comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud se eẽ locũ dñs ꝑhib& de quo uideatur : in p&ramorsespo¬
niturut dispeciẽ contẽplecur : qui anisi quisfidei soliditatẽ tenu¬
erit diuinã p̃sentiã non agnoscit : De quasoliditate dñs dicit
morse cum tabulis. facies eius glorificata uidetur sed tamenue¬
lamine tegitur. hoc significat ut ostender& eandẽ legẽmistico eẽ ue¬
lamine coopertã : tectãq infidelibus ec occultã: sermo quippelegis
hab& scienti a egloriã sed secretã : Hab& et cornua duorum testam̃
torũ : Quibus contradogmata falsitatis inced & armata : Cum enim
mor̃ses legituruelamenẽ positũ supercoreorũ : Et manifestedum
legis & prophetarũ scripturam ꝑnimiam stoliditatẽ cordis car¬
naliter accipiunt infideles: ill i tota facies moysi quodã uelamine
tegit̃ Ita ut non possint loquentis legis gloriã sustinere : Sed si con
uersi fuerint ad dm̃ auferetur uelamen : Occidens litteramorietur.¬

Expanded text:
apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses poapud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditate Dominus: Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem mystico esse velamine coopertam, tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet sntorum, quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum; et manifeste dum legis et prophetarum Scripturas per nimiam soliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles. Tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentes legis gloriam sustversi fuerint ad Deum, auferetur velamen. Occidens littera morietur,
Abbreviated transcription (Latin):
toto ł integre ad tingit scire secundũ apostolũ quiat. paxdiquȩ exu pe¬
rat omnem sensũ ut sub audias& angelarum : Sola enim sibi integre
nota est trinitas & humanitas susceptae carnis quȩ certiae st̃ in trinitate
riũ figura tum est: Gustauit quippemor̃ ses tr̃pumpo puli iudȩ¬
orum in xpm̃ postea credituri : Ideo illidictum est cum transi ero
posterioramea uidebis : Quidam hunc sensum in euangelio dicunt
suis secom pletum : Cum ascendiss& iu s i montem quando apparuit
mor sesconloquens cũ .iniũ. & ldeo ibi cõpletã aiuntis tam ꝓmissi¬
onem quã accepit in montesina cum dictum est posteriora mea
uidebis : Viditergo posteriora eius : Idest uiditquae in posteriorib:
& nouissimis facta sunt : Quod aut̃ ait dñs ad moysen. est locus apud
me stabis suꝑ petram et paulo post tollã manũ meã et uidebis

Expanded text:
toto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsupetoto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias et angelorum. 3. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate prium figuratum est. 391 Gestavit quippe Moyses typum populi Judaeorum in Christum postea credituri. Ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Dominus in montem, quando apparuit Moyses colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. 5. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis
Abbreviated transcription (Latin):
phetis & exipso euangelio qđ testimoniũ hab& alege & prophetis:
Vnde&iam in monte interutrarũq ꝑ sonã medius saluator ef¬
fulsit : Vtabom nibus mundi in lecebris auiditatem nostramtam¬
quã ieiunio tẽperantiaerefrenemus. quã diuperfectio legis¬
deca logi perquattuor eius dem mundi partes. Idest toto orbep̃di¬
catur ut decemquat̃ ducta quadragenariũ nu merũ signent. Qđ
uero p&iuit moyses ut claritatẽ dñi uider& dicens si inueni gratiam
apud te õstendemihitem & ipsum manifeste. Accipitenim in prȩsenti
congruũ responsũ qđ faciem dñi uidere non possit : quã nemo hominũ¬
ui der& et ui uer& : Qui destenim faciem meã uidereñ poteris: Nisi
qui a quãuis usq ad parilitatem angeli cã humana &iampostresurrec¬
tionẽ natura proficiat et ad contẽplandũ dm̃ indefessa consurgat : uidere
tameneius essentiã plenenon prȩual& quã nec ipsa perfectio angelica ln

Expanded text:
rophetis, et in ipso Evangelio, quod testimonium habet a lege et prophetis. rophetis, et in ipso Evangelio, quod testimonium habet a lege et prophetis. Unde etiam in monte inter utramque personam medius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quandiu perfectio decalogi legis per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta, quadragenarium numerum signent. Et ero petivit Moyses ut claritatem Domini videret, dicens: Si inveni gratiam apud te, ostende mihi te ipsum manifeste. Accepit enim in praesenti congruum responsum quod faciem Domini videre non posset, quam nemo videret, et viveret. 2. Quid est ergo Faciem meam videre non poteris, nisi quia quamvis usque ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa 390 consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non praevalet? quam nec ipsa perfectio angelica in
Abbreviated transcription (Latin):
primũ ad nõmor ses accepit & sinemora confregit : Tabulȩ illȩ imagi¬
nẽ demons trabant priscȩlegis. non post longũ interuallũ propopuli
peccato cessantis : Aliaeuero ad instar priorũ iteratim incisȩ nouites¬
tam̃ti habuere figuram : Istȩ non frangunt᷑ V tostenderet᷑ nouites tam̃ti
eloquia ꝑ mansura unde & merito decemuerba legis designantur :
Vt pereundem numerũ figura crucis ex primeret᷑: Huiu senim
forma indecus littera est : Nã recto uno apice a: summo us quea di¬
mumducitur : Rursus alio non disparipertrans uersa brachio¬
rum cõponitur : Vnde & ipseait : Nonuenilegẽ soluere sed¬
ad implere Vtiq ꝑ passionem crucis : Cuius imago fuit inta¬
leiuna uerio : cuius actionis quaedam figura est in huius numeri
consideratione. Quadra genario enim nu mero &mo r̃ ses ethelias
& ipsedñs ieiunauerunt: praecipitur enim nobis exlege & ꝓ¬

Expanded text:
primum a Domino Moyses accepit, et sine mora confregit? 2. Tabulae illae imagiprimum a Domino Moyses accepit, et sine mora confregit? 2. Tabulae illae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longum intervallum pro populi peccato cessantis. Aliae vero, ad instar priorum iteratim incisae, Novi Testamenti habuere figuram. 389 Istae non franguntur, ut ostenderentur Novi Testamenti eloquia permansura. 3. Unde et merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim formae in decem X littera est. Nam recto uno apice a summo usque ad imum ducitur. Rursum alio non dispari per transversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere , utique per passionem crucis, cujus imago fuit in tajejunaverit, cujus actionis quaedam figura est in hujus numeri consideratione: quadragenario enim numero et Moyses et Elias, et ipse Dominus jejunaverunt; praecipitur enim nobis ex lege et p
Abbreviated transcription (Latin):
significationis habuerint : requirendũ est qđ ex eis multos qui sibi
absente ipsoldolum fabricauerunt : sineulla cuiusq necessitudinis
distinctione iussit interimi : Facileestut intellegatur hominum
illorũ int̃ ẽptio nẽsignificare uiciorũ talium necem : qualibus
illi a deandem id olatriã deflexert̃: Intalia quippeuitia se uire
tiam malã. et auaritiam quae est idolorum seruitus : Deporta uero
usq ad portam ireest : auitio usque aduitium ꝑ quod ad m̃ tẽmors in¬
greditur: cũ gladio increpationis discurrere : Sed ipsenu merus trium
miliũ int̃fectorũ Triplicẽ formã indicat peccatorũ: Omne enim
peccatum aut facto aut uerbo. aut cogitatione cõmittit᷑: A sci¬
dititaq denuomorses inmontẽ : Etdterũ dr̃dateilegem in aliis tabulis
ad instar priorũ prȩcisis : Sed quid signifi cauerunt eȩdem tabulȩ qua

Expanded text:
significationis habuerit, requirendum est, quod ex eis multos, qui sibi significationis habuerit, requirendum est, quod ex eis multos, qui sibi absente ipso idolum fabricauerunt, sine ulla cuiusquam necessitudinis distinctione iussit interimi. facile est, ut intellegatur hominum illorum interemptionem significare uitiorum talium, qualibus illi ad eandem idolatriam defluxerunt. in talia quippe uitia saeuire tiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus . 2. De porta vero usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, cum gladio increpationis discurrere. Sed ipse numerus trium millium interfectorum triplicem formam indicat peccatorum. Omne enim peccatum aut facto, aut verbo, aut cogitatione committitur. C denuo in montem. Iterumque dat ei Deus legem in aliis tabulis ad instar priorum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem tabulae, quas
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ gloriam incorruptibilis di : in similitudinem imaginis corruptibi¬
lis hominis: & uolucrum et quad rupedũ et serpentiũ : Exhacquasi sa¬
pientia isteuitulus aureus qualia solebant aegyptiorũ &iã ipsi prima¬
tus et tam quam doctihomine sadorarefigmenta : In hocergo
uitulo significatum est omne corpus: lđ omnis societas gentiliũ
ido latriae deditorũ : Hanc sacrilegã societatẽ dñs xps̃ illoigne cõburit
condat acalore eius dũ in eũ creduntgentes. Igne uirtutis eius diabolica
in eis forma soluat᷑ : Iotũ de inde corpus illud cõminuitur : lđ ab illa
malȩ conspirationis conflatione discissũ uerbo ueritatis humiliat᷑ : Et cõ¬
minutũ in aquamittit᷑. Vt eosisra helitȩ idest euangelii prȩdicatores
is rahelitarũ : p&ro delpsis gentibus dictũ estmacta et manduca:
Si macta & manduca. quare &iam non concide etbibe : Itaille uitu¬
lus ꝑignẽ ⁊ȩli&aciem uerbi et a quã baptismi. abeis potius quosabsor

Expanded text:
i in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ei hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatriae deditorum. hanc sacrilegam societatem dominus Christus illo igne comburit,st qui se abscondat a calore eius, dum in eum credunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israhelitae, id est euangelii praedicatores, Israhelitarum Petro de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca quare non etiam:I concide et bibe? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam b
Abbreviated transcription (Latin):
& sẽꝑ consumit᷑ caro: Posita uerom̃sa paciset fidei ecłae gestabat typum inqua
pascimuralimentis scripturarũ : Ad cuius unitatem ex toto orbe uoci¬
bus a posto licisdi populus congregatursa lomonedicente : Sapientia edi¬
ficauit sibidomũ parauit sua mensã miscuit uinũ incratere & re
liqua dicensuenite et editedemeis panibus : Candelabrum illud septẽ¬
calamorum s p̃is scĩ gerebat imaginem: Qui septi formigratia in lustratecłim
omnẽ inunitate fidẽi consistentẽ : Alii eundem candelabrũ xpm intelleguñ
gestantẽ septẽ eccłas in quibus septi formisspsscĩ splendor emicat. Huiccan¬
delabrofiunt emuncturia quȩ in esaia forpices nuncupant᷑ : Et haec quidã
duotes tam̃ta int̃ prȩtatist̃ quibus peccata purgant᷑ quȩq int̃ sescĩ spĩ¬

Expanded text:
. De mensa. 1. Posita vero mensa pacis et fidei Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum. Ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit mensam suam, miscuit vinum in cratere , et reliquacalamorum Spiritus sancti gestabat imaginem, qui septiformi gratia illustrat Ecclesiam omnem, in unitate fidei consistentem. Alii idem candelabrum Christum intelligunt, gestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendore micat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur. Et haec quidam duo testamenta interpretati sunt, quibus peccata purgantur, quaeque inter se sancti Spi
Abbreviated transcription (Latin):
cepta apł orũ longe dariora esse quã proph&arũ : Tentoria aũt quȩ ansulis
ad sueca & circulissus pensa atq innexa funibus ad modũ cortinarũ uigin¬
ti& octo in longũ atq in latũ quattuor cubitis distendunt : reliqua cre¬
dentiũ plebs intellegit᷑ quaehȩr& & pend& in funibus fidet : Tunis
enim triplex non rũpitur. quae ẽ trinitatis fides. exqua depend& et
eu angelio designatur. Septe narius nãq numerus legẽ significare
quinquagenis aureis circulis sibim& conectuntur. quia omnes fide¬
les perdonum sp̃s scĩ fidei & caritatis uinculo sociantur. Quinquage¬
narius enim numerus ad sp̃m pertin& scm̃. Vnde & quinqua gesimo

Expanded text:
cepta apostolorum longe clariora esse quam prophetarum. Tentoria autem, quae ansulis cepta apostolorum longe clariora esse quam prophetarum. Tentoria autem, quae ansulis assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus ad modum cortinarum viginti et octo in longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs intelligitur, quae haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumpitur, quae est Trinitatis fides, ex qua dependet e398 Evangelio designatur. Septenarius namque numerus legem significare quinquagenis aureis circulis sibimet connectuntur, quia omnes fideles per donum Spiritus sancti fidei et charitatis vinculo sociantur. Quinquagenarius enim numerus ad Spiritum pertinet sanctum. Unde et quinquagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
turã portant ecclesiae : Supra fundamentum enĩ prophetarum
euangelistae eccłam conlocant eorũq auctoritate euangelicã fidẽ confir¬
mant : Caput aut̃ colũnarũ aureũ : ille est dequodicit a postolus quia caput
bases argente as iub & : quid enĩ ꝑtabulas nisidoctores & apostoli extensȩ
inmundũ p̃dicationedilatati : quid ꝑba ses argenteas. Nisi ut prȩ¬
dictũ ẽ ꝓphetȩ signantur qui suꝑ inpositas tabulas ipsi firmiacfusi les¬
sustinent : Quia apłorũ & doctorum uita dum eorum praedicatione
instruitur : eorum auctoritate solidat᷑. Vnde & coniuncti hini ba¬
ses singulis tabulis supponuntur. quiadum proph&ȩ scĩ in uerbis suis
demediatoris Incarnatione concordant . subsequentes praedicatores ecđȩ
indubitant̃ aedificant & cũ in sem& ipsis non discrepant : illos inse robus¬
tos figunt. Qđ aut̃ argente asait hases & tabulas deauratas. ostendit prȩ¬

Expanded text:
turam portant Ecclesiae. Supra firmamentum enim prophetarum turam portant Ecclesiae. Supra firmamentum enim prophetarum ant Ecclesiam, eorumque auctoritate evangelicam fidem confirmant. Caput autem columnarum aureum ille est, de quo dicit Apostolus quia caput bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli, extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusilessustinent? 2. Quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum auctoritate solidatur. Unde conjunctae bases binae singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant. Et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustius firmant. 3. Quod autem argenteas ait bases, et tabulas deauratas, ostendit prae
Abbreviated transcription (Latin):
get : Oleũ uero qđ de arborib: oliuarũ sumendũ prȩcepit dñs : eandẽ gratiã
sps̃ scĩ ostendit habentẽ insepacẽ & miseri cordiã ꝑsaluatoris aduentum :
tabernaculi quod iubented ño mor̃ ses fabricare iub&ur : Tabernaculum
hoc perallegoriã eccła est in huius uitae hȩremo constituta : De quo
psalmis taait : qm̃ absconditmein tabernaculosuo. indiemalorũ: Variis
igiturs peciebus extruitur tabernaculũ. partim p̃ciosis parti uiliorib
ꝑ qđ demonstratur alios scõs alios essepeccatores in ecdesia : Fideles
aut̃ om̃s intra corpus ecłae constituto s: infideles uero extrasinũ conlatos: Ip¬
sũ aut̃ tabernaculũ cum intypoecđaefier& : colũ naseius quattuorargenteas
fundi dñs iub& : Colũ naeaut̃ istȩ quattuor euangelistaesunt sc̃ĩ firmi¬
tate fidei solidiateͥ: Argente ȩ aut̃ dicunt᷑ propterdiuini eloquuida¬
ritatem : harũ columnarũ bases prophetȩsunt : qui suo gestamine struc¬

Expanded text:
get. Oleum vero, quod de arboribus olivarum sumendum Deus praecepit, eamdem gratiam Spiritus sancti ostendit, habentem in se pacem et misericordiam per Salvatoris adventum, tabernaculi, quod jubente Domino Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est, in hujus vitae eremo constituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . Variis igitur speciebus instruitur tabernaculum, partim pretiosis, partim vilioribus. Per quod monstratur alios sanctos, alios esse peccatores in Ecclesia. Fideles autem omnes, et intra corpus Ecclesiae constitutos; infideles vero extra sinum collocatos. Ipsum autem tabernaculum cum in typo Ecclesiae fieret, columnas ejus quatuor fundari argenteas Dominus jubet. Columnae istae quatuor evangelistae sunt, sanctae firmitate fidei solidati. Argenteae autem dicuntur propter divini eloquii claritatem. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine struc
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: Et quamuis malignitas adõ non sit. potestas tamen
nisi adõ non est : Sic & alibi dictum est &iam sopordñi. qui
occupauerat milites eiusdem saul: cum dauid hastam & sci¬
phum abstuliss& a capite dormientis Non quia sopor
tunc indño erat. ut ipse dormiret : sed quia ille sopor qui
tunc homines ad prehenderat nutudĩ erat infusus : nedauid
seruieius in eoloco prȩsentia senti retur Diciturergo
spiritus dĩ malus hoc estminis terdĩ ad faciendum insaul:
quod eum pati uidex omnipotentis simus iudicabat
Creatura

Expanded text:
tionem; et quamvis malignitas a Domino non sit, ptionem; et quamvis malignitas a Domino non sit, pnisi a Deo non est, sicut et alibi dictum est. Etiam sopor Domini, qui occupaverat milites ejusdem Saul, cum David hastam et scyphum abstulisset a capite dormientis; non quia sopor tunc in Domino erat, ut ipse dormiret, sed quia ille sopor qui tunc homines apprehenderat nutu Dei erat infusus, ne servi ejus in eo loco praesentia sentiretur. 4. Dicitur ergo spiritus Domini malus, hoc est, minister Dei ad faciendum in Saul, quod eum pati judex omnipotentissimus judicabat. creatura
Abbreviated transcription (Latin):
& iusti itapercusserunt hostes. ut non derelinqueretur
exhis qui saluus fieret : Et Non intellegunt in his uerbis
obumbrari misteria & hoc magis nobis indicari : ut pugnantes
aduersus uitia nullũ penitus ex his relinquere debeamus : sed om¬
nia interimere : Namsi pepercerimus : reputari nobis inculpa
sicut reputatum est saul qui uiuum seruauerat amalegregem ⁊
Quo modo enim quisque iustus manebit : si ad huc aliquid pec
cati insem & ipso seruauerit sicut saul: Atuero sancti infigu¬
ra samuhelis Ita seuiunt super hostes suos id est super uitia
peccatorum: ut non permittant relin qui aliquod peccatũ
inpunitum
boedientiam: arreptus est maligno spũ ad̃o inruebat que
uoluntatem : &idem sp̃s dñi pera ctam iustissimam potes tatm:
inde ergo sp̃s dñi appellatus est diabolus propterministerium:
quia omnibus &iam spiritibus malis bene utiturds̃ uel ad dãp¬
nationem quorumdam : uel ademendationem : uel ad proba¬

Expanded text:
et justi ita percusserunt hostes, ut non relinqueretur et justi ita percusserunt hostes, ut non relinqueretur ab his qui salvus fieret; et non intelligunt in his verbis adumbrari mysteria, et hoc magis nobis iadversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, sed omnia interimere. Nam si pepercerimus, scire debemus reputari nobis in culpa, sicut reputatum est Saul, qui vivum servaverat regem Amalec. Quomodo enim quisque justus manebit, si adhcati in semetipso servaverit, sicut Saul? At vero sancti in figura Samuelis ita saeviunt super hostes suos, id est, super vitia peccatorum, ut non permittant relinqui aliquod peccatum impunitum.bedvoluntatem, et idem spiritus Domini per justissimam potestatem. Inde ergo spiritus Domini appellatus est diabolus propter mysterium, quia omnibus etiam spiritibus malis bene utitur Deus, vel ad damnationem quorumdam, vel ad emendationem, vel ad proba
Abbreviated transcription (Latin):
nendum quia uetita tetigerat: Tunc enim casus ille sicut¬
& adam fecit illum ad tentum red diditque confusum: Quo
facto admonentur omnes in lecebras uoluptatum in saeculo
debere contemnere hi qui dõnituntur militare : Nonenim
potest contra allõ filos spiritales id est aduersus principes
tenebrarum uirilibus animis concurrere : qui adhuchuius
mundi neglegit dulcedinem declinare: Melenim distillant
labia mer&ricis quod est delectatio uoluptatis carnalis : de
quo putatur iuxta misticos intellectus gustasse ionathan
& sorte de prehensum uix precibus populi liberatum
inter fectis que cunetis hostibus pepercit aga gregi. nec uo¬
luit disperdere omnia iuxta praeceptum dñi Irascitur¬
que ei dñs: Veniens autem samuhel sumpsit gladium:
et hi frust a concidit agag: Quando legant quidam
iscripturis quod sancti nulli hostium parcunt efficiuntur
crudeles : & humanum sanguinem sitientes : Dicunt quia

Expanded text:
nendum quia vetita tetigerat. Tunc enim casus ille, sicut etnendum quia vetita tetigerat. Tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum. 2. Quo facto admonemur omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere, qui Deo nitimur militare. Non enim potest contra Allophylos spirituales, id est, adversus principes tenebrarum, viribus animi concurrere, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare; mel enim distillant labia meretricis, quod est delectatio voluptatis carnalis, de quo putatur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum, vix precibus populi liberatum.interfectisque cunctis hostibus, pepercit Agag regi, nec voluit disperdere omnia juxta praeceptum Domini, irasciturque ei Dominus. Veniens autem Samuel sumpsit gladium, et in frustra concidit Agag. Quando legunt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium parcunt, efficiunturque crudeles, et humanum sanguinem sitientes, dicunt quia
Abbreviated transcription (Latin):
ces & principes super israhel: Porro filii samuhel declinauerunt
post auaritiã & accipiebant munera: & tam ii qui iudices ex¬
titerunt : ut populus nequaquam eos ferens regem sibi insi
quod unctus est imaginem xp̃i portauit : Vnde & beatus
dauid & ipse xp̃s nun cupatuse ait ad eum. quise finxerat
sauloccidisse : quomodo non timuisti iĩcere manum tuam i
eminebat omnibus: quia caput nostrum sursum est supra
postea et eiectus est succedente in regno dauid: popu¬
li ut praedictum est is rahel personam gestauit: Qui
populus regnum adeptum fuerat: amissurus xp̃o dñ on ro
testamentum non carnaliter sed spiritaliter
regnaturo
aduersus philistim indixit cuncto exercitui leiunid: quousq reuer¬
terentur a proelio : Sed ionathan filius eius uidens superfaciem
agrimel. extendit summitatem uirgae: et intinxit infauum
mellis: etgustauit & inluminati sunt oculieius : Non utiq
aduidendum inluminati quia antea uidebat : sed ad discer¬

Expanded text:
ces et principes super Israel. Porro filii Samuel declinaverunt post avaritiam, et accipiebant munera, et tam iniqui judices exstiterunt, ut populus, nequaquam ferens, regem sibi in siquod unctus est, imaginem Christi portavit. Unde et beatus David et ipse Christus nuncupatus ait ad eum qui se finxerat Saul occidisse: Quomodo non timuisti manum tuam injicere ieminebat omnibus, quia caput nostrum sursum est supra postea et rejectus est, succedente in regno David, populi, ut praedictum est, Israel personam gestavit. Qui populus regnum adeptum fuerat amissurus, Christo Domino r Novum Testamentum non carnaliter, sed spiritualiter regnaturo.adversus Philisthaeum, indixit toto exercitui jejunium, quousque reverterentur a praelio. Sed Jonatham filius ejus videns super faciem agri mel, extendit summitatem virgae, et intinxit in favum mellis, et gustavit, et illuminati sunt oculi ejus, non utique ad videndum illuminati, qui antea videbat, sed ad discer
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptores testamenti ueteris quasi ancillam & filium eius definibus eius ecclesiȩ
pellendos esse doc&. sed carnalem eiusdem testamenti obseruantiam postquã
perxp̃m gratia & libertas euangeli in luxit dicit esse cessaturamatque in spĩtalem

Expanded text:
scriptores Testamenti Veteris quasi ancillam et filium ejus de finibus Ecclesiae scriptores Testamenti Veteris quasi ancillam et filium ejus de finibus Ecclesiae pellendos esse docet; sed carnalem ejusdem Testamenti observantiam, postquam per Christum gratia et libertas Evangelii illuxit, dicit esse cessaturam, atque in spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
confidunt : quod est iudaeorum proprium : de quibus item dicit Ignorante senim
dĩ iustitiam & suam uolentes statuere : Iustitia edĩnon sunt subiecti. Reprob¬
eos & persecutores fidelium eẽ. decernit. quicorus cante euangelio acgratia
noui testamenti per in carnationem dñi totoiam orbe clarescente. nihil ominus
cirtum cisionem & hostias cerimoniasque legales. baptitatis in xp̃o necessarias
esse contendunt. Contra quos maxime cum haec scriber& uigilabat intentio. sic
totus aperte huius epistolȩ textus bene consideratus edoc& . Denique uerbis suis
quae posuimus subsequenter ad nectit: sed quid dicit scriptura: Fice ancillam
& filium eius Non enim heres erit filius ancillae. cum filio liberȩ. Itaq fratre
non sumus ancillae filii sed liberae: qualibertatenos xp̃s liberauit : state & niol
lterum uigo seruitutis contineri. Ecce ego paulus dico uobis qm̃ sicircum cidamini
xp̃suobis nihil proderit. Quibus uerbis patenter ostendit. quia dnscripturas neque

Expanded text:
confidunt, quod est Judaeorum proprium, de quibus item dicit: Ignorantes enim Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei sunt subjecti : reprobesse fidelium decernit, qui, coruscante Evangelio, et gratia Novi Testamenti per Incarnationem Domini toto jam orbe clarescente, nihilominus circumcisionem, et hostias, caeremoniasque legales baptizatis in Christo necessarias esse contendunt contra quos, maxime cum haec scriberet, vigilabat intentio, sicut totus aperte hujus Epistolae textus bene consideratus edocet, denique verbis suis quae posuimus subsequenter adnectit. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae, qua libertate nos Christus liberavit. State, et nolite iterum jugo servitutis contineri. Ecce ego Paulus, dico vobis quoniam si circumdamini, Christus vobis nihil proderit . Quibus verbis patenter ostendit quia non Scripturas neque
Abbreviated transcription (Latin):
Non obseru& xp̃ianus si x p̃s̃ nonuenit legem soluere sed ad implere :
Respondecur indepotius haec non obseruare xpĩ anũ quia figurae
futurorum erant quas xps impleuit: Venitenĩ consepelirenos sibi
perbaptis mum inmorte: Vtquem ad modum xp̃s resur¬
rexit amortius. Sic& nos innouitate uitȩ ambulemus::
Cum quaeritur quod causȩ ẽ ut sceno feia non sit solem nitas
xp̃ianorum Silex axpõ impleta est non soluta: Respon¬
detur tabernaculum dĩ fideles eius esse in quibuscaritate sociatus
& quodam modum compactis habita redignatur
Et ide o magis non obseruari axpĩanis. quia lam xps̃ in eccła sua
quod illa figura prophetice promietebatur impleuit : Sceno¬

Expanded text:
non obseruet christianus, si Christus non uenit legem soluere, sed adinplere, non obseruet christianus, si Christus non uenit legem soluere, sed adinplere, respondeo inde potius haec non obseruare christianum, quia figurae futurorum erant, quas Christus inpleuit. uenit enim consepelire nos sibi per baptismum in mortem, ut, quemadmodum Christus resurrexit a mortuis, sic et nos in nouitate uitae ambulemus. cum quaeris, quid causae est, ut scenopegia non sit sollemnitas christianorum, si lex a Christo adinpleta est, non soluta, respondeo tabernaculum dei fideles eius esse, in quibus caritate socialis et quodam modo conpactis habitare dignatur, et ideo magis illud non obseruari a christianis, quia iam Christus in ecclesia sua, quod illa figura prophetice promittebat, inpleuit. Et n
Abbreviated transcription (Latin):
u& eris testamenti temporibus infigura occultatum a quibusdam
scĩs intellegitur: Tempore autẽ nouitestamenti in manifesta¬
tione reuelatum populis p̃dicatũ : Cumquȩritur curde carne¬
agnixpĩ anus pascha non celebrar& : Si xp̃s nonuenit legem sol¬
uere sed adimplere : Respondecurimmo proptere axp̃ianus
lamsic paschacȩlebrat quia id quod illa figura pronuntiabatur
agnus inmaculatus sua passione x pr impleuit : Cumquȩritur
quã ob causam neo moenias legem mandatas noncelebrat xp̃ianus
Si xpr̃ nonuenit legem soluere sed ad implere. Respondecur
immo propterea lam xp̃i anius ista noncelebrat
Eo elebratioenim Nouae lunae pronuntiabat nouam creaturam
de quadicit apostolus si quaigitur inxpõnouacreatura : Vetera
transierunt eccefacta sunt noua : Cum queritur curilla singu¬
larũ quarumq in munditiarũ baptismata quae in lege praecipiuntur

Expanded text:
ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur. tempore autem noui testamenti in manifestatione reuelatum populis praedicatur. uagni Christianus pascha non celebret, si Christus non venit legem solvere, sed adimplere, respondetur: Imo Christianus jam sic pascha non celebrat, quia quod illa figura prophetabatur Agnus immaculatus sua passione Christus implevit. Cum quaeritur quam ob causam neomenias in lege mandatas non celebrat Christianus, si Christus non uenit legem soluere. sed adinplere.. respondeo: immo propterea iam christianus ista non celebrat, euit. celebratio enim nouae lunae praenuntiabat nouam creaturam. de qua dicit apostolus: si qua igitur in Christo noua creatura. uetera transierunt; ecce facta sunt noua. cum quaeris, cur illa singarumque inmunditiarum baptismata. quae in lege praecipiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uł studia su perstitiosa sȩculariũ litterarũ quȩ ex trafidem suNł
et alienaputantur : Tales enĩ repudiantur hostia ea dño etreicit᷑
huiusmodi sacrificium ab ecđacatholica: Sed tamen &iam¬
in hisfigurae nrae fuerint quia ñra mundatio & dipropiatiatio
nobis sine sanguine xp̃i nulla est : Sed illarum figuram ueritas
magis hoc non obseruat xp̃ianus. Quia quod hoc illa figura
prophetabatur expurgatio ueceris uitȩ fermento nouam
uitam demonstrans impleuitxp̃s: Quia propter non manducare
azimam perstatutos septem diestẽporeueteris testa mentĩ pecca¬
tũ fuit : Temporeaut̃ nouitestamenti non est peccatũ : Sed in fu
et corpus nr̃m induens in mortalitatẽ totos nos in nouat credere
aliquid ex ueceris corruptionis necessitate: Atque in di¬
gentia nios passuros ł acturos semꝑ peccatũ ẽ quam diu
uoluuntur is tae septem dies quibus ꝑ agitur tempus: Sed hoc

Expanded text:
sive studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunt sive studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunt et aliena putantur. Tales enim repudiantur hostiae a Domino, hujusmodi sacrificium ab Ecclesia catholica. 2. Nunin his figurae nostrae fuerunt, quia nostra mundatio et dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est; sed illarum figurarum ueritas magis hoc non obseruat christianus, quia. quod illa figura prophetabatur. expurgato ueteris uitae fermento nouam uitam demonstrans Christus inpazymum per statutos septem dies tempore ueteris testamenti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe et corpus nostrum induens inmortalitate totos nos innouat, credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rius gestat :: Reprobatur & lingua amputata : quae dm̃ non
conficetur . neque diuinam legem meditatur : : Reicitur &
papulas habens qui pruritu libidinis & ardore concupiscenti¬
arum ex aestuat : Similiter & scabiosus qui peccatum carnis
perficit contagione operis.: lam uero in petiginem habens.
hereticorum figurat collectionem quae frequenterse in ecclesi ȩ
corpus inmergit & ut inpetigo liuorem facit : Porro aurem
amputati sunt qui uerbodĩ non oboediunt non faciendo quaeius¬
sasunt : Qui uero caudam hab& amputatam ille estquibonum
quod incipit perseueranti fine non perficit. Porro de sectum
uel testibus amputatum. Indicateos quicum corpore
uirisint. turpitu dinis usu effeminantur :: Hisergo cri
minibus lnauoluti a sacrificio dnĩ reprobantur. Nec
efficiuntur consortes passionis xp̃i. Neccae lestis
nigenȩ offerturdño. id est doctrinia hereticorum

Expanded text:
rius gestat. Reprobatur et lingua amputatum, qui Dominum non rius gestat. Reprobatur et lingua amputatum, qui Dominum non confitetur, neque divinam legem meditatur. 5. Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similiter et scabiosum, qui peccatum carnis perficit contagione operis. Jam vero impetiginem habens 427 haereticorum figurat collectionem, quae frequenter se in Ecclesiae corpus immergit, et, ut impetigo, livorem facit. Porro aure amputati sunt qui verbo Dei non obediunt, non faciendo quae jussa sunt. 6. Qui vero caudam habet amputatam, ille est qui bonum quod incipit perseveranti fine non perficit. Porro desectum, vel testiculis amputatum, indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitminibus involuti, a sacrificio Dei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis nigenae offeretur Domino, id est, doctrina haereticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
lam aut scabiem ł inpetiginem non offeretis ea dño: Neq
ad olebitis ex his super altaredño. : Bouem & ouem aurem
& caudam amputatis uoluntarie offerripotest. Votum autẽ
exhis fieri non potest: Omne animal uel quod contritis uel tun¬
ra ur̃a hoc omnino non facietis.: Demanualienigenȩ non of¬
fer&is panes dño dõ ur̃o nec quicquid aliud dare uoluerint
quia corrupta & maculata sunt om̃a . non suscipietis inea :
Primo reicitur a sacrificio maculosum animal uel uarium.
Id est inquibus ẽ diuersitas peccatorum & nunc in libidine
& cupiditate nuno indiuersis criminibus demutantur.:
Rescitur quidẽ & caecum animal id est quinec dm̃ uid& : nec
opera eius facit .: Fractoꝰ quoq: id est uitiis carnalibus uexatũ
att: conlisum reicitur. et cicatricem habens qui non digna sa
tis factione poenitentiae uulnera peccatorum deplorat : sed
ad huc ueteris morbi signum perdesiderium uoluptatis inte¬

Expanded text:
lam, si scabiem, vel impetiginem, non offeretis ea Domino, neque lam, si scabiem, vel impetiginem, non offeretis ea Domino, neque adolebitis ex his super altare Domini: bovem et ovem, auribus et caudis amputatis, voluntarie offerre potes, votum autem ex his fieri non potest. Omne animal quod vel contritis, vel tonoc in terra vestra omnino non facietis. 3. De manu alienigenae non offeretis panes Deo vestro, nec quidquid aliud dare voluerit, quia corrupta et maculata sunt omnia, non suscipietis ea. Primum rejicitur a sacrid est, in quibus est diversitas peccatorum, et nunc in libidine et cupiditate, nunc in diversis criminibus commutantur. Rejicitur quidem et caecum animal, id est, qui nec Deum videt, nec opera ejus facit. Fractum quoque, id est, vitiis carnalibus vexatum atque collisum. Rejicitur et cicatritisfactione poenitentiae vulnera peccatorum deplorat, sed adhuc veteris morbi signum per desideria voluptatis inte
Abbreviated transcription (Latin):
et omnes iniquitates humanigeneris et proiciuntur in desercũ
locum: Sed quid ẽ omnes iniquitates maledictiones accipere :
nisi quia omnia peccata quae ab adam usque ad xp̃m humanũ
genus admisit. illi soli sunt percepturi. Quineq: In xp̃o crede
grauati iniquitatib: & maledictionibus totius humani generis
inde sertum locum proicientur. Id est intenebras exteriores
ibierit flecus & stridordentium.: Et instagnum ignis quod
gehenna est. Vbi ignis eorum non extinguetur & uermes eorũ ñ mo
rient᷑ .XVl. Dediuersitate uictimarum. et quae offerri debe¬
ant ł non offerri. In hoc libro leuiticorum dinumerantur .:
Ded percomparationem pecudum conuersatio hominum demons¬
tratur . Homo qui obtulerit uictimam pacificam dño uel uota
soluens uel sponte offerens tam de bobus quam de ouibus in ma¬
culatum offerat. ut acceptabile sit. omnis macula non sit in
eo : Si caecum fuerit. Si fractum Sicicatricem habens: Si papu

Expanded text:
et omnes iniquitates humani generis, et projiciuntur in desertum et omnes iniquitates humani generis, et projiciuntur in desertum locum. Sed quid est, omnes iniquitates et maledictiones accipere, nisi quia omnia peccata quae ab Adam usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt percepturi qui nec credere in Chrigravati iniquitatibus et maledictionibus totius humani generis, in desertum locum projicientur, id est, in tenebras exteriores? ibi est fletus et stridor dentium; et in stagno ignis, quod est gehenna, ibi ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morificio. Diversitas victimarum, et quae vel offerri debeant, vel non offerri, in hoc libro Leviticorum dinumerantur, sed per comparationem pecorum conversatio hominum demonstratur. Homo qui obtulerit victimam pacificorum Domino, vel vota solvens, vel sponte offerens tam de bobus quam de ovibus, immaculatum offerat: ut acceptabile sit, omnis macula non erit in eo. Si caecum fuerit, si fractum, si cicatri
Abbreviated transcription (Latin):
ne conlata: pergratiam septem plicis sp̃s demonstr&ur : Duo
autem hyrci duorum populorũ figuram perspicuaratione de¬
monstrauerunt. Propter originalem peccati praeuaricatio¬
nemhyrcorum formã gerentes. Quorũ in similitudine sunt¬
in euangelio hedi. Id ẽ peccatores ad sinistram futuri :: Sed ex
his qui in xp̃o credidissent & poenitentiam delictorum suorum
toto corde egissent baptis migratiam consecuti. hi insimilitu¬
dinem unius hyrci qui in sortem dniuenit. figuram accipiunt.
Cuius sanguis cum sanguine uituli permisci iub&ur. Vt consor¬
tes passionis xp̃i effecti. participes gloriae ipsius efficiantur:
Sed quidẽ hyrcum insortem dñi uenire. nisi ut populus creden¬
tium cuius ille figuram habebat consors et coheres dñi habere tur
militudinem ten& infidelium quinum quam inxp̃o credere
uoluerunt: Hiutiq accipiunt maledictionem totius populi.

Expanded text:
ne lata per gratiam septemplicis Spiritus demonstretur. Duo ne lata per gratiam septemplicis Spiritus demonstretur. Duo autem hirci, duorum populorum figuram perspicua ratione demonstraverunt, propter originalem peccati praevaricationem, hireorum formam gerentes, quorum est similitudo in Evangelio. Haedi, id est, peccatores ad sinistram futuri, sed ex eis qui in Christo credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti. Hi in similitudinem hujus hirci, qui in sorte Domini venit, figuram accipiunt, cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur: ut consortes passionis Christi effecti, participes gloriae ipsius efficiantur. Sed quid est hircum in sortem Domini venire, nisi ut populus credentium, cujus ille figuram habebat, consors et cohaeres Domini haberetur militudinem tenet infidelium, qui nunquam in Christo credere voluerunt. Hi utique accipiunt maledictionem totius populi,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnum in quosors dñi ueniss& occidendum esse & sanguine eius si¬
militer. ut de sanguine uituli digito sacerdotis populum asper¬
gendum: Alterum uero in quo omnia peccata & maledictiones
totius populi in ponendaȩ essent : In locum desertũ perducendum
ibiq: esse dimictendum: Sed plus necesse est uitulis acrificium
pandere: Tunc &iam et hyrcorum causas mysteria que eorum
narrare : Vitulus itaq: hic qui propeccato sacerdotis & totius po¬
puli emundatione occidi iub&ur : figuram dñi & saluatoris nr̃i
insem& ipso liniabat. Qui non solum propeccatissacerdotalis po¬
puli uerum & proomni humanogenere. Cunctisq nationib: dõ
patri permittente ẽ immolatus :: Sicut a postolus ait: Qui filio
suo non pepercit. sed pronobis omnib: tradidit eum.: Merito &
hoc in loco dehuius uituli sanguine septies populus digito sacerdo¬
tis iub&ur aspergi. ut redemptio nr̃a & purificatio in xp̃i sangui¬

Expanded text:
num in quo sors Domini venisset occidendum esse, et sanguine ejus, sinum in quo sors Domini venisset occidendum esse, et sanguine ejus, similiter ut de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum. Alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendae essent, in locum desertum perducendum, ibique dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrificium pandere, et tum etiam hircorum causas mysteriaque eorum narrare. Vitulus itaque hic, qui pro peccato sacerdotis et totius populi emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portabat, qui non solum pro peccatis sacerdotalis populi, verum et pro omni humano genere, cunctis nationibus Deo Patre permittente est immolatus. Sicut Apostolus ait: Qui Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Merito et hoc loco de hujus vituli sanguine septies populum digito sacerdotis aspergi jubetur, ut redemptio nostra et purificatio in Christi sangui
Abbreviated transcription (Latin):
rosus uero ẽ. qui & si turpitudinem non exerc& in opere : sed ab hac
cogitatione continua sine moderamine grauatur inmente : Tales
nec scã ingredi neo nomen antistitis poterit possidere : Quia et
a aron& filios eius legit᷑ : lam tuncpurgationẽ mundi et rerũ omniũ
sc̃ĩtatẽ baptismisacramenta signabant : Non accipiunt uestes
nisi lotis prius sordibus : Nec ornantur ad sacra nisi in xp̃onoui homi¬
nes renascantur : Quod autẽ morses lauat. legis indicium est : Praccep¬
tis enimdĩ lauandisumus & comparandi ad indumentum xp̃i. & cum
tunicas pellicias de posuerimus : tunc induemur ueste linea. Nihil in
se mortis habente sed tota candida ut debaptis mo consurgentes: cin¬
gamus lumbos in ueritate .: Et tota pristinorum peccatorum
turpitudo caeletur. Vnde & dauid. Beati inquit quorum
remis sae sunt iniquitates. et quorum tecta sunt peccata::¬
Quid enim sibi uelit leximaginaria quao lub& uitulum pro

Expanded text:
rosus vero est qui, etsi turpitudinem non exercet opere, sed ab hac rosus vero est qui, etsi turpitudinem non exercet opere, sed ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Talis nec sancta ingredi, nec nomen antistitis poterit possidere, quia et Aaron et filios ejus legitur Moyses? Jam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramentum significabant. 2. Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus, nec ornantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est. Praeceptis enim Dei lavandi sumus; et cum, parati ad induendum Christum, recte tunicas pelliceas deposuerimus, tunc induemur veste linea, nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes, cingamus lumbos in veritate, et tota peccatorum pristinorum turpitudo celetur. Unde et David: Beati, inquit, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccataQuid autem sibi velit lex imaginaria quae jubet vitulum pro
Abbreviated transcription (Latin):
caeciomnes: Claudus est : quidem qui intellegit quod docere
deb&. sed tamen praecepta quaedoc& non impl&: Paruo aut̃¬
na so est qui ad tenendam mensuram discretionis idonous non est:
Grandi & torto naso est furibundus & magna cum superbiae arro¬
gantia ł inmoderata discretione: Fracto autem pede ł manuest qui
uiam dĩ quam doc& ꝑgere nonstud &: Gibbero sus uͦ sacerdos est : quẽ
terrenȩ cupiditatis pondus deprimit & tardius ad suꝑna intendit::
lippus uero ẽ cuius quidẽ ingenium ad cognitionẽ ueritatis emicat.
Sed hoc carnaliter uiuendo obscurat: Albuginem uero hab& In oculo
qui arrogantiasapientiȩ seu iustitiȩ caecatur : Iugem uero hab& scabi¬
em . cui carnis peculantia sinecessatione dominatur.: In petiginem
quoq hab& incorpore : qui auaritia uastatur inmente. quaenisi
in paruo non compescitur : nimirum sine mensuradilatatur : Ponde¬

Expanded text:
caeci omnes . Claudus quidem est, qui intelligit quid docere caeci omnes . Claudus quidem est, qui intelligit quid docere debeat, sed tamen praecepta quae docet non implet. Parvo autnaso est qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. 3. Grandi et torto naso est furibundus, et minax cum superbiae arrogantia vel immoderata discretione. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei quam docet pergere non studet. Gibbosus quoque sacerdos est quem terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit. Lippus vero est cujus ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed hoc carnaliter vivendo obscurat. Albuginem quoque habet in oculo qui arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. 4. Jugem vero scabiem habet cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore qui avaritia vastatur in mente. Quae, nisi in parvo compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Ponde
Abbreviated transcription (Latin):
animarum: sed tantum modo cum seruis xp̃idatur dehis quȩ
superferuntur altare. Sacerdotipectus & brachium dextrũ:
In pectore mundas cogitationes legis doc trinȩq notitiam : In bra¬
chiodextro operabona & pugnã contra diabolũ & armatam
manum. Vt quod corde conceperit: operum exemplis profi¬
ciat.: Datur ei & depriuato maxilla ut eloquentiam habeat :
Datur & deuic timis uenter. Cuius indicio discat luxuriam ex¬
claudus nec paruo. aut grandi aut tortonaso. nec fracto pede
aut manu. nec gibosus. aut lippus oculis. ne albuginem habens
inoculo. neque iugem scabiem. neque impetiginem Incorpore.
neque ponderosus. Quae omnia referuntur ad animae uitiũ:
mores enim in homine nonnatura damnatur :: Nam caecus
sacerdos est quiscripturae scientiam non intellegit: & quo
gressus doctrinae uel operis porrigat per ignorantiã nescit.:
De talibus enim scriptum est per esaiam. Speculatores eius

Expanded text:
animarum, sed tantummodo cum servis Christi. Datur de his quae animarum, sed tantummodo cum servis Christi. Datur de his quae superferuntur altariis, sacerdoti pectus, et brachium dextrum: in pectore legis mundas cogitationes accipimus, doctrinaeque notitiam; in brachio dextro opera bona ad pugnam contra diabolum, et armatam manum, ut quod corde conceperit, operum exemplo perficiat. Datur ei et de privato maxilla, ut eloquentiam habeat. Datur et de victimis venter, cujus indicio discat luxuriam exclaudus, vel parvo, aut grandi, vel torto naso, ne fracto pede aut manu, ne gibbosus, nec lippus, nec albuginem habens in oculo, nec jugem scabiem, ne impetiginem in corpore, ne ponderosus. Quae omnia referuntur ad animae vitium; mores enim in homine, non natura damnatur. 2. Nam caecus sacerdos est, quia Scripturae scientiam non intelligit, et quo gressum doctrinae vel operis porrigat per ignorantiam nescit. De talibus scriptum est per Isaiam: Speculatores ejus