comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mala patiebantur peri-¬
rent.
etigit autem tunc et¬
y iustos ten tatiomor¬
tis: et commotio in here¬
mo facta est multitudi¬
nis:sed non diu perman¬
sit ira tua: Properans enĩ
homo sine querela depre-¬
cari pro populis: profe¬
rens seruitutis suȩ scutũ
orationem. et per incensũ
deprecationẽ allegans re¬
stitit ire. et finem imposu¬
it necessitati: oftendens
qm̃ tuus est famulus: Ui¬
cit autem turbas non uir¬
tute corporis. nec arma¬
tura potentie: sed uerbo
cit: iuramenta parentũ
et testamentũ cõmemorãs:
um enim iam
a ceruatim cecidissent
super alterutrũ mortui:
interstitit et amputauit
impetum: et diuisit illam
quȩ ad uiuos ducebat uiã:
In ueste enim poderis quã
habebat totus erat orbis
terrarum: et parentum
magnalia. in quatuor or¬
dinibus lapidum erant
sculpta: et magnificentia
tua in diademate capitis
illius erat scripta: his
cessit qui exterminabat:
et hec extimuit: Erat enĩ
sola ten tatio irȩ suffici¬

Expanded text:
mala patiebantur perimala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis nec armatura potentiae sed verbo cit iuramenta parentum et testamentum commemorans um enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortui interstetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis quam habebat totus erat orbis terrarum et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae suffici
Abbreviated transcription (Latin):
pularis homo regi simi¬
lia passus: Similiter ergo
omnes uno nomine mor¬
tis. mortuos habebant in¬
numerabiles: Nec enim
ad sepeliendum uiui suffi¬
ciebant: qm̃ uno momen¬
to. quȩ erat preclarior na¬
tio illorum exterminata
est: De omnibus enim nõ
credentes propter benefi¬
cia. tunc cum primũ fuit
exterminiũ primogenito¬
rum:spoponderunt po¬
pulum dei se esse: Cum
enim quietum silentium
contineret omnia. et nos
in suo cursu mediũ iten
haberet: omnipotens
de cȩlo a regalibus sedibꝰ
durus debellator in me¬
diam exterminii terrã
prosiliuit: gladium acu¬
tum insimulatũ imper¬
um tuum portans: et
stans repleuit omnia
morte: et usq ad cȩlun
attingebat. stans in ei¬
ra: Cunc continuo usil
somniorum malorum
turbauerunt illos: et
timores superueneruns
insperati: Et alius alibi
proiectus semiuiuus: pro¬
pter quam moriebatur
causam demonstrabat:
Llisiones enim quȩ illos
turbauerunt. hȩc premo¬
nebant: ne inscii quare

Expanded text:
pularis homo regi simipularis homo regi similia passus. Similiter ergo omnes uno nomine mortis, mortuos habebant innumerabiles. Nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant: quoniam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est. De omnibus enim non credentes propter veneficia, tunc vero primum exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens aelo a regalibus sedibus durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit gladius acutus insimulatum imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in terra tum continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos et timores supervenerunt insperati et alius alibi proiectus semivivus propter quam moriebatur causam demonstrabat visiones enim quae illos turbaverunt haec praemonebant ne inscii quare
Abbreviated transcription (Latin):
luce. et pati carcerem tene¬
brarum: qui inclusos cu¬
stodiebant filios tuos:per
quos incipiebat incorru¬
ptum legis lumen seculo
dari: Cum cogitarent iu¬
storum occidere infantes.
et uno exposito filio et libe¬
rato. in traductionẽ illorũ
multitudinẽ filiorum ab¬
stulisti: et pariter illos per¬
didisti in aquam ualidã:¬
Illa enim nox ante cogni¬
ta est a patribus nr̃is:
ut uere scientes quibus
iuramentis crediderunt.
animequiores essent:
uscepta est
autem a populo tuo
sanitas quidem iustorũ:
iniustorum autem exter¬
minatio: Sicut enim lȩ¬
sisti aduersarios: sic nos
prouocans magnificasti:
Absconse enum sacrifica¬
bant iusti pueri bonorũ:
et iusticiȩ legem incon¬
cordiam disposuerunt:
similiter bona et mala
percepturos iustos. patri
as decantantes laudes:
Resonabat autem incon¬
ueniens inimicorũ uox:
et flebilis audiebatur plas¬
ctus ploratorũ infantiũ:
Simili autem pena seruuᷤ
cum dño afflictus: et po-¬

Expanded text:
luce et pati carcerem teneluce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validailla nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et po
Abbreviated transcription (Latin):
tus sibilans. aut inter spis¬
sosramos auium sonus su¬
auis: aut uis aquȩ decur¬
rentis nimium: aut sõ¬
nus ualidus precipitatarũ
petrarum: aut ludentiũ
animalium cursus inui¬
sus:aut mugientium be
stiarum ualida uox. aut
resonans de altissimis mos¬
tibus echo: deficientes faci¬
ebant illos prȩ timore:
mnis enim
orbis terrarũ limpido
luminabatur lumine: et
non impeditis operibus
continebatur: Solis autẽ
illis superposita erat gra¬
uis nox: umago tenebra¬
rum quȩ superuenture
illis erat.: Ipsi ergo sibi
erant grauiores tenebrȩ:
Sanctis autem tuis maxi¬
ma erat lux: Et horũ qui¬
dem uocem audiebant:
sed figuram non uidebant:
Et quia non et ipsi per ea¬
dem passi erant magnifi¬
cabant: et qui ante lesi
erant. qm̃ non ledebantur
gratias agebant: et ut
esset differentia. donum
petebant: Propter quod
igni ardentem columnã
ducem habuerunt igno¬
te uiȩ:et solem sine lesura
boni hospitii prestitisti:
Digni quidem illi carere

Expanded text:
tus sibilans aut inter spistus sibilans aut inter spissos ramos aavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo: deficientes faciebant illos prae timore. omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere
Abbreviated transcription (Latin):
mebundi peribant: et as¬
rem quem nulla ratione
quis effugere posset negas¬
tes se uidere:
um sit enim timida ne¬
quitia: dat testimoni¬
um condemnatiͦ. Semper
enim presumit. seua con¬
turbata conscientia: Ni hil
enim est timor nisi presũꝑ¬
tionis adiutoriũ: et prodi¬
tio cogitationis auxiliorũ:
Et dum ab intro minor
est expectatio: maiorẽ pu¬
tat scientiam eius causȩ
de qua tormentũ prestat:
Illi autem qui impotentẽ
uere noctem. et ab infims
et ab altissimis inferis su¬
peruenientẽ. eundem som¬
num dormientes. aliquan¬
do monstrorũ exagitaban¬
tur timore: aliquando a¬
nimȩ epetite deficiebant
traductione: Subitaneus
enim illis et insperatus ti¬
mor superuenerat: Dem¬
de si quisquam ex illis de¬
cidisset: custodiebatur in
carcere sine ferro reclusus:
Si enim rusticus quis erat
aut pastor: aut agri laborũ
operarius prȩoccupatus es¬
set: ineffugabilem sustine¬
bat necessitatẽ: Una enim
catena tenebrarũ .omnes
erant colligati: Siue spiri¬

Expanded text:
mebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiri
Abbreviated transcription (Latin):
sone tristes apparentes
pauorem illis prestabant:
Et ignis quidem nulla¬
uis poterat illis lumen pre¬
bere: nec syderũ limpidȩ
flammȩ illuminare pote¬
rant illam noctem horren¬
dam: Apparebat autem
illis subitaneus ignis ti¬
more plenus: et timore per¬
cussi illius quȩ uudebatur
faciei. estimabant deterio¬
ra esse quȩ non uidebant᷑:
et magicȩ artis appositi
erant derisus: et sapientiȩ
gloria correptio cum con¬
tumelia: Illi enim qui pro
anima languente: hi
cum derisu pleni timore
languebant: Nam et si
ni hil illos ex monstris ꝑ¬
turbabat: transitu anl-¬
malium et serpentium
sibilatione commoti. tre

Expanded text:
sonae tristes apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis quidem nullum poterat illis lumen praebere, nec siderum limpdiae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam. Apparebat autem illis subitaneus ignis, timore plenus: et timore perculsi illius, quae non videbatur, faciei, aestimabant deteriora esse quae videbantur: et magicae artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae correptio cum contumelianima languente, hi cum derisu pleni timore languebant. Nam etsi nihil illos ex monstris perturbabat, transitu animalium et serpentium sibilatione commoti, tre
Abbreviated transcription (Latin):
Non contendas cũ uiro¬
locuplẽte: ne forte e contra
cõstituat litem tibi: Nul¬
tos enim perdidit aurũ
atq argentum: et usq¬
ad cor regum extendit
et conuertit: Non litiges
cum homine linguato:
et non strues inignem
illius ligna: Non cõmu¬
nices homini indocto:ne
male de progenie tua lo¬
quatur: Ne despicias ho¬
minem auertentem se a
peccato: neq improperes¬
Ne spernas hominem in
sua senecta: etenim ex
nobis senescunt.
oli de mortuo inimico
tuo gaudere: sciens
qm̃ omnes morimur: et
in gaudium nolumus ue.¬
nire: Ne despicias narratio¬
nem presbiterorũ sapien¬
tium: et in prouerbiis il¬
lorum conuersare: Ab ip¬
sis enim disces doctrinã
intellectus: et seruire
magnatis sine querela:
Non te pretereat narratio

Expanded text:
cum virolocuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neqe. Ne spernas hominem in sua senecta: etenim ex nobis senescunt. Noli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire. Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis illorum conversare. Ab ipsis enim disces doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela. Non te praetereat narratio
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est sensate: et nõ
est datus ei locus: Oiues
locutus est. et omnes tacu¬
erunt: et uerbum illius
usq ad nubes perducent:
Pauper locutus est: et di¬
cunt: Quis est hic: Et si
offenderit: subuertent
illum: Bona est substantia.
cui non est peccatũ in con¬
scientia: et nequissima pau¬
pertas in ore impii:Cor ho¬
minis immutat faciem il¬
lius. siue in bona siuie in ma¬
la: uestigium cordis boni.
et faciem bonam difficile
inuenies: et cum labore:¬

Expanded text:
Locutus est sensate, et non Locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, et cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
conditis tuis: Immitis ani¬
mus illius conseruabit
uerba tua: et non parcet
de malitia et de uinculis
Caue tibi. et attende dil¬
genter auditui tuo: qm̃ cil
subuersione tua ambulas:
Audiens uero illa quasu n
somnis uide: et uigilabs
omni uita tua: Oilige deum:
et inuoca eum in salutem
tuam: Omne animal dili¬
git simile sibi: sic et omnis
homo proximum sibi: Om¬
nis caro ad similem sibi con¬
iungitur: et omnis homo
simili sibi sociabitur: Si com¬
municabit lupus agno ali¬
quando: sic peccator iusto:
Quȩ communicatio homi¬
quȩ pars beria diuiti ad
pauperem: Uenatio leonis
onager in herẽmo: sic pas¬
cua diuitum sunt paupe¬
res: Et sicut abominatio est
superbo humilitas: sic exe¬
cratio diuitis pauper: Oiues
commotus confirmatur ab
amicis: humilis autẽ cum
ceciderit. expelletur et a no¬
tis: Diuiti decepto. multi re-¬
cuperatores: Locutus est
superbe: et iustificauerũt
illum: humilis deceptus
est: insuper et arguitur:

Expanded text:
conditis tuis. Immitis aniconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancquae pax bona diviti ad pauperem? Venatio leonis, onager in eremo; sic pascua divitum sunt pauperes. Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic execratio diviti pauper. Dives commotus confirmatur ab amicis; humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores; locutus est superba, et justificaverunt illum: humilis deceptus est, insuper et arguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Diues iniuste egit et fre¬
met: pauper autem lesus
tacebit: Si largitus fueris
assumet te: et si non habu¬
eris derelinquet te: Si ha.¬
bes contiuet tecum. et e¬
uacuabit te: et ipse non
dolebit suꝑte. Si necessari¬
us illi fueris supplantabit
te: et subridens spem dabit
narrans tibi bona. et dicet
Quid opus est tibi: Et
confundet te incibis siuis.
donec te exinaniat bis et¬
ter:. et in nouissimo deride¬
bit te: postea uidens derelin¬
quet te. et caput suum mo¬
uebit contra te: humiliare
deo: et expecta manus eius:
Atcende. ne seductus in stul¬
titiã humilieris: Noli esse
humilis in sapientia tua:
ne humiliatus in stultitiã
seducaris: Aduocatus a po¬
tentiore discede: ex hoc enĩ
magis te aduocabit: Ne im¬
probus sis ne impingaris
et ne longe sis ab eo.ne eas
in obliuionem: Ne retineas
ex equo loqui cum illo: et
ne credas multis uerbis il¬
lius: Ex multa enim loque¬
la ten ⁊ tabit te: et subri¬
dens interrogabit te de als¬

Expanded text:
Dives injuste aget et freDives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te; si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis etter; et in novissimo deridebit te. Postea videns, derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de abs
Abbreviated transcription (Latin):
tuo:ne forte conuersus in
locum tuum inquirat ca¬
thedram tuam: et in no¬
uissimo agnoscas uerba
mea: et in sermonibꝰ meis
stimuleris: Quis misere¬
bitur incantatori a serpen¬
te percusso: et omnibus
qui appropiant bestiis:
Sic et qui comitatur cum
uiro iniquo: et obuolutus
est in peccatis eius: Una ho¬
ra tecum permanebit: si au¬
tem declinaueris non sup¬
portabit: In labiis suis in¬
dulcat inimicus: et in cor¬
de suo insidiatur. ut sub¬
uertat te in foueam: In ocu¬
lis suis lacrimatur inimi¬
cus: et si inuenerit tempꝰ.
non saciabitur sanguine:
Si incurrerint tibi mala:
inuenies eum illic priorẽ:
In oculis suis lacrimatur ini¬
micus: et quasi adiuuans
suffodiet plantas tuas: Ca¬
put suum mouebit: et
plaudebit manu: et multa
susurrans commutabit
communicauerit superbo.
induet  superbiã: Pondus
super se tollit: qui honestio¬
ri se communicat.: Et ditio¬
ri te ne socius fueris: Quid
communicabit ca cabus
ad ollam: Quando enim se
colliserint: confringetur:

Expanded text:
tuo: ne forte conversus in locum tuum, inquirat cathedram tuam, et in novissimo agnoscas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris. Quis miseribetur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis? Sic uiro iniquo et obuolutus est in peccatis eius. una hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur, at subuertat te in foueam in oculis suis lacrimatur inimicus: et si inuenerit tempus, non satiabitur sanguine. ri incurrerint mala tibi, inuenies eum illic priorem. in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuasuffodiet plantas tuas. Caput suum movebit et plaudet manu, et multa susurrans commutabit communicaverit superbo, induet superbiam super se tollit, qui honestiori se communicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se colliserint con
Abbreviated transcription (Latin):
creuit in fluurum maxi-¬
mum: et in aquas plurtmaᷤᷤ
redundainit. Lux & sol ortu
est:⁊ humiles exaltati sunt:
et deuorauerunt melytos:
Quod cum uidisset mardo¬
cheus & surrexisset de straty:
cogitabat quid d̃s facere
uellet: et fixum habebat
in antmo. scire cupiens
quid significaret somntũ:
pore in aula regis. cũ ba¬
gatha ⁊ thara eunuchis
regis: qui iantores erant
palatii. Cumq intellexisset
cogitationes eorum.⁊ eu
ras diligentius ꝑuidisset:
didieit quod conarentur
in regem artarxersem ma¬
nus mittere: et minciauit
suꝑ eo regi. Qui de utroq
habita questione: confes¬
sos duci iussit ad mortẽ :
Rex autẽ. qd̃ gestum erat¬
scripsit in cõmentariis. Sẽd
et mardocheus. rei memo¬
riam litteris tradidit. Pre¬
cepitq: ei rex ut in aula pa¬
latii moraret᷑: datis ei ꝓ de¬
latione mun̾ib. aman ue¬
ro filius amadathi bugeus.
erat gloriosissimꝰ cor̃a rege:
et uoluit nocere mardoche¬
o et popłõ eius: ꝓ duobus
regis euniichis qͥ fuerant

Expanded text:
crevit in fluvium maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnium. pore in aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum eratscripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quatuor eruitates: ut
sis de amicis regis. Et mi-¬
sit illi uasa aurea in mi¬
insterium: et dedit ei po¬
testatem bibendi in auro.
et esse in purpitra: & habe¬
re fibulam auream. Et sy
mõnem fratrem etus con¬
stituit ducem: a terminis
tẏri usq ad fines egypti:
Et exiit ionathas: et per¬
ad eum omnns exercitus
syriȩ in auxilium: et ue¬
int ascalonam: et occur¬
rerunt ei de ciuitate ho¬
norifice. Et abiit inde ga-¬
dam: et concluserunt se
qui erant gaze. Et obsedit
eam: et suecenchit quȩ in
circuitu erant ciuitatis:
et predatus est eam. . ro¬
gauerunt gazenses iona¬
than ⁊ dedit illis dextrã:
et accepit filios eorũ ob¬
sides.⁊ misit eos in the¬
se rusalem: et ꝑambulabat
regionem usq damascum:
t aucunt io¬
nathas quia preuari

Expanded text:
 quatuor civitates, ut sis de amicis regis'. Et misit illi vasa aurea et ministerium et dedit ei potestatem bibendi in auro et esse in purpura et habere fibulamonem fratrem ejus constituit ducem a terminis Tyri, usque ad fines Aegypti, et exiit Jonathas, et perad eum omnis exercitus Syriae in auxilium et venit Ascalona et occurrerunt ei de civitate honorifice et abiit inde Gazam et concluserunt se qui erant Gazae et obsedit eam et succendit quae in circuitu erant civitates et praedatus est eas et rogaverunt Gazenses Ionathan et dedit illis dextram et accepit filios eorum obsides et misit illos in Hierusalem et perambulavit regionem usque Damascum et audivit Ionathas quia praevari
Abbreviated transcription (Latin):
in certamine loquelȩ illius
sapientia: et preclaritas in
communione sermonum
illius: circuibam quȩrens
uer autem eram.
ingeniosus: et sortitus
sum animam bonam: Et
cum essem magis bonus:ue¬
ni ad corpus incoinquinatũ:
Et ut sciii quia aliter non
posse in esse continens nisi
deus det. et hoc ipsum erat
sapientiȩ. scire cuius esset
hoc donum: adii dñm et
deprecatus sum illum: et

Expanded text:
in certamine loquellae illius in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus incoinquinatum et ut scivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis et tedii mei:
habebo propter hanc clari¬
tatem ad turbas: et hono¬
rem apud seniores: Iuue¬
nis et acutus inueniar
in iudicio: et in conspectu
potentium admirabilis e¬
ro: et facies principum mi¬
rabuntur me: Tacentem
me sustinebunt: et loquen¬
tem me respicient: et ser¬
mocinante me plura. ma-¬
nus ori suo imponent Pro¬
pterea habebo per hanc un¬
mortalitatẽ: et memoriam
eternam his qui post me
futuri sunt relinquã: Dis¬
ponam populos: et natio¬
nes mi hi erunt subiectȩ:
simebunt me audientes
reges horrendi.: In multitudi¬
ne uidebor bonus:et in bel¬
lo fortis: Intrans in domum
meam. conquiescam cum il¬
la: Non enim habet amaritui¬
dinem conuersatio illius.
nec tedium conuictus ipsui .
sed lȩticiam et gaudium: hȩc
cogitans apud me. et cõme¬
morans in corde meo. qm̃
immortalitas est in cogita¬
tione sapientiȩ. et in amici¬
tia illius delectatio bona:
et in operibus manuũ illuis
honestas sine defectione: et

Expanded text:
cogitationis et taedii mei cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honestas sine defectione et
Abbreviated transcription (Latin):
suauiter:Hanc amaui et
exquisiui a iuuentute
mea: et quesiui sponsam
mi hi eam assumere: et
amator factus sum forme
illius: Generositatẽ illius¬
glorificat: contubernium
habens dei: Sed et omniũ
dñs dilexit illam: Doctri
est enim disciplinȩ dei: et
electrix operum illius. Et
si diuitiȩ appetuntur in
uita: quid sapientia loci¬
pletius.quȩ omnia opera¬
tur: Si autem sensus ope¬
ratur: quis horum quȩ
sunt magis quam illa eft
artifex : Et si iusticiã qui
diligit: labores huius ma¬
gnas habent uirtutes
Sobrietatem enim et pru¬
dentiam docet: et iustic¬
am et uirtutem: quibus
ltilius ni hil est in uita
hominibus: Et si multti¬
dinem scientiȩ quis dehi¬
derat: scit preterita: et de
futuris estimat: Scit uer¬
sutias sermonũ: et᷑ soluus¬
mentorum: Signa et mon¬
stra scit ante quã fiant:
et euentus temporum et
seculorum: Proposui ergo
hanc adducere mi hi ad
conuiuendũ: sciens qm̃
communicabit mecum
de bonis: et erit allocutio

Expanded text:
suaviter hanc amavi et suaviter hanc amavi et exquisivi a iuventute mea et quaesivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et mentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio
Abbreviated transcription (Latin):
mobilis: disertus: incoin¬
quinatus: certus: suauis:
amans bonum: acutus:
qui ni hil uetat benefacere:
bilis: certus: securus:om¬
nem habens uirtutẽ:om¬
nia prospiciens: et qui ca¬
piat omnes spiritus. intel¬
ligibilis. mundus. subtilis:
mnibus enim
mobilibus. mobilior
est sapientia: Attingit au
natio quedam est clarita¬
tis omnipotentis dei since¬
ra: et ideo ni hil inquina¬
tum in illam incurrit: Can¬
dor est enim lucis eternȩ:
et speculum sine macula
dei maiestatis: et imago
bonitatis illius: Et cum sit
una.omnia potest: et per¬
manens in se omnia inno¬
uat:et per nationes in a¬
nimas sanctas se transfert:
amicos dei et prophetas
constituit: Neminẽ enim
diligit deus: nisi eum qui
cum sapientia inhabitat
Est enim hȩc speciosior sole:
et super omnem stellarũ
dispositionẽ. luci compa¬
rata inuenitur prior.Illi
enim succedit nox.
apientiã autem uincit
malicia tangit
ergo a fine usq ad finem
fortiter: et disponit omnia

Expanded text:
mobilis dissertus incoinmobilis dissertus incoinquinatus certus suavis amans bonum acutus qui nihil vetat benefacere bilis certus securus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia adtingit autnatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pes facti sunt amicitiȩ dei:
propter disciplinȩ dona
commendati: Mi hi autẽ
dedit deus dicere ex sententia:
et presumere digna horũ
se sapientiȩ dux est. et sapi¬
entium emendator: In ma¬
nu enim illius et nos et
sermones nostri: et omnis
sapientia. et operum scien¬
tiȩ disciplina: Ipse enim de¬
dit mi hi horum quȩ sunt
scientiam ueram: ut sciam
dispositionẽ orbis terrarũ.
et uirtutes elementorum:
Initium et consũmationẽ:
et medietatẽ temporum:
Uicissitudinũ permutatio¬
porum: et meditattones
hominitm: morum muta¬
tiones: et diuisiones tempo¬
rum: Anni cursus: et stella¬
rum dispositiones: Naturas
animalium: et iras bestia¬
rum: Lim uentorum: et
cogitationes hominum:
differentias arborum: et
uirtutes radicum: Et quȩ¬
cumq sunt absconsa et un¬
prouisa. didici: Omnium
enim artifex docuit me sa¬
pientia: Est enim in illa spi-¬
ritus intelligentiȩ: sanctuᷤ.
unicus. multiplex: subtilis:

Expanded text:
pes facti sunt amicitiae Dei pes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt sciendispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum inmutatioporum et meditationem omnium morum mutationes et divisiones temporum anni cursus et stellarum dispositiones naturas animalium et iras bestiarum vim ventorum et cogitationes hominum differentias arborum et virtutes radicum et quaecumque sunt absconsa et inprovisa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus sanctus unicus multiplex subtilis
Abbreviated transcription (Latin):
mo enim ex regibus. aliud
habuit natiuitatis initiũ:
Unus ergo introitus est
omnibus ad uitam: et simi¬
lis exitus:
ropter hoc optaui. et datꝰ
est mi hi sensus: et in¬
uocaui.et uenit in me spi¬
ritus sapientiȩ: et prȩpo¬
siu illam regnis et sedibus.
et diuitias ni hil esse d xi
in comparatione illius: Nec
comparaui illi lapidem pre¬
ciosum: qm̃ omne aurum
in comparatione illius a
rena est exigua: et tanquã
lutum estimabitur argen¬
tum in conspectu illius: Su¬
per salutem et speciem di
lexi illam: et proposui pri
luce habere illam: qm̃ in
extinguibile est lumen il¬
lius: Uenerunt autem mi¬
hi omnia bona pariter
cum illa: et innumerabilis
honestas per manus illus
Et letatus sum in omnibꝰ
qm̃ antecedebat me ista
sapientia:et ignorabam.
qm omnium horum ma¬
ter est. Quam sine fictio¬
ne didici: et sine inuidia
communico bons:¬
et honestatem illius non
abscondo: Infinitus enim
thesaurus est hominibus:
quo qui usi sunt partici¬

Expanded text:
mo enim ex regibus aliud mo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae: et praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil duxi in comparatione illius; nec comparavi illi lapidem pretiosum, quoniam omne aurum in comparatione rena est exigua et tamquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi illam et proposui pro luce habere illam quoniam inextinguibile est lumen illius venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt partici
Abbreviated transcription (Latin):
netis: Diligite lumen sapl¬
entie: omnes qui preestis
sapientia. et quemadmodũ
facta sit referam: et non
abscondam a uobis sacra¬
menta dei: sed ab initio
natiuitatis inuestigabo:
et ponam in lucem scienti¬
am illius. et non prȩteri¬
bo ueritatem: neq cum in¬
uidia tabescente iter habe
bo: qm̃ talis homo non e¬
rit particeps sapientiȩ:
Multitudo autem sapienti¬
um. sanitas est orbis terra¬
rum: et rex sapiens popłi
stabilimentũ est: Ergo ac¬
cipite disciplinam per ser¬
mones meos: et proderit
um quidem et ego mor¬
talis homo similis om
nibus: et ex genere terre¬
no illius qui prior f actus
est: et in uentre matris fi¬
guratus sum caro: Decem
mensium tempore coagu
latus sum in sanguine: ex
semine hominis et delecta¬
mento somnii conuenien¬
tr: St ego natus accepi cõ¬
munem aerem. et in simi¬
liter factam decidi terram:
et primam uocem similem
omnibus emisi plorans: et¬
in inuolumentis nutritus
sum. et tacuris magnis: Ne¬

Expanded text:
netis cum ea. Diligite lumen sapinetis cum ea. Diligite lumen sapientiae, omnes qui praeestis sapientia, et quemadmodum facta sit, referam: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit um quidem et ego mortalis homo, similis onibus, et ex genere terreno illius qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro: decem mensium tlatus sum in sanguine ex semine hominis, et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
nam: Clara est et quȩ nun¬
quam marcescit sapientia:
et facile uidetur abhis qͥ
diligunt eam: et inuenit᷑
abhis qui querunt illam:
Preoccupat eos qui se con¬
cupiscunt: ut illis se prior
ostendat: Qui de luce ui¬
gilauerit ad illam non la¬
borabit: assidentem illam¬
enim in foribus suis inue¬
niet: Cogitare ergo de illa.
sensus est consummatus:
et qui uigilauerit propter
illam.cito erit securus: Quo¬
niam dignos se ipsa circu¬
it querens: et inuiis suis
ostendit se illis hilariter:
et in omni prouidentia oc¬
curret illis: Initium enim¬
illius: uerissima est discipli-¬
nȩ concupiscentia: Cura er¬
go disciplinȩ dilectio est:
et dilectio custoditio legũ
illius est: Custoditio autẽ
legum: consummatio in¬
corruptionis est
ncorruptio autem: facit
esse proximum deo: Concu¬
piscentia itaq sapientiȩ:
deducit ad regnum perpe¬
tuum: Si ergo delectami¬
ges populi: diligite sapien
tiam. ut inperpetuũ reg¬

Expanded text:
nam. Clara est, et quae nunnam. Clara est, et quae nunquam marcescit sapientia, et facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenietur ab his qui quaerunt illam. Praeoccupat qui se concupiscunt; et illis se priorem ostendit. Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem illam in foribus suis inveniet. Cogitare enim de illa, sensus est consummatus: et qui vigilaverit propter illam, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circuit quaerens, et in viis suis ostendit se illis hilariter, et in omni prudentia occurret se illis. Initium illius verissimum est, et disciplinae concupiscentia. Secura ergo disciplinae dilectio est: et dilectio, custoditio legum illius est, custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est, incorruptio autem facit esse proximum deo. concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. si ergo delectamiges populi, diligite sapietiam, ut in perpetuum reg
Abbreviated transcription (Latin):
udite ergo reges et intel.¬
ligite: discite uidices fi¬
in turbis nationum: qm̃
data est a dño potestas uo¬
bis. et uirtus ab altissimo:
qui interrogabit opera
uestra: et cogitationes scru¬
tabitur: Q uoniam cum
essetis ministri regni illiꝰ.
non recte iudicastis:nec
custodistis legem iusticiȩ:
neq secundum uoluntatẽ
dei ambulastis: Horrende
et cito apparebit uobis: qũi
iuidicium durissimũ in his
qui prȩsunt fiet: Exiguo
enim conceditur misericor
dia: potentes autem poten¬
ter tormenta patientur: Ios
enim subtrahet personan
cuiusquam dñs. nec uere¬
bitur magnitudinẽ cuius¬
quam: qm̃ pusillum et
magnum ipse fecit: et e¬
qualiter cura illi est de om¬
nibus: Fortioribus autem.
sermones mei:ut discatis
sapientiam. et non excida¬
tis:Qui enim custodierĩt
iusticiam. iuste iustifica¬
buntur: et qui didicerint
iusta inuenient quid res¬
pondeant:
oncupiscite ergo ser¬
mones meos: diligite
illos. et habebitis discipli-

Expanded text:
audite ergo reges et intelaudite ergo reges et intellegite discite iin turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui intevestra, et cogitationes scrutabitur. Quoniam cum essetis ministri regni illius, non recte judicastis, nec custodistis legem justitiae, neque secundum voluntatem Dei ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis, quoniam judicium durissimum his qui praesunt, fiet. Exiguo enim concdia; potentes autem potenter tormenta patientur. Non enim subtrahet personam cujusquam Dominus, nec reverebitur magnitudinem cujusquam; quoniam pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter illi cura est de omnibus. Fortioribus autem fsermones mei, ut discatis sapientiam, et non excidatis. Qui enim custodierint justitiam juste, justificabuntur; et qui didicerint ista, invenient quid respondeant. Concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disc
Abbreviated transcription (Latin):
dñm est merces eorum: et
cogitatio illorum apud al¬
tissimum: Ideo accipient
regnum decoris: et diade¬
ma speciei de manu dñi:
Q uoniam dextera sua teget
eos: et brachio suio defendet
illos: Accipiet armaturã
zelus illius: et armabit
creaturam adultionem
inimicorum: Intduet pro
torace iusticiam: et accipi¬
et pro galea iudicium cer¬
tum: Sumet scutum in¬
expugnabile equitatem:
acuet autem d iram iram
in lanceam: et pugnabit
cum illo orbis terrarũ con¬
tra insensatos: Ibunt dire¬
cte emissiones fulgurum:
et tanquam abene curua¬
to arcu nubium extermi¬
nabuntur:et ad certum
locum insilient: Et a pe¬
trosa ira plenȩ mittentur
grandines: ex candescet
in illos aqua maris: et flu¬
mina concurrent duriter:
Contra illos stabit spiritus
iurtutis. et tanquam tur-¬
bedouenti diuidet illos:
et ad erẽmum perducet
omnem terram iniquita¬
tis illorum: et malignitas
euertet sedes potentium:
Melior est sapientia quam
uires: et uir prudens ma¬
gis quam fortis:

Expanded text:
et cogitatio illorum apud Altissimum ideo accipient regnum decoris et diadema speciei de manu Domini quoniam dextera sua teget eos et brachio suo defendet illos accipiet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium melior est sapientia quam vires et vir prudens magis quam fortis
Abbreviated transcription (Latin):
sertum:qm̃ quasi ni hil est
ante illum sanguis: et u¬
bi non est adiutorium eli¬
det te:Cum fatius ne con¬
silium habeas: non enim
poterunt diligere. nisi quȩ
ipsis placent: Corã ex traneo
ne facias consilium: nescis
enim quid pariet: Non om¬
ni homini cor tuum mani¬
festes:pe forte inferat tibi
grauam et conuicietur tibi:
on zeles mulierẽ Cap. tx.¬
sinus tui: ne ostendat
super te maliciam doctri¬
ne nequam: Non des muli¬
eri potestatem animȩ tuȩ:
ne ingrediatur in uirtute
tua et confundaris: Ne
respicias mulierem multi¬
uolam: ne forte incidas
in laqueos illius: Cũ salta¬
trice ne assiduus sis. nec
audias illam: ne forte pere¬
as in efficacia illius: Uirgi¬
nem ne conspicias:ne for¬
te scandalireris in decore
illius: Ne des fornicariis
animam tuam in ullo:
ne perdas te et heredita¬
tem tuam: Noli circum¬
spicere in uicis ciuitatis:

Expanded text:
sertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur tibi non zeles mulierem sinus tui ne ostendas super te malitiam doctrinae nequam non des mulieri potestatem animae tuae ne ingrediatur in virtute tua et confundaris ne respicias mulierem multivolam ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem tuam noli conspicere in vicis civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uulua mortuus sum. egres¬
sus ex utero non statim pe
rii: Quare exceptus genibꝰ:
Cur lactatus uberibus:
Nunc enim dormiens sile¬
rem: et somno meo requi¬
escerem cum regibus et cos¬
sulibus terre: qui ȩdificant
sibi solitudines: Aut cum
principibus qui possident
aurum: et replent domoᷤ
suas argento: Aut sicut ab¬
ortiuum absconditũ non
subsisterem: uel qui concep¬
ti non uiderunt lucẽ: Ibi

Expanded text:
uulua mortuus sum? egressus ex utero non strii? Quare exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem; et somno meo requiescerem: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento: Aut sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderun
Abbreviated transcription (Latin):
ac noctibus somnum ocu¬
lis non capit: et intellexi
quod omnium operum
dei nullam possit homo in¬
uenire rationem. eorum
quȩ fiunt sub sole: et quan¬
to plus laborau̾it ad queren¬
dum. tanto minus inueniat:
Etia si dixerit sapiens se nosse:
non poterit reyperire.Om de¬

Expanded text:
ac noctibus somnum ocuac noctibus somnum oculis non capit, et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum quae fiunt sub sole: et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniet: etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire. Te
Abbreviated transcription (Latin):
te quasi iustorum operum:
Sed et hoc uanitas est
tenim quia non pro¬
fertur cito contra mal¬
los sententia: absq ullo
timore filii hominum per¬
petrant mala: At tamen
peccator ex eo quod centies
facit malum. et per paci¬
entiam sustentatur: ego
cognoui quod erit bonũ
timentibus deum: qui ue¬
rentur faciem eius: Non
sit bonum impio: nec pri¬
longentur dies eius: sed
quasi umbra transeant.qͥ
non timent faciẽ dei:
st et alia uanitas. que
fit super terram:. Sirt
iusti quibus multa prou¬
niunt: quasi opera ege¬
rint impiorum: Et sunt
impii qui ita securi sunt
quasi iustorum facta ha¬
beant: Sed et hoc uanissi¬
mum iudico: Lauda ui
igitur lȩticiam : quod
non esset homini bonũ
sub sole. nisi quod comede¬
ret et biberet atq gaude¬
ret: et hoc solum secum au¬
ferret de labore suo.in die¬
bus uiteqͣ uos dedit ei ds
sub sole: Et apposui cor me¬
um ut scirem sapientiam:
et intelligerem distentio
ra: Est homo qui diebus

Expanded text:
te quasi justorum operum: te quasi justorum operum: sed et hoc vanitas est. tenim quia non profertur cito contra malos sententia, absque ullo timore filii hominum perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum, et per patientiam sustentatur, Ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei. Est et alia vanitas, quae fit super terram: sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meuet intelligerem dissensionra. Est homo, qui diebus
Abbreviated transcription (Latin):
apientia hominis lucet¬
in uultu eius: et potentis¬
simus faciem illius cõmu¬
tauit: Ego os regis obser¬
uo: et precepta uiramenti
dei:Ne festines recedere a
facie eius:neq perman e¬
as in opere malo: quia om¬
ne quod uoluerit faciet: et
sermo illius potestate ple¬
nus est:nec dicere ei quis¬
quam potest. quare ita fa¬
cis: Qui custodit preceptũ:
non experietur quicquam
mali: Tempus et responsio¬
nem: cor sapientis intelligit:
Omni negocio tempus est
et oportunitas: et multa
hominis affuctio. quia ig¬
norat preterita: et uentu¬
ra nullo scire potest nun¬
tio: Non est in hominis
potestate prohibere spiritum:
nec habet potestatẽ in die
mortis: nec sinitur quies¬
cere ingruente bello:neq
saluabit impietas impiũ:
Omnia hec consideraui: et
dedi cor meum in cunctis
operibus quȩ fiunt sub¬
sole: Interdum dominatur
homo homini. in malum
suum: Uidi impios sepul¬
tos. qui etiam cum᷑ uiue
rent in loco sancto erant:
et laudabantur in ciuita¬

Expanded text:
apientia hominis lucetin vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impium omnia haec consideravi et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt subsole interdum dominatur homsuum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc rent, in loco sancto erant, et laudabantur in civita
Abbreviated transcription (Latin):
mos.:⁊ patres nr̃os: et om¬
nem populum tuum: adi-¬
bus regis assur usq ad di-¬
in hanc. Et tu iustus iN
imnibus que uenerunt
suꝑ nos: quia ueritatem
ficisti nabas: nos autẽ im¬
pie egimus. Reges nr̃i. prin¬
upes nr̃i. sacerdotes ñri. et
patres ñri non fecerunt le¬
gem tuam: et ñ attenderũt
mandata tua ⁊ testimonia
tua quȩ testificatus es in eis:

Expanded text:
ros et patres nostros et omnem populum tuum a diebus regis Assur usque in diem hanc et tu iustus in omnibus quae venerunt super nos quia veritatem fecisti nos autem impie egimus reges nostri principes nostri sacerdotes nostri et patres nostri non fecerunt legem tuam et non adtenderunt mandata tua et testimonia tua quae testificatus es in eis
Abbreviated transcription (Latin):
data tua: et in iudiciis tuis
peccauerunt: que faciet ho¬
mo: ⁊ uiuet in eis. E dedert̾
humerum recedentem ⁊ cer¬
uicem suam indurauerũt:
nec audierunt. & ꝓtraxisti
suꝑ eos annos multos: et
contestatus es eos in spirtty
tuo ꝑ manum ꝓphetarũ
tuorum :⁊ non audierunt:
et tradidisti eos in manũ
populorum terrarum. In
miseri cordiis autem tuis
plurtmis non fecisti eos in
consumptionẽ. nec dereli
quisti eos: qͣm d̃s miserati¬
onum ⁊ clemens tu es. Hunc
staq deus ñr. s magne.
fortis & terribilis. custodiensͤ
pactum ⁊ miscdiam: ne a¬
uertas facie tua.  R om

Expanded text:
data tua, et in judiciis tuis data tua, et in judiciis tuis peccaverunt, quae faciet homo, et vivet in eis: et dederunt humerum recedentem, et cervicem suam induraverunt, nec audierunt. Et protraxisti super eos annos multos, et contestatus es eos in spiritu tuo per manum prophetarum tuorum, et non audierunt, et tradidisti eos in manu populorum terrarum. In misericordiis autem tuis plurimis non fecisti eos in consumquisti eos quoniam Deus miserationum et clemens tu es nunc itaque Deus noster Deus magne fortis et terribilis custodiens pactum et misericordiam ne avertas a