum imago quaedam ostenderetur. Nam sicut sol, qui oritur in diem, licuideri, quod obscuratis sideribus solus appareat, tamen quia uerum ac perfectae plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
quod lumen abscondat. quod tenebras semper biducat. & quod homines faciat occidere
atq: interire peccatis. Nam sicut lux orientis es In luce aut̃ uitȩ patio uersatur. Dic occi¬
dentis tenebre sunt : Intenebris autẽ mors & interitus contin&ur. De inde alieras
partes eadẽ ratione dimensus est meridiem. acseptentrionẽ quae parte sillis duabus
sotietate lunguntur Ea enim quae est solis calore flagantior praxima est & cohe¬
r& orienti. At illa quae frigoribus acperp&uo gelu torp& elusdem est ciuus ex¬
tremus atasus. Namscut contrare sunt lumini tenebta& ha srigus calori. Vt igitur
calor luminiest preximus sic meridies orienti ut frigus tenebris. ita plaga septentri¬
onis ducasui Quibus singulis partibus suumtẽ pus ad tribui: Uer sclic& orienti a esta¬
tem mendiane plagȩ occidentis. Autũnus est septentrionis. Hibernus ii his quoq dua¬

Expanded text:
quod lumen abscondat, quod tenebras semper inducat, et quod homines faciat occidere quod lumen abscondat, quod tenebras semper inducat, et quod homines faciat occidere atque interire peccatis. Nam sicut lux orientis est, in luce autem vitae ratio versatur; sic occidentis tenebrae sunt: in tenebris autem, et mors, et interitus continetur. Deinde alteras partes eadem ratione dimensus est, meridiem ac septentrionem; quae partes illis duabus societate junguntur. Ea enim, quae est solis calore flagrantior, proxima est, et cohaeret orienti. At illa, quae frigoribus et perpetuo gelu torpet, ejusdem est cujus extremus occasus. Nam sicut contrariae sunt lumini tenebrae, ita frigus calori. Ut igitur calor lumini est proximus, sic meridies orienti: ut frigus tenebris, ita plaga est septentrionalis occasui. Quibus singulis partibus suum tempus attribuit, ver scilicet orienti, aestatem meridianae plagae; occidentis autumnus est, septentrionis hyems. In his quoque dua
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ generibus incoler& eam uoluit humore circũ flui & contineri : suum uero
habitaculũ distinxit claris luminibus & impleuit. sole scilic& & lun eorbe fulgenti & astro¬
rumicantiũ splendentibus signis ad ornauit Tenebras autẽ h̃s quod est contrariũ constitu¬
it interra. nihilenim perse contin& luminis nisi accipiat ecȩlo : In quo posuit lucem
per ennem & superos & uitã perp&uã : & contra interra tenebras & inferos & mor¬
tem. Tanto enim haec ab illis superioribus distant : quantũ malabonis & uitia uirtutib
Ipsius quoꝙ terre binas partes contrarias interse diuersasq constituit : Orientẽ scilic&. Dcci¬
dentẽq: ex quibus oriens dõ accens&ur quid ipseluminis fons & inlustrator est rerũ. & quod
oririnos faciat aduitã sempiternã. Occidens aut̃ conturbatae illi praueqmente ad seribit᷑

Expanded text:
animalium generibus incoleret. Eam voluit humore circumflui, et contineri. Suum vero animalium generibus incoleret. Eam voluit humore circumflui, et contineri. Suum vero habitaculum distinxit claris luminibus, et implevit, sole scilicet, lunaeque orbe fulgenti, et astrorum micantium splendentibus signis adornavit; tenebras autem, quod est his contrarium, constituit in terra: nihil enim per se continet luminis, nisi accipiat a coelo, in quo posuit lucem perennem, et superos, et vitam perpetuam, et contra in terra tenebras, et inferos, et mortem. Tanto enim haec ab illis superioribus distant, quantum mala a bonis, et vitia a virtutibus. Ipsius quoque terrae binas partes contrarias inter se, diversasque constituit, scilicet orientem, occidentemque: ex quibus oriens Deo accensetur; quia ipse luminis fons, et illustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam sempiternam. Occidens autem conturbatae illi pravaeque menti adscribitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sensu cernat omã. Sciat igitur quam inepte facit quiros inenarrabiles quagrat. Hac er
emin medum conditions iuae trans gredi nec intellagere quousq homini liceat accedere
Denique tuma perr& homini ueritatẽ ds̃ ea sola scire nos uoluit qu aohniter sut hominẽ
scre aduitã consequendam. qua e uero ad securiosam & profanam cupiditatẽ ꝑtinebant¬
reticut ut arhanaeent. Quidergo quaeris quaeneo potesscire. nec siscias beatior fi¬
as : Perfecta est i homine sapientia si& dm̃ eẽ unum & ab ipso factaeẽ uniuersa cognoscat
Nunc qm̃ refutauimus eos quidemundo & defactore eius dõ aliter sentiunt quã ueritas
hab& ad diuinã mundisabricam reuertamur. Dequa in archanis religionis scaẽ litte¬
ris traditur : Pecit igitur ds̃ primũ omnium caelũ. & in sublime suspendit. quod ess&
sedesipsius dĩ conditoris : dein de terrã fundauit ac subdidit caelo quã homo cũ c&tris

Expanded text:
sensu cernat omnia. Sciat igitur quam inepte faciat, qui res inenarrabiles quaerit. Hoc est sensu cernat omnia. Sciat igitur quam inepte faciat, qui res inenarrabiles quaerit. Hoc est enim modum conditionis suae transgredi, nec intelligere, quousque homini liceat accedere. Denique cum aperiret homini veritatem Deus, ea sola scire nos voluit, quae interfuit hominem scire ad vitam consequendam: quae vero ad curiosam et profanam cupiditatem reticuit, ut arcana. essent. quid ergo quaeris quae nec potes scire nec si scias, beatior fies? perfecta est in homine sapientia, si et deum esse unum et ab ipso facta esse uniuersa cognoscat. Nunc quoniam refutauimus habet, ad divinam mundi fabricam revertamur, de qua in arcanis sanctae religionis litteris traditur. Fecit igitur Deus primum omnium coelum, et in sublime suspendit, quod esset sedes ipsius Dei conditoris. Deinde terram fundavit, ac coelo subdidit, quam homo cum caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
litus maximesi saxa ingentia in mensacementauastas colũ nasopus totũ sublime. & excel¬
sum uideres nonne haectibi humanarum uiriũ modum uidentur excedere quia illa non
tã uiribus quam rationeatq artificio facta eẽ nescires : Quod si homo in quo nihil perfectum
est tamen plusefficitratione quã uire seius exiguae patiuntur . quid est cur incredibile
tibieẽ uideatur cũ mundus dicitur factus adõ inquo quia perfectusest. nec sapientia po¬
test habere t̃minũ nec fortitudo m̃ surã EOpera ipsius uiderentur oculi: quomodo aut̃¬
illa fecerit ne mente quidem uidet quia ut hermes ait mortalem mortali tẽpore
perp&uo cor ruptibile incorrupto propinquare nom potest. id ÷propius accedere &
intellegentia subse qui : & ideoterrenum ad huc animalrerũ caelestium perspectio¬
nem non capit : Quia corpore quasi custodia sȩptũ ten&ur quominus soluto aclibero

Expanded text:
litus; maxime si saxa ingentia, immensa caementa, vastas columnas, opus totum sublime et excellitus; maxime si saxa ingentia, immensa caementa, vastas columnas, opus totum sublime et excelsum videres, nonne haec tibi humanarum virium modum viderentur excedere, quia illa non tam viribus quam ratione atque artificio facta esse nescires? Quod si homo, in quo nihil perfectum est, tamen plus efficit ratione, quam vires ejus exiguae patiantur, quid est cur incredibile tibi esse videatur, cum mundus dicitur factus a Deo, in quo, quia perfectus est, nec sapientia potest habere terminum, nec fortitudo mensuram? Opera ipsius videntur oculis. Quomodo autilla fecerit, ne mente quidem videtur: quia, ut Hermes ait, mortale immortali, temporale perpetuo, corruptibile incorrupto propinquare non potest, id est propius accedere et intelligentia subsequi. Et ideo terrenum adhuc animal rerum coelestium perspectionem non capit, quia corpore quasi custodia septum tenetur, quominus soluto ac libero
Abbreviated transcription (Latin):
iam paratam & instructam : illius enim caus a facta sunt omnialdem &iã poetae
fatentur ouidius ꝑfecto lãmundo & uniuersis animalib: figuratis hoc ad didit
anctͥus his animal mentisq capacius alta ederat ad huc & qđ dominari incetera pos¬
set natus homo est adõ nefas existimandũ est eascrutari quaeds̃ uoluitẽẽ celat alle¬
rũ ille non audiendi aut discendiistudio requirebat . sed refellendi quia confi¬
debat neminẽ id possedicere : quas iuero ex hoc putandum sit non eẽ haec diuinitus
facta quia quomodo facta sint non potest peruideri antusi educatus in .m.o. dõ fa¬
brefacta & ornata nullãuiquã fabricã uidisses domũillam putas ses noneẽ ab homine ae¬
dificatam. quia quomodo aedific& ignorares. idem profecto dedomo quaereres quod
nunc de mundo requiris quibus manibus quibus ferramentis homotanta e& opera mo¬

Expanded text:
iam paratam et instructam; illius enim causa facta sunt omnia. idem etiam poetae iam paratam et instructam; illius enim causa facta sunt omnia. idem etiam poetae fatentur. Omdius perfecto iam mundo et uniuersis animalibus figuratis hoc addidit: sanctius his animal mentisque capacius altae derat adhuc et quod dominari in cetera posset, natus homo est. adeo nefas existimandum est ea scrutari quae deus uoluit esse celata. uerum ille non audiendi aut discendi studio requirebat, sed refellendi, quia confidebat neminem id posse dicere: quasi uero ex hoc putandum sit non esse haec diniuitus facta, quia quomodo facta sint non potest peruideri. an tu si educatus in domo fabre facta et ornata nullam umquam fabricam uidisses, domuaedificatam; quia, quomodo aedificetur, ignorares? Idem profecto de domo quaereres, quod nunc de mundo requiris; quibus manibus, quibus ferramentis homo tanta esset opera mo
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem itafiet ut dsfecerit omnia necquicquã eẽ possit omnino quod non originem
a dõ tracerit: Atidem quotiens epicureus est ac non uult adõ factumeẽ mundum : quae¬
rere solet quibus manib: quibus machinis. quibus uectib: quamolitione tantum hoc
opusfecerit uideres fortasse si eo tempore potius sos eẽ quo fec̃ : sed nepspicȩre t
homo di opera noluit eum inducere in hunc mõdum. nisi perfectisomnibus sed nein¬
duci quidẽ poterat. quomodo enim subsisteret cumf abricaret᷑ desupercaelum terra
subt̃ fundar& cum fortas sehumida uel nimis rigoribus corporata concrescerent
ueligneis caloribus in cocta & solidata durescerent : aut quomodo uiueret nondũ sole
instituto necfrugibus autanimalibus natis : itaq necesse fuit hominẽ postremofieri
cumlammundo c&erisq rebus manus sũ maesset inposita. Deniq: scãe litteraedo¬
cent hominẽ fuis seultimũ dĩopus & sic inductũ eẽ in hunc mundũ quas iindomum

Expanded text:
potestatem. ita. fiet ut deus fecerit omnia nec quicquam esse possit omnino quod non originem a deo traxerit. at idem. quotiens Epicureus est ac non uult a deo factum esse mundum, quaerere solet quibus manibus, quibus machinis, quibus uectibus, qua molitione tantum hoc opus fecerit. uideres fortasse, si eo tempore potuisses esse quo fecit. sed ne perspiceret homo dei opera, noluit eum inducere in hunc mundum nisi perfectis omnibus. sed ne induci quidem poterat: quomodp enim subsisteret, cum fabricaretur desuper caelum, terra subter fundaretur, cum fortasse umida uel nimiis rigoribus torpora.ta. concrescerent uel igneis caloribus incocta et solidata durescerent? aut quomodo uiueret nondum sole instituto nec frugibus aut animalibus natis? itaque necesse fuit hominem postremo fieri, cum iam mundo ceterisque rebus manus summa esset inposita. denique sanctae litterae docent hominem fuisse ultimum dei opus et sic inductum esse in hunc mundum quasi in domum
Abbreviated transcription (Latin):
agrorum uiuant uel plaustra collo trabunt uel honera tergogestent uelbi dumentũ
& uuus suis exibent uel copia laccis ȩcuberant uel custodiendos domibus biuigilant:

Expanded text:
agrorum iuuant uel plaustra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum agrorum iuuant uel plaustra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum exuuiis suis exhibent uel copia lactis exuberant uel custodiendis domibus inuigilant
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ciso de qua ꝓ f&e loquuntur quã ds̃ a carne mortali ad animã quae solaman suraẽ udens enim
uite asalutis nrae ꝓ &eterna suapi&ate consulere penitentiam nobis builla circũcisione propo¬
suit . ut si cornud auerimus idẽ si pacatanrã confessi satisdo fecorimus ueniam consequamur
quae tontumacibus & admissa suace lantibus denegatur. ab eo quiñ faciem sicuthomo sod inti¬
ma& ar cana pectoris intu&ur Eodems pectat &iam carnis suillȩ iñdicgo quacũeos absti¬
nere ds̃ius sit id potissimum uoluit intellegi ut sepeccatis atq: imunditiis abstiner&
estenĩ lutulentũ hocanimal & bimundum necumquam celũ aspicit sed hiterram toto &
corpore &ore ꝓiectum uentri semꝑ & pabulo seruit. necullũ alium cũuiuit prestare
usum potest sicut c&erae animantes. quȩ uel sedendi uehiculum praebent uel in cultib:

Expanded text:
cumcisio, de qua prophetae loquuntur, quam Deus a carne cumcisio, de qua prophetae loquuntur, quam Deus a carne uitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate consulere, paenitentiam nobis in illa circumcisione proposuit, ut si cor nudauerimus, id est si peccata nostra confessi satis deo fecerimus, ueniam consequamur, quae contumacibus et admissa sua celantibus denegatur ab eo qui non faciem sicut homo, sed intima et arcana pectoris intuetur. eodem spectat etiam carnis suillae interdictio. qua cum eos abstinere deus iussit, id potissimum uoluit intellegi, ut se peccatis atque inmunditiis abstinerent. est enim lutulentum hoc animal et inmundum nec umquam caelum aspicit, sed in terram toto et corpore et ore proiectum uentri semper et pabulo seruit, nec ullum alium cum uiuit praestare usum potest sicut ceterae animantes, quae uel sedendi uehiculum praebent uel in cultibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i enim figuram gerebat ille iesus qui cũ primus auses uocar&ur moyses futura praȩsenti¬
ensius sit eũ iesum uocari. Vtqm̃ duxmilitiae delectus ess& aduersus amalech qui obpugnabat
filios isrł & aduersariũ debellar& & ꝑ nominis figurã & populũ interra ꝓmissionis indu¬
ceret & idurco &iã morsi successit ut ostenderetur nouã legem ꝑ xpm̃ ihm̃datam
datam
ueri legis successerã quaedata ꝓmorsenfuit Nãilla sanguinis circũcisio caretutiq: ratione qr¬
sids̃ iduell& sica principio formasseđ hominẽ. Vt praeputiũ non haber& seduius secundae circũ¬
cisionis figuraerat significans nudandum essepectus id est aperto & simplicicorde oporterenos
uiuere. ꝗm̃ pars illa corporis que circucidatur hab& quandã similitudinem cordis. & est puden¬
da: ob hanccausã ds̃nud arieamiussit ut hoc argumento nos ad moner& nein uolutũ pectus ha¬
beamus idest nequod pudendũ facinus intraconscientiae secr&a uelemus. haecẽ cordiscir¬

Expanded text:
i enim figuram gerebat ille Iesus. qui cum primum Auses uocaretur, Moyses futura praesentiens iussit eum Iesum uocari, ut quoniam dux militiae delectus esset aduersus Amalech, qui obpugnabat filios Israhel, et aduersarium debellaret per nominis figuram et populum in terram promissionis induceret. et idcirco etiam Moysi successit, ut ostenderetur nouam legem per Christum Iesum datam ueteri legi successuram, quae data per Moysen fuit. nam illa carnis circusi Deus id vellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium non haberet. Sed hujus secundae circumcisionis figura erat, significans nudandum esse pectus, id est, aperto et simplici corde oportere nos vivere; quoniam pars illa corporis, quae circumciditur, habet quamdam similitudinem cordis, et est pudenda. Ob hanc causam Deus nudari eam jussit, ut hoc argumento nos admoneret ne involutum pectus haberemus, id est, ne quod pudendum facinus intra conscientiae secreta velemus. Haec est cordis cir
Abbreviated transcription (Latin):
iramea sicut ignis & non sit qui etre guat. Item moyses ipse in nouis simis diebus cirtũ¬
factibi cultellos p&rinosnimis acutos & sede & circũade secundo filios isrł secundam oircũcisionẽ¬
futuram eẽ dix̃ non carnis sicut fuit prima qua&iam nunciudei utuntur sed cordisac
ilm ut ostender& qđ nondes eloquer&ur sed dexp̃o ad quemtun cd̃ loquebatur

Expanded text:
ira mea sicut ignis et non sit qui extinguat item Moyses ipse: in nouissimis diebus circumira mea sicut ignis et non sit qui extinguat item Moyses ipse: in nouissimis diebus circumfac tibi cultellos pfuturam esse dixit, non carnis, sicut fuit prima, qua etiam nunc Judaei utuntur, sed cordis acJesum; ut ostenderet quod non de se loqueretur, sed de Christo, ad quem tunc Deus loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
AΠΛCΛΥΕΤΛ ΝΟΜΟC Sed& ipse morses ꝑquem sibidatam legem dumpertinaci¬
ter tuentur exciderunt adõ & dm̃ non agnouerunt. predixerat fore ut proph&a
maximus mittatur adõ quisit supralegem qui uo luntatem dĩ ad homines ꝑfe¬
rat. Indeutero nomio ita scriptum reliquid. Et dixit dns adme: profetã excitabo
eis defratribus eorũ sicutte. &d abo uerbum meũ in oseius & loquetur adeos eaquȩ
prȩcepero ei & quisq: non dudierit eaquae loqu&ur profeta ille in nomine meo eso
uindicabo in eũ. Denuntiat scilic& ds̃ peripsum legiferum quod filium suum idest
uiuam prȩsentemq legẽ missurus esse & illam ueterem per mortalem datam
soluturus ut denuo pereum quiess& a&ernum legem sancir& a&ernam: Item
decircum cisionem soluendam esaia sita profetauit Haec dicit dns uiriuuida
qui habitant hierusalem renouate interuos nouitatem & nesemina ueniti
inspinis Circucidite uos dõurõ & circum cidite praeputium cordis ueftri: negeeat

Expanded text:
ipse Moyses, per quem sibi datam legem dum pertinaciter tuentur, exciderunt a deo et deum non adgnouerunt, praedixerat fore ut propheta maximus mitteretur a deo, qui sit supra legem, qui uoluntatem dei ad homines perferat. in Deuteronomio ita scriptum reliquit: et dixit dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in os eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit ea quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo in eum. denuntiauit scilicet deus per ipsum legiferum quod filium suum id est uiuam praesentemque legem missurus esset et illam ueterem per mortalem datam soluturus, ut denuo per eum qui esset aeternus, legem sanciret aeternam. item de circumcisione soluenda Esaias ita prophetauit: haec dicit dominus uiris Iuda et qui inhabitant in Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uos deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne exeat
Abbreviated transcription (Latin):
bus omnideniq conatuuocis & corporis deplorauit decerere uelcatinen si uel hen¬
nensi quarum alterius tanta fuitreligio ut adire templieius secr&a penetra¬
lia uiris nefas esset alterius antiquitastanta utom nes hrstoriae loquantur
ipsam deam fruges in hennae solo primum repperisse . filiamq: eius uirginem ex
eo demlocoraptam deniq: gracchanis temporibus turbata rep̃ & seditionibus
&ostentis cumreptum ess& in carminibus sibillinis antiquissimam cererem
dobereplacari. legati sunt honnam missi haecigitur ceres uelreligiosissi ma

Expanded text:
bus, omni denique conatu uocis et corporis deplorauit de Cerere uel Catinensi uel Henbus, omni denique conatu uocis et corporis deplorauit de Cerere uel Catinensi uel Hennensi: quarum alterius tanta fuit religio, ut adire templi eius secreta penetralia uiris nefas esset, alterius antiquitas tanta., ut omnes historiae loquantur ipsam deam fruges in Hennae solo primum repperisse filiamque eius uirginem ex eodem loco raptam. denique Gracchanis temporibus turbata. re publica. et seditionibus et ostentis cum repertum esset in carminibus Sibyllinis antiquissimam Cererem debere placari, legati sunt Hennam missi. haec igitur Ceres uel religiosissima
Abbreviated transcription (Latin):
quando non sẽꝑ: sed tam̃ paulo post quomodo id acciderit: Ostendã nunc inter in
quaerocurilla tot actantis acrilegia in dionisio nonindicauerint qui ñ furtim
sed palã ludibrio deos habuit . curhunctam potentẽ sacrilegũ atẽplis acerimoniis
abimaginibus suis non arguerunt : Curetiam s acris rebus ab latis prosperen aiuiga¬
uit. quod io co ipse testatuest ut solebat. Uid&is neinquit comitib: suis naufragi¬
umtimentibus quã ꝓspera sacrilegis naui gatio ab ipsgs dus inmortalibus tribuat
Sed hic fortasse aplatonedidicerat deos nihileẽ : quid e uerresquẽ tullius ac¬
cusator eius eidẽ dronisio & falaridi & trrannis omnibus cõparat: non ne omnem
siciliam cõpilauit sublatis deorum simulacris ornamentis ꝗfanorum. Otio sum est
persequi singulaunũ lib& cõmemorare. in quo accusatoromnibus eloquentia eurri¬

Expanded text:
quando, non semper. Sed tamen paulo post, quomodo id acciderit, ostendam. Nunc interim quando, non semper. Sed tamen paulo post, quomodo id acciderit, ostendam. Nunc interim quaero, cur illi tot et tanta sacrilegia in Dionysio non vindicaverunt, qui non furtim, sed palam deos ludibrio habuit? Cur hunc tam potentem sacrilegum a templis, a ceremoniis, ab imaginibus suis non aruit? quod ioco ipse testatus est, ut solebat. 26\'uidetisne\' inquit comitibus suis naufragium timentibus \'quam prospera sacrilegis nauigatio ab ipsis diis inmortalibus tribuatur?\' sed hic fortasse a Platone didicerat deos nihil esse. quid Gaius Verres, quem Tullius accusator eius eidem Dionysio et Phalaridi et tyrannis omnibus comparat? nonne omnem Siciliam compilauit sublatis deorum simulacris ornamentisque fanorum? otiosum est persequi singula, unum libet commemorare in quo accusator omnibus eloquentiae uiri
Abbreviated transcription (Latin):
&iã secutaest cum solita felicitas. Vixitenĩ usq ad senec tutẽ regnũq permanus filio
tradidit In eo igitur qui a homines sacrilegia uindicare non poterant oportuit deos
ipsos suiuindices eẽ sacsihumilis quid tale cõmiserit huic prȩstosunt flagellaignes
eculeieruces & quic quid ex cogitare iratis acfurentib licet. Sed cum puniunt de¬
p̃hensos insacrilegio ipsi de deorũ suorum potestate diffiduiT Curenĩ non ipsis
potissimũ relinꝗunt ulciscen disui locũ sieos posse aliquid arbitranturiquin &iã
putantilloꝵ numine accidisse ut praedones rerũ sacrarum conp̃hensi tenebantur
& seuiuunt nontã irã quã m&u nesideorũ iniuriã nonu indicauerunt in
ipso ex pectant poenae hcre debili scilic& uanitate qui nocituros sibideos putañt ob
alienas celera qui ipsis aquibus ui olatis poliatiq sunt ꝑseipsos nihil nocerepotuerunt
A tenĩ saepe ipsiqq̃ in sacrilegos uindi cauerunt potest iduel casu accidisse quod ali¬

Expanded text:
iam secuta est eum solita felicitas: uixit enim usque ad senectutem regnumque per manus filio tradidit. in eo igitur, quia homines sacrilegia uindicare non poterant, oportuit deos ipsos sui uindices esse. at si humilis quid tale commiserit, huic praesto sunt flagella ignes eculei cruces et quidquid excogitare iratis ac furentibprehensos in sacrilegio, ipsi de deorum suorum potestate diffidunt. Cur enim illis potissimum non relinquant ulciscendi sui locum, si eos posse aliquid arbitrantur? Quin etiam putant illorum numine accidisse, ut praedones rerum sacrarum deprehensi tenerentur; et saeviunt non tam ira, quam metu, ne si deorum injuriam non vindicaverint, ipsos expetant poenae; incredibili scilicet vanitate, qui nocituros sibi deos putent ob aliena scelera, qui ipsis, a quibus violati spoliatique sunt, per seipsos nihil nocere potuerunt. At enim saepe ipsi quoque in sacrilegos vindicaverunt: potest id vel casu accidisse, quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
cer& profetarum. Micheas enĩ nouam legẽ datiuri denuntiabit hoomodo Lex
desion proficiscetur & sermodnĩ ex hierusalem & iudicabit inter plurimos popu¬
los & reuinc& & religet ualidas nationes. Vllaenĩ priorlex quaepermorsen da¬
ta est non in montesion sedinmonte chorepdataest. Quã sibyllafore ut a filiodi

Expanded text:
ceret prophetarum. Micheas enim novam legem daturum denuntiavit hoc modo: Lex ceret prophetarum. Micheas enim novam legem daturum denuntiavit hoc modo: Lex de Sion proficiscetur, et sermo Domini ex Hierusalem, et judicabit inter plurimos populos, et revincet, et deliget validas nationes. Illa enim prior lex, quae per Mosen data est, non in monte Sion, sed in monte Choreb data est, quam Sibylla fore ut a Filio Dei