comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
romano defensori siciliae. Euenitadnos
clericos intuo facias iudicio ex hiberi.
Quodsi ltaest ualdeeẽ constat in con¬
gruum. hactibi auctoritate prȩci¬
pimus ut hocdenuo non facere p̃sumas.
Sedsiquis contraquem lib& clericum
causam habuerit ep̃m ipsius adeat ut aut
ipse cognoscat. aut certe ab ipsoiudices
deputentur. aut si fortas se ad arbitres
eundem est partes adeligendum ab ip¬
so executio deputata com pellat.
Si quis uero uel cdericus uł laicus contra
epm causam habuerit. tuncte inter¬
ponere debes ut inter eos aut ipse cog¬
noscas. aut certe team monente sibi
iudices eligant. nam si su a unicui que
ep̃o uiris dictio non seruatur. quid ali¬
Item nuntiatum nobis est quiaquos¬
dam clericos qui a reuerentis si mo
culpa in pęnitentia missi sunt.
nesciente eo tua illos exinde auctori¬
tate eieceris. quod siuerum est rẽte
omnino in honestam & non leuiter
increpandam fecisse cognoscas. Eosdẽ
ergo clericos ep̃õsuo sinemora resti¬

Expanded text:
Romano defensori Siciliae. Pervenit ad nos clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas. Sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab eo judices deputentur; aut si forte ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso exsecutio deputata compellat. Si quis vero clericus vel laicus contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliundatur? Item nuntiatum est nobis quia quosdam clericos qui a reverendissimo fculpa, in poenitentiam missi sunt, nesciente illo, tua illos exinde auctoritate ejeceris; quod si verum est, rem te omnino inhonestam et non leviter increpandam fecisse cognoscas. Eosdem ergo clericos episcopo suo sine mora resti
Abbreviated transcription (Latin):
mendus est . ut sit in quastipu latiocom¬
mittatur. Aliterenim cauisse recte
Adertor si prouoc& in cius modi ter¬
tiam cauere deb& quanti causa aestiman
Abeo a quo appellatum est adeumqui
deappellatione cogniturus est lit terȩ
dimis soriae diriguntur. quae uulgo
apłi appellantur quorum postulatio
ficio facienda est: Ista iam superius
subtitulo decautionibus & poenis ap¬
pellationum inter praetata est :
Qui intratem pora praestituta dimis¬
sorias non postulauerit uł acceperit
uel red diderit rescriptione ab agendo
submou&ũr. & poenam appellationis
XXXUII DERED DENDISCAUSIS
APPELIATIONVM.
Merito appellationes causae capitalis
& ipsaratione status non nisi ꝑ nosm&
ipsos ꝓsequi pos sumus nomo enim absens
aut duci in seruitutem potest aut dam nari.

Expanded text:
mendus est, ut sit, in qua stipulatio commendus est, ut sit, in qua stipulatio committatur: aliter enim recte Adsertor si prouocet, in eius modi tertiam cauere debet, quanti causa aestimataAb eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est, litterae dimissoriae diriguntur, quae uulgo apostoli appellantur: quorum postulatio ficio finienda est. Ista jam saperius sub titulo de cautionibus et poenis appellationum interpretatQui intra tempora praestituta dimissorias non postulauerit uel acceperit uel reddiderit, praescriptione ab agendo submouetur et poenam appellationis e reddendis causis appellationum Meritum appellationis causae capitalis et ipsam rationem status non nisi per nosmet ipsos prosequi possumus: nemo enim absens aut duci in seruitutem potest aut damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
dat expeditissimum est poenam ipsam
uel quid aliud proea deponere. Lecessẽ
enim non hab& sponsorem quis uel fi¬
de iussorem dareaut praeiens eẽ sed si
contra eum fuerit pronuntiatum
perdat quod de posuit. IA T P¬
Siquando litigatoros dedando prae¬
sentiae suae fideiussorem contentio est
si aliꝗs incaptionem uerborum proiu¬
dicium timeat & propterhoc side¬
iussorem darenollit potest certum
aliquid derebus suis poenȩ causa de po¬
nere. sed si contraeum fuerit iudicatũ
& ipsedefuerit ꝑd& quod de posũit.
Quotiens in poena appellationis cau&ꝰ
tam unus quam plures fideiussores si
idonei sint daripossunt. sufficitenim
&iam perunum Idoneum indẽpni¬
Siplures appellant cautio unasufficit :¬
& si unus caueat omnibus uincit.
Cum a pluribus sententiis prouocatur
singulae cautiones exigen dae sunt
& de singulis poenis spondendum est:
tiones de singulis sententiis faciendȩ st̃:¬
redeb& specialiter incautione ex pri¬

Expanded text:
dat, expeditissimum est poenam ipsam dat, expeditissimum est poenam ipsam uel quid aliud pro ea deponere: necesse enim non habet sponsorem quis uel fideiussorem dare aut praesens esse: et si contra eum fuerit pronuntiatum, perdit quod deposuit. Quotinter litigatores de damno praesentiae suit fidejussoris contentio est, si aliquis in cautione verborum praejudicium timeat, et propter hoc fidejussorem dare nolit, potest certum aliquid de rebus suis poenae causa deponere; sed, si contra eum fuerit judicatum, et ipse defuerit, perdet quoQuotiens in poena appellationis cauetur, tam unus quam plures fideiussores, si idonei sint, dari possunt: sufficit enim etiam per unum idoneum indemniSi plures appellant, una cautio sufficit, et si unus caueat, omnibus uincit. Cum a pluribus sententiis prouocatur, singulae cautiones exigendae sunt et de singulis poenis spondendum est. tione re debet, specialiter in cautione expri
Abbreviated transcription (Latin):
Veliberum quis & solutum haber&
arbitrium r&ractandȩ & reuocandȩ
sententiae & poenatem pora appella¬
toribus praestitutȩ sunt quod nisiluste
appellauerint tem pora ad cauendum
inpoena appellationis quinq: dierum
prestitutȩ sunt: Igitur ignoranssi in eo
loco ubi appollauit cauere deb& ut ex
die acceptarum litterarum continui
acceperit computantur. IAsTER̃E¬
Propter superfluam appellatorum licen¬
tiam nein rȩtractan dis uelrenuo¬
candis sententiis liberum habere arbi¬
trium uiderentur. & tempora appella¬
tionis & poenȩ constitutȩ sunt ut quȩcũq
iudiciqui causam eius audiuit appellare
&ad alium iudicem prouocare uoluerit.
infraquinq die appell&. & hi ipsis quin
quediebus adiudicem adquem ꝓuocauerit
sinealiquadissimulatione perueniat.
& ipsẽdies in quo accepit lit teras in his
quinq: diebus specialiter comput&ur.
Quods̃ longius iter sit exceptis hisquinq
diebus spatium dierum quo iterpossit¬
incaptione uerborum in cauendo inci¬

Expanded text:
m haberet arbitrium retractandae et reuocandae sententiae, et poenae et tempora appellatoribus praestituta sunt. Quod nisi iuste appelauerint, tempora ad cauendum in poena appellationis quinque dierum praestituta sunt. Igitur morans in eo loco, ubi appellauit, cauere debet, ut ex die acceptarum litterarum continui acceperit computantur. NePropter superfluam appellatorum licentiam, ne, in retractandis vel revocandis sententiis, liberum habere arbitrium videantur et tempora appellationis et pene constitute sunt, ut quicumque apud iudicem qui causam eius audivit appellare et ad aliud iudicium provocare voluerit et infra quinque dies appellet et in his quinque diebus ad judicem, ad quem provocaverit, sine aliqua dissimulatione perveniat,  ipse dies, quo accepit litteras, in his quinque diebus specialiter computetur. Quod si longius iter sit, exceptis his quinque diebus spatium dierum, quo iter agi possitin captionem uerborum in cauendo inci
Abbreviated transcription (Latin):
lubemus om̃s de inceps qui scripturas nera¬
rias conmiscuntur. cum quid in iudi¬
cio promiserint nisi ipsi ad struxerint
ueritatem ut susceptae scripturae &
falsi reos esse detinendos. Dat̃ priđ iđ

Expanded text:
Iubemus omnes deinceps, qui scribturas nefarias comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut suspectae scribturae et falsi reos esse detinendos. Dat. prid. id.
Abbreviated transcription (Latin):
& euodio coñs. IA TERE
Quic quid prae sentibus partibus in
causis suerit ordinatum. habebit
plenissimam firmitatem nec poterit
in mutari. XUI. De fructibus & litis
aa olibrio pp̃o Litigator uictus
quem inuasorem alienae rei predonem¬
ue constabit. sed & qui post conuentionẽ
rei incubarit alienȩ nonsolarei redibi¬
tione teneatur. Nec tantum simploꝵ
fructuum praestationem auteorum
quos ipse percepit agnoscat. sed duplos
fructus & eos quos percipi oportuis so
non quoseum redigis se constabit ex soluat.
& predoniquidem ratio adie inuasi loci
usq ad exitum litis habeatur. Eiuero
qui simpliciter ten& exeo quore inludiciũ
deducta scientiam malȩ posiessi onis
accepit. Circa heredes quoq: succendentes

Expanded text:
et Euodio conss. Interpretatio. Quidquid praesentibus partibus in causis fuerit ordinatum, habebit plenissimam firmitatem, nec poterit inmutari. DE FRVCTIBVS ET LITIS  Litigator victus, quem invasorem alienae rei praedonemve constabit, sed et qui post conventionem rei incubarit alienae, non in sola rei redhibitione teneatur nec tantum simplorum fructuum praestationem aut eorum quos ipse percepit agnoscat, sed duplos fructus et eos, quos percipi oportuisset, non quos eum redegisse constabit, exsolvat. Et praedoni quidem ratio a die invasi loci usque ad exitum litis habeatur; ei vero, qui simpliciter tenet, ex eo, quo re in iudicium deducta scientiam malae possessionis acce
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis remalienam male possederit
si iniudiciosuerit superatus quod remsibi
non debitam occupare praesum pserit.
Sed& ille qui conuentus a certodominored¬
dere peruasa noluerit non solum ꝓ hac
ipsare reddenda cum superatus fuerit
teneatur. sed fructus rei ipsius duplos
ex eo tempr quores perua saest cogatur
ex soluere non quales seipsedixerit colle

Expanded text:
it, si in iudicio fuerit superatus, quod rem sibi non debitam occupare praesumpsit, sed et ille, qui conventus a certo domino reddere pervasa noluerit, non solum pro hac ipsa re reddenda, cum superatus fuerit, teneatur, sed fructus rei ipsius duplos ex eo tempore, quo res pervasa est, cogatur exsolvere
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit paulominus ab angelisminorari.
Quidergo mirum si homose propter
hominemadtrahit. nec tamen mino¬
ratur sensuscum sic adtrahitur. quia
tanto subtilius superiora pen&rat.
Quanto humilius proamore conditoris
nec inferiora contemnit. Quid indig¬
num nobis uel difficile est si supra in¬
fraque animum ducimus quieadem
manu corporis lauamus faciem qua
&ĩam calciamus pedem : beatus
igitur iob quia cum magna ager&.
minima non despexit dicat. & cau
ui deo ne ad proferendam senten¬
tiam um quam praecipites eẽ debe¬
amus n&o mere in discussa iudicemꝰ
nequȩ lib& mala audita nos mo¬
ueant ne passim dicta sineꝓbatione
credamus. Quod pro fecto pene¬
trare perti mescimus. si auctoris nr̃i
subtilius facta pensemus. Ipseꝗppe
ut nos a praecipita sententiae ꝓlatione
compescer&. Cum omnia nuda &a ꝑta
sint oculis eius. mala tam̃ sõdomae

Expanded text:
voluit paulominus ab angelis minorari. voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, ratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret minima non despexit, dicat: Vet. ur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus? Nec quaelibet mala audita nos moveant, nec passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus. Ipse quippe, ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda, et aperta sint oculis ejus; mala tamen Sodomae
Abbreviated transcription (Latin):
uiam prouideant qui interrenis ne¬
gotiis uacant. Quatenus uelut
adlumen oculorum pesambu l&.
Etrursum quicquid terrenis negotus
implicatiagunt. hoc ad maiorum
utilitatem referant. Vt pescuius
uia prospicitur. non sibi tantũ modo
sed& ĩam oculis gradiatur. Dũ ltaq
sibi inuicem alternant administra¬
tione conueniunt miromodo agit᷑
ut quia e lecti quiq: uicissim sibim&
impendendo quodualent faciunt.
eorumsiant opera &iam quae facere l psi
quiacum proximorum causis exteri¬
oribus qui apte deseruiant de suntt
debenthi quoq: qui spiritalibus donis
plenisunt. Eorum infirmitati con¬
descendere. Terrenisq illorũ neces¬
sitatibus in quantum decent᷑ ualent
caritatis condescensione seiu retis
nec tȩ dere animum deb& si sensus eius
contem plationi spiritalium semper
intentus aliquando prodispen sandis
rebus minimis quasi minoratur inflec¬
titur. Quando illud uerbum perquod
constat omnia creata ut pro dess&
hominibus adsumpta humanitate

Expanded text:
ovideant, qui in terrenis neovideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate,
Abbreviated transcription (Latin):
mittant. Vnde morses quoque ad
populum uiros prose septuaginta
constituit . ut quanto se ab exteriorib:
causis absconder&. tanto ardentius
interna pen& rar&. Sic quesit ut&
sum mi uiri magis adspiritalia dona
proficiant dum eorum mentemres
insimȩ non conculcant. Qrur sum
Viri in eccła ultimi sinebono opereni
uiuant dum in rebus exteriobus in¬
ueniunt rectaquaeagant. Sc̃aꝗppe
eccła sic consistit unitate fidelium.
sicut corpus nr̃m unitum est c̃page
mem brorum. Alianamq sunt
mem bra incorpore quae intuendae
lucide seruiunt. Alia quae a terrae tactu
minime disiunguntur. Oculus quippe
luci intenditur & necae cariua leat
apuluere custoditur. Pesuero tuno
suum ofsicium recte peragit cũ susci¬
piendum terrae puluerem non refugit
Quaetamen corporis mem brauicissim
sibi sua officia in percipiendo copulant᷑
ut pesoculis currat. & oculus pedipspi¬
debent & officio eẽ distincta & cari¬
tate coniuncta. Vt summi uiri eorũ

Expanded text:
mittere. Unde Moyses quoque viros ad mittere. Unde Moyses quoque viros ad populum pro se septuaginta constituit , ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut et summi viri magis ad spiritualia dona proficiant, dum eorum mentem res infimviri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis currat, et oculus pedi prospie, etsi officio distincta, sunt charitate conjuncta.
Abbreviated transcription (Latin):
ut proph&is. Sed quia spiritalia dona
non caperent. si terrena eos negotia
de pressissent. Longe ante pręmisit
dicens Contem ptibiles quist̃ in eccła
illos constituite ad iudicandum.
Acsi a perte dicat. Quiminoris meri¬
tisunt in ecclesia & nullis magnorũ
donorum uirtutib: pollent. Ipsid&
renis negotiis iudicent . quatenus
perquos magna neque unt bonaminora
suppleantur quos & contemptibi les
nominat & tamen sapientes uocat.
cum dicit. Sic non est sapiens quisquã
interuos qui possit iudicare inter fratrẽ
suum qua exroquid colligitur nisiut hi
terrenas causas examinent qui ex terio¬
rum rerum sapientiam perceperunt
qui autem spiritalibus donisditati sunt.
profecto terrenis nondebent negotiis
implicari. Vt dum non coguntur in¬
feriorabona disponere. exertiuale
ant bonis superi oribus deseruire
Sedcurandum magnopereest ut hi
quidonis spiritalibus emicant. nequa¬
quam proximorum infirmantium
aliis quibus dignum est trac tanda cõ¬

Expanded text:
ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si terrena eos negotia depressissent, longe ante praemisit, dicens: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Ac si aperte dicat, qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens inter vos quisquam, qui possit judicare 627 inter fratrem suum ? Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapiequi autem spiritualibus donis ditati sunt, profecto terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur infeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infialiis quibus dignum est, tractanda com
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt hi sunt : qui oran do pro¬
dicando spiritalibus actibus uigilan¬
do : scãm eccłam a malignorũ spiri¬
tuum in missi onibus a prauorũ suasio¬
nibus ab hereticorum errorib: dofendunt.
uidelic& in ad iutorium maiorum peccata
delinquentium subtiliter inuestigant
& uitam carnalium corrigunt atq ad hoc
usq perducunt ut perlamenta paeniten¬
tiae quasi incendant carnem in sacrificio
quam prius uiuere permiserant in peccato
Non enim hi qui sc̃is ecclesiis praesunt
persem & ipsos cuncta agere praeualent:
Seddum ipsi causis spiritalibus occupant᷑
siqua praua & carnalia perp&trantur
haec aliis discutienda at que corrigenda cõ¬
ꝑ proph&am primatibus synago gȩdicit᷑.
Quaerite udicium subuenite oppresso.
& tamen paulus apłs dicit. Contempti¬
biles qui sunt in eccła illos constituite
adiudicandum auditores & enim suos
adurtutem sapientiae ad linguarum
genera. ad proph&iae quoque in da¬
ganda mysteria succendebat dicens.
Aemulamini spiritalia magis ãutẽ

Expanded text:
custodiunt, nisi hi qui orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi, qui sanctis ecclesiis praesunt, per semetipsos cuncta agere praevalent, sed cum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava et carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda com quoque primatibus synagogae dicitur: Quaerite judicium, subvenite oppresso . Et tamen Paulus apostolus dicit: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem
Abbreviated transcription (Latin):
insecutionem ac uiolentiam eius ex¬
pendis se uel damnum. Isdem ep̃s
culpam antedictum ep̃m qđ abiit
non in rationabiter eẽ dopositum
eadem eius depositio confirm& ur.
conuertendum. Sienim ut dicitur
comitiolus de functus est ab here deeĩ
qua e abillo iniuste tulta sunt sine ex¬
cusatione reddantur. Leges deniq:¬

Expanded text:
e se in persecutionem ac violentiam ejus exe se in persecutionem ac violentiam ejus expendisse vel damnum idem episcopus culpam antedictum episcopum commnon irrationabiliter fuisse depositum, eadem ejus depositio confirmetur, convertendum. Si enim, ut dicunt, Comitiolus defunctus est, ab haerede ejus quae ab illo injuste ablata sunt sine excusatione reddantur.
Abbreviated transcription (Latin):
praeceptione duximus commonendã
ut inreipsa uigilans eẽ debeas atq
sollicitus. & simanifeste donatum
esse cognoueris & nihil est quoda par¬
tibus nrae obicipossit eccłae impedi¬
mentum aliquod monasterio ad te¬
nendam ipsam possessionem ñ facias:
possit partibus alligari. Electorũ
comparte altera nocesse est subire ludi¬
cium ut & ueritas cognosci & quod ae¬
quitatis ordo sua serit ualeat diffiniri
&lnepła ad sergium defensorẽsi ponti:
Experientiae tuae praesenti auctori¬
tate praecipimus ut fruniscendũ ad mo¬
nere studeat quatenus si quid deobstric¬
tu redibere uel eccłas cognoscis satisfacere
dilatione post posita non desistat.
Alio quin moracessante adelectorum
accedat tecompellente iudicium. Et
quic quid ueritate cognita sacro scĩs
euange liis fuerit statutum : Ita adef¬
fectum executionistua instantia per¬
ducatur. ut huius rei denuo ad nos
querela non redeat. Et in cõmonitorio
Gloriosus inquit comitiolus ss̃ ep̃s

Expanded text:
praeceptione duximus commonendum, ut in re ipsa vigilans debeas esse atque sollicitus. Et si manifeste donatam esse cognoveris, et nihil est quod a partibus nostrae objici possit Ecclesiae, impedimentum aliquod monasterio ad tenendum ipsam possessionem non facias. cclesiae partibus allegari, electorum te cum parte altera necesse est subire judicium, ut et veritas cognosci, et quod aequitatis ordo suaserit, valeat definirila ad Sergium defensorem Siponti: « Experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, ut Fruniscendum admonere studeat, quatenus si quid de obstrictu redhibere Ecclesiae cognoscit, satisfacere dilatione postposita non desistat. Alioquin mora cessante ad electorum accedat te compellente judicium, et quidquid veritate cognita sacrosanctis evangeliis fuerit statutum, ita ad effectum exsecutionis tua instantia perducatur, ut hujus rei denuo ad nos querela non redeat. » Et hic Gloriosus vero Comitiolus, si supra
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum parit̾ in ligauerant supra
memoratam legem prȩsentis edicti
auctoritate remouemus. Auxenti
hancqua praecepti superioris uacuatur
incautior definitio pragmatica lectione
uulgabit ut agnosci ab omnibus possit
his quae in illa displicent ab olitis id quod
solum deu&us tate rep&itum ꝓbabile
uid&ur priscarum tantum legum defi¬
nitione seruandum. Data uileł febr¬

Expanded text:
mulierum pariter inligaverant, supra mulierum pariter inligaverant, supra memoratam legem praesentis edicti auctoritate removemus, Auxentihanc, qua praecepti superioris vacuatur incautior definitio, programmatis adiectione vulgabit, ut agnosci ab omnibus possit his, quae in illa displicent, abolitis id, quod solum de vetustate repetitum probabile videtur, priscarum tantum legum definitione servandum. Dat. VI kal. Feb
Abbreviated transcription (Latin):
tudo tua propositis uulgabit edictis.
Dat̾ u idđiañ Rauenñ ualentiniano .a.
tIO. Pu.
Iab& hoc institutum sollicita aequi¬
tatis examinatio. hab& secundarum
cogitationum subtilior & exactior
cura ut si quid in legib: feriendis postimp&um
primum deliberatio properata deliquerit
hoc consilio propensiore reuocatur.
Permittit enim consu&udo ipsarerũ
adstipulantur in numera u&ustatis
exempla multas leges a suis latoribus
dempta aut addita parte posse corrigi
multas tractatu maturiore paenitus
abrogari. quod nunc deab olenda c̃sti¬
tutione de cernimus quam non ante
multos menses de prece in ł uir̃ auxiliaris
promul gaueramus moti ingesta nobis per¬
uasionis inuidia. sed qui a obsecratio uir
in ł apollo dori nuperadtentiores nos
adaestimandam iustitiam fecit. ob hoc
tractatis omnibus & plana aestimatione
discussis propter illa praecipue quaenegotu
modum de quo tunc actum est super¬
gressa fuerant. & in merito personas

Expanded text:
tudo tua propositis divulgabit edictis. tudo tua propositis divulgabit edictis. Dat. V id. Iun. Ravennae Valentiniano A. V tio p. u. Habet hoc insitum sollicita aequitatis examinatio, habet secundarum cogitationum subtilior et exactior cura, ut, si quid in legibus ferendis post impetum primum deliberatio properata deliquerit, hoc consilio perpensiore revocetur. Permittit enim consuetudo ipsa rerum, adstipulantur innumera vetustatis exempla multas leges a suis latoribus dempta aut addita parte posse corrigi, multas tractatu maturiore penitus abrogari. Quod nunc de abolenda constitutione decernimus, quam non ante multos menses ad preces inlustris viri Auxiliaris promulgaveramus moti ingesta nobis pervasionis invidia. Sed quia obsecratio viri inlustris Apollodori nuper nos adtentiores ad aestimandam iustitiam fecit, ob hoc tractatis omnibus et plena aestimatione discussis propter illa praecipue, quae negotii modum, de quo tunc actum est, supergressa fuerant et inmerito personas
Abbreviated transcription (Latin):
concedimus. quae potuit multi¬
plicium legum securitate de posci:
Easuero mulieres quas aut uendendo
litigium aut inuasionis participando
temeritatem constat negotiũ nonha¬
bere ne qua in staurandi litigii quȩ¬
ratur occasio omni actione priuamꝰ
non preiudicantibus contractibus
si quos occu patores fortasse cũ quib:¬
cumq: personis de eadem do moinp̃¬
iudicium domini in ire uoluerunt.
qm̃ resperuasa inalium transferre
iure non potuit: Restiturũ quoq
censemus quȩ cumq derebus eĩ illo
expulsionis tempore a quo cumq:
peruasa sunt. Aeq enĩ itaremit¬
timus ultionem ut diripi aut occul¬
ditionem edium peruasorũ marti¬
anum a gentem inrebus uel officio
suo iubebit parere decr&is. nec ullã
saluberrimis prȩceptionib: nostris
tarditatẽ sub inpedimento cuiuscũq
personae patiatur afferri. ut uero
ea quae pro possessore omniũ qui&e
sancimus in omnium possit notitiã
peruenire hanc legem nram ampli¬

Expanded text:
concedimus, quae potuit multiconcedimus, quae potuit multiplicium legum securitate deposci. Eas vero mulieres, quas aut vendendo litigium aut invasionis participando temeritatem constat negotium non habere, ne qua instaurandi litigii quaeratur occasio, omni actione privamus: non praeiudicantibus contractibus, si quos occupatores fortasse cum quibuscumque personis de eadem domo in praeiudicium domini inire voluerunt, quoniam res pervasa in alium transferri iure non potuit. Restituturum quoque censemus, quaecumque de rebus eius illo expulsionis tempore a quocumque pervasa sunt. Neque enim ita remittimus ultionem, ut diripi aut occulditione aedium pervasarum Marcianum agentem in rebus vel officium suum iubebit parere decretis nec ullam saluberrimis praeceptionibus nostris tarditatem sub inpedimento cuiuscumque personae patiatur afferri. Ut vero ea, quae pro possessorum omnium quiete sancimus, in omnium possint notitiam pervenire, hanc legem nostram ampli
Abbreviated transcription (Latin):
praesentem uel in contumacem diffi¬
nitiua sententia possessorem de p̃dio
rustico urbano dopulerit possessione
protinus restituta causae totius sic̃
dudum constitum est amissi one multatꝰ
aestimationom rei occupate mox
cogatur in ferre. hoc &ĩam conluncto
ut si ludex in huius modi nego tii
hanc putauerit sanctionis nrãe disũ¬
mulandam ac non in executione
mittendam eẽ sententiam quaede
inferenda aestimatione prolata ẽ
iustitia statutã taxationem cũ fu¬
erit accepto successore priuatus
ex soluat in prȩsenti uero causa uir inł
auxiliaridomum restitui lubemꝰ
inuasam & omne si quauero inł apollo¬
doro con p&ere potuerat actione
consumpta qui quod legibus debuerat
postulare in conuentu possessore
perua sit quem ulterius ꝓsequilites
causasq: non patimur earum rerũ
quas aliis possidentibus nondebuit
conparare. quiq deb& in acceptũ
referre quod in aestimationẽ reidequa
agitur nrae pi&atis humanitate

Expanded text:
praesentem vel in contumacem defipraesentem vel in contumacem definitiva sententia, possessorem de praedio rustico urbanove depulerit, possessione protinus restituta causae totius, sicut dudum constitutum est, amissione multatus aestimationem rei occupatae mox cogatur inferre: hoc etiam coniuncto, ut, si iudex in huiusmodi negotiis hanc putaverit sanctionem nostram dissimulandam ac non in executionem mittendam esse sententiam, quae de inferenda aestimatione prolata est, iustitia ipsa statutam taxationem, cum fuerit accepto successore privatus, exsolvat. In praesenti vero causa viro inlustri Auxiliari domum restitui iubemus invasam, omni, si qua viro inlustri Apollodoro conpetere potuerat, actione consumpta, qui, quod legibus debuerat postulare, inconvento possessore pervasit. Quem ulterius prosequi lites causasque non patimur earum rerum, quas aliis possidentibus non debuit occupare, quique debet in acceptum referre, quod ei aestimationem rei de qua agitur nostrae pietatis humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
de termin&ur remsibi alienam usurparo
uo luisse non solum id quod malȩ p&ebat
amittat . sed quo magis unusquisq contentꝰ
suorem non ex p&at iuris alieni. qui in rep¬
tor agrorum inlicite superatus tantum agri
modum quantum dirimere temptauit
amittat: lecta apud acta xii lł iuł galli
eoquod priusquam aliquid iudicio fini¬
r&ur id quod alter tenuerat inuasis&
non solum illud quod male peruasit
amittat : sed ut non unus quis rem alie¬
nam occup& cum fuerit in causa deuictꝰ
peruasoriuris alieni tantum spatii
restituat quantum praesumpsit hiua¬
ua in licitis ausibus uidemus quȩ st̃
pro possessorum qui &ẽ salubriter
constituta calcari. & frequenter pro
multorum negotiis specialis quȩ rela
commouit omnib: profutu radecerni¬
merito praecedentia inclitorum prin¬
cipum parentumq: nr̃o rum statuta
renouamus. id circo mansura in eum
lege sancimus ut quisquis in conuentu
domino non ex pectato uel aduersus

Expanded text:
determinetur rem sibi alienam usurpare determinetur rem sibi alienam usurpare voluisse, non solum id, quod male petebat, amittat, sed quo magis unusquisque contentus suo rem non expetat juris alieni, is, qui irreptor agrorum fuerit in lite superatus, tantum agri modum, quantum diripere tentavit, amittat. Lecta apud acta XII. Kal. Jul. Gaeo quod priusquam aliquid judicio finiretur, id, quod alter tenuerat, invasisset, non solum illud, quod male praesumpsit, amittat, sed ut non unusquisque rem alienam occupet, cum fuerit in causa devictus pervasor juris alieni, tantum spatii restituat, quantum praesumpsit invaa inlicitis ausibus videmus quae sunt pro possessorum quiete salubriter constituta calcari et frequenter pro multorum negotiis specialis querella commonuit omnibus profutura decernmerito praecedentia inclitorum principum parentumque nostrorum statuta renovamus. Idcirco mansura in aevum lege sancimus, ut, quisquis inconvento domino, non expectata vel adversus
Abbreviated transcription (Latin):
tuae religiosas personas cuius lib& nego¬
tii mouere uoluerit questionem frater¬
nitatem tuam nouerit adeundam. autsi
forte ut ad sol& aliqua illis quolib& modo
fueritnata suspicio & eloctorum deside¬
rauerit fortas se iudicium : subtua execu¬
tione eligendi fas habeant cognitores.
quatenus hoc modo nectuamisisse iuris¬
dictionem nec actor apud sus pectum
litigator uideatur prac ludiciũ sustinere
Porrositu quod non opinamur dissi mulan¬
dum puta ueris rectori patrimoñ eccłae
nrae qui illicest uł fuerit constitutus
noueris eẽ licentiam. Vt quod sponte
post ponis eius facere in stantia modis omnib:
urguearis. Sed & illic studereteconuenit
ut hi qui contra quos lib& iuris dictionituȩ
suppositos causam habuerint pullis a pud
fraternitatemtuam frustratoris debeant
dilationibus lacessiri. nead fatigationom
& damnum alterius haectibi soruasse pri¬
ui legia uideatur.
Si conititerit eum qui finalem deculerit
quaestionem prius quam aliquid sententia

Expanded text:
tra hujusmodi personas cujuslibet negotii movere voluerit quaestionem, fraternitatem tuam noverit adeundam. Aut si forte, ut assolet, aliqua illis quolibet modo fuerit nata suspicio, et electorum desideraverint judicium, sub tua 800 exsecutione eligendi fas habeant cognitores; quatenus hoc modo nec tu amisisse jurisdictionem, nec actor apud suspectum litigando videatur praejudicium sustineresi tu, quod non opinamur, dissimulandum putaveris, rectori patrimonii Ecclesiae nostrae, qui illic est, vel fuerit constitutus, noveris esse licentiam ut quod sponte postponis ejus facere instantia modis omnibus urgearis. Sed et illud studere te convenit, ut hi qui contra quoslibet jurisdictioni tuae suppositos causam habuerint nullis apud fraternitatem tuam frustratoriis debeant dilationibus lacessiri, ne ad fatigationem et damnum alterius haec tibi servasse privilegia videamur.Si constiterit, eum, qui finalem detulerit quaestionem, priusquam aliquid sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Serui alieni in alterius caput non nisi
singuli torqueri possunt & hoc in uito
domino non esse ꝑ mit tendũ nisi delator¬
cuius interest quod intendit probare prȩ¬
ciaeorum quanti dominus taxauerit
inferre sit paratus. uł certe deteriores facti
Seruo quiultro aliquid de domino confi¬
t&ur fides non accomodatur nec enim
o port& in rebus dubiis salutẽ dominoꝵ
seruorum arbitrio committi.¬
neq a praeside neq a procuratore neq
inpecuniarus quam incapitalibus causis
Communis seruu incaput alterius
exdominis torqueri non potest.¬
parauit nein setor quer&ur restituto
precio poterit interrogari. Ist int̃u inđ¬
Seruus incaputeius domini a quo distrac¬
tus est cuiq aliquando seruiit in me¬
moriam prioris domini interrogariũ
Siseruus ad hoc suerit manu missus
netorqueatur questio de eo nihi lominus
Questionieius latronis quem quis op¬
tulit cum de eo confit&ur fidem ad cõ¬
modari non conuenit nisi idforte
uelandȩ conscientiae suae gratiaquã cũ

Expanded text:
Serui alieni in alterius caput non nisi singuli torqueri possunt. Et hoc inuito domino non est permittendum, nisi delatorcuius interest quod intendit probare, pretia eorum quanti dominus taxauerit inferre sit paratus, uel certe deterioris facti Seruo qui ultro aliquid de domino confitetur, fides non accommodatur: nec enim oportet in rebus dubiis salutem dominorum seruorum arbitrio committi.neque a praeside neque a procuratore, neque in pecuniariis quam in capitalibus causis Communis seruus in caput alterius ex dominis torqueri non potest.parauit, ne in se torqueretur, restituto pretio poterit interrogari. Seruus in caput eius domini, a quo distractus est cuique aliquando seruiuit, in memoriam prioris domrtet inquiri. Si seruus ad hoc fuerit manumissus, ne torqueatur, quaestio de eo nihilo minus estioni eius latronis, quem quis otulit, cum de eo confitetur, fidem accommodari non conuenit: nisi id forte uelandae conscientiae suae gratia, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec lenitas nec aliqua deb& essedila¬
tio: fraternitatem uram praesenti
epła commonemus sollicitius requi¬
rentes si querela eius manifesta esse
constiterit : ab latarum rerum & oc¬
cupatarum parrochiarum restituti¬
onem dilectio ur̃a si nemora succurri
prouideat. & it aomnia uobis solaciandb:
cessanto excusatione iustitia fauente
recipiat : ut nec hunc labor obseruati¬
onis afficiat : nec de eius damno aliquid
lucri inuasor ad quirat: Accendatgergo
uos relus aequitatis. accendat iustitiae
rectitudo ad custodiendam incunotis
antiquam ecđ astici ordinis dispositionẽ:
opera instanter impondite. districtos
sollicitosq: uos interculpas & in nocentiã
ex hib&o quatenus & iustitia cũ haben¬
tibus magna di rectitu dinis urãe sit
tolo fiducia. & in qui&is defuturo om̃is
excedendi amputetur occasio. GRG¬

Expanded text:
nec lenitas, nec aliqua debet esse dilanec lenitas, nec aliqua debet esse dilatio, fraternitatem vestram praesenti epistola commonemus, ut sollicitius requiratis. Et si querela ejus manifesta esse constiterit, ablatarum rerum et occupatarum parochiarum restitutione dilectio vestra sine mora succurri provideat, et ita omnia, vobis solatiantibus, cessante excusatione, justitia favente, recipiat, ut nec hunc labor observationis afficiat, nec de ejus damno aliquid lucri invasor acquirat. Accendat ergo vos zelus aequitatis, accendat justitiae rectitudo. Ad custodiendam in cunctis antiquam ecclesiastici ordinis dispositionem, operam instanter impendite, districtos sollicitosque vos inter culpas et innocentiam exhibete, quatenus et justitiam habentibus magna de rectitudinis vestrae sit zelo fiducia, et inquietis de futuro omnis excedendi amputetur occasio.
Abbreviated transcription (Latin):
maioribustuis in oboedientem existere
nec nostantae in disciplinationi eccłasticã
cognoscas dissimulare uel differre uindic¬
Quanto cordinr̃o laetitiam ecolesi asti¬
Acus ordo inculpabiliter custoditus
insundit : tanto rescissus tedium doloris
imponit : quod prauitatis temeritas
in euersionẽ disciplinae temptat : & quȩ
sunt olim laudabiliter statuta dissol¬
uere & quae fortius punienda praesu¬
mere. Praesentium itaq portitoris
crisconii fratris & co ep̃i nr̃i quȩ rela
adnos insinu ante peruenit. quod nulla
exigente culpa uel concilii definiente
sententia eccłae eius parrochae antiꝗtꝰ
deputato ab aualentione fratro & co¬
ep̃o nr̃o antefere quin decim annossint
inrationabiliter occupatȩ atq eum
in superres decessoris ipsius ad suum
quod dici graue est arbitrium abstu¬
lisse: quod si lta seueritas hab& quã
peruersum quam uesit execrandum
praccipuo religiosi praeposito dicere
non ualemus. Hacigitur in requa

Expanded text:
majoribus tuis inobedientem existere, majoribus tuis inobedientem existere, nec tantae nos indisciplinationis ecclesiasticam cognoscas dissimulare vel differre vindicQuanto cordi nostro laetitiam Ecclesiae ordo inculpabiliter custoditus infundit, tanto rescissus 916 taedium doloris imponit, quod pravitatis temeritas in eversionem disciplinae tentat et quae sunt olim laudabiliter statuta dissolvere, et quae fortius punienda praesumere. Praesentium itaque portitoris Crisconii fratris et coepiscopi nostri querela ad nos insinuante pervenit quod, nulla exigente culpa, vel concilii definiente sententia, Ecclesiae ejus parochiae antiquitus deputatae a Valentione fratre et coepiscopo nostro ante fere quindecim annos sint irrationabiliter occupatae, atque eum insuper res decessoris ipsius ad suum, quod dici grave est, arbitrium abstulisse. Quod si ita veritas se habet, quam perversum, quamve sit exsecrandum, praecipue religioso proposito, dicere non valemus. Hac igitur in re, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dientia uelsit reuerentia praepositis
exhibenda extuis quoq subiectis ipse
non ambigis. In quare ualde est utile
siid quod disciplinȩ uigor imponit
nullo cogente humilitas laudanda
quod fraternitastua iohanni fratri
nr̃o primae iustinianȩ ep̃osecun dum
morem constitutum parere despiciat.
& nec decr&õ eius nec relationi iuxta
biae dete manifeste prȩbes iudicium
Quod quam sit praecipue in sacerdote
culpabile : diuinaeclementia moni¬
tionise loquitur. Propterea hortam᷑
ex hibere & parare non desinas. quatenꝰ
& dĩ gaudeat infraternitatis urãe con¬
cordia & aliidete sumant bonitatis
exemplum: Namsi quod non credimꝰte
in superbia permanere contigerit.
districtam canonicamq disciplinae
correctionem contumaciae tuae
nere. Beneergo facistalemtes ponte
salubri consideratione praebere qualis
eẽ canonicaco hercitione exigente
compelleris. Nam nec tibi denuo pꝰhanc¬
nram ad monitionem licebit ad tuȩ
uoluntatis arhitrium contramorem

Expanded text:
dientia vel sit reverentia praepositis exhibenda, ex tuis quoque subjectis ipse non ambigis. In qua re valde est utile, si id quod disciplinae vigor imponit, nullo cogente, humilitas laudanda quod fraternitas tua Joanni fratri nostro, primae Justinianae episcopo, secundum morem parere despiciat, et nec decreto ejus nec relationi, quam biae de te manifestum praebes indicium. Quod quam sit, praecipue in sacerdote, culpabile, divinae clamant admonitionis eloquia. Propterea 736 hortamur exhibere ac parere non desinas, quatenus et Deus gaudeat in fraternitatis vestrae concordia, et alii de te sumant bonitatis exemplum. Nam si, quod non credimus, te in superbia permanere contigerit, districtam canonicamque disciplinae correctionem, contumaciae tuae nere. Bene ergo facis, talem te sponte salubri consideratione praebere, qualis esse canonica coerctione exigente compelleris. Nam nec tibi denuo post nostram admonitionem licebit ad tuae voluntatis arbitrium contra morem
Abbreviated transcription (Latin):
acobiectis ualeat peromnia respondere
ut ueritate cognita : salubrem hic finẽ¬
causa suscipiat. Et in epła ad sergium
defensorem si ponti. Experientiae tus
presenti auctoritate praecpimus ut fru¬
niscendum ad monere studeat quatenꝰ
si quid de obstrictu eccłae redibere cognoscit:
satis faceredilatio ie past posica non de¬
sistat. Alio quin mora cessante. ade lec¬
torum accedat te compellente iudicium.

Expanded text:
ac objectis valeat per omnia respondere, ac objectis valeat per omnia respondere, ut veritate cognita, salubrem hic finem suscipiat. » Et in epistola ad Sergium defensorem Siponti: « Experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, ut Fruniscendum admonere studeat, quatenus si quid de obstrictu redhibere Ecclesiae cognoscit, satisfacere dilatione postposita non desistat. Alioquin mora cessante ad electorum accedat te comp
Abbreviated transcription (Latin):
posse uenire ad srnodum aut adelector
iudicium contra aduersum se conꝗrentẽ:
eligat sibi ludices aut deputatos suscipiat
sicut ex legibus & regulis sacris praemisimꝰ
& mittat prose per sonam instructam
ad locum & diẽ de signatum quae ex secu¬
tionem & diffinitionem legaliter acregu¬
lariter aduices illius inelectorum iudicio
prosequatur: & quod suerit ex secutum
ac diffinitum. suscipiat obseruandum.
si cut regulae acdecr&a scãs sedisromanȩ
pontisicum sed & sc̃s gregorius sepissi mo
inepłissuis exlegibus & regulis sacris
agendum demonstrant. Ex quibusunũ
de pluribus hic beati gregorii decr&um
ponere censui quo adfortunatum ep̃m
scribens. fraternitatem inquit tuamhis
hortamur affatibus. ut cessante omni
excusatione : personam huc instructam
subfestinatione transmittas. quae aut
in electorum aut certe in deputatorũ
a nobis iudicio & quasi protuis partib st̃
agere & aduersariorum intentionibus

Expanded text:
posse venire ad synodum, aut ad electorum posse venire ad synodum, aut ad electorum judicium contra adversum se conquirentem, eligat sibi judices, aut deputatos suscipiat, sicut ex legibus et regulis sacris praemisimus; et mittat pro se personam instructam ad locum, et diem destinatum, quae exsecutionem et diffinitionem legaliter et regulariter ad voces illius in electorum judicio prosequatur; et quod fuerit exsecutum ac diffinitum, suscipiat observandum, sicut regulae ac decreta sanctae sedis Romanae pontificum, sed et S. Gregorius saepissime in epistolis suis ex legibus et regulis sacris agendum demonstrat. Ex quibus unum de pluribus hic beati Gregorii decretum ponere censui, quod ad Fortunatum episcopum scribens: « Fraternitatem, inquit, tuam his hortamur affatibus, ut cessante omni excusatione, personam huc instructam sub festinatione transmittas, quae aut in electorum, aut certe in deputatorum a nobis judicio, si qua pro tuis partibus sunt, agere, et adversariorum intentionibus
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius in epła decretali adio hannem
ep̃m larisscum demonstrat dicens. Cumq
porrecta apellatio perhomines ad riani
ep̃i c&eraq: quao penes tegesta sunt pussimis
suissent deportata principibus deputatis
ut diximus honorato apłi cae sedisdia¬
cono & sebasti anoglorioso antigrapheo
cunctisq subtiliter examinatis : asore¬
nissimis principibus est ab omnibus
iussionibus absolutus: Vnde leges quas
probat eccła. Res in quiunt iudicatae
uidentur abhis qui imperium potestatẽq
habent. uł qui ex auctoritate corum
inter partes dantur. Et notandũ ut prȩ¬
misimus qm̃ imperatores leges sac culi
& eccłas conseruantes. ad causam pecunia¬
riam idest ciuilem inter ep̃m & sȩculares
Inuesti gandam ac diffiniendam cum
ministro ecclesi astico adminis trantõ
rei publicȩ deputarunt. Si uero ep̃s
aut ueraciter aut simulata in firmitate
aut aliꝰqua lib& occasione sedixerit pon

Expanded text:
Gregorius in epistola decretali ad Joannem Gregorius in epistola decretali ad Joannem episcopum Larissaeum demonstrat dicens: « Cumque porrecta appellatio per homines Hadriani episcopi, caeteraque quae penes te gesta sunt, piissimis fuissent deportata principibus, deputatis, ut diximus, Honorato apostolicae sedis diacono, et Sebastiano glorioso antigrapheo, cunctisque subtiliter examinatis, a serenissimis principibus sunt ab omnibus jussionibus absoluti. » Unde leges quas probat Ecclesia: « Res, inquiunt, judicatae videntur ab his qui imperium potestatemque habent, vel qui ex auctoritate eorum inter partes dantur. » Et notandum, ut praemisimus, quoniam imperatores leges saeculi et Ecclesiae conservantes, ad causam pecuniariam, id est civilem, inter episcopum et saeculares investigandam ac diffiniendam, cum ministro ecclesiastico administrantem reipublicae deputarunt. Si vero episcopus aut veraciter, aut simulata infirmitate, aut alia qualibet occasione se dixerit non
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut ad malcum ep̃m idem sc̃ĩ gregorius
ex legibus & sacris regulis scribens demonstrat
Pra&ẽrea inquit fraternitatem tuam praesenti
praeceptione curaui mus ad monendam.
ut stephanum ep̃m adeligendum compellas¬
uenire iudicium. & quic quid inter prȩdictũ
dictum ep̃m electorum fuerit sententia
diffinitum: ad effectum ꝑducere non omittas¬
Ithinc leges quas seruat eccła dicunt:
Obseruare autem iudices speciali terdebent¬
ut in omnibus causis sententia quae delibe¬
rata suerit constitutis pariter partibus
recit&ur ut ab his a quibus causa dic ta est
ad integrum quae dicta fuerit sententia
cognoscatur & quic quid presentib: partib
in causis fuerit ordinatum. habebit plenis¬
simam firmitatem nec poterit immutari
Et quia imperatores qui suo tem pore suert᷑
de pecuniariis causis ecclesi asti cũministrũ
& reipublicȩ adminis trantem iudices ad cau¬
sam de accusato ep̃osiniendam sicut leges
& canones iubent deputauert̃ : beatus

Expanded text:
 Sicut ad Malchum episcopum idem S. Gregorius ex legibus et sacris regulis scribens demonstrat: « Praeterea, inquit, fraternitatem tuam praesenti praeceptione curavimus admonendam, ut Stephanum epvenire judicium. Et quidquid inter praedictum atum episcopum electorum fuerit sententia definitum, ad effectum Et hinc leges quas servat Ecclesia dicunt, observare autem specialitere deliberata fuerit constitutis pariter partibus recitetur; ut ab his a quibus causa dicta est, ad integrum quae dicta fuerit sententia cognoscatur, et quidquid praesentibus partibus in causis fuerit ordinatum, habebit plenissimam firmitatem, nec poterit immutari. » Et quia imperatores, qui suo tempore fuerit de pecuniariis causis ecclesiasticum ministrum, et reipublicae administrantem, judices ad causam de accusato episcopo, sicut leges et canones jubent, deputaverunt, B.