comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ENMIMATICAESISCIENTIARECITIOQUINDIETORICOETIUNDAMU
liberalium lit terarum. Haec indisciplinir postlit teras comindnes inuenta
est ut iam quidedicerant litteras ꝑ ea mrecte loquendirationem sciant
Grammatica aũt alitteris nomen accipit. Crammattenim grecilitteras
uocant Arsuero dicta : qued astis praeceptirre gulis que consistat. Aliidicunt
A grecis hoctractum erse uocabulum a potes ar&r id estauistute quam seienti
amuocauerunt : Oratio dicta est quasi orisratio namorare est loqur& dicere :
est aũtoratio contextur uerborum cumsensu. Contextus aũt sine sensu non est
oratio quia non est orisratio. Oratio aũt plena ẽ sensu uoce & lit tera. Diuisioner
ir grãmaticȩ astis a quibuidã .xxx dinumerantur id est pastes or̃t .uiii. uox
asticulata littera sillaba pedes accentus po siturae : notae osto graphia
analogia & himologia glosae difforentiae barba rirmi soloecismi. uitia

Expanded text:
mmatica est scientia recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα enim Graeci litteras a. Ars uero dicta est, quod nos suis regulis artet atque constringat: alii dicunt a Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est a uirtute, quam disertiam vocaverunt. Oratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et littera. Divisiones autem grammaticae artis a quibusdam triginta dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ten& aliadnotat alibimanus est occupata. aliꝑuell& pedem alidata nulum¬
ex spectandũ a libris aliũ inuocat cumaliocantat. At&am̃ aliisdat digito litteras
& salomon annuit oculo

Expanded text:
t, alii adnudat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat annulum spectandum a labris, alium invocat, cum alio cantat, attamen aliis dat digito litteras. Et Salomon: Annuit oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ECCON SANEUINITAS DUMSEPAULANM PROPACVNUNOR¬
ainibus dirimens usque adultimum gradum subtraxerit & pro pinquitas ce desit¬
rit eamrur sur l& matrimonii uinculo &pect& rep&& & quodam modor euocat fu¬
gientem id eo aut̃ urque ad satum generis gradum consanguinitas constituta est
ut sicut ui. a &atibus mundi generatio & hominis status finitur ita propinquitas ge

Expanded text:
ec consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex haec matrimonii vinculo repetit, et quodam modo revocat fugientem . Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est , ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita propinquitas ge
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cum queritur quid interregemsit & tyrannũ adiecta differentia quidut̃ que
sit diffinitur utrex modestus& temperans Tprannus uero crudelis. Inter haec

Expanded text:
ut cum quaeritur quid inter regem intersit et tyrannum, adjecta differentia quid uterque sit definitur, ut rex modestus, et temperans, tyrannus vero crudelis. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
ecatac sceua & cencesceua. Cata sceuar confirmatio. Xn¬
prepositȩ rei anas ceueaũ contracꝯa superiori est reuincit it non fuisse
aut non eẽ quod ncctũ ccutfactũ ccutclictũ eẽ ꝓponit̾ ut siquiscimer aẽ neg&

Expanded text:
Catasceua et Anasceua . Catasceua est confirmatio propositae rei. Anasceua autem contraria superiori est. Revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum, aut factum, aut dictum esse proponitur; ut si quis Chimaeram neget
Abbreviated transcription (Latin):
suc curritis urbiincensae ꝗ excesserunt dii. unde si uobis cupido cesta est mesequi¬
Audentẽ adextremaruam: in media arma & moria m̃r: Y perbole est excelsitas
fidẽ ex cedens ultra quã credendũ est ut sidera uerbera unda & terrã int̃ fluctus

Expanded text:
sucurritis urbi incensae, quia excesserunt di; unde, si uobis cupido cesucurritis urbi incensae, quia excesserunt di; unde, si uobis cupido ceaudentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est efidem excedens ultra quam credendum est, ut: sidera uerberat unda Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
ceũ liquens aurora cubile. Uult enĩ dicere iã luciscebat aut diesostus erat :
hocenĩ circuitueuitat obscenitatẽ. & decentero ostendit concubitũ. Yper¬
ba ton transcensio cũ uerbũ aut sententia ordine cõmotatur huius spocies
quinq: anastro phessteron uel ꝓteron. parenthesis timesis. sint hesis
Anastrophȩ uerborũ ordo p̃posterus ut litora circũ procircũ litora
Parent he sis ubinostrã sententiã interponimur qua ex medio remota integes sermo
ꝑdurat ut aeneas neque enĩpatrius consistere mentẽ passusa mor rapidũ adnauis
pmittit achaten estenĩ ordo aenea : s rapi p̃mit̃ achaten nã llud in mediũ paren¬
nebule cir cũdea fudit amictu procir cũ fudit: Sint hesisubi ex omnipaste con¬
fu sa sunt uerba ut illudiuuenes fostissima frustra pectora siuobis audendi¬
ex trema cupido est cesta sequique sit rebur fostuna uid&is ex cessere om̃s aditis
dras que relictis di quiburimperiũ hocst&erat suc curritis urbi incensae moriamur

Expanded text:
ceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: 'dies ortus erat'. Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synthesis. Anastrophe est verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo perdurat, ut Virg. Aen. 1, 643: Aeneas neque enim patrius consistere mentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parennebulae circum dea fudit amictum, pro 'circumfudit'. Synthesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illud Viextrema cupido / certa sequi, quae sit rebus fortuna uidetis: / excessere omnes adytis arisque relictis / di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi / incensae, moriamur
Abbreviated transcription (Latin):
niliae naem & suboctauio cesccre. sub fecti consules pacpius & pop peus legẽ tulerunt
quac a nominibus eor appellantur pceptecpo pea continens patrum p̃mix prosus¬
cipiendis liberis sub eodẽ quoq: impercctore falcidius tiibunus plebis legemfecit ne
quis plus inextraneis tefiamento ligcer & quẽcut quacs tac pirs suꝑess& here dibus
excunis nomine lex falcidia nunc cupata est: Aquilius quoq legẽ c̃didit quae ac¬
Acopic reru qua sicsatun tate undea fectura scbere ÷ poemetauana condere

Expanded text:
fecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae haca copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere,
Abbreviated transcription (Latin):
citur in ꝑside : Cimedia inuenitur ince.¬
rebro piscis eiusdem nominis. candicda
et oblonga p̃saga rerum. Nis feruntur
magi signa tranquillitatis aut tempesta¬
tis p̃uidere Belloculus albicans pupillã
cingit nigram e medio aureo fulgore
lucentem. et ꝑꝑ speciem assiriorum regi
belo dicatam. unde et appellata Ep̃i¬
melas dicitur cum in candila gẽma
suꝑne nigrescat color. unde et nom̃
habet. Ex hebenus speciosa et candida
qua aurifices aurum poluunt: De¬
A iuxta flum̃ eiuscdem nominis. po¬
stea pluranis in terris Est antem ni:¬
gra habens in medio circulos nigros et al-¬
bos iunctos ⁊ uariatos similes ematidi:
Magi sub situ earum si creclitur tempesta.¬
tes auertunt. flumina sistunt: Absictoᷤᷤ
nigra et ponderosa distincta uenis ruben¬
tibus: Hec excalefacta ignis septem dieb
calorem tenet. Aegiptilla nigra est radi¬
ce cerulea facie ex egipto ubi inuenit᷑ uo¬

Expanded text:
citur in Persida. Cinaedia invenitur in cecitur in Persida. Cinaedia invenitur in cerebro piscis eiusdem nominis, candida et oblonga. Praesagare his ferunt maris signa tranquillitatis vel tempestatis. Beli oculus albicans pupillam cingit nigram e medio aureo fulgore lucentem, et propter speciem Assyriorum regi Belo dicatam; unde et appellata. Epimelas dicitur quum in candida gemma superne nigricat color; unde et nomen habet. Exebenus speciosa et candida, qua aurifices aurum poliunt. a iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vo
Abbreviated transcription (Latin):
argarita prima canelidarũ gemmarũ
quã inde marmaritũ aiunt uocatum qd̃
in conculis conclusum maris hoc genus lapi-¬
dum inuenit᷑: In est enim in carne coelee calcu¬
lus natꝰ sicut in cerebro piscis lapillus Gignit᷑
aũ de celesti rore. quẽ certo anni tempore co¬
dee hauriunt: Ex quibus margaritis qui¬
dã uniones uocant᷑. aptum nom̃ habentes
qd̃ tantũ unus nunquã eluo uł plures simł
inueniant᷑: Meliores aũ candide margarite
quã que flauescunt. Illas enĩ aut iuuentꝰ.
aut matutini roris conceptio readit candidaᷤ.
Nas senectus uel uesꝑtimis aer gignit obscir

Expanded text:
argarita, prima candidarum gemmarum, quam Indi margaritam aiunt vocatam, quod in conculis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt: ex quibus margaritis quidam uniones vocantur: aptum nomen habentes, quod tantum unus, nunquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae, quam quae flavescunt. Illas enim juventus aut matutini roris conceptio reddit candidas. Has senectus vel vespertinus aer gignit obscur
Abbreviated transcription (Latin):
igurȩ accentium decainsunt quaea grãmaticis pro uerborum distinctionibus
ad ponuntur: Oxit id est acutus accentus linia a sinistra paste indextrã pastẽ
fitita x pereos pomene id est circumf lexus linea dea cuto & grauifacta ex primitꝰ
culi inferior iacensita cphen idest coniunctio quia duo uerba cõnectit subiecta
uirgulauersui circum flexa sitita .* diastole id est distinctio quȩ contrario separat
dextera parscirtuli s ubposita uersuifitita .ꝯ. a postrophos parsitem est circuli dex¬
tera & ad summã litteram ad posita fitita .. qua nota deesse ostenditur in sermone
ultima uocalisut tribunal protribunale Dasia quđ interpra&atura spiratio
id est ubi .h. lit tera ponideb& talifigura notatur .I. psi lequo dinter pra&atur
siccitas siue purum id est ub h littera pominondeb& talinota ostenditur I quo¬
rumduorum accentuum figurã latini exipsa littera aspirationis fecerant : Vn¬

Expanded text:
igurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem fit ita: `. Περισπωμένη, id est circumflexus, linea de acuto et gravi facta, exprimitur culi inferior, iacens ita:  ̆. Ὑφέν, id est coniunctio, quia duo verba conectit, subiecta virgula versui circumflexa, fit ita: . Diastole, id est distinctio, quae e contrario separat, dextra pars circuli supposita versui, fit ita: . Apostrophus pars item circuli dextra et ad summam litteram adposita, fit ita: , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura notatur: . ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ad textum recurrens eius dem sermonis ueluersiculi sciat es se ex possitionem cuius simi¬
lem suꝑ iacentem notã inuenerit:
XI. DRUOTIS UULRARIBUS
ulgarer nota sennius primus mille & centuminuenit: Notarum ususerat ut
quic quid pro contentione aut in iudicuis dicer&ur libraris criberent complures
simul astantes diuisis interse pastibus quod quis que uerba & quo ordine exciper&
Romȩ primus tullius tiro ciceronis libestus cõmentatus est notas. sed tantum p̃possiti¬
onum. Poste um uipersamnius filargius & aquila libertus mecenatis alius alias
addiderunt, De inde seneta contracto omnium de gesto que & aucto numero opur
efficit in quinquemilia. Notae aũt dictae eo quoduerba uel sillabas p̃fixis carec¬
teribus notent & ad noticiam legentium reuocent quas quidedicerunt pripri e
iamnotarii appellantur.
DENOTIS IURIDICIS

Expanded text:
ad textum recurrens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit. § 22 De notis vulgaribus. Vulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt proprie iam notarii appellantur. § 23 De notis iuridicis
Abbreviated transcription (Latin):
rarum fatibus pateat. metropolim
urbem seleuciam ht̃: Cilicia a cilicie
quodam nom̃ traxit. quem ortum
foeniae dicunt. antiquioremq ioue
fuisse. Asserunt: Plurimi᷑ iacet campiᷤ
recipiens ab occiduo liciam. a merr¬
die mare iscium. a t̾go montis tauri
uiga: Nanc cidnus amnis int̾secat :
Matrem urbium ht̃ tarsimemam.
⁊ coriscos. oppidum est. Uñ crocum plu-¬
rimum ⁊ optimũ uenit. spiramine
flagrantior. et colore plus auro: liicia
nuncupata quod ab oriente adiuncta
cilicie sit : Nã ht̃ ab ortu ciliciam. ab
occasu et meridie mare. A septemtrio¬
ne cariam: Ibi est mons chimera qui noc¬
turnis estibus ignem exalat sicut in
sicilia ethna. et uessulus in campania

Expanded text:
rarum flatibus pateat. Metropolim rarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia Aetna et Vesuvius in Campania.
Abbreviated transcription (Latin):
ridiano uicina est licaonie. ab oriente lidie
adheret. ab occidente hellesponto mari t̃mi¬
natur : Huuis regio troia est. quam ex suo
nomine tros appellauit. troianorum rex
ganimedis pat̃: Due sunt autem frigiȩ
maior et minor. Maior frigia smirnã
habet. Minor aũ ilium. Laicaoniam et
carianu erinus fluuiis descendit a frigia.
Lidia sedes antiqua regnorum quã
pactoli unda extulit in diuicias torren¬
tibus aureis. Hec antea meonia dicebat᷑:
Que dum pro breuitate duos fr̃s reges
lidum ⁊ tirrenum ferre non posset. hĩc
ex parte tirrenus cum ingenti multi¬
tudine profectus loca galacie occupaute.
et tirreniam nominauit. li ielia autẽ
a lido regis frẽ qui in prouintia reman.¬
serat cognominata est: Comungitur
aũ ab occidente minori frigie. ab ortu
smirnam urbem ht̃. quam helles fluuiꝰ
cingit: Cuius campos pactolus et ermꝰ
circum fluunt a renis aureis ditissimi
Pamphilia. hisauria ex situ loci cogno

Expanded text:
ridiana vicina est Lycaoniae, ab Oriente Lydiae ridiana vicina est Lycaoniae, ab Oriente Lydiae adhaeret, ab Occidente Hellesponto mari terminatur. Hujus regio Troja est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Trojanorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae, major et minor. Major Phrygia Smyrnam habet; Minor vero Ilium. 42. Lycaonia . . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. 43. Lydia sedes antiqua regum, quam Pactoli unda extulit in divitias, torrentibus aureis: haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre nex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Coniungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Helles fluvius cingit; cuius campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhib
Abbreviated transcription (Latin):
Tra eius ante alias nutrix equorum. Alisã.¬
nis per eam fluit. qui quonlam lydie reg.¬
na disiuing̾it a persis: Asia minor ab arien¬
te cappadocia cingitur. ab aliis partibus
Pithiniam . frigiam. galaciam. lidiam. caria
pamphiliam.isauriam. liciam. atq ciliciam.
Prima asiȩ minoris bithina in ponti exordio
ad partem solis orientis aduersa tracie iacet
multis ante nominibus appellata. Ipsa :
ubi hannibal fugiens ueneni haustu ani-¬
mam expirauit. Galacia dicta a priscis
gallorum gentibus a quibus extitit occu¬
pata : Nam galli in auxilium a rege bithi
niȩ euocati regnum cum eo patrata uic̾¬
toria diuserunt: Sic q deiñ grecis admix¬
europis filia. : Hec ⁊ dardania ex dardano io¬
uis filio dicta. de quo homerus ait: Quem
primum genuit scaelesti ipit̾ arce : Hic
enim ꝓfectus de corintho cuutate pͥmꝰ
uenit in frigiam Est aũ regio troadi su¬
periecta ab aquilonis parte galacie a me¬

Expanded text:
Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amTerra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nanie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis admixEuropis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio dicta. De quo Homerus ait cf. Il. 20, 215: Quem primum genuit caelesti Iuppiter arce. Hic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est auperjecta ab Aquilonis parte Galatiae, a Me
Abbreviated transcription (Latin):
Nmus t̾re canes ingentes sunt tanteq
feritatis. ut tauros p̾mant. leones ꝑi¬
mant : Armenia nuncupata ab ar.¬
m̃to iasonis. ⁊ hessali comite. qui amis¬
so rege iasone. collecta multitudine
eius que passim uagabatur. armaͤniã
ceptte. ⁊ ex suo nomine muncu paure
Sita est aũ int̾ taurum et cauca sũ
a capadocia usq ad caspium mare protensa
habens a septemtrione ceraunios montes. e qͥb:
archa post dilinuum sedisse perhibet᷑. Duplex
est autem armenia superior et inferior. sic̃
due pannonie: Hiberia regio est asiȩ prope¬
montem pontum armenie uincta. In hac
herbe tincture utiles nascunt᷑. Cappadochiã
urbs propria nominauit: Fec in capite siriȩ
sita ab oriente armeniam tangit: Ab occasu
asiam minorem. ab aquilone mare cimme.¬
ricum.⁊ themiscerios ampos quos habuere
amazones. A meridie uero taurum mõtẽ
cui subiacet cilicia ⁊ hsauria usq ad ciliciũ
sinum. qui spectat contra insulam ciprũ.

Expanded text:
Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis ut tauros premant, leones perimant. Armenia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens a septentrione Ceraunios montes, ex cuiuarca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum.
Abbreviated transcription (Latin):
infecunditatem late uagantes: Ex qͥb
quedam agros incolunt: quedam por¬
tentuose ac truces carnib humanis :
eorum sanguine uiuunt: Scithie plur¬
res t̾re sunt locupletes in habitabiles. tm̃
plures. Nam dum in plerisq locis auro
et genimis affluunt. griforum mmima.¬
nitate accessus hominum rarus est :Sma¬
radis autem optimis hec patria est habũ¬
dans: Cianeus quoq lapis ⁊ cristallus
purissimus scithie ÷ fabet et flumina
magna. oscorum fassidem atq araxem:
fntania dicta a silua hircana quȩ
scithie subiacet. habens ab oriente ma¬
re caspium. a merilie armeniam. a
septemtrione albamam. ab occasu hi¬
beriam: Est autem siluis aspera . co¬
piosa inmanibus feris. tigribus. pan¬
therisq ⁊ pardis: De qua uirgiliue:
Albania a colore popłi nuncupata. eaqͣ
albocolore nascuntur: Hec ab oriente
sub mare caspium surgens ꝑ ora oceani
septemtrionalis usq ad meotiles palu¬
des per deserta et inculta extenditur.

Expanded text:
rarum infecunditatem late vagantes. Ex quibus rarum infecunditatem late vagantes. Ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentuosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures; nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum inmanitate accessus hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est: cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Moschorum, Phasiden atque Araxen. Hyrcania dicta a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa inmanibus feris, tigribus pantherisque et pardis. De qua Vergilius Albania a colore populi nuncupata, eo quod alba crine nascantur. Haec ab oriente sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
libie principium ⁊ hostuam nili facit:
Seres oppidum orientis a quo et genis seri¬
cum. et regio nuncupata est: Her a schi¬
thico oceano et mari caspio ad oceanũ
orientalem ampfectitur. nobilibus fron¬
dibus fercilis. equibis uellera decerpun:¬
tur. que ceterarum gentium seres ad
gioni proprius amnis bactrus uocabu¬
lum dedit: Partes huis que plane st̃
pronis nigis ambiintur. que aduerse
indi flunii fontibus t̾minantur : Nȩ-¬
bactria fortissimos camelos nunꝗͣ
atterentes pedes Scithia sicut et̃
gothia a magog silio iafech fertur
cognominata. cuius t̾ra olim fuit in
gens: Nam ab oriente indie aseptẽ¬
trione ꝑ paludes meotides int̾ dami¬
bium ⁊ oceanum usq ad germaniȩ
sines porrigebatur: Postea uero minor ef¬
fecta a dexcera orientis parte qua oce-¬
anus sericus tenditur usq ad mare ca̾¬
pium quod est ad occasum. dehinc a
meridie usq ad caucasi uigum de du¬
cta est. cui subiacet hircania ab occa

Expanded text:
Libyae principium et ostium Nili facit. Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Scythico Oceano et mari Caspio ad Oceanum orientalem inflectitur, nobilibus frondibus fertilis, e quibus vellera decerpuntur, quae ceterarum gentium Seres ad gionis proprius amnis Bactros vocabulum dedit. Partes huius quae pone sunt Propanisi iugis ambiuntur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reBactria fortissimos camelos numquam adterentes pedes. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens fuit; nam ab oriente India, a septentrione per paludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra orientis parte, qua Oceanus Sericus tenditur, usque ad mare Caspium, quod est ad occasum; dehinc a meridie usque ad Caucasi iugum deducta est, cui subiacet Hyrcania ab occas
Abbreviated transcription (Latin):
huc uidetur Nascuntur enͣim ibi poma
iurentia sub tanta specie maturitatis. ut
edendi desiderium gignant: Si carpas. fa¬
tescunt. ac resoluuntur in emerem fumũq
exalant. quasi ad huc arcdeant: Nabathea
regio a nabath filio ismael nuncupata
Iacet autem int̾ uideam et arabiam.⁊
surgens ab eufrata in mare rubrum por¬
rigitur. et est pars arabie: Egiptus que
prius aeria dicebatur ab egyp̾to danai fr̃e.
postea ibi regnante nomen accepit: Hec
ab oriente srie ac marirubro coniuncta.
ab occasu libyam ht̃: A septenitrione ma¬
re magnum. Ameridie uero introrsus
recedit pertendens usq ad ȩthopos. regio
celi mmbribus insueta et pluuuiarum
ignara. Niliis solus eam circumfluens
irrigat. et mundacione sua foecundat.
Unde et ferax frugibus multam partẽ
terrarum frumento alit. ceterorũ qͦq
negociorum ad eo copiosa ut impleat
necessariis mercibus etiã orbem t̾rarũ.
finis egipti canopia a canope menelai
guber natore sepulto in ea insula que

Expanded text:
huc videtur. Nascuntur enim ibi poma virentia sub tanta specie maturitatis, ut edendi desiderium gignant. Si carpas, fatiscunt, ac resolvuntur in cinerem, fumumque exhalant, quasi adhuc ardeant. 26. Nabathaea regio, a Nabath filio Ismael nuncupata. Jacet autem inter Judaeam et Arabiam, et surgens ab Euphrate in mare Rubrum porrigitur, et est pars Arabiae. 27. Aegyptus, quae prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fpostea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopas; regio caeli imbribus insueta et pluviarum ignara. Nilus solus eam circumfluens inrigat, et inundatione sua fecundat; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; ceterorum quoque negotiorum adeo copiosa ut inpleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopea a Canope Menelai gubernatore, sepulto in ea insula quae
Abbreviated transcription (Latin):
adamante seribit᷑ ⁊ signat᷑. Iacinti xonta
mdicus iacintũ prope referens: Quidã aũ
eorum cristalli similes capillamentis inter¬
currentibus obscurant᷑. ex quo etiam uicio
illorum nomen est: Amitisti xontas appel
latus. quia eus extremꝰ igniculus in amitisti
uolam exit. Celedonia. ex hirandinũ co¬
bore uocata ⁊ duorũ est generũ. quarũ una
ex altera parte purpurea. secunda pur.¬
purea nigris int̾uenientib maculis Cia.¬
nia scithie gẽma cerulea coruscans nitore¬
purpureo. in t̾elũ et punctulis int̾mican.¬
tib anratis puluiculis uariãs Nodrtis
rosea est. et ex eo nom̃ accepit:
De candidis.

Expanded text:
adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio ilatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea Scythiae gemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nomen accepit. De candidis
Abbreviated transcription (Latin):
spũ folia appropinquantia. De
nt̾ purpureas gemmas principatum
amecistus indicus tenet. Ametistus
purpureꝰ est ꝑmixto uiola cio colore
⁊ quasi rose nitore.⁊ lenit̃ quasdã flãmu¬
las sundens Alterum eius genus descend̃
ad iacinctos Causam nominis eius effert̃.
quia sit quiddam in purpura eius ñ ex
toto igneum .s unicolorem habens: Est
autẽ sculpturis facilis : Genera eius .U.
Saphirus ceruleus est cum purpura habẽs
pulueres aureos sparsos. optimꝰ aput me¬
dos. nũquã tam̃ ꝑlucidus. Iacintus ex
nominis sui fulgore uocatur. Itec in ȩ¬
tiopia cȩ inuenit᷑ deruleũ colorẽ habẽs.
optimꝰ qui nec rarus est nec densitate ob¬
tunsus. s ex utroq temꝑam̃to lucet.
purpuraq resulgens: Nic aũ non ru-¬
tilat equalit̾: Sereno enĩ ꝑspicuus ate
gratꝰ est. nubilo corã oculis euanescit
atqmartescit: In os missus frigidus est
in sculpturis durissimꝰ. nec tam̃ inuictꝰ. Nã

Expanded text:
u folia propinquantia. De purpureis . Inter purpureas gemmas principatum amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera eius quinque. Sapphirus caeruleus est cum purpura, habens pulveres aureos sparsos; optimus apud Medos, nusquam tamen perlucidus. Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tur .i. in pedis posteriore partȩ ad stimu¬
landos e quos. quibus aut pugnandum:
aut currendum. pꝑ pigriciam anima¬
lium. ant timorem: Nam ex timore
stimuli ñcupati. licet sint et libidi.¬
nis stimuli Strigiles ñcupati a tergendo
quod his equi tergantur Caractẽresti ferrũ
caloratum. quo notę pecidibus inurunt᷑:
Caracter autẽ grece. latine forma dicitur.
cauterium dictum. quasi cauturium.¬
dictum q quod urat. et prouida sit in
eum senera q caucio . ut dum uidetur
cuius sit arͣaricia. refrenetur. quod in¬
terdum pro signo. interdum pro cura
adhibetur. ut uis morbi ignis ardore
siccetur.

Expanded text:
tur, id est in pedis posteriori parte, ad stimutur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum caloratum quo notae pecudibus inuruntur: χαρακτὴρ autem Graece, Latine forma dicitur. Cauterium dictum quasi cauturiumium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
alere ornamenta equorum st̃.
et est sermo grecus frena dicta
quod equos fremere cogant. uel quod
hec equi frendant. idest imprimant
et nefrendes dicti adhuc luctantes
proculi. quod nundum aliquid fren-¬
dant id÷ comminuant dentibus.
hinc et faua fresa que mollita est:
liupati sunt freni asperrimi: dicti
autem lupatia lupinis dentibus. qͥ
inequales sunt. Unclȩ etiã eorum
morsus uehementer obest: Camus: ha¬
benas ab habendo dictas. quod hs eqͦ
habeamus. hoc est teneamus. unde
et equi habiles dicti. her retinacula
a retinendo. liora: Capistri a capite
iumentorum dicti. Sella a sedendo.
quasi sedda. Antella. quasi antesella.
siuit et pastella. quasi pastfella Cingu-¬
la hominum. neutri generis. Nam ani-¬
malium genere feminino dicimus
has cingulas. Sagma que corrupte
uulgo salma dicitur ab stratu sagoꝵ
uocatur. unde et cauallus sagmarius . mulas
sagmaria: Capulum sunis a capiendo. ꝗd
eo indomita iumenta compre handant
Calcaria dicta. quia in calce hominis ligã¬

Expanded text:
alerae ornamenta equorum sunt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant et nefrendes dicti adhuc lactantes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sunt, unde etiam eorum morsus vehementer obest. Camus. Habenas ab habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, sicut et postela quasi postsella. Cingulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligan
Abbreviated transcription (Latin):
conpa ratione argum̃tũ est quando percollocationẽ ꝑsonarũ siue caus ar̃ senten¬
tiaeratio sub inpa. tationo formatꝰ ut uerg̃ tupotes aenea manib: subducere

Expanded text:
A comparatione argumentum est quando per collationem personarum, sive causarum, sententiae ratio sub imputatione formatur, ut Virg.: Tu potes Aeneam manibus subducere
Abbreviated transcription (Latin):
ciaũ stcctũ a contencione istesim dicunt latiniaũ non solũ apugna ꝑ quã
expugnant ꝓpo sicionẽ cduersani sedꝙł ineo pars utr aq consistat: Fit ccutem
exintencione & depulsione: Stcctus ccũ causcrũ s̃ duoraetio nachilis & legcelis
deracionali oriuntur coniecturcsinis quaditas translatio define iudicialis
& negociclis: deiudicicli ab solute & al sumtiua, dead sunłtiua concessio remo¬
tio
cyminis relatiocminis compensetio de concessione pur gectio & deprecacio
omectureclis stcctus: cum factũ quod edio obicitꝰ cebdifintquus ftectus est cum

Expanded text:
contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pe
Abbreviated transcription (Latin):
De fi nibus aGrorꝗm.
uines dicti ea quod agri a funicu¬
lis sint liuisi: Mensurarũ enĩ
linee in t̾rarũ particione tendũ¬
tur . ut dimensionis equalitas teneatur.
Iimites appellati antiquo uerbo trans¬
uersi: Nã transuersa omnia antiqu li¬
ma dicebant. a quo ⁊ limina ostiorũ. ꝑ
que foris uel intus itur. ⁊ limites. qd̃ ꝑ
eos in agros foris eat᷑ Finc ⁊ limꝰ uocabu.¬
lũ accepit: Cinguli quoserui publici
aingebantur obliqua purpura : Tmini
dicti qd̾ t̃re m̃suras distingunt atei:
declarant. Iis enĩ testimonia finium
intelligunt᷑. ⁊ agrorũ uꝰtentio ⁊ cer

Expanded text:
De finibus agrorum . De finibus agrorum . Fines dicti eo quod agri funiculis sint divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis aequalitas teneatur. Limites appellati antiquoo verbo transversi, nam transversa omnia antiqui lima dicebant; a quo et limina ostiorum, per quae foris vel intus itur, et limites, quod per eos in agros foris eatur. Hinc et limus vocabulum accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua purpura. Termini dicti quod terrae mensuras distinguunt atque declarant. His enim testimonia finium intelleguntur, et agrorum intentio et cer
Abbreviated transcription (Latin):
ũ causa. Noualia enĩ semel erunt cum
fructu. ⁊ semel uacua Squalidus ag̾
quasi excolidus. quod iã a cultura exierit.
sicut ex consul. qd̃ a consulatu ȩ cliscesse¬
rit. Uliginosus ager est semꝑ humidus
re est humor naturalis. ab ea ñ quã
recedens: Subsciua sunt proprie. que
sator de materia p̃cidens: quasi suꝑua.¬
cua abiecit. Uñ et subsiciua iagri qͦs
in ꝑtica diuis oᷤᷤ recusant. quasi sterile̾
uel palustres: Itẽ subsiciua. que in di¬
uisura agri non efficiunt certuriam.
.i. iugera ducenta Area dicit᷑ tabir¬
larum equalitas: Dicta autem area
a planicie atq ȩqualitate. unde ⁊ ara:
aliiareã uocatã dicunt qd pro tritu¬
randis frugib eradat᷑. uel quod ñ tri¬
turent᷑ in ea nisi arida. Pratum est
cuius feni copia arm̃ta tuentur.
cui ueteres romam nom̃ indiderũt
a eo qd̾ protinus sit paratũ. nec mag¬
ta aũ eẽ dicunt᷑. que serari possunt.
Paludes dicte a pale pastoridea. qd

Expanded text:
um causa. Novalia enim semel cum um causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidusor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt proprie quae sutor de materia praecidens quasi supervacua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocatam dicunt quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magta autem esse quae secari possunt. Paludes dictae a Pale pastorali dea,
Abbreviated transcription (Latin):
quadrifarius diuiditur: Aut enĩ aruus :
borib aut pascuus. qui herbis tantũ ⁊
animalib uacat. aut floreus. qd sint
horti apibus congruentes ⁊ florib qd̃
setutus : Nura ueteres incultos agroᷤᷤ
dicebant .i siluas ⁊ pascua. agrũ uͦ qͥ
colebat᷑: Nã rus ÷ quo mel. quo lac. qͦ
petus haberi pot̾. uñ ⁊ rusticus nomi¬
nat᷑ Fec ÷ agrestiũ pͥma ⁊ octosa fe¬
licitas: Seges ager est in quo serit᷑.
uñ uirgiluis Illa seges demũ uatis
respond auaria gricole : Cõpascuus
ager dictꝰ. quia duusoribus agrorũ relictus ÷
ad pascendũ cõmunit̾ uicinis: Alluuius a-¬
ger ẽ quem paulatĩ fluuius in agrũ redd̃
arcifinius ager dictus est. quia certis li¬
nearum mensuris non continetur. sar¬
centur fines eius obiectu fluminũ. mõ.¬
tiũ. fluminũ arborũ. unde et in agris
nichil sub se cibori int̾uenit: Noualis
ager est primum procissus. siue qui alt̃¬
nis annis uacat nouandarũ sibi uiri¬

Expanded text:
quadrifariam dividitur. Aut enim arvus est arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod secutus est. 7. Rura veteres incultos agros dicebant, id est, sylvas et pascua, agrum vero qui colebatur. Nam rus est, quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest. Unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. 8. Seges ager est in quo seritur, unde et Virgilius: Illa seges demum votis respondet avari Agricolae. 9. Compascuus ager dictus, qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. 10. Alluvius ager est, quem paulatim fluvius in agrum reddit. 11. Arcifinius ager dictus est, quia certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines ejus objectu fluminum, montium, arborum, unde et in iis agris nihil subsecivorum intervenit. 12. Novalis ager est, primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi viri
Abbreviated transcription (Latin):
late patentes publici pͥuatiq quos ini¬
cio ñ mancipacione .s quisq ut potuit
occupauit. atq possedit  Uñ ⁊ nuncu¬
pati: fundus lictus qd eo fundat᷑ uł
stabiliat᷑ patri monum̃tũ fundus
aũ ⁊ urbanũ edificiũ ⁊ rusticũ intel¬
ligendũ est: Precdiũ quad ex omnib

Expanded text:
late patentes publici privatique, quos inilate patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praed
Abbreviated transcription (Latin):
asa ÷ agreste habitaculum. pͣilis atq
uirguitis harunlinib q contextum.
quib posset̃ homines tueri aui frigoris. uł
caloris inuiria: Tuguriũ casula est quã
faciunt sibi custodes uinearũ. ad tegim̃
sui. quasi tegurium. siue ꝑꝑ ardorem soł
et radios declinandos. siue ut inde uel ho¬
mines uł bestiolas que insidiari solent
natis frugib abigant: Ftanc rustici ca¬
panã uocant qd unũ tantũ capiat : Tes¬
cuã quidã putant esse tuguria. quidã loca
p̃rupta ⁊ aspera: Magalia edificia numi¬
darũ a grestium oblonga. incuruis late.¬
ribus tecta. quasi nauiũ carme sunt. siue
rotunda in modũ furnarũ. Et magalia
dicta quasi magaria. quia magar pu-¬
nici nouã uillam elicunt. una litera cõ-
ger latine appellari dr᷑¬
eo quod in eo aliquidagat᷑. Alii agrũ
a greco nomine manifestius credt̃. Uñ ⁊
uilla grece coragros dr̃. Uilla a uallo.
h: aggere t̾re nuncupata qd pro limi-¬
te constitui solet. Possessiones agri sunt

Expanded text:
asa agreste habitaculum, palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris injuria. Tugurium faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commger Latine appellari deo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri
Abbreviated transcription (Latin):
IIII Dolietitiũ dictũ quasisolis. statio ꝙtunc sole state crescant diesuel nocter: Ne qui noctiũ
Dappellectũ qđ tunc dies horcrũ spactio aequali connistaent: Nuor aũ soli stitice unũsti¬
uũ octacuo Ralendocrũ iuliccrũ de quotẽpore. remeccre sol adinferiores incipit circulus aliud
hiemale octccuo hł iceñ quo tẽpore rol clciorers incipit circulos petere unde& ie males solis¬
titu diesmini m sicut aestiui mcexim inuenit̾: Itẽ duor̃ aequino ctic unũ uer nale & ccliudaut¬

Expanded text:
iis. Solstitium dictum quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel noctes. Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. Duo sunt autem solstitia: unum aestivum, VIII Kal. Iul., de quo tempore remeare sol ad inferiores incipit circulos; aliud hiemale, VIII Kal. Ian., quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. Item duo sunt aequinoctia, unum ver
Abbreviated transcription (Latin):
torũ non senser intinedicina : Antiquar aut medicinaherbis tm̃& suciserat Tali señimedendi uius
cepit deindeferro & cacteris medicam̃tis. Omnis autcuracio autex contrariis autex uisibibu fao hib&

Expanded text:
torum non senserit medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et succis erat; talis enim medendi usus cepit: deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhib
Abbreviated transcription (Latin):
teostrote sunt. le laborata arte pictu
paruulis crustis ac tessellis tinctis
in uarios colores: Tesselli aũ a tesseris
nominati. id ÷ quadratis lapillisꝑ di.
minutionem:
De Piastis.

Expanded text:
thostrota sunt elaborata arte picture parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesselli autem sunt a tesseris nominati, id est quadratis lapillis per diminutionem. De plastis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰtriquippenomine cõgnomen sectatoribus datum est: Xp̃iani autẽ olim
aiuideir quasi obproprio natarei uocabantur. pro coquod dñs nosteratq: saluator aui¬
coquadamgalileae nazareursit appellatur non seaut̃ glori&ur xp̃ianum qui nomen
hab& a& facta non hab& ubienim nomen sequutũ fuerit opurcertirsime ille est xp̃ianus¬
quia se factis ostendit xp̃i anumambulanr sicut & ille ambulauit a quo & nomentraxit
Catholicus uniuersalis siuegeneralir interp̃tatur. nam greciuniuersale catholicã uocat.
Ostodox usestrecte credens &utereditracteuiuens osto enim grecrectedicitur. doxoNloria
dis fidelir ud nuꝑrenatur interp̃tecripotest : Catacum inurdictur ꝓeo qui a obued oetrinam
fidciaudit nccdumta menbabtisiũ recepit Namcatacuminus greccauditor interp̃tatur :
Conp&ens uocator qui postinstructionẽ fidei. Conpetitgratiam xp̃i inde apetendo comp&en¬

Expanded text:
tri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Iudaeis quasi opprobrio Nazaraei vocabantur, pro eo quod Dco quodam Galilaeae Nazaraeus sit appellatus. 3. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet, et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est quia se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, recte, dicitur: doxa gloriadis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpeten
Abbreviated transcription (Latin):
inmare cadentia uenerem creauerunt ideo fingitur quiani si
humor decaelo interram discende rit nihilcreatur Gupidinem
uocatum ferunt ꝓpt̃ amorem est enim de monfornicationis quiideo
alatus pinguitur qui nihil amantibus leuius nibil nutabilus in uc¬
nitur Puer pingurtur quia stulturest & inrationabilis amor sagit¬
tam & facei te nerefi ngitur sagittã qui amorcoruulnerat
fecetm quia iuflam mat. Pandicunt greci latini C siluanum deũ
susticorumquȩ iniupaturae simili tidine formauerunt:
Vnde & pandictus est. id est omne fingunt enim eum & uniuer sibelimen¬
tor̃ specie hab& enimcornua in similitudine radiorum solis & lune. dis¬
tinc tã maculis hab& pellem ꝓpt̃ caelisidera sub& eius facies ad simili¬
codes caprinas ungulas habent ut soliditatemterre ostendat quem uo¬
lunt rerum & totius nature deum unde pansiom niadicunt : Isis lingua
aegiptiorum terra apellatur quã isin uolunt eẽ: fuit aũt isis regina aegyp¬

Expanded text:
in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur: sagittam, quia amor cor vulnerat: facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt: unde et pan dictus est, id est, omne: fingunt enim eum ex universali elementorum specie: habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae: distinctam maculis habet pellem, propter coeli sidera. Rubet ejus facies ad similit feras, et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae Deum; unde Pan, quasi omnia dicunt. 84. Isis lingua Aegyptiorum terra appellatur, quam Isim volunt esse. Fuit autem Isis regina Aegyp