comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia amorẽ ẽplectit̾ aet̃nũ. Que ꝗdẽ tria
in hurꝰ uitȩ tp̃r ita copulant᷑. ut una sine altã
eẽ ñ posit. Deniq u̾acit̃ crede ñ p̾sumꝰ nͥ ea quȩ
ꝓmissa s̃ sꝑemꝰ. Nec pot̾imꝰ sustinere ꝓmiꝰsa.
si desit fidei credulitas firma. Nec adherit fruet᷑
spei. ł stabilitas fidĩ. nͥ fuerit ꝑfecta caritas
xp̃i. Que⁊ fidẽ ut credat adiuuet. ⁊spẽ ex¬
pectatione corroboret. Cuꝰ speciale scđ¬
apłm int̃ has uirtutes t̾dit̾ pͥncipatũ ⁊ cultũ
manet in ȩt̃nũ. Nã & fidẽ cessabit dũ futͥa
q̃ credunt̃ aduenerint. Et spes finẽ habebit
dũ beatitudinẽ quã ꝗsq bonꝰ p̃stolat᷑ acceꝑit
Sola caritas in ȩt̃nũ ꝑseuerabit. ipsa sola
utraq ꝑ ducens ad xep̃m. ipsa sola ꝑfruens
gaudiũ sẽpiternũ
De amorẽ et dilectiõe

Expanded text:
tertia amorem conplectit aeternum. Quae quidem tria in huius uitae tempore ita copulantur, ut altera sine altera esse non possit. Denique ueraciter credere non possumus, nisi ea quae promissa sunt speremus; nec poterimus sustinere promissa, si desit fidei credulitas firma; nec aderit fructus spei uel stabilitas fidei, nisi fuerit perfecta caritas Christi, quae et fidem ut credat adiuuet et spem expectatione corroboret. Cuius speciale sm inter has uirtutes traditur principatus, et cultum manet aeternum. Nam et fides cessabit, dum futura quae creduntur aduenerint; et spes finem habebit, dum beatitudinem quam quisque bonus praestolatur acceperit. Sola caritas in aeternum perseuerabit, ipsa sola utramque perducens ad Christum, ipsa sola perfruens gaudium sempiternum. Inter amorem, dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
erpen ꝑse loꝗ poterat ꝗa ñ hoc acreatorȩ acceꝑat.
Assũpsit eñĩ nimirũ illũ diabolus utenꝰ eo uelut
organo ꝑꝙ articulatũ sonũ emitteret. ẜ illũ
nepe ũba faciebat: et tam̃ hoc etiã ille nesciebat.
Xatura gͥ rationiꝰ expers subditur nat᷑e rationali.

Expanded text:
e loqui non poterat, nec quia hoc a Creatore acceperat assumpsit, nisi nimirum illum diabolus utens, et velut organum per quod articulatum sonum emitteret: per illum nempe verba faciebat, et tamen hoc etiam ille nesciebat. Natura igitur rationis expers subditur naturae rationali,
Abbreviated transcription (Latin):
tantomagis extior hõ corrũpit᷑. s int̾ior renouat᷑ de die
et at̃renis qͦdã modo aufert᷑. ut magis magisq huic scło
ł aliquã scͥberẽ . cũ ⁊ non sit necessariũ. et una mħi saluberrima
regula retinentla sit: ut quȩ ñ sunt contra fidẽ. neq bonos
mores. et habent aliꝗd ad exortationẽ uite melioris. ubicũqꝙ
institui uidemꝰ. ł instituta cognoscimꝰ: ñ solũ in ꝓbemꝰ. sed etiã
laudando. et imitando sectem᷑. si aliquoꝵ infirmitas ñ ita
impedit ut amplius detrim̃tũ sit. Si enĩ eo mͦ inpediat. ut
maiora studiosoꝵ lucra sꝑanda sint. quã calũniatoꝵ detrim̃ta
metuenda: sine dubitatione faciendũ. ẽ. maxime id qͦ etiã
descripturiꝰ defendi potest.¬

Expanded text:
tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renovatur de die tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renovatur de die et a terrenis quodammodo aufertur, ut magis magisque huic saeculo tibi aliqua scriberem, cum et non sit necessarium et una in his saluberrima regula retinenda sit, ut, quae non sunt contra fidem neque bonos mores et habent aliquid ad exhortationem uitae melioris, ubicumque institui uidemus uel instituta cognoscimus, non solum non inprobemus, sed etiam laudando et imitando sectemur, aliquorum infirmitas non ita impedit, ut amplius detrimentum sit. si enim eo modo impedit, ut maiora studiosorum lucra speranda sint quam calumniatorum detrimenta metuenda, sine dubitatione faciendum est, maxime id quod etiam de scripturis defendi potest
Abbreviated transcription (Latin):
Ac rursus paulatĩ absconde ꝗ patebat. ⁊ id õuidi
decrescere. S qͦlib hoꝵ duoꝵ sit: illud certe
manifestũ . ẽ. et cuiꝰ aduertenti facile cognitũ qͦ
luna ñ augeatur ad oculo nro nͥasole recedendo
neq minaat̃ . nͥ ad solẽ exparte aliqua ꝓpinqͣndo¬
Adtende nc̃ qͦ in ꝓuerbia legimꝰ. Sapiens sic̃ sol ꝑman⁊.
Stultꝰ aũ sic̃ luna mutatur. Et ꝗs. ẽ sapiens qͥ ꝑmanet. nͥ
ocuł uisibilẽ solẽ. fac̃ oriri sr̃ bono̾ ⁊ malo̾ ds̃. qͥ et̃ pluit sr̃
tudines. Ꝙs gͦ. ẽ. iste stultus ꝗ tãquã luna mutatur. nͥ adã
abilla scilicet int̃na c̃tẽplatione incõmutabił ueritatis
õs uires suas int̾rena c̃uͣtit. ⁊ eo magiꝰ magiꝰq obscuratur.¬
mnin t̾iorib ac suꝑiorib suis. S cũ redire ceꝑit ad illã cõ¬
mutabilẽ sapientiã: quanto magiꝰ ⁊ p̾pinquat affectu pietati.

Expanded text:
ac rursus paulatim abscondere, quod patebat, et ideo uideri ac rursus paulatim abscondere, quod patebat, et ideo uideri decrescere. sed quodlibet horum duorum sit, illud certe manifestum est et cuiuis aduertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ei parte alia propinquandoAdtende nunc, quod in prouerbiis legimus: Sapiens sicut sstultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi oculis uisibilem solem oriritudines. Quis ergo esf ille stultus, qui tanquam luna mutatur, nisi Adaustitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis veritatis, omnes vires suas in terrena convertit, et eo magis magisqioribus ac superioribus suis: sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
et soł : lune. ñ solũ qͥr fierent: s et qñ fut᷑i essent.
longe añ p̃dicerent: et eos int̾ uallis det̃minatis
tp̃rũ. canica supputatioẽ p̃figerent. litt̃isq man¬
darent. quas modo qui legunt atq intellegunt
nichil ominus eos p̃dicunt. Nec alit̃ aut alias acci
possent. ñ facilius inuener̃: ex ipsis cornib lunȩ
q̃ asole au̾sa sunt. siue siue crescenti. siue decre¬
scentis. ciecer̃ eã. uł asole illustrari: et quanto magi
ab eo receđe. ⁊ tanto magis ab ea parte q̃ t̃ris appar:
radios eiꝰ exciꝑe. Quanto aũ ad cũ magis p̃dimidiũ
m̃sẽ. ex alio semi circulo ꝓpinꝗͣret : tanto magil
asuꝑiore parte illustrata. ab ea parte quã t̾ris auter:
ñ posse exciꝑe radios: et ꝓpt̃ea uidi decrescere.
ł si haberet si hab̾et suũ lum̃. id habe exuna parte
in ihemis perio. quã partẽ cũ recedens asole paulatĩ

Expanded text:
us solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, us solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et eos determinatis interuallis temporum canonica supputatione praefigerent litterisque mandarent, quas modo qui legunt atque intellegunt, nihilo minus eos praedicunt nec aliter aut alias accidpossent, non facilius inuenerunt, ex ipsis cornibus lunae, quae a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteret, non posse excipere radios et propterea uideri decrescere, uel, si haberet suum lumen, id habere ex una parte in hemisphaerio, quam partem cum recedens a sole paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
increm̃ta et detrim̃ta lunaria. ex c̃uersione globi ei
decedat cũ minuit᷑. qͦ delira imperitia manichei op¬
pinantes. repleri eã dixer̃. sic̃ replet̾ nauis. exfugitiua
adĩ parte. quã cõmixtã pͥncipib tenebraꝵ. ⁊ eoꝵ
sordib inꝗnatã. corde atq ore saclego . et cređe ⁊ loqͥ
ñ dubitant. hinc gͦ impleri lunã dict̃. cũ eadẽ par̾ dĩ
magi laborib abĩꝗnam̃to purgata de totomundo. usq
aboĩb glauciꝰ fugienꝰ. reddit doꝰ lugendi dũ redeat.
repleri uerbo. ꝑm̃sẽ dimidiũ : & alio dimidio. insolẽ
refundi. uelut in aliã nauẽ. Nec tñ int̃ istas ana¬
themanda blasphemias. aliꝗd unquã fingere
potuer̃. quur uł incipienꝰ lucere. uł desinenꝰ: corni¬
culato lumine fulgeat. aut quur adimidio m̃se
incipiat minui : et non ad refundendũ plena ꝑue¬
niat. Illi aũ qͥħ certis nur̃is indagar̃ ita ut defectꝰ¬

Expanded text:
incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eiuincrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eiurecedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defect
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne tͥ uidet̾ sub aliis uerb̾ dicere. ne legas philosophõ.
oratores. poetas. ne in eoꝵ lectioe reꝗescas. ne nob blandi.
sihis q̃ sunt scripta credimꝰ. cũ alioꝵ ẽscientia uulneret᷑.
et putem̃ ꝓbare: que dũ legimꝰ ñ reꝓmus: Alioꝗn quale
cõꝓbasse. ⁊ eũ dixisse ꝑfectũ quẽ scisset de ydolothitis
manducare. Absit ut dehore xp̃iano sonet iuppit̃ omp̃s.
et me hercule ⁊ me castor. & cȩ̃ta mag̾i portenta quã nõa.
At nc̃ etiã sacerdotes dĩ: oͥmissis euangłus et ꝓphetis.
uidemus cõmedias legere amatoria. bucolicoꝵ uersuũ:
uerba cantare. tenere uirgiliũ. et id qͦ inpueris necessitati
ẽ crim̃: in se facere uoluntatis. Cauendũ gͥ ne captiuã
uelimꝰ habe uxorẽ . ne inidolio recũbamꝰ. Aut sicerte fierim
eiꝰ amore decepti : mundemus eã et oĩ sordiũ horrore pur¬
Non nulli gͦ studiosi taliũ rerũ. q̃sier̃ multũ denũris
et motib sidum. Et qͥsubtilius ista scrutatisunt:

Expanded text:
idetur sub aliis uerbis dicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conscientia uulneretur et putemur probare, quae, dum legimus, non reprobamus. alioquin quale conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut de ore Christiano sonet \'Iuppiter omnipotens\' et \'mehercule\' et \'mecastor\' et cetera magis portenta quam numina. at nunc etiam sacerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis. cauendum igitur, ne captiuam habere uelimus uxorem, ne in idolio recumbamus; aut, si certe fuerimus eius amore decepti, mundemus eam et omni sordium horrore purnonnulli ergo studiosi talium rerum quaesiuerunt multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ne currentib capiunt : anmã qq̃ penetrant. ⁊ pectoris
archana deuincunt. Uerũ cũ sũmo studio fuerint ac labore
ꝑlecta. nichil aliud nͥ inanẽ sõnũ et sermonũ strepitũ
suĩ lectorib tribuunt. Nulla ibi saturitas ueritatis
nulla iustitiȩ refectio repꝑit᷑. Studiosi eaꝵ infame
uerũ uirtutũ penuria ꝑseuerant. huius sapientiȩ tipit
& in deutheronomio sub mulieris captiuȩ fig̾a descbit.
De qua diuina uox p̃cep̃. ut si isrłites eã habe uoluerint
uxorẽ : caluitiũ ei faciat. Ungues resecet. pilos auferat.
et cũ munda fuerit effecta: tunc transeat inuictori
amplexus. Hec si scđm litt᷑am intellegimus non ne
ridicula st̃: Itaq et nos facere solemꝰ quando philosophos
legimus : q̃n in manꝰ nr̃as libri ueniunt sapientiȩ scłaris.
siquid ineis utile repperim ad nr̃am dogm̃a c̃uertimꝰ. Siqͥd uͦ

Expanded text:
one currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris one currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungues praesecet, pilos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse aliis reuelaret. Alioꝗn audiũ ⁊ inparadiso uerba
meffabilia. q̃ alus narrare ñ poterat. Aut si narrauit
nequaquã ineffabilia sunt. exepła hieronimi¬
emonũ cib ẽ. luxuria. fornicatio. & uniu̾sa uitia.
ħblanda s̃ & lasciura. & sensũ uoluptate demultent.
Statĩq ut apparuerint adusũ sui ꝓuocant. qͥb idõ luxurios
ad ulescenꝰ n poterat satͣari. qͥa sẽꝑ uoluptas famẽ sui ht̃.
trans acta ñ satiat. et satana cũ aliquẽ sua arte deceꝑit
p̾curat. scieñ eẽ iã mortuũ. sic̃ multos ydolatras uidemꝰ
paniꝰ miseria egestate c̃fectos. Huis in qͥb pͦphetic̾ sermo
cõplet̾. Oib meretͥcib dant᷑ mercedes. tu aũ dedisti merce¬
des oĩb amatorib tuis: & ñ accepisti mercedes Possum
et alit̃ siliqͣs int̃p̃tari. Demonũ cib ẽ. carmina poetaꝵ
scłaris sapientia. rethoricoꝵ põpa uboꝵ. ħsua om̃s¬
suauitate delectant. & dũ aures uersib dulci modulami¬

Expanded text:
ut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestiebrietas, luxuria, fornicatio et uniuersa uitia. haec blanda sunt et lasciua et sensus uoluptate demulcent statimque, ut apparuerint, ad usum sui prouocant. quibus ideo luxuriosus adulescens non poterat saturari, quia semper uoluptas famem sui habet et transacta non satiat. et satanas, cum aliquem sua arte deceperiprocurat sciens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras uidemus pannis, miseria, egestate confectos. hi sunt, in quibus propheticus sermo conpletur: omnibus meretricibus dantur mercedes, tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis et non accepisti mercedes. possumus autem et aliter siliquas interpretari. daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricoci modulati
Abbreviated transcription (Latin):
dula. & ñ repelli qͣsi ea q̃ errorẽ c̃fessiõe mutauerat. Q ⁊de
lat᷑nib intellegi potest. cũ alius eugłista utrũq blasphe¬
Ex trema scidula c̃tinebat utrũ p̾resurrectionẽ ixl.
dieb cũ discipulis dñs c̃u̾sat̾ sit. ⁊nũquã alibi fuit. Anlatent̃
ad cęlũ ascendit. atq descendit et nichil ominꝰ apłis. sui
p̃sentiã ñ negarit. Si dm̃ dĩ filiũ c̃sides deqͦ ẜmo est
⁊ illũ eẽ qͥ loqͥtur. Ane celũ et t̃rã repleo ẽgo dic̃ dñs Et¬

Expanded text:
dula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de dula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronibus intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'eExtrema schedula continebat, utrum post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis dominus conuersatus sit et numquam alibi fuerit an latenter ad caelum ascenderit atque descenderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consideres, de quo sermo est, et illum esse, qui loquitur: nonne caelum et terram ego repleo, dicit d
Abbreviated transcription (Latin):
ascendi ad patrẽ meũ. Et it̃m ĩmatheo scͥptũ sit. ꝙ adue¬
stigia saluatoris mulieres corruꝑr̃. Cũ utiq ñsit̾ ad ipsũ
tangere pꝰ resurrectionẽ pedes eiꝰ: & ñ tangere. Maria mag¬
dalene ipsa ẽ aqua septẽ demonia expulerat. ut ubn ab un¬
dauerat peccatũ sr̃ abñdaret gr̃a. Que qͥa dñm ortulanũ
putabat. & qͦsi cũ hoĩe loq̃bat᷑. ⁊ q̃rebat uiuentẽ mortius.
recte audit noli me tangere.&. ẽ. sensus: N mereri meis
herere uestigus. nec adorare qͣsi dnm ⁊ eiꝰ tenere pedes
quẽ ñ estimas surrexisse. Tibi enĩ nec dũ ascendi ad patrẽ m̃m.
Cetẽ uͦ mulieres q̃ pedẽ tangunt. dñm c̃fit̃t̃. ꝰ mer̃tꝰ eius
herere uestigiis. quẽ ad patrẽ ascendisse c̃fidt̃. Quã quã et̃¬
si ead mulier indiu̾sis euangłis ⁊ tenuisse pedes ⁊ ñ tenuise
referatur. facił solutio sit. cũ potuerit pͥmũ corripi qͣs incre¬

Expanded text:
ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad ueascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi incre
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ mor tuus sit .⁊ enoc atq elias scđm apocalipsin ioħis
mortti ẽẽ dñr. Nescilic ullus sit qͥñ gustauerit mor tẽ.
ta tñ ut ingłiũ ⁊ corruptũ.⁊ mortale gła ⁊ĩ corruptioe
⁊ ĩmortalitate mutetur. Ut qͣlia corpora suerecturas. ĩ talẽ
substantiã et̃ uiuoꝵ corpora trans form̃tur. Uñ dic̃ ĩ alio
mortale ħ auita. Ne scilic corpꝰ ab aĩa deserat᷑. s aia habi¬
tante in cͦpore fiat ĩclitũ.ꝙ añ ingloriũ fuit. De enoch
aũ & elia qͦ uenturos apocalipsis refert. & ẽẽ morituros:
ñ.ẽ. istius tpr̃is disputatio. cũ om̃is ille lib̾ aut spiritualit᷑
intellegendus sit. ut nos estimamꝰ. Aut si carnalẽ in¬
t̃p̃tationẽ seqͥm̃ iudaicis fabulis ad qͥescendũ sit. Ut
rursũ hedificetur iherłm ⁊ hostiȩ offeram᷑ intẽplo. ⁊
spũali cultu imminuto carnales optineant cerimonie:¬
tionẽ dicat᷑ admariã magdalenen. Noli me tangere. ñdũn

Expanded text:
r mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit alio mortale hoc a vita » , ne scilicet corpus ab anima deseratur; sed anima habitante in corpore, fiat inclytum quod ante inglorium fuit. De Enoch autem et Elia, quos venturos Apocalypsis refert et esse morituros , non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritualiter intelligendus sit, ut nos existimamus, aut si carnalem inerpretationem sequimur, Judaicis fabulis acquiescendum sit, ut rursum aedificetur Jerusalem, et hostiae offerantur in Templo; et spirituali cultu imminuto, carnales obtineant caeremonitionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim
Abbreviated transcription (Latin):
qq̃ mala pellat̃. ne male uigilantis oratio. fiat
sic̃ legit᷑ inpeccatũ St̃ enĩ et ex maligno uibilie
si c̃perenti diligentia. ⁊ deuotione sincera.
ministeriũ nr̃m diuinis optutib offeratur.
Hȩc deuigilarũ auctorite. antiꝗtate. necñ et̃
utilitate dicta sufficiant. grãdm̃ iħu xp̃i

Expanded text:
quoque mala pellatur, ne male vigilantis oratio fiat, quoque mala pellatur, ne male vigilantis oratio fiat, sicut legitur, in peccatum. Sunt enim et ex maligno vigiliaesi competenti diligentia, et devotione sincera ministerium nostrum divinis obtutibus offeratur. Haec de vigiliarium auctoritate et antiquitate, nec non utilitate dicta sufficiant. Gratia Domi
Abbreviated transcription (Latin):
expeditũ collectũ sensũ. intantũ hõinẽ diuimis
c̃spectib sistit. Inde di abolũ diuinaꝵ sẽꝑrerũ¬
et callidus emulator. sic̃ ieiunia ⁊ uirginitatẽ.
et ħ scm̃ aemulatus officiũ noc turna sacra:
si desuoꝵ instructione ñ excitant᷑ ad habeunda
uigilias scãs. uł in ad u̾sa uarietati usurpatioe
cernentes. alienas adĩ reb ñ eẽ fateantur. quas
ñ emularetur inimicꝰ a̾suoꝵ deceptionẽ: nͥ
dõ plaxitas eẽ cognosceret ad celebrantiũ
benedictionẽ Tantũ carissimi fr̃s: qͥ uigilat
oculis uigilet & corde. qͥ orat spũ oret ⁊ m̃te.
ꝗa ualde mutile. ẽ. oculis uigilare. aĩo dormitare.
ne cruditateꝰ eructuantes et crapulã. ñ solũ ipsi
apes. sic digesta ruptatio. auertit ⁊ abicit sp̃s scĩ
carismata. Ergo tãquã diuino functuri my¬
nisterio añ no ꝑastiñtiã parare debemꝰ. ut in¬
gͣuati expeditius uigilare possimꝰ. Cogitatio

Expanded text:
expeditum, collectum sensum, intentum hominem divinis expeditum, collectum sensum, intentum hominem divinis conspectibus sistit. Inde diabolus divinarum semper rerum callidus aemulator, sicut jejunia et virginitatem, t: ita et hoc sanctum aemulatus officium, nocturna sacra i de suorum institutione non excitantur ab habendas vigilias sacras, in adversa varietatis usurpatione cernentes, alienas a Dei rebus non esse fateantur: quas non aemularetur iniquus ad deceptionem, nisi Deo placitas esse cognosceret ad celebrantium benedictionem. Tamen, charissimi fratres, qui vigilat oculis, vigilet et corde: qui orat spiritlis vigilare, et animo dormitare, ne cruditatem ructantes et crapulam, non solum ipsi apes, sic indigesta ructatio avertit et abjicit Spiritus sancti charismata. Ergo tanquam dinisterio, ante nos per abstinentiam parare debemus, ut ingravati expeditius vigilare possimus. Cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
narrare. Gustandũ enĩ uidetur ꝗa suauiꝰ ẽ dñs sic̃
scͥptũ. ẽ. Q gͦ gustaũ. in tellegit et sentit. quantũ
pondus pectoris uigilando deponit᷑. qͣntꝰ m̃t̾i stupor
excutit᷑. quanta lux aĩa uigilantis et orantis
caro macerat᷑. uitia tabescunt. carita. roborat᷑.
recedit stultitia. accedit. ꝓ̾dentia. men acuit᷑.
error obtunditur. cͥminũ cap̃ diabolus gladio
sp̃s uulnerat᷑. Qd hac utilitate mag̾i necessariũ
Quid hac felicitate beatius: Teste etiã ꝓpħa
qͥ in pͥncipio psalmoꝵ suoꝵ beatũ uirũ desebenꝰ
sũmã beatitudinẽ ei: inħ u̾siculo c̃locaũ. sim
lege dĩ meditet᷑ die ac nocte. Bona. ẽ. ꝗdẽ diut᷑na
meditatio. S efficatior ẽ. nocturna. Ꝙa ꝑ diem
necessitate uariȩ obstrepunt. occupationẽ dist̃¬
unt : m̃tẽ. sensũ dupplex cura disꝑgit. Nox
aut̃ secreta. nox qͥeta. oportuna se p̃b orantib.
aptisima uigilantib. dũ carnalib occupatiõib

Expanded text:
tuo . Gustandum enim videtur, quia suavis est Dominus, sicut scriptum est. Qui ergo gustavit, intelligit et sentit, quantum pondus pectoris vigilando deponitur, quantus mentis stupor excutitur, quanta lux animam vigilantis et orantis caro maceratur, vitia tabescunt, charitas roboratur, recedit stultitia, accedit prudentia, mens acuitur, error obtunditur: criminum caput diabolus, gladio spiritus vulneratur. Quid hac utilitate magis necessarium?quid hac felicitate beatius? teste etiam Propheta qui in principio psalmorum suorum beatum virum describens, sommam beatitudinem ejus in hoc versiculo collocavit: si in lege Dei meditatur die ac nocte . Bona est quidem diurna meditatio, sed efficacior est nocturna. Quia per diem necessitates obstrepunt, occupationes distrahunt mentem, sensum duplex cura dispergit. Nox autem secreta, nox quieta, opportunam se praebet orantibus, aptissimam vigilantibus: dum carnalibus occupationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ĩmalo faciendo ñ c̃fundi ꝑmcies ẽ. Si sc̃s es ama
iuigilias ut theaurũ tuũ uigilando custodias ipsẽ
insei tate serueris. Si peccator es magis curre ut
uigilando & orando purgeris. Dũ tunso pectore
freqntius damã ab accultiꝰ meiꝰ mundatne. et ab
desidat emundari. nescio aneũ delectet istis miserus¬
uigiliaꝵ et antiꝗtate deq ipsa utilitate pauca
deuotio fami liare om̃ib bonũ scĩs. Is aẏas deniq
ad te ds: qm̃ lux p̃cepta tua sr̃ t̾rã. Dauid regio
& ꝓphetico scĩficat᷑ unguento ita canit. Dñe ds̃
salutis meȩ indiȩ clamaui ⁊ nocte corã te. Et alio
qͦ aliquanti pigͥores sufficere putant. si tantũ in
stratu suo aut oret unꝰꝗsq aut psalmũ forte sub¬
meminisse salutare ẽ. S qͦsit mȩlius exsurgentẽ
ẽspectui diuino ad sistere. Accipe eiꝰdẽ ꝓpħe aliã
appellatas: occurrit ⁊ dic̃. Media nocte surgebã

Expanded text:
sicut in malo faciendo non confundi, pernicies est. Si sanctus es, ama sicut in malo faciendo non confundi, pernicies est. Si sanctus es, ama vigilias, ut thesaurum tuum vigilando custodias, et ipse in sanctitate ferveris. Si peccator es, magis cura ut vigilando et orando purgeris: dum tunso pectore frequentius clames: Ab occultis meis munda me: et ab devigiliarum, de antiquitate, deque ipsa utilitate pauca devotio, familiare bonum omnibus sanctis. Isaias denique ad te, Deus, quoniam lux praecepta tua super terram . David regio et prophetico sanctificatus unguento, ita canit: Domine, Deus salutis meae: in die clamavi et nocte coram te . Et in alio quod aliquanti pigriores sufficere putaverunt, si tantum in stratu suo aut oret unusquisque, aut psalmum submeminisse, salutare est. Sed quod sit melius exsurgere et conspectui divino assistere, accipe ejusdem Prophetae appellatas, occurrit et dicit: Media nocte surgebam,
Abbreviated transcription (Latin):
tui sr̃ stratũ meũ. In iunge etiã uigilantib ut te suis
p̃cib iuuent. Quo aduit᷑ ad nõ suꝑ lectũ doloriꝰ tui
canere possis. ⁊ tu qͣnq mereari dicere. Inmatutinis
meditabor inte ꝗa fisti adiutor m̃s. Alioꝗn stultũ
et sati extraneũ. ẽ. ut ꝗa ipsi currere ñualemꝰ bene
currentib derogamꝰ. Nã et siñ possumꝰ debemꝰ c̃gͣtula¬
ri potentib Sic̃ enĩ dec̃sensu malitie participat᷑ cũ
facientib penã sic participatio głȩ sꝑanda ẽ dec̃sen¬
siõe bonitati. Alios enĩ effectꝰ coronat. alios uoluntaᷤ
id.ẽ sabbti atq dñici portionẽ aliquã dĩ ministerio
deputare. Ista enĩ qͦsi purificatio ẽ. dierũ ꝗnq uł
actib absolitam̃ nec erubescat aliꝗs in bostudio
sc̃itatis. cũ ñ erubescant mn ꝓbi in penenetrando oꝑe
feditatis. Merito gͦ scͥpt᷑a ĩ ꝓũbus ingerit ẽ c̃fucio¬
q duc̃ ad peccatũ. Inbono enĩ oꝑe c̃fundi peccatũ ẽ

Expanded text:
tum meum . Injunge etiam vigilantibus, ut te suis precibus juvent: quo adjutus a Domino super lectum doloris tui canere possis, et tu aliquando merearis dicere: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . Alioquin stultum et satis extraneum est, ut quia ipsi currere non valemus, bene currentibus derogemus. Nam etsi non possumus, debemus congratulari potentibus. Sicut enim de consensu malitiae participatur cum facientibus poena: sic participatio gloriae speranda est de consensione bonitatis. Alios enim effectus coronat: alios voluntas id est, sabbati atque Dominicae, portionem aliquam Dei ministerio deputare. Ista enim quasi purificatio est dierum quinque vel actibus oscitamus. Nec erubescat aliquis in bono studio sanctitatis: cum non erubescant improbi in perpetrando opere foeditatis. Merito ergo Scriptquae ducit ad peccatum . In bono enim opere confundi peccatum est:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habitauͦ in extremis maris. Et eñi ibi manꝰ tua deducet
me et tenebit me dext̃a tua   fecto ñ ãbiges ẽt
añ resurrectionẽ sic in dñico corpore habitase
dñi uerbũ. ut et inpatre eẽt. et cęli circulũ cludet
Atq inoĩb infusus ẽẽt & circũ fusus. idẽ et cuncta
penet᷑ret intior. et c̃tineret ext̃ior. Stultũ . ẽ. gͦ
illius potentiã unius corp̾culi paruitate fimre.
quẽ ñ capit cęlũ. & tam̃ qͥ ubiq erat et infilio hõĩs
totus erat. Diuma qͥppe nat᷑a ⁊ dĩ sermo in partes
secari ñ potest nec locis diuidi. sed cũ ubiẽꝙ sit totꝰ
angłis ⁊ ĩpatre ⁊ in ẽtremiꝰ finib marĩ erat. in oĩb
locis usabat᷑. Cũ thoma mindia. Cũ pet̾ rome
Cũ paulo illirico. Cũ tyto increta. Cũ andrea in
ñ nat̃ȩ illuis t̃minꝰ ponit᷑. s eoꝵ merita descͥbunt᷑¬
ap̃ qͦs ẽẽ dignatur.

Expanded text:
i manus tua deducet me et tenebit me dextera tua, profecto non ambiges etiam ante resurrectionem sic in dominico corpore habitasse deum uerbum, ut et in patre esset et caeli circulum eluderet atque in omnibus. infusus esset et circumfusus, id est, ut cuncta penetraret interior et contineret exterior. stultum est ergo illius potentiam unius corpusculi paruitate finire. quem non capit caelum. et tamen, qui ubique erat, etiam in filio hominis totus erat; diuina quippe natura et deus sermo in partes secari non potest nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, totus inibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in non naturae illius terminus ponitur, sed eorum merita describuntapud quos esse dignatur.
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. caritas. Itaq et tu carissime siue ista siue alia.
sic lege sic disce. ut memineris uerissime dictũ.
latur ñ inflatur. Sic itaq adhibeat̾ scientia tãquã
machina quedã. ꝑ quã structura caritatis assurgat.
Que ad finẽ adhibita: multũ ẽ utilis: ꝑse aũ ipsa
sine tali fine: nonmͦ suꝑflua. sed etiã ꝑnitiosa ꝓba¬
ta.ẽ. Scio aut̃ q̃ cͤogitatio scan rustodiat. subum¬
braculo alaꝵ dñi dĩ nr̃i. Sed idõ hȩc et breuiter
monui qm̃ noui eandẽ ipsã caritatẽ tuã. qñ emu¬
latur. Hanc epłam młtis daturã atq lecturã.
otũ ꝙ legimꝰ in diuiniꝰ libriꝰ nitet ꝗd ẽ ⁊ fulget etiã incortice.

Expanded text:
 caritas. Itaque et tu, carissime, siue ista siue alia sic lege, sic disce, ut memineris uerissime dictum: latur, non inflatur. sic itaque adhibeatur scientia tamquam machina quaedam, per quam structura caritatis adsurgat, uae ad finem caritatis adhibita multum est utilis, per se autem ipsa sine tali fine non modo superflua sed etiam perniciosa probata est. scio autem, quae te cogitatio sancta custodiat sub umbraculo alarum domini dei nostri. sed ideo haec etsi breuiter monui, quoniam noui eandem ipsam caritatem tuam, quae non aemulatur, hanc epistulam multis daturam atque lecturam.od legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice,
Abbreviated transcription (Latin):
ad noua. Deministris legis administros euglu
De nouo et̃ testam̃to uigiliaꝵ gr̃a c̃signetur.
Anna filia fanuelis uidua c̃tinui oratiõib uigi¬
lus. et ieiunus seruiens : discessisse detẽplo
die ac nocte. In euglio legit᷑. pastores illi scĩs¬
simi dũ sr̃ gregẽ suũ noc turnas exercerent
uigilias. et angłos insplendore. et xp̃m natũ¬
ex suscitat: Siue in parabola boni seminatori
nec malus fortasse ⁊ i⁊ ania seminare potuesem

Expanded text:
ad nova; a ministris legis ad ministros Evangelii, ut ad nova; a ministris legis ad ministros Evangelii, ut de Novo etiam Testamento vigiliarum gratia consignetur. Anna filia Phanuel vidua continuis orationibus ac jejuniis serviens, non discessit de templo die ac nocte. In Evangelio legitur, quod pastores illi sanctissimi dum super gregem suum nocturnas exercent vigilias, et ang auditores exsuscitat: sive in parabola boni seminatorisnec malus fortasse zizania seminare potuisset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham audio psallentẽ: si ascendo in lectũ stratꝰ
mei si dedo somĩ oculis meis. aut palpebris
me is dormitationẽ. aut reꝗẽ tp̃rib meis do¬
nec inueniã locũ dño tab̾naculũ dõia cob
ut sõnũ sibi sine qͦ utiꝙ corpora humana de ficiũt
penitus int̃dixerit. Donec locũ ad tẽplũ dño fa
et tab̾naculũ eiꝰ ac tẽplũ cupim̾ hab̾i ꝑpetuũ. ħsic̃¬
paulus adserit dicens. Uos estie tẽplũ dĩ uiii.
nqͣntũ possumꝰ exẽplo scoꝵ uigilias diligamꝰ
nichil inuener̃. Cum potius gͣtulabundus unꝗꝙ
manib maeis. nocte coeũ & ñsũ deceptus. Quia
bonũ ẽ. c̃fiteri dño & psallere nõi tuo altisime.
ad adnuntiandũ mane mĩam tuã. et ueritatẽ
tuã ꝑ noctẽ. Hȩc et eiꝰmodi tanta ac talia. idõ
sc̃i illi ceciner̃ et scripta reliq̃r̃. ut nos eoꝵ poster
patrib excitarem̃ exẽplis. ad celebrandas etiã
noctib nr̃e salutis excubias. S auetib ueniam

Expanded text:
pheta dicente: Si ascendero in lectum strati mei, si dedero somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino tabernaculum Deo Jacob ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabret tabernaculum ejus aut templum cupimus haberi, ilus asserit dicens: Vos estis templum Dei : in quantum possumus exemplo sanctorum vigilias diligamus, nihil invenerunt : quin potius et gratulabundus unusqumanibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus , Quia bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime; ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem per noctem . Haec et ejusmodi tanta ac talia ideo sancti illi cecinerunt, et scripta reliquerunt, ut nos eorum posteri paribus eorum excitaremur exemplis, ad celebrandas etiam noctibus nostrae salutis excubias. Sed a veteribus veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
uite. usꝙ ad lucẽ sermocinatus. dõ guberna̾te
ꝓfectus beatus apłs quã idẽ quã copiose sr̃ ex̃cendis
uigiliiꝰ adhortat᷑. Thesalonicensib qͥđ scͥbenꝰ. Itaꝙ

Expanded text:
vitae, usque ad lucem sermocinatus, Deo gubernante, vitae, usque ad lucem sermocinatus, Deo gubernante, profectus est. Quam plene idem quamque copiose super exercendis vigiliis adhortatus, Thessalo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ñ sibi sed ut scirent serui inope ⁊ ĩfirmi ꝗd
agere debeant. qñ dñs diues in oĩb nec ullius
indigens quã fortissimus ꝑnox inoratiõe du¬
raret. Sic et increpat petrũ tp̃re passionĩ dic̃s
Npotiusti una hora uigilare mecũ. Et ad õs iã
dic̃. Uigilate inꝗt ⁊ orate ne intretis intẽptati
one. hiec uerba. hȩc huiusmodi exẽpla.oro uos.
quẽ ñ dȩꝓfundo et̃ sõ no ⁊ morti simillimo ua¬
leant suscitare: His instructi ẜmonib his con-¬
firmati dorum̃tis. beati apłi et ipsi uigilar̃.
suscitatur. et ipso reserante portã ferreã in domo
marie ꝑuenit.ubi erant multi c̃g̃gati. ñ stertentes
fundam̃tis. ⁊ianue sponte aꝑte. & õiũ uincula
docebat usq ad mediã noctẽ. accẽsis lat̾mꝰ quã plurimis
incenaculo. ex qͦ euthicus adolescens sõno opp̃ssus
disputante paulo ꝓlixiũ afenestra deductus cecidit
de t̃tio tecto. ⁊ sublatꝰ ⁊ mortuus. ẽ qͦ statĩ reddito

Expanded text:
Dominus, non sibi, sed ut scirent servi inopes et infirmi quid agere deberent: quando Dominus dives in omnibus, nec ullius indigens, quam fortissime per noctem in oratione duraret. Sic et increpat Petrum tempore passionis, dicens: non potuisti una hora vigilare mecum ? Et ad omnes jam dicit: Vigilate et oratonem. Haec verba, haec et ejusmodi exempla, oro vos, quem non de profundo etiam somno et morti simillimo valeant suscitare? VIII. His intructi sermonibus, his confirmati documentis beati apostoli, et ipsi vigilarunt, suscitatur, et ipso reserante portam ferream, in domum Mariae pervenit, ubi erant multi congregati: non stertentes fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula em docebat usque ad mediam noctem, accensis lanternis quam pluribus in coenaculo. Ex quo Eutychus adolescens se somno oppressus, disputante Paulo prolixius, a fenestra deductus, cecidit de tertio tecto, et sublatus est mortuus, quo statim reddito
Abbreviated transcription (Latin):
et gła magna nascat᷑. Q si in carnalib instrum̃ntis id ẽ¬
uestitui aut uictui necessariis. qͥ uigilat ñ rep̃bendit
immo laudat̃. Mirari me fateor eẽ aliqͦs qͥsaeͦs uigiliã
tã spuali oꝑe fructuosas. oratiõib & ymnio lectioib ꝙ
fec̃dã aut suꝑ fluas exstimant. aut otiosas. aut q̃lialie
dornađ modicũ sedes. pusillũ aũ dormitas. pusillũ
et si stare ñ potest. s tuã
cogitas in possibilita¬
tẽ ñ de bes uiuen es ⁊ ualentes ad tuũ reuocare torpo¬
rẽ. qͦs ꝓpt̃ uarias tẽptationes iuuentutiꝰ seipsos ꝓ¬

Expanded text:
atur. Quod si in carnalibus instrumentis, id est, victui et vestitui necessariis, qui vigilat non reprehenditur, immo laudatur: et mirari me fateor esse aliquos, qui sacras vigilias tam spirituali opere fructuosas, orationibus, hymnis, lectionibusque fecundas, aut superfluas aestimant, aut otiosas, aut, quod hisdormis, modicum sedes, pusillum autem dormitas, pusillum Et si stare non potes, et tuam cogitas impossibilitatem, non debes juvenes et valentes ad tuum revocare torporem, quos propter varias tentationes juventutis, seipsos p
Abbreviated transcription (Latin):
in epła tua. legerĩ tristius: ꝗa ⁊ aꝑtissime falsũ ẽ. ⁊ miror
ꝗaħ te latet. qͦ non sũ maliis innumerabilib reb multa me
latent. s et̃ impsis scĩs script̾is multo nesciã plura: quã sciã
S idõ spe in nõe xp̃i ñ infructuosã gero. qͥa ñ solũ credidi dõ
meo millis uͦb p̃ceptiꝰ totã legẽ ꝓpħasq pend̾e s et̃ ex ꝑtꝰ sũ.

Expanded text:
rim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerabilibus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis Scripturis multo nesciam plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi Deo meo, i
Abbreviated transcription (Latin):
emq ut multo mordinatius aliqͥd ꝓferamꝰ r̃
antiꝗora repetenda sunt. Inhac urbe. immo
scilic qͦ ibidẽ sit antiqͥ hoĩs caluaria ẽdita. ut
scđs adã. & sanguis xp̃i de cruce stillanꝰ. pͥmi
adã. & iacentis ꝓpalatori peccata dirueret. &
tc̃ẜmo ille apłi cõpleret᷑. Excitare qͥ dormis

Expanded text:
e, ut multo inor- dinatius aliquid proferamus, antiquiora repetenda sunt. in hac urbe, immo scilicet quod ibidem sit antiqui hominis caluaria condita, ut secundus Adam et sanguis Christi de cruce stillans primi Adam et iacentis propagatoris peccata dilueret et tunc sermo ille apostoli conpleretur: excitare, qui dor
Abbreviated transcription (Latin):
reuertatur anuptiis. Beati serui illi quos
cũ uenerit dñs inuenerit uigilante. Et si uesꝑtina
ĩꝗt hora uenerit. si media nocte. si gallicañtu.
ꝗa sisciret pat̃ familias qua hora fur ueniret
uigilaret utiꝙ ⁊ ñ siniret ꝑfodi domũ suã. Itaq

Expanded text:
revertatur a nuptiis. Beati servi illi, quos, cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Et si vespertina, inquit, hora venerit, si media nocte, si galli cantu, quia si sciret pater familias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ sob̾isimꝰ. Mire c̃cludit. Siue in ꝗt uigelemꝰ. siue
dormiamꝰ. simł cũ illo uiuamꝰ. Ad corinthyos autẽ
Uigilate state in fide c̃fortamim uirilit̾ agite.
in ipso uigilantis qq̃ exẽplũ ponens incata lago
uirtutũ suaꝵ functũ se uigiluis multis. ap̃ corin¬
thios gloriat᷑. Hȩc sufficiant de antiꝗtate. de auc¬
toritate inuigiliarũ. Sr̃. ẽ ut scđm ꝓmissũ ordinẽ¬

Expanded text:
concludit: Sive, inquit, vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. Ad Corinthios autem: Vigilate, state in fide, confortamini, viriliter agite . ritu . Et ipse vigilantis quoque exemplum ponens in catalogo virtutum suarum, fructum de vigiliis multis apud Corinthios gloriatur. IX. Haec sufficiant de antiquitate et auctoritate vigiliarum: superest ut secundum promissum ordine
Abbreviated transcription (Latin):
lactantiu distinguere phylosophos qͦs dã
ita existimat. Quidã inꝗt aiunt. aliud ẽe
aĩa qua uiuimꝰ. Aliud ẽẽ aĩuo quo sentimꝰ⁊ sapimꝰ.
Uñ ⁊ ualente in corpore aĩa: ñ nũquã aĩmꝰ ꝑit sicut
accidẽ dem̃tib solet. Aiunt qq̃ animã mortẽ opare
officio separantur. Qui uͦ utrũq indifferent̃ accipiut̃
ueracius sic argum̃tant᷑. qͦneq uiuere sine sensu p sumꝰ
nec sentire sine uita. Iccirco nequaquã p̾se dic̃t eẽ
diuersũ : qđ a se minime separantur. Sedidẽ unũ
⁊ uiuendi hab̾e iugorẽ ⁊ sentiendi ꝑfrui rationẽ.
Et dũ sint utrũ unũ: uaria sũpsere uocabula. ꝓdi
uersitate affectionũ. Sic̃ enĩ sp̃s par̾ aĩe ẽ: ꝓ quo
imaginẽ rerũ corporaliũ in pͥmunt. sic animus par̾
eiꝰ dẽ aĩȩ ẽ. qͦ sentit᷑ ⁊ sapit᷑. Sic̃ ⁊ mens eiꝰdẽ portioẽ.
ꝓ qua oĩs ratio intellegentiaq ꝑcipit᷑. Sic̃ uolupta¬
qͣ intellecta c̃sentiunt᷑. Sic̃ memoria qͣ meditari memo¬

Expanded text:
Lactantius distinguere philosophos quosdam ita existimat: « Quidam, inquit, aiunt aliud esse animam qua vivimus; aliud animum quo sentimus et sapimus, quia, valente in corpore anima, nonnunquam animus perit, sicut accidere dementibus solet. 95. Addunt quoque animam morte sopiri, officio separantur. Qui uero utrumque indifferenter accipiunt ueracius sic argumentantur: quod neque uiuere sine sensu possumus nec sentire sine uita. Idcirco nequaquam posse dicunt esse diuersum quod a se minime separatur, sed idem unum et uiuendi habere uigorem et sentiendi perfrui rationem; et dum sint utrumque unum, uaria sumpsere uocabula, pro diuersitate affectionum. Sicut enim spiritus pars animae est, pro quo imagines rerum corporalium inprimuntur, sic animus pars eiusdem animae est, quo sentitur et sapitur; sicut et mens eiusdem portio est, per quam omnis ratio intellegentiaque percipitur; sicut uoluntaqua intellecta consentiuntur; sicut memoria, qua meditata rem
Abbreviated transcription (Latin):
ita diuidit᷑ in sub̾tia. sic̃ innõe. qua eadẽ omĩa un& ẽ.
Anima que dũ contẽplat̾. sp̃s ẽ. Dũ sentit: sensus ẽ.
Dũ sapit : ammꝰ ẽ. Dũ intellegit mens ẽ. Dũ discernit:
ratio ẽ. Dũ consentit uoluptas ẽ. Dũ recordat᷑. memoria ÷
Dũ m̃bra uegetat: aĩa ẽ. Et mͦ sapit mͦ desipit. Modo
remotis paulisꝑ curis corpori: sopore delinita ꝗescit.
Rursusq cõmuta ad contẽplanda rerũ imagines ꝓtinꝰ¬

Expanded text:
omnia una est anima. Quae dum contemplatur, spiritus est; dum sentit, sensus est; dum sapit, animus est; dum intellegit, mens est; dum discernit, ratio est; dum consentit, uoluntas est; dum recordatur, memoria est; dum membra uegetat, anima est, et modo sapit, modo desipit, modo remotis paulisper curis corporis sopore delinita quiescit, rursusque commota ad contemplandas rerum imagines protin
Abbreviated transcription (Latin):
s creat̾e se mala dñs indicati cũ res bñ c̃ditas nob̾ male agentib
in flagellũ format. ut ea ipsa ⁊ ꝑdolorẽ qͦ feriunt de linqͣntib mala
sint. ⁊ ꝑ nat᷑am qua existunt bona. Uñ ⁊uenenũ mor̾ ꝗdẽ ẽ hõi¬
recessimꝰ. ⁊ ꝑu̾sa mens dũ delectatiõi creat᷑e se subdidit acreatori
societate du̾unx̃. Ex hi gͦ ab auctoritate ferienda ẽrat. q̃ ergans
auctori p̃posuerat. Uñ hõ culpã ñ timuit suꝑb ammit tẽ in penã
corrigend inueniret. Et tanto citiũ resipisceret adilla q̃ ꝑdidit

Expanded text:
 creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas, nobis male agentibus, in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem, quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam, qua existunt, bona. Unde et venenum mors quidem est homirecessimus. Et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris se societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, qua errans auctori praeposuerat, ut unde homo culpam non timuit superbus admittere, inde poenam corrigendus inveniret, et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iagna q̃stoo ẽ fr̃s mei ⁊ ualde mͥ uidet᷑ in misteriores ẽẽ c̃stituta. Ubi
d̃s dix̃. In ore duoꝵ ł tͥũ testiũ stabit oe u̾bũ. Uerita querit᷑ ꝑduos testẽ
ita plane sic se ht̃ humani generi c̃suetudo. S tñ fieri potest ut ⁊ duo
m̃tiant̃. Susanna casta duob falsiꝰ testib urguebat᷑. Nũqꝰ ꝗa duoꝵ
erant idõ falsi testẽ ñ erant: De duob dicimus aut detrib unius

Expanded text:
e constituta, ubi Deus dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus
Abbreviated transcription (Latin):
int̃dicendũ ep̃is ⁊ regib ⁊ oĩb sublimiorib potestatib. atꝙ
regiminis locũ obtineat. qͣ ẽꝙ factiõe.calliditate. ꝓmisione.
benedictio illi in maledictionẽ c̃uertitur : Et alibi. Dolens
inꝗt dico genens denuntio ꝗa saẽdotiũ ꝙ ap̃ uo int̾ cecidit
mercatos ẽẽ p̃tio dignitatẽ. c̃uictos oportet arceri. quia
dantẽ parit̃ accipientẽq dãnatio simoni quã sac̾ lectio
testat᷑ inuoluit.¶ Oc itaq ad pͥora c̃iungimꝰ. nebenedictio¬

Expanded text:
iscopis et regibus, et omnibus sublimioribus potestatibus atque regiminis locum obtineat quacunque factione, calliditate, promissione, benedictio illi in maledictionem convertitur? » Et alibi : « Dolens, inquit, dico, gemens denuntio, quia sacerdotium, quod apud vos intus cecidit, mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, quia dantem pariter accipientemque damnatio Simonis quam sacra lectio testatur involvit. Hoc itaque ad proxima c
Abbreviated transcription (Latin):
tioseqͣt. peccatũ oĩmͦ ꝑpec̾tũ ñ ẽ. Cũ uͦ delectare ceꝑit : tc̃ peccatũ
nec tm̃ ammꝰ eidẽ delectatiomi c̃sentiat. Et cũ caro delectari sine
ammo neq̃at ipse tñ aĩmꝰ carni uoluptatib reluctanꝰ. indelectatioẽ
carnali aliqͦ mͦ ligat᷑ inuitꝰ. ut exratione c̃tradicat ne c̃sentiat.
ettam̃ delectatio e ligat̾ sit: s ligatũ se uehem̃ t̃ ingemi̾cat. Uñ.
⁊ ille cȩlestiꝰ ex̃citꝰ p̃cipuũ mile gemebat dics. Uideo aliã legẽ in m̃bri
meiꝰ repugnantẽ legi m̃tis meȩ. ⁊ captiuũ me ducentẽ inlege
peccati q̃ ẽ inm̃bris meis. Siaũ captiuu̾ erat minime pugnabat
lex q̃ ĩm̃briꝰ ẽ repugnabat.Si aũ pugnabat captiuus ñ erat. Itaq
.ẽ. hõ ut ita dixerĩ captiuũ⁊ libr. Lib exititia: captiuũ ex delecta

Expanded text:
peccatum nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, ne consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipmeis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . » Si autem captivus erat minime pugnabat,lex, quae in membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Ecce ita est homo, ut ita dixerim, et captivus et liber; liber ex justitia quam
Abbreviated transcription (Latin):
De ira: homioi da. clamor et indignatio.
De tristitia: rancor. pusillanimitas. amaritudo.
De accidia: otiositas. sõnolentia. in portunitas.
inꝗetudo. ꝑuagatio in stabilitas m̃ti et corporis
Desuꝑbia: c̃teptus. in uidia. inobedientia
blas phemia. murmuratio. desectatio.
uisiones m̃tis exasꝑat. auaria cruciat. luxu¬

Expanded text:
de ira homicidia, clamor et indignatio: de tristitia rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio: de acedia otiositas, somnolentia, inportunitas, quietudo, peroagatio, instabilitas mentis et corporis, emptus, inuidia, inoboedientia, blasphemia, murmuratio, detractatio. visionem mentis exasperat, invidia cruciat, luxu
Abbreviated transcription (Latin):
bri oportet uos assiduitatẽ habe legendi:
et instantiã orandi : ꝗauita uiri iusti. Aũs.¬
lectione instruit᷑. oratione ornatur.
et assiduitate lectionis munit᷑ hõ apeccato.
Iuxta illũ qui dicebat. Incorde meo abs¬
c̃di eloꝗa tua ut ñ peccẽ tͥ. ħs̃ enĩ arma¬
uidelie lectio ⁊ oratio ꝗb diabol expugnai.
ħ s̃ instrum̃ta ꝗb aet̃ nabeatitudo adꝗrit᷑.
his armis uitia cõpͥmunt. hĩ alim̃tis
uir tutes nutriunt᷑. S et siqͣn alectione cessat᷑
deb manuũ oꝑa sub seꝗ. Quia otiositas
aduitia rapit. Pusũ nãq lectionis discetis
qualit̃ et uos uiuatis ⁊ alios doceatis. ꝑ usũ
orationis: ⁊ uob̾ & his ꝗb in caritate c̃iuncti
estis ꝓdẽe. ualebitis. ꝑmanuũ oꝑationẽ
et corporis macerationẽ uiti it alim̃ ta
negabitis. ⁊ ur̃is necessitatib sub uenietis:
et habebitis un necessitatẽ patientib porrigati

Expanded text:
ri, oportet vos assiduitatem habere legendi, et instantiam orandi: quia vita viri justi lectione instruitur, oratione ornatur, et assiduitate lectionis munitur homo a peccato, juxta illum qui dicebat: In corde meo abscondi eloquia tua, ut n expugnatur. Haec sunt instrumenta quibus aeterna beatitudo acquiritur. His armis vitia comprimuntur, his alimentis virtutes nutriuntur. Sed et si quando a lectione cessatur, debet manuum operatio subsequi: quia otiositas ad vitia rapit. Per usum namque lectionis discetis qualiter et vos vivatis, et alios doceatis. Per usum orationis, et vobis et his, quibus in charitate conjuncti estis, prodesse valebitis. Per manuum operationem et corporis macerationem, et vitiis alimenta negabitis, et vestris necessitatibus subvenietis, et habebitis unde necessitatem patientibus porrigati