comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Beneuentu reditũ est p̾daq ibi ambo
consules. Na ⁊ appius claudius eo
post paucos dies uenit uendiderũt
diuuiẜuntq ⁊ donati qͦꝵ opera castra
hostiu capta erant Añ alios Acceus
pelignus Pedanius pͥnceps t̾cie legionis.
hanno acominocico qͥ nũciata castroꝵ
clades est cũ paucis frumẽtatoibi qͦs
forte secuz habuerat fuge magis ꝙͣ
Itmeris modo in Bructios rediit.
Et legati Cãpani audita sua parit
sociorq clade legatos ad Anibalem
miẜunt/ qui nunciarẽt duos ꝯsułs
ad Beneuentum esse diei it a capua¬
esse tamen non ad portas et muros
bellu esse ui ꝓpere subuemat celeri
Capua qua arpos ĩ potate hostiu
uenturam ñ Tarentu qͥde nõ modo
arcem tanti debere ee̾ ut sapuã qͣm
Cartagini equare sit solitꝰ deẜtam
indefensamq popło Romano traddat
Anibal cure sibi fore rẽ cãpanã pollicitꝰ
in p̾sentia duo milia eqͥtu cũ legatis

Expanded text:
Beneuentum reditum praedamque ibi ambo Beneuentum reditum praedamque ibi ambo consules—nam et Ap. Claudius eo post paucos dies uenit—uendiderunt diuiseruntque. et donati quorum opera castra hostium capta erant, ante alios Accaus Paelignus et T. Pedanius , princeps tertiae legionis. Hanno ab Cominio Ocrito, quo nuntiata castrorum clades est, cum paucis frumentatoribus quos forte secum habuerat fugae magis quam itineris modo in Bruttios rediit. et legati Campani, audita sua pariter sociorumque clade legatos ad Hannibalem miserunt qui nuntiarent duos consules ad Beneuentum esse, diei iter a Capua; tantum non ad portas et muros bellum esse; ni propere subueniat, celerius Capuam quam Arpos in potestatem hostium uenturam. ne Tarentum quidem, non modo arcem, tanti debere esse ut Capuam, quam Carthagini aequare sit solitus, desertam indefensamque populo Romano tradat. Hannibal, curae sibi fore rem Campanam pollicitus, in praesentia duo milia equitum cum legatis
Abbreviated transcription (Latin):
iusociis captoꝵ cõcederet dec̃.t̾. pedamꝰ
ranceps pͥmus Centurio tu cũ sigͥfero
suz ademisset ia hoc signũ ⁊ hic
Centurio inquit Int uallu hostiu eit
Sequantur qui capi signum ab hoste
phibituri sunt. Manipulars sui pͥmũ
transcendentez fossam deuĩ legio tota
secuta est. Iaz ⁊ cõsul ad conspectuz
transgredientiu uallũ mutato ꝯsilio
abreuocando ad incitandos hoͬtãdosq
uersꝯ milites ostender hac.In quanto
discrimme ac periculo fõtissima cohoͬs
obiccerint ꝑuadũt irrumpũtq młti
uulnerati et iaz qͦs uires sagui deserẽt
ut in tera ualliu hostium caderent
nitebantur. capta ita moniẽto tẽporis
uelut in plano sita nͨ ꝑmunita castra
cedes inde non iaz pugna erat oibus
intra uallu ꝑmixtis supͣ .ui. milia
hostiu occisa. Supͣ uii milia capita cũ
frumentatorib Cãpanis. oĩq plaustͦ
et Iumentoꝵ apparatu capta et alia
ingens preda fuit qͦ hãno popłabuduᷤ
traxerat Inde deiectis hostium castris

Expanded text:
 concederent decus, T. Pedanius princeps primus centurio, cum signifero signum ademisset, iam hoc signum et hic centurio inquit intra vallum hostium erit: sequantur qui capi signum ab hoste prohibituri sunt. manipulares sui primum transcendentem fossam, dein legio tota secuta est. iam et consul, ad conspectum transgredientium vallum mutato consilio, ab revocando ad incitandos hortandosque versus milites, ostendere in quanto discrimine ac periculo fortissima cohors obicerent, pervadunt inrumpuntque; multi volnerati etiam quos vires et sanguis desereret, ut intra uallum hostium caderent nitebantur; capta itaque momento temporis uelut in plano sita nec permunita castra. caedes inde, non iam pugna erat omnibus intra uallum permixtis. supra sex milia hostium occisa, supra septem milia capitum cum frumentatoribus Campanis omnique plaustrorum et iumentorum apparatu capta; et alia ingens praeda fuit quam Hanno, populabundus traxerat. inde deletis hostium castris
Abbreviated transcription (Latin):
daudant ita exclusos Roanos pbuer̃
hsti ad cedem. Atimꝰ cũ inde paucis
receptus Seditio inde paułꝑ tenuit
Cuz inde alii cedenduz fort une et
rraddenda urbe uictoĩb r̃oe̾serẽt.
seteꝵ ut pleꝵq fõtuna ⁊ ꝯsilia mala
uicerunt. Athinio cu suis ad mare
ac naues deducto mag̾ qͥa ip̃i ob
imperiu in se mite ac iustũ ꝯsultu
uolebant q r̾spectu Rão᷑ ca̾tagiẽsẽ
in urbe accipiunt.
onsules a Reneueto ĩ cãpanũ agrũ¬

Expanded text:
audant. ita exclusos Romanos praebuere hosti ad caedem; Atinius tamen cum paucis receptus. seditio inde paulisper tenuit, cum alii cedendum fortunae et tradendam urbem uictoribus censerent. ceterum, ut plerumque, fortuna et consilia mala uicerunt; Atinio cum suis ad mare ac naues deducto, magis quia ipsi ob imperium in se mite ac iustum consultum uolebant quam respectu Romanorum, Carthaginienses in urbem accipiunt. consules a Beneuento in Campanu
Abbreviated transcription (Latin):
usita essent haut dubie propͥo impetu
ar potuer . Altitudo soci ⁊ munimẽta
Efenderũt que ulla ex parte adiri nͥ
lauo ac difficili a ditu siue assensu
uferant luce pͥma p̃liũ ĩge̾s accesum
a nec uallũ modo tutantur peni s
it quib Locus equior esset det̾ubant
pntentos ꝑ ardua hostes iuncit tam̃
onnia ꝑtinax uirtus ⁊ aliquot simł
atib ad uallum ac fossas pue̾tu ẽ.
icu młtis uulneribus ac pernicie

Expanded text:
sita essent, haud dubie primo impetu capi potuerint. altitudo loci et munimenta defendere, quae nulla ex parte adiri nisi arduo ac difficili ascensu poterant. luce prima proelium ingens accensum est. nec vallum modo tutantur Poeni, sed, ut quibus locus aequior esset, deturbant nitentis per ardua hostes. vincit tamen omnia pertinax virtus, et aliquot simul partibus ad vallum ac fossas perventum est, sed cum multis vulneribus ac militum pernicie.
Abbreviated transcription (Latin):
estus ꝑ utraq castra oĩu fere cõpora mouit
ic primo tẽporis ac loci uico ⁊ egri erant
t moriebantur. postea curatõ ip̃a ⁊ ꝯtactus¬
looꝵ ⁊ egrotu uulgabat mõbos ut aut
neglecti deẜtiq qui incidissent morient᷑
uit insidentes curantesq eadez uis mobi
uletos secũ traherẽt cotidianaq funera et

Expanded text:
utraque castra omnium ferme corpora movit. ac primo temporis ac loci vitio et aegri erant et moriebantur; postea curatio ipsa et contactus aegrorum volgabat morbos, ut aut neglecti desertique qui incidissent morerentur, aut adsidentis curantisque eadem vi morbi repletos secum traherent, cotidianaque funera et
Abbreviated transcription (Latin):
auptionez in stationes mãcelli fecit ⁊ classis
gunica litore qͦd int̾ uebe ⁊ castͣ Romana
ant adpulsa est ne quid presidii Crispmo
lbmcti a Marcello posset tumultu tnĩ
uiore hostes p̾buerut qͣ cẽtamen. Nam
Crispinus ypocratẽ nõ repulit tñ mu
minentis s insecutus ẽ eciã tͤpide fugiẽtem

Expanded text:
eruptionem in stationes Marcelli fecit, et classis Punica litori quod inter urbem et castra Romana erat adpulsa est, ne quid praesidii Crispino submitti a Marcello posset. tumultum tamen maiorem hostes praebuerunt quam certamen; nam et Crispinus Hippocraten non reppulit tantum mun
Abbreviated transcription (Latin):
seu laadomonii erãt aĩciciã affectãtib
xomanis ad colloqͥu de redẽptioñ eus
sepius comearet. unus ex Roãnis ex ꝓpiq ͤ
muruz cõtemipsans nũando lapides
illum rem defert haud spẽnenda r̾s uisa
zed cum adiri locus/ quia ob id ipsum
intentius custodiebatur nõ posset accasio
querebatur quã obtulit trãsfuga nũciãs
diem festu Diane ꝑ tͥdiui agi. Et quia
alia in obsidione desint/ uino largius
cyulas celebrari ⁊ ab Epicide pͥbito
uniuerse plebi ⁊ trib a pͥncipib diuisio
dubia accepit. Marcellus cum paucis
tibunoꝵ militu collocutꝰ electiusq ꝑ
es ad rem tantaz agenda audendãq
noneis Centurionib militibq ⁊ scalis
in xculcto comparatis / cetis signũ daiͣ¬
ubet ut mature cõpõa curarẽt quietiq
urent. Nocte in expeditõe eundii esse.
ide ubi id tẽporis uisu qͦ dic epulatis¬

Expanded text:
cii Lacedaemonii erant, amicitiam adfectantibus Romanis. ad conloquium de redemptione eius saepius commearent, unus ex Romanis ex propinquo murum contemplans, numerando lapides cellum rem defert. haud spernenda uisa; sed cum adiri locus, quia ob id ipsum intentius custodiebatur, non posset, occasio quaerebatur; quam obtulit transfuga nuntians diem festum Dianae per triduum agi et, quia alia in obsidione desint, uino largius epulas celebrari et ab Epicyde praebito uniuersae plebei et per tribus a principibus diuiso. quod ubi accepit Marcellus, cum paucis tribunorum militum conlocutus, electisque per eos ad rem tantam agendam audendamque idoneis centurionibus militibusque et scalis in occulto comparatis ceteris signum dari iubet, ut mature corpora curarent quietique darent: nocte in expeditionem eundum esse. inde ubi id temporis uisum q
Abbreviated transcription (Latin):
Legatos eius atq minutiu. ⁊ .s. uefi
philonez. Item cl audii legatos qui oĩ
gerendis reb añt fuerant in senati
uiderent nec fuluiu auocari a sap
nec differri Campanos uellet Inttr¬
gatus snĩam.m. actilius Regulus ei
ex hiis qui ad Capuam fuerant ido¬
ma auctoritas erat in Consilio inqul
Arbitror me fuisse Consulibus capio
capta cum quereretur qui Campane
benemeritus de re.pͥ. nr̃a esset duos
mulieres comꝑtum est bestia appe
actelanan Capue habitantem ⁊ fa¬

Expanded text:
legatos eius et Q. Minucium et L. Ueturium legatos eius et Q. Minucium et L. Ueturium Philonem item Claudi legatos qui omnibus gerendis rebus adfuerant in senatu uiderent nec Fuluium auocari a Capua nec differri Campanos uellent, interrogatus sententiam M. Atilius Regulus , cuius ex iis qui ad Capuam fuerant maxima auctoritas erat, 'in consilio' inquit 'arbitror me fuisse consulibus Capua capta cum quaereretur ecqui Campanorum bene meritus de re publica nostra esset. duas mulieres compertum est Uestiam Oppiam Atellanam Capuae habitantem et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
se uibemq Siracusas acciperet potes h
consul clementer appellato eos dimisse¬
Campanis demide senatus datus est qͥr
oracio mi ẜabilior causa durior erat
neq enim meritas penies negare pote¬
rant nͨ tirũpni erant in qͦs culpã desu¬
rent ẜ satis pensum penaꝵ. Tot uencio
assũptis tot securi ꝑcussis senatoribus
credebant paucos nobiliu superiores
esse quos nec sua consc̃ia ut qͥcqͣ dese
grauius consulerent impulerit Nec
uictorias ira capitis dãpnauerit Eo
libertate sibi suisq ⁊ bonoꝵ aliq pr̃ts
orare ciues Romanos affinitatibus
plerosq ⁊ propinquis Iam cegnationih
ex conubio uetustos uictos summotis
deinde e templo paulisper dubitatu an
aroessendus a Capua.q. fuluius esses¬
mortuus est post capta claudius ꝯsil
erat coram imperatore qui res gexissi
sicut Int marcellum sciculosq discep¬
tatum fuerat disceptaretur. deni. cͥ
mͥ. actilium.c. fuluiu fratres flas

Expanded text:
se urbemque Syracusas acciperet. pollicens hoc se urbemque Syracusas acciperet. pollicens hoc consul clementer appellatos eos dimisCampanis deinde senatus datus est, quorum oratio miserabilior, causa durior erat. neque enim meritas poenas negare poterant, nec tyranni erant in quos culpam conferrent, sed satis pensum poenarum tot ueneno absumptis, tot securi percussis senatoribus credebant: paucos nobilium superstites esse, quos nec sua conscientia ut quicquam de se grauius consulerent impulerit nec uictoris ira capitis damnauerit; eos libertatem sibi suisque et bonorum aliquam partem orare ciues Romanos, adfinitatibus plerosque et propinquis iam cognationibus ex conubio uetusto iunctos. summotis deinde e templo paulisper dubitatum an arcessendus a Capua Q. Fuluius esset—mortuus enim post captam Claudius consul erat—ut coram imperatore qui res gessisset, sicut inter Marcellum Siculosque disceptatum fuerat, disceptaretur. dein cum M. Atilium C. Fuluium fratrem Flacci
Abbreviated transcription (Latin):
premium uictoris in med̾io poĩta urbe
pulcerrimam ac nobilissimaz periisse
or̃um atq Erarium quonda pr̃ cuiꝰ
munificentia ac donis mł̃tis tẽpestatib
ħ demiq ipso punico bello adiuta õnataq
res publica esset si ab inferis existat Rex
hyero fidissimus imperii Romani cultor
quo ore aut Siracusas aut Romam ei
ostendi posse cu uͥ semiruta ac spoliata
patriam respexerit Ingredies Romam in
uestibulo urbis prope in porta spdia patrie
sue uisurus sit. ħ taliaq cũ ad iniudia
Consulis miẜationemq Siculoꝵ dicẽnt᷑
mitius tamen decreuerãt patres ta mãcelli
que is gerens ad bellum uictõq egisset
Fortuns eius Ciuitatis consuleret missis
duob senatorib ĩ Capitolium ad ꝯsule
appellati ad dimissi ad genua se Maͬcelli
consulis ꝓiecerunt ⁊ obsecrantes ut que
deplorande ac leuande calaitatiᷤ dixissẽt
ueniam eis daret ⁊ in fidẽ clientelaq

Expanded text:
praemium uictoris in medio positam urbem praemium uictoris in medio positam urbem pulcherrimam ac nobilissimam perisse, horreum atque aerarium quondam populi Romani, cuius munificentia ac donis multis tempestatibus, hoc denique ipso Punico bello adiuta ornataque res publica esset; si ab inferis exsistat rex Hiero fidissimus imperii Romani cultor, quo ore aut Syracusas aut Romam ei ostendi posse, cum, ubi semirutam ac spoliatam patriam respexerit, ingrediens Romam in uestibulo urbis, prope in porta, spolia patriae suae uisurus sit?— haec taliaque cum ad inuidiam consulis miserationemque Siculorum dicerentur, mitius tamen decreuerunt patres: acta M. Marcelli quae is gerens bellum uictorque egisset fortunis eius ciuitatis consuleret. missis duobus senatoribus in Capitolium ad consulem appellati ac dimissi ad genua se Marcelli consulis proiecerunt obsedeplorandae ac levandae calamitatis causa dixissent veniam eis daret, et in fidem clientelamque
Abbreviated transcription (Latin):
cusas cepi. Que captis acciderint apud
Anibalem ⁊ Cartaginenses uictos se iustiᷤᷤ
q apud uictores pͥp senatu quererentur.
Ego. p̃.c̃. Siracusas spoliatas si negaturꝰ
essem nunꝙͣ spoliis eaꝵ urbem Roã exor¬
narem. que aũt singulis uictor aũ ademi
aut dedi tuz belli iure tum ex cuiuscũq
merito satis scio me fecisse. Ea uos rata
qͣ mea quippe fides exoluta est ad rez. p̃.
ꝑtinet nͥ acta m̾a rescindendo. alioᷤ ĩposteꝵ
segniores duces faciatis. Et qm̃ coram ⁊
templo excedemus ut me absente liberius
consuli Senatus possit. Ita dimissis Si¬
culis ⁊ ipse in Capitdliu ad diletuz
discescit. Consul alt̾ depostulatis ficuloꝵ
ad patres retulit Ibi cum diu de sẽctẽtiis
certatum esset ⁊ magna pars senatus
pͥncipe eius snia ⁊ Manlio torquato cũ
tirãpins bellum gerendum fuisse cen¬
serunt hostib ⁊ siracusanoꝵ ⁊ populi
tirapnoꝵ ⁊ ducis Romani certamina

Expanded text:
cusas cepi. quae captis acciderint apud cusas cepi. quae captis acciderint apud Hannibalem et Carthaginienses uictos iustius quam apud uictoris populi senatum quererentur. ego, patres conscripti, Syracusas spoliatas si negaturus essem, nunquam spoliis earum urbem Romam exornarem. quae autem singulis uictor aut ademi aut dedi, cum belli iure tum ex cuiusque merito satis scio me fecisse. ea uos rata quam mea. quippe mea fides exsoluta est: ad rem publicam pertinet ne acta mea rescindendo alios in posterum segniores duces faciatis. et quoniam coram et templo excedemus, ut me absente liberius consuli senatus possit.' ita dimissi Siculi et ipse in Capitolium ad dilectum discessit. consul alter de postulatis Siculorum ad patres rettulit. ibi cum diu sententiis certatum esset et magna pars senatus, principe eius sententiae T. Manlio Torquato , cum tyrannis bellum gerendum fuisse censerent hostibus et Syracusanorum et populi tyrannorum et ducis Romani certamina
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt hostes nichil interest nũc an
dauẜunt exercituzq Cartaginẽsium
aduersus nos tutati sunt quis passos
qt iostiua cum fereeinit Indignant
tradentes urbez pͥncipes siracusanoꝵ
aduersatus sim Sosuis ⁊ Mericũ yspariuĩ
quib tantam rem crederem potior̃s hũi
non estis extremi Siracusanoꝵ quippe
qui aliis humilitate obiciatis. quis est
ur̃u qui se m portas aperiturũ qͥ amatoᷤᷤ
milites meos ĩ urbe accepturũ ꝓmisei̾t
odistis ⁊ exercitum/ eos qui fecerũt ut ne
hiis quide contumeliis ĩ eos dice̾dis pãcitiᷤ
tm̃ abest/ ut ⁊ ip̃i tale quicq facturi
obiciunt maximo argumͦ ẽ. me nẽme
Legatis mictendis nũc ad colloqũ eundo
temptaui pacem / et postea qͣ neq l̃gatos
uiolandi uerecundia erat/ nec michi ip̃i
cong̾sso ad portas cuz pͥncipib respõsum
dabatur Multis terra mariq exaustis
Laborib. Tandem ui atq armis sira¬

Expanded text:
fuerunt hostes, nihil interest nunc an fuerunt hostes, nihil interest nunc an clauserunt exercituque Carthaginiensium aduersus nos tutati sunt, quis passos esse hostilia cum fecerint indignatur? tradentes urbem principes Syracusanorum aversatus sum; Sosim et Moericum Hispanum quibus tantam rem crederem potiores habui. non estis extremi Syracusanorum, quippe qui aliis humilitatem obiciatis: quis est vestrum qui se mihi portas aperturum, qui armatos milites meos in urbem accepturum promiserit? odistis et exsecramini eos qui fecerunt, et ne hic quidem contumeliis in eos dicendis parcitis; tantum abest ut et ipsi tale quicquam factuobiciunt maximo argumento est me nemilegatis mittendis, nunc ad conloquium eundo temptaui pacem, et posteaquam neque legatos uiolandi uerecundia erat nec mihi ipsi congresso ad portas cum principibus responsum dabatur, multis terra marique exhaustis laboribus tandem ui atque armis Syra
Abbreviated transcription (Latin):
acusani publice
⁊ nõ oppressis siracusanis tirapins eoꝵ
cpaerate ⁊ Epicides clausissent si carta¬
mensium animis bellum cum. p̃.R.
deleret Siracusas faoere hostiłr Marcellũ
igtusse Certe prẽt meia ⁊ tecta exausta
uibi sacra fracta/ ac spoliata deũ delubra
diis ip̃is ornamentisq eoꝵ ablatõ nchil
resictum Siracusis esse bona qͦ multis
adempta. Ita nudo quidez solo Reliquie
direpte ne alere se se ac suos possent.
Orare se patres conscuptos ut si nõ qͥant
cũa saltem que compareri cognosciq
rssint restitui dñis iubeant. talia Con¬
questos cum exordere extĩplo ut de postu¬
latis eoꝵ patres consuli potuisset leuunꝰ
iussisset. Maneant inquid Marcellus
arinis accusatores habeamus/ due capte
narcellum Siracuse habeant. Eductis
In Curiam Legatis cu cõsul nõ adeo
ambigeretur. Consul deuicturus cãm
acusantib gretis fium s nũ qͥd ego
faceriz in disquisitionem uenit Nam¬
quicquid isti pati debuerant qui Ry nõ

Expanded text:
acusani publice et non oppressis Syracusanis tyranni eorum Hippocrates et Epicydes clausissent, si Carthaginiensium animis bellum cum populo deleret Syracusas facere hostiliter Marcellum potuisse? certe praeter moenia et tecta exhausta urbis ac refracta ac spoliata deum delubra dis ipsis ornamentisque eorum ablatis nihil relictum Syracusis esse. bona quoque multis adempta ita ut ne nudo quidem solo reliquiis direptae fortunae alere sese ac suos possent. orare se patres conscriptos ut si nequeant omnia, saltem quae compareant cognoscique possint restitui dominis iubeant. talia conquestos cum excedere ex templo ut de postulatis eorum patres consuli possent Laeuinus iussisset, 'maneant immo' inquit Marcellus,armis accusatores habeamus duae- <que>Marcellum Syracusae habeant.' reductis in curiam legatis tum consul 'non adeo ambigeretur, consul dicturus causam accusantibus Graecis fuerim; sed non quid ego fecerim in disquisitionem uenitsed quid isti pati debuerint. qui si non
Abbreviated transcription (Latin):
pretori priore anno fuerat ac ꝑ eum
ad Senatum delata nec tam̃ ullo se¬
natus consulto notata. quia partes
ordinem publicanoꝵ in tali ⁊empore
offensum esse nolebant. Ppͣ. sceuerir
inuisam infamemq cernerent duce¬
tum miliu eris multam.iiĩ. poscuĩo
indixerunt. Cui certandi cum dies
aduenisset consiliumq tam frequens
pleb̾ adesset ut młtitudinem Area
Capitolii uix caperet porata cã una
spes uidebatur esse. Si.c. C. ẜruilius
Casca. tr̃. plꝰ. qui propinqͣs cognatus
postumio erat prius ꝙ ad suffragium
trib uocarentur intercessisset testib
datis tribuni populu submouerunt.
Si te senctencia illa que lata est ut
sortirentur ubi latini suffrugium
ferrent Interim publicani casde ĩstar
ut concilio diem exieret populus
reclamare. et forte in cornu primus
sedebat Casca cui simul metus pudãꝵ
aĩim uersabat. Cum ĩ eo paꝵ p̃sida
esset turbande rei caus¬

Expanded text:
praetori priore anno fuerat ac per eum praetori priore anno fuerat ac per eum ad senatum delata nec tamen ullo senatus consulto notata, quia patres ordinem publicanorum in tali tempore offensum nolebant. populus seuerior inuisam infamemque cernerent, ducentum milium aeris multam M. Postumio dixerunt. cui certandae cum dies aduenisset conciliumque tam frequens plebis adesset ut multitudinem area Capitolii uix caperet, perorata causa una spes uidebatur esse si C. Seruilius Casca tribunus plebis, qui propinquus cognatusque Postumio erat, priusquam ad suffragium tribus uocarentur, intercessisset. testibus datis tribuni populum submouerunt sitellaque lata est ut sortirentur ubi Latini suffragium ferrent. interim publicani Cascae instare ut concilio diem eximeret; populus reclamare; et forte in cornu primus sedebat Casca, cui simul metus pudorque animum uersabat. cum in eo parum praesidii esset, turbandae rei caus
Abbreviated transcription (Latin):
classis ⁊ grecia. in. ualerio Sardinia.q.
mutio Sceude hispanie. pͥ. c. N. cõnelio
ad ueteres exercitus due u̾bane legiones
a consulibus scripte. sumaq tͥum et xx
legionu eo anno effecta est/. ¶Dilectum
consulum inde Postumi pỹgensis cum
magno prope motu reꝵ factum impedit
Publicanis erat postumꝰ qui multis amis
parem fraude auariciaq neminem in
Ciutate habuerat p̾t̾.t. Pomponiu
uegentantu quem populantez temerẽ
agros in lucanis ductu annonis priec
anno ceperant Cartaginenses hii quia
publicum periculum erat/. Alii tepestas
in hiis que portarentur ad exercitus
et mentiti erant naute fła naufragia
ea ip̃a. que uera renunciauerat fraude
ipsoꝵ facta erant nõ casu ueteres alias¬
minutas quassasq naues paucis ⁊ pau
precii reb impositis cum mersissẽt eas
in alto. Exceptis in prepatas Scaffas
nautis multiplices fuisse mẽtes enien¬
tiebantur ea fraus indicata. m̃ Enulio

Expanded text:
classis, Graecia M. Ualerio , Sardinia Q. classis, Graecia M. Ualerio , Sardinia Q. Mucio Scaeuolae , Hispaniae P. et Cn. Corneliis . ad ueteres exercitus duae urbanae legiones a consulibus scriptae summaque trium et uiginti legionum eo anno effecta est. dilectum consulum M. Postumii Pyrgensis cum magno prope motu rerum factum impediit. publicanus erat Postumius, qui multis annis parem fraude auaritiaque neminem in ciuitate habuerat praeter T. Pomponium Ueientanum , quem populantem temere agros in Lucanis ductu Hannonis priore anno ceperant Carthaginienses. hi, quia publicum periculum erat a ui tempestatis in iis quae portarentur ad exercitus et ementiti erant falsa naufragia et ea ipsa quae uera renuntiauerant fraude ipsorum facta erant, non casu. in ueteres quassasque naues paucis et parui pretii rebus impositis, cum mersissent eas in alto exceptis in praeparatas scaphas nautis, multiplices fuisse merces ementiebantur. ea fraus indicata M. Aemilio
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis dãpnatas in exilium egere Ludi
plebei per biduum inscaurati. et Iouis
epulum fuit Ludoꝵ causa. Qntꝰ fuluius
Flaccus tercium. Appius claudius con¬
sulatum muenit. et pretores proiũcias
sortiti sunt. P. Cornelius Silla ubana
et peregrinam que duoꝵ ante sõs fuãt
C. N. Fuluius Flaccus apuliam. c̾
CLaudius Nero suessulam. iñ uiniꝰ
Silanus Siciliam ⁊ consulibus bellum
cum ambale ⁊ biẽ legiones decrete. alt̾
a fabio superioris anni consule. Alter
a fuluio Centumalo acciperet pretoꝵ
Fului Flacci que lucerii sub Emilio
pretore Neronis Claudi que in prceno
sub .c. t̾rentino fuissent Legiones ẽent
Supplementum in eas ip̃i scribert sibi in
date. ⁊. Sempronio graccho ⁊ sẽpronio
bũtidano imperium ꝓuincieq Lucanie
et gallie cum suis exercitibus prorogate.
It̾. p̾. Lentulo qua uetus prouincia in
Sicilia esset. M. Marcello Siracuse ⁊ qua
hieronis Regnum fuisset tot a cilio

Expanded text:
ex eis damnatas in exsilium egerunt. ludi ex eis damnatas in exsilium egerunt. ludi plebeii per biduum instaurati et Iouis epulum fuit ludorum causa. Q. Fuluius Flaccus tertium, Ap. Claudius consulatum ineunt; et praetores prouincias sortiti sunt, P. Cornelius Sulla urbanam et peregrinam, quae duorum ante sors fuerat, Cn. Fuluius Flaccus Apuliam, C. Claudius Nero Suessulam, M. Iunius Silanus Tuscos. consulibus bellum cum Hannibale et binae legiones decretae; alter a Q. Fabio superioris anni consule, alter a Fuluio Centumalo acciperet; praetorum Fului Flacci quae Luceriae sub Aemilio praetore, Neronis Claudi quae in Piceno sub C. Terentio fuissent legiones essent; supplementum in eas ipsi scriberent sibi; datae. Ti. Sempronio Graccho et P. Sempronio Tuditano imperium prouinciaeque Lucani et Gallia cum suis exercitibus prorogatae; item P. Lentulo qua uetus prouincia in Sicilia esset, M. Marcello Syracusae et qua Hieronis regnum fuisset, T. Otacilio
Abbreviated transcription (Latin):
magistrum equitu. ⁊ .p. claudiu plectu
cui Sicilia prouncia in p̾tura fuerat tum
pretores creati. E.N. fuliuus flaccus.clau¬
dius nero. inde Iunius. Silanus .ꝑ. cõneliꝰ
Silla comitiis perfectis dictatõ magistratu
abiit ¶ Edilis Curulus fuit eo añno. cu
inde Cornelio Cehego .p. Coͣndius scipio
cui p̾ africanus fuit cognorh̃. huic petenti
edilitatem cum cobsisterent tũc pł. negãtes
racionem eius habendam esse ꝙ non dum
appetendu. legitima etas eẽt. Si mͦ in quid
omnnes quirites edilem facer ulũt satis
amioꝵ habeo tanto inde fauore ad suffraigiuĩ
ferendum in tribus discursum est ut tͥbui
repente incepto destiterit Edilis largitio
hec fuit lud̾ Romani pro temporis illius
copiis magnifice facti ⁊ diem unum
instaurati et congiolei in uicos singłos
dati .L. uillius. tͦ. appulus. ⁊ ind̾ fundam
Fundulus E diles plebei aliquot matnas
apud poprilum probri accũauerũt qͤsda

Expanded text:
, magistrum equitum, et Ap. Claudium Pulchrum , , magistrum equitum, et Ap. Claudium Pulchrum , cui Sicilia prouincia in praetura fuerat. tum praetores creati Cn. Fuluius Flaccus <C.> Claudius Nero M. Iunius Silanus P. Cornelius Sulla . comitiis perfectis dictator magistratu abiit. aedilis curulis fuit eo anno cum M. Cornelio Cethego P. Cornelius Scipio , cui post Africano fuit cognomen. huic petenti aedilitatem cum obsisterent tribuni plebis, negantes rationem eius habendam esse quod nondum ad petendum legitima aetas esset, 'si me' inquit 'omnes Quirites aedilem facere uolunt, satis annorum habeo.' tanto inde fauore ad suffragium ferendum in tribus discursum est ut tribuni repente incepto destiterint. aedilicia largitio haec fuit, ludi Romani pro temporis illius copiis magnifice facti et diem unum instaurati, et congii olei in uicos singulos dati. L. Uillius Tappulus et M. Fundanius Fundulus , aediles plebeii, aliquot matronas apud populum probri accusarunt; quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
liberaret. Is ⁊ in contione Senatꝰ ꝯsultum
recitauit. ⁊ edixit Ut quicunq libroe
uaticimos precationesue aut artẽ sacficadi
conscuptam haberet eos liberos oĩs lictasq
ad se ante kalendas aprilis defẽret. neu
quis in priblico sacroue loco nouo aut
externo ritu sacrificaret. CAliqͦt publici
sacerdotes mortui eo anno sunt.i. Cõnelis
Lentulus pontifex maximꝰ ⁊ .c. Papirius
.c̃.f. masso pontifex ⁊ furius piluᷤ augũ
locũ .in. Cornelius cohactus ĩ papirii.cN.
Seriuilius Cepio pontifices suffecti sũt Augũ
creatus.P. quintius flamineus.x. uixi
sacroꝵ.i. Cornelius Lentulus. ¶ Comitiõ
consularium iam ad petebat t̾epus. s quia¬
T. consules a bello intentos uotar non pla¬
cebat. T. Sempnius Consul comitiuoꝵ
causa dictatorem dixit. C claudiũ. Cen¬
tonem ab eo magister equitu est dictus.q.
fuluius flaccus dictator .pͦ. comitiali die
creauit Consulem .q. fuluium Flaccum

Expanded text:
liberaret. is et in contione senatus consultum liberaret. is et in contione senatus consultum recitauit et edixit ut quicumque libros uaticinos precationesue aut artem sacrificandi conscriptam haberet eos libros omnes litterasque ad se ante kalendas Apriles deferret neu quis in publico sacroue loco nouo aut externo ritu sacrificaret. aliquot publici sacerdotes mortui eo anno sunt, L. Cornelius Lentulus pontifex maximus et C. Papirius C. filius Masso pontifex et P. Furius Philus augur locum M. Cornelius Cethegus , in Papiri Cn. Seruilius Caepio pontifices suffecti sunt; augur creatus L. Quinctius Flamininus , decemuir sacrorum L. Cornelius Lentulus . comitiorum consularium iam appetebat tempus; sed quia consules a bello intentos auocare non placebat, Ti. Sempronius consul comitiorum causa dictatorem dixit C. Claudium Centonem . ab eo magister equitum est dictus Q. Fuluius Flaccus . dictator primo comitiali die creauit consules Q. Fuluium Flaccum
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuitatem incessit ut aut hoĩes aut dei
repente alu uiderentur facti. nec iam in
secceto modo atq inter parietes ab hoste¬
tenebantur Romani ritus. s in publico
eciam ac foro Capitolioq mulieꝵ turba
erat nec sacrificantiu nͨ p̾cantiu deos
intrio more sacrificuli ac uates ceperant
yminu mẽtes qͦꝵ numerum hausit
rustica plebs ex inculctis diutino bello
infestisq agris egestate ⁊ metu in urbe
compulsa. et questus ex alieno errore
facilis quem uelut ex successe atis usu
et ad publicam querioniã excessit res
mosati giauter ab Senatu ediles¬
triũq uiri capitales ꝙ nõ prchiberent
cõmouerentq eam multitudine e foro
ac discicer̾ apparatus Sacroꝵ conati eẽnt
haud procul abfuit quin uiolarentũ ⁊bi
potentus iam esse id malum apparuit.
ꝙͣ ut minoris per magistratus sedaretur.
Inde Emilio. p̾r urbis negociũ ab senatu
datum est. ut et hiis religionib populu

Expanded text:
ciuitatem incessit ut aut homines aut dei ciuitatem incessit ut aut homines aut dei repente alii uiderentur facti. nec iam in secreto modo atque intra parietes abolebantur Romani ritus, sed in publico etiam ac foro Capitolioque mulierum turba erat nec sacrificantium nec precantium deos patrio more. sacrificuli ac uates ceperant hominum mentes quorum numerum auxit rustica plebs, ex incultis diutino bello infestisque agris egestate et metu in urbem compulsa; et quaestus ex alieno errore facilis, quem uelut concessae artis usu etiam ac publicam querimoniam excessit res. incusati grauiter ab senatu aedilesirique capitales quod non prohiberent, cum emouere eam multitudinem e foro ac disicere apparatus sacrorum conati essent, haud procul afuit quin uiolarentur. ubi potentius iam esse id malum apparuit quam ut minores per magistratus sedaretur, M. Aemilio praetori urb. negotium ab senatu datum est ut eis religionibus populum
Abbreviated transcription (Latin):
urbis Taretino  potũidẽ.
Ipsoꝵ interim Salẽtinoꝵ innobłes ⁊ irbes ad
cum defecerunt. Eodem tempore ĩ b̾rutiis
ex xii populis qui anno priore ad Penos
disciuerant Consentini ⁊ Tauiani ĩ fidez
pariter redierunt. et plures redissent nĩ
t̾ pomponius ⁊ ieiẽtanus p̾fectus socium
prosperis aliquot popłationib ⁊ in agro
Bructio iusti ducis spẽm nactꝰ tumultuario
exercitu coacto tũ annone ꝯflixisset magna
ibi ius hominu Sed incondite Turbe
agrestium ẜuoꝵ que cesa aut capta est
nimiumq iacture fuit ꝙ Prefectus int̾
ceteros est captus. Et cu temeraie pugne
actor ⁊ ante publicatis oĩb malis actib
et Reipublice ⁊ socretatibus Infidue
damnosusq Sempronius osul in lucanis
multa prelia parua haut ullo digna memo¬
ratu fecit ⁊ innobilia oppida lucanoꝵ
aliquoe expugnauit qͦd diutiꝰ trahebatur
bellum ⁊ uariabant sedem adiuerseq res
non fortunam magis qͣ aĩos hominum.
tanta religio. et ea mag̾ ex pãte externa

Expanded text:
e. ipsorum interim Sallentinorum ignobiles urbes ad eum defecerunt. eodem tempore in Bruttiis ex duodecim populis qui anno priore ad Poenos desciverant Consentini et Tauriani in fidem populi Romani redierunt; et plures redissent, ni T. Pomponius Veientanus, praefectus socium, prosperis aliquot populationibus in agro Bruttio iusti ducis speciem nactus tumultuario exercitu coacto cum Hannone conflixisset. Magna ibi vis hominum, sed inconditae turbae agrestium servorumque, caesa aut capta est. minimum iacturae fuit quod praefectus inter ceteros est captus, et tum temerariae pugnae auctor et ante publicanus omnibus malis artibus et rei publicae et societatibus infidus damnosusque. Sempronius consul in Lucanis multa proelia parua, haud ullum dignum memoratu fecit et ignobilia oppida Lucanorum aliquot expugnauit. quo diutius trahebatur bellum et uariabant secundae aduersaeque res non fortunam magis quam animos hominum, tanta religio, et ea magna ex parte externa,
Abbreviated transcription (Latin):
misit qua die m castris ad accipiẽduz
frumentuz presto essent õi undiq gnͣ̃e
uehiculoꝵ Iumẽtoꝵq ex agͥs c̾õtracti
id ꝓut cetera secordia negligentiaq
Acampanis actu paulo plus. ccce.
uehicula missa ⁊ pauca p̾tea rumẽt
ob id castigati sunt ab Annone ꝙ ne
fames quidemq mutas accede̾t bestia
curaꝵ eoꝵ stimulare posset alia p̾dicta
dies ad frumentu maiore aparatu
petendum ea omnia sicut acta erant
cum enunciata Beneuentanis essent
legatos.x. extimplo cura ad consuls
et inter se cõpassent ut alt̾ ĩ cãpanu
exercitu duceret Fuluius cui ea ꝓuiciu
obuenerat ꝓfectus nocte Beneuentim
menia est ingressus ex ꝓpĩquo cogͦst
Agnone cum exercit parte profectum
frumentatum ꝑ questorem Cãpaus
datu frumẽtu duemilia plaustroꝵ
incognitam in hermẽq alia turbam
aduenisse ꝑ tumultũ ac tͤpidationez
omnia agi castroꝵq fõma ⁊ militan

Expanded text:
misit qua die in castris ad accipiendum misit qua die in castris ad accipiendum frumentum praesto essent omni undique genere uehiculorum iumentorumque ex agris contracto. id pro cetera socordia neglegentiaque a Campanis actum; paulo plus quadringenta uehicula missa et pauca praeterea iumenta. ob id castigatis ab Hannone quod ne fames quidem, quae mutas accenderet bestias, curam eorum stimulare posset alia prodicta dies ad frumentum maiore apparatu petendum. ea omnia, sicut acta erant, cum enuntiata Beneuentanis essent, legatos decem extemplo ad consules—circa ur inter se comparassent ut alter in Campaniam exercitum duceret, Fuluius, cui ea prouincia obuenerat, profectus nocte Beneuenti moenia est ingressus. ex propinquo cognoscit Hannonem cum exercitus parte profectum frumentatum; per quaestorem Campanis datum frumentum; duo milia plaustrorum, inconditam inermemque aliam turbam aduenisse; per tumultum ac trepidationem omnia agi, castrorumque formam et militarem
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e fuit. ¶ Cum Anibal cirta Tare̾tum
consules ambo in Sangnio essent ded
circu sessuri Capua uiderent qd malũ
diuturne dbesidionis esse solet Iaz famez
Campani sentiebant quia semẽtez facere
phibuerat eos romani exercitꝰ. It aq
Legatos ad anibalem miẜũt orantes
ut̃ prius q consules in agͦs suos educert
legiones uieq omes hostiu presidiis
insiderentur frumentu. Ex propinquis
Locis conuehi iuberet Capuã Anibal an¬
nonem ex brutiis cu exercitu ĩ cãpaĩa
transire ⁊ dare opera ut frumẽti copia
fieret Campanis iussit hanno ex Brutiis
profectus cum exercitu uitabundus castra
hostium. Consulesq q̃ m Sagnio erant
cum beneuento ia appropĩquaret m .m.
M. passuu ab ip̃a urbe loco edito caftͦ
posuit. Inde ex sociis circa popłis qͦ estare
cõportatum erat deuchi frumentui
castra iussit presidiis datis. q̃ comeatꝰ
eos ꝓsequerentur. Capua inde nuntui

Expanded text:
genere fuit. cum Hannibal circa Tarentum, genere fuit. cum Hannibal circa Tarentum, consules ambo in Samnio essent sed circumsessuri Capuam uiderentur, quod malum diuturnae obsidionis esse solet, iam famem Campani sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos Romani exercitus. itaque legatos ad Hannibalem miserunt orantes ut priusquam consules in agros suos educerent legiones uiaeque omnes hostium praesidiis insiderentur, frumentum ex propinquis locis conuehi iuberet Capuam. Hannibal Hannonem ex Bruttiis cum exercitu in Campaniam transire et dare operam ut frumenti copia fieret Campanis iussit. Hanno ex Bruttiis profectus cum exercitu, uitabundus castra hostium consulesque qui in Samnio erant, cum Beneuento iam appropinquaret, tria milia passuum ab ipsa urbe loco edito castra posuit; inde ex sociis circa populis quo aestate comportatum erat deuehi frumentum in castra iussit praesidiis datis quae commeatus eos prosequerentur. Capuam inde nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
faciendis preerit pretor hafs qͥuis. pͦp.
hostiis sacra faciat hoc si recte facietis gau¬
debitis semꝑ fietq res ur̃a melior. na
Is diu extinguet perduellios uestros qui
apollii req diuina facienda inspicerẽt
Ea cum inspecta relataq ad senatũ ẽẽnt
censuerũt patres apollini Ludos uouẽdos¬
faciendosq/ et quando ludi facti essent
xii. milia eris pretori ad rez diuina et
duas hostias maiores dandas alterũ.s.
facerent. hiisq hostiis apollini boue/ a¬
Narro ⁊ capris duab aliis auratis albis
Latone boue femina aurata ludos p̾tor
in c̾ico maximo cũ facturus esset edixit.
Ut pepulus ꝑ eos ludos stipe apallmi
quantuz cõmoduz esset ꝯferet. Hec est
origo ludoꝵ apolli̾ou̾ uictoriẽ nõ uali¬
tudinis gͦ ut pleriq rentur uoto fc̾t̾osq
popłus coronatus spectauit mat̾ne suppłi¬
cauere uulgo apertis ianuis ĩ ꝓpatulis
epulati sunt Crebriq dies oĩ cerimonia

Expanded text:
faciendis praesit praetor is quis ius faciendis praesit praetor is quis ius hostiis sacra faciant. hoc si recte facietis, gaudebitis semper fietque res vestra melior; nam is deum extinguet perduellis vestros qui Apollini reque divina facienda inspicerent. ea cum inspecta relataque ad senatum essent, censuerufaciendosque et quando ludi facti essent, duodecim milia aeris praetori ad rem diuinam et duas hostias maiores dandas. alterum sefacerent hisce hostiis, Apollini boue aurato et capris duabus albis auratis, Latonae boue femina aurata. ludos praetor in circo maximo cum facturus esset, edixit ut populus per eos ludos stipem Apollini quantam commodum esset conferret. haec est origo ludorum Apollinarium, uictoriae, non ualetudinis ergo ut plerique rentur, uotorum factorumque. populus coronatus spectauit, matronae supplicauere; uolgo apertis ianuis in propatulo epulati sunt celeberque dies omni caerimoniarum
Abbreviated transcription (Latin):
non dum tpre uenerat afferebat fidem
priore carmine canensis predcta clades
in hec fere uerba erat. Amnẽ tͦiugena¬
Romanc fuge cannam. Ni te alieĩgene
cogant Campo diomedis. Conserere
manus neq cedes tu in donͨ. cõpleueris
sangume campum multaq milia occisa
tua deferat amnis. In po̾tu magnu ex
terra frugifera piscib atq auib feris¬
quoq incolunt terras. His fluat esca
caro tua. Na ita michi iuppit fctus ẽ
et diomedes aorgus argiuita poscet
cannam flumen qui militauerãt ĩ hiis
Locis iuxͣ atq ipãm clade agnoscebant.
Cum alteru carm̾ recitatu nõ eo tm̃
obscurius qͥa incertiora futura p̾tei̾tis sũt
s ꝑꝑ laxius ecia scripture genus hostes
Romani si expellere uultis uomica. que
gentiu uenit longẽ Apollini uouendos
denseo ludos qui quot ãnis coĩt̾ apollini
fiant. cum popłus dederit ex publico p̾atẽ
priuatis uti ꝯferant ꝓ se atq suis huiludiᷤᷤ

Expanded text:
nondum tempus uenerat, adferebat fidem. nondum tempus uenerat, adferebat fidem. priore carmine Cannensis praedicta clades in haec fere uerba erat: 'amnem, Troiugena, fuge Cannam, ne te alienigenae cogant in campo Diomedis conserere manus. sed neque credes tu mihi, donec compleris sanguine campum, multaque milia occisa tua deferet amnis in pontum magnum ex terra frugifera; piscibus atque auibus ferisque quae incolunt terras iis fuat esca caro tua; nam mihi ita Iuppiter fatus est.' et Diomedis Argiui campos et Cannam flumen ii qui militauerant in iis locis iuxta atque ipsam cladem agnoscebant. tum alterum carmen recitatum, non eo tantum obscurius quia incertiora futura praeteritis sunt sed perplexius etiam scripturae genere. 'hostes, Romani, si ex agro expellere uoltis, uomicam quae gentium uenit longe, Apollini uouendos censeo ludos qui quotannis comiter Apollini fiant; cum populus dederit ex publico partem, priuati uti conferant pro se atque suis; iis ludis
Abbreviated transcription (Latin):
ter quo faciliora plaustra minõq mols
in transitu esset iumenta inde ⁊ hoĩes
contracti ⁊ opris impigre ceptũ pauc̾oq
post dies classis instructa ac parata
orcumuehitur arte et ante ip̃m potũ
anchoras iacit. Hũc statũ reꝵ Anibal
barenti reliquit. regressus ip̃e ĩ ybeͣna
Ceteꝵ defectio Tarẽtinoꝵ utru priore
anno an hoc facta sit ĩ diu̾sũ autores
trahunt plures pͥore siq̃ etates memoriẽ
reꝵ hoc anno factam traddũt ¶Roma
consules pretoresq usq in die .u. klas¬
Mayais Latine tenuerunt.
o die perpetrato sacro in mõte ĩ suas¬
⁊ quiso ꝓyuincias ꝓficiscit᷑. Religio
deinde noua abiecta est ex cãminib mar¬
cianis. Nates hic Marcius illustris
fuerat et cum conquisitio pͥore anno
uenerãt. Is protinus nouo p̾toiͣ sibille
traddiderat. Ex huius Marcii duobus
carminib alterius postea ẽ acta dedita
Curato auctoritas cue̾tu alteri q cuius

Expanded text:
inter quo faciliora plaustra minorque moles inter quo faciliora plaustra minorque moles in transitu esset. iumenta inde et homines contracti et opus impigre coeptum; paucosque post dies classis instructa ac parata circumuehiancoras iacit. hunc statum rerum Hannibal Tarenti relinquit regressus ipse in hiberna. ceterum defectio Tarentinorum utrum priore anno an hoc facta sit, in diversum auctores trahunt; plures propioresque aetate memoriae rerum hoc anno factam tradunt. Romae consules praetoresque usque ad aMaias Latinae tenuerunt; eo die perpetrato sacro in monte in suas quisque prouincias proficiscuntur. religio deinde noua obiecta est ex carminibus Marcianis. uates hic Marcius inlustris fuerat, et cum conquisitio priore anno uenerant; is protinus nouo praetori Sullae tradiderat. ex huius Marci duobus carminibus alterius post rem actam editi comperto auctoritas euentu alteri quoque, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
uit dedituros se hostes assentiebãt Ta¬
aentini. Ceteꝵ ei qui consiliu affere
orez quoq in eam rem afferenda cen¬
sebant esse. punicas eim naue̾ ex sicił
accitas id posse facere suas quoq sinu
exiguo intus inclusas esse cu claustͣ
portꝰ hostis haberet ⁊ qͣm admodu inde
in aꝑtum mare euasuras euaderet
inquit Inibal multa qͥ ĩpedita nã sũt.
Consilio expediuntur ⁊rbe in cãpo
positam habetis plane ⁊ sãt late uie patẽt
in oĩs partis uia que in põtu ꝑ media
urbem ad mare trãsmissa est plaustͥs
transueam naues haud magna mole et
mare nostrum erit qͦ nũc host̾e̾ potiũt᷑
et illinc mare hinc terra cĩcu sedebimꝰ
arcem ymo breui aut relictu ab hostib
aut cum ip̃is hostib capiemus. hec or̃o
no pem modo effectus s ingẽte eciam
ducis admiratione fecit cõtracta extiplo
undiq plaustra iu̾ctaq inter se ⁊ machm̃
ad subducendas naues admote ĩ uictũq

Expanded text:
ut dedituros se hostes. adsentiebantur Tarentini; ceterum ei qui consilium adferret opem quoque in eam rem adferendam censebant esse. Punicas enim naues ex Sicilia accitas id posse facere: suas, quae sinu exiguo intus inclusae essent, cum claustra portus hostis haberet, quem ad modum inde in apertum mare euasuras? 'euadent' inquit Hannibal. 'multa, quae impedita natura sunt, consilio expediuntur. urbem in campo sitam habetis; planae et satis latae uiae patent in omnes partes. uia, quae ex portu per mediam urbem ad mare transmissa est, plaustris transueham naues haud magna mole et mare nostrum erit, quo nunc hostes potiuntur, et illinc mari, hinc terra circumsedebimus arcem; immo breui aut relictam ab hostibus aut cum ipsis hostibus capiemus.' haec oratio non spem modo effectus sed ingentem etiam ducis admirationem fecit. contracta extemplo undique plaustra iunctaque inter se et machinae ad subducendas naues admotae munitumque
Abbreviated transcription (Latin):
aueris precedentes sosis seracusanus
et mericus yspanus : quoꝵ altero duce
nocturno Siracusas intro itu erat alt̾
nassum qdq in presidii erat ꝓdiderat
hiis ambob ciuitas data ⁊ qͥngena iugeã
agͥ solidi in agro siracusano qͥ aut regiꝰ
haud hostium populi Romani fuisset
et edes Siracusis cuius uell eoꝵ ĩ quos
belli iure aĩaduersum esset. Merito
yspanisq qui cum eo trasierat urbs
agerq in sicilia ex hiis qͥ a populo
Romano defecissent iussa dari. Id.M.
Cornelio mandatum ut ubi ei uider̃t᷑
Uurbem/ agrumq assignaret eis ĩ eode

Expanded text:
aureis praecedentes Sosis Syracusanus aureis praecedentes Sosis Syracusanus et Moericus Hispanus, quorum altero duce nocturno Syracusas introitum erat, alter Nassum quodque ibi praesidii erat prodiderat. his ambobus ciuitas data et quingena iugera agri, Sosidi in agro Syracusano qui aut regius aut hostium populi Romani fuisset et aedes Syracusis cuius uellet eorum in quos belli iure animaduersum esset, Moerico Hispanisque qui cum eo transierant urbs agerque in Sicilia ex iis qui a populo Romano defecissent, iussa dari. id M. Cornelio mandatum ut ubi ei uideretur urbem agrumque eis adsignaret. in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
et diis inmortalib habitus honos ei pnͣti
negare truĩphum an quem tͣder̾ exẽcitu
successori iussissent ꝙ ubi manente in
ꝑuincia bello decerneretur eum quasi de¬
bello triumphare cum exercitus testi meĩti
atq Inmeriti truĩphi abeet mediũ uisu ut
ouans urbe nuret. T. Nł. p̃l. ex auctorita ᷤ
senatus ad ppͥͫ tulerunt ut.m̃. marcelso
quo diez urbem ouans miret Imꝑiũ cẽt
pridie ꝙ urbe miret in mõte albano triũ¬
phauit. Inde ouans multam p̃ se predam
in urbem intulit cum simulacro captaꝵ
Siracusaꝵ capta pulte. balisteq ⁊ alia oĩa
Instrumenta belli lata ⁊ pacis diuturne
Regieq epulentie ornamẽta argenti
Erisq f abrefacta uasa alia supplex
precios aq uestis ⁊ mlta nobilia signa
quib inter pͥmas grecie urbes siracuse
ornate fuerant punice quoq uictorie
signum octo ducti Elephanti et non
minimum fuit spectaculum cũ cõuiᷤᷤ

Expanded text:
et dis immortalibus habitus honos ei praesenti et dis immortalibus habitus honos ei praesenti negare triumphum, an quem tradere exercitum successori iussissent—quod nisi manente in prouincia bello non decerneretur—eum quasi debellato triumphare cum exercitus testis meriti atque immeriti triumphi abesset, medium uisum ut ouans urbem iniret. tribuni plebis ex auctoritate senatus ad populum tulerunt ut M. Marcello quo die urbem ouans iniret imperium esset. pridie quam urbem iniret in monte Albano triumphauit; inde ouans multam prae se praedam in urbem intulit. cum simulacro captarum Syracusarum catapultae ballistaeque et alia omnia instrumenta belli lata et pacis diuturnae regiaeque opulentiae ornamenta, argenti aerisque fabrefacti uis, alia supellex pretiosaque uestis et multa nobilia signa, quibus inter primas Graeciae urbes Syracusae ornatae fuerant. Punicae quoque uictoriae signum octo ducti elephanti, et non minimum fuere spectaculum cum coronis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hosti faciebat. Ron enm tm subuchi
oppidanis ꝑ pacata litora apertosq põtus
hominu assuebat ut artius presidiu
eciam sme inuecto qͥa ibi pauci erant ex
ante preparato substentari posset classisq
Tarentinis ne inuectũ quidem sufficerẽt
tandem maiore gratia ꝙͣ uenerat classis
dimissa est annona haud mltm laxau̾at
qͥa remoto maritimo presidio subuchi fru¬
mentum nõ poterat ¶Eiusdem Estatis
exitu .iii. marcellus ex Sicilia prouincia
cum ad urbem uenisset/. A. c̃. Calphurno
p̃. N. Senatus ei ad Edem bellone datus est
Ibi cum de reb a se gestis deẜuisset qͣstꝰ
Leuiter nõ sua magis q̃ militum uicem
ꝙ ꝓiuncia confecta exercitu deportare
non licuisset postulauit ut triumphãti
urbem nure liceret. Id nec impetrauit cu
multis uerbis actu esset utrum nimis
ꝯueniret cuius noĩe absentis ob res ꝓspere
ductu eius gestas/ Supplicatio de creta foret

Expanded text:
quam hosti faciebat; non enim tantum subuehi quam hosti faciebat; non enim tantum subuehi oppidanis per pacata litora apertosque portus hominum absumebat, ut arcis praesidium etiam sine inuecto quia pauci erant ex ante praeparato sustentari posset, Tarentinis classique ne inuectum quidem sufficeret. tandem maiore gratia quam uenerat classis dimissa est; annona haud multum laxauerat quia remoto maritimo praesidio subuehi frumentum non poterat. eiusdem aestatis exitu M. Marcellus ex Sicilia prouincia cum ad urbem uenisset, a C. Calpurnio praetore senatus ei ad aedem Bellonae datus est. ibi cum de rebus ab se gestis disseruisset, questus leniter non suam magis quam militum uicem quod prouincia confecta exercitum deportare non licuisset, postulauit ut triumphanti urbem inire liceret. id non impetrauit. cum multis uerbis actum esset utrum minus conueniret cuius nomine absentis ob res prospere ductu eius gestas supplicatio decreta foret