comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicere apud eos qlimale int̃ptabantur dictũ a posto¬
licũ illud utique ubi habundauit peccatũ suꝑ habun
quid enim xp̃s cũ cadhuc infirmi essemus secun¬
dũ tempus proimpiis mortuus ẽ Vixenim pro
iusto quis moritur nã probono forsitan quis & aude¬
atmori: R hoc ẽ quod uult intellegi ille proimpus
mortiuis ẽ cũuix quis quã reperiatur mori uelle pro
iusto: Nã probono idem xp̃o forsitan aliquis mori¬
& audeat : Hic &iã deseuere cundae indicans quõ pro
xp̃omoripossit elalit. Vix enim proiusto quis mo¬
ritur inu&iere lege inquaẽ promandatorũ seuen¬
tecte iustitia uix pauci martyres s̃ reꝑti : In nouoaũ
instrum̃to in quo ẽ propri&ate p̃ceptorũ bonitas
in numerabiles martyres etiterun: Ĩ¬
postolus dicit dedõ patre sed pro omnibus nobis
tradidit illũ. Idẽ filiũ quoo in hoc significat: R¬
Tradidit traditioni inquieuit : In sacris nãque

Expanded text:
dicere apud eos qui male interpretabantur dictum apostodicere apud eos qui male interpretabantur dictum apostolicum, illud utique: ubi abundauit peccatum, superabunquid enim Christus, cum adhuc infirmi essemus, secundum tempus pro impiis mortuus est? Vix enim pro justo quis moritur. Nam pro bono forsitan quis audeat mori . Resp. Hoc est quod vult intelligi: Ille pro impiis mortuus est, cum vix quisquam reperiatur mori velle pro justo. Nam pro bono, id est Christo, forsitan aliquis mori audeat. Hic etiam Christo mori possit. et aliter: uix enim pro iusto quis moritur. in ueteri lege in qua est pro mandatorum seueritate iustitia uix pauci martyres sunt reperti, in nouo autem instrumento in quo est pro pietate praeceptorum bonitas innumerabiles martyres extiterunt. Apostolus dicit de deo patre: sed pro omnibus nobis tradidit illum, id est filium; quid in hoc significat? Tradidit, traditioni adquieuit. in sacris namque
Abbreviated transcription (Latin):
iquus dĩ qui infert irã idẽ uindictã secundã homi¬
nẽ dico hoc ẽ secundit humanã eloquitionẽ quod qua¬
si iniquũ dm̃ appella uerat ł quodirã eius dixerat
cuius portio indm̃ non cadat absit: hoc est ab sit itacre¬
diut inquum esse dm̃ dicamus quisꝗ haec itccsunsira
inferat delinquenti. alioquin quo modo iudicabit
ds mundũ nisi sũma equitate at que iustitia: De¬
inde sequitur sienim ueritas dĩ in meo mendatioha¬
bundauit ingloria ipsius : &tec proponit ut refellen¬
tis sit non ad probantis quia siueritas dĩ mendacioho¬
minis indiguit nec peccator tc̃quã peccator sudicater
&que plecs phȩman in apostulos uerauidebuntur:
Ergo quid ẽ quod dicit & & conparatione iniustitiae
Iustitiac larescit. Homo iniustus ẽe deb& ut dĩ iustus
appareat Dãnatio aũ eorũ iustcẽ quinos haec
ad firmant dicere quid dicere fccciamus mala
ut uenianbona Putabantur aua postoli istio

Expanded text:
us deus qui infert iram, id est uindictam? secundum hominem dico, hoc est secundum humanam elocutionem, quod quasi iniquum deum appellauerat, uel quod iram eius dixerat, cum passio in deum non cadat. absit: hoc est, absit ita credi, ut iniquum deum esse dicamus, qui, si haec ita sunt, iram inferat delinquenti. alioqui quo modo iudicabit deus mundum, nisi summa aequitate atque iustitia? deinde sequitur: si enim ueritas dei in meo mendacio abundauit in gloriam ipsius. et hoc ita proponit, ut refellentis sit, non adprobantis, quia si ueritas dei mendacio hominis indiguit, nec peccator tamquam peccator iudicabitur, et quae blasphemant in apostolos uera uidebuntur. ergo quid est, quod dicit? et si ex conparatione iniustitiae iustitia clarescat, non ideo tamen homo iniustus esse debet, ut deus iustus adpareat. damnatio eorum iusta est qui nos haec adfirmant dicere. quid dicere? faciamus mala, ut ueniant bona. putabantur autem apostoli istud
Abbreviated transcription (Latin):
dailli: hoc enim fecciens carbones ignis congeres su
ꝑcaput eius sꝵ. Hoc ẽ ignẽ conpunctionis cirgtos
cũbona promalis reddis : &clit̃ ñ qđ hoc animo ini¬
congerantur: Sed qđ in imicus ille cubona proma¬
lis recipit sinulla malitiae suae penitentia cõma¬
uetur ipse sibi potius carbones ignis supra caput
sũ potestas non sit nisi adõ sicut ͥ suuc̃ gerat¬
a postolus dicit quur nom̃s bene acpie minis trantes
repperiantur: R quia & iutã hanc om̃ns aequalit̃

Expanded text:
faciens carbones ignis congeris super caput eius? Hoc est, ignem conpunctionis congeris, cum bona pro malis reddis. et aliter: non quod hoc animo inius, dum pascitur, congerantur, sed quod inimicus ille cum bona pro malis recipit, si nulla malitiae suae paenitentia commouetur, ipse sibi potius carbones ignis supra caput ngregat. Cum potestas non sit nisi a deo, sicut apostolus dicit, cur non omnes bene ac pie eam administrantes reperiuntur? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
niun bona quorũdãnatio ius tacest: Robscurissi¬
mus atque ꝑpleus in apostulo locus & multis aed&
cicien dũ proferendũ que sensũ ũbis indigens: No¬
bis tam̃ profestnatione sermonis artandus du¬
rat supra: est aũ ds̃ uerax. Omnis aũ homo mendax
Sicut scriptũ ẽ : Vt iustificeris insermonibustius
& uincas cũiudicaris :tum &iã ocdiecit : Siaũ ini¬

Expanded text:
Obscurissimus atque perplexus in apostolo locus et multis ad excutiendum proferendumque sensum uerbis indigens, nobis tamen pro festinatione sermonis artandus. dixerat supra: est autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas
Abbreviated transcription (Latin):
quacque nationes spetial is unus isrł dm̃ coluit:
At que ut itacdixerim peculiaris dĩ quondã popu¬
lus fuit obmerita abrahae ac patri archarum
ł dauid quibus xp̃s propriae repromissus at que
&ceorũ strpe descenbens inde ipsã carnẽ in qua
t̃ris apparuit adsumpsit sed tacm̃ quia uirtutes
postea &ingentibus fecctȩ sun Ita testimoniũ
hoc intellegi potest ut ubi dicit Nonueni nisi sub¬
audiatur illo prius. ut sic & testimonis ueritcs &
miseri cordia dĩ in uniũsos prompte magisclareat
neuangelio dicit dñs & saluator noster : Iugũ meũ
lene ẽ &onus meã loue ẽ & quomodo legitur
in pscclmo propt̃ uerba labiorũ tuorũ egocusto

Expanded text:
equaque nationes specialius unum Israhel deum coluit equaque nationes specialius unum Israhel deum coluit atque, ut ita dixerim, peculiaris dei quondam populus fuit ob merita Abrahae ac patriarcharum uel Dauid, quibus Christus proprie repromissus atque ex eorum stirpe descendens inde ipsam carnem in qua terris adparuit adsumpsit. sed tamen quia uirtutes postea et in gentibus factae sunt, ita testimonium hoc intellegi potest, ut ubi dicit: non ueni illo subaudiatur, prius, ut sic et testimonii ueritas et misericordia. dei in uniuersos prompta magis clareat. In euangelio dicit dominus et saluator noster: iugum meum lene est et onus meum leue est; et quo modo legitur in psalmo: propter uerba labiorum tuorum ego cus
Abbreviated transcription (Latin):
re fecctũ adhorã cepparuisse acde inceps destitisse
credendũ est : Angeliuero cse humanis offerunt
oculis creduntur ut quorundã opimio ẽ &istocras¬
siore aere idẽ iucino tris adp̃sens corpus ad sumere:
orro aut̃ uocẽ aliquã itaputantꝰ & primere cũ in¬
lisus huic aeriictus tãquã palato ciborit sonũ reddit:
ustis promittitꝰ regnũ caelorũ & quo modo &ia hoc
dicitur qm̃ipsi possi debunt terrã : q quia nouũ
caelũ & noũ terrã infuturo repromittitur iusts
ut tunc cũ dõ sicut angeli utruque possidean:
Cũdicat saluator tyrũ & si donẽ poenitentiã
Tagere potuisse sineis diunarum apparuisi&
signa uirtutũ quic p̃pillic fecte ns̃ que salutẽ fuis¬
sen credentibus ad latura : sꝵ quia dñs ac saluacor
prodiuina dispensatione ñ uenerat nisi cdoues
quae perierant domus isrħ: & quid ẽ quod uenerat
nisi adoues domus isrł : R quia int̃reliquas usq¬

Expanded text:
re factum, ad horam apparuisse, ac deinceps destitisse re factum, ad horam apparuisse, ac deinceps destitisse credendum est. Angeli vero cum se humanis offerunt oculis, creduntur, ut quorumdam opinio est, ex isto crassiore aere, id est, vicino terris ad praesens corpus assumere. Porro autem vocem aliquam ita putantur exprimere, cum illisus huic aeri ictus tamquam palato verborum sonum reddit. Int. Justis promittitur regnum coelorum, et quomodo etiam hoc dicitur: quoniam ipsi possidebunt terram? Quia nouum caelum et noua terra in futuro repromittitur iustis, ut tunc cum deo sicut angeli utrumque possideant. Cum dicat saluator Tyrum et Sidonem paenitentiam agere potuisse, si in eis diuinarum adparuissent signa uirtutum, quapropter illic facta non sunt quae salutem fuissent . credentibus adlatura? Quia dominus ac saluator pro diuina dispensatione non uenerat, nisi ad oues quae perierant domus Israhel. et quid est, quod non uenerat nisi ad oues domus Israhel? quia inter reliquas usqu
Abbreviated transcription (Latin):
terior usus est & lege coniugio In eorũ conmemora¬
tione matheus ioseph ꝓsapiã ꝑregiã originẽ t&uit:
Lucas generationẽ eius seccerdotali suc cessione dedux̃:
Sat̃ tecm ioseph secunda naturam haut dubie ia cob-
uare in euangelio maria lo seph coniux dicitur ⁊ fuit¬
Nꝵ Consu&ludo e scripturarũ ut &iã sponsasap¬
pelle uxores:
runtur in nobis ł scĩficatio tribuitur ł cariactis
in passionibus tolercndis feuor accenditur: aut cer
te quia spũbaptigati diuino iudicio & aminabiflir:
gunt qui dicant a postulos spũscõ baptigatos esse¬
de colũbae illius corpore inaqua cedsaluatorẽ
sp̃s sc̃s patuit manifestec discensio. Vtrũ ante sã
fuerit an ad tempus fecctũ subito apparuerit: R
Vtique ad tempus ostensũ : Nã ut signũ uisibile sp̃s
sc̃s quierat iniuisibilis monstrar&ur : Uerũ quide
corpus columbae illius ꝑdiuinã potentiã sed intempo¬

Expanded text:
terior usus est ex lege coniugio. in eorum conmemoraterior usus est ex lege coniugio. in eorum conmemoratione Matthaeus Ioseph prosapiam per regiam originem texuit, Lucas generationem eius sacerdotali successione deduxit. pater tamen Ioseph secundum naturam haut dubie Iacob fuit. Quare in euangelio Maria Ioseph coniux dicitur. Consuetudo est scripturarum, ut etiam sponsas appellet uxores. runtur in nobis uel sanctificatio tribuitur uel caritatis in passionibus tolerandis feruor accenditur. aut cte quia Spiritu baptizati divino judicio examinabimur. Sunt qui dicant apostolos Spiritu sancto baptizatos esse 16 illius corpore, in qua ad Salvatorem Spiritus sancti patuit manifesta descensio: utrum ante jam fuerit, an ad tempus factum subito apparuerit? Resp. Utique ad tempus ostensum. Nam ut signum visibile Spiritus sancti, qui erat invisibilis, monstraretur, verum quidem corpus columbae illius per divinam potentiam, sed in tempo
Abbreviated transcription (Latin):
lius dicitur cũ utique natus ñ sit &io seph qui & di¬
iud stirpe discendit .s. In coniugiũ tunc iudaei
secunda legẽ deconsinguni tate proxima codsume¬
bans Nec dubitandue quod hacrutione &i anima¬
ria & ecdẽ tribuueniens sicut ioseph & dauidstir
origo mariae significatur quia consu&udo scrip¬
turarũ e uirorũ potus quã faeminarũ seriem
in generatione contere: Cuius mariae quia
cognatec sicut legitur fuit elisab & h quae fusse
scribitur defiliabus aaron: Manifestissimũ ẽ qđ in xp̃o
s ecundũ carnẽ & utraque genere conuenerit regũ
scilic& seccerdotũ quae suc cessio:
Euangelis tec matheus ioseph genitũ xiacobdicit
& quo modo loccs eũ & heli commemorat: R¬
Ideo quod alt̃ secundũ naturã alt̃ ei secundũ legem
pat̃ fuerit: Consu&udo namque apud iudeos & lege
erat ut defuncti frectris uxore ad suscitandũ sem̃
suꝑstes fratercaciper& : Ia cobergo at que heliu¬
terini fr̃s fuerun quorũ superiore defuncto pos¬

Expanded text:
lius dicitur, cum utique natus non sit ex Ioseph qui ex Dauid stirpe descendit? In coniugium tunc Iudaei secundum legem de consanguinitate proximas adsumebant, nec dubitandum est, quod hac ratione etiam Maria ex eadem tribu ueniens sicut Ioseph ex Dauid stiorigo Mariae significatur, quia consuetudo scripturarum est uirorum potius quam feminarum seriem in generatione contexere. cuius Mariae quia cognata, sicut legitur, fuit Elizabeth quae fuisse scribitur de filiabus Aaron, manifestissimum est, quod in Christo secundum carnem ex utroque genere conuenerit regum scilicet sacerdotumque successio. Euangelista Matthaeus Ioseph genitum ex Iacob dicit. et quo modo Lucas eum ex Heli fuisse commemorat? Ideo quod alter secundum naturam. alter ei secundum legem pater fuerit. consuetudo namque apud Iudaeos ex lege erat, ut defuncti fratris uxorem ad suscitandum semen superstes frater acciperet. Iacob ergo atque Heli uterini fratres fuerunt, quorum superiore defuncto pos
Abbreviated transcription (Latin):
redeat bene tamen haec a&erniectis domus &iã illa
tiosa filia hierusalẽ : Sifusca quomodo spetiosa¬
R. quia ante &aminationẽ sui a ec clesia prodiuer¬
sitate in seconsistentiũ bi ꝑtitc est : In sc̃is iospetiosa ẽ
inpeccatoribus fusca sic & hierusalẽ modo scãm ciui¬
tatẽ scriptura compellat modo peccatricẽ :¬
om̃ fratruelis quid sibi uult in canico canlicorũ¬
R. aecclesia cuius nomine illic ad saluatorem
gogae sororẽ in sc̃is nr̃is int̃dũ sentire uoluerunt
Idcirco secundũ quandã scãe scripturae elo quutio¬
nẽ xp̃s aecclesia fratruelis appellatur &sponsus:
hominis orditur dicens N Libergeneration is ihu xp̃i
figuratur eo quod ut leo ingenti intulit uoces
⁊iox clamantes in deserto parcte uiam dño
Iucas adnuntiatur inuitulo quod ec sacri ficus uel a
sacer dotio sumat & ordiũ scribens, suit in diebus he¬
rodis regis iudae seccerdos quidã nomine gacharus

Expanded text:
redeat. bene tamen haec aeternitatis domus etiam illa redeat. bene tamen haec aeternitatis domus etiam illa ciosa filia Hierusalem? si fusca, quo modo speciosa? Quia ante examinationem sui ecclesia pro diuersitate in se consistentium bipertita est, in sanctis speciosa est, in peccatoribus fusca. sicut et Hierusalem modo sanctam ciuitatem scriptura conpellat modo peccatricem. Nomen fratruelis quid sibi uult in canticis canticorum? Ecclesia cuius nomine illic ad saluatorem gogae sororem in sanctis nostri interdum sentire uoluerunt, idcirco secundum quandam scripturae elocutionem Christus ecclesiae fratruelis appellatur et sponsushominis orditur dicens: Liber generationis Jesu Chriiguratur. eo quod ut leo ingenti intulit uoce: uox clamantis in deserto: parate uiam domino. Lucas adnuntiatur in uitulo, quod a sacrificiis uel a sacerdotio sumat exordium scribens: fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos quidam nomine Zaccharias.
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuditio corpus at que anima punire simul pos¬
ab oinstisfuturtie & hincest illio quodin eodẽ psalino
Cenuuis amicitiae ceccipien dũ hicquide putecna p̃m̃
totius dilectionis & cccritectis magistrũ pullumgra
tiarã spm scm qui sit omnium gratiaru ibest charis¬
cũ labitur aut certe intrecseptiformi sp̃ogra¬
tiã cẽ delinquit: quidã pp̃ septem dior ꝑ quosutgr
buroanae dursufreuoluitur septior hic dic tan
est e confirmans eoquod absque peccato iuite ip¬
cogmidalũ & inpinguabitur lucusta &
disupabitur. capparis qm̃ ibit homo indomo ad̃¬
nitatis suae¬
tracdun ꝑ haec humanorũ membrorũ fieri
si gnificantiã. Nã inflore amigdali canos capillos,
In in pinguatione lucustoce tumore pedũ. Indissi patio¬
neccepparis concupiscentiae frigusostendit : quȩ cũ
seni in postrema a &ecte istempus accederit : tuncne¬
cesse ẽ in terrã idẽ quasi in a&ernitcctis suae domũ

Expanded text:
quod in iudicio corpus atque animam punire simul posquod in iudicio corpus atque animam punire simul posnae et metu futurae. et hinc est illud, quod in eodeCervum amicitiae accipiendum hic quidam putant Christum, totius dilectionis et charitatis magistrum. Pullum gratiarum Spiritum sanctum, qui sit omnium gratiarum, id est, chariscum labitur: aut certe intra septiformis spiritus gratiam, cum delinquit. Quidam propter septem dies, per quos vitae humanae cursus revolvitur, septies hic dictum esse confirmant: eo quod absque peccato vitamygdalum, et impinguabitur locusta, et dissipabitur capparis, quoniam ibit homo in domum aeternitatis suaeTradunt per haec humanorum membrorum fieri significantiam, nam in flore amygdali canos capillos, in inpinguatione locustae tumorem pedum, in dessipatione capparis concupiscentiae frigus ostendit. quae cum seni in postremae aetatis tempus acciderint, tunc necesse est in terram, id est, quasi in aeternitatis suae domum
Abbreviated transcription (Latin):
Nã confitebor interdũ ponitꝰ prolccudabo ł progra¬
tias agamł proglorificabo dñm
In ꝑfectũ meũ inquit uiderunt oculitui & in libro tuo
om̃ns scribentur quae hic significantiaẽ q: Oculi
dĩ in ꝑfectũ nm uidens quia d̃s hominẽ &iã prius quã
form&ur agnoscit : & alit̃ in ꝑfectũ nm̃ uiderun
oculidĩ qui cogitactiones nostras &iã ante quã ꝑfician¬
tur introspicit In libro aueius scribuntur om̃s quia
om̃s homines non absque eius uoluntate nascuntur
ac pt̃ xp̃m nemoineis erit quiadõ pleni eaquae dĩ
ñ sun recipere non possunt:
uisun pulli coruorũ dequibus scribitur & pullis
coruorũ inuo cantibus eum R fideles filios si¬
gnificat de infidelbus procreatos
uid indicatur in hoc quod legimus ante fccciem
frigoris eius qui subsistit R temptationum
ꝑhaec frigus ostenditur
uarctione appellantur ancipiter illiscorum
gladi de quibus scribitur & glacduanq pites
inmanibus eorũ R Clacdii ancipites dicuntur

Expanded text:
nam confitebor interdum ponitur pro laudabo uel pro gratias agam uel pro glorificabo dominum. Inperfectum meum, inquit, uiderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur; quae hic significantia est? Oculi dei inperfectum nostrum uident, quia deus hominem etiam priusquam formetur agnoscit; et aliter: inperfectum nostrum uident oculi dei, quia cogitationes nostras etiam antequam perficiantur, introspicit. in libro autem eius scribuntur omnes, quia omnes homines non absque eius uoluntate nascuntur,ac praeter Christum nemo in eis erit, quia deo pleni ea quae dei non sunt recipere non possunt. Qui sunt pulli coruorum de quibus scribitur: et pullis coruorum inuocantibus eum? Fideles filios significat de infidelibus procreatos. Quid indicatur in hoc, quod legimus: ante faciem frigoris eius quis subsistit? Tentationum per haec frigus ostenditur. Qua ratione appellantur ancipites illi sanctorum gladii de quibus scribitur: et gladii ancipites in manibus eorum? Gladii ancipites dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nere seposse in principio crediderun nosconse¬
quamur inxp̃o quem uenisse confitemur in sinẽ:
nomado intellegendũ ẽ quod scribit Eloqua
dm̃i eloquia casta argentũ igne gaminatum
t̃re purgatũ septuplum R Castac dicuntur
eloquia dĩ Ideo quod nullos int adulteratam̃da¬
cio. & luicẽ argenti quod & aminatũ igni sep¬
templici sp̃s igni mundentur ssanguinibus
Ion congregabo inquid cauenticula eorũ de
bit R. Ingreco ematonlegiturto ÷ plurali
nume: rosanguinẽ significans, Cu proprie¬
tectis fidẽ &iã in latinũ plurali numero trans¬

Expanded text:
nere se posse in principio crediderunt, nos consenere se posse in principio crediderunt, nos consequamur in Christo quem uenisse confitebimur in fine. Quo modo intellegendum est, quod scribitur: eloquia domini eloquia casta, argentum igni  purgatum septuplum ? Resp. Casta dicuntur eloquia Domini ideo, quod nullo sint adulterata mendacio, et ad vicem argenti, quod examinatur igni septemplici, spiritus igni mundentur. Int. Non congregabo, inquit, conventicula eorum de legitur plurali numero, sanguinem significans. Cujus proprietatis fidem, etiam in Latinum plurali numero trans
Abbreviated transcription (Latin):
Hostiae quoque pacificȩ appellabatur quibus
Iuescipopulur solebat
ũ primus psalmus primis illis uersiculis im¬
Epiũ peccatorẽ here ticũque discreuerit
quid sibi uult illa subipsa psalm fine conclusio
tiẽ & finis de discretione iudicii Inquo osten¬
dit quod homo abs que dubio omnis resurgat
io eiustus ut iudic& Peccator ut iudic&lur
impius ut puniatur. Neque enimtunc iudica¬
dr̃ R Scripturae consu&udo ẽ ut ira pro
ultione ponatur Est enĩ ira secidũ hominẽ
Vindictac secundũ dm̃ &furor secundũ animũ
paccientis non secundũ iustitiã lidicantis. hinc
& illud ÷ quod ponitur in proph&a dñs creans
malc Ergo suns iuxtac affectũ ei quisustin&
non iuxtec aequitate eius quidecernit :¬
uid sibi uult illico quod frequent̃ psalmorũ
titulis inscribitur infinẽ psalmus dauid:¬
ł quod psalmi infinẽ mundi bonorũ repro¬
missionẽ respicians uel quod eaque iuda ei obti¬

Expanded text:
Hostiae quoque pacificae appellabantur, quibus Hostiae quoque pacificae appellabantur, quibus vesci populus solebat. Cum primus psalmus primis illis versiculis impium peccatorem haereticumque discreverit, quid sibi vult illa sub ipso psalmi fine conclusio, ti, et finis de discretione judicii. In quo ostendit, quod homo absque dubio omnis resurgat, id est, justus, ut judicet, peccator ut judicetur, impius ut puniatur. Neque enim tunc judicaipturae consuetudo est, ut ira pro ultione ponatur. Est enim ira secundum hominem, vindicta secundum Deum, et furor secundum animum patientis, non secundum justitiam judicantis. Hinc et illud est quod ponitur in propheta: Dominus creans mala ergo sunt iuxta affectum eius qui sustinet, non iuxta aequitatem eius qui decernit. Quid sibi uult illud, quod frequenter psalmorum titulis inscribitur, in finem psalmus Dauid? Quod psalmi in finem mundi bonorum repromissionem respiciant, uel quod ea quae Iudaei obti
Abbreviated transcription (Latin):
ro significatione cordis molleos tendit acdo¬
cile & quod insinuatã possit recipere conpunc¬
tionẽ. In paali pometion:¬
r cad̃i inqua erat duae tecbulae testamen¬
ti quo ab lactã eẽ credendũ est R. Iegim
inparalypome non iosiã regẽ luda cũ in¬
hierusalem foccer& pascha dño ad leuitas
itcloquutũ ẽt̃ ponite arcã in sc̃ũ ariotem¬
pliquod ae dificabuit sala monfilius đđ re&
isrł nequaquã enim eã ultra portecbitis hoc
loco Ittc intellegere quidã uolun quod lo
tum tecmen quo tunc loco curarit abscondit¬
da idest in parte E gechias enim secundũ in hie¬
rus alẽ murũ fecit filius que eius manasses t̃tiũ
Habitabat ergo haec dequa scribitur insecunda
parte ciuitatis
uid int holo caustũ & hostiã inter est: R
quod hostae partẽ sacer dotes edeban ho¬
lochastũ uero erat hostia integra cetque ꝑfec¬
tac quiatota in oblatione seccrific uigni dãbat.

Expanded text:
ro significatione cor molle ostendit ac doro significatione cor molle ostendit ac docile et quod insinuatam possit recipere conpunctionem. DE PARALIPOMENONi in qua erant duae tabulae testamenti quo ablatam esse credendum est? Legimus in Paralipomenon Iosiam regem Iuda, cum Hierusale faceret pascha domino, ad leuitas ita locutum esse: ponite arcam in sanctuario templi, quod aedificauit Salamon filius Dauid rex Israhel; nequaquam enim eam ultra portabitis. hoc loco ita intellegere quidam uolunt, quod Iostum tamen quo tunc loco curarit absondida, id est, parte. Ezechias enim secundum Hierusalem murum fecit filiusque eius Manasses tertium; habitabat ergo haec de qua scribitur in secunda parte ciuitatisuid inter holocaustum et hostiam interest? Resp. Quod hostiae partem sacerdotes edebant: Holocaustum vero erat hostia integra atque perfecta, quia tota in oblatione sacrificii igni dabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ utique dm̃ incorporeũ essecredamus
cecundũ consu& udinẽ eloquationis nostra
uid&ur habitũ designare regnantis ut intel
legatur ds̃ uel habitere caelestia uel subiec¬
tac habere torrenco: Itiere chi heleꝓph&a
uae causa scribitur in die illa magnatri¬
bulactionis nemo liberabit nisi noe danihel
& iob cumutique quando istoc hie gechihel
proph&a dicebat solus forsitan danihel in
corpore fuerit duobus alusiã tunc in pace
dormientibus uel carnis n&ibus absolutis R
In histribus sc̃is trea hominũ genera sgnifica¬
ruudentꝰ quae liberanda indie illa tribulati¬
onis apericulis promit tuntur. In noe enim
gubnatores aecclȩsiae praefigurantur: In
daniele sc̃i continentiã que sec taentes Iniob
coniugati &iustitiã diligentes
uio significat illuo quod ds̃ in proph&a:
Auferã cor lapideũ decarne ur̃a &s clabo
uobis corcarneũ R. Durũ cor & inoboediens
lapidei testificatione de monstrat. Carneiue¬

Expanded text:
cum utique deum incorporeum esse credamus? cum utique deum incorporeum esse credamus? Secundum consuetudinem elocutionis nostrae uidetur habitum dligatur Deus vel habitare coelestia, vel subjecta habere terrena. IN EZECHIELE. Int. Qua causa scribitur: In die illa magna tribulationis nemo liberabitur, nisi Noe, Daniel et Job : cum utique quando ista Ezechiel propheta dicebat, solus forsitan Daniel in corpore fuerit, duobus aliis jam tunc in pace dormienIn his tribus sanctis tria hominum genera significari uidentur quae liberanda in die illa tribulationis a periculis promittuntur; in Noe enim gubernatores ecclesiae praefigurantur, in Daniele sancti continentiamque sectantes, in Iob coniugati et iustitiam diligentes. -II. Quid significat illud, quod dicitur in propheta: auferam cor lapideum de carne uestra et dabo nobis cor carneum. Durum cor et inoboediens lapidei testificatione demonstrat, carnei ue
Abbreviated transcription (Latin):
dicimur ñ posse quia nolumus & de fardone
cribit : In hoc ipsũ suscitacuite ut ostendã inte
uirtutẽ meã Heque enĩ dix̃ in hocte feci ut ta¬
lisesses sed in hocte elegi & suscitecui cũiãte ta¬
lẽ ipse fecisses. Ergo & hoc &cecati eorũoculi
& induratũ corẽe dicit. quia lã se ipsi hac ce¬
citate dignos effecerans ececat aut̃ & in¬
durat dñs peccatorẽ deserendo & non adiu¬
uando sicui a ut̃ sensus hic pro fundissimae
questionis minus fecerit contremes cat mecũ
& dicat Iudicia dñi abyssus multa quia iudicia
dĩ semꝑ ius tacsunt sed frequent occulte
uid ẽ illud quod scribit sicut sponso inposuit
xp̃s ẽ corpus ecclesia Sed tcomen utrũque
esse constet inxp̃o. Notan da uero & tenen¬
da regula haec quae inproph&is frequent̃
incurrit generans ignorantibus obscurita¬
tẽ cũ aut decapite cedcorpus aut decorpore
adcaput seproph&iae ordo conũtit
aelũmihie sedis ẽ terra ecute scapillũ pe¬
dũ eorũ. quo modo hoc intellegi potest

Expanded text:
umus. et de Pharaone scribitur: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam. neque enim dixit, in hoc te feci, ut talis esses, sed in hoc te elegi et suscitaui, cum iam te talem ipse fecisses; ergo et hic excaecati eorum oculi et induratum cor esse dicitur, quia iam se ipsi hac caecitate dignos effecerant. excaecat autem et indurat dominus peccatorem deserendo et non adiuuando. si cui autem sensus hic profundissimae quaestionis minus fecerit, contremiscat mecum et dicat: iudicia domini abyssus multa, quia iudicia dei semper iusta sunt sed frequenter occulta. Quid est illud, quod scribitur: sicut sponso inposuit Christus est, corpus ecclesia, sed tamen utrumque esse constat in Chiisto. notanda uero et tenenda regula haec, quae in prophetis frequenter incurrit generans ignorantibus obscuritatem, cum aut de capite ad corpus aut de corpore ad caput se prophetiae ordo conuertit. Caelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, quo modo hoc intellegi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
passione eius sictenere debemus qđ itcc homo ille
quicdsumptus sit pro eiusdẽ uo luntate ꝑtulerit:
it uen digillico quod in principio aput patrẽ
oirat in iuolatĩ intomoratit que ꝑmaniet t : E go
illuo iniuriae obnacue fuit quod phumana infiruis¬
tite stis ciperat : Illud uero incorruptã mansit
quod diuma a&ornitas posidebat delucet
tud ẽ quod scribitur inluca delgacharia sco¬
ce rdoto quodẽ et deuce abia : R Tuginti quat¬
tibr sortibus in ministeria templ strebut q¬
era nt seccen dotes ⁊t inor dine uicissuaȩ quis¬
que seecer dotedi finger&ur offitio In hocergo
online oe cecuã sorte habia habut dequa iuce
charias sccerdos fuit
N Nuilli suns qui inscripturis sc̃ĩs nomina ccn

Expanded text:
passione eius sic tenere debemus, quod ita homo ille passione eius sic tenere debemus, quod ita homo ille qui adsumptus sit pro eiusdem uoluntate pertulerit, ut uerbum illud quod in principio apud patrem erat inuiolatum intemeratumque permanserit; ergo illud iniuriae obnoxium fuit quod pro humana infirmitate susceperat, illud uero incorruptum mansit quod diuina aeternitas possidebat. DE LUCA. Quid est, quod scribitur in Luca de Zaccharia sacerdote, - quod esset de uice Abia? Uiginti quattuor sortibus in ministerium templi distributi fuerant sacerdotes, ut ordine uicis suae quisque sacerdotali fungeretur officio; in hoc ergo ordine octauam sortem Abia habuit de qua uice Zaccharias sacerdos fuit. Qui illi sunt qui in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sedentẽ add&terã uirtitis & ueni¬
entẽ in nubibus caeli: & alio lo codicit᷑: Non uisu
ros uenientẽ innubibus caclinisi nouissimo tecn¬
tũ die plecgentes om̃s tribus terrae & tuncui¬
debunꝰ filut hominis innubibus caeli Nquia
in hoc primo corporis idẽ aeclesiae aduentus ad¬
nuntiantur ꝑ manifestactionẽ claritatẽ que signo¬
rũ : Illeuero alius aduentus cccpitis est idest ipsius
xp̃i : In illo aduentu ꝑ membrasua xp̃s uenit in hocꝑ
uid signi ficat in euangelio quod dicit quienim
at &iã ipsccfide careat quã forte habere uideba
arcus euangelis tac t̃tia diei horec dñm signi¬
xus sit fuisse commemorat : s quiahic illã poenae
horã inscriptis sus r&ulit quauere crucifitur est
Atuero ille horȩ anterioris tempus commemoran¬
dum putecuit quode eo iudeis cedclamantibus iudica¬
tũ ẽ quasiꝑ anticipationẽ rclactionis eahora cruci¬
fixis r& qualus sus est crucifigi sed icm̃ in hacipsa

Expanded text:
hominis sedentem ad dexteram uirtutis et uenihominis sedentem ad dexteram uirtutis et uenienouissimo tantum die plangentes omnes tribus terrae et tunc uidebunt filium hominis in nubibus caeli? Quia in hoc primo corporis, id est, ecclesiae aduentus adnuntiatur per manifestationem claritatemque signorum, ille uero alius aduentus capitis est, id est, ipsius Christi. in illo aduentu per membra sua Christus uenit, in hoc per uid significat in euangelio, quod dicit: qui eniat, etiam ipsa fide careat quam forte habere uidebatMarcus euangelista tertia diei hora dominum signixus sit fuisse commemorat? Quia hic illam paene horam in scriptis suis rettulit qua uere crucifixus est. at uero ille horae anterioris tempus commemorandum putauit quo de eo Iudaeis adclamantibus iudicatum est, quasi per anticipationem relationis ea hora crucifixus sit qua iussus est crucifigi. sed tamen in hac ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Sediccm̃ diligentibus dm̃ que suns dura in p̃ser¬
tit efficiuntur leuia inspe futurorũ:
uid intelle gendũ est de loco illo in quo scribit
orate nefiat fuga uestra hieme ł sebbato R
Secundũ historiã itcc intellegendũ est nefiat fuga
ur̃a hieme idẽ n&ribulatio fuge tẽporalis accumu¬
l&ur iniuria nefiat fuga uestra sabbato Ne couo¬
que die quo habere requuem uacationẽ que consu¬
estis: atuero secundũ intellectũ superiorẽ nefi¬
at fuga ur̃a hieme ł sabbato Itec accipi potest ne
uos fuga illade prehendat aut in peccatis algen¬
tes aut inbonis operibus otiantes:
neodẽ matheo scribitur: Dico aũt uobis nonbi¬
bã amodo de hocgenimine uitis usque indiẽ illũ
quo illud bibã uobis cũ nouũ in regno patris mei
quid hic sequimur s regnũ dĩ ut docti interprae¬
tantur aec clesiaẽ inqua cottidie bibit sanguinẽ
suũ xp̃s ꝑ sc̃s suos tam quã caput in membrissuis
uidcocuse ẽ quod dicit amodo udebitis filium

Expanded text:
s deum quae sunt dura in re praesentium efficiuntur leuia in spe futurorum. Quid intellegendum est loco illo in quo scribitur: orate, ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato? Secundum historiam ita intellegendum est, ne fiat fuga uestra hieme, id est, ne tribulatio fugae temporis accumuletur. iniuria. ne fiat fuga uestra sabbato: ne eo utique die quo habere requiem uacationemque consuestis. at uero secundum intellectum superiorem, ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato ita accipi potest: ne uos fuga illa deprehendat aut in peccatis algentes aut bonis operibus otiosos. In eodem Matthaeo scribitur: dico autem uobis: non bibam amodo de hoc genimine uitis usque in diem illum quo illud bibam uobiscum nouum in regno patris mei; quid hic sequemur? Regnum dei, ut docti interpretantur, ecclesia est in qua cottidie bibit sanguinem suum Christus per sanctos suos tamquam caput in membris suis. Quid causae est, quod dicitur: amodo uidebitis filium
Abbreviated transcription (Latin):
sius operire focciem indicantur hoc idcirco quia
neque hominũ quis quã neque ulla creatura diui¬
nae maies tectslum̃ contem plari ut est potest:
aciem ergo & pedes uelan eo quod nobis &ante
mundũ p̃terita & post mundũ futura caelen¬
tur. Alae quoque seraphin indican diunimi¬
nisterii uel ocitate quae ideo singulis saenae
sun quia eatantit inmundo quae s& diebus suns
ostendun diuinitatẽ in misterio trinitactis
uid respondemus eis quidicun nob quid fece¬
runt iudei scredere non potuerunt quia
necesse fuit ut sermo iscciae ꝓłitae impleretꝰ
dicentis. &x cecauit oculos eorũ & induraũ corũcor
ut non uideant oculis & intellegant corde & conũ¬
& sanẽ eos R. proph&a hoc p̃dixit quia dr̃ hoc
futurũ ẽẽ p̃sciũ. Heq: enĩ potest cedpeccatũ con¬
pellere ds ciu non potest placere peccatũ. In his
ergo non p̃distinatio diuna intellegenda ẽ sed p̃¬
scientia. De hoc in euangelio scribitur propte¬

Expanded text:
suis faciem operire indicantur, hoc idcirco, quia suis faciem operire indicantur, hoc idcirco, quia neque hominum quisquam neque ulla creatura diuinae maiestatis lumen contemplari, ut est, potest. faciem ergo et pedes uelant, eo quod nobis et ante mundum praeterita et post mundum futura celentur. alae quoque seraphin indicant diuini ministerii uelocitatem; quae ideo singulis senae sunt, quia ea tantum in mundo quae sex diebus sunt ostendunt diuinitatem in mysterio trinitatis. Quid respondemus eis qui dicunt nobis: quid fecerunt Iudaei, si credere non potuerunt? quia necesse fuit, ut sermo Esaiae prophetae impleretur dicentis: excaecauit oculos eorum et indurauit eorum cor, ut non uideant oculis et intellegant corde et conu sanem illos. Propheta hoc praedixit, quia deus hoc futurum esse praesciuit. neque enim potest ad peccatum conpellere deus cui non potest placere peccatum. in his ergo non praedestinatio diuina intellegenda est sed praescientia. de hoc in euangelio scribitur: propte
Abbreviated transcription (Latin):
peprogenitus. Haec ergo uinea ipsiplantateo
ẽ in cornu quod est insublimitate at que uir¬
tute quidilectus & filius est oleiquia unctus
quã splendidũ lumen in lixerit In hoc canti¬
couuam iustitiam appellat & spinas iniquitatẽ
nisaiȩ uisione quã uidit dñm sedentẽ suꝑ
soliũ qui intellectus ẽ deo quod ait sera phini
stebaꝵ suꝑ illuo. S& alȩ uni& s&alae al¬
teri duabls uelabtns fccciem eius & duab:
uelabat pedes eius. Q duccbus uelabat &cla¬
mabat alt̃ ad alterũ & dicebat sc̃s sc̃s sc̃s dñs
ds̃ & ercituũ sꝵ In hac uisione iohannes euan
dicens haec dixt isccias quando uidit gloria e
& loquutus ẽ deeo Primũ ergo hicqueritur
quomodo seraphin circa dñi thronũ stantes pa¬
riter &uolare dicantur benehoc sermone mys¬
tico proph&a deꝓmit quia dõ stare idẽ ẽ quod uo¬
lare & in sublime & altare sedebit quifestnat ob¬
tutibus apparere diunis. quod uero seraphin alis

Expanded text:
pe progenitus; haec ergo uinea ipsi plantata pe progenitus; haec ergo uinea ipsi plantata est in cornu, quod est in sublimitate atque uirtute, qui dilectus et filius est olei, quia unctus quam splendidum lumen inluxerit. in hoc cantico uuam iustitiam appellat et spinas iniquitatem. In Esaiae uisione cum uidit dominum sedentem super solium, qui intellectus est de eo, quod ait: Seraphin stabant super illud, sex alae uni et sex alae alteri. duabus uelabat faciem eius et duabus uelabat pedes eius et duabus uolabat et clamabat alter ad alters exercituum? In hac uisione Iohannes euangdicens: haec dixit Esaias, quando uidit gloriam eius, et locutus de eo. primum ergo hic quaeritur, quo modo seraphin circa domini thronum stantes pariter et uolare dicantur. bene hoc sermone mystico propheta depromit, quia deo adstare idem est quod uolare et in sublime exaltare; sedebit, qui festinat obtutibus apparere diuinis. quod uero seraphin alis
Abbreviated transcription (Latin):
tuti ut ꝑ supplicactionem intellegantur adiesti:
rae. R discendere dñs dr̃ quando habere
curam fragilitatis humanae. Euidenter in¬
dicus dignantissimae pi&atis ostenditur:
Sic &s angeli ꝑ illã ia cobscalam ascendentes
descendentes que terrenorũ uisitationẽ non
rbinam descendentiũ indican angelorũ Sic
& & celsio res iustitiae uiri descendere putan¬
tur siquando condescendun inferioribus scãe
caritatis instinctu
uid intellegendum ẽ Insa iaphat
in antictisaie proph&ae cũ dicit Canta¬
bo dilecto meo canticum patruelis meae uine¬
aesuae: Vinea fccta est dilectomeo in cornu
filio olei R Alii hoc canticum ab spu scõ caenta¬
riputan Alia proph&a que que scõ sp̃u ucccu¬
us nonerat. Cania aut̃ in plcnctu uineae sue
quae est domus isrechel. Dilectus autem iħ s
xp̃s est Ipsienim dictũ est filius meus dilectus
ipsũ & patruelem appellat quod & eadem stir¬

Expanded text:
tuti, ut per supplicationem intellegantur adiecti. tuti, ut per supplicationem intellegantur adiecti. rae. Descendere dominus dicitur, quando habere curam fragilitatis humanae euidenter indiciis dignantissimae pietatis ostenditur. sic et angeli per illam Iacob scalam ascendentes descendentesque terrenorum uisitationem non ruinam descendentium indicant angelorum. sic et excelsiores iustitia uiri descendere putantur, si quando condescendunt inferioribus sanctae caritatis instinctuuid intellegendum est in cantico Esaiae prophetae, cum dicit: cantabo dilecto meo canticum patruelis mei uineae suae, uinea facta est dilecto meo in cornu filio olei? Alii hoc canticum a spiritu sancto cantari putant, alii a propheta qui aeque sancto spiritu uacuus non erat. cantat autem in planctum uineae suae, quae est domus Israhel. dilectus autem Iesus Christus est. ipsi enim dictum est: tu es filius meus dilectus, ipsum et patruelem appellat, quod ex eadem sit stir
Abbreviated transcription (Latin):
subdita potestaq Ergo & ipsediabulus lic& ñ qua¬
lis nunc est sedbonus adño quondam creatus est
dõ semꝑ proomni potentis ditione subiectus dñienit
Iuidem quod cũ aliquanta hic dñs uindic& nonuin¬
dicat omnia. R Uindicat ali quanta ut in¬
tellegatur humanarũ rerum agerecuram. Non
uindicat omnia ut cegnoscatur terribile cunctis¬
tunc umbram uidentibus diabulus ostendit Aut
si fuit uera tantũ ei licusse credendum est quan¬
tit a dño ꝑmittente concessũest: Nec mirum ꝓ
quibus dam reconditis archanis que causis uel ꝓ
manifes tactione probationum diabulo istec
permitti cũ & saluatorem constituerit inpin¬
nam templi & iobp&ierit acciperit que temp
ium facctũ non sit quomodo oran tandum:
Serechiȩ quin decim anni quasi ccdprȩ finitũ
uitece tempus adduntur. N Quia cĩque ur¬
guebatur etechias &tremis non facti decre¬
to seddĩ euocatione at que iuditio Intaentum
autem uitcce anni prius non fueran consti¬

Expanded text:
subdita potestati; ergo et ipse diabolus, licet non qualis nunc est, sed bonus a domino quondam creatus et deo semper pro omnipotentis ditione subiectus domini erat. Quid est, quod cum aliquanta hic dominus uindicet, non uindicat omnia? Uindicat aliquanta, ut intellegatur humanarum rerum agere curam; non uindicat omnia, ut agnoscatur terribile cunctunc umbram uidentibus diabolus ostendit, aut si fuit uera, tantum ei licuisse credendum est, quantum domino permittente concessum est, nec mirum pro quibusdam reconditis arcanisque causis uel pro manifestatione probationum diabolo ista permitti, cum et saluatorem constituerit in pinna templi et Iob petierit acceperitque tentandum. Cum factum non sit, quo modo oranti Ezechiae quindecim anni quasi ad praefinitum uitae tempus adduntur? Quia utique urguebatur Ezechias extremis non fati decreto sed dei euocatione atque iudicio, in tantum autem uitae anni prius non fuerant consti
Abbreviated transcription (Latin):
ittque proph&is quia cepostoli gonerati sunt recte
luis Iuidẽ quod legimus sicut appellantur filuge cussorũ¬
Ranimae nostrae ab lactectio e cucbignorantiae in¬
fancia ecdꝑfectũ cybũ uitȩ consummatione sensus eri¬
git Igitur supra dixerat siñ humilit̃ sentiebã idest si¬
ñ humila & t̃rena cogictbã. Sed& altocui anima mea
tio ut animã meã intellectus consummatio consequatur
eatus inquit qui restituit tibi quod resttuis tinobis
quis hic intellogendus est Rpsalmus hic & de
captiuitate iudeorã c inbabylone ductisiii & depeccato¬
ribus quix pulsi aecclesiã confusionȩ traduntur intelle¬
gipotest hic ergo secundũ hystoriã ut quidã opinantur
significatur cyrus re quihanc restitutionẽ subũ saba¬
bylone restituit &usque codparuulos eius illicomni
int̃nitioni deseuit . Interiore uero sensu babyloniiucem
ille resttut quieã captiutt̃ ducit quae superius habu¬

Expanded text:
itaque prophetis, quia apostoli generati sunt, recteitaque prophetis, quia apostoli generati sunt, recteum. Int. Quid est quod legimus: Sicut ablactatum suResp. Animae nostrae ablactatio est, cum ab ignorantia infantiae ad perfectum cibum vitae consummatione sensus erigitur. Igitur supra dixerat: Si non humiliter sentiebam, id est, humilia et terrena cogitabam: sed exaltavi animam meam, tio, ut animam meam intellectus consummatio consequatur. Int. Beatus, inquit, qui restituet tibi quod tu restituisti nobis : quis hic intelligendus est? Resp. Psalmus hic et de captiuitate Iudaeorum, cum in Babyllonem ducti sunt, et de peccatoribus qui expulsi ab ecclesia confusioni traduntur intellegi potest. hic ergo secundum historiam, ut quidam opinantur, significatur Cyrus rex qui hanc restitutionem subuersa Babyllone restituit et usque ad paruulos eius illic omni internecione desaeuiit. interiore uero sensu Babylloni uicem ille restituit qui eam captiuam ducit, quae se prius habu
Abbreviated transcription (Latin):
uatur sicut constrictae glacies torrentis austritẽ¬
Ecce hereditas dm̃ filu mercis fructus uentris
Sicut sagitte inmanu potentis itafilii & cussorũ
De futuris seibi loqui proph&ec significat quipost illã
sessionẽ surgendi tempus declarat : Ioest postea quã de¬
derit dilectissuis somnũ Ostendit que futura sit resur¬
rectio illa scõrũ : Dã dicit: ec ceheredites dñi filumer¬
cis fructus uentris. Ipsa itacque dñi ehereditas infi¬
lus quã promercede fructus uentris indeptur .e. quia
saluator fructus ẽ uentris. cuius utique mercis ẽ ut ei
gentes hereditas sini quas ꝑfidẽ generat infilios
Cagitiae aut̃ apostoli rectae appellantur quior bẽ
rȩ quasi uolatu ꝑcegrantes doctrina sua infidelium
cordapene trarun quos filios &cussoru ioe proph&a¬
rũ obtime proph&a de signat. Nã itique cumnpro¬
ph&liasua &cutiuntur proph&ae quod altat in
illis nisiinuenti a posto limanifestentur &cussis

Expanded text:
uatur, sicut constricti glacie torrentes austruatur, sicut constricti glacie torrentes austrecce hereditas domini filii, merces fructus uentris; sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum? De futuris se ibi loqui propheta significat qui post illam sessionem surgendi tempus declarat; id est, posteaquam dederit dilectis suis somnum, ostendit quae futura sit resurrectio illa sanctorum, dum dicit: ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. ipsa itaque domini est hereditas in filiis quam pro mercede fructus uentris indeptus est, quia saluator fructus est uentris cuius utique merces est, ut ei gentes hereditas sint quas per fidem generat in filios. sagittae autem apostoli recte appellantur qui orbem terrae quasi uolatu peragrantes doctrina sua infidelium corda penetrarunt; quos filios excussorum, id est prophetarum, optime propheta designat. nam utique cum in prophetia sua excutiuntur prophetae, quid aliud in illis nisi inuenti apostoli manifestantur? excussis
Abbreviated transcription (Latin):
defertur ut purg& uitiaque contraxerat uello¬
quendo uel obtimore taccendo xli¬
uid sibi uult quo dscribit eccendor mitabit neq¬
& dormi& quicustodit isrł: N Dormire int̃duins¬
cripturis dñs dicitur cũ in nobis potius fides dormit
& dormitantẽ infidelẽ relinquit. Nescit uero ille
⁊ quaerentibus senon nouit dormire iugilantibus.
legimus inpsalmo dehierus alẽ ciuus participatio
eius in id ipsũ quid hic sequimur q quod diũ sae par¬
tes unã construant ciuitatẽ ueldiũ sec membra uni
quod latinae manifestius int̃ p̃temur. putas ut
sit sensus iste putces ꝑtransiss& animanr̃a cequã
inm̃ samnisi dñs fuiss& in nobis xliiii.
Quid significat quod scribitur. Conuertedñe
captiuitatẽ nostrã sicut torrens in austra: s &ultan¬
tis animae uox ẽ &uiciorũ uinculis in liber tatẽ conũ¬
sionẽ queredeuntes quapostulat ut ita diuinae mi¬
sercctionis aspiratione & peccatorũ captiuitate sol¬

Expanded text:
defertur, ut purget uitia quae contraxerat uel lodefertur, ut purget uitia quae contraxerat uel loquendo uel ob timorem tacendouid sibi uult, quod scribitur: ecce non dormitabit neque dormiet qui custodit Israhel? Dormire interdum in scripturis dominus dicitur, cum in nobis potius fides dormit et dormitantem infidelem relinquit nescit uero ille deesse quaerentibus se, non nouit dormire uigilantibus. Legimus in psalmo de Hierusale: Cuius participatio eius in id ipsum; quid hic sequemur? Quod diuersae partes unam construant ciuitatem, uel diuersa membra unum quod latine manifestius interpretamur: putas, ut sit sensus iste: putas, pertransisset anima nostra aquam inmensam, nisi dominus fuisset in nobis? Quid significat, quod scribitur: conuerte, domine, captiuitatem nostram sicut torrens in austro? Exultantis animae uox est ex uitiorum uinculis in libertatem conuersionemque redeuntis, qua postulat, ut ita diuinae miserationis aspiratione ex peccatorum captiuitate sol
Abbreviated transcription (Latin):
promissio eius scccram̃ti obtineat firmitatẽ : Itẽ¬
qquid indicat illud quod scribitꝰ. De corente inina
bibit p̃pterea &tltabit caput R ad ꝑsonã xp̃i
istacreferendas quad & orrente io est adpas¬
sione inuia idẽ in sđo bibit propterea & altans
caput eius donauit illi nomen quodẽ suꝑ omñe
uindecim psalmulli quã ob causam carnom̃¬
tico graduum p̃notentur N. quindecim
quondã gradibus sc̃ostendit historia coscende¬
batꝰ intẽplũ. At que hupsalmi quindecim cani¬
cigraduũ inscriptione signantur quod nosp
quosdã profectus ad sublimia sp̃ĩ tediũ rerũ pro¬
uectione producans: Sagittȩ inquit potentes
acutae cũ carbonibus desolatoriis qua huus ũsus
intellegentiaẽ: R gagate potentes suns uba dñi
quae caritate eius corda nr̃a configan Carbo¬
nes uero de solatoriis quipec cata desolent secunda
illũ carbonẽ liaie proph&ae qui cd labiacius dem

Expanded text:
promissio eius sacrampromissio eius sacramQuid indicat illud quod scribitur: De torrente in via bibit, propterea exaltabit caput ? Resp. ista referenda sunt, quia de torrente, id est, passione; in uia, id est, in saeculo bibit; propterea deus exaltans caput eius donauit illi nomen quod est super omne nomen. Quindecim psalmi illi quam ob causam cantico graduum praenotantur? Quindecim quondam gradibus, sicut ostendit historia, ascendebatur in templum, atque ideo hi psalmi quindecim cantici graduum inscriptione signantur, quod nos per quosdam profectus ad sublimia spiritalium rerum prouectione perducant. Sagittae, inquit, potentes acutae cum carbonibus desolatoriis; quae huius uersus intellegentia est? Sagittae potentes sunt uerba domini quae caritate eius corda nostra configunt. carbones uero desolatorii sunt qui peccata desolent secundum illum carbonem Esaiae prophetae. qui ad labia eiusdem