comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quinq ł quatuor pedes. nec ñ &. iã in ipsis partib aliqͥd .&. ipsas partes
habere p̃dicam᷑. Dicim̾ enĩ habere digitos & indigitis anulos: Circa
corpꝰ qͦq aliqͥd habere dicim᷑. ut tunicã ł qđ liba aliud uestim̃tũ. nec ñ
& iã inuase haberi aliqͥd dicimꝰ. ut triticũ in modio. & uinũ indolio
Hȩc scilic& ita haberidnr. ut in uase. Dr̃ & iãquis habere uxorẽ. Quȩ scili¬
c& significatio. nulli supradictȩ cõmunis ẽ. Sed ut ipsi aristoteli uidet᷑.
longe diuersa ẽ hȩc significatio ab habendi p̃dicam̃to: Nanenĩ ꝓprie
habemus uxores. Sed qđ habere quis dr̃ uxorẽ hoc significat habitari
tant. atq colunt. Quare ipse qͦq aristoteles inquit. eẽ aliquos fortas
babere p̃dicari Et de hac equi uocitione qͥdẽ habendi sufficient̃ dictũ ẽ
Sed forte quis dubitae. curcũ habere superius ingenere numerauit nunc
cienũ e xẽplar ꝓposuit. ut est calciatum eẽ uel armatum. Eloꝵ eni

Expanded text:
quinque vel quatuor pedes. Nec non etiam in ipsis partibus corporis aliquid, et ipsas partes habere praedicamur, dicimur enim et habere digitos, et in digito annulos. Circa corpus quoque aliquid habere dicimur, ut tunicam, vel quodlibet aliud vestimentum. Necnon etiam in vase haberi aliquid dicitur, ut triticum in modio, et vinum in dolio: haec, scilicet, ita haberi dicuntur, ut in vase. Dicitur etiam quis habere uxorem, quae, scilicet significatio nulli supradictae communis est, sed ut ipsi Aristoteli videtur longe diversa est haec significatio ab habendi praedicamento; non enim proprie habemus uxores, sed quod habere quis dicatur uxorem, hoc significat habitare tant atque eum colunt. Quare ipse quoque Aristoteles inquit esse aliquos fortasshabere praedicari. Et de hac aequivocatione quidem habendi sufficienter dictum est. Sed forte quis dubitet cur cum habere superius in genere nominaverit, nunc cierum exempla proposuit, ut est calceatum esse vel armatum, horum enim
Abbreviated transcription (Latin):
touͦ nullo dr̃ Et qđ dã albũ in subuecto ẽ corpore. Om̃is enĩ color incor¬
pore ẽ Aliã uͦ  de subiectodñr & in subiecto sunt ut scientia. insub¬
iecto qͥdẽ ẽ in anima. De subiecto uͦ dr̃ ut grãmatica. Alia uͭ neq. in sub¬
iecto sunt. neq de sub iecto dñr ut aliqui homo ł aliqͥ equus. Nilnl eni unt
hoꝵ neq in subiecto est neq de subiecto dr̃ ISimplicit᷑ autẽ quȩ sunt ono¬
indiuidua &. numero singularia de nullo subiecto dñr: in subucto

Expanded text:
dam album in subiecto est  corpore omnis enim color in corpore est, alia vero et de subiecto dicuntur et in subiecto sunt, ut scientia in subiecto quidem est in anima, de subiecto vero dicitur ut grammatica; alia vero neque in subiecto sunt neque de subiecto dicuntur, ut aliqui homo vel aliqui equus; nihil enim horum neque in subiecto est neque de subiecto dicitur. Simpliciter autem quae sunt individua et numero singularia nullo
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ substantiȩ ratio ut animal homo atq bos cõmuni enĩ nomine utraq
animalia nuncupant᷑ & ẽ ratio substantiȩ eadẽ Siquis autẽ assigna.
utriusq rationẽ. quid utriusq sit qđ sint animalia eandẽ assignabit
to uͦ nullo sunt ut homo de subiecto qͥdẽ dr̃ aliqͦ homine. insubiecto sul¬
uͦ nullo ẽ Alia autẽ in sub iecto quidẽ sunt. de subiecto aut̃ nullo dñr
In subiecto aut̃ eẽ dico qđ cũ in aliqͦsit. ñ sic̃ quȩdã parsinpossibile ẽ eẽ

Expanded text:
eadem substantiae ratio, ut animal homo atque bos. Communi enim nomine utrique animalia nuncupantur, et est ratio substantiae eadem; si quis enim assignet utriusque rationem, quid utrique sit quo sint animalia, eandem assignabit to vero nullo sunt, ut homo de subiecto quidem dicitur aliquo homine, in subiecto vero nullo est; alia autem in subiecto quidem sunt, de subiecto vero nullo dicuntur in subiecto autem esse dico quod, cum in aliquo sit non sicut quaedam pars, impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt c̃traria. aut sub eodẽ genere sunt. aut̃ sub etrariis generib
aut ipsa sunt genera. Sub eodẽ genere sunt c̃̾traria. ut albũ & nigrũ.
sub uno eodẽ sunt genere iđ colore Color enĩ albedinis .&. nigredinis
genꝰ ẽ Hec igit᷑ subuno sunt genere. Aliauͦ c̃traria in c̃trarus gene¬
rib inueniunt᷑. ut iusticia in iusticia Iusticiȩ enĩgenꝰ e̾ bonũ. in iuisticiȩ

Expanded text:
quae sunt contraria, aut sub eodem genere sunt, aut sub contrariis generibus, aut ipsa sunt genera. Sub eodem genere sunt contraria, ut album et nigrum sub uno genere, id est colore, color enim albedinis et nigredinis est genus. Haec igtur sub uno sunt genere. Alia vero contraria in contrariis generibus inveniuntur, ut iustitia et iniustitia. Iustitiae enim genus est bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad filiũ referat᷑ Igit᷑ causa fuit eneas. ut eẽt ascanius. s ñ causa pat᷑. ut
ẽet filius Pat̃ nãq tẽ fit. cũ filius fuerit: Qđ sihec tẽpore ipso pͥora sunt.
cansi autẽ cuius lib& rei pͥor ẽ. quã illa cuius causa e oriat᷑. nulla dubita¬
tio ẽ quin pat᷑atq filiusquȩ utreq p̃dicationes eq̃les s̃tẽpore. nautra
neutri causa sit. cũ tam̃ substantie ipse sibi ut sint causa sit: Predicatio¬
nis uͦ nullomͦ Neq enĩ simile deb& uideriei qđ paulo ante dictũ ẽ de
de ea sermo Prius ẽ enĩ ut sit aliqͥd. post uͦ ut de eo uerũ aliqͥd ẽt̃
dicat᷑ Nc̃ uͦ ñ ita ẽ ut pͥus aliqͥ sit pat̾. post uͦ sit filius. Mox ut pat̃

Expanded text:
ad filium referatur. Igitur causa fuit Aeneas ut esset Ascanius, sed non est causa pater ut ad filium referatur. Igitur causa fuit Aeneas ut esset Ascanius, sed non est causa pater ut esset filius. Pater namque tatur, nulla dubitatio est, quin pater atque filius, quae utraeque praedicationes aequales sunt tempore, neutra neutri causa sit, cum tamen substantiae ipsae sibi ut sint, causa sint praedicationis. Nec ullo modo simile debet videri ei quod paulo ante dictum est de de ea sermo. Prius enim est ut sit aliquid, post vero ut de eo verum aliquid esse dicatur. Nunc vero non ita est, ut prius aliquis sit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentis tẽporis dicerent᷑. Quare cũ debis quȩ simuls̃ disputat. idẽ
reuocat. & recte Nã si maximũ modũ pͥoris. solũ efficiae tẽpꝰ.cur ñ qͦq
simuleditã naturã tẽpꝰ effici& : Ait gͦ sĩplicit᷑ & ꝓpriȩ dici simuleẽ ea
quȩ unius tẽporis ortu plata s̃ Ut si illa sint antiqͥora atq pͥora quȩ¬
cũq ñ ȩqͣli .s. p̃cedenti tẽpore ꝓferunt᷑ quȩ se tẽporib ñ p̃cedunt rec¬
tissime simuleẽ ponunt᷑. Cũ enĩ uno tẽpore editaatq plata sint . illa
atq hoc qͥdẽ scđm tẽ pꝰ simuleẽ dr̃. Scđm naturã uͦ simul eẽ ꝑhibent᷑.
quȩcũq inuicẽ ad se c̃uertunt᷑ cũ altera res alterius sub sistendi neq causa
sit neq principiũ. ut sunt huius modi duplũ. & mediũ Nãcũ sit duplũ.
mediũ ẽ Cũ rursus mediũ duplũ ẽ: Seruus qͦq & dominꝰ eodẽ mͦsẽ¬
Filius qͦq & pit̃. Hec enĩ quecũq ilataqͥdẽ infert̃ alia. sub lata autẽ aufer.

Expanded text:
cedentis temporis dicerentur, quare cum de his quae simul sunt disputat, idem revocat, et recte. Nam si maximum modum prioris solum efficiet tempus, cur quoque non simul editam naturam tempus efficiet? Ait ergo, et simpliciter et proprie dici simul esse ea, quae unius temporis ortu prolata sint, ut si illa sint antiquiora atque priora, quaecunque non aequali, sed praecedenti tempore proferuntur, quae se temporibus non praecedunt, rectissime simul esse ponuntur. Quae enim uno tempore edita atque prolata sunt, illa m naturam vero simul esse perhibentur, quaecunque invicem ad se convertuntur, cum altera res alteri subsistendi, neque causa sit, neque principium, ut sunt huiusmodi, duplum et medium: nam cum sit duplum, medium est; cum rursus sit medium, duplum est. Servus quoque et dominus eodem mfilius quoque et pater. Haec enim quaecunque illata quidem inferunt alia, sublata vero auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
Prioris unꝰ mođ ẽ. scđm quẽ illa pͥora eẽ dicerent᷑. quȩtũq ad subsisten¬
dũ nullomͦ c̃uerterent᷑. Qđ hoc idẽ in generib cadit Genera enĩ ñ õ
uertunit᷑ ad subsistentiȩ c̃sequentiã hoc mͦ Sit enĩ animalgenꝰ. homo
uͦ species Cũ dico ẽẽ hominẽ. animal qͦq eẽ c̃seqͥt᷑. Si animal dixero. ad
hominẽ subsistentiȩ c̃sequentia ñ c̃uertit᷑. Potest enĩ eẽ animal ñ tam̃
homo: Quocirca ab animali ad hominẽ ñ c̃uertit᷑ subsistentiȩ c̃sequen¬
tia. qđ posito homine animał cstat. Animali uͦ nominato. ñ ẽ necesse homi
illata ñ inferunt : Animal sublatũ. secũ qͦq hominẽ tolla Illatũ uͦ ut dicat᷑
eẽ animal. ñ secũ. hominẽ infert. Postera uͦ ediuerso s Illata enĩ. simul
Nãq om̃is homo animal ẽ. Qđ si homo substantialit̃ auferat᷑ ñ ẽ necesse ani¬

Expanded text:
Prioris unus modus est secundum quem illa priora esse dicerentur quaecunque ad subsistenPrioris unus modus est secundum quem illa priora esse dicerentur quaecunque ad subsistendum nullo modo converterentur, entiam hoc modo. Sit enim animal genus, homo vero species. Cum vero dico hominem esse, animal quoque esse consequitur. Si animal dixero, ad hominem subsistentiae consequentia non convertitur. Potest enim esse animal, non tamen homo. Quocirca ab animali ad hominem non convertitur subsistentiae consequentia. Quod si posito homine animal constat, animali vero nominato non est necesse hominillata non inferunt. Animal enim sublatum secum quoque hominem tollet, illatum vero ut dicatur esse animal, non secum statim hominem infomnis namque homo animal est. Quod si homo substantialiter auferatur, non est necesse ani
Abbreviated transcription (Latin):
addidit. illa qͦq simul eẽ. quȩ eqͣli diuisione subgenere ponant᷑ Ut si
ponat qͥs animalgenꝰ hominis a equi. Hominẽ & equũ a genere .i. ab
fiunt. illȩ species int̾se ȩqͥuoce s̃ Et si sub his ipsisspecieb quȩdã alia po
in uolatile. atq gressibile: Et qm̃ sunt sub eodẽ genere simul natura
s. ut siqͥduis hor in sub iectas partes. speciesq soluat᷑. ut uolatilis qͥdẽ in
his auib quȩ seminib uescunt᷑ n in hisquȩ carnib .& in his quȩ herbis
Hȩ tresspecies rursus quȩ sub uolatili sunt. simul eẽ naturalit̾ appellant᷑
Qa aristo teles ita dicit. Diuidit᷑ autẽ & unũ qđq eoꝵ inspecies iterũ. scđm¬
ut genꝰ habeat unã speciẽ . Nã quecũq subgenere s: simul sunt. Simulau¬
una fuerit. fieri ñ potest. ut simul eẽdicat᷑. Quia illud ẽ qđ sub eodẽ ge¬
nere res quȩdã solent. quȩ simul sint naturalit̃ inueniri. Sed hȩc de specieb

Expanded text:
addidit, illa quoque simul esse, quae aequali divisione sub genere ponantur, ut si ponat quis animal genus hominis et equi, hominem vero et equum a genere, id est ab fiunt, illic species natura simul sunt, et si sub his ipsis speciebus quaedam alia pond est animal in volatile atque gressibile, et quoniam sunt sub eodem genere, simul natura sunt. Et si quid horum in subiectas partes speciesque solvatur, ut volatile quidem in his avibus qhae tres species rursus, quae sub volatili sunt, simul esse naturaliter appellantur, quod Aristoteles ita dicit. Dividitur autem et singulum horum in species rursut genus habeat unam speciem. Nam si quaecunque sub genere sunt, simul sunt. Simul au. Si enim una fuerit, fieri non potest ut simul esse dicatur, quia illud est, quod sub eodem genere quaedam res solent quae simul sint naturaliter inveniri. Sed haec de speciebu
Abbreviated transcription (Latin):
me in c̃trariã qualitatẽ cõmutatio. Ut siqͥd cũ ẽ albũ si rubrũ fiat quieti
quidẽ eiquȩ in albo colore poterat ꝑmanere c̃traria fuit qualitati ipsa
cõmutatio. ut ex albo in rub eũ mutaret᷑. Siquis enĩ ex albo uertat᷑ inni¬
grũ. illud maxime ꝑmutat᷑ ⁊ illud superiori qͥ eti c̃trariũ ẽ quando ꝑmu¬
tatũ ẽ in c̃trariã qͣlitatẽ. Atq hoc ẽ qđ ait. Quare opponit᷑ ei scđm qua

Expanded text:
me in contrariam qualitatem commutatio: ut si quid cum est album, si rubrum fiat, quieti quidem ei quae in albo colore poterat permanere contraria fuit qualitatis ipsa mutatio, ut ex albo in rubrum mutaretur; si quid enim ex albo vertatur in nigrum, illud maxime permutatur, et illud superiori mutationi contrarium est, quoniam permutatum est in contrariam qualitatem. Atque hoc est quod ait: QVAPROPTER OPPOSI
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ circa eandẽ angularẽ
s. sidemant᷑. figura ipsa
gnomo uocat᷑ Ut siqͥs tollat
tͥ. i .n. gnomo Qui .m .n.
gnomo. separatꝰ. ab. e.h. qͣ¬
minutꝰ ẽ : qđ extã magno
factus ẽ paruus. ñ tam̃ for¬
mã tetragoni cõmutiuit
Qđ si . e.h. tetragonꝰ solussit
& eicircũ ponat᷑ gnomo qͥẽ
qͣlitate c̃similes Qđ si cõmu¬
tatio huiꝰ modi motꝰ eẽt. ut
ñ om̃ino a supert orib se¬
parat. nulla eẽt dubitatio
quin sẽꝑo portera quic¬
quid cõmutatur. scđm
aliquẽ pͥorũ motũ modũ¬
cera iaut scđm locũ fient aliq̃ ꝑmutatio: Qđ qm̃ ñ ẽ ab om̃ib superioril mo¬
tib÷ hed motͦ species distit Ded monstrarũ superius e. quinq: superiores
mos spatresi ase om̃i ratione sub stintiȩ discrepare Quocu t a distont

Expanded text:
 circa eamdem angularem sunt si demantur, figura ipsa gnomo vocatur, ut si quis tollat tur m n gnomo, qui m n gnomo separatur a b e h quminutus est, qui ex tam magno factus est parvus, non tamen formam tetragoni commutavit. Quod si e h tetragonus solus sit, et ei circumponatur gnomo, qui est ualitate consimiles. Quod si commutatio huiusmodi motus esset, ut non omnino a superioribus separaretur, nulla esset dubitatio quin semper oporteret quidquid commutatur secundum aliquem priorum motuum modu non est, ab omnibus superioribus motibus haec motus species distat. Sed monstratum superius est quinque superiores motus species a se omni ratione substantiae discrepare. Quocirca distant
Abbreviated transcription (Latin):
cies motꝰ. Nullo nãq sibi participant nisi solo generis nomine qđ motꝰ dr̃
Nã neq generatio idẽ ẽ qđ corruptio Nãq generatio ẽ in substantiã ingres¬
sus Corruptio uͦ ex substantia egressas. Nec diminutio idẽ qđ crem̃tũ
Nec scđm locũ translatio alicui superioꝵ c̃similis ẽ. Cõmutatio autẽ haba
forte aliquã dubitationẽ. qđ ñ uideat᷑ a superiorib discrepare: Quã questio

Expanded text:
cies motus, nullo namque sibi participant, nisi solo generis nomine, quod motus dicuntur: nam neque generatio idem est quod corruptio, namque generatio est in substantia ingressus, corruptio vero ex substantia egressus. Nec diminutio idem quod crementum, nec secundum locum translatio alicui superiorum consimilis est. Commutatio autem habet forte aliquam dubitationem, quod non videatur a superioribus discr
Abbreviated transcription (Latin):
sibim& c̃uertunt᷑. respiciamꝰ nc̃ quȩ sit harũ causa alteri. ut sub sistert uale¬
at. atq ut eẽ possit. Uideo autẽ rẽdicto uͦ subsistenti dare principiũ Nã
qr homo ẽ id circo uerũ ẽ dicere de eo qm̃ .ẽ. Sed ñ idcirco homo ẽ qm̃
de couere dici potest qm̃ ẽ. Res enĩ ut ueritas ad sit dicto principid e
Sedñ ut ressubsistat. uero efficit᷑ dicto. Quocirca pͥus ẽ eẽ hominẽ poste¬
rius uerũ de eo eẽ dictũ. idcircoqm̃ quãuis c̃uertant᷑. tam̃ una harũ
rerũ alteri subsistendi causa ẽ: Ait enĩ id eẽ pͥus interea quȩ c̃uertun¬
tur scđm essentiȩ c̃sequentiã. qđ alterius quomͦ liba causa. ut in hoc ipso
sermone .&. homine c̃uertunt᷑ utraq qͥdẽ s homo ut sit sermouerꝰ cau¬
sa ẽ atq principiũ. Qđ aristoteles itaait. Est autẽ uerꝰ sermo nullomͦ

Expanded text:
sibimet convertuntur, respiciamus nunc quae sit harum causa alteri, ut subsistere valesibimet convertuntur, respiciamus nunc quae sit harum causa alteri, ut subsistere valeat, atque ut esse possit. Video autem rem dicto vero subsistentiae dare principium, nam quia homo est, idcirco verum est dicere de eo quoniam est, sed non idcirco homo est, quoniam de eo vere dici potest, quoniam est. Res enim ut veritas adsit, dicto principium est, sed non ut res subsistat, vero efficitur dicto. Quocirca prius est, esse hominem, posterius, verum de eo esse dictum. Idcirco quoniam quamvis convertantur, tamen una harum rerum alteri subsistendi causa est. Ait enim id esse prius inter ea quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est. Ut in hoc ipso sermone de homine, convertuntur utraque quidem, sed homo ut sit sermo verus, causa est atque principium. Quod Aristoteles ita ait: Est autem verus sermo nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ Vt sol. luna pͥor ẽ .&. anima corpore & animꝰ anima. Hoc uͦ tali
argum̃to ꝓbat. qđ hi qͥ aliquos uenerant᷑ ⁊ honorabiliores existimant di¬
cant eosse eẽ pͥores Et hi qͥ in reb. publicis plurimũ possunt ꝓͥores dñr
ab his qͥ eos maxime uenerant᷑. Sed ut ipseait. alienissimꝰ dies ẽ. a significa¬
cant᷑ honorabiles & uenerabiles. Ut uͦ pͥores dicant᷑ ab usio pocius. quã ul¬
la ꝓprietas ẽ. Quintꝰ mođ quẽ ipse addidit. huiusmodi ẽ. Uidet᷑ autẽ
Nouimꝰ quasdã res in p̃dicatione posse c̃uerti. Qđ si una dierũ quȩ c̃uertunt᷑
alteri causa ẽ. ⁊ ueluti naturalẽ sub sistentiã subministrat. illa naturalit᷑
pͥus eẽ ꝑ hibet᷑. Ipse autẽ aptissimo qđ ꝓposuit firma uit exemplo
N o siẽ aliqua res. uerũ ẽ de ea dicere qm̃ ẽ Rursus de ea uerũ ẽ dicere qm
uerũ ẽ dicere ẽ homo nulla edubitatio quin homo sit Ergo qm̃ duȩ heȩ

Expanded text:
a corpore, et animus anima. Hoc vero tali argumento probat, quod hi qui aliquos venerantur, et honorabiliores existimant, dicant eos apud se esse priores, et hi qui in rebus publicis plurimum possunt, priores dicuntur ab his qui eos maxime venerantur. Sed ut ipse ait, alienissimus est a significacantur venerabiliores et honorabiles, ut vero priores dicantur, abusio potius quam ulla proprietas est. Quintus modus quem ipse addidit hujusmodi est. Videtur autem Novimus quasdam res in praedicatione posse converti. Quod si una earum quae convertuntur alteri causa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa naturaliter prius esse perhibetur. Ipse autem aptissimo quod proposuit affirmavit exemplo. Nam si est aliqua res, verum est de ea dicere, quoniam est. Rursus si de ea verum est dicere quoniam cere quoniam est homo, nulla est dubitatio quin homo sit. Ergo quoniam duo haec
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qm̃ cirea idẽ. ł specie. ł genere. nata sunt fieri c̃traria. Aegritudo
nãq &. sanitas circa corpꝰ animalis. Albedo uͦ & nigredo siplicit᷑ circacor̃pꝰ
Lusticia uͦ &. in iusticia in animo. Doc&e circa quȩ sẽꝑ possint eẽ c̃traria¬
Ait enĩ circa easres. quȩ aut genere eedẽ sint aut specie. Ut ẽ corpꝰ
qͥdẽ animalis unũ scđm genꝰ. Om̃iũ enĩ animaliũ unũ genus ẽ. & circa
hoc egritudo ł sanitas inuenit᷑. Similit᷑ a circa corpꝰom̃e in discrete.

Expanded text:
autem quoniam circa idem vel specie vel genere nata sunt fieri contraria; aegritudo namque et sanitas circa corpus animalis, albedo vero et nigredo simpliciter circa corpus, et iustitia et iniustitia in anima. NeceAit enim circa eas res quae aut genere eadem sint, aut specie, ut est corpus quidem animalis unum secundum genus, omnium enim animalium unum genus est, et circa hoc aegritudo
Abbreviated transcription (Latin):
Quocirca simul sẽ ꝑsunt. pat̾ &. filius Hoc uͦ in ẽtrariis ñ ẽ Ait enĩ ñ
necesse eẽ simul sẽꝑ eẽ c̃traria Sienĩ nullus ȩgrot&. & sint om̃s sani.
cũ sit sanitas. ñ erit egritudo. Et una c̃trarietate manente. alia om̃ino¬
ñ erit: ut siqͥs hoc idẽ dicat de cignis. Et enĩom̃scigni sunt albi. incig¬
nis nigredo ñ erit Atq hoc idẽ ad uniuersalia referendũ ẽ. Nã siom̃a
quȩ sunt alba sint. om̃ino nigredoñ erit. Tractũ autẽ uidet᷑ hoc eẽ
singillatĩ᷑partib. Nãq duo c̃traria inuno eodẽq tẽpore eẽ ñ possunt. ut
socrates cũ sanꝰ ẽ. egrotus nẽ Et cũ sanꝰ ẽ manente sinitate. ñ eẽ pote¬
rit ȩgritudo & ñ erit necessariũ uno c̃trario posito. mox subseqͥ alterũ
Ia si necesse ee̾t uno c̃trario c̃stituto mox aliud seqͥ. poss& itẽ socrates
uno eodẽq tẽpore & sanꝰ eẽ & eger qđ fieriñ potest Non ẽ igit᷑ neces¬

Expanded text:
simul semper sunt pater et filius, hoc vero in contrariis non est. Ait enim non necesse est simul semper esse contraria. Si enim nullus aegrotet et sint omnes sani, cum sit sanitas, non erit aegritudo, et una contrarietate manente, alia omnino non erit, ut si quis hoc idem dicat de cygnis, etenim omnes cygni sunt albi, in cygnis nigredo non erit. Atque hoc idem ad universalia referendum est. Nam si omnia quae sunt alba sunt, omnino nigredo non erit. Tractum autem hoc videtur esse sigillatim a partibus. Nam quod duo contraria in eodem uno eodemque tempore esse non poegrotus non est, et cum sanus est, manente sanitate, non esse poterit aegritudo. Et non erit necessarium uno contrario posito, mox subsequi alterum. Nam si necesse esset uno contrario constituto, mox aliud sequi, posset idem Socrates uno eodemque tempore, et sanus esse et aeger, quod fieri non potest. Non est igitur neces
Abbreviated transcription (Latin):
carent. potest fieri utraq c̃traria in subiecto ñ sint in pͥuatione uͦ a ha¬
bitu ab eo tẽpore qͦ ꝑ naturã potest utrũq retinere fieri ñ potest. nisi
eorobabeat alterũ distant hac qͦq mediata c̃trarietate ea quȩ scđm uĩ pͥua¬
tionis atq babit᷑ opponunt᷑. Sed ante monstratũ ẽ. his c̃trariis quȩ ꝑna
turã eẽnt n hisquȩ medio carerent. hanc oppositionẽ ẽẽ dissimilẽ : Rec¬
te igit᷑ positũ ẽ pͥuationis atq babit oppositionẽ ab hisquȩ opponunt᷑ ut¬

Expanded text:
carent, potest fieri ut utraque contraria in subjecto non sint, in privatione vero et hacarent, potest fieri ut utraque contraria in subjecto non sint, in privatione vero et habitu ab eo tempore quo per naturam potest utrumque retinere, fieri non potest nisi eorum habeat alterum, distant haec quoque mediata ab his quae secundum vim privationis atque habitus opponuntur. Sed ante monstratum est et his contrariis quae per naturam essent, et iis quae medio carerent, hanc oppositionem esse dissimilem. Recte igitur positum est privationis atque habitus oppositionem ab his qu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ accidt̃ Restat igit᷑ ut hic̃trariis quȩ mediata sunt. hanc oppositionẽ
differre doceamꝰ In illis enĩ ñ sẽꝑ necesse erit. c̃traria in eẽ subiecto idcrco
qđ eoꝵ medietates posst̃ subiectis euenire substantus. ut albũ ł nigrũ. qđ ñ
ẽ alicui ꝑnaturã s tantũ scđm accidens posst̃ utraq ñ eẽ in corporib qn
his ł rubrũ ł pallidũ quȩ s̃ hoꝵ medietates eueniunt. In pͥuatione uͦ id
& habitu ñ ẽ. Quando enĩ poterit ꝑ naturam habere habitũ. utrisq quȩ
ea suscipiunt carere ñ posst̃: Catulus enĩ cũ ꝑ naturã uidere potuerit.
aut habitũ habere dr̃ ut ẽ uidens aut pͥuationẽ si fuerit cetꝰ. Ita seꝑ ab eo¬
tẽpore qͦ illi ꝑnaturã utrũ libae habere c̃cessũ ẽ alterũ retinebit .÷. aut
pͥuationẽ aut habitũ retinebit. Quocircasi in his c̃trariis quȩ medio non

Expanded text:
liter accidunt. Restat igitur ut his contrariis quae mediata sunt hanc oppositionem liter accidunt. Restat igitur ut his contrariis quae mediata sunt hanc oppositionem differre doceamus. In illis enim non semper necesse erit contraria inesse subjecto, idcirco quod eorum medietates possint subjectis evenire substantiis, ut album vel nigrum quod non est alicui per naturam, sed tantum secundum accidens. Possunt enim utraque nlidum, quae sunt eorum medietates eveniunt. In privatione vero id et habitu non est. Quando enim poterit per naturam habere habitum, utrisque quae ea suscipiunt, carere non possunt. Catulus enim cum per naturam videre potuerit, aut habitum habere dicitur, et est videns, aut pnaturam utrumlibet habere concessum est, alterutrum retinebit, id est aut privationem retinebit, aut habitum. Quocirca si in his contrariis quae medio non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scđm pͥuationẽ & habꝑtũ ẽ oppositio his quȩ scđm c̃traria putant᷑ o ppo¬
ni Sed qm̃ s quȩdã c̃traria quȩ insalicui ꝑ naturã ut niui albũ. ignicali¬
dũ coruo nigrũ & iã ab his discrepat oppositio pͥuationis & habitꝰ Ea enĩ quȩ
nix aut alba aut nigra ẽ .s. tantũ alba. Et coruus ñ aut albus aut niger .s
solũ niger. In pͥuatione uͦ& habitu. una res eẽ ñ potest diffinita .s. sẽꝑ aut
pͥuatio c̃tingit. aut habit᷑. Et hoc ẽ qđ at. Et eoꝵ ñ diffinite alterũ .ẜ aut
hoc aut illud. Neq enĩ necesse ẽ. aut cȩcũ eẽ. aut habentẽ uisũ. diffinite
subaudiendũ ẽ Catulus enĩ qͥ ꝑ naturã ñdũ uid&. aut habitũ habiturꝰ ẽ .i. uisũ¬
aut eo pͥuanđ ẽ : ut sit cȩcꝰ .s ñ diffinite unũ. s aut hoc aut illud indiffinite
c̃tingit. Distat igit᷑ hȩc oppositio his c̃trariis. quȩ aliqͥb ꝑ naturã immutabi¬

Expanded text:
um et privationem est oppositio, iis quae secundum contraria putantur opponi. Sed quoniam sunt quaedam contraria quae insunt alicui per naturam, ut nivi album, igni calidum, corvo nigrum, etiam ab his discrepat oppositio privationis et habitus. Ea enim quae  Non enim nix aut alba aut nigra est, sed tantum alba, et corvus non aut albus aut niger, sed solum niger. In privatione vero et habitu una res esse non potest diffinita, sed semper aut privatio contingit, aut habitus, et hoc est quod ait, et horum non diffinite alterum, sed aut hoc, aut illud. Neque enim necesse est aut caecum esse, aut habentem visum diffinite subaudiendum est, catulus enim qui per naturam nondum videt, aut habitum habiturus est, iaut eo privandus est, ut sit caecus, sed non diffinite unum, sed aut hoc aut illud indiffinite contingit. Distat igitur haec oppositio his contrariis quae aliquibus per naturam immutabi
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ enĩ nihil neq uerũ neq falsũ ẽ. siqͥs uisũ nominae ł cecitatẽ
oc autẽ idcirco euenit. qđ om̃a quȩcũq sunt in qͥb aut falsitas aut uer¬
tas inuenit᷑ scđm aliquam complexionẽ dicuntur Ea ueroqu
simplicit᷑ ꝓferunt᷑ ueriatq falsi ꝓlitione carent. ut ipse ait cũ in prin¬
cipiooña p̃dicam̃ta enumerarae dixit . Singula eoꝵ quȩ eẽnt dicta
innulli affirmatione dici quadã uͦ cõplexione int̃se hoꝵ p̃dicam̃toꝵ
ueritatẽ falsitatẽq gigni. Quib. aristoteles docuit. p̃ter conplexionẽ
aliquã insermonib ueritatẽ falsitatẽq inueniri ñ posse. Siqͥdẽ exẽ
plohoc qͦs manifestũ est. Si enĩ dixero socrates homo ẽ. aut uerũ aut
falsũẽ Qđ si hoc tantũ dicã. socrates aut rursus homo. nihil in eo neq
ueritatis. neq falsitatis ẽ. Quo cirea qm̃ om̃is affirmatio cũ cõplexi¬
one ꝓfert᷑ potest in ea aut ueritas aut falsitas inueniri. Eauͦꝰ quȩ sunt

Expanded text:
um est, si quis visum nominet vel caecitatem, hoc autem idcirco evenit, quia omnia, quaecunque sunt, in quibus aut falsitas, aut veritas invenitur, secundum aliquam complexionem dicuntur. Ea vero quae simpliciter proferuntur, veri atque falsi prolatione carent, ut ipse ait, cum in principio omnia praedicamenta numeraret, dicens singula eorum quae essent dicta in nulla affirmatione dici, quadam vero complexione inter se horum praedicamentorum veritatem falsitatemque gigni, de quibus Aristoteles edocuit praeter complexionem aliqplo quoque hoc manifestum est. Si enim dixero, Socrates homo est, aut verum aut falsum est. Quod si hoc tantum dicam Socrates, aut rursus, homo, nihil in eo neque veritatis neque falsitatis est. Quocirca quoniam omnis affirmatio cum complexione profertur, potest in ea, aut veritas, aut falsitas inveniri. Ea vero quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatio & habitꝰ c̃trariis discreparent. nc̃ seqͥt᷑ qͥd his om̃ib scđm affirmati¬
onẽ negationẽq opposita distent. Et dat signũ ꝓpriũ affirmationis a
negationes. ut ea sẽꝑ queimꝰ agnoscere Ut siqua sint quȩ hoc signomin¬
me teneant᷑ illa ab affirmationis negationisq oppositione differre dicar
ñ possit. Ut siq̃uis dicat socrates ambulat. socrates ñ ambulat. Si uerũ ẽ
socratẽ ambulare. falsũ ẽ ñ ambulare. Et rursus si falsũ ẽ ñ ambulare.
uerũ ẽ ambulare Hanc autẽ falsi ueriq diuisionẽ nullus uniquã in ab
oppositionib poterit inuenire. Nã in hisque sunt ad aliqͥd ñ solũ ñẽ
necesse oppositionẽ ipsã sibi uerã falsãq diuidere.ẜ inhis nulla om̃ino
neq ueritas neq falsitas inuenit᷑ Siqͥs enĩ dicat hoc tantũ pat᷑. ł rir¬
sus filius. neq uerũ aliqͥd. neq falsũ ꝓ nunciat Et in c̃trari is qͦq idẽ est

Expanded text:
atio et habitus contrariis discreparent, nunc sequitur quid his omnibus secundum affirmationem negationemque opposita distent, et dat signum proprium affirmationis et negationis, ut eas semper quaeramus agnoscere, ut si qua sint quae hoc signo minime teneantur, illa ab affirmationis negationisque oppositione differre dicamue possit, ut si quis dicat, Socrates ambulat, Socrates non ambulat. Si verum est Socratem ambulare, falsum est non ambulare, et rursus si verum est non ambulare, falsum est ambulare. Hanc autem veri falsique divisionem nullus unquam in aliis oppositionibus poterit invenire. Nam in his quae sunt ad aliquid non solum non est necesse oppositionem ipsam sibi verum falsumque dividere, sed in his nulla omnino neque veritas, neque falsitas invenitur. Si quis enim dicat hoc tantum, pater, vel rursus, filius, neque verum aliquid neque falsum pronuntiat. Et in contrariis quoque idem est
Abbreviated transcription (Latin):
c̃trarii. Timiditas fortitudini uidet᷑ opposita scđm qualitatẽ boni¬
tatis atq maliciȩ. Quare sufficient̃ ẽ demonstratũ. bona sẽꝑ malis eẽ
c̃traria. Mala uͦ &iã malis. Inductio ẽ autẽ singuloꝵ exẽploꝵ collec

Expanded text:
contrarii. Timiditas vero fortitudini videtur opposita, secundum qualitatem bonicontrarii. Timiditas vero fortitudini videtur opposita, secundum qualitatem bonitatis atque malitiae. Quare sufficienter est demonstratum bona semper malis esse contraria, mala vero etiam malis. Inductio autem est singulo
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qđ cũq fuerit bonũ solũ illi malũ c̃trariũ ẽ. Malo aut̃ & bonũ potest cẽg̃tra¬
riũ emalũ. Sanitati enĩ quȩ bona ẽ egritudoquȩ ẽ mala c̃traria est
Rursus felicitati quȩ bona ẽ. infelicitas quȩ ipsa qͦq ẽ mala. c̃traria est
E st aut̃ inuenire malũ qđ duas haba c̃trarietates boniscilica & alt̾ius mali
Nã cũ ea sint c̃traria. quȩ ase plurimũ distent . cũ sit tiiditas habitꝰ animi
pessimꝰ duas haba c̃trarietates temeritatẽ scilica & fortitudinem:
Nã qͥ om̃a tima & ẽ timidus & qͥ nihiltimae om̃ino in qͦẽ temeritas lon¬
geasese distant & discrepant. Quocirca sibi sunt c̃traria cũ utraq sint mala
Rursus qm̃ bonomalũ c̃trariũ & fortitudobona ẽ timiditas mala ertt .¬
& erit fortitudini c̃traria oppositaq timiditas Duȩ igit᷑ c̃trario¬
tates opponunt᷑ timiditati temeritas & fortitudo Sed temeritas
c̃traria ẽ. scđm longissimã distantiã quantitaqͣ discrepantis. habtꝰ atq

Expanded text:
que fuerit bonum, solum illi malum contrarium est, malo autem et bonum potest esse contrarium et malum. Sanitati enim quae bona est, aegritudo quae est mala, contraria est. Rursus felicitati quae est bona, infelicitas quae ipsa quoque est mala, contraria est. Est autem invenire malum quod duas habet contrarietates, boni scilicet et alterius mali. Nam cum ea sunt contraria quae a se plurimum distent, cum sit timiditas habitus animi pessimus, duas habet contrarietates, temeritatem scilicet et fortitudinem, nam qui omnia timet et est timidus, et qui nihil timet omnino in quo est temeritas, longe a sese distant et discrepant, quocirca sibi contraria sunt, cum utraque sint mala. Rursus quoniam bonum malo contrarium, et fortitudo bona est, timiditas mala erit, et erit fortitudini contraria oppositaque timiditas. Duae igitur contrarietates opponuntur timiditati, temeritas et fortitudo; sed temeritas contraria est secundum longissimam distantiam quantitatemque discrepantis habitus atque
Abbreviated transcription (Latin):
net. socrates e grotat. unũ uerã. unã falsã eẽ necesse ẽ. Socrates enĩ¬
falsũ ẽ Et si falsũ ẽ ȩgrotare. sanũ eẽ uerũ ẽ Si uero socrates ipse
ñ subsistat. neq om̃ino sit. utrũq de eo falsũ ẽ dicere. qm̃ egrotat& sanus est.
Quienĩ om̃ino ñ ẽ neq om̃ino poterit ȩgrotꝰ eẽ nec sinꝰ. Ergo in c̃trariis
subsistente :dequa p̾dicant᷑. sẽꝑ una p̾dicatio uera ẽ alia falsa Iihis scilic& c̃tra¬
riis quȩ scđm c̃plexionẽ dñr ncarent medio Non subsistente autẽ re. c̃tra¬

Expanded text:
tiet: Socrates aegrotat, unam veram, unam falsam esse necesse etiet: Socrates aegrotat, unam veram, unam falsam esse necesse efalsum est, et si falsum est aegrotare, sanum esse verum est; si vero Socrates ipse non subsistat neque omnino sit, utrumque de eo falsum est dicere, quoniam aegrotat et sanus est. Qui enim omnino non est, neque omnino poterit aegrotus esse nec sanus. Ergo in contrariis subsistente re de qua praedicantur, semper una praedicatio vera est, alia falsa, in his scilicet contrariis quae secundum complexionem dicuntur et carent medio. Non subsistente autem re, contra
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ uidentur quȩ dĩ contraria scđm cõplexionẽ dici. inquib aut falsitasrep¬
perit᷑ aut ueritas. sed neq̃ ut affirmatio sit. neq ut negatio. dehis quoq
dicit. quid distent his cõplexionibus quę scđm affirmationẽ negatio¬
nẽq dicunt᷑. Na sicut egritudo ẽ contraria sanitati. ita quoegro¬
tũ eẽ socratẽ. ei quodest sanũ eẽ contrariũ est Oratio quoꝙ quęid¬
cit socrates sanusẽ. contraria ẽ eiquę ꝓniuitiat. sorrates ȩgrãtatia
In his ergo & ueritas in uenit᷑ &. falsitas: quid igit᷑ hec distant ea.
oppositione quȩ scđm iũ affirmationis aut negationis opponitur.
Hoc scilic& quod sub sistenterẽ dequa utraq dñr. utrũ liba. etie
uerũ ẽ. sitam̃ ea contraria p̃dicant᷑: quȩ medus carent: Nã uiuen¬
te et subsistente socrate. qm̃ eigritudo &. sinitas in mediata contra¬
ria sunt. si quis desocrate dicat. socrates sanus ẽ. rursusq alius pnun¬

Expanded text:
m videntur quaedam contraria secundum complexionem dici, in quibus aut falsitas reperitur aut veritas, sed neque ut affirmatio sit neque ut negatio, de his quoque dicit, quid distent his complexionibus, quae secundum affirmationem negationemque dicuntur. Nam sicut aegritudo est contraria sanitati, ita quoque aegrotum esse Socratem, ei quod est sanum esse contrarium est. Oratio quoque quae dicit Socrates sanus est, contraria est ei quae pronuntiat Socrates aegrotat. In his ergo et veritas invenitur et falsitas. Quod igitur haec distant ea oppositione quae secundum vim affirmationis aut negationis opponitur, hoc scilicet quod subsistente re, de qua utraque dicuntur, utrumlibet eorum verum est, si tamen ea contraria praedicantur, quae mediis carent, nam vivente et subsistente Socrate, quoniam aegritudo et sanitas immediata contraria sunt, si quis de Socrate dicat: Socrates sanus est, rursusque alius pronun
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ase ac distare uolumꝰ. sex solas differentias inuenimꝰ. Cũ enĩ pͥmã
differre a scđa ac t̃cia atq quarta ponimꝰ tres sunt differentiae
Itẽ scđam rẽ ap̃mmarẽ differre ostendere atq de monstrare. suꝑfluũ ẽ
Cũ enĩ pͥme reiad scđam distantiã colligerem̃ qͥd scđa distare a pͥma. dociumꝰ

Expanded text:
ferre a se ac distare volumus, sex solas differentias invenimus. Cum enim primam ferre a se ac distare volumus, sex solas differentias invenimus. Cum enim primam differre a secunda ac tertia atque quarta ponimus, tres sunt differentiae. Item secundam rem a prima re differre ostendere atque demonstrare superfluum est. Cum enim primae rei ad secundam distantiam colligeremus, quid secunda distare
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ñ ẽ idẽ habitꝰ atq pͥuatio qđ habere habitũ atq pͥuari. ita ñ idẽ affirma¬
tionẽ &. negationẽ eẽ qđ ẽ subaffirmatione & negatione Affirmatio enĩ¬
ẽ uerbi grã si.&. socrates negatio uͦ ñ sed& socrates. Sub affirmatione
autẽ hoc ipsũ sedere socratẽ. iđ hoc qđ sub affirmatione dic̃ facerȩ : Sub
negatione uͦ ñ sedere socratẽ. iđ ñ facere id qđ negatio sub mouae. Hoc autẽ
itã ꝓbat᷑ qđ om̃is affirmatio om̃isq negatio orationes st̃ sic̃ eoꝵ supͣ dicta
diffinitio det̾minatioq monstrauit. Sedere autẽ x. ñ sedere iđ facere
ed m hoc qͦq seruat illã similitudinẽ. qđ ea ipsa sibi sunt opposita. quȩ
& ñ sedere. certa ratione similitudinis opponunt᷑. Sed qm̃ quatuor species
oppositionis dictȩ sunt. nc̃ aristotelȩs uestigia ꝑsequentes eoꝵ differen¬
tias colligamꝰ quȩ sunt numero ui Nã siquȩ res sint quatuor easq dis¬

Expanded text:
rmationem et negationem esse quod est sub affirmatione et negatione. Affirmatio est, verbi gratia, sedet Socrates, negatio vero, non sedet Socrates. Sub affirmatione autem hoc ipsum sedere Socratem, id est hoc quod sub affirmatione dicit facere. Sub negatione vero non sedere Socratem, id est non facere id quod negatio submovet. Hoc autem ita probatur, quod omnis affirmatio omnisque negatio orationes sunt, sicut eorum supradicta diffinitio determinatioque monstravit. Sedere autem et non sedere, id est facere Sed in hoc servant illam quoque similitudinem, quod ea ipsa sibi sunt opposita, quae et non sedere, certa ratione similitudinis opponuntur. Sed quoniam quatuor species oppositionis dictae sunt, nunc Aristotelis vestigia persequentes, earum differentias colligamus, quae sunt numero sex: nam si quae res sint quatuor, easque dif
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ rursus ꝑmutatio atq hoc qͥdẽ in c̃trarus. In habitu uͦ & pͥuatione
ñ sit. Est nãqͥ ꝑmutatio ẜ una tantũ nulla ratione ẽẽ c̃uertens. Lit enꝰ
Ab habitu ad pͥuationẽ ꝑmutatio a priuatione uͦ ad habitũ impossibile
Ethoc planissimis docet᷑ exẽplis: Quis enuĩ umquã exceco factus ẽ uideus
Quis aliquando caluus. crinitꝰ efficit᷑ : Cui amissis ȩtitedentib rursus
alii ꝓcreant᷑: Quare si in ẽtrariis fit alt̃na ꝑmiutatio in pͥuationo uͦ
atq habit ñ fit. distat hec oppositio. eascilic&. oppositiane quȩ fit scdi¬

Expanded text:
bonum rursus permutatio, atque hoc quidem fit in contrariis. In habitu vero et privatione bonum rursus permutatio, atque hoc quidem fit in contrariis. In habitu vero et privatione  sed haec una tantum, nulla ratione sese convertens; ait enim: Ab habitu ad privationem permutatio, a privatione vero ad habitum impossibile est. Et hoc planissime docet exemplis. Quis enim unquam ex caeco factus est videns? Quis aliquando calvus crinitus efficitur? Cui amissis aetate dentibus rursus alii procreantur? Quare si in contrariis fit alterna mutatio, in privatione vero atque habitu non fit, distat haec oppositio ab ea scilicet oppositione qu
Abbreviated transcription (Latin):
phi sententia ẽ. uirtutes eẽ ñ scientias. ut socratesait: Stoici naturalit᷑¬
ens scbiles n ꝑ quandã boni c̃suetudinẽ hominũ m̃tib inseri atq ideo
siqͥs sit qͥb: lib& priorib uiciis obnixius si eũ melior sermo susceperit:
a sapientiũ c̃suetudine c̃fabulationeq comat᷑ aliqͥd ex ante actis uicioꝵ
illecebris em̃ dabit᷑ & sese aliquantulũ exuet. n paululũ liberior ad me¬
lora ꝓceda : Ita ut si pͥmo qͥdẽ minꝰ malus post uͦ ñ malus deinde iãq
aliquantulũ bonꝰ Cui si huiꝰ modi intentio fre quentissime fiat. nec
paruitate tẽporis ꝑueniat᷑ aut ei t̃minus mortis offecerit ñ ẽ dubiũ
illũ ex pessimo ꝑ ꝓbas c̃sue tudines c̃ fabulationesq sapientiũ in ꝑfectã
uirtutis habitudinẽ ꝑmutari: Est igit᷑ ex bono in malũ & ex malo in

Expanded text:
phi sententia est, virtutes non esse scientias, ut Socrates ait, neque ut Stoici naturalitphi sententia est, virtutes non esse scientias, ut Socrates ait, neque ut Stoici naturalitni consuetudinem hominum mentibus inseri. Atque ideo si quis sit quibuslibet prioribus vitiis obnoxius, si eum melior sermo susceperit, et sapientium consuetudine confabulationeque comatur, aliquid ex ante actis vitiorum illecebris emendabitur, et sese aliquantulum exuet, et paululum liberior ad meliora procedet. Ita ut sit primo quidem minus malus, post vero non malus, deinde iam iamque aliquantulum bonus. Cui si huiusmodi intensio frequentissime fiat, nec parvitate temporis praeveniatur, aut ei terminus mortis offecerit, non est dubium illum ex pessimo per probas consuetudines confabulationesque sapientum, in perfectam virt
Abbreviated transcription (Latin):
&. pene incuriose ꝓpt̾ eos qͥ instituunt᷑ diffinitiones affirmationis negati
onisq signauit dicens. negationẽ affirmationẽq affirmatiuas eẽ nega¬
tiuasq orationes Qđ si ex aminatius ac subtilius diffinissa. ñ affirmatio¬
nẽ ꝑ affirmatiuã orationẽ diffinira Nã sidubiũ ẽ qͥd sit affirmatio nihil¬
omdgis clarũ atq ꝑspicuũ ẽ qd sit affirmatiua oratio id circo qđ siqͥs
ne scit qͥd sit affirmatio idẽ sine dubio nesciturꝰ ẽ. qͥd sit oratio affirmatiua
Ded id circo id indulgentius t̃minaũ. qđ in libro ꝑierminias utriusq uerã
plenãq uĩ diffiniuitionis aptauit. Fadẽ qͦq in his ratio ẽ quȩ s sub affirmati

Expanded text:
et pene incuriose propter eos qui instituuntur diffiet pene incuriose propter eos qui instituuntur diffionisque signavit, dicens negationem affirmationemque, affirmativas esse negativasque orationes. Quod si examinatius ac subtilius definisset, affirmationem per affirmativam orationem non diffiniret. Nam si dubium est quid sit affirmatio, nihilo magis clarum atque perspicuum est quid sit affirmativa oratio. Idcirco quod si quis nescit quid sit affirmatio, idem sine dubio nesciturus est quid oratio sit affirmativa. Sed idcirco hic indulgentius terminavit, quod in libro Περὶ ἑρμενείας utriusque veram plenamque vim diffinitionis aptavit. Eadem quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. illo ipso habituqͥ habet᷑. distat necessario id qđ ẽ pͥuari. illa ipsa scilica
pͥuatione. qͣ qͥsq pͥuat᷑. Quare neq id qđ sub habitu ẽ. habitꝰ appellari potes
neq id qđ sub pͥuatione pͥuatio Recte igit᷑ dictũ ẽ habitũ habere ñ eẽ habi¬
tũ. pͥuariq ñ eẽ pͥuationẽ. Cui rei alia quȩdã ualidioruis argum̃tationis
traq deodẽ p̃dicarent᷑. Nunc uͦ minime. Sed cȩcꝰqͥdẽ dr̃ homo cecita suꝰ

Expanded text:
uod est habere habitum illo ipso habitu qui habetur. Distat necessario id quod est privari illa ipsa scilicet privatione qua quisque privatur. Quare neque id quod sub habitu est habitus appellari potest, neque id quod sub privatione privatio. Recte igitur dictum est habitum habere non esse habitum, privarique non esse privationem: cui rei aliqua quaedam validtraque de eodem praedicarentur; nunc vero minime, sed caecus  dicitur homo, caecitas vero
Abbreviated transcription (Latin):
sit. eẽ cecũ qđ cecitas: ꝑspicacit᷑ intuentib aliud qđdã ẽ. habere aliqͥdd
utrisq fit. ex eo scilic& qͥ uid& & uisu qđ ẽ uidere. Distant autẽ &. uidere
ab eo qͥuida n hoc ipsũ uidere rursus auisu. Aliud enĩ ẽ id qđ fit quã is
qͥ fac̃ Udere autẽ uidens operat᷑. Aliud nãq ẽ uidere quã uidens Dista
autẽ uidere x. iã auisu. Aliud igit᷑ ẽ id qđ fit quã id ꝑ qđ gerit᷑ Uidere¬

Expanded text:
est habere aliquid utrisque, fit ex eo scilicet qui videt et visu, quod est videre. Distat autem et videre ab eo qui videt, et hoc ipsum videre rursus a visu. Aliud est enim id quod fit quam is qui facit. Videre autem videns operatur, aliud est igitur videre quam videns. Distat autem videre etiam a visu, aliud namque est id quod fit quam id per quod
Abbreviated transcription (Latin):
re possunt. Siuꝰ ex fastis dieb qͥb bis oculi pitefueri .& lucẽ haurire natu¬
nalit̾ possunt. ñ habeant uisũ eos cecos eẽ mani festũ ẽ. At uͦ neq ostrea
dñr edentula qm̃ naturalit̃ ñ babent dentes Sed nec infantulos qͥb ad¬
huc ñ dũ huius modi etasẽ ut habeant dentes uocam̃ edentulos s̃ si aut is
qͥante habuit dentes amiserit aut qͦ iã tẽpore habere naturalit̃ deba
dentes ñ haba Vt siqͥs ꝓueroꝵ septimo anno om̃ino nullos creauerit.
illos iure edentulos appellamꝰ Atq hoc ẽ qđ ait E dentulas eni dicim̃ n
qñ habent dentes nec cȩcũ qͥ ñ hab& uisũ sed qͥ quando c̃tingit habere
uhaba. hocẽ ñ omne qđ ñ uida cecũ nec qđ dentes ñ haba edentulũ
nominam̾. Plura enĩ sunt quȩ aut om̃ino aut certo tẽpore naturalit᷑
bȩc habere ñ possunt. Sedẽ illa pͥuatio quociens is habitũ ñ hab&e qui

Expanded text:
re possunt. Si vero exhaustis diebus quibus his oculi patefieri et lucem haurire nature possunt. Si vero exhaustis diebus quibus his oculi patefieri et lucem haurire naturaliter possunt, non habeant visum, eos caecos esse manifestum est. At vero neque ostrea dicuntur edentula, quoniam naturaliter non habent dentes, sed nec infantulos quibus adhuc nondum hujusmodi aetas est, ut habeant dentes, vocamus edentulos, sed si aut is qui ante habuit, dentes amiserit, aut quo jam tempore habere naturaliter debet, dentes non habet, ut si quis puerorum septimo anno omnino nullum creaverit, illos jure edentulos appellamus, atque hoc est, quod ait: Edentulum enim dicimus nqui non habet dentes, nec caecum qui non habet visum, sed qui, quando contingit habereon omne quod non videt caecum, nec quod dentes non habet edentulum appellamus. Plura enim sunt quae aut omnino aut certo tempore naturaliter haec habere non possunt, sed est illa privatio quoties is habitum non habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. sibi sunt c̃traria. ñ autẽ necesse ẽ. om̃e qđ boni maliue susceptibile
ẽ. ł bonũ eẽ ł malũ. Idcirco dixit bonũ malũq cũ sint c̃traria. habere
quandã medietatẽ. cui nom̃ positũ qͥdẽ ñ sit s. nihilominꝰ eã qͥs int eas c̃tra¬
rioꝵ naturas inueniae : Nã qđ dictũ ẽ a posteriorib int̃ bonũ malũq eẽ
ea quȩ dicant᷑ in differentia. ut int̃ uirtutẽ atq turpitudinẽ quȩ utraq
sibi sunt c̃traria. diuiciȩ ł pulcheitudo. Quȩ ut stoici putant neq mala
neq bona s. atq id circo in differentia nominauerunt. Sed hoc ipsũ qđ
dicimꝰ in differens apud priores nom̃ ñ erat . n aposteriorib inuentũ est
Aristoteles autẽ qͥ hoc nomine usus nũquã ẽ. ait ꝓbũ atq imꝓbũ. habere qdẽ
aliquã medietatẽ putat. uerũ tam̃ eã nullo nomine nuncupari. sed utri¬
usq c̃trarii negatione diffiniuit. Ait enĩ medietatẽ ꝓbiatq imꝓbi

Expanded text:
ibi sunt contraria, non autem necesse est omne quod boni malive susceptibile est, vel bonum esse vel malum, idcirco dixit bonum malumque, cum sint contraria, habere quamdam medietatem, cui nomen positum quidem non sit, sed nihilominus eam quis inter has contrariorum naturasentia, ut interest virtutem atque turpitudinem, quae utraque sibi sunt contraria, divitiae et pulchritudo, quae ut Stoici putant neque mala, neque bona sunt, atque idcirco indifferentia nominavere, sed hoc ipsum quod dicimus indifferens apud priores nomen non erat, et a posterioribus inventum est. Aristoteles autem qui hoc nomine usus nunquam est, ait probum atque improbum habere quidem aliquam medietatem, verumtamen eam nullo nomine nuncupari, sed eam utriusque contrarii negotiatione diffinivit. Ait enim medietatem probi atque improbi
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis nom̃ ȩquiuoce p̃dicet᷑. Dicimꝰ enĩ quatuor modis opponi
Aut ut c̃traria. aut ut aliqͥd. aut ut habitũ. & priuationẽ. aut ut af¬
firmationẽ & negationẽ. Hic gͦ c̃tendit᷑ utrũ eqͥuocatio quȩdã circa
has quatuor diũsitates sit. anid ipsũ qđ dicimꝰ oppositũ generis uice
p̃dicet᷑ ut sit unuiocũ. Sed in boo stoicoꝵ ꝑxpatheticoꝵq diuersa sen¬
tentia fuit. n ipsi int̾ se ꝑypathetici diuersa sectati sunt. Stoicoꝵ
qm̃ longa sententia ẽ. p̃t̃ mittat᷑. Aliis autẽ ꝑr pathecis placa. no¬
m̃ hoc oppositi de subiectis eqͥuoce p̃dicari ita firmantib qm̃ aristo¬
teles itadixit de oppositis quociens solent opponi. dicendũ ẽ. hoc idẽ
quociensad multiplicitatẽ ꝑtin& ȩqͥ uocationis. Sedqͥ melius iudi
cauere hioppositionis nom̃ generis loco debere dicunt p̃dicari

Expanded text:
sitionis nomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, sitionis nomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, aut ut contraria, aut ut aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates situm. Sed in hoc Stoicorum Peripateticorumque diversa sententia fuit, et ut ipsi inter se Peripatetici, diverse sectati sunt. Stoicorum quoniam longa sententia est, praetermittatur, aliis autem Peripateticis placet nomen hoc oppositi de subiectis aequivoce praedicari, ita affirmantibus, quoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicendum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationiscavere, hi oppositionis nomen generis loco dicunt debere praedicari,