comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sponte iua a Paride taptam et obis
aiuro metisse suscipi. Qui cum
ea Graeciam reperentes a tempestate
et ciouerso uento aꝗietitus plumum
in degyptum curdum u̾tete coactꝰ
a Polybo rege iusceptus de. Polt hacc
aedati procellis in Lacedaemona
cum reacquilita conruge tete post
octauum annum adeoblato Ilrone
susceptus est. Ipla aut quã diu post
haec uixent aut quis aegent seu.
quo sub caelo mortua sit nusquam
Itces cantationibus sus inx
hodiernum uque tamosissĩã
mulier: ut poctarum testantꝰ car¬
mina filia fuit Solis et Peclae e¬
nymphae oceani filiae Io corque
Oetue solchorum tegis. Salis u
nrburor ideo tilia dc̃a quia impłari
cica notitiam herbatum tutrit etu¬
ditissima. uel potius quia pruden¬
tissima inagendis. Quae omnia
solem uarus habitil tel pectibus.
dare nascentibus mathematici orbi¬
trantur. Quo aũt pacto relictil bolch¬
ul staliam petiecit innume legue
memimi. Eam Ethieum uolscotum
montem: quem de suo nomine dici¬

Expanded text:
sponte sua a Paride raptam et ob id sponte sua a Paride raptam et ob id a viro meruisse suscipi. Qui cum ea Greciam repetens, a tempestate et adverso vento agitatus plurimum, in Egyptum cursum vertere coactus, a Polibo rege susceptus est. Post hoc sedatis procellis in Lacedemona cum reacquisita coniuge fere post octavum annum a desolato Ylione susceptus est. Ipsa autem quam diu post hec vixerit, aut quid egerit, seu quo sub celo mortua sit, nusquam rces, cantationibus suis in hodiernum usque famosissima mulier, ut poetarum testantur carmina, filia fuit Solis et Perse nynphe, Occeani filie, sororque Oethe Colcorum regis: Solis, ut arbitror, ideo filia circa notitiam herbarum fuerit eruditissima, vel potius quia prudentissima in agendis: que omnia solem, variis habitis respectibus, dare nascentibus mathematici arbitrantur. Quo autem pacto, relictis Colcis, Italiam petierit, minime legisse memini. Eam Etheum Volscorum montem, quem de suo nomine dici
Abbreviated transcription (Latin):
quia tra tam ꝑtinaci progolito repenta
elt arque detenta : ut dum non rodent
ciuenta ꝑ sercraret obsdio. Qua stante
Hectoreiam mortuo it Achille atque
ał yrcho acerrimo iiuene tucidato
Daride quasi paruum iusum sit peccas¬
se semel Helena lecundas inunt nup¬
tias: nuplitque Deiphobo iumori. ła nõ
qum proditione ientaretur quõo armis
obtinen nõ posse uidebatur. haec quae
oblidioni causam dederat at opus dunti
excidio. et adimn ptum pratiam gro¬
merendam in eandene uoleni : cens¬
qut deuenit. Et quin dolo limulassent
Gneti dilassum: Troianis praeteritis
feshis laborbui et noua laentia testis¬
que uictil somnoque iepultis: Nelena
choream limulant accensa face in
tempore ex arte rouocauit intentas.
Qui redeuntes quin tacrtt lenmopi¬
tam urdem tderamsꝰ ianiul intradent.
ea incenia et Deiphiobo forde catso.
Helenam polt rigcsimum amptu
annum alenelao restitutre cõiuqi.
Alu uero asserunt Helenam ner

Expanded text:
quidem tam pertinaci proposito repetita quidem tam pertinaci proposito repetita est atque detenta, ut, dum non redderecruenta perseveraret obsidio. Qua stante, Hectore iam mortuo et Achille, atque a Pyrro, acerrimo iuvene, trucidato Paride, quasi parvum sibi visum sit peccasse semel, Helena secundas inivit nuptias nupsitque Deyphebo iuniori. Tandem cum proditione tentaretur quod armis obtineri non posse videbatur, hec, que obsidioni causam dederat, ut opus daret excidio et ad viri primi gratiam promerendam, in eandem volens sciensque devenit; et cum dolo simulassent Greci discessum, Troianis preteritis fessis laboribus et nova letitia festisque epulis victis somnoque sepultis, Helena choream simulans accensa face in tempore ex arce revocavit intentos. Qui redeuntes, cum tacite semisopitam urbem reseratis ianuis intrassent, ea incensa et Deyphebo fede ceso, Helenam post vigesimum a raptu annum Menelao restituere coniugi. Alii vero asserunt Helenam non
Abbreviated transcription (Latin):
dum Helinam iugilantem raperet
p arutaeque classi imponeret et cum
ea polt multa peciula deueniret in
Troram. Ubi cum praccipiro honore
a Priamo susceprũ elt: eo adtimante
potius notam iniuriae absitirse obr
berentam a Velamone Nehionam
quã poltremam regni su delolationẽ
sulcepisse inpatria. Hac hiius uiete¬
bra mulieris uniutrla brecra com¬
mota elt et quin Graui principa om̃s
Parioii potius iniunam pondirannt
quã Helenae lascuuam : ea trustra
repetita Iaepius in Troiae excioium
comurarunt unanimes: collegtis q̃
iuribus cum mile uel amplius nam¬
bus anatorum honusts litus mtto
Siꝑacum ei Rhoeteium promon¬
obud erunt ruitra obor tentibus ꝑhury¬
giis. Helena quidem quani foret ina
formolitas exmuris obleslore cuntatu
iudisse potuit  cemnens litusomint
complctum hostibus et igne terro que
circum dtlolati omnia e populos inire
certamina: ac ꝑ mutua uulnera in
mortem iri: et tam Trorano quã brac¬
co sangume cuncta toedan. Quae

Expanded text:
dum, Helenam vigilantem raperet dum, Helenam vigilantem raperet parateque classi imponeret; et cum ea post multa pericula deveniret in Troiam: ubi cum precipuo honore a Priamo suscepta est, eo extimante potius notam iniurie abstersisse ob detentam a Thelamone Hesionam, quam postremam regni sui desolationem suscepisse in patria. Hac huius illecebra mulieris universa Grecia commota est; et cum gray principes omnes Paridis potius iniuriam ponderarent quam Helene lasciviam, ea frustra repetita sepius, in Troie excidium coniurarunt unanimes; collectisque viribus, cum mille vel amplius navibus, armatorum honustis, litus inter Sygeum et Retheum, promonobsederunt, frustra obsistentibus Frigiis. Helena quidem quanti foret sua formositas ex muris obsesse civitatis vidisse potuit, cernens litus omne completum hostibus et igne ferroque circumdesolari omnia, populos inire certamina ac per mutua vulnera in mortem iri et tam troiano quam greco sanguine Cuncta fedari. Que
Abbreviated transcription (Latin):
simae conuigil sibi a entre obla¬
tam ale aprid idam Iniam: seuct
alu uolunt: postulaturus Nedonõ:
tabritactis ex Ida nauibus regro com¬
itatu sociatus tanstretauit in Grae¬
ciam et a alenelao tuit iusceptus ho¬
pitio. Ibi qum indisset Helenam cae¬
lelti dccore conipicuam atque regio in
cultu lascuuentem leque inederre
cupieritem. captus illico et ex motibus
ipe iumpta captatis temporibus icint¬
illantibus tecuore oculis turtum imp¬
uico pectori ignena suae dilectionis
ingessit: coepis que tortuna fauit.
Nam exigente opportunitate eo reli¬
cto Pretam Alenelaus perrexerat.
Quam obrem placet aliquibris. eos
aequuis tlammis urentibui ex compõi¬
to factum eseisut Paris rgnem per
quieteno ab Necuba iusum portaret
in patriam et uaticinia adimpleret
maxima cum pant tncsaurorum e¬
Mendui. noctu ex lacomo litore: seu
at aliu placet. ex lytherea ibidem
uicina insula: drim intemplo quo¬
dam patrio ritu oblacrum contiurẽ¬

Expanded text:
sime coniugis sibi a Venere, ob lasime coniugis sibi a Venere, ob latam a se apud Ydam sententiam, seu — ut alii volunt — postulaturus Hesyonam, fabrefactis ex Yda navibus, regio comitatu sotiatus, transfretavit in Greciam et a Menelao fuit susceptus hospitio. Ibi cum vidisset Helenam celesti decore conspicuam atque regio in cultu lascivientem seque intueri cupientem, captus illico et ex moribus spe sumpta, captatis temporibus, scintillantibus fervore oculis, furtim impudico pectori ignem sue dilectionis ingessit. Ceptisque fortuna favit: nam, exigente oportunitate, eo relicto, Cretam Menelaus perrexerat. Quam ob rem placet aliquibus, eis equis flammis urentibus, ex composito factum esse ut Paris ignem, per quietem visum ab Hecuba, portaret in patriam et vaticinia adimpleret; maxima cum parte thesaurorum Menelai, noctu, ex laconico litore, seu — ut aliis placet — ex Citharea, ibidem vicina insula, dum <erat> in templo quodam, patrio ritu, ob sacrum conficien
Abbreviated transcription (Latin):
ut praeter quã a matre iulcepisse pote¬
rat tormositatem intelligeretur ex in¬
tuto nonune qued penuuitulis colorib¬
que ingenio suo imprimere ne quibat
artiticts. Ab hactam ipectanda puldiri¬
tudine in laconal T neseus ab Athen¬
i euocatus ante alios uirginem et
actate teuellam inpalaestra pamo
ludentem more audax rapuit : et si
praeter o seula pauca eidem auferrer
nequiuerit. aliqualem tñ labchactatae
iurginitati micit notam. Quaei
hatribus ab Aethira T hesei mr̃e: leu
ut uolunt alii: a P roteo reꝑe degyptio
ablente Theseo repemnitibus regtinita
Et tandem matura iuro aientlaoi
Laccoaemonum reꝑi coniugio runtta
et. Cuui tecionam tiliam peperit
unicam. Polt haet Iluentibus annis
qum rdisset Ilionem Pane : qui obe
Somium praegnantu matris in Ida
tucrat expositus: et in lucta Hectorẽ
tratrem supetisset non cognitus mortẽ
crepudi ostensis et amatre cognitis
eiutasset: memoripontionis specrotis¬

Expanded text:
ut, preter quam a matre suscepisse poteut, preter quam a matre suscepisse poterat formositatem, intelligeretur ex infuso numine quod pinniculis coloribusque ingenio suo imprimere nequibant artifices. Ab hac tam spectanda pulcritudine in Laconas Theseus ab Athenis evocatus ante alios, virginem et etate tenellam, in palestra patrio ludentem more, audax rapuit; et etsi preter oscula pauca eidem auferre nequiverit, aliqualem tamen labefactate virginitatis iniecit notam. Que fratribus ab Eletra Thesei matre, seu — ut volunt alii — a Protheo rege egyptio, absente Theseo, repetentibus restituta; et tandem matura viro Menelao, Lacedemonum regi, coniugio iuncta est, cui Hermionam filiam peperit unicam. Post hec, fluentibus annis, cum redisset Ylionem Paris, qui ob somnium pregnantis matris in Yda fuerat expositus, et in lucta Hectorem fratrem superasset non cognitus, mortem, crepundiis ostensis et a matre cognitis, evitasset, memor sponsionis spetiosis
Abbreviated transcription (Latin):
est latis plenc quod optabat ant por¬
iusse perficere. Nec ego miror. Quis
enum prcturae uel itatuae pemuelõ
ut celo pottrit inscribere Laeneram
oculorum: totius ons placidam affa¬
bilictatem: cuedestem risum: motus¬
que taciei marios et detores iecundum
utiborum et actuum qualitates:
ciuus iolius hoc naturdie officium
dit. Fecit igitur quod potuit et quod
piuxerat tunquã caelelte dimulacri
decus polecritati reliquit. Ninc acuit¬
iores liuxcre tabrilam : eamque ob
sideccum oculorum fulgorem : ob in¬
iuiam mortalibus luctmi: obinsigne
faciei candorem: auteamque comae
uolatilis copiam hinc inde ꝑhumero
perulantibuis retidentem cincuulis
et lepidam lonoramque uocis Inaui¬
tatem: nec non et ꝗcitus quoidam tã
ciamti roseiqueoris quã i plendidae
tcontis et ebuenei guttum: ac ex in¬
uiss delitiis pectoris assurgent non
nili ex al pirantis concipitudis alpectu.
Iouil meyenum uerli descripieretilia :

Expanded text:
est satis plene quod optabat arte potest satis plene quod optabat arte potuisse percipere. Nec ego miror: quis enim picture vel statue pinniculo aut celo potuerit inscribere letitiam oculorum, totius oris placidam affabilitatem, celestem risum motusque faciei varios et decoros secundum verborum et actuum qualitates? Cum solius hoc nature officium sit. Fecit ergo quod potuit; et quod pinxerat, tanquam celeste simulacri decus, posteritati reliquit. Hinc acutiores finxere fabulam eamque ob sydereum oculorum fulgorem, ob invisam mortalibus lucem, ob insignem faciei candorem aureamque come volatilis copiam, hinc inde per humeros petulantibus recidentem cincinnulis, et lepidam sonoramque vocis suavitatem nec non et gestus quosdam, tam cinnamei roseique oris quam splendide frontis et eburnei gucturis ac ex invisis delitiis pectoris assurgentis, non nisi ex aspirantis concipiendis aspectu, Iovis in cignum versi descripsere filiam,
Abbreviated transcription (Latin):
posset secundum ꝑcaepta satis con¬
uenienter desctibere cumine. Prae¬
terea pictores et iculptores multipli¬
ces egregi omnes cundem sumpae
laborem. ut tam eximii decoris
laliem ettigiem si possent poltent¬
ati relinqierent. Q uol inter linna
conductiis as retendibus pecuma
Teusis Heracleors illius aeculi
tamolissimus pictor et praeposit
cactens: ad illam penniculo torm¬
andam ingenium ommne artisq
curel exposuit. Et qum prueter
Nomeri carmen et maqnam undiq̃
tamam nultum aliuo hiet exͫ¬
cetero ut per haet duo de facie
concipere: excogitauit ce ex alii
plurium prelchiercums tormit diui¬
nam illam Nelende esiꝗiem posse
ꝑcipere et aliis posceritibrs designata
ostendere et ostensis postulanti a
Crotoniatibus ptimo formosiesinuis
pueris et inde iororibue : ex formosiorib
.u. praccipuo decore spectabiles leleꝑit:
et collecta secum ex puldritudine
omnium torma una: totis ex ingenio
celebri emunctis uiribus: uix cteditũ

Expanded text:
posset secundum precepta satis conposset secundum precepta satis convenienter describere carmine. Preterea pictores et sculptores multiplices egregii omnes eundem sumpsere laborem ut tam eximii decoris saltem effigiem, si possent, posteritati relinquerent. Quos inter, summa conductus a Crotoniensibus pecunia, Zeusis heracleotes, illius seculi famosissimus pictor et prepositus ceteris, ad illam pinniculo formandam, ingenium omne artisque vires exposuit; et cum, preter Homeri carmen et magnam undique famam, nullum aliud haberet exemplum, ut per hec duo de facie concipere, excogitavit se ex aliis plurium pulcherrimis formis divinam illam Helene effigiem posse percipere et aliis poscentibus designatam ostendere; et ostensis postulanti a Crotoniatibus, primo formosissimis pueris et inde sororibus, ex formosioribus quinque precipuo decore spectabiles selegit; et collecta secum ex pulchritudine omnium forma una, totis ex ingenio celebri emunctis viribus, vix creditum
Abbreviated transcription (Latin):
grande malum no meruerat uir
Anclytus. Secundum quanto min
decebat ꝑfid̾am mulitrem: tanto ab¬
ominabile magis. Nabeo tam quio
laudem Oreotis leclicet iurtuteme
quae diu lultinere passa nõ elt apie¬
tate inceltae matris retrahii : quin
in meritam patris necem animos
ultor irrueret et in malemeritam
matrem filius ageret : quod minue
meritus ꝗcnitor ab adultero lacerdo¬
te mnedta impante toemina pas¬
sus tuerat et torum quorumim¬
perio et oꝑe patetnus sangun estus
fucrat Ut in auctorel uerteret sce¬
lus ecuso anguine piaretur.
Dettelena Rienelai regis conuiie¬
Elena tam obiuam lascuuã
it multis insur eit quã obdi¬
utumum bellum ex ea condocutũ
toto orbi notislima toemina: tlia¬
uit lyndanr debaliat tegil et le¬
nelai laceduemonum eq contux
Graeci Latunique post eo tam celebr¬
is pulchritudo fuit ut praeponatur
facile cueteris. Fatiꝗauit enim ut
reliquos linam diuini ingenu i¬
rum Nomerim ante quã illam

Expanded text:
grande malum non meruerat vir grande malum non meruerat vir inclitus; secundum, quanto minus decebat perfidam mulierem, tanto abominabile magis. Habeo tamen quid laudem, Horestis scilicet virtutem, que diu substinere passa non est a pietate inceste matris retrahi quin in inmeriti patris necem animosus ultor irrueret et in male meritam matrem filius ageret quod minus meritus genitor ab adultero sacerdote, incesta imperante femina, passus fuerat; et eorum, quorum imperio et opere paternus sanguis eiusus fuerat, ut in autores verteretur scelus, effuso sanguine piaretur. XXXVII. De Helena Menelai regis conielena tam ob suam lasciviam — ut multis visum est — quam ob diuturnum bellum ex ea consecutum, toto orbi notissima femina, fuit Tyndari, Oebalie regis, et Lenelai Lacedemonum regis coniunx. greci latinique post eos — tam celebris pulchritudo fuit ut preponatur facile ceteris. Fatigavit enim — ut reliquos sinamdivini ingenii virum Homerum, ante quam illam
Abbreviated transcription (Latin):
inrgiam et it quibuldam placer
coenantem et umo iam fore madẽ¬
tem ꝑcuti iussit ab adiu̾tero ex insco¬
us prõdeunte. Alũ autem dieuntqu
iecubaret ueltuntntis uictoria quae¬
itis implicitii quali Graccanierse
estum clarius ehe tututum placide
adultera conuix illi suasit Ut priaa
inoueret uestes et qual ipsa in hoc
ante contecerat: easque exitu capi¬
tis ꝙ carentes audcix porrexit eidem.
Et qum iam bradua manicia inie¬
cisset uit: quaereretque circumuo¬
lutus unde posset emuittere caput.
senuligatus adultero ꝑcussori ab ead
iuadenit concesus eit et sic eanemier
iudente pcussus eit. Quo facto rognũ
occupaint omne. et cum adultero
Aegutho ꝑ septennium imperauit.
Sane qum excreiuss et interim Ore¬
irel agamemnomis ex ea filuis: quem
clam etuauerant a furore mris
amici: animumque in netem pr̃s
ulcucendam iumplisset: tempore
sumpto tamcum adultero intere¬
mit. Quio inculem magis nescio
celus anaudaciam. En Omum prae¬

Expanded text:
in regiam; et — ut quibusdam placet in regiam; et — ut quibusdam placet — cenantem et vino iam forte madentem percuti iussit ab adultero ex insidiis prodeunte. Alii autem dicunt, cum recubaret, vestimentis victoria quesitis implicitus, quasi grecanicis festum clarius esset futurum, placide adultera coniunx illi suasit ut patrias indueret vestes et quas ipsa in hoc ante confecerat; easque exitu capiti
 carentes audax porrexit eidem; et cum iam brachia manicis iniecisset vir quereretque circumvolutus unde posset emictere caput, semiligatus adultero percussori, ab eadem suadente, concessus est et sic, eo neminem vidente, percussus est. Quo facto regnum occupavit omne et cum adultero Egysto per septennium imperavit. Sane cum excrevisset interim Horestes, Agamenonis ex ea filius, quem clam servaverant a furore matris amici, animumque in necem patris ulciscendam sumpsisset, tempore sumpto eam cum adultero interemit. Quid incusem magis nescio: scelus an audaciam? Primum, pre
Abbreviated transcription (Latin):
De Clytaemnestra alycenarum
Lytaenueltra Tyndan regis
Debaliae filia fuit ex leda et
Las toris atque ł ollucis et Helenae
cotor: uirgoque nupsit Aꝗamenin¬
oni alycenarum regi. Quas etsi
genere et conuigio clara esset: neta¬
no tamen auili clanor facta est.
Nam imꝑante Agamemnone turo
Graecorum copus apud Ttoiam
quin ex eo iam plura tiliol poperisi
ocioli atque delidis uiuenis degisthi
olim Thyestis ex Pelopera filu. qui
ob sacerdotium abstinebat ab armis
inconcupiscentiam incioit: et at
plaret aliquibios Nauplii senis Pa¬
lamedis olun patris iuas ionibus el
inamplexus et concubitum ienit:
Ex quo scelere lecutur elt: Ut seu
timore os patratum tacinus redeun¬
tis Agamemnonis: ieu amasii sua¬
sione et regui cupidine. seu indigna¬
tionis concaeptae ob cassanoram.
quaeuba gamemnone deducebature
uycenas : animoa muilier annato
et fraudibus temertino ausui surrex
inuirum: eumquet tuctorem Ilui
tedcuntem et maris tempestatibus
tessum ficta oris lactitia succepit

Expanded text:
De Clitemestra Micenarum temestra Tyndari, regis Oebalie, filia fuit ex Leda et Castoris atque Pollucis et Helene soror, virgoque nupsit Agamenoni, Micenarum regi. Clue etsi genere satis et coniugio clara esset, nephario tamen ausu clarior facta est. Nam imperante Agamenone viro Grecorum copiis apud Troiam, cum ex eo iam plures filios peperisset, ociosi atque desidis iuvenis Egysti, olim Thiestis ex Pelopia filii, qui ob sacerdotium abstinebat ab armis, in concupiscentiam incidit; et — ut placet aliquibus — Nauplii senis, Palamedis olim patris, suasionibus, eius in amplexus et concubitum venit. Ex quo scelere secutum est ut, seu timore ob patratum facinus redeuntis Agamenonis, seu amasii suasione et regni cupidine, seu indignationis concepte ob Cassandram, que ab Agamenone deducebatur Micenas, animosa mulier armato animo et fraudibus temerario ausu surrexit in virum eumque victorem Ylii redeuntem et maris tempestatibus fessum, ficta oris letitia, suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
que tibulis et armillis. Nec ddunt
qui asserant codem senatus consulto
adiectum: it quod ante nõ lice¬
bat: possent haereditates comequi
quoruncunque. Huius iqrturme¬
ritum iuiri ne exolum else magie
debeat an mulicridues ꝗratum pritat
quidam pendere sententiam: quam
ego certisimam reor. Nam omam¬
ta agentibus iurorum exhautiunt
sustantiae et mulitrel incedrant cul¬
tu insiguitae cegio. De pauperantur
uiri maiorum haertortatibus dempris
Ditantur toeminae consequentes. No¬
norantur imsigne honorantur etiam
non illultres. uulta lul incominoda
et illis commoda indesecutalunt.
Malebictis in uecturiam irem ob
ex lus consecutam suꝑbram toemns.
ni lui precibus icetisset Romana libo¬
tas. Sed liberalitatem illam lenatus
nimiana et peseueratum ꝓ tot Iaccła
baminolum morem laudarenõ pos¬
sum. Ainori tuissent contentae mu¬
nere. Pec maximum urdebatur mu¬
lieon fortunae dicatum templum.
Sed quid: mulitbra est munduis sic

Expanded text:
que fibulis et armillis. Nec desunt que fibulis et armillis. Nec desunt qui asserant eodem senatus consulto adiectum ut, quod ante non licebat, possent hereditates consequi quorumcunque. Huius igitur meritum, virisne exosum esse magis debeat an mulieribus gratum, putant quidam pendere sententiam; quam ego certissimam reor. Nam, ornamentis agentibus, virorum exhauriuntur substantie et mulieres incedunt cultu insignite regio, depauperantur viri, maiorum hereditatibus demptis, ditantur femine consequentes, honorantur insignes, honorantur etiam non illustres; multa his incommoda et illis commoda inde secuta sunt. Maledictis in Veturiam irem ob ex his consecutam superbiam feminis, ni suis precibus stetisset romana libertas. Sed liberalitatem illam senatus nimiam et perseveratum per tot secula damnosum morem laudare non possum. Minori fuissent contente munere; permaximum videbatur muliebri Fortune dicatum templum. Sed quid? Muliebris est mundus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
clamores que Hlentium et ornatium
matronarum. Quibus uetbis et ge¬
miribris precibus que actum estl
ut quod legatorum maritas et sactr¬
dotum cerittentia nequitrant: muis
uenecatione ducis acccermi trangeet
ira et propositum uecteretur et Inus
complexis atque dimis cis retro abe
urbe caltra holtium moutrentur
Ex quo secutum eit ne ꝗloriae mu¬
lieris inꝗtatitudine aectaleretur
ut ex denatus consulto eo inloco: in
quo uecturia filii iram molliuerat.
templum ad eius rei perpetuam me¬
moriam etara fortunae mulieon
excocto consitutretur lapide. Quod
quidem et si uetustissimum sit :
innullo tere diminutum innostrũ
ique ꝑdirrat aerum. Sanxitque
ut praetereuntibus mulierbus:
quibus nullus uelminimus ad illã
aetatem aiuris pradtabatur honor:
et assurgerent homine et aura
cederent. Quod noltra inpatria
ritu ueteri ceruatur hut usque.
Et quos eis liceret uti arcium
ietusto otientalium mulitrum
msrqni et purpurta ueste aurers¬

Expanded text:
clamoresque flentium et orantium clamoresque flentium et orantium matronarum. Quibus verbis et gemitibus precibusque actum est ut, quod legatorum maiestas et sacerdotum reverentia nequiverant, matris veneratione ducis acerrimi frangeretur ira et propositum verteretur et, suis complexis atque dimissis, retro ab urbe castra hostium moverentur. Ex quo secutum est, ne glorie mulieris ingratitudine detraheretur, ut ex senatu
 consulto eo in loco in quo Veturia filii iram molliverat, templum ad eius rei perpetuam memoriam et ara Fortune muliebri ex cocto construeretur lapide quod quidem, etsi vetustissimum sit, in nullo fere deminutum, in nostrum usque perdurat evum sanxitque ut, pretereuntibus mulieribus, quibus nullus vel minimus usque ad illam etatem a viris prestabatur honor, et assurgerent homines et via cederent; quod nostra in patria ritu veteri servatur bue usque; et quod eis liceret uti aurium vetusto orientalium mulierum insigni et purpurea veste aureis
Abbreviated transcription (Latin):
quantuncunque iustes susceptas
obrise potucrunt: non diun pͥmo
illas spectares moenia in memo¬
riam ⁊tnit. sbi domus et penates
patcu mei sunt ibi coniunx et liberi
ibi intortuno tuo et operento inte¬
lixmater elt. Uentre pates uenere
pontitices nec saxeum pectus moru¬
se potuere tuum:. Ut id rogatus ages
quod ponte tecuse tua debrtras Ba¬
tu mt mistram aduecto taecundita¬
ttm meam patrrae mili que firese
adiacclam. ubi filirim et ciuem
pepetisse arbinabar: holtem et inte¬
stissimum atque intlexibilempe¬
petuse me uideo. Sacis quippe non
concepisse tuerat. Potuerat stcrilitate
mea Roma absque opprrmitione con¬
sistere et ego mitelta anul in libera
moti pattia. Sedego nil iam patin
mili miserius quã tibi tuipius posi
nte it sum mittra diu tritura ium
dehus natis tuis uidetis: quos si perpis
auit immatura mors aut longa
oecuitus manet. Uetha lachitmae
lecritue lunt et inde coniugrs pretes
atque natorum et amplextu mutui

Expanded text:
quantumcunque iuste susceptas, quantumcunque iuste susceptas, obruisse potuerunt? Non, dum primo illa spectares menia, in memoriam venit: "Ibi domus et penates patrii mei sunt, ibi coniunx et liberi, ibi infortunio suo et opere meo infelix mater est"? Venere patres, venere pontifices, nec saxeum pectus movisse potuere tuum ut id rogatus ageres quod sponte fecisse tua debueras. Satis, me miseram, adverto fecunditatem meam patrie michique fuisse adversam; ubi filium et civem peperisse arbitrabar, hostem et infestissimum atque inflexibilem peperisse me video. Satius quippe non concepisse fuerat: potuerat sterilitate mea Roma absque oppugnatione consistere et ego misella anus in libera mori patria. Sed ego nil iam pati michi miserius quam tibi turpius possum, nec ut sim miserrima diu futura sum; de his natis tuis videris, quos, si pergis, aut immatura mors aut longa servitus manet — Verba lacrime secute sunt; et inde coniugis preces atque natorum et amplexus mutui
Abbreviated transcription (Latin):
Coriolani tenens non ante filiume
indit quã pretare paccia posita ser
succendit iniram et ubi supplex.
exiuerat urbera in holtium castra
ueniens obiurgattix esectu ẽ et su¬
citatis inesteto pettore ruribris inꝗt
Siste gradum intelte uiutrus. Sei¬
re relan ante quã inamplexrisre¬
mam tuos: an nirem an captiuam
holtem suscepturus aducniae. hoste
puto. Ale miseram in hoc exoptata
mortalibus aeru longrtudo deoux¬
iose me debuit: t te bamnatum
exilio et inde ter publicat hostem
cecnerem: Cognosers quaelo quo ar¬
matus hostis contistus insolo: Cogn¬
oicis quan habecis incompectupa¬
triam: Cognosers iquisem et sine¬
seis hoc est inquo genitus inquo
natus inquo labore meo edricatus
el. Quo igitur cimimo: qua mente :
quo impultu hostilia potiulti intene
atia. Non intranti tibi parentum
debitus honos: drilcis uxoris amor.
filiorum pretas nati ue patria
teuerentia obiuui tacti sunt : non
acre pectris moriecunt: non irs

Expanded text:
Coriolani tenens, non ante filium Coriolani tenens, non ante filium vidit quam, pietate patria posita, se succendit in iram; et ubi supplex exiverat urbem, in hostium castra veniens obiurgatrix effecta est; et suscitatis in effeto pectore viribus inquit: — Siste gradum, infeste iuvenis; scire velim, antequam in amplexus veniam tuos, an matrem an captivam hostem suscepturus advenias; hostem puto. Me miseram! In hoc exoptata mortalibus evi longitudo deduxisse me debuit ut te damnatum exilio et inde reipublice hostem cernerem? Cognoscis queso quo armatus hostis consistas in solo? Cognoscis quam habeas in conspectu patriam? Cognoscis equidem, et si nescis, hec est in quo genitus, in quo natus, in quo labore meo educatus es. Quo igitur animo, qua mente, quo inpulsu hostilia potuisti inferre arma? Non intranti tibi parenti debitus honos, dulcis uxoris amor, filiorum pietas et native patrie reverentia obvii facti sunt? Non acre pectus moverunt, non iras,
Abbreviated transcription (Latin):
deduxit execcitum. eoque rem
Romanam redegit: ut asenaru qui
pacem aquis legibius impetratent ad
eum exulem miterentur. Quos uar¬
nui atroci eum responio dimilit in
patriam od quod utcrim missi sed
minime recepti sunt. Iuere tertio
cum intrilis uelati pontitices et suie
cum insignibus supplices sed frust¬
tati rediere. Et iam unoique delꝑatio
Lomanorumi intrautrat animos:
qum ad uecturiam Conolani mrem
et Uolumniam conuigem trequentes
et queculas uenientes matronae ob¬
tinuere it magno comitatu mulier
incaltta holtium precibus lachitim¬
is que placatura filium: postquã ar¬
mis ab hominibus non posse res priblica
tutati iuderetur: iret cum coninꝗe
neque ex eis ingens prosequentirm
catcrria deluut. Qiuus aduentum qũ
cognoruset Corrolantis : et si animo
tucgidus esset. consternatus tamen
matris aduentu. esella conourgens
oxiuit tabernaculum et sus cepturus
illam obuuus factus eit. Sane uete¬
uria hinc conuigem inde liberos

Expanded text:
deduxit exercitum; eoque rem deduxit exercitum; eoque rem romanam redegit, ut a senatu qui pacem equis legibus impetrarent ad eum exulem micterentur. Quos Martius atroci cum responso dimisit in patriam. Ob quod iterum missi, sed minime recepti sunt. Ivere tertio cum infulis velati pontifices et suis cum insignibus supplices, sed frustrati rediere; et ideo undique desperatio Romanorum intraverat animos, cum ad Veturiam Coriolani matrem et Volumniam coniugem frequentes et querule venientes matrone obtinuere ut magno iam natu mulier in castra hostium precibus lacrimisque placatura filium, postquam armis ab hominibus non posse respublica totari videretur, iret cum coniuge; neque ex eis ingens prosequentium caterva defuit. Cuius adventum cum cognovisset Coriolanus, etsi animo turgidos esset, consternatus tamen matris adventu, e sella consurgens exivit tabernaculum et suscepturus illam obvius factus est. Sane Veturia, hine coniugem, inde liberos
Abbreviated transcription (Latin):
De uectuna Romana matona¬
mulier iam senex laudabili
et manu promptui. Et quin op¬
pugnantious Romanis Cotrolose
oppidum uolscotum: eius inchy¬
ta probitate captum inderetur. Lo¬
tiolani cognomen adeptus ẽ: et tam
ptandem inbilitatis fauorem ut
omma uerbrs et opere auderet. Quo
obrem laborante urbe annonae penu¬
ria et opere pacrum pluruna exsi¬
cilia delata foret. seuera oratione
prohibuit: ne plaebi partiretur pus
quã quol paulo ante iniacro monte
secedens honores propter reditum no¬
bilitati abstulerat dimilisset. In
quem intelta plaebs: ut erat fam¬
elica: manus profecto imiecisset:
caniam morcta tuisset. Qui qu
non paruisset indignans exilro
damnatus dt: et uin uolicos pau¬
lo ante Romanorum holtel leces¬
sit. A quibus benique et honoritice
susceptus Cubiquelenim uirtus
mprecio elt ihos ilte tam sua qua
Accii Tullii uolsei traude inbellu
aõuecius Romanos redegit. Et belli
dux ab erdem tactus: Uio toslas lu¬
illas ad quartun a Roma lapide

Expanded text:
LV . De Veturia romana matronLV . De Veturia romana matronmulier iam senex laudabili et manu promptus; et cum, oppugnantibus Romanis, Coriolos, oppidum Volscorum, eius inclita probitate captum videretur, Coriolani cognomen adeptus est; et tam grandem nobilitatis favorem ut omnia verbis et opere auderet. Quam ob rem, laborante Urbe annone penuria et opere patrum plurima ex Sycilia delata foret, severa oratione prohibuit ne plebi partiretur prius quam, quos paulo ante in Sacro monte secedens, honores propter reditum nobilitati abstulerat, dimisisset. In quem infesta plebs, ut erat famelica, manus profecto iniecisset, causam indicta fuisset. Qui cum non paruisset indignans, exilio damnatus est; et in Volscos, paulo ante Romanorum hostes, secessit. A quibus benigne et honorifice susceptus, ubique enim virtus in pretio est, hos iste tam sua quam Accii Tullii volsci fraude in bellum adversus Romanos redegit et belli dux ab eisdem factus, ad fossas Cluillas, ad quartum a Roma lapidem,
Abbreviated transcription (Latin):
litate qua aliquo sui openi mecito.
tatae cognomen inditum . et pmul¬
ta pseueratum tempora: intantum
Ut iquid itaetet consuetum cuuũ
morem don supadderetur ciudam
urqun: contestim et ipla Dotata
uegulia dicecetur. O bona simpli¬
citas olaudanda pauptas quoo
tu monitriolum et mecito arbit¬
rari faciebas ridiculum inderet
lascuuae hodietnat. In tantum
enim mtuturam undique cecum
excessimul : ut uix cerdo uix lig¬
narius taber uix merctunanius lixa
rel uillicul ob tam paruram trpem
comperies qui domura uelit ixo¬
tem inducere. Nec mitum enam
plaeberac munitrulae reginarum
cotonas aureas fibulas et ormullas et
insiguia teliqua ascriplere libi : eisq
nondicam inutrecunde sed superbe
utuntur. Nermihi nelero uttum
dixerin sic ampliati sunt animi
dum nobis inuicem ninium cedi¬
nus an potius quod serierros imum
arbitror. nr̃o erimint sic extulta
uitia lunt ambitiones et inexplebi¬
lia mortalium nrota.

Expanded text:
litate quam aliquo sui operis merito. litate quam aliquo sui operis merito. tate cognomen inditum et per multa perseveratum tempora in tantum ut, si quid preter consuetum civium morem doti superadderetur cuiquam virgini, confestim et ipsa Dotata Megulia diceretur. O bona simplicitas, o laudanda paupertas! Quod tu monstruosum, et merito, arbitrari faciebas, ridiculum videretur lascivie hodierne. In tantum enim mensuram undique rerum excessimus, ut vix cerdo, vix lignarius faber, vix mercennarius lixa vel villicus ob tam parvam stipem comperies qui domum velit uxorem inducere. Nec mirum; etiam plebeie muliercule reginarum coronas, aureas fibulas et armillas et insignia reliqua ascripsere sibi: eis non dicam inverecunde, sed superbe utuntur. Hei michi! Nescio utrum dixerim: — Sic ampliati sunt animi dum nobis invicem nimium cedimus —; an potius quod verissimum arbitror: — Nostro crimine sic exculta vitia sunt, ambitiones et inexplebilia mortalium vota —.
Abbreviated transcription (Latin):
contegere nec deletium auferre lie:
quin litterarum ꝑpetius monum̃¬
tis luo cum houore seruaretur in
luce. Porpus autem postquam ab
undii aliquandiu ludibrũ more
uolutitum est : ab eisdem in Eny¬
chrceum litus impullum alitora¬
nis nautragi titu sepultum ẽ. Tand
qum toret ab holtibul exorta fama
quaenan toret et mortis cauam:
ab ẜrythicieis iumma cum re¬
neratione sepulcri locus inlitore
ingenti tumulo atque dru man¬
suro inseruati decoris tatimoniũ
exornatus edt: ut nolcamus qm̃
nullis aduenae fortunae tencbris
lux possit offuscari uirtutis.
Eguliam : quam Romani
ueteres cognominauere Do¬
tatam: Romanam iusse toeminã
atqut nobilem teor: tudi illo atq̃
⁊ ita dixerim cancto aerro: quo
nondiu ex ulua paupertatise
aliticis optimae Qiurita insplen¬
dores Aliaticos et magnorum garas
ea neglecta prorumperant: iltusire
lũtam. Quae quidem hoc Dotatcie
coniecuta cognomen ese: ut arbieror
magis marotum iuorum prodiga¬

Expanded text:
contegere nec desertum auferre litus contegere nec desertum auferre litus quin literarum perpetuis monimentis suo cum honore servaretur in luce. Corpus autem postquam ab undis aliquandiu ludibrii more volutatum est, ab eisdem in eritreum litus inpulsum, a litoranis naufragi ritu sepultum est. Tandem cum ferret ab hostibus exorta fama quenam foret et mortis causam, ab Eritreis summa cum veneratione sepulcri locus in litore ingenti tumulo atque diu mansuro, in servati decoris testimonium, exornatus est, ut noscamus quoniam nullis adverse fortune tenebris lux possit obfuscari virtutis. LIV. eguliam, quam Romani veteres cognominavere Dotatam, romanam fuisse feminam atque nobilem reor: rudi illo atque — ut ita dixerim — sancto evo, quo nondum ex ulnis paupertatis, altricis optime, Quirites in splendores asyaticos et magnorum regum gazas, ea neglecta, proruperant, illustrem habitam. Que quidem hoc Dotate consecuta cognomen est — ut arbitror — magis maiorum suorum prodiga
Abbreviated transcription (Latin):
Ippo Graeca mulier tuit et ex
codicibus ueterum satis ꝓcipit.
quam iux eredam unito tantum
ralusse opere: qumi ad altiora con¬
cendamus gradibrs eo quod nemo
ummus reyce trat. Sed poltquam
retus tatis malignitate et henus et
patria ac caetera etus tacinora sub¬
lata sunt: quod ad nos usque uenit
ne pereat aut ili meritum lubtra¬
hatur decus: inmidium deducere
ment ese. Accepimus igiun tlippo¬
nemhant calu anantis hoctibris.
captam. Quae qum forte torma
ualeret : sentiretque praedonum in
se pudicitiamque iuam insebenen
consilium: tanti casitatis decue
exisumauit. it quin nsi pmotẽ
set uari posse cetneret non expectata
iuolentia in undas le dedit praccis¬
item aquibus sublota uita et pudi¬
citia leruator et. Quis tam seuetu
mulicris condilium non laudet :
paucis quidem amnis : quibus torlan
uita praetendi poterat: castitatem
redenut: et iminatura morte sibi
perenne decus quaelunt. Quos
uirtuti opus procellosum nequiuit

Expanded text:
yppo greca fuit mulier, ut ex yppo greca fuit mulier, ut ex codicibus veterum satis percipitur; quam vix credam unico tantum optimo valuisse opere, cum ad altiora conscendamus gradibus, eo quod nemo summus repente fiat. Sed postquam vetustatis malignitate et genus et patria ac cetera eius facinora sublata sunt, quod ad nos usque venit ne pereat, aut illi meritum subtrahatur decus, in medium deducere mens est. Accepimus igitur Hypponem hanc casu a nautis hostibus captam. Que cum forte forma valeret sentiretque predonum in se pudicitiamque suam teneri consilium, tanti castitatis decus existimavit, ut cum, nisi per mortem servari posse cerneret, non expectata violentia, in undas se dedit precipitem; a quibus sublata vita et pudicitia servata est. Quis tam severum mulieris consilium non laudet? Paucis quidem annis, quibus forsan vita protendi poterat, castitatem redemit et immatura morte sibi perenne decus quesivit. Quod virtutis opus procellosum nequivit mare
Abbreviated transcription (Latin):
Et decaeptis critodibres equm quem
torie non aute concenderat: palcen¬
tem iecus Tyberun nocte quin inl¬
tus eduxiset inripam conscerdit. n
extetrita profunditate lluminis
aut aquarum ucrtiqiibus: iolpites
inaduerlam partem ornt couxit
sursque testituit. Quod a Porgena
mane comptum conqueltus elt: tre¬
quentique lenatu iusum est: ut
transtugarum dux reqi reltitueret
poicenti: adrecto ut imuolata sum
intempore reoderetur arege. Rexart
uirquns miratus iurtutem et delet¬
atus auidaeia: non iolum ad luos
illi concesit reditum : seo potattm
frert it quos uellet ex obsrdibus reliq
poset educere. Quae ex omnibus solo
sumpsit impriberes. Quos et honest¬
ati iirineae commendabile puisum
eit et urbi fuit acceptisimum eo quod
eam potisime actattm liberass et quae
aptior inderetut iniunae. Quam ob
causam agratis ciuibus iusitati
honoris ꝗentre decorata elt: ei que
concesa equeltris itatua trut: quae
insummo miae sacrat apposita diu
permansit intacta.
De Hippone Graeca muliere. lap¬

Expanded text:
custodibus, equum, quem forte non ante conscenderat, pascentem secus Tiberim, nocte, cum multas eduxisset in ripam, conscendit, nec exterrita profunditate fluminis aut aquarum vertiginibus sospites in adversam partem omnes eduxit suisque restituit. Quod a Porsenna mane compertum conquestus est; frequentique senatu iussum est ut transfugarum dux regi restitueretur poscenti, adiecto ut inviolata suis in tempore redderetur a rege. Rex autem virginis miratus virtutem et delectatus audacia, non solum ad suos illi concessit reditum, sed potestatem fecit ut quos vellet ex obsidibus reliquis posset educere. Que ex omnibus solos sumpsit impuberes; quod et honestati virginee commendabile visum est et urbi fuit acceptissimum; eo quod eam potissime etatem liberasset que aptior videretur iniurie. Quam ob causam a gratis civibus inusitati honoris genere decorata est eique concessa equestris statua fuit que, in summo vie Sacre apposita, diu permansit intacta. LIII. De Hyppone greca muliere.
Abbreviated transcription (Latin):
Noc solum dona suscipiunt seo
expol crrt mercantur et lubtiilunt
et iniuolentiam usque si alitee neqt
fieri quod cuprunt turore/ uccẽni
prorumpunt et lic optimae lequm
interpraete tactae hinc luxitria
inde pecunia incassum pro rostris
uus polcitur nisi ab hui rel ab earim
altera iuffragia impendantur.

Expanded text:
c solum dona suscipiunt, sed exposcunt mercantur et subtrahunt et in violentiam usque, si aliter nequit fieri quod cupiunt, furore succensi prorumpunt. Et sic optime legum interpretes facte, hinc luxuria inde pecunia, incassum pro rostris ius poscitur, nisi ab his vel ab earum altera suffragia inpendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
scelerum et qum opporteat praeside
oculos et animum aeque pudicos
lire: eloqiuum mite. graries sanctoi¬
que mores et manus amuneribus oto
imune: non oculil tantumces
insana mente lascuuuntur nec
legum led lenonum secunt uidicia.
suꝑbiunt nec miteicunt nͥ mitrem¬
cła impet aut iras lemat aurum
Noc solum dona suscipiunt seo¬

Expanded text:
um oporteat presidem oculos et animum eque pudicos habere, eloquium mite, graves sanctosque mores et manus a muneribus omnino immunes, non oculis tantum, sed insana mente lasciviunt, nec legum sed lenonum secuntur iudicia; superbiunt nec mitescunt nisi meretricula imperet, aut iras leniat aurum; nec solum dona suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciperent: et iublata / ensualitatis
nebula aduertentes: quoniam nil
honestum pro labate amici omutt¬
endum lit. ex intinus cordis late¬
bris excitatae piatate. ut uiroso
periculo eximerent  temerario
ansu imidirent : ut quos prblica
damnauerat auctoritas: pudicus
coniugalis amor ablolueret. quo
carceri manciparat emitteret : qͦs
iam tenere dirum iudebatur et ca¬
pitale iupplicium: ecatniticum
manu subtractos securitati uitaeq̃
donaret. Et quod ꝑmaximum u¬
sum est. lusa legsułi porattite de¬
teto priblico ae patrum auctorita¬
te et totius eiuitatis uoto teuistrato :
ut quod optarent impleretur: nõ
expanere loco damnatorum sub de¬
caeptorum suorum impio selecla¬
udere. Non aedepol tam syncaetã
fidem amorem tam intgrum ad:¬
mirari sufficit. et obioratum heo :¬
itemisse amassent: sittnui fuisset
asttictae iinculo: qum illis ꝓ ocrũ
domi torpere fas esset: hacc tam y¬
grandia nõ tecislent. At tamenr
ut multa paucis claudam: has

Expanded text:
ciperent; et, sublata sensualitatis ciperent; et, sublata sensualitatis nebula, advertentes quoniam nil honestum pro salute amici omictendum sit, ex intimis cordis latebris excitata pietate, ut viros periculo eximerent, temerario ausu in id irent ut, quos publica damnaverat autoritas, pudicus coniugalis amor absolveret, quos carceri manciparat, emicteret, quos iam tenere dirum videbatur et capitale supplicium, e carnificum manu subtractos securitati viteque donaret; et, quod permaximum visum est, lusa legum potestate, decreto publico ac patrum autoritate et totius civitatis voto frustrato, ut quod optabant impleretur non expavere loco damnatorum sub deceptorum custodum imperio sese claudere. Non edepol tam sinceram fidem, amorem tam integrum admirari sufficio et ob id ratum habeo, si remisse amassent, si tenui fuissent astricte vinculo, cum illis per ocium domi torpere fas esset, hec tam grandia non fecissent. Attamen, ut multa paucis claudam, has
Abbreviated transcription (Latin):
paululum contemplemur. Initita¬
to naturae ueteri indis solubili nexu
fitmato non nilli uolunt dissidentiũ
conuqunt nullum tore ꝑmieiosius
odium: lie et conuenientium omo¬
tem excedere caeteros. Nam rõnis
iqne luecensus nõ urit adinania.
sed incomplacentiam calctacit: et
tanta chauitate corda coppulat: xt
aeque semꝑ eiurcta nolint ccelintqͣ.
et tam placidae assuctus unitati:
ad contignationem sui nel omittit:
nil agit tepide uel remisse. Et li ho¬
sris fortuna lit: ultro labores et pe¬
ricula iubit: et iugrlantusimus ĩ
salutem meditatur consilia. re¬
media compit: et exeudit fallacias:¬
i exigat indigentia. Nic suauisli¬
mus et iam placido conuctur¬
firmatus: comrigum M myarum
tanto ferriore imprlit animos: ut
quas nequisent ante uidisse pe¬
tielitantibus uitis ingenii pracsis
uicibus decipulas imienuent: ins¬
trumenta pararent. recum ordine
tempus. rationem que agendotum:
ut oculatos sererosque custodes de¬

Expanded text:
paululum contemplemur. Institupaululum contemplemur. Instituto nature, veteri et indissolubili nexu firmato, non nulli volunt dissidentium coniugum nullum fore pernitiosius odium; sic et convenientium amorem excedere ceteros. Nam rationis igne succensus non urit ad insaniam, sed in complacentiam calefacit et tanta caritate corda copulat, ut eque semper cuncta nolint velintque; et tam placide assuetus unitati, ad continuationem sui nil omietit, nil agit tepide vel remisse; et si hostis fortuna sit, ultro labores et pericula subit et vigilantissimus in salutem meditatur consilia, remedia comperit et excudit fallacias, si exigat indigentia. Hic suavissimus, etiam placido convictufirmatus, coniugum Meniarum tanto fervore inpulit animos, ut, quas nequissent ante vidisse, periclitantibus viris, ingenii pressis viribus, decipulas invenirent, instrumenta pararent, rerum ordinem, tempus rationemque agendorum ut oculatos severosque custodes de
Abbreviated transcription (Latin):
Squalidu igitur uduimentis uclatoq
ore oppletae lachrimis: qui iam
in noctem occumberet dies: quoma
nobiles essent foeminae intrandica¬
cerem perituros iusurae urol tacile
acutodibus obtinutre licentiam.
Adquos quin deuenissent: nõ tpũs
consumpsere lachitimi et ploratu:
Sed repenit explicato consilio eum
uitis nintatis ueltibus udatis que
ellis foeminto riti facrebus flenta
deuectis inerram oculit tingenta q̃
mestitiam: noctis etiam sustragan¬
tibus tintbris: oreuerentia nobilibus
foeminis debiea deceptis cus todibus
morituros emisere: iplis damnator
loco remanentib. Ncc ame trausi
comꝑta est: quõ uenicatibus srrpp¬
liciorum niistrs: ut damnatos in
mortm toueerent: pro uiris toemi¬
nae comptac sint. Grandis protecto
mulierum fidel et eꝑiquis omir.
Sedi mamus trandis in eustodes
ludibrium : salutem damnatis ex hib¬
ittm. Quis patribus iusum lit et
quid inde Iecritum: sacti coniugalis
amoris uires et audaciam mulieꝵ

Expanded text:
Squalidis igitur vestimentis velatoque Squalidis igitur vestimentis velatoque ore, opplete lacrimis, cum iam in noctem occumberet dies, quoniam nobiles essent femine, intrandi carcerem perituros visure viros, facile a custodibus obtinuere licentiam. Ad quos cum advenissent, non tempus consumpsere lacrimis et ploratu, sed repente explicato consilio, cum viris mutatis vestibus, velatisque illis femineo ritu Eaciebus, flentes, deiectis in terram oculis fingentesque mestitiam, noctis etiam suffragantibus tenebris, et reverentia, nobilibus feminis debita, deceptis custodibus, morituros emisere, ipsis damnatorum loco remanentibus; nec ante fraus comperta est quam, venientibus suppliciorum ministris, ut damnatos in mortem educerent, pro viris femine comperte sint. Grandis profecto mulierum fides et egregius amor; sed sinamus fraudis in custodes ludibrium, salutem damnatis exhibitam, quid patribus visum sit et quid inde secutum; sacri coniugalis amoris vires et audaciam mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
tuti uelle lubigere auli lunt. Erant
enum ea temptitate opuleriti iuue¬
nd: nec solum suo fulgore ꝑlucidi.
utrum et ꝗenerosorum Laccoaem¬
onum affintatibus septi :̃ gemina
tulgobant luce. Nam intio alia erat
eis ipceiosissimae conuuiges a nobiliss¬
mus cuubus ducente originem:
non aedepol pars ultima humani
decors: cui clientelae addebantur
ingentri. Ex quibus nõ gratiam
pũblicae patriae felicitãti sensere:
sed siuis ascribenta meritis: co se tatu¬
itatis ꝑmiscre eutni : ut cacteris se
praeterendo fore exutimarent. Ex
quo incupidinem cortuere impii.
et hine as occupandam rm pmbli
cam conatus expoluert luos. Quã
obcaulam deticto coimint: capti car¬
cetique traditi: et capitali supplicio
sunt auctoritat priblica. Et dum
nocte sequenti Lacedaemonum ut¬
itri more deberet illis acarinficibus
mors intari : inueltae flente que con¬
uigd pro leberationt damnatonim
mauditum mircit consilium: nec
coqitato distulert operam dare.

Expanded text:
tuti velle subigere ausi sunt. Erant tuti velle subigere ausi sunt. Erant enim ea tempestate opulenti iuvenes, nec solum suo fulgore perlucidi, verum et generosorum Lacedemonum affinitatibus septigemina fulgebant luce. Nam inter alia erant ei spetiosissime coniuges a nobilissimis civibus ducentes originem, non edepol pars ultima mundani decoris; cui et clientele addebantur ingentes, ex quibus non gratiam publice patrie felicitati sensere, sed suis ascribentes meritis, eo se fatuitati permisere evelii, ut ceteris se preferendos fore existimarent; ex quo in cupidinem corruere imperii; et hinc ad occupandam rem publicam temere conatus exposuere suos. Quam ob causam, detecto crimine, capti carcerique traditi et capitali supplicio, sunt autoritate publica. Et dum nocte sequenti, Lacedemonum veteri more, deberet illis a carnificibus mors inferri, meste flentesque coniuges pro liberatione damnatorum inauditum inivere consilium; nec cogitato distulere operam dare.