comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facere & leger& euangeliũ
ubi p̃cepit dñs fieri et lege¬
r& actus apostoloꝵ illiquid
dicunt in lingua sub dola
& labiis iniquis: non pote¬
ris forte implere: Multũ
est qđ ad greder ir. alii ꝓ¬
hibendo de terrent: alii
laudando plus premunt
Quia enim talis est uita
quae iamoccupauerit
mundum tanta autoritas
xpm̃ nec paganus audeat :¬
egitur ille quirep̃ hendi ñpo¬
test qr dixit: Uade uende
omĩa quȩ habes & distribue
pauperibus & sequere me:
& po contradici non potest.
euuangelio contra dici non
potest rephendixp̃s non
porest. Conuerait se dolo¬
salingua ad laudem ꝓhibentẽ
Si laudar. tortare: Quaro
laudando praemir.i Melius
ouitu perares quã dolose
laudares: Quid eñĩ diceres
uituperando ÷ absit. Feda
uita ista est mala uita ista
est. Sed quia nosti cũ hȩc
dixeris. praemite posse
auctoritate euuangelica
Conuertisit ad aliud dirsuac¬
dendigenur . & laudandome
falso auera laude ꝓhibear

Expanded text:
facere, et legerit Evangelium facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest; convertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas;
Abbreviated transcription (Latin):
Temporalem felicitatem słi
ꝓnihilo habere. Dm̃ solũ
cogitare. Lucris non
gaudere : damnis non
contibescore: Om̃ia
&iam sua uelle uendere
& pauperibus tribuere
et sequi xpm. Videam
quem ad modum patiatur
linguas de trahentium
et muta contra dicentiũ
Et qđ est grauis quasi con¬
silendo a salute auer¬
tentium: Qui enim con¬
sulit alicui asalu tem
consulit. ab id qđ prodest
consulit. Illeaut quasi
consulens retrahit asa¬
lute: Quia ergouidet̃
habere pallium consolantis
et hab& ueneniũ perim̃¬
tir: Lingua dolos a
dicta est: Ascensurus
ergo contraipsar linguas
primodo deprecatur. aitenui.
Unde illum exaudiuit: ut
iam constituer & eum ad
gradur ascendendi. łtqr
tus Quid orat
DÑT ERUE ANIMÃ MEAM
ALABIIS INIUSTIS IT ALINȨVADLOSA
Quae est lingua dolosa
habensi maginem consulen¬
di et ꝑniuem nocendi
Ipsisunt quidicunt: Et tu
hoc facturus es : ꝗđ nemofe¬
cit u et tusolur er is xp̃ian¬
tsiostender & alios hoc

Expanded text:
temporalia, felicitatem saeculi temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enim,Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret eum ad gradus ascendendi. 4. «tus, quid orat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris chrisi ostenderit alios hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s consilu & fortitudinir
sp̃i scientiae & pietatis &
sp̃s timoris dñi. Asapien¬
tia coepit. & us que adtimo¬
rem descendit. Quo modo
ille quidocebat a sapientia
descendit usq adtimorom
uqui dicis siproficis.
atimore ascende a sapientiã
Scriptũ est enim: init um
sapientiae timor dñi
am ergopsalmũ audite:
cce ante oculos nrõs po¬
namur ascensurum homi¬
nem: Ubiascensuruma
incor de: Unde ascen¬
surum ad humilitate
dest a con uallo ploratio¬
uo ascensurum. Vad illud
ineffabile : quod cum dici
non possit diciũ est in
locum quẽ dis posuit
dii ponere ascensum: hoc
dico aꝑtius: Cum coepe¬
rit homo xp̃ianur cogita¬
re ꝓficere: incipit pati
linguas aduersantium
uicũq illar nonclum par¬
sus ẽ: nondũs fłcit
Quicũq illas non patitur.
nec conatur proficere
Iult nosse quid uicamꝵ
immo quid audiamur
simul experiatur Incipit
ꝓficere incipiat uelleat¬
cendere uelle con tempne¬
re terrenam fragilitatem

Expanded text:
Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et Spiritus timoris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle ploratiouo ascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» disponere ascensum; hoc dico apertius, cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia,
Abbreviated transcription (Latin):
BITURTIBI AuT OUID
ADPONI TURTIBI AD LIN¬
cuã dolo sa mn
dest quo habeas aduersus
linguã dolosam: qđ opponar
linguae dolosae. qđ temu¬
nias aduersus linguam
dolosam: quid tibi dabit᷑
aut quid ad ponet᷑ ⁊ Inter¬
ragauit exercenr: Nani
ipsedisturui c̃: qđ inter¬
rogat Respondit enim
subiciens sibi interroganti
carbones dicunt᷑: quiuastan¬
do et desolando ad desola¬
tionẽ facile ꝑducunt Quis̃
isticar bones intellegat

Expanded text:
aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti,carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
et filium eus. Non enim
haerer erit filius ancillȩ
cũ filio meo isa acSed
hoc qđ dicit. eice : quando
erint÷ quando area coe¬
perit uentilard Modo
aut̃ antequã eiciatur: heu
me quod in colatus meur
longinquus factur est. in¬
habitaui cũ taber naculir
cedar: Exponit nobir¬

Expanded text:
 non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac» . Sed hoc quod dicit, «Ejice,» quando erit? Quando area coeperit ventilari. Modo autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Et exponit nobi
Abbreviated transcription (Latin):
russum: ait homo perquẽ
cagitar humorepir: carnẽ
portas: corpur quodcor¬
rumpitur ad grauatani¬
mã & de primit terrena
in habitacio sensum mul¬
tacogitantẽ: Cuiloquar:
quis auditur us est : quir
capiet ubierimur post
hanc uitã si incorde ascen.¬
derimus quia ergo. nemo
sperat aliquẽ in effabiliter
beatitudinis locũ quẽ sibi
dis posuit qui ascensiones
&iam in cordetuo disposuitꝰ
Sed ubi. inconualle plora¬
tionis: Conuallis: hu¬
militatem significat.
Mons celsitudinẽ significat
Est mons quo ascendamꝵ.
spiritalis quaed amcel¬
situdo: Et qui est iste
mons quo ascendamur
fecit paciendo conuallẽ plo¬
rationis. qui fecit montẽ
manendo ascensionis
Quid est uallis plorationis::¬

Expanded text:
rus sum, ait homo per quemrus sum, ait homo per quemcogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus,fecit, patiendo, convallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis
Abbreviated transcription (Latin):
res pondimur: non diu
laborabitir iraudien¬
do uec infructuose la¬
borabiur inoperando :
est enimsicut eius titu¬
lus praenotat : canticũ
graduum: grece serip¬
gradus uel descenden¬
tium sunt: uel ascenden¬
im. Sed gradus quomo
ascensuri. neascensioner
pedibus corporalibus quȩ¬
ramur: Sedsicut in alio
psalmo scriptum est.
as censiones incorde eiur
Ae poiuit hacon ualle
plorationis. in lor quẽ
dis posuit Dixit asceniĩ¬
Snes ubi: id est incor de
unde .÷ a conualle plora¬
tionis: Etam quo ascen¬
cdatur tam quam᷑ ficit
ser moliumanus nec ex¬
plicaripotest: fortenec
cogitari. audistis modo
uum a postolus legeretur.
qđ oculus nonuidit nec
auris audiuit: nec incor
hominis ascendit. incor
hominis non ascendit :
corhominir illuc ascen¬
dat Ergo quia soculur
nonuidit: nec auris audi¬
uit : nec incor hominis as¬
cendit: quomodo dicipor¬
set quo ascenden dumest :
ideo cum dici nonpos sit.
ait in lo cum quẽ dispo¬
suit. quidtibi plus dictu¬

Expanded text:
respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scripGradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodtanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit» . Dixit «ascensiones;» ubi? Id est, «in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audistis modo, cum Apostolus legeretur, «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum quem disposuit.» Quid tibi plus dictu
Abbreviated transcription (Latin):
id est hoc modo dictũ par¬
uuli non capiut: Quomo¬
Suge qđ pte factus est: et crer¬
ur adid quod est: Sunt ergo
ascendentes & descendenter:
Inillis scalis et ascendenter T¬
sunt et descendentes: As¬
cendentes qui sunt.÷ quipro¬
ficiunt ad intellectum spi¬
ritalium: Descendenter
quisunt quiqua uis quan E¬
tũ homines pos sunt: fruant᷑
intellegentia spiritalium :
Tamendescendunt ad par¬
uulos ut talia eisdicant.
qualia possunt capere:
& lacie nut riti: possint ido¬
nei fieri & ualidi ad capien¬
dum cibum spiritalem:
Isaiai fratres & iam ipse
adnoiꝰ descendentibus fuit.
Nam ipsi graulus eius descen¬
dentes apparent: Cum
enimdicer& despũsco re¬

Expanded text:
id est, hoc modo dictum, parvuli non capiunt. QuomoSuge quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spir
Abbreviated transcription (Latin):
mosustin& nisi qui ñdũ
accepit quod ꝓmirsum est.
Nam qui iam accepit quid sur¬
tin&: Accepimur remissionẽ
petcatorum sed ꝓmirsũ nob̵ u.
regnum caelorum. Debita
nr̃a deleta sunt. sed merces nr̃a
adhuc futur a est. Accepimus
ueniam: sed ȩter nam uitam
nondum tene mur. Sed quide¬
dit ueniam: ipse ꝓmisit et uitã
aeternam. Si uerbum nrm
eẽ ÷ deberomur timere. Quia
uerbumdie ñ fallit Sec uriergo
speramus in uerbum eius quifal¬
lero non potest. SPERAuITA

Expanded text:
mo sustinet, nisi qui nondum accepit quod promissum est: nam qui jam accepit, quid sustinet? Accepimus remissionem peccatorum; sed promissum est nobis regnum coelorum: debita nostra deleta sunt; sed merces nostra adhuc futura est: accepimus veniam; sed aeternam vitam nondum tenemus. Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vitam aeternam. Si verbum nostrum esset, deberemus timere: quia verbum Dei est, non fallit. Securi ergo speramus in verbum ejus qui fallere non potest. «Speravit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non commisit peccatum.
ipse est redemptor a peccato.
Ipseredim& isrł unde redima
abilla iniquitate. anabilla:
ab omnibur iniquitatibus eius:
Nonergotimeat acces surus ad
dm̃ aliquas iniquitates suar.
tantum modo accedit plenocor¬
de et desinat iamfacere quae
ante faciebat. It nondicat illa
iniquitas ñmͥdimittitur. Si
enim hocdixerit: propt̃ ipsam
quã putat sibi non dimitti non
seconuertat & faciendo c& era
non illi dimittitur. et illud qđ ñ
timebat. quia feci inquit sceł
magnum: et ñ mihi potest di¬
mitti : iamfaciam et cętera.
Hoc enim ꝑdo quod non facio
nolitimere : in profundo es:
noli contempnere deprofundir
ua illum : et expesta illum & sustine
propter legem ipsius: Quã legẽ
tibi dedit: dimit tenobis debi¬
tanrã : sicut et nos dimittimur
debitoribus nris. Sperate re¬
surrecturum : et tunc futurũ
omnimodo sine peccato: m
ille resurrexit. qui primur
fuit sine peccato. Auigilia ma¬

Expanded text:
qui non commisit peccatum, qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod non timebat. Quia feci, inquit, scelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis va illum, et exspecta illum, et sustine propter legem ipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia ma
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixit: auigilia matutina
sper& isrł in dnm̃ quare
quia auigilia matutina surre
dns: et hocdeb& sperare cor¬
pur quod incapite praecersit.
Sed ne suggeratur : ista cogita¬
no. Capitilicuit resurgere
qui apeccatis ñ prebͥmabatur:
nullum peccatum erat in illo:
Quodnor facturisumur: spera¬
bimus talem resurrectionem
qualis in dño prȩcessit cumpet¬
catis nris ad grauemur : sed ui¬
dequid sequitur. Qm̃apud¬
dnm̃ misericor dia & multa
apud illum redemptio
ETIPSE RIDIMIT ISRLAB
OMNIBUS INIQUITAT IBUSEI
Er gosi premabatur peccatis
suis adẽ misericor diadĩ
Ideo prȩcos sit ille sine peccato
uideleat peccata sequentium
Vide tecapudurm̃ resurrex¬
isre. et ascendis se incaelum
In illo culpanonerat : sed ꝑ illũ
urae culpȩ delebuntur: Ipse
redim& i srł ab omnibus iniqui¬
tatibus eius: qui a isrł uendere
sopotuit et fieriuenun datur
subpeccato. redimere se ab ini¬
quitatibus non potest. Illepo¬
tuit redimere qui se ñ potuit uendere:

Expanded text:
d dixit, «A vigilia matutina speret Israel in Dominum.» Quare? Quia a vigilia matutina resurrexit Dominus; et hoc debet sperare corpus, quod in capite praecessit. Sed ne suggeratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequitur: «QuDominum misericordia, et multa apud illum redemptio. Et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium.Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere:
Abbreviated transcription (Latin):
auigilia matutina s per & isrł
in dnm̃. Non solum spera
isrł indominũ : sed uigilia matu¬
tina sper& isrł. Ergoculpo
spemsȩtuli quando speratur
dedo : noni sed alia spesest
isrłpropria. Non prosumo
suobono sper & i srł diuitiar
nonsalutem corporis: non
abundantiam terrenorum
Immo tribulationẽ hichabi¬
turus ẽ si forte contigerit
illi ꝓpt̃ ueritatẽ pati aliquar
molestiar. Non enimnon
sperabant in dm̃ martirer.
et tament alia sunt passi
qualia la troner: qualia ini¬
qui
Subsecti abestias. ignibur con¬
cremati : gladio percussi un¬
gulir ex arati catenis obstricti
carcere necati. Istao mĩa mali
passi nonsperabant in dm̃ .u
aut id eo sperabant ut istir
malir carentes hacuita frue¬
rentur non plane quia
auigili a matutina spor abant.
Quid est hoc considerabant
illam uigiliam matutinam
qua resurrex ud nr eorum
et uidebant quia antequã
resurger& talia & ipsepas¬
suserat qualia ipsi patebant᷑
Et non des perabant &iam

Expanded text:
«A vigilia matutina speret Israel in Dominum.» Non solum «speret Israel in Dominum,» sed, «a vigilia matutina speret Israel.» Ergo culpo spem saeculi, quando speratur de Deo? Non; sed alia spes est Israel propria. Non pro summo suo bono speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, ista omnia mala passi, non sperabant in Dominum? aut ideo sperabant, ut istis malis carentes, hac vita fruerentur? Non plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam vigiliam matutinam qua resurrexit Dominus eorum, et videbant quia antequam resurgeret, talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ta colligant᷑ : reliquiae salue
fiant: si cut dicit esaiar. & pla¬
ne. fastȩ sunt reliquiȩ raluȩ
Indeerant xii a postoli : inde
plusquam qui ntifratrer : quib:
se dñs demonstrauit postresur¬
rectionem. Inde tot milia bap¬
tizatr quȩ p̃tiar unirer unisua¬
rum ante peder apostolor um
ponebant. Er goim pletũ ẽ qđ hic

Expanded text:
rumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot millia baptizata, quae pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
aut ideo non inflatum qui anihil
hab& querentem tamen unde in¬
flotur. Non ad tendit dr̃ facul¬
eum : et iudicat eum scđm cupi¬
ditatẽ qua in hiat rebur tempo¬
ralibur : non secundum faculta¬
tem quã non ei contigit adipisci
Vnde diuitibur dicit apostolus:
Diuitibur huius scłi prȩcipe
non suꝑbe sapere : neque speri¬
re in incerto diuitiarum: sed
sint inoporiburbonis. facile
tribuant : communicent Et
uidequia hic pauporos sunt.
Tler auritent inquit sibi
fundam̃tũ bonum in fucurum
ut ad p̃hendant ueram uitam.
Cumad prelienderint: tuncer
diuiter. Quando aut̃ non oa ad huc
habent: nouerint se pauperer:
Ista fit ut om̃s humilor corde &¬

Expanded text:
aut ideo non inflatum, quia nihil aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus faculm: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus dicit AposDivitibus huius seculi precipe non sublime sapere neque sperare ‹in› incerto diviciarum suarum, sed sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde
Abbreviated transcription (Latin):
bririllius uiduȩ quȩ est etelesia
dequadictum est. Uiduã eius be¬
nedicens benedicam. Eris et pauꝑ
dequalibur dictum ẽ : et pauperer
oiursaturabo panibur. Aliquan¬
do aut̃ quod non est preter mitten¬
dumdicere inuenis pauperem
suꝑbum : et diuitom humilem
Cotidie patimur taler. Audis
pauporem quasi gementem subdi¬
uite. Et quando potentior premit
diuer : tunc illum hum ilem uider.
Aliquando noncunc : sed tͥunc suꝑ¬
bumundediuer Quir ers& siali¬
quidhaber&. Ergo pauperdi. in a¬
nimo est non in scło. procedit ali¬
quando homo habenr plenamdo¬
mum uberes terras: multa prȩdia
multũ auri. &ar genta. Nouit quia
inipsis non ẽ. prae sumendum hu¬
miliat sodo facit in de bene itacor
ipsius erigitur addm̃ ut nouerit
quia non solum nihil illi prosunt
diuitiae ipso. sed et impediunt
peder ipsiur nisi ille regat & illo
subueniat: Et numerantur in¬
ter pauperer quisaturantur panib:
Inuenis alium medicum in flatũ

Expanded text:
bris illius viduae, quae est Ecclesia, bris illius viduae, quae est Ecclesia, de qua dictum est, «Viduam ejus benedicens benedicam:» eris et pauper, de qualibus dictum est, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» 26. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dorcendit. Id co illic inps almo:
edont paupores. et satur abunt᷑.
Dequosaturabunt᷑ : audiquod
sequitur : et laudabunt dnmñ
qui requirunt eum łstote
orgo pauperor : estote in inembris
illiur uiduae. Non sit auxilium
non in de auxilium habebitis.
multippt̃ pecuniam p̃cipitati suni:
multippt̃ pecuniã perierunt:
Tuti or sent si non haberent quaro
quirorentur. multi deamicir
potentior ibur praesumpsere.
Cotiderunt illid equibus p̃sũpser
et in uoluerunt eor quide se p̃suo¬
serunt: Respicite exomplage¬
ner is humani : quid magnũ ẽ
qđ uobis dicitur : Non solum de
hirscriptur is calo quimur legit
eainorbeterrarum : ad tendite
non p̃sumere depecunia deamis
homine dehonore et iactantia
scculi. Folle ista omĩa: sed haber illa:
Agedo gratias sicon tempnis illa
si aut̃ inflaris inde: noli ad tendore.
quando eris prȩda hominũ : iam
diabolopraedaer. Siaut̃ dehirre¬
bur non p̃sũpseris. er ir in mem¬

Expanded text:
descendi» . Ideo illic in psalmo, descendi» . Ideo illic in psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur.» De quo satiabuntur? Audi quod sequitur: «Et laudabunt Dominum qui requirunt eum.» 25. Estote ergo pauperes, estote in membris illius viduae, non sit auxilium non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi propter pecuniam perierunt: tuti essent, si non haberent quare quaererentur. Multi de amicis potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnum est quod vobis dicitur? Non solum de his Scripturis ea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in mem
Abbreviated transcription (Latin):
Pauperes aut̃ id humiles corde
quanto plus esuriunt : tanto
plus manducant. Tanto autẽ
plus esuriunt: quanto asgulo
inanorr̃: Quiplenus ẽ quio¬
quid illi daturus ẽs. respuit :
quia plonus ẽ. Damihi esurun¬
tem : damihi de quibus distũ ost:
dabeati quie suriunt ot siaunt
iusticiã quõ ipsis aturabunt᷑
&erunt hi pauperor dequib
modo dicit : et pauperer eiur
saturabo panibur. Quia et in
ipso psalmo ubidistum ẽ : man¬
ducauerunt & ador auor unt
om̃s diuitor terrao : Dic tumẽ
illic et depauperibur : et pror¬
sus comodo : quo et inistopsalmo
Edent pauperer et satur abunt᷑
ot laudabunt dnm̃ qui requir
eum ubi dictũ ẽ mandu cauer
et adorauerunt om̃i diuiter
torrae : ibi dictum ẽ : edent pau¬
peror et satur abuntur. Quare
quando diuiter dictir̃ adoras se
saturati non dictir̃ : quando
aut̃ pauporer dictir: saturati
dictisunt. Et unde saturati
Ego sum panir uiuur quid ecglo

Expanded text:
Pauperes autem, id est humiles corde, Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia plenus est. Da mihi esurientem, da mihi de quibus dictum est, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» ; et erunt hi pauperes de quibus modo dicit, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» Quia et in ipso psalmo ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» dictum est illic et de pauperibus, et prorsus eo modo quo et in isto psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum» . Ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturati non dicti sunt; quando autem pauperes dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? «Ego sum panis vivus, qui de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam uidua cotidie. Dicebat.
uindicame deaduer sariom eo
Et ter pellando cotidie uidua
frogit illũ. Ait enĩ ipse iudox
apud se: quin et dm̃timebat nec
hominer reuerebatur. Et sidm̃
nontimeo nec hominibureru¬
besco uel ꝓpt̃ tȩdiũ qđ mihi facit
istauidua uindicabo eam. si
audiuit iudex malur uiduã
netedium pateretur : dr̃ ñ audit
ecclesiã quãor tatur ut dep̃cet᷑
Item paupereseiur saturabo
panibur. Quidẽ. frr simur
pauperer et tuncsatur abimur.
multi prȩsumenter de sacculo
et suꝑbi christranisunt. Adorant
xp̃m sed non saturant᷑ saturi
onĩ sunt: et abundant in suꝑ¬
bia sua. D& alibus dicitur:
obprobrium cir qui abundant
& dir pectio superbis. Istiabun¬
dant et ideo manducant: sed ñ
saturantur. Et quidde illir
dictũ est in psalmo : Manduca¬
uerunt & ador auerunt omr
diuiter terrae. Ad orant xpm̃:
pientia & iusticia ipsiur¬
Quaro : quia ñ sunt pauporor

Expanded text:
quaedam vidua quotidie, et dicebat, quaedam vidua quotidie, et dicebat, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec hominem erubesco, vel propter taedium quod mihi facit ista vidua, vindicabo eam.» Si audivit judex malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit Ecclesiam, quam hortatur ut deprecetur ? 24. Item, «Pauperes ejus saturabo panibus:» quid est, fratres? Simus pauperes, et tunc saturabimur. Multi praesumentes de saeculo et superbi, christiani sunt; adorant Christum, sed non saturantur: saturati enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae.» Adorant Christpientia et justitia ipsiuQuare? Quia non sunt pauperes.
Abbreviated transcription (Latin):
indelitus ait : ui uensmortua ẽ.
et n illã numer auit int̃uiduas.
Describenr aut̃ uiduar et scãs
quidait quae aut̃ uere uiduae
et desolata sperauit in dnõ
et persistit in precibur etobse¬
crationibur nocte acdie. Ibi sub¬
iecit. quaeaut̃ in delicus agit:
ui uens mortuaest. Vndeergo
uiduac: quia non hab& auxiliũ
aliunde nisi soliurdi. Illȩ quȩ
habent uiror: quasi suꝑbiunt
deauxilio uirorum. Deser te
uidentur uiduae: et robustiur
ẽ. auxilium earum. Ergo tota
etclesia: unaui ducc ẽ. siue inui¬
ris: siue in fominis. siue in con¬
iugatis: siue in maritatis fomi¬
nir : siue inadulescentibur:
siue insenibur: siue inuirgi¬
nibur. omis ecdesia unauidu¬
a est. Deserta in hoc sđo si sen¬
tit illud: si nouit uidui tatẽ suã.
tunc enim auxilium presto ẽ illi
nonne agnorcitir is tãuiduã
in euangelio frsmei : cum di¬
cer& dñr opor tere semper
orare & non de ficere : erat qui

Expanded text:
in deliciis agit; vivens mortua est;» in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere vidua est et desolata, speravit in Dominum,» «et persistit in precibus et obsecrationibus nocte ac die.» Ibi subjecit, «Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est» . Unde ergo vidua est? Quia non habet auxilium aliunde, nisi solius Dei. Illae quae habent viros, quasi superbiunt de auxilio virorum: desertae videntur viduae, et robustius est auxilium earum. Ergo tota Ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, et non deficere? «Erat quid
Abbreviated transcription (Latin):
uir ad sequi: quomodo inte cõ¬
plebitur qr sod ebir suꝑ sedem
dđ: et sininit cõplebitur. putar
quianon cõplebitur : et quomo¬
do inuenit eam in campir saltuũ
et quo modosteter unt pedos e
qualiscũque ergo fuerir. illa
Sion ipsaẽ et clesia ipsaese
& illa hierusalem ad cuiur pa¬
cem currimur: quae non inan¬
gelir sed in nobis per egrinat᷑
Quae exparte meliore exspec¬
tat partemredituram
Vnde nobis litterȩ uenere
quao cotidie recitantur
IN SAE CULA SECULORŨ
Iamdi uerba sunt : requies mca
ibiroquiesco. Quantũ nor
amatdr̃ fr̃s. ut quianor requi¬
escimur : sed icat requies cere.
Non enim iprae aliquando turbat᷑
aut sic requiercit. sed ibi se
dicit requiorcere : qr nos in illo
requiem habebimur. hic
AAMEIUS BENTDICENS DENE¬
diCAM ET PAUPERESCIUS
SATURABO PANIBUS
Omĩs anima qua e intellegit
sede sortam omni auxilio. Nisi
deistis uiduir. quar om̃r dicimꝰ
ineclesia. Dixerat aut̃ quae

Expanded text:
vis assequi; quomodo in te comvis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedes ejus? Qualiscumque ergo fueris, illa Sion ipsa est Ecclesia, ipsa est et illa Jerusalem ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur.in saecula saeculorum.» Jam Dei verba sunt. «Requies mea;» ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus, se dicat requiescerNon enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habemus. Hic duam eius benedicens benedicam, pauperes eius saturabo panibus. Omnis anima <quae intellegit> se desertam omni auxilio nisi de istis viduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae
Abbreviated transcription (Latin):
sicus todiorint filui tui tes tam̃tũ
meũ et testimonia mea hac que
docebo illor: & filiieorum iđ
sicus todier int : ut hic subdis tinguar
et deinde inferar : sed ebunt inaet̃¬
nũ suꝑ sedom tuã. Iđ: et filii tui
et filii eorum: sed omrsicustodierint.
Quidergo si noncustodierint pe¬
riit ꝓmirsiodĩ non sedideo
dictũ ẽ. et ideo ꝓmis sumẽ : quia
praedicauit ds̃. quid: nisic redi¬
turor: sed ne aliquis quasimina¬
retur ꝓmissisdĩ. et in potesta¬
tesua uell& ponere qđ ꝓmissit dĩ
ut impleretur. Id eo et iura¬
uirdixit : in quo ostondit quia
sine dubio uenturum ost. Quo¬
modo ergo posuit ibi sicusto¬
dier int : neiamglorieris doꝓ
mirsis: et dimit taste non cur¬
si iudaci illud nondicunt quide
ipsa stir penati sunt. immodicunt illud
sed delerant : Aꝑcõ enim dñs ait
quomodo nos dicimur filios đđ
ne: restat ut filii nonsimur
nisi imitando fidem: nisico¬
lendo dm̃ sicut ille coluit. Siergo
tibi ꝑstir pem ñ sperar. ꝑfecta ñ

Expanded text:
todierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non cusSi Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait:quomodo nos dicimus filios Davnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non
Abbreviated transcription (Latin):
liccns benedicam: et pauperer
ciur satur abo panibur. sacerdo¬
ioseiur induam salutari: et scĩ
ciurexultationo exultabunt.
quidicit ibi surcitabo cornudđ
di est. Ipsedicit paraui lucernã

Expanded text:
et pauperes ejus saturabo panibus. Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt.» Qui dicit, «Ibi suscitabo cornu David,» Deus est. Ipse dicit, «Paravi lucernam
Abbreviated transcription (Latin):
filu s̃ qr illud qđ adipiscunt᷑ peper
et generauerunt in oporib bonis:
&hoc illir seruatur in posterũ
qr ot ipsa posteritar infiliis apel¬
larisol&. Aut sifilios̃ ipsos ho¬
miner accipir. intellege et de
ipsis dictũ. sicus todierint ter¬

Expanded text:
filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis dictum. «Si custodierint f
Abbreviated transcription (Latin):
quo impleamus quodiub& : Nũ¬
quidiam sedemur in illis sed ibus
beatitudinir quȩ nobir ꝓmit tunt᷑
non sed mandata tenenterspe¬
ramur hoc futurum Ipsa sper
tã quã infiluis dicta ẽ qr homingͥr
inhac uita uiuentis spes filii sunt:
fructur filii sunt. Propterea
et hominer excusanter auar itĩa
suã dicunt filiir suis seruare qđ
seruant. et nolonterdare inopi
Pietatis nomine seexcusant qr
filui corum spereorum sunt
Om̃s hominer enĩ quis aecundũ
hoc scłmuiuunt : spemsuam dicunt
filior generare : et relinquere.
Idconomine filiorum s̃ pemipra
posuit & ait. Sicustodier int
filutui tostam̃tũmeum et tosti¬
monia mea hac quedocebo illos.
Et filueorum sedebunt in ȩt̃ nũ
suꝑsedem tuã : iđ tales frustur
habebunt: ut sper eos non fallat
Ut illuc ueniant quos perant
seuenturos: modo ergo tam quã
patres sunt hominer spoi futurȩ
Cũ aut̃ ad eptifuerint qđ sperant

Expanded text:
quo impleamus quod jubet; numquo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũmeũ et testimonia
meahȩc oue doce soillos:
ETFILII EOR SE DEBT̃USQUEIN
ATER NUM SUPERSTDE TUAM
Si filiitui cus todierint: et
filii eoꝵ sedebunt in aeternum
Meritõ filuis parenter faciunt:
quidsi filii ipsius cus todier ħit
& filueorum noncus todirent.
quaread meritum patrũ ꝓmit¬
tit᷑ beatitudo filiorum: quideñi ait
si custodier intfiliitui: et filiicoꝵ
sedebunt inȩternum. Non
ait : sicus todier int filii tui: sedo¬
bunt suꝑ sedem tuã : et sicustodi¬
er int filui eorum et ipsi sedebunt
suꝑsedem tuam: sed ait. si filu
tui cus codierint : et filiieorum se¬
debunt suꝑ sedem tuam. Nisiqr
filios hic uoluit intellegi fructur
ipsorum: si filiitui inquit custo¬
dier int legem m ca et mandata
mea hac quȩ do cebo cos serua¬
uer it filuitui: et filii corum sed obt̃
quilabor amur in xp̃o : om̃s qui
contremescimus uerba ipsiur
quiquomodo qua que conamur
facere uoluntatẽ ipsiur. et in ge¬
mescimus p&enter ut adiuu& nos

Expanded text:
tamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur facere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos,
Abbreviated transcription (Latin):
scđmordinem melchi sedech.
Sicet hoc quia ita ꝓmis sum ẽ
ut non mutar &ur : qr netessa¬
rio futur umerat : et ꝑmansu¬
rũdixit. Iurauit dñr dauidin
ueritate & non pȩnitebit cũ.
EXERUC TUUENTRIS TUI
PONAMSUPERSEDEMTUÃ
Noterat dicere et ex fructu
femor istui : quare ex frustu
uentris uoluit dicere: & illud
qui demsidicor & : uerum dicer&
Sed significantius dicer e uoluit
ex frustuuentr ir qr defemina

Expanded text:
ordinem Melchisedec» : sic et hoc quia ita promissum est, ut non mutaretur, quia necessario futurum erat et permansurum; dixit, «Juravit Dominus David veritatem, et non poenitebit eum: Ex fructu ventris tui ponam super sedem tuam.» Poterat dicere, Ex fructu femoris tui: quare, «Ex fructu ventris,» voluit dicere? Et illud quidem si diceret, verum diceret: sed significantius dicere voluit, «Ex fructu ventris;» quia de femina
Abbreviated transcription (Latin):
cornuđđ: Ad tendite quid sequat᷑
PARAuILuCER Nam xp̃omeo
Quae ost lucerna: iam nostirdnĩ
uerba de iohanne. Ille erat lucer¬
na ardens et lucenr. Et quid ait
iohanner: hicest qui bapti lat.
In hoc ergo exultabunt scĩ in hoc
exultabunt sacerdo ter. Quia
omne quod ipsorum bonum ost
non est ipsorum : sed illiur quiha¬
b& potestatem baptizandi. setu¬
rus ergo accedit ad templum eiur
omĩs qui accipit baptismum: qr
non hominir. sed illius ẽ: in quo
excitatumest cornud auid.

Expanded text:
 attendite quid sequatur: «Paravi lucernam Christo meo.» Quae est lucerna? Jam nostis Domini verba de Joanne: «Ille erat lucerna ardens et lucens» . Et quid ait Joannes? «Hic est qui baptizat.» In hoc ergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi. Securus ergo accedit ad templum ejus omnis qui accepit Baptismum; quia non hominis, sed illius est in quo suscitatum est cornu David.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde exultatione : quindutirt̃
CITABO CORNUDAUID
erit altitudo dđ. Cornuenim:
significat altitudine. et qualẽ
altitudinẽ non carnalem. Ideo
omĩa orsacarne inuoluta sunt:
Cornu: excedit carnem: altitudo
sp̃italir: cornuest. Quae autẽ
altitudo spĩtalir: nisi de xp̃opre¬

Expanded text:
unt exsultatione?» Quia induti sunt citabo cornu Daviderit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit carnem. Altitudo spiritualis, cornu est. Quae autem altitudo spiritualis est, nisi de Chr
Abbreviated transcription (Latin):
In his in quibur caritar refrigos¬
cit : non stant pedes eiur. Sed
quid secutus est: Qui autem
ꝑseuerauerit usque in finem
hic saluuserit: Ecce in quibus
stoterunt pedes eus. In eo loco
adora id est de talibus esto: in
quibus stoterunt peder dñ¬
domus pedestui in xpõstent.
Tunc aut̃ stabunt pedes. si ꝑse¬
ueraueris in xp̃o. Quidenim
dicitur dediabolo Ille homi¬
cida erat abinitio : et inueri¬
tate non stetit. Diaboliergo
pedor nonsteterunt. Item de
suꝑbis quiddicit: non ueniat
mihiper suꝑbiȩ : et manus percatoꝵ¬

Expanded text:
In his in quibus charitas refrigesIn his in quibus charitas refrigescit, non stant pedes ejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterunt pedes Ddomus; pedes tui in Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseveraveris in Christo. Quid enim dicitur de diabolo? «Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit» . Diaboli ergo pedes non steterunt. Item de superbis quid dicit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsorum filii erant : quia ipscrum
facta sec tabantur. Generatio
ui perarum. quir ostendit uobis
ergo frustum dignum paenitton¬
tiae : et nodixeritis patr emha¬
bemur abraham. Po tonsẽ enĩ
ds̃ delapidibus iftis suscitare
filios abrahȩ: Nercio quos lapides
tunc uidebat in cã pir saltuum.
in de suscitatis filii ab rahȩ
Filu onim magir quifidom
imitati sunt quã qui decarne
natisunt: Nemoer gominet᷑
domui di : quasi dicatur subtra homns
et ruetdomus. Bonum est
enimilli ut co aedificetur : et
habeat caritatem Nam si ipse
ruerit: stabit domus. Ita quofs
in his est domurdĩ : quos prȩdis¬
tinauit et praesciuit ꝑ seuera¬
turos. Deillis dic tumẽ. ubiste¬
terunt pedes eius. Etenĩ qui ñ
ꝑ seuerant :ñ stant pedes
in eis. Non sunt ergo ipsi ecclesia
nipsiꝑtinent adillud modo ta¬
bernaculum : tunc domum. Sed
ubisteterunt pedes eius: quonĩã
abundauit iniquitar : refri¬
gescit caritar multorum

Expanded text:
ipsorum filii erant, quia ipsorum ipsorum filii erant, quia ipsorum facta sectabantur. «Generatiuiperarum, quis ostendit uobis ergo fructum dignum paenitentiae et bemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Nescio quos lapides tunc videbat in campis saltuum, unde suscitati sunt filii Abrahae. Filii enim magis qui fidem imitati sunt, quam qui de carne nati sunt. Nemo ergo minetur domui Dei, quasi dicat: Subtraho me, et ruet domus. Bonum est enim illi ut coaedificetur, et habeat charitatem. Nam si ipse ruerit, stabit domus. Itaque, fratres, in his est domus Dei, quos praedestinavit et praescivit perseveraturos: de illis dictum est, «Ubi steterunt pedes ejus.» Sunt enim qui non perseverant, nec stant pedes ejus in eis. Non sunt ergo ipsi Ecclesia; non ipsi pertinent ad illud modo tabernaculum, tunc domum. Sed ubi steterunt pedes ejus? «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.»
Abbreviated transcription (Latin):
domum dĩ pertin& : qui estͥca
rita te conpaginatur lapidib
uiuis. qui aut̃ caritatẽ. non ha¬
buer it ruinã facit : et illo ru¬
onte: domur stat. Nemo enim
minetur domui ubi et̃ qua¬
silapir coepit : siruere uoluerit
quasi aliquid domui noceat.
Sienĩ suꝑbierat ot primurpo¬
pulur iudeor umdicens: neque
enim fraudatur us ẽ dr̃ paterẽ
abraham cui ꝓmisit tanta de
semine eius. Et facieb antomĩa
mala tam quam securi depol¬
licitationedĩ qđ non pillor ũ
meritis quiscelera faciebant
sod ꝓmeritis abrahȩ parcera
ois: & qualer cum que malor
filios abrahȩ congregar & in
domũ suam aduitam ȩt̃nam:
Sed quidio hannor generatio in¬
quit uiperarum. Quando ad illũ
uener unt ipsifilii abrahȩ ut bap¬
ti tarentur in aqua penitentie.
non eisdixit generatio abrahȩ
sod uiperarum. Taler enim
erant qualer quos imitabant᷑.
Non filii abrahȩ: sed silii amor¬
rgi chananȩi gergesȩi : gebuse
ot omniũ quioffender une dm̃

Expanded text:
domum Dei pertinet, qui est in domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus populus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. Sed quid Joannes? «Generatio,» inquit, «viperarum.» Quando ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «viperarum.» Tales enim erant, quales quos imitabantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananaei, Gergesaei, Jebusaei, et omnium qui offenderunt Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiur dnĩdĩ iacob. Qui in trant
ut in habitent : ipsi sunt qui in¬
trant᷑ ut habitentur. Indomũ
tuã ut in habiter intras. domũ
dĩut in habiterir. Est onim
melior dnr. Qui cũ tecoeperit
in habitare. beatum te facit
Namsituilld̃ non in habitauerir
mirer erir. In suc potestate
eẽ. uoluit ille filiur quidixit:
damihi partem patrimoniiquȩ
motangit. Bene soruabatur
apud patrem : necum meretri¬
cibur dissiparetur. Accepit facta
est in eiur potestate. Pro fostur
inregionẽ longinquam effudit
omĩa cum more tricbur: Par¬
sus ẽ tamen famen : recor datus ẽ
patrom : reuer surest ut pane
saturar &ur. Ergo intra ut
in habitorir: et non quasi tuur
sir: sed illiur. Intrauimus in
tabernaculã oiur ADORA¬
BIMUS IN LOCOUBISEETE¬
RUNT PIDES TIUS
Cuius peder: dni anipsiur do¬
mus dni Domurenĩ dni est:
ubidicit. Quđ deb& adorari.
adorabimur in loca ubistete¬
runt peder eiur. Prȩt̃ quam
domum suam : non ex audit dr̃
aduitã ȩt̃nam. Ille enim ad

Expanded text:
i Dei Jacob. Qui intrant ut inhabitent, ipsi sunt qui intrant ut inhabitentur. In domum tuam ut inhabites intras, in domum Dei ut inhabiteris. Est enim melior Dominus, qui cum te coeperit inhabitare, beatum te faciet. Nam si tu ab illo non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco ubi steterunt pedes ejus.» Cujus pedes? Domini, an ipsius domus Domini? Domus enim Domini est, ubi dicit quia debet adorari. «Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, non exaudit Deus ad vitam aeternam. Ille enim ad