comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legalis sacerdotii statuta simul obseruan¬
da ẽẽ decernerent. Quos ꝓcerto ipsalegiꝰ
doctrina desuscipienda grã xp̃i quasi elisa¬
beth de nomine iohannis uiua uoce confir¬
mat dicendo ꝑlegislatorẽ. ꝓphetam uob̾
suscitabit dns ds̃ ur̃ de fr̃ib uris tamquã
me: ipsum audietis uxta om̃a quȩcumꝙ
locutus fuerit uobis. Ipsum quoq legale iiIi.¬
sacerdotium tacitis cerimoniarũ suarũ ty¬
pis quasi mutis litterarũ figuris zachariaᷤ
eidem graẽ nascenti testimoniũ ꝑhibet.
quia nichil prorsus in om̃ib sacerdotii uete¬
ris obseruationib actum uel dictũ e̾ẽ cre¬
dendum est: qđ non euangłii gram̃ si rec̾¬
te in telligatur expresserit. Qđ autem
declarato post modu et confirmato nomine
iohannis aꝑtũ est os zacharię. & loqͤbatur
benedicens đm: patet utiꝙ quia manifes¬
t̾ata ꝑ apłos grã noui testam̃ti multa etiã
turba sacerdotũ obȩdiebat fidei. relictaq

Expanded text:
legalis sacerdotii statuta simul observanlegalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque
Abbreviated transcription (Latin):
riam. Et respondens mater eius dixit.
Nequaquam. sed uocabitur iohannes. Ioħs
interpretatur dñi gratia. siue in quo est
grã. Quo nomine et totam euangłicȩ dis¬
pensationis grãm quã prędicat & ipsum
specialiter dnm̃ signat. ꝑ quem ẽadẽ grã
mundo donata est. Quiuero natum pue¬
rum patris zachariȩ nomine magis quam
iohannẽ uocandui e̾ȩ decernebant. eo ᷤ pro¬
fecto figurant qui dño noua graẽ munera
declarante cuperent eum potius consueta
sacerdotii ueteris edicta prędicare. Unde
bene ⁊achariaᷤ memor dñi interpretatur.
quia uidelicet memoriã antiquȩ obseruati¬
onis quae utiq a dño data est figurate
denuntiat Contendebant ergo deno¬
mine nati ꝓphetę hi qui conuenerant. &
zachariã hunc uocari satagebant at con¬
tra mater uerbis & pater scriptis quia
iohannes magis appellandus est astrue¬
bant. quia fuere non nulli cęlestium sacra¬
mentoꝵ minus periti qui in primordiis
euangelii coruscantis carnalia adhuc

Expanded text:
s dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
mus uirtutes : qui de tenebris nos uocauit
in admirabile lumen suum. Cius continuȩ .iii¬
flagitemuᷤ auxilium: ut lucẽ scientiȩ quam
contulit in nobis ipse conseruet. atq ad ꝑfec¬
tum usq diem ꝑducat. Et ut digni simuᷤ
exaudiri precantes: abiciamus ipsi opera
tenebrarũ. et induamus nos arma lucis. Sic
et enim supplicantes concite quȩ desideramꝰ
accipimus. quia nimirũ uerba deuotȩ orati¬
onis adiuuat manus piȩ operationis. Et quia
beati prȩcursoris hodie natalitia celebramꝰ.
oportet ut quem salutiꝰ ȩternȩ prȩconem
suscepimus. hunc &iam & nrae orationiᷤ ad¬
iutorem quȩramus. Ipsum itaq in terceden¬
do rogemus impetrare: ut ad eam cui testi¬
moniũ ꝑhibuit lucem. uitam & ueritatem

Expanded text:
 ejus, qui de tenebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
aestimatione iudicantur. ad huc in oculis in¬
terni arbitri minus aliquid ꝑfectionis ha¬
be ant. Et rursus solet euenire: ut non nulli
quibusda uirtutũ operib immoderatius stu¬
dendo dum sine scientia dõ placere appetunt.
ꝓximoꝵ oculos offendant. Aqua utraq re¬
p̃hensione parentes beati ioħis immunes e̾ẽ
declarant᷑. De quib cũ dictũ eẽt erant aut̃
iusti ambo: continuo subnectit᷑. ante dm̃.
Et cũ adiunctũ ce̾t in cędentes in om̃ib man

Expanded text:
aestimatione judicantur, adhuc in oculis inaestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus man
Abbreviated transcription (Latin):
li pontifices cum subiectis sibi sacerdotibus
eis qui dignior uideretur speciali reuerentia
ac potestate prȩminens summi sacerdotis no¬
men haberet. Qui autem ordo partium
earundem seruari deberet: missa coram
dauid rege & principibus familiarũ sacer¬
dotalium & leuiticarũ sorte quȩrebat᷑. In qͦrũ
distributione sortium abia de cuius uice &
genere ⁊acharias oritur octauo loco posit᷑
inuenitur. Et recte preco noui testamenti
in quo gła resurrectionis mundo declarat᷑
loco octauę sortis nascitur : quia & dñs nr̃
una sabbati quae ẽ adie conditionis octaua
resurrexit amortuis. & nob̾ post sex huiuᷤ
scłi ętates ac septimã quietis animarũ quę
ẽ in alia uita octaua iam aetas ꝑpetuę re¬
surrectionis infine ꝓmittit᷑. Erant autem¬
iusti ambo ante đm. in cę̧dentes in om̃ibus
mandatis & iustificationib dnĩ sine quęrela
Depe contigit. ut hi qui iã ꝑfecti hominum

Expanded text:
li pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, li pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, eis qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitsti ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum
Abbreviated transcription (Latin):
statuit qui tempore sacrificii cotidie psal¬
mos cum melodia resõnarent. atq animoᷤ
populi circumstantis ad memoriã amorẽq
cȩlestium non solum sublimitate uerboꝵ
quȩ dicebantur sed etiam su auitate sonoꝵ
qua dicebantur erigerent. Uolensq ut.
crescente cultu & magnificentia templi
decus quoq ministerũ illius & ministran¬
tium cresceret cetus : conuocauit omnẽ
ꝓgeniem filioꝵ a aron. & eos uidelicet qui
de elearar & illos qui de ithamar stirpe
descenderant. diuisitꝙ hos in partes uigin¬
ti quat tuor. ac de his singulis singuloᷤ pon¬
tifices digens cȩteros qui in partibus erant
sacerdotii minoris qui nunc presbiteratus uo .xuii.¬
catur officio fungi prȩcepit. ea uidelicet ꝓ¬¬
uisione ut dum qui libet pontificum uita
decęderet quicumq in cius parte optimus
putaret᷑ ei pontificatu succȩder&. Quas
uidelicet partes taliter ordinauit: ut singu¬

Expanded text:
statuit qui tempore sacrificii quotidie psalstatuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singu
Abbreviated transcription (Latin):
terni pontificatus ostenderet qui a indu¬
bius melioris pontificatꝰ preco & prȩcursor
existeret: Si uero fraternitatẽ uram̃ audi¬
re delectat qui sit abia de cuius uice zacha¬
rias originem duxisse ꝑhibetur. hic tempo¬
rib dauid regis summus erat sacerdoᷤ. Siu¬
quidẽ iubente: dño ꝑ moysen primo unus
in lege pontifex a aron est constitutus.
Post cuius mortẽ eleazar filius eius sacerdoti¬
um suscępit. Et hoc quoq mortuo: finees
filius cius sacerdotii successor extitit. Et sic
usq ad tempora dauid ꝑ annos circiter ꝗͣ¬
dringentos septuaginta unus post unum
extitere pontificatus heredes. At ueroda¬
uid cum magno feruens studio religionis
tẽpłu dño condere desiderasset. dñs autẽ
magis hoc ꝑfilium eius salomonẽ uellet
impleri. nichilominus ipse dauid omnia
quae ad futuram eiusdem templi construc¬
tionem uel reuerentiã ꝑtinerent sollicitus
prȩparare curauit. Unde etiam cantores

Expanded text:
terni pontificatus ostenderet quia non duterni pontificatus ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores
Abbreviated transcription (Latin):
bus idem sacrificii genus in mysteriũ sui
corporis & sanguinis in nouo testamento
offerendo instituit. Quis ergo congruenti¬
us trans lationẽ legalis & substitutionem
euangelici sacerdotii quã summi iuxta le¬
gem sacerdotis filius ꝓphetaret: Qui cum
et ipse summus sacerdos scđ̾m legẽ existere
posse uideret᷑: maluit docente intrinsecus
in cominutabili ratione ueritatis noui sacer¬
dotis preco quã successor & heres existere
ueteris. Maluit doctus inspũ uocatis in
desertũ populis noui testamenti sacram̃ta
prȩdicare.quam ad sc uenientib intepla
gloriosissimo illo tunc tẽporis sacerdotii ue¬
teris officio prȩc̾t. Prȩtulit longam solitu uii¬
dinis sitim & esuriem continuis hostiarum
sollẽpniis. pilis cameloꝵ & cinctui xonȩ pel¬
licię auro textas pontificũ post posuit stolaᷤ.
Ut quid enim hȩc fr̃s mei. nisi ut is qui meri¬
to iustitiȩ ꝑfectioris auctoritatẽ sibi prȩdi¬

Expanded text:
bus, idem sacrificii genus in mysterium sui bus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedi
Abbreviated transcription (Latin):
tib est genitus: ut eo confidentius iustitiȩ
prȩcepta popłis daret. quo hȩc ipse non qͣsi
nouitia didicisset. sed uelut hereditario
iure aꝓgenitorib accepta seruarer. De
sacerdotali ꝓsapia ortus est : ut eopotenti¬
us mutationẽ sacerdotii prȩconaretur. quo
ipsum ad sacerdotale genus ꝑtinere claresce¬
ret. Redẽptor & enĩ nr̃ incarne apparenᷤ
sicut rex nobis fieri dignatꝰ est regnũ cȩles¬
te tribuendo. ita etiã pontifex factus est
semer ipsũ ꝓ nobis offerendo hostiã dõ in
odorem su auitatis. Unde scriptũ ẽ. Iurauit
dnis. & non pęnitebit eũ. tues sacerdo ᷤ in ae¬
ternũ scđm ordinẽ melchisedech Melchise¬
dech quippe ut legimus sacerdos dĩ summi
longe legalis sacerdotii tempora prȩcessit.
offerens dño panẽ et uinũ. Et ideo redẽp¬
tor nr̃ sacerdos e̾ẽ dicitur scđm ordinem
mel chisedech: quia ablatis uictimis legali¬

Expanded text:
tibus est genitus, ut eo confidentius justitiae tibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis.Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legali
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne dns & redẽptor
nr̃ multoᷤ dispensationis suȩ testeᷤs ui¬
pręmisit & nuntios. qui diuersis
temporib diuersis israheliticȩ plebis
tribubus orti non diuersa fide sed uno
eodemq ꝑ omnia sensu eiusdẽ in carna¬
tionis mysteriũ ꝓphetando prȩcinerent.
Hoꝵ ultimus & quasi limes quidam legis et
euangelii figurę & ueritatis iohannes ap¬
paruit. dnõ ad testante qui ait. Lex &
ꝓphetȩ usq ad iohannem. & ex eo regnum
dĩ euangelicatur. Unde etiã plus quam
ꝓpheta dictus est. quia quem cęteri alon¬
ge ꝓphetando solum prędixerant. ille et
primo uenturũ ꝓphetando signauit. & mox
uenientẽ ostendendo monstrauit. Qui
certȩ grã dispensationis non solũ iustis sed&
de pontificali stirpr ortis parentib natus
asseritur. Fuit enim sacerdos sicut exlec¬
tione euangelica audiuimus nomine za¬
charias deuice abia. & uxor illi de filiab
a aron: et nomen eius elisabeth: Crant aut̃
iusti ambo ante đm. Iustis quippe paren¬

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe paren
Abbreviated transcription (Latin):
cõi est fus ac dõ placitũ. ut nata¬
lem beati laurentii prȩcipua de¬
uotione ueneremur : cuius radian¬
tibus flammis uictrix in hunc
quoꝙ diem toto orbe xp̃i coruscat ȩccła.
Qui cum in sede gloriosissimi patriarchȩ di¬
aconatus fungeretur officio. puritate in¬
nocentis uitȩ fortissimȩq mortis triumpho
apłico se consortio copulauit. Nec in me. ii¬
rito eum apłoꝵ supparem prȩdicamus: cui
et castitas animi leuiticũ ministeriũ dedit.
et plenitudo fidei martẏrii contulit digni¬
tatem. Quem uenerabilis xpͥs tus romanȩ
urbis antistes cum impietatẽ seuientis mun¬
di ꝑtormenta superaret. et regnis esset cae

Expanded text:
es, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coe
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uinculis alligatus ut uerbũ dĩ mo
lat. dnm̃ cęli quęrat. sed oꝑte mentis cȩci¬
tate sub fusus uultum animi erigere ad dm.
cordis oculos leuare non possit ad cęlum:
Sed qm̃ mola asinaria saxum ẽẽ constat.
uideamus si & paganoꝵ talis est mola
Talis est plane. Saxea enim mola ẽ paga¬
norum iuppiter. herculesq lapideus:
circa quos cęcis oculis frequenti errore
circueunt. Cȩcos in quam dixerim eoꝵ
oculos : qui putant se uidere quod non ui¬
dent. Aspicientes enim saxum: dm̃ se uidẽ¬
re confidunt. At tamen qui molam uol¬
uit consummandi aliquando finem oꝑis
habet. ex eundi spem gerit laboris: cui uͦ
mola asinaria ad collum suspendit᷑. por¬
tat lapidem. qui portare debuerat iugũ
dni. Asinus ergo ad molam. cecus ad la¬
pidem: gentilis ad saxum. qui ad orat
eum quem non uid& nec agnoscit. Ds̃
enim non in manu factis habitat. nec in
metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo

Expanded text:
quidem uinculis aquidem uinculis alat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti sitis. Qui sunt isti. nisi clerici idonei¬
& mon achi religiosi uel laici: Quisq igitur
his inreuerens aut contumeliosus extiterit:
hac beluina poena plectet᷑. ut informi saxo
religato illi ad collum pręcipitetur in mare.
Sed uideamus cur scandalizantib xp̃ianis
ista poena decreta sit: aut quid sibi uelit
ipsa sententia. Puto enim illam aliquod my¬
sterium continere. Quasi uero non suffice¬
ret in mare homini demergendo saxum qͣle¬
cumq non magnum aut enorme sed molȩ
asinariȩ lapis ei religetur ad collum: ut cũ
perituro homine pereat res usui necessaria
Sed puto hoc magis ẽẽ qđ inscripturis asini
figura popłs gentilium nuncupat᷑: qui claussꝰ
oculis circa ignorantiȩ moła erroris sui gyro
ꝑtrahitur. & sine ulla cursus directione uesti¬
giis inse sȩpe redeuntib inuitus usui labo¬
rat alieno. Nonne enim tibi uidet᷑ moła
diu in inperitiȩ suȩ labore uersat᷑. naturȩ

Expanded text:
perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido neiperfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam diu in inperitiae suae errore uersatur, naturae
Abbreviated transcription (Latin):
uestiti uident᷑ eẽ quod scĩ sunt. Sic igitur
& adam custodiens honestatis angłicȩ dig̃¬
nitatem: erat quidem nudus mundanis ues¬
tibus. sed immortalitatis erat splendore uesti¬
tus. Nil prauum respiciebant eius oculi.
non cor eius turpe aliquid cogitabat. Erat
apud honestas mentes nuditas ipsa uestitũ
Sicut enim apud nequam homines turpis
cogitatio a concupiscentia uestibus non arcet᷑.
ita apud scõs uiros honesta simplicitaᷤᷤ ad con¬
cupiscendum nuditate non trahitur : sed sicut
uitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia.
ita religiosis ad castimoniam oꝑta sunt uni¬
uersa. Quid autẽ ait euangłica lectio: Qui
scandalir auerit unum de pusillis istĩ qui
in me credunt : expedit ei ut suspendatur
mola asinaria in collo eius. & mergatur in
ꝓfundum maris. Pusillos hic non aetate
pueros sed malitia paruulos dicit. sicut apł̃s
ait. Malitia paruuli estote. ut sensibus

Expanded text:
vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam ꝓperemus. Quam autẽ in congru¬
um & absurdum est: ut quem nudũ mater
genuit. nudum suscepit ȩccła diues intrare
uelit in caelum. Propterea adolescenti illi
diuiti in euangłio asaluatore dicit᷑. qͥ sibi¬
tua. & da pauperibus. sq adeo enĩ nuda
uirtus apta caelo est: ut quamuis iustus. quã¬
uis sc̃s aurum uel diuitias possidens ñ possit
esse ꝑfectus. Talem enim uoluit adolescentẽ
illum dñs ad paradẏsum redire: qualis adã
fuerat deparadẏsi sublimitate deiectus. Nu¬
dus enim adam in cola paradẏsi fuit. Deniq
post peccatum nuditatẽ suã pręuidens. folio
pudenda contexit. Prius enim quã peccar&
honestatis erat colore uestitus. atq idco nu¬
ditatem in honestam non natura instituit:
sed delicti reatus inuenit. Nam & sc̃i angli
insplendidissimo habitu constituti numqͥd
tunicis operiuntur & palliis: Sed cum sit
in illis natiuitatis suȩ nud a substantia:

Expanded text:
januam properamus. Quam autem incongrujanuam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore dicitur: Si vuperibus. Usque adeo enim nuda virtus apta coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia,
Abbreviated transcription (Latin):
potentior constituet᷑ in regno. Non enim
adimperium cęlorum ꝑuenitur suꝑbia.
diuitiis. p̃fectura : sed humilitate. pauperie.
lenitatȩ. Arta enim & angusta uia est:
quae ducit ad regnum. Quisquis ergo ho¬
noribus inflatus fuerit & auri thesauris di¬
latatus : tamquam onustũ & impeditum
animal ꝑ angustum regni iter transire ñ
poterit. Simul &iam ut se ȩstimat ꝑuenis¬
se: sarcina eiꝰ exiguam portam non capienᷤ
reꝑcussa limine retrorsum redire coget᷑.
Ta enim angusta est diuiti porta cęlestis.
quam est camelo acus foramen exiguum.
Unde ait dñs. facilius ẽ camelũ ꝑforam̃
acus transire. quã diuitem intrare in reg¬
nũ cęlorũ. Sicut enim camełu anim al
tortuosum atq deforme exigua cauerna
prȩterire non patitur : ita & diuitẽ aua¬
rum atq mendacẽ arta cęli ianua minime
intrare ꝑmittit. Nam ideo nudi in hoc¬
uacrum: ut nudi quoq & expediti ad cęli

Expanded text:
potentior constituetur in regno; non enim potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum . Sicut enim camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeedimus, et nudi quoque, et expediti ad coeli
Abbreviated transcription (Latin):
i diligenter audistis cuangłicam
lectionẽ : in telligere potestis quia
ministris acsacerdotibus di reue¬
rentia debeatur. uel quia ipsos cle
re. Ait enim dñs ꝑcunctantibus discipłis
quis eoꝵ in regno cęloꝵ maior e̾et futurus.
statuto coram om̃ibus puerulo. Qui cũq
humiliauerit se sicut puer iste: hic maior
erit in regno cęloꝵ. Unde intelligimus
qđ humilitate ꝑuenit᷑ ad regnum. simplici¬
tate penctrat᷑ cȩlum. Quis quis ergo cupit
diuinitatis tenere fastigia: humilitatiᷤᷤ ima
sectetur. Quicumq uult frẽm p̃uenire
regnando. prius illum p̃ueniat obsequendo :
sicut ait apłs. Honore inuicem p̃uenientes.
Uincat eum officiis. ut possit uincere sc̃ĩtate
Di enim te non lesit frĩs obsequiũ. meret᷑ ut
diligas. Qđ si forsitan lesit: magis obscqͥũ
merct᷑ ut uincas. Hacc enim nrãe xp̃iani¬
tatis summa est: ut amantibus uicissitu¬
dinem. ledentibus patientiam rependamꝰ
Qui ergo fuerit patientior ad iniuriam.

Expanded text:
i diligenter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsos clerre. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
tem gloriosa p̾cucurrit passione
Huic atletȩ dĩ electo concordat duo¬
denus apłorum numerus. quos aprimis
miraculoꝵ uirtutib ad componendum
nouȩ fidei fundamentum erigendumq
adhuc tenerȩ statum ȩ̨ccłȩ diuina ꝓui¬
dentia ex omnib: quos capiebat munduꝰ
elegit : ut in omnem terrã sonus eoꝵ prę
quorum fructus sempiternus ꝑmanens
non marcescet. quibus ipse dñs locutus
est dicens. Uos estis lux mundi. Non
potest ciuitas abscondi supra montem

Expanded text:
tem gloriosa praecucurrit passione. tem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praquorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra m
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ memoriam prȩcedentiũ patrum
quos ante legem & sublege scriptura scã de¬
monstrante cognouimus ad hoc tantũmodo
ꝓferimus: ut facilius in telligere ualeatis
quanta uel qualis sit huius sacratissimȩ prę¬
sentia diei. cum omnib his de quib loqͥmur¬
U.
sine fine constat honesta. Nunc ergo
reuertamur ad eos quos unda baptisma¬¬
tis et effusio sanguinis xp̃i ab errore pa¬
terni delicti ac squalore uetustȩ genti
scĩ abluendo purgauit. Quorũ oculi
beati . qui xp̃m in carne uenientem ui¬
dere meruerunt. Nuius tam preclarȩ
uisionis iohannes baptista qui eodem
angło quo xp̃c denuntiante concept
est in ex ordio prȩdicationis atq baptis¬
matis primatum tenebat : qui iħm pecca¬
ta mundi tollentem uidendo agnouit
ac digito demonstrauit. quo inter natos
testante. Qui merito prȩcursor đni.
preco iudicis. ꝓpheta altissimi nuncupa¬
tur : quia nondum editus xp̃m mundo
uenturum ꝓphetauit. & ad redemptio¬
nem animarum ad inferos descenden¬

Expanded text:
antiquorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilSpiritus sancti, abluendo purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos  attestante. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descenden
Abbreviated transcription (Latin):
Magnus illic carorũ numerus expectat.
parentum. frm. filioꝵ frequens nos & co¬
piosa turba desiderat: iam de sua in colu.¬
mitate secura. adhuc de nr̃a salute sollici¬
ta:. Ad eoꝵ complexum & conspectum
uenire. quanta & illis & nobis in cõmune
lȩtitia ẽ. Qualis illic cęlestium uoluntas.
conseruoꝵ societatẽ expectantiũ quam
summa & ꝑpetua felicitas. Illic apłoꝵ glo¬
riosus chorus. illic ꝓphetarũ exultantium
numerus insignis. illic martẏrũ popłs in¬
nunerabilis obcertaminum uictoriã coro¬
illic &iam clarissima uirginum turba lę
qui prȩcepta dominica seruantes ad cȩlestes
hies auros terrena patrimonia transtulert̃.
Adhos dilectissimi auida cupiditate ꝓpere¬
mus: ut cum his cito esse. cito ad xp̃m ue
nire nos contingat. eumq huius itineris
ducem habeamus salutis auctorẽ. lucis
principem. lȩtinę largitorẽ. qui uiuit &

Expanded text:
Magnus illic nos charorum numerus exspectat, Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coroillic clarissima virginum turba laetqui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cito ad Christum venire contingat, eumque hujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui vivit et
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fidelis & iustus & laudabilis inuenit᷑.
Memores ẽẽ debemus uoluntatẽ non
nram sed dĩ facere. quia qui eius fecerit
uoluntatẽ : manet in aeternum. quomo¬
do & ille manet in aeternũ. Qua ꝓpter
kmi mente integra. fide firma. uirtute
robusta. caritate ꝑfecta parati ad omnẽ
uoluntatẽ dĩ simus: conseru antes fortiter
dominica mandata. insimplicitate in no
centiam. in caritate concordiam. modes¬
tiam in humilitate. diligentiam in admi¬
nistratione. uigilantiã in adiuuandis la¬
borantibus. miscđam infouendis paupe¬
rib. in defendenda ueritate constantiã.
in disciplinȩ seueritate censuram. ne aliqͥd
ad exempłu bonorũ factorũ desit in nob
illoꝵ semitis inhȩrentes sequeremur. &
gaudia patriam quoq nram paradysũ
cũ illis computaremus. Parentes patriar¬
chas. haberei iam cępimus: Quid non pro¬
peramus & currimus. ut patriã nram̃
uidere & parentes salutare possimus:

Expanded text:
quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. Memores esse debemus volnostram, sed Dei, facere debere, quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet in aeternum: Quapropter, charissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta, parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter docentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritaad exemplum bonorum factorum desit in nobiillorum semitis inhaerentes, sequeremur ad gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus. Parentes Patriarchas jam habere coepimus: utquid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes salutare possimus?
Abbreviated transcription (Latin):
est in potestate facientis. quia regnũ cęloꝵ
uim patitur. Res ista o homo id est reg¬
num cęleste aliud non quęrit prȩtium.
Quid turbaris de prętio: Xpc̃ semet ipsũ
tradidit. ut ad quirer& te regnũ dõ patri.
Ita & tu te ipsum da: ut sis regnum eius.
ac non regnet peccatũ in mortali tuo
corpore. sed sp̃s in ad quisitionem uitę
Adhanc igitur operũ salutariũ dilectissi
om̃s in agone iustitiȩ dõ & xp̃o spectante
curramus: & qui scło & mundo maiores
ẽẽ iam cępimus. cursum nr̃m nulla scłi
& mundi cupiditate tardemus. Si expedi¬
tos. si celeres in hoc operis agone currentes
Qui coronã in ꝑsecutione porpuream pro
passione donauit: ipse in paee uincentib
ꝓ iustitię meritis dabit & candidam:
Nam nec abrahã nec isaac nec iacob occi¬
si sunt: & tamen fidei & iustitiȩ meritis
honorati inter patri archas primi e̾ẽ me¬
ruerunt: Ad quoꝵ congregat᷑ conuiuiũ.

Expanded text:
est in potestate facientis, quia regnum coelorum est in potestate facientis, quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum salutarium delectet noomnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore tolerare. ut xp̃m uidere possimꝰ
ingła uenientẽ & sc̃oru eius numero soci¬
ari. non ne erat dignum pati omne quod
triste ẽ ut tanti boni tantȩq głȩ parti¬
tia. cum una quęq facies fulgebit ut sol:
cũ ordinib distinctis popłm suum dñs in
regno patris sui cȩperit recensere & me¬
ritis atq operibus singuloꝵ prȩmia pro¬
missa restituere. ꝓterrenis cęlestia. ꝓtẽpo¬
ralibus sempiterna. ꝓ modicis magna p̃¬
stare. adducere scõs in uisionem paternȩ
głe & facere incȩlestib considere ut sit
ds̃ omnia in om̃ib. aeternitatemq amato¬
ribus suis & immortalitatẽ largiri ad qua
eos sanguinis uiuificatione reparauit denuo
ad paradysum reducere. & regna cęlorum¬
fide & ueritate suę pollicitationis aperire.
Hec hȩreant firmiter sensib nr̃is. haec
intelligantur plena fide. hȩc corde toto
diligantur : hȩc in desinentium operum
magnanimitate adquirant᷑. Res posita

Expanded text:
tempore tolerare, ut Christum videre possemus tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae partitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradfide et veritate suae pollicitationis aperire. Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ante sedem di. & seruiunt ei die ac
nocte. Non est senectus ibi. nec senectutis
xp̃i. Uerum suꝑ haec om̃a. ẽ consocia¬
ri angłorum & archangelorũ coetibus.
thronis & iã & dominationib principatib
& potestatib. omniũq cȩlestiũ suꝑnarũq
uirtutum contub̾nus ꝑfrui: & in tueri ag¬
mina scõꝵ splendidius siderib micantia.
patriarcharũ fide fulgentia. prophetarũ
spe lȩtantia. apłoꝵ in duodecim tribub
isrł orbem iudicantia. martyrũ porpureiᷤ
uictoriȩ coronis lucentia. uirginũ quoq
choros candentia serta gestantes inspice¬¬
re. De rege autem qui horũ resid& mediuᷤ
dicere uox nulla suffici&. Effugit enim
omnẽ sermonẽ atq omnẽ sensum huma¬
nae mentis excedit decus illud. illa pulchritu¬
do. illa uirtus. illa gła. illa magnificentia.
illa maiestas. Ultra enim omnẽ scõꝵ ẽ
diari. Si enim cotidie oporteret nos tor¬
menta ꝑferre. si ipsam gehennã paruo

Expanded text:
sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec seneChristi. Verum super haec omnia est consociari Angelorum et Archangelorum coetibus, Thronis etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorumdiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ex ardescit. nullum cibi desideriũ.
nulla honoris pulsat aut potestatis am¬
bitio: Nullus ibi diaboli metus. insidię
demonũ nullȩ. terror gehennȩ procul:
Ibi mors neq corporis erit neq animae.
sed immortalitatis munere uita iocunda:
Nulla erit tunc usquam discordia. sed
cuncta consona. cuncta conuenientia:
pax cuncta & lȩtitia contin&. Tranquilla .lxxiii.¬
sunt omnia & quieta. Iugis splendor. non
ille qui nunc est sed tanto clarior. qͣnto
felicior: quia ciuitas ut legitur illa non
acternitates. & sicut splendor firmam̃ti:
qui crudiunt multos. Qua ꝓpter nox
ibi nulla. nullȩ tenebrae. concursus nubi¬
um nullus. nec frigoris ardorisue asperi¬
tas ulla: sed talis quȩdam erit rerũ tempe¬
ries. quam nec oculus uidit. nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascendit nisi illoꝵ
qui ea digni ꝑfrui inueniunt᷑. quoꝵ no¬
mina scripta sunt in libro uitę. qui & la¬
uerunt stolas suas in sanguine agni. &

Expanded text:
nulla exardenulla exardenulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors nulla neque corporis, neque animae, sed immortalitatis munere jucunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia qPax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior quanto felicior, quia civitas ut legitur illa non aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris aut ardoris asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum scło sexum quoq uicerunt: & gemi¬
nata gła militiȩ uirgines cum pueris
tineros annos uirtutib transeuntes sed
& cętera fidelium turba aule ꝑpetuae
regiam intrauit. qui sinceritatẽ fidei in¬
concussis prȩceptoꝵ cȩlestium disciplinis
unita pace obseruauerunt. Ergo agite
nunc fr̃s. aggrediamur iter uitȩ: reuer¬
tamur adciuitatẽ cęlestem in qua scrip¬
ti sumus & ciues decreti. Non sumus
hospites & aduenȩ. sed ciuessc̃oꝵ & domes¬
tici dĩ: &iam illius heredes. coheredes
autem xp̃i. Huius nobis urbis ianuas a¬
periet fortitudo. & fiducia latũ prȩbebit
urbis illius felicitatẽ. in quantũ considerare
possibile est. Ut enim uere est: compre¬
hendere nullus sermo sufficit. Dicitur de
ea in quodam loco sic: quod aufugiet ibi
dolor & tristitia & gemitus. Quid hac
uita beatius. ubi non est pauꝑtatis metus.
non egritudinis imbecillitas. nemo ledit᷑.
irascitur nemo. inuid& nemo. cupiditas

Expanded text:
cum saeculo sexum quoque vicerunt, et gemicum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit urbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
uel de uirginitate candidas: uel de passione
porpurcas. Incȩlestibus castris pax & acies
habent flores suos. quibus milites xp̃i co
bonitas & iam hoc prȩuidit. ut laborum
quidem tempus & agonis non extender&
nec longum facer& aut aeternum sed
breue & ut ita dicam momentaneum. &
in hac breui & exigua uita agones ẽent
& labores. in illa uero quae arterna est
coronȩ & pręmia meritoꝵ: ut labores
quidem cito finirent᷑ meritoꝵ uero prę¬
mia sine fine durarent: ut post mundi
huius tenebras uisuri eẽnt candidissimã
lucem & accepturi maiorẽ passionum
cunctarum acerbitatib beatitudinem
testante hoc idem apło ubi ait. Non stꝰ
condigne passiones huius temporis ad
suꝑuenturã głam quȩ reuelabitur in nob̾.
Quã leto sinu de pręlio reuertentes ciui¬
tas cęlestis excipit. de hoste ꝓstrato tro¬
phea ferentibus occurrit. Cum trium¬
phantibus uiris & feminȩ ueniunt. quȩ

Expanded text:
vel de virginitate candidas, vel de passione vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus milites Christi bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae