comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trecenta milia hominum fa¬
me & morbo in eadem obsi¬
dione a misisse fertur.
ipse cum paucis arreptana¬
ui clam fugit e castris. ⁊ Lucul¬
lus incruento milite: spectator
ucladis alienaẽ Nouum genus
uictoriae. adepitus est. ⁊¬
Mox marium a dortusiucit fu¬
gauit que ⁊ in quo proelio plus quam
duo decim milia marianorum militũ
interfecta referuntur. ⁊ Lucullus
postea cumeodem marionauali
proelio congressus triginta & du¬
asn aues regias & complures one¬
rarias aut de mersit Aut accepit ⁊
Multi ibi quos sylla proscripserat
interempti sunt ⁊ Marius postera
die despelunca ubi la tebat extrac¬
tus: meritas hostilis animi poenas
luit ⁊ Eodem uero lucullus imp&u
A pamiamuastauit & submonte
olrmpo prius ammunitissimam
ciuitatem̃ captam expugnatamq:
diripuit. mitbridates aduersus
bizuntium instructa classe
nauigans tempestate correp¬
tus octoginta rostratas naues
perdidit ipsecum quassaiam
naui mergeretur immo eopa¬

Expanded text:
trecenta milia hominum fatrecenta milia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur; ipse cum paucis arrepta naui clam fugit e castris. Lucullus, incruento milite spectator cladis alienae, nouum genus uiotoriae adeptus est; mox Marium adortus uicit fugauitque: in quo proelio plus quam undecim milia Marianorum militum interfecta referuntur. Lucullus postea cum eodem Mario nauali proelio congressus triginta et duas naues regias et conplures onerarias ant demersit aut cepit. multi ibi ex his quos Sulla proscripserat, interempti sunt. Marius postera die de spelunoa, ubi latebat, extractus meritas hostilis animi poenas luit. eodem uero Lucullus impetu Apamiam uastauit et sub monte Olympo Prusam munitissimam ciuitatem captam expugnatamque diripuit. Mithridates aduersus Byzantium instructa classe nauigans tempestate correptus octoginta rostratas naues perdidit; ipse cum quassa iam naui mergeretur, in myopa
Abbreviated transcription (Latin):
Quamlucullus excipiens uni uer¬
sam disperdidit ⁊ Namampli¬
us quam quindecim milia hominũ
tunc interfecis se narratur:
Tunc &iãm fannius qui semithri¬
dati iunxerat & methrofanes
regius pra&or amamerco uicti
cum duobus milibus equitum.
in moesiam profugerunt
Atque inde in moeniam digres¬
si in colles campos que in aremos
in ciderunt : ubi non solum mon
te uelsaxa quasi quadam fuli¬
gine offuscata cernuntur:
uerum &iam campiam busto
solosqualidi per quin quagin¬
ta milia passuum sine ullo
ignis uel fornacis indicio &
pendulo in profundum cine¬
re putres iacent ⁊. tribus
&iam locis toride uoragu¬
nes ostenduntur ⁊. Quas gre¬
ciphisas uocant in quibus
udiu oberrantes in opinatis
tandem periculis exempti sunt¬
& clam in regis castra uenent
Deiotarus rex gallo graeciae
prȩfectos regis bello trucidã¬
uit ⁊ Interea mithridates a¬
pud cizicum eadem ora
qua obsidebat obsessus ⁊ in i¬
magnam penuriam pestilu¬
tiam que exercitum suum
cõ arta uit i Namplus quam

Expanded text:
quam Lucullus excipiens uniuersam disperdidit, nam amplius quam quindecim milia hominum tunc interfecisse narratur. tunc etiam Fannius, qui se Mithridati iunxerat, et Metrophanes regius praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem periculis exempti sunt et clam in regis castra uenerunt. Deiotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidauit. Interea Mithridates apud Cyzicum eadem mora, qua obsidebat, obsessus in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coartauit. nam plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
RAECEPTIS
tuis parui beatissime
pateraugustige atq
utinam tam efficaciter quam
libenter quam qua mego in
ut ramuis partem parum de expli¬
cito mouear rectene ansitus ege¬
rim Tuenimiamisto iudiciol

Expanded text:
Praeceptis tuis parui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter quam libenter. quamquam ego in utramuis partem parum de explicito mouear, rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
nibale p̃uentus cũ omni exercitu suo interfec¬
tus est Diu quidẽ incertus bellieuentus fuit.
elefantis maximeromanã infestantibus acie
uocant quod genus militiae paulo antere¬
ꝓtũ fuerat. ut lecti agilitate iuuenes. cũar¬
nis suis post tergae quitũ sederent. et mox
cũ ad hostẽ uentũ esset equis desilirent et
continuo pedites ipsi ex alia parte equi¬
tibus ꝑ quos aduecti fuerant dimicantib
hostem ꝓturbarent : Ab his ergo uelitib:
elesanti recro acticũ regilama suis non
possent fabrili scadpro interaures ad acto
necabantur. Id genus occidendae cũ opus
ess& beluȩ idem dux has drub primus ix¬
uenerat. Fuit hoc proelio poenis metau¬
rũ flumen ubi hastrubad uictus est qͣsi
thra sumennus lacus. et cesaena piceni¬
ciuitas. utuicus ille cannensis. Nam
eos reperta atquere uocatasunt: Quod
uctorib consulibus solacio fuit. Nam
& ab exercitueorũ vIIĨ miła cecider

Expanded text:
nibale, praeventus, 265 cum omni exercitu suo interfecnibale, praeventus, 265 cum omni exercitu suo interfectus est. Diu quidem incertus belli eventus fuit, elephantis maxime Romanam infestantibus aciemitando velites vocant: quod genus militiae paulo ante repertum fuerat, ut lecti agilitate juvenes, cum armis suis post terga equitum sederent: et mox cum ad hostem ventum esset, equis desilirent, et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus per quos aduecti fuerant dimicantibus, hostem proturbarent — ab his ergo uelitibus elephanti retroacti cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. id genus occidendae cum opus esset beluae idem dux Hasdrubal primus inuenerat. fuit hoc proelio Poenis Metaurum flumen, ubi Hasdrubal est uictus, quasi Trasumennus lacus et Cescivitas, ut vicus ille Cannensis: nam eos reperta atque revocata sunt, quod victoribus consulibus solatio fuit. Nam 266 et ab exercitu eorum octo millia ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in castra compulit Fabius consultarent̃
quae aromanis desciuerat . Iterũ expugnauit¬
& cepit. Ibiq ingentes copias hannibalis
cũ ipso duce eius carthadone deleuit. Tri¬
ginta milia hominũ captiuorũ uendidit
pretia in ficum retulit . Sequenti annoln
italia claudius marcellus consul ab hanni¬
balecũ exercitu occisus est. Scipiomhis¬
pana poenorũ ducẽ has drubadẽ uicit. et
castris exuit Prȩcerac Ixx ciuitates aut
deditione Autbellompotes tatẽ redegit
Afris sub coronauenditis sine preciodimi¬
sit his panos. Hannibal utrũq consulem
marcellũ et crispinũ insidiis circũuentos
interfecit. Elcaidionerone et marco liui
salinatore conss. cũ has drubad hannibalis
frater ab bis panis ꝑ gallias aditadiã uenire
ius susq: acarthaginiensibus ut fratricũ cõ¬
pus iungeretur. magna secũ auxilia
his panorũ gallorũq. deducȩret cũ maturato
aduentu descendis selã ex alpib: consulibus ꝓ¬
ditus suis set ab exercitu romano ignorante han¬

Expanded text:
in castra compulit. Fabius Maximus consul Tarentum, quae a Romanis desciverat, iterum expugnavit et cepit, ibique ingentes copias Hannibalis cum ipso duce ejus Carthalone delevit, 30,000 hominum captivorum vendidit, et pretia in fiscum retulit. Sequenti anno in Italia Claudius Marcellus consul ab Hannibale cum exercitu occisus est. Scipio in Hispania Poenorum ducem Hasdrubalem vicit, et castris exuit. Praeterea 80 civitates aut deditione aut bello in potestatem redegit; Aphris sub corona venditis sine pretio dimisit Hispanos. Hannibal utrumque consulem Marcellum interfecit. Claudio Nerone et M. Livio Salinatore consulibus, cum Asdrubal Annibalis frater ab Hispaniis per Gallias ad Italiam veniret, jussusque a Carthaginiensibus, ut fratri cum copiis jungeretur, magna secum auxilia Hispanorum Gallorumque deduceret, cum maturato adventu descendisse jam ex Alpibus consulibus proditus fuisset, ab exercitu Romano, ignorante An
Abbreviated transcription (Latin):
bella p̃paratis labe factatȩ ater
in flammatesunt ad monumento¬
rum bustorũq: deuersoria infe¬
liciplebe cõpulsa. qđ ipse ex altissi¬
ma illa mecenatianaturne pros¬
pectans laetusq flamma ut aiebat
pulchritudine tragicohabitu
iliadam decantabat: A uaritiae
aut tã praeruptȩ extitit : ut post
hoc incendiũ urbis quã seaugus¬
tus exlaterici amarmoreã red¬
di disse iactauerat: neminem
ad reliquias rerũ suarũ adire
ꝓmisserit cunctaquae flamme
quomodo suꝑ fuerat ipse abs

Expanded text:
bella praeparatis labefactatae atque bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad monumentorum bustorumque deuersoria infelici plebe conpulsa. quod ipse ex altissima illa Maecenatiana turre prospectans laetusque flammae ut aiebat pulchritudine tragico habitu Iliadam decantabat. auaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Vrbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abs
Abbreviated transcription (Latin):
dinem luxuriem auaritiã crude¬
litatem nullo non scelere exercuit :
Si quide petulantia ꝑcitus omã
pene italiae acgreciae theatra
ꝑlustrans: assunto &iam uaru
uestitus dedecore : caericas crha¬
ristas trago edos & auricas sȩpes¬
ibi superasse uisus ẽ: Libidinib
porrotantis exagitatꝰ ẽ. ut ne
amatre quidẽ uł sorore ullaue
c̃sanguinitatis reuerentia abs¬
tinusse referat᷑ : Virum inux¬
orẽ duxerit ipseauiro utuxor
acceptus ẽ: Luxuriae uerotã
effrenatȩ fuit ut retib aureis
piscaretur quae purpureis fu¬
nib: extrahebantur frigidis
&calidis lauar& unguentis
qui&iam nũquã minꝰ mille
carrucis c̃fecis se it̃ traditur:
deniq: urbis romae incendiũ
uoluptatis suae spectaculum
fecit ꝑ sex dies septẽq noctes
ardens ciuitas regio spauit as¬
pectus. horrea quad rostruc¬
ta lapide magnae qua eille
uacterũ insule quasdiscurrens
adire flamma ñ poterat : ma¬
gis machinis condam ad ext̃na

Expanded text:
dinem luxuriam auaritiam crudedinem luxuriam auaritiam crudelitatem nullo non scelere exercuit; siquidem petulantia percitus omnia paene Italiae ac Grperlustrans, assumpto etiam varii vestitus dedecore, cerices, citharistas, tragoedos et aurigas saepe sibi superasse visus est. Libidinibus porro tantis exagitatus a matre quidem uel sorore ullaue consanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, frigidis et calidis lauaret unguentis. qui etiam numquam minus mille carrucis confecisse iter traditur. denique urbis Romae incendium uoluptatis suae spectaculum fecit; per sex dies septemque noctes ardens ciuitas regios pauit aspectus; horrea quadro structa lapide magnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos io sepphus refert:
Sed memagis suetbnuis
mou& quiait hoc modo
Claudids uidȩos inpulsore
xp̃o assiduae tumuleuan¬
tes roma expulit Quodu
tes iudueos coherceri & cũ¬
primiuserit: An &iamxp̃ia¬
nos simul uelut cognate re¬
ligionis homines uoluerit
expellinequaquã discernit᷑:
Uerum tamen sequenti añ
tanta fames rome fuit ut me¬
dioforo imperator correp¬
tus apopulo c̃uiciis & fragmi¬
nib: panis turpissime infes¬
tatiis: aegrue ꝑseudo thr̃¬
rũ inpalatiũ refugiens
fororẽ excitate plebis aeua¬
sȩrit : Paruo aut̃ int̃caeden¬
te tẽporetriginta &qunq se¬
natores & trecentos simulae¬
quites romanos minimis cau¬
sis int̃fecit: ipse aut̃ manifes¬
tis ueneni signis ẽ mortuus
an ab urbe condita occin¬
Qcaesar abiaugusto quin¬
tus principatũ adeptus ẽ:
Mansitq: in eo annis non plenis
quattuor decim Caicaligu¬
le auun culisui erguoma
uitia acscelera sectator immo
trans gressor. retulantiam libi¬

Expanded text:
Iudaeos losephus refert. Iudaeos losephus refert. sed me magis Suetonius mouet, qui ait hoc modo: Claudius Iudaeos inpulsore Christo adsidue tumultuantes Roma expulit; quod, tes Iudaeos coherceri et conprimi iusserit, an etiam Christianos simul uelut cognatae religionis homines uoluerit expelli, nequaquam discernitur. Verumtamen sequenti anno tanta fames Romae fuit, nt medio foro imperator correptus a populo conuiciis et fragminibus panis turpissime infestatus, aegre per pseudothyrum in Palatium refugiens furorem excitatae plebis euaserit. Paruo autem intercedente tempore triginta et quinque senatores et trecentos simul equites Romanos minimis causis interfecit; ipse autem manifestis ueneni signis est mortuus. Anno ab Vrbe condita DCCCaesar ab Augusto quintus principatum adeptus est mansitque in eo annis non plenis quattuordecim. Gai Caligulae auunculi sui erga omnia uitia ac scelera sectator immo transgressor, petulantiam libi
Abbreviated transcription (Latin):
feraturnunc sicui quã pla¬
a cerbissima cladesfuit¬
& sicdemum roma cognos¬
cat ꝑeuis latentem ꝓuidentiã
inagendis reb: antea separtẽ
felicitatis habuis secuius ag¬
nitione suscepta plenissima
felitate ꝑfruit᷑ inquantum
ñ tam̃ blasphemiarũ offendi¬
culis de prauatur
Codẽ anno imperieius fames
grauissima ꝑsrriã factaẽ
quã &iã ꝓph&e prȩnuntiaue¬
rant: Sed xp̃ianorũ nec essi¬
tatib: Apudhiero solimã conuec¬
tis ab aegrpto frum̃tis elena
adtiabenorum regna: conuer¬
sa adfidemxp̃i largissime
ministrauit: Añ imperuei:
quinto int̾theram &thera¬
siam insula deꝑfundo emi¬
cuit triginta stit diorum
spatioextenta. An ei: septi¬
mo subꝓcuratore iudȩae cumano
in hiero solimis tanta seditio
indiaeb: arimorum exor¬
iaẽ: ut inportarũ exitu popu¬
lo coartato trigintamilia
udȩ orum caede prostrata
& cõpraessione suffocata
referantur. Añ eidẽ nono
expulstis ꝑclaudium urbȩ

Expanded text:
feratur nunc, si cuiquam plaferatur nunc, si cuiquam plaacerbissima clades fuit — et sic demum Roma cognoscat, per eius latentem prouidentiam in agendis rebus antea se partem felicitatis habuisse, cuius agnitione suscepta plenissima felicitate perfruitur, in quantum non tamen blasphemiarum offendiculis deprauatur. Eodem anno imperii eius fames grauissima per Syriam facta est, quam etiam prophetae praenuntiauerant; sed Christianorum necessitatibus apud Hierosolymam, conuectis ab Aegypto frumentis, Helena Adiabenorum regina conuersa ad fidem Christi largissime ministrauit. Anno imperii eius quinto inter Theram et Therasiam insula de profundo emicuit triginta stadiorum spatio extenta. Anno eius septimo sub procuratore Iudaeae Cumano in Hierosolymis tanta seditio in diebus azymorum exorta est, ut in portarum exitu populo coartato triginta milia Iudaeorum caede prostrata et conpressione suffocata referantur. Anno eiusdem nono expulsos per Claudium Vrbe
Abbreviated transcription (Latin):
neraxp̃ianorum geminauix¬
dũ adhuc pauca ad scẽ fidei
ꝓfessionem erũpentia. hanc
exorientem trrannidem &c̃¬
surgens istud ciuile bellũ
ne g& quisquã diuinitus eẽ
cõpressũ qui preteriti s tẽporib
decomprehensione bellorum ciui¬
liũ simile ꝓbarit exemplũ:
Claudius quarto imperii sui
an nocupiens utilẽ reipub¬
licae ostentire: principẽ
bellum ubiq &uctoriam un¬
decũq quaesiuit: Itaq ex¬
peditiouem inbrittaniam
mouitq excitata in tumultũ
propt̃ nõ red dibitostrans fugas
uidebatur : Trans uectus inin¬
sulam .ẽ quã neq ante iuliũ
caesarẽ neq posteum quis¬
quã adire ausus fuerat: Ibiq
ut uerbis sue coni tranqulli
loquar sineullo prȩlio ac san¬
guine intraptucisimos dies
plurimã in sulȩ partem inde¬
ditionẽ recȩpit : Orcada s&iã
insula s ultra brittaniam in
oceano positas romano adiec̃
imperio: ac sexto quã ꝓfectus
erat m̃seromãrediit: Con¬

Expanded text:
nera Christianorum germina uixnera Christianorum germina uixdum adhuc pauca ad sanctae fidei professionem erumpentia hanc exorientem tyrannidem et consurgens istud ciuile bellum neget quisquam diuinitus esse conpressum. qui praeteritis temporibus de conpressione bellorum ciuilium simile probarit exemplum. Claudius quarto imperii sui anno, cupiens utilem reipublicae ostentare se principem, bellum ubique et uictoriam undecumque quaesiuit. itaque expeditionem in Britanniam mouit, quae excitata in tumultum propter non redhibitos transfugas uidebatur: transuectus in insulam est, quam neque ante Iulium Caesarem neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique — ut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — \'sine ullo proelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit\'. Oroadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas Romano adiecit imperio ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
& octaui ano ꝓpt̃ ultionẽ ex¬
tigti caesaris inrũ pentib
in inritũ cesserat hanc clau¬
dius quã uismulto trucu¬
lentiore causa in caedem
conspiratorum instimula¬
r& ultronea clem̃tia nullo
expecente firmauit: Accidit
&iam eodẽ tẽpore praesentis
gratiae dĩ grande mira culũ
siquidẽ furius camillus scribo¬
pianus dalmatiae legatus bel¬
lum ciuile molitꝰ legiones¬
multas forcissimasq ad sacra¬
m̃ti mutationẽ pellexerat.
Itaq: diȩdato ut inunũ undi¬
q: ad nouũ imperatorẽ con¬
ueniretur neq: aqui laeorna¬
ri neq: c̃uelli quo quomodo
signamoueri ue potuer̃ ex¬
ercitꝰ : Tanta &tã inusitata
miraculi fide motus & c̃uer¬
sus in penitentiã scriboni¬
anum quinta statim diȩ
destitutũ interfec̃ :: Seseq
sac ram̃to prioris militiae
continuit: Tristius ac pra¬
ciosius urbi romae nihilum¬
quã fuisse quam bebla ciu¬
lia satis notũ ẽ : Itaq ꝓpt̃
aduentum apłi p&ri. & te¬

Expanded text:
et Octaviano propter ultionem exet Octaviano propter ultionem exstincti Caesaris irrumpentibus, in irritum cesserat: hanc Claudius, quamvis multo truculentiore causa in caedem conspiratorum instimularetur, ultronea clementia nullo expetente firmavit. Accidit etiam eodem tempore praesentis gratiae Dei grande miraculum, siquidem Furius Camillus Scribonianus, Dalmatiae legatus, bellum civile molitmultas fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. Itaque die dato ut in unum undique ad novum imperatorem conveniretur, neqri neque conuelli quoquo modo signa moueriue potuerunt. exercitus tanta et tam inusitata miraculi fide motus et conuersus in paenitentiam Scribonianum quinta statim die destitutum interfecit seseque sacramento prioris militiae continuit. tristius ac perniciosins urbi Romae nihil umquam fuisse quam bella ciuilia satis notum est. itaque propter aduentum apostoli Petri et te
Abbreviated transcription (Latin):
claũdius ab augusto quar¬
tus regnum adeptus ẽ:
Mansitq in eo annisquat¬
tuor decim: Exordio ree
tarem cunctis credentib
fidem fideli uerbo docuit:
Potentissimisq uirtutib
aꝓprobauit atq: eximxp̃i¬
ani rome eẽ coeperunt:
Sensit hoc conlatum fidei
siuroma beneficium
Namcum incerfecto caligula
mailta de abrogandao imperio
a crepublica in antiquũ ordiñ
restituenda e uerrendaq:
penituscaesarum uniũsa
familia senatus & c̃sules
decreuissent: claudius mox
utc̃ firmaũ imperiũ mag¬
naatq: adhucromae in cog¬
nitausus clem̃tia nein tan¬
tã nobilium multitudinẽ
biduũ illud quoderei pub¬
licae statu in felicit̃ c̃sulta¬
tũ uctũq: fuȩrat memoriae
exemit. omniũq: factorũ
dictorum ueine oueniã &
obliuionẽ in ꝑpetuum sanx̃ :
Ita illam praedaram & famo¬
sã atheniensiũ amnesthiã
quã quidẽ rome inducere
iulio caesare int̃ fecto se¬
nutꝰ cicerone suadente
tẽtauerat: sed antonio

Expanded text:
Claudius ab Augusto quarClaudius ab Augusto quartus regnum adeptus est mansitque in eo annis quattuordecim. exordio regntarem cunctis credentibus fidem fideli uerbo docuit potentissimisque uirtutibus approbauit; atque exim Christiani Romae esse coeperunt. sensit hoc conlatum fidei suae Roma beneficium., nam cum interfecto Caligula multa de abrogando imperio ac republica in antiquum ordinem restituenda euerrendaque penitus Caesarum uniuersa familia senatus et consules decreuissent: Claudius mox ut confirmauit imperium, magna atque adhuc Romae incognita usus clemtam nobilium multitudinem biduum illud, quo de reipublicae statu infeliciter consultatum actumque fuerat, memoriae exemit, omniumque factorum dictorumve in eo veniam et oblivionem in perpetuum sanxit. Ita illam praeclaram et famosam Atheniensium amnestiam, quam quidem Romae inducere Julio Caesare interfecto senatus, Cicerone suadente, tentaverat, sed Antonio
Abbreviated transcription (Latin):
quipostom̃s simulexules ius¬
sit occidi: Ipseaut̃ a sui protec¬
toribus occisus ẽ: Duolibelli
in secretis eius reꝑtisunt quo¬
rumalteri pugio alterigla¬
dius ꝓsigno nominis ascriptũ
erat : Ambo lectissimorum
uirorum utriusq ordinis
senatori & equestris. nomi¬
na & notas continebant mor¬
tidestinatorum: Inuenta
ẽ. & arca ingens uariorum
uenenorum quib mox clau¬
do caesare iubente demer¬
sis infectamiria tradunt᷑
nonsine magno pisciũ exitio
quo senecatos ꝑ ꝓxima lito¬
ra passimȩ stus eecit :
magnũ reuera indicium
miserentis dĩ ꝓpt suffragiũ
gratiae in populum c̃ci¬
nucex parce crediturũ.
in populum tunc in fidelit̃
obstinatũ ut quantamul¬
titudo hominum prępa¬
ratã mortem ȩ uaserit
exmultitudine int̃fecto¬
rum pisciũ disceretur om¬
nib: q: notescer&. quid tan¬
taueneni moles arte auo¬
ta agere inmisera ciuitate
potus s& quae neglegent̃
effusa &iammaria corru¬
pit
NNo aburbe condita¬

Expanded text:
qui post omnes simul exules iusqui post omnes simul exules iussit occidi. ipse autem a suis protectoribus occisus est. duo libelli in secretis eius reperti sunt, quorum alteri pugio, alteri gladius pro signo nominis adscriptum erat: ambo lectissimorum uirorum utriusque ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant morti destinatorum. inuenta est et area. ingens uariorum uenenorum, quibus mox Claudio Caesare iubente demersis infecta maria traduntur non sine magno piscium exitio, quos enecatos per proxima litora passim aestus eiecit. Magnum reuera indicium miserentis Dei propter suffragium gratiae in populum continuo ex parte crediturum et in populum tunc infideliter obstinatum, ut quanta multitudo hominum praeparatam mortem euaserit, ex multitudine interfectorum piscium disceretur omnibusque notesceret, quid tanta ueneni moles arte aucta agere in misera Ciuitate potuisset, quae neglegenter effusa etiam maria corrupit. Anno ab Vrbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ xp̃i meritis hubiq: dadib
exagitabantur apud alexandriã
seditione excitata ꝓfligati cae¬
deatq: urbe ꝓpulsi exprom̃dan
querelarum causa philonẽ
quendam uirum sane in primis
eruditũ legatum ad caesarẽ
miserant sed caligula cũ om¬
nibus hominibus tunc prȩcipu¬
ae iudeis infestissimus spreta
legatione philonis om̃siude¬
orum sacrus sedes atq inpri¬
mis antiquũ illudinhiertiso¬
limis sacrarium ꝓfanarisa¬
crificus gentilium acreple¬
re astatuis simulacrisq im¬
perauit seq: ibi ut dm̃coli p̃¬
cepit: Pilatus quiteses
quisententiam dãpnationis
in xpm̃ dixerat. postquã plui¬
rimas seditiones in hiero solimis
exẽpit acfecit: tantis in terro gan¬
te gaio an goribus coartatus ẽ
ut suase trans uerberans manu
malorũ compediũ mortiscae¬
leritate quaesierit : Gagius
gicgigula libidinib: sius &iã
illud sceleris adiecit ut soro¬
res suas primum stupropollu¬
er&: deinde exilio dampnar&

Expanded text:
sionem Christi meritis ubique cladibus sionem Christi meritis ubique cladibus exagitabantur, apud Alexandriam seditione excitata, profligati caede atque urbe propulsi, expromendarum querellarum causa Philonem quendam, uirum sane in primis eruditum, legatum ad Caesarem miserant. sed Caligula cum omnibus hominibus tum praecipue Iudaeis infestissimus, spreta legatione Philonis omnes Iudaeorum sacras sedes atque in primis antiquum illud in Hierosolymis sacrarium profanari sacrificiis gentilium ac repleri statuis simulacrisque imperauit seque ibi ut deum coli praecepit. Pilatus autem praeses, qui sententiam damnationis in Christum dixerat, postquam plurimas seditiones in Hierosolymis excepit ac fecit, tantis inrogante Gaio angoribus coartatus est, ut sua se transuerberans manu malorum conpendium mortis celeritate quaesierit. Gaius Caligula libidinibus suis etiam illud sceleris adiecit, ut sorores suas primum stupro pollueret, deinde exilio damnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Obeata germina tẽporis
xp̃iani quantum p̃ualiustis
in reb: humanis. ut &iamcru¬
delitas hominis magis potu¬
erit clades desiderare quã
inuenire : Eccede tranquili¬
tate generali foditas ieuina
conqueritur: Furo rimpi¬
us int̃sae uasedens suꝑ arma
& centum uictu saenis post
gũ nodis fremit horriđ ore
cuente serui rebelles & fugi¬
tiui gladiatoris. ꝑt̃ruȩre
romã euertere italiam. sici¬
liam deleuerunt iampene
uniuerso humanogeneri
totoorbe metuendi: Indieb
aut̃ salutis hocẽ temporib:
xp̃ianis conuellere quietẽ
ñ potest uel caesar infestus
hic siquidẽ magno & incre di¬
bili apparatu ꝓfectus quȩ rere
hostẽ uirib: otiosis germaniã
galliamq: percurrens in oraoce¬
ani circapros pectũ brrctaniȩ
restitit cũq ibi minocrnobe¬
linũ brictanorum regisfiliũ
quia patre pulsus cũ paucis
oberrabet indeditionem re¬
cepissec deficiente bellimate¬
ria romã rediit: Isdẽ autem
dieb iudȩi qui iam tunc obpas¬

Expanded text:
O beata germina temporis O beata germina temporis Christiani, quantum praeualuistis in rebus humanis, ut etiam crudelitas hominis magis potuerit clades desiderare quam inuenire! ecce de tranquillitate generali feritas ieiuna conqueritur; furor impius intus Saeua sedens super arma et centum uinctus aeuis Post tergum nodis fremit horridus ore cruento. serui rebelles et fugitiui gladiatores perterruere Romam, euertere Italiam, Siciliam deleuerunt, iam paene uniuerso humano generi toto Orbe metuendi; in diebus autem salutis, hoc est temporibus Christianis, conuellere quietem non potest uel Caesar infestus. hic siquidem magno et incredibili apparatu profectus quaerere hostem uiribus otiosis, Germaniam Galliamque percurrens, in ora Oceani circa prospectum Britanniae restitit. cumque ibi Minocynobelinum Britannorum regis filium, qui a patre pulsus cum paucis oberrabat, in deditionem recepisset, deficiente belli materia Romam rediit. isdem autem diebus Iudaei, qui iam tunc ob pas
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis fuit ꝑ secutiuint
c̃tinue clades iudeorum
donec exinanitidis ꝑsique
deficiant in cessabiliter
strepunt : Trberius siqui¬
dem iuuentutẽ eorum ꝑ
speciem sacramenti inpuin¬
cias graiuoris caeli relera¬
uit reliquos gentes cius¬
dẽ uel similia sectante sur¬
besum mouit subpoena
ꝑpetuae seruitutis nisiob¬
tperassent : Sune asi aeci¬
uitates illoterre terremo¬
tu dirutastributo dimis
soꝓpria &iam libertate
donauit hic ambiguis sig.¬
ni ueneni obiit.
us abaugusto gauis
caligula regnare corpit
Mansitq in imperio annis
non plenis quatcuor : ho¬
mo omnium ante flagitio¬
sissimus: et quiuere dignꝰ
romanis blas phemantib
& iudeis ꝑ secutorib punitar
adhibitus uideretur hicut
breuit̃ magnitudine crude¬
litatis eius exꝓmã exclamas¬
se fercur : Vtinã populus
romanus unã ceruicem ha¬
ber&: Sepe&iam decondi¬
tione temporũ suorum c̃¬
quest ẽ quod nullis calami¬
tatib: puplicis insignirent᷑:

Expanded text:
in ipsis fuit persecuti sunt, in ipsis fuit persecuti sunt, continuae clades Iudaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter strepunt. Tiberius siquidem iuuentutem eorum per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli relegauit, reliquos gentis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae seruitutis, nisi obtemperassent. sane Asiae ciuitates illo terrae motu dirutas tributo dimisso propria etiam liberalitate donauit. hic ambiguis signis ueneni obiit. ab Augusto Gains Caligula regnare coepit mansitque in imperio annis non plenis quattuor, homo omnium ante se flagitiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus uideretur. hic, ut breuiter magnitudinem crudelitatis eius expromam, exclamasse fertur utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam de condicione temporum suorum conquestus est, quod nullis calamitatibus publicis insignirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
adspectandas hominum mor¬
te sauidos homines conuenis¬
se : quando ꝓsalute hominũ
ꝓudenda ds̃ homo ẽe uoluis¬
s&: Deindeanno euisdem sep¬
sioni sedimpie auideis app̃hen¬
sus & patibulo suffixus ẽ maxi¬
mo terre motu perorbem fac¬
to saxa in montibus scissa :
maximarũ que urbium plu¬
nomȩ partes plus solita c̃cus¬
sione ceciderunt: eadem quo¬
q: diae adoram diei sextam
solintotum obscuratum tae¬
traq nox subito obducta t̃risẽ
sicut dictũ ẽ impiãq aer¬
nãtimuerunt secula noctem
Hsq ad eo aut̃ neq  lunam lum¬
nisolis neq: nubes obstitis se¬
manifestũ ẽ ut quartã decimã
cadiȩ lunam totacaeli regio¬
ne interiecta longissime
a conspectu solis a fuisse &s¬
tellas tunc diurnis horisued
potuess in illa orrida nocteco¬
to caelo fulsisse referatur
uod non solũ scorum euua¬
geliorum fides sed& iam
aliquanti gregeorum libri
aitestant᷑: lamhincpostpas¬
sionẽ qñi quẽ uidȩ squantũ

Expanded text:
ad spectandas hominum morad spectandas hominum mortes auidos homines conuenisse, quando pro salute hominum prouidenda Deus homo esse uoluisset. deinde anno eiusdem sepsioni, sed impie a Iudaeis apprehensus et patibulo suffixus est, maximo terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium plurimae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus, tetraque nox subito obducta terris est, et sicut dictum est: Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem. Usque adeo autem, neque lunam lumini solis, neqmanifestum est, ut quartam decimam ea die lunam, tota caeli regione interiecta, longissime a conspectu solis afuisse et stellas tunc diurnis horis uel potius in illa horrenda nocte toto caelo fulsisse referatur. quod non solum sanctorum Euangeliorum fides, sed etiam aliquanti Graecorum libri adtestantur. iam hinc post passionem Domini, quem Iudaei quantum
Abbreviated transcription (Latin):
regi quecumq uoluntate faciȩ¬
bat uoluptas eratatq ex man¬
suetissime principes aiussima
bestia exarsit : Namplurios
senatorum proscripsit & admor¬
tem coegit: Viginti sibi patri¬
cios uiro sc̃silii causale gerat.
horum iuxduos in columes
reliquid: Ceteros diuersis
causis necauit seianum pre¬
fectum suum resnouas moli¬
entem interfecit. filios suos
drusum & germanicum quo¬
rum duistis naturalis germa¬
nicus ad optiuus erat manises¬
tis uenenis ignis perdidit fi¬
lios germanici filii siu inter¬
fecit: Referre singillatim
factaeius horr& pud& que
tanta libidinis &crodelitatis
rabiae efferuuit: ut quispre¬
uerant xpõ rege saluari re¬
gecaesare punirentur:
Vius tamen imperii annoduo¬
decimo noua & incredibis
clades apud fidenatium
urbemaccidit. amphite¬
atri caueapapulo gladia¬
torium munꝰ spectante c̃¬
lapsa ẽ : Et plusquam uiginti¬
quatuor milia hominum occi¬
dit: Dignũ sane posteris tante
correptionis exemblum tunc

Expanded text:
regi, quaecumque uoluntate facieregi, quaecumque uoluntate faciebat, uoluptas erat, atque ex mansuetissimo principe saeuissima bestia exarsit. nam plurimos senatorum proscripsit et ad mortem coegit; uiginti sibi patricios uiros consilii causa legerat: horum uix duos ihcolumes reliquit, ceteros diuersis causis necauit; Seianum praefectum suum res nonas molientem interfecit; filios suos Drusum et Germanicum, quorum Drusns naturalis, Germanicus adoptiuus erat, manifestis ueneni signis perdidit; filios Germanici filii sui interfecit. referre singillatim facta eius horret pudetque; tanta libidinis et crudelitatis rabie efferbuit, ut, qui spreuerant Christo rege saluari, rege Caesare punirentur. huius tamen imperii anno duodecimo noua et incredibilis clades apud Fidenatium urbem accidit: amphitheatri cauea populo gladiatorium munus spectante conlapsa est et plus quam uiginti milia hominum occidit. dignum sane posteris tantae correptionis exemplum, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nipastoris eẽ tondere
pecus nõ de grubere.
At postquam passus ẽ dñs
praeses palestinȩ ꝓuinciȩ
ad trberium imperatorẽ
atq ad senatũ reculit depas¬
sione & resurrectione xp̃i
consequentib: que uirtuti¬
b quȩ uel ꝑ ipsum palam
factae fuȩrant : uel per
discipulos ipsius in nomine
eius fiȩbant: Et deeo qđ
certatim crescente pluri¬
morũ fide ds̃ crederetur:
Tiberius cum suffragio
magni fauoris retulit ad
Senatus in dignatione mo¬
tuscur nonsibi prius secun¬
dũ morem delatũ e&.
ut desuscipiendo cultupri¬
us ipsedecerner& conse¬
crationem xp̃i recusauit
edictoq constituit ext̃mi¬
nandos. eẽ urbe xpĩanos
precipuȩ cũ & seianus pre¬
fectus trberii suscipiendo
religioni obstinatissime con¬
dicer& : Tiberius tamen edic¬
to acusatorib: xp̃i anorum¬
mortẽ comminatus ẽ. Itaq
paulatim immutata. ẽ illa
trberii caesaris laudatis
sima modestia in poenam
contradictoris senatus. Nã

Expanded text:
ni pastoris esse tondere ni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. at postquam passus est Domipraeses Palaestinae prouinciae, ad Tiberium imperatorem atque ad senatum rettulit de passione et resurrectione Christi consequentibusque uirtutibus, quae uel per ipsum palam factae fuerant uel per discipulos ipsius in nomine eius fiebant, et de eo, quod certatim crescente plurimorum fide deus crederetur. Tiberius cum suffragio magni fauoris rettulit ad senatus indignatione motus, cur non sibi prius secundum morem delatum esset, ut de suscipiendo cultu prius ipse decerneret consecrationem Christi recusauit edictoque constituit, exterminandos esse Vrbe Christianos; praecipue cum et Seianus praefectus Tiberii suscipiendae religioni obstinatissime contradiceret. Tiberius tamen edicto accusatoribmortem comminatus est. Itaque paulatim immutata est illa Tiberii Caesaris laudatsima modestia in poenam contradictoris senatus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
& regnũ in regnũ &er̃ paes¬
tilentiae & fames & terre
motus ꝑ loca : Haec aut̃
omã initias dolorum: Tunc
tradentuos intribiilatio¬
nẽ &occidentuos & eritis
odio omnib gentib: ꝓpt̃
nomen meum: hocaut̃ di¬
uina ꝓuidentia docens&
credentes p̃monendo for¬
mauit & incredulos p̃di¬
cendo ẽfudit
anno aburbȩ c̃dita septiu¬
Apostmortem augusti
cae saris trberius caesar impe¬
riũ adeptus ẽ. Mansitq: ineo
annis uiginti & trib: hi ꝑse
met ipsum nulla bellages¬
sit. sed ne ꝑ legatos quidẽ ali¬
qua grauia: nisi quod tantũ
aliquantis in locis praecogni¬
ti citogentium tumoris cõ¬
primebantur: Sanoquar¬
to imperio eu anno germa¬
nicus drisifilius caligulae
pat̃ degermanis ad quos ab
augusto sene missus fuȩrat
trium phauit : Ipse aut̃ tibe¬
rius plurima imperu sui
parte cũ magna & grauimo¬
destia reipplicȩ pruefuit
Adeo ut quib dã p̃.sidib au¬
genda prouinciis tributa
suadentib: scripserit bo¬

Expanded text:
et regnum in regnum et erunt peset regnum in regnum et erunt pestilentiae et fames et terrae motus per loca. haec autem omnia initia sunt dolorum. tunc tradent uos in tribulationem et occident uos, et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum. hoc autem diuina prouidentia docens et credentes praemonendo firmauit et incredulos praedicendo confudit. Anno ab Vrbe condita post mortem Augusti Caesaris Tiberius Caesar imperium adeptus est mansitque in eo annis uiginti et tribus. hic per semet ipsum nulla bella gessit, sed ne per legatos quidem aliqua grauia, nisi quod tantum aliquantis in locis praecogniti cito gentium tumores conprimebantur. sane quarto imperii eius anno Germauicus Drusi filius Caligulae pater de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphauit. ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte cum magna et graui modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda prouinciis tributa suadentibus scripserit bo
Abbreviated transcription (Latin):
ut uerbis cornelii tabiti loquar
sene augusto ianꝰ pate faccus
dũ apud extremos trarũ t̃mi¬
nos nouegentes sepae exusu &
aliquando cũdã pnoquęr̃ usq
aduespasiani durauit imperiũ:
hucusq: cornelius caeterũ
& tunccapita euersaq: urbȩ
hiero solimorum sicut ꝓphe¬
ta praenuntia uerant eetig¬
tisq: iudȩ istitus quiadiundi
no patreianum clausit
Igitur & sisubextremis caesa¬
ris temporib: aꝑtus ẽ ianũ tam̃
permulta exeo tẽpora qua¬
uis in procintum e&. exerci¬
tus nullabella sonuer̃: Vn¬
de &iã dñs ipse ihs̃ xp̃s in euuan¬
geliis cũ tẽporib: illis insumma
tranquillitate uniuersus
mundus a ger& cunctasq:
gentes paxuna uel a ret
& adiscipulis suis int̾rogatꝰ e&̃
dec̃clusione tẽporũ subse¬
quentiũ int̃ c& sicait.:
Au dituri aut̃ estis proelia
&opiniones pliorũ uidete
net᷑ bemini : O port& enim
haecfiȩri sed nt̃idũ ẽ finis:
consurg& enĩ gens ingentẽ

Expanded text:
ut uerbis Corneli Taciti loquar, ut uerbis Corneli Taciti loquar, sene Augusto Ianus patefactus, dum apud extremos terrarum terminos nouae gentes saepe ex usu et aliquando cum damno quaeruntur, usque ad Vespasiani durauit imperium. hucusque Cornelius. ceterum et tunc capta euersaque Vrbe Hierosolymorum, sicut prophetae praenuntiauerunt, extinctisque Iudaeis Titus, qui ad uindicspasiano patre Ianum clausit. igitur etsi sub extremis Caesaris temporibus apertus est Ianus, tamen per multa ex eo tempora, quamuis in procinctu esset exercitus, nulla bella sonuerunt. unde etiam Dominus ipse Iesus Christus in Euangeliis, cum temporibus illis in summa tranquillitate uniuersus mundus ageret cunctasque gentes pax una uelaret et a discipulis suis interrogatus esset de conclusione temporum subsequentium, inter cetera sic ait: audituri autem estis proelia et opiniones proeliorum. uidete ne turbemini; oportet enim haec fieri, sed nondum est finis. consurget enim gens in gentem
Abbreviated transcription (Latin):
referã ipsis reb ostendã. Post¬
quã redeptor mundi dñsibs¬
xp̃s uenit in terras & caesaris
censuciuis romanus ascriptꝰ ẽ
dũ ꝑduodecim ut dixi annos clau¬
sie belli portae beatissimapa¬
cis tranquillitate cohibent᷑
gaium nepotẽ suum caesar.
august. ad ordinandas aegr̃p¬
ti syriae quȩ ꝓuincias misit :
Quip̃teriens ab aegrpto fines¬
palestine apudhero solima
intẽ plodĩ tune scõ & caelebri ad¬
horare contẽpsit sic̃ suae coni¬
us tranquillus refert qđ au¬
gustꝰ ubi ꝑeũ cõperit prauo
usus iudicio prudenter fecisse
laudauit: Itaq anno impe¬
rii caesaris quad ragesimo oc¬
tauo adeodira romanos fames
c̃secutaẽ utcaesar lanistarũ
familias om̃sq: peregrinosser¬
uorũ quoq: maxima scopias
exceptis medicis & prȩcepto¬
rib: extrudi urbiprȩ cȩperit:
Ita peccante principe in sc̃m
dĩ &correpto ꝑ famẽ populi
quantitatem offensionis qua¬
litas ultionis ostendit: De inde

Expanded text:
referam, ipsis rebus ostendam. postreferam, ipsis rebus ostendam. postquam redemptor mundi, Domi uenit in terras et Caesaris censu ciuis Romanus adscriptus est, dum per duodecim, ut dixi, annos clausae belli portae beatissima pacis tranquillitate cohibentur, Gaium nepotem suum Caesar Augustus ad ordinandas Aegypti Syriaeque prouincias misit. qui praeteriens ab AegPalaestinae apud Hierosolymam, in templo Dei tunc sancto et celebri adorare contempsit, sicut Suetonius Tranquillus refert. Quod Augustus ubi comperit, pravo usus judicio, prudentlaudauit. itaque anno imperii Caesaris quadragesimo octauo adeo dira Romanos fames consecuta est, ut Caesar lanistarum familias omnesque peregrinos, seruorum quoque maximas copias, exceptis medicis et praeceptoribus, trudi Vrbe praeceperit. ita peccante principe in sanctum Dei et correpto per famem populo quantitatem offensionis qualitas ultionis ostendit. deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
societatis effecta ẽ :
gitur ANN ABVBE C̃DIA
rem mundo afferens fidem:
Vere petra medi orerum
posita hubi cðmmi nuer&
quioffender& qui creder&
saluar&ur: Vere ignis
ardens quem qui sequitur
in luminatur qui temptat
anorum caput salua torbo¬
norum malarum punitor uidex
omnium qui formam subsecu¬
turis uerbo &opere statuens
quomagis docer& patientes in
persecutionib: quas puita ad na
exciperentes seo portere. Mox
ut uirginis partu editus mun¬
do apparuit de passionib: sius cae¬
pitnãq: eũ rexiudȩȩ haerodes si¬
mulut natum cõperit necare
decreuit. plurimosq: tunc par¬
uulos dum unum insectatur
occidit : Hincmalignis imꝓbae
incurrentib: dignapunitio ẽ
hinc inquantum tranquilleagit᷑
mund credentium gratia
in quantũ ꝑniciose inqui&at᷑
blas phemantium poenaẽ:
Securis ꝑ om̃a fidelib xp̃ianis
quib: aut a& neuitae requi¬
esintuto aut &iam huius in lu¬
chro ẽ qđ promtius cũ ꝑordinẽ

Expanded text:
societatis effecta est. societatis effecta est. Igitur anno ab Vrbe condita rem mundo adferens fidem, uere petra medio rerum posita, ubi comminueretur qui offenderet, qui crederet saluaretur; uere ignis ardens, quem qui sequitur inluminatur, qui temptat anorum caput, saluator bonorum, malorum punitor, iudex omnium, qui formam subsecuturis uerbo et opere statuens, quo magis doceret patientes in persecutionibus, quas pro uita aeterna exciperent, esse oportere, mox ut uirginis partu editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque eum rex Iudaeae Herodes simul ut natum conperit, necare decreuit plurimosque tunc paruulos, dum unum insectatur, occidit. hinc malignis inprobe incurrentibus digna punitio est; hinc, in quantum tranquille agitur mundus, credentium gratia, in quantum perniciose inquietatur, blasphemantium poena est, securis per omnia fidelibus Christianis, quibus aut aeternae uitae requies in tuto aut etiam huius in lucro est. quod promptius cum per ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis & pateuis caesar
m&ator imperii potiusq.
imperator exstiterit:
stiu sergo caesaris postea quã
imperare coepit em̃ so ꝓpe¬
modum Anno quadragesi¬
mo secundo: natus ẽ xp̃s
qui habrahae subnino pri¬
morege fuȩrat repromis
ianuarias cũ primum in¬
crementa om̃a anniueni¬
entis incipiunt: Ita factũ ẽ
ut cũ habraham quadra¬
gesimo tertioanno natus
sit sub fine quadragesi¬
mi secundi natiuita sxp̃i
conuenir& utiam nom ip¬
se in parte tertii anni sed
in ipso potius tertius annus
oreretur : Qui annus quan¬
tis quã nouisquamq: in¬
usitatis bonis abunda uerit
satis &iam in me ꝓferente
comꝑtũ haberi arbitror:
Toto terrarum orbȩ una
paxomnium non cessatio¬
ne seda bolitione bellorũ
clausae iani gemini por¬
tae exstr̃rpaetis bellorũ
radicib: non repressus
caensus illȩ primꝰ & maximꝰ¬
cum in hoc unũ caesaris non
uni uersa magnarũ gentiũ
creatura creauit simulq
ꝑ communionẽ census unius

Expanded text:
— quamuis et pater eius Caesar — quamuis et pater eius Caesar metator imperii potius quam imperator exstiterit — istius ergo Caesaris, posteaquam imperare coepit, emenso propemodum anno quadragensimo secundo natus est Christus, qui Abrahae sub Nino primo rege fuerat repromisslendas Ianuarias, cum primum incrementa omnia anni uenientis incipiunt. ita factum est, ut, cum Abraham quadragensimo tertio anno natus sit, sub fine quadragensimi secundi natiuitas Christi conueniret, ut iam non ipse in parte tertii anni sed in ipso potius tertius annus oreretur. qui annus quantis, quam nonis quamque inusitatis bonis abundauerit, satis etiam me non proferente compertum haberi arbitror: toto terpax omnium, non cessatione, sed abolitione bellorum, clausae Jani Gemini portae, exstirpatis bellorum radicibus non repressis. Census ille primus maximcum in hoc unum Caesaris nomen uniuersa magnarum gentium creatura iurauit simulque per communionem census unius
Abbreviated transcription (Latin):
tamen paulu lum & ipsainoc¬
cursu numeri huius offen¬
dit. Nam septingentesimo
conditionis sua eanno quat¬
tuor decem uicoseius incer¬
tum unde c̃surgens flã¬
ma c̃sum psit :: Nec umquã
utait liuius maiore incen¬
dio uastataẽ: Adeo ut post
aliquodannos caesaraugus¬
tis ad reparationem eorũ
quaetunc exustaerant mag
ium pecuniae exȩrario
puplico largitus sit. Pote¬
rã quoq: ostendere eun¬
dem duplicatum numerũ
mansis sebabilinie quae
post millȩ quad ringentos
& quod excurrit annos ulti¬
meacire rege captaẽ. nisi
praesentium c̃tẽplatione
reuocarer: Illud. saneli¬
benter ad icio quia primi
illius regnũ omniũ nini
quam iis & pat̃eius belus
obscure primꝰ regnasse
referatur: Illiusergo
ninianno pꝰ. quam regna¬
re coeperat quad ragesimo
ttionatꝰ ẽ sc̃s illehabrahã
cuidictȩ sunt reꝑmisio¬
nes excuius semine reꝑmis¬
sus ẽ xp̃s de indenunc pri¬
mi istius imperatorum
omnium augusticaesaris

Expanded text:
tamen paululum et ipsa in octamen paululum et ipsa in occursu numeri huius offendit. nam septingentesimo conditionis suae anno quattuordecim uicos eius incertum unde consurgens flamma consumpsit, nec umquam, ut ait Liuius, maiore incendio uastata est; adeo, ut post aliquot annos Caesar Augustus ad reparationem eorum, quae tunc exusta erant, magnam uim pecuniae ex aerario publico largitus sit. poteram quoque ostendere eundem duplicatum numerum mansisse Babyloniae, quae post mille quadringentos et quod excurrit annos ultime a Cyro rege capta est, nisi praesentium contemplatione reuocarer. illud sane libenter adicio, quia primi illius regum omnium Nini — quamuis et pater eius Belus obscure primus regnasse referatur — illius ergo Nini anno, postquam regnare coeperat, quadragensimo tertio natus est sanctus ille Abraham, cui dictae sunt repromissiones, ex cuius semine promissus est Christus; deinde nunc primi istius imperatorum omnium Augusti Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
uocib partes tutoris curato¬
risq: tenuisse orientis &oc¬
cidentis regnũ babilium &
romanum iurȩ uocitari ne¬
minem neminem umquã
dubitasse scio macedonicũ
regnum subseptentrione
cum ipsa caeli plaga cum
alexandri magni araepositȩ
usq: adnunc subriphei is
montib: docent. Cartagi¬
nẽ uero uniuerse praecel¬
lisse africae: & non solum
insiciliam sardiniam c&e¬
rasq: adiacentes insulas.
sed&iam in his paniam reg¬
ni terminos tetendisse
historiarum simulmonu
urbiumq: declarant.
Dictumẽ &iam uastate per
me dos babiloniae: & inruptȩ
ꝑ gothos rome pare sam modũ
Annorum numeros cuxurris¬
se Nuincaute mhis illud adicio
quo magis dareat unum eẽ
arbitrum saeculorum regno¬
rum locorumq: omniũ di
regnũ carta giniense a con¬
ditione usq: adeuersionem e
paulo amplius quã septingen¬
tis annis stetit aequae regnũ
macedo nicum acarano usq
ad presenpaulo minusquam
septingentis itrũ q: tamen
septenarius numerus quo

Expanded text:
uicibus partes tutoris curatouicibus partes tutoris curatorisque tenuisse. orientis et occidentis regnum Babylonium et Romanum iure uocitari, neminem umquam dubitasse scio; Macedonicum regnum sub septentrione cum ipsa caeli plaga tum Alexandri Magni arae positae usque ad nunc sub Riphaeis montibus docent; Carthaginem uero uniuersae praecelluisse Africae et non solum in Siciliam Sardiniam ceterasque adiacentes insulas sed etiam in Hispaniam regni terminos tetendisse, historiarum simul monumenta urbiumque declarant. dictum est etiam, uastatae per Medos Babyloniae et inruptae per Gothos Romae pares admodum annorum numeros cucurrisse. Nunc autem his illud adicio, quo magis clareat unum esse arbitrum saeculorum regnorum locorumque omnium Deum. regnum Carthaginiense a conditione usque ad euersionem eius, paulo amplius quam septingentis annis stetit, aeque regnum Macedonicum a Carano usque ad Persen paulo minus quam septingentis; utrumque tamen septenarius ille numerus, quo