comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tro. tantũ habeat ingẏro. Deniq mare ȩneũ quia dia¬
metrũ habẽat xcubitorũ ut in sequentib legitur.
c̃sequent̃ habebat .xxx. cubitos ingẏro Uerũ qͥa dieit᷑
opus lilii iiii. fuisse cubitorũ siue latitudine̾ seu
designet altitudinẽ. nihil ominus ratio figurȩ per¬
spicua ẽ: qͥa ñ nisi ꝑ euangeliũ exoptatissima illa
mundo uox insonuit Penitentiã agite. ad ꝓpinqua¬
bit enĩ regnũ cęlorũ Quod uero sequitur & rursũ alia

Expanded text:
tro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum quia diatro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum quia diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quia dicitur, opus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem seu designet altitudinem, nihilominus ratio figurae perspicua est, quia non nisi per Evangelium exoptatissima illa mundo vox insonuit, dicens: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Quod vero sequitur: Et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
porticu. uucubitorũ Quud ꝑlilia nisi suꝑnȩ clarta
patrie atq in mortalitatis florib redolens paradysi
designat᷑ amȩnitas oud ꝑ iuii cubitos nisi euangeli¬
cus sermo qͥ introitũ nobis ȩternę beatitudinis illis
ꝓmit tit : & it̃ quo ad hanc ꝑueniat᷑ ostendit. cũ ergo
sc̃i doctores promissa nobis limina regni cęlestis in .iiii.
sc̃ĩ euangelii libris ostendunt qͣsi capita colũnarum
opus inse lilii .iiii. cubitorũ exhibent Ubi notandũ
iuxta lit terã: qͥa cũ opus lili incapitellis .iiii. cubito
ẽẽ memoratꝰ. neque additur latitudinis aut altitudi¬
nis: lectoris utiq udicio utrũ in altitudine. an inla¬
titudine intellegi debeat relictũ est Constat aut̃
absq ulla prorsus dubietate. qͥa colũna quã xiicubi¬
torũ restis ambiebat. ui cubitos habebat grossitudi¬
nis. Omnis & enĩ cuculus quantũ hab& spatii india me¬

Expanded text:
porticu, quatuor cubitorum. Quid per lilia nisi supernae claritas porticu, quatuor cubitorum. Quid per lilia nisi supernae claritas patriae, atque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid per quatuor cubitos, nisi evangelicus sermo, qui introitum nobis aeternae beatomittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis, aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem absque ulla prorsus dubietate quod columna, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat grossitudinis. Omnis enim circulus quantum spatii in diame
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbationẽ : ꝓbatio uero spem: Sedin ipso uniuersali
electorũ collegio uarię sibimet inuicẽ suecedunt
ꝑsone iustorũ minoresq maiorũ ac p̃de cessox suontĩ
gaudent fidelit̾ adherere uestigiis eorũq dictis.
siue seriptis. neforie merrorẽ labi possint inniti:
Retiacula ergo suꝑ sũmitates sunt malograna¬
torũ ad posita. cũ concordia caritatis. ꝑfectis fue¬
rit suꝑ adiecta operibus . Et cũ utroq uirtutis munere
&. operatione uidelicet & caritatisscͥorũ uita clarescit:
qͣsi circulũ malo granatorũ in capitellis colũne: c̃ cate¬
natio retiaculorũ suꝑ addita comi tatur. Et qͣm omĩa
iurtutũ dona p̾sentiũ ad ȩternȩ głam remunerati¬
onis. quȩ ꝑ euangeliũ est nobis pmissa acministrata re¬
spiciunt apte sub iungitur Capitella aut̃ quę erant
suꝑ capita colũnarũ: qͣsi opere lilii fabricata erant in

Expanded text:
probationem, probatio vero spem . Sed et in ipso universali probationem, probatio vero spem . Sed et in ipso universali electorum collegio varie sibimet invicem succedunt personae justorum, minoresque majorum ac praedecessorum suorum gaudent fideliter adhaerere vestigiis eorumque dictis sive scriptis, ne forte in errorem labi possint, inniti. Retiacula ergo super summitatem sunt malorum granatorum apposita, cum concordia charitatis perfectis fuerit superadjecta operibus. Et cum utroque virtutis munere, et operatione videlicet et charitate sanctorum vita clarescit, quasi circulum malogranatorum in capitellis columnae concatenatio retiaculorum superaddita comitatur. Et quoniam omnia virtutum dona praesentia ad aeternae gloriam remunerationis, quae per Evangelium nobis spiciunt, apte subjungitur: Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in
Abbreviated transcription (Latin):
tera huius modi: Et qͣsi pulcherrima foris pomorã suꝑficies
apparet sed inclusa intus granoꝵx copia non paret cũ pia
sc̃orũ operatio palã cunetis ostenditur: sedea que intus ẽ
Cũ uero dictũ sit deretiaculis ut tegerent capitella quȩ
erant suꝑ sũmitatẽ malogranatorũ: uidet᷑ uixta ordinẽ
operis ipsus: quia malo granata fuerint facta ineireuitu
capitellorũ a parte inferiori: atq ex eisdem malogranatis
orirent᷑ retiacula: quib capitella exx parte aliqua tegera
tella fuerint malo granatoꝵ adnexa quia ad unã
pene significationẽ : siue ꝑsonarũ seu uirtutum
pertinent spiritualiũ: Scimꝰ enĩ uirtutes deuir¬
tutib nasci: & scõs ambulare deuirtute in uirtutẽ
denec uideatꝰ ds deoꝵ insion: quia uirtute nulla po
test maior adiri. Unde &. a postolus Scientes inquid
quia tribulatio pacientiã operatur. pacientia aut̃

Expanded text:
tera hujuscemodi. Et quasi pulcherrima foris pomorum superficies tera hujuscemodi. Et quasi pulcherrima foris pomorum superficies apparet, sed inclusa intus granorum copia non apparet, cum pia sanctorum operatio palam cunctis ostenditur, sed ea quae intus est, n cernitur. Cum vero dictum sit de retiaculis ut tegerent capitella quae erant super summitatem malogranatorum, videtur, juxta ordinem operis ipsius, quia malogranata fuerint facta in circuitu capitellorum a parte inferiori, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentella fuerint malogranatorum annexa: quae ad unam pene significationem, sive personarum, sive virtutum pertinent, spiritalium; scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de virtute in virtutem, donec vidSion. Unde et Apostolus: Scientes inquit quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem
Abbreviated transcription (Latin):
furma fidei & humilitatis curat uallare custo dia:
et apto prorsus mysterio capita colũnarũ malogra¬
natis erant ingẏro circũdata. quia doctores seos ne¬
cesse est: priorũ uitã fideliũ ad memoriã reuocare
eorũq semꝑ exemplis actus suos ae sermones. omĩ ex
parte cõmunire nesialiter forte quã illoꝵ habet
regula uixerint aut docuerint errent. Sicut ergo
retiaculoꝵ ad miranda conexio unitatẽ designat fide¬
liũ quȩ ẽ inuinculo pacis. ita etiã malo granata
eandem ipsam typice insinuant unitatẽ: quȩ &innu¬
meros ꝑorbẽ populos in una fidei catholicȩ regula co¬
ibet Uel certe mirabilis retiaculoꝵ concatenatio.
manifestã omniũ fideliũ concordiã demonstrat malo¬
granatorũ uero positio internas animi uirtutes. que
ab aliis nequaquã uideri queunt ex primunt: pacien¬
tiam. uidelicet humilitatẽ. benignitatẽ. modestiã. q. ce¬

Expanded text:
firma fidei et humilitatis vallat custodia. firma fidei et humilitatis vallat custodia. Et apto prorsus mysterio capita columnarum malogranatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire; ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, quae est in vinculo pacis, ita etiam malogranatum eamdem ipsam typice insinuat unitatem; quae et innumeros per orbem populos, in una fidei catholicae regula cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum concatenatio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat. Malogranatorum vero positio internas animi virtutes, quae ab aliis nequaquam videri queunt, exprimit, patientiam videlicet, humilitatem, benignitatem, modestiam et cae
Abbreviated transcription (Latin):
scripture sc̃e pagina cũ recte intellegitur: grãm ꝑ om¬
nia caritatis sonat acpacis. Capitella & enĩ uolumina
diuinoꝵ eloquioꝵ: rtiacula sunt uincula mutuȩ dilee¬
nonis: Et retiaculis teguntꝰ capitella cũ saera eloqͥa
ut iadixerĩ. dono cartiatis undiq ꝓbantꝰ ẽẽ uestita:
Nam &eis quȩ in scripturis ñ intellegimꝰ caritas late
patet B̾ene aut̃ deeisdem retiaculis siue capitellis ad¬
iuingit᷑ quia erant suꝑ sũ mitatẽ malo granatoꝵ Malo¬
granata ñãq quorũ natura ẽ uno foris cortice multa
interius grana circũdare apte infigura sc̃ȩ̃ ponuntur
eccłȩ: quȩ catholico unuis fidei munimine: in numera
electoꝵ agmina solet includere Potest aut̃ & unius¬
cuiusq iusti uita moresq designare: qͥueluit plurima
uno cortice grana circũ plectens. multa cogitationũ
Uirtutũq spiritualiũ insignia neforte defluant

Expanded text:
Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omScripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis: capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis. Et retiaculis teguntur capitella, cum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique probantur esse vestita: nam et in eis quae in Scripturis non intelligimus, charitas late patet. Bene autem de eisdem retiaculis sive capitellis adjungitur: Quae erant super summitatem malogranatorum. Malogranata namque, quorum natura est uno foris cortice multa grana interius circumdare, apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae, quae catholico unius fidei munimine, innumera electorum agmina solet includere. Potest autem et uniuscujusque justi vitam moresque designare, velut plurima uno cortice grana circumplectens, multa cogitationum virtutumque spiritalium insignia, ne forte diffluant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑs grãm unius eiusdemq sp̃s septi formis: ut essent
Seledi acceperunt: Et ꝑfecit colũnas &duo sordi¬
nes ꝑcircuitũ retiaculorũ singuloꝵ: ut tege¬
rent capitella Duo qͥdem ordines erant retia¬
culorũ in gyro capitelli: sed ut̃q ordo septemplici
uersuũ numero currebat donee cireũ acto capi¬
tello rursũ inse ipsũ qͣsi circulo facto rediret:
Nec figura testam̃ti in abdito est: quare duosint
ordines retia culoꝵ cũ costet geminȩ dieretionis
totocorde tota anima tota uirtute : & ꝓaimum
taqu̾a nos ipsos amare p̃cipimur sed ut̃q ordo
tentia ueridica. quia caritas dĩ diffusaẽ in eordib nñs.
aut̃ caritas di. ibi ꝓ fecto & ꝓximi diffunditꝰ incordil
fideliũ qͥanimirũ una sine altera nequa quã ualet
haberi. Facta sunt aut̃ retiaeula hȩc ut tegerent
capitella hoc ẽ undiq ingyro circũdarent: quia omniᷤ

Expanded text:
per gratiam unius ejusdemque Spiritus septiformis, ut essent per gratiam unius ejusdemque Spiritus septiformis, ut essent electi, acceperunt. Et perfecit columnas et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella. Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque ordo septemplici versuum numero currebat, donec circumacto capitello, rursum in se ipsum quasi circulo facto rediret. Haec figura testamenti in abdito est quare duo sint ordines retiaculorum, cum constet geminae dilectionis toto corde, et tota anima, tota virtute, et proximum tamquam nos ipsos amare praecipimur. Sed uterque ordo tentia veridica, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, autem charitas Dei, ibi profecto et proximi diffunditur in cordibus fidelium, quia nimirum una sine altera nequaquam valet haberi. Facta sunt autem retiacula haec ut tegerent capitella, hoc est undique in gyro circumdarent: quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
miraeulũ suȩ conexionis eunctis aspectan¬
tib p̃bent: He & enĩ catene muro sibi an
uieẽ sunt opere conterte. Quia mirabili
& locis & tẽporibus. & gradu & c̃ditione: & sexu
detate multũ secreta ab abterutrũ nihil hominu
una eadẽq fide ac dilectione : sit ad in uicẽ c̃ iuncda
Nã qͥa hȩc c̃iunctio frat̃na iustorũ locis & tẽporib
dis uinctorũ adunatione fiat doni spiritualis: sequer¬
tibus quoq uerbis ostendit᷑ cũ de factura capitellori
ad iungrtur. Septena uersuũ retiacula in capitello
uno & septona retiacula incapitello altero Septena
ad testante in a pocalipsi Qui cũ uidisse sediceret agnũ
Quod propheta isaias apertius ex plicat cũ denasci¬
turo incarne dño loquens ait et requiescet in quid
& fortitudinis: sp̃s scientiȩ & pietatis: x replebit eũ
sp̃s timoris dñi. Septena ergo uoͬrsuũ reciacula erant
in capitello utroq quia patres utriusq testamenti

Expanded text:
miraculum suae connexionis cunctis aspectanmiraculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. Eae etenim catenae miro sibi in vicem sunt opere contextae, quia admirabili et locis et temporibus, et gradu et conditione, et sexu et aetate, multum secreta ad alterutrum, nihilominus una eademque fide ac dilectione sit ad invicem cunjuncta. nam quia haec conjunctio fraterna justorum, et locis et temporibus disjunctorum adunatione fiat doni spiritalis, sequentibus quoque verbis ostenditur, cum de factura capitellorum adjungitur: Septena versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capitello altero. SeptenarJoanne attestante in Apocalypsi; qui cum vidisse se diceret agnum sam terram . Quod propheta Isaias apertius explicat, cum de nascituro in carne Domino loquens, Et requiescet, inquit, et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis; et replebit eum spiritus timoris Domini . Septena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque, quia Patres utriusque Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ libris seripti continent᷑ electi: una
fide prediti eadem ꝙ̃ st̃ ad inuicẽ caritate
conen Unde apte de ipsoꝵ capitelloꝵ factura
sub in fert᷑. & quasi in modũ retis et catenarũ
sibi inuicẽ miro opere contextarũ utrũ ꝙ capi¬
tellũ eolũ narũ fusile erat. Quod in libro paralipo:¬
menon. ita scriptũ est: Nee non & quasi eate¬
nulas inoraculo.: & suꝑ posuit eas capitibus
colum narũ: Species nãq catenarũ & simili¬
tudo retis incapitellis: uarietas ẽ uirtutũ in¬
scĩs: Dequa dño canit᷑ in psalmis Aastittie
regina ad dextris tuis inuestitu deaurato eir¬
eũdata uarietate: hocẽ inuestitu fulgi de
dilectionis: cireũ amicta uarietate
diuersoꝵ charismatũ: Ueleerte multi¬
plex conteno eatenarũ etretis expansio.
multi farias electoꝵ ꝑ sonas insinuat. quȩ
eũ uerbis sc̃oꝵ predicatoꝵ fidelit̾ auseultan¬
do atꝙ obediendo adherent: quasi eolum¬
narum capitib supes positȩ retis e atenule

Expanded text:
mentorum libris scripti continentur electi, una fide praediti, eademque sunt ad invicem charitate connexi. Unde apte de ipsorum capitellorum factura subinfertur: Et quasi in modum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum, utrumque capitellum columnarum fusile erat . Quod in libro Paralipomenon ita scriptum est: Necnon et quasi catenulas in oracula, et superposuit ecolumnarum . Species namque catenarum, similitudo retis in capitellis, varietas est virtutum itur in psalmo: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate : hoc est, in vestitu fulgidae dilectionis, circumamicta varietate diversorum charismatum; vel certe multiplex contexio catenarum et retis expansio multifarias electorum personas insinuat; quae cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae retis e catenulae,
Abbreviated transcription (Latin):
lis dñs nec alia suꝑ adiciens neque horũ quipiã p̃ten¬
ens: ipse ꝓfecto colũna indomodĩ quȩ est eccła & firma¬
mentũ ẽ ueritatis qualẽ fore timot heũ monuit
apostolus paulus. Uerũ qͥa absq scientia scripturarũ
nͥ potest eẽ firma ueluita uelloquela doctorũ: apte
subdit᷑: duo quoq capitella fecit: que ponerentꝰ
suꝑ capita colũnarũ fusilia ex ęre Quinque eubitor

Expanded text:
lis Dominus, nec alia superadjiciens, neque horum quippiam praeterlis Dominus, nec alia superadjiciens, neque horum quippiam praeteriens, ipse profecto columna in domo Dei, quae est Ecclesia, et firmamentum est veritatis, qualem fore Timotheum monuit apostolus Paulus . Verum quia absque scientia Scripturarum non potest esse firma vel vita vel loquela doctorum, apte subditur: Duo quoque capitella fecit, quae ponerentur super capita columnarum fusilia ex aere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nam utrãq Linea xii cubitorũ : norma ẽ a postolice
institu tionis: quȩ nimirũ linea ãbit colũnã utrãq¬
cũ quisq doctor. siue iudȩis: seu gentib p̾dicare mis¬
sus ea tantũ facere ourat acdocere: quȩ scã ꝑ apos¬
tolos accepit: acdidicit eccła Nã siquis alit̾ uiue¬
re siue p̃dicare uoluerit & uel a postolica decreta
spernere ł ꝓsuo libitu noua quȩlibet statuere ma¬
luergt ñ est talis colu̾na tẽplo dĩ apta que dum
apostoliea statuta sequi c̃tẽmpnit: qͣsi uel exilitate
in ertiȩ sue. uel elationis tumidȩ grossitudine.
aeu cubnorũ lineȩ ñ conuenit. hasnimirũ lineas dñs
colũnis sui tẽpli circũ dedit: cũ missis ad docendas
bapti⁊ andasq om̃s gentes discipulis ait. Docendas
eos seruare om̃a: quȩ cũq mandaui uobis. quisquis
ergo seruat acdocet omĩa quȩ cũq mandauit a posto¬

Expanded text:
nam utramque. Linea duodecim cubitorum norma est apostolicae nam utramque. Linea duodecim cubitorum norma est apostolicae institutionis, qucum quisque doctor sive Judaeis seu gentibus praedicare missus, ea tantum facere curat ac docere, quae sancta per apostolos accepit ac didicit Ecclesia. Nam si quis aliter vivere sive praedicare voluerit, et vel apostolica decreta spernere, luerit, non est talis columna templo Dei apta, quae dum apostolica statuta sequi contemnit, quasi vel exilitate inertiae suae, vel elationis tumidae crassitudine, duodecim cubitorum lineae non convenit. Has nimirum lineas Dominus columnis sui templi circumdedit, cum missis ad docendas baptizandasque omnes gentes discipulis ait, Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis . Quisquis ergo servat ac docet omnia quaecumque mandavit aposto
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad sidẽ ꝑtinere ꝓpt̾ scãm trinitatẽ: sex ad o¬
perationẽ.: qd in eo dierũ numero mundus sit factuᷤ
luce clarius est Et tria ꝑsex multiplicant᷑: cũuis¬
tus exefide uiuit cognitionẽ pie credulitatis exese¬
cutione bone actionis accumulat Colu̾na nãq ante
fores tẽpli dece̾ & octo cubitoͥs alta est. cũp̃dicator
quisq egregius palam cunctis insinuat.: non nisi ꝑ
fide̾ & opera iustitiȩ nos ad suꝑnę̧ gaudia uitę pos¬
se ꝑuenire Quã uis possit & bis altius intellegi
qđ̵ nom̃ ihũ aput grecos ab hoc numero incipiat
Prima littera nominis ihũ: apud eosde̾. &e : secun¬
da octo significat: Et apte & & octo cubiti s alte
sunt colũ nȩ domꝰ dĩqͥa doctores scĩ immo om̃s electi
ad eũ finẽ bene uiuendo intendunt: ut conditorem
tra quid querant habebunt: cũ ad eũ qͥẽ suꝑ omnia
ꝑuenerint. Et linea cubitorũ aeiiꝰ. ambiebat colum¬

Expanded text:
vero ad fidem pertinere propter sanctam Trinitatem, sex ad overo ad fidem pertinere propter sanctam Trinitatem, sex ad operationem, quod in eo dierum numero mundus sit factus, luce clarius est. Et tria per sex multiplicantur cum « jusqui ex fide vivit, cognitionem piae credulitatis exsecutione bonae actionis accumulat. Columna namque ante fores templi decem et octo cubitos alta est, cum praedicator quisque egregius palam cunctis insinuat non nisi per fidem et opera justitiae nos ad supernae gaudia vitae posse pervenire; quamvis possit et his altius intelligi, quod nomen JESU apud Graecos ab hoc numero incipiat. Prima littera nominis Jesus apud eosdem decem secunda octo significat. Et apte decem et octo cubitorum altae sunt columnae domus Dei, quia doctores sancti, immo omnes electi ad eum finem bene vivendo intendunt, ut Conditorem tra quid quaerant habebunt, cum ad eum qui est super omnia pervenient. Et linea cubitorum duodecim ambiebat colum
Abbreviated transcription (Latin):
iter salutis & uerbo demonstrent & exp̾lo Uelcerte
ipsasq colũnas posuit inuestibulo tẽpliunã addextriꝰ
& alterã asinistris. ideo sunt facte duȩ colũne atq ita
disposite: ut nobis & in prosperis & in aduersis. ingressũ
patriȩ celestis ante oculos mentis habendũ eẽ doceant
Hinc & enĩ paulus. colũna utiq domꝰ dñi excellentissi¬
ma. ꝑ arma iustitie nos ad eatris & asinistris comunien¬
dos eẽ suis suorũq sedulus ortat᷑ exemplis: ut nec
prosperis delectati nec fracti asperis aregia uitȩ
uia qua ad ꝓmissã nobis hereditatẽ patriȩ eȩlestis
gradiendum est: ulla in parte deelinemus. Notan¬
dũ sane in hac sententia paralipomenon quã posui¬
inqua eadem porticus tẽpli etiã uestibulum
tẽ pliuocabatur: & qđ in ꝓphetis legimꝰ: int̾ uesti¬
habulũ  altare orabant sacerdotes int̃ porti¬
cũ & altare debere intellegi. Bene aut̃ utraq

Expanded text:
iter salutis et verbo demonstrent et exemplo: vel certe, iter salutis et verbo demonstrent et exemplo: vel certe, Ipsasque columnas posuit in vestibulo templi, unam a dextris, et alteram a sinistris : ideo sunt factae duae columnae, atque ita dispositae ut nobis et in prosperis et in adversis ingressum patriae coelestis ante oculos mentis habendum esse doceant. Hinc etenim Paulus columna utique domus Domini excellentissima, per arma justitiae nos a dextris et a sinistris communiendos esse suis suorumque sedulus hortatur exemplis, ut nec prosperis delectati, nec fracti asperis, a regia vitae via, qua ad promissam nobis haereditatem patriae coelestis gradiendum est, ulla in parte declinemus . Notandum sane in hac sententia Paralipomenon, quam posui, quod eadem porticus templi etiam vestibulum templi vocabatur; et quod in prophetis legimus: Inter vestibulum et altare orabant sacerdotes, inter porticum et altare debere intelligi. Bene autem utraque
Abbreviated transcription (Latin):
tis & barnabe ut nos ingentibus illi aut̃ incircũcisio¬
nem: Quibus uerbis qͣsi exponere uidetur mysterium
colũnarũ materialiũ : & quid uidelicet figurauerint.
& quare due sint facte. A postoli nãq ce doctores cune¬
tos spirtiuales significant: fortes nimirũ fide qr ope
re & contẽplatione ad suꝑna erectos Duȩ sunt aut̃
ut᷑ gentes & circũcisionẽ p̃dicando ineccłam introdu¬
cant. Stabant aut̃ inporticu ante fores tẽpli. & in¬
gressũ illius suo decore ac pulchrttudine excutraq
parte mirabilit̾ ordinabant: Ostiũ aut̃ tẽpli dñs est
qͥa nemouenit ad patrẽ. nisi ꝑ ipsũ sicut alibi dict᷑
ego sũ ostiũ: Perme siquis introierit saluabitur.
Quod udelicet ostiũ colũne ab utroq latere corã
posite circũ stant: cũ ministri sermonis utroq po¬
pulo introitũ regni cȩlestis ostendunt ut sialuce
scientiȩ legalis quisque seu exrigore gentilaatis
ad fide̾ euangelii uenerit. habeat paratos eos qͥsibi

Expanded text:
tis, ut nos in gentibus, illi autem in circumcisione. » Quibus verbis, quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium; et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolus namque et doctores cunctis spirire, et contemplatione ad superna erectos. Duae sunt autem, ut et gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine, ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum . Et sicut alibi dicitur: « Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur . Quod videlicet ostium columnae ab utroque latere eorum positae circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut sive a luce scientiae legalis quisque, seu ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos, qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
seriptorũ suorũ operib confirmant auctori¬
tatem testamentorũ: Manifestata autem
ꝑorbem cognitione diuinarũ scripturarũ
siue interna gła celestiũ agminũ. utrũq
enĩ cherub ut diximus. & angelos uidelicet
& testam̃ta designant. confestim plures
ad fidem conuerti. & bonis abundare cȩpert
operibus Unde apte subditur. XIII.¬
It omnes parietes tẽpli ꝑcircuitum :¬
sc Ipsit uaris celaturis & turno
omnes parietes tẽpli ꝑ circuitũ : omnes sc̃ę
eccłe populisunt. quib suꝑ fundamentum
xp̃i locatis totius ambitum orbis repleuit:
Coeptũ que fidei edificiũ cotidie noua mẽ¬
brorum suorũ ꝓgenie: quasi lapidũ precio¬
sorum ad posttione super augmentare
non desistit Qui nimirũ parietes uari is
cȩ laturis sculpuntur cum alidatur
ꝑ sp̃m sermo sapientie. alii sermo scientie
secundu̾eundem sp̃m: Alteri fides in eodem
spu. alii gra eurationu̾ in uno spu Ali ope

Expanded text:
scriptorum suorum operibus confirmatur auctoriscriptorum suorum operibus confirmatur auctoritas Testamentorum, manifestata autem orbem cognitione divinarum Scripturarum, sive interna gloria coelestium agminum: utrumque enim Cherub, ut diximus, et angelos videlicet, et Testamenta designant, cum plures ad fidem converti et bonis abundare coeperint operibus. Unde et apte subditur: Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit variis caelaturis et torno. Omnes parietes templi per circuitum omnes sanctae Ecclesiae populi sunt, quibus super fundamentum Christi locatis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur: Cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tus testamentũ ꝓprie antiquo dĩ populo
scriptũ est: nouum uero nobis qui post incar¬
nationẽ dominica ad fidem uenimus. &. se¬
cundo parieti hoc est septentrio nali rec¬
te conparamur. quib post figurã actenebraᷤᷤ
idolatrie. lucẽ ueritatis cognoscere datũ
est: Nam & si primitiua ecclesiama xime
de iude is effloruit & omnis isrł circa fine̾
scłi saluandus esse creditur: plurimi nune
fideliũ huius temporis degentib eonꝙ re¬
gantur ad euuangehi suscipienda saeram̃¬
ta: Quib hoc etiam duunifus donatũ est
ut reuelatis oculis sui cordis. manifeste
cognoseant lit terã ueteris testam̃ti
euuangeli cȩ grẽ plenã esse mysterus:
Uersas habentes facies cherubinadex
stamus. nec re
salui facti sumꝰ diuni sunt libri
conditi. Qui scriptores eox iam regnan
tes eũ dño illũq conlaudantes incȩlis.
erratib apud eiꝰ pietatẽ inter pellant :
Circũdati sunt auro cherubim: quia p̾claris

Expanded text:
tus Testamentum proprie antiquo Dei populo tus Testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum est, Novum vero nobis qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus, et secundo parieti, hoc est septentrionali, recte comparamur, quibus post figuram ac tenebras idololatriae lucem veritatis cognoscere datum est. Nam etsi primitiva Ecclesia maxime de Judaeis effloruit, et omnis Israel circa finem saeculi salvandus esse credatur, plurimi tamen fidelium hujus temporis de gentibus congregantur ad Evangelii suscipienda sacramenta. Quibus hoc etiam divinitus donatum est ut revelatis oculis sui cordis manifeste cognoscant litteram Veteris Testamenti evangelicae gratiae plenam esse mysteriis. Versas habentes facies cherubim ad estamus, nec re salvi facti sumus, divini sunt libri conditi; quia sctes cum Domino illumque conlaudantes in coelis erratibus apud ejus pietatem interpellant. Circumdati sunt auro cherubim, quia praeclaris
Abbreviated transcription (Latin):
Sieq ꝑ arma iustitie adextris & asinistris
incedentes. ad per ceptionẽ celestis denari
quẽ sũmus pater familias cultorib sue ui
erat induobus cherubim. Quia utriusq m
instrumentis seriptores: una eandemq cas¬
titate operis & cartiatis deuotione dõ
seriuebant: una & consona dm̃ uoce ac
fide predicant: Que que nouũ testam̃tum
dedominica incarnatione. passione. resur¬
rectione. Passione. gentiũ uocatione. ude¬
orum expulsione . multimodam ecclesie
tribulationẽ factam narrat. hȩe eadem
uetus testamentũ sirecte intellgitur
ueraciter fienda predicebat Aduentũ uero
& ȩternam bonorũ gloriam penamq reꝓboꝵx
concordi utriꝰque testamenti ueritate
probatur. Ale igitur cherubim interioris.
super arca se inuicẽ contingebant : quia
testamenta pari de dño ad testatione con¬
sentiunt. Item alis exterioribus iste unũ
parietem ille alterũ contingebat: qͥaue¬

Expanded text:
Sicque per arma justitiae a dextris et a sinistris Sicque per arma justitiae a dextris et a sinistris incedentes, ad perceptionem coelestis denarii, quem summus paterfamilias cultoribus suae perat in duobus cherubin, quia utriusque instrumenti scriptores una eademque castitate operis, et charitatis devotione Deo serviebant, una et consona Domini voce ac fide praedicant. Et quidem Novum Testamentum de dominica incarnatione, passione, resurrectione, ascensione, gentium vocatione, Judaeorum expulsione, multimoda Ecclesiae tribulatione facta narrat; haec eadem Vetus Testamentum, si recte intelligitur, veraciter fienda praedicabat. Adventum ergo aeternam bonorum gloriam, poenamque reproborum concordi utrumque Testamentum veritate probat. Alae igitur cherubin interiores super arcam se invicem contingebant, quia utraque Testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exteparietum, ille alterum contingebat quia Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scientie tribuunt iuuante flamacar¬
nr̃is. Uecem cubitis sunt alti: quia ꝑ obseruan¬
tiã decalogi legis dõ seruiendum predieant. qͥa
dos ẽẽ regni ꝑpetis ostendunt Geminas habed̃
alas: quia testamenta peraspera ȩque &. ꝑ¬
prospera in defesso proposito. semꝑ adcelesta
tetendisse ac ꝑuenisse deelarant: qͥa hoc
idem suis auditoribus faciendũ eẽ demon¬
brant: Quinq cubitorũ alacherub una. &
quinq cubitorũ ala cherub altera: quia in
omni labentiũ rerũ uarietate sc̃ĩ uniuer
sos corporissui sensus in obsequiũ suic̾ditonᷤᷤ
extendunt. oculos habentes sẽ per ad dn̾m
audire desiderantes uocẽ laudis eiꝰ.&. enar¬
rare uniuersa mirabilia eiꝰ duleia faueib
habentes eloquia illius suꝑ mel & fauum
ori suo. currentes in odore unguentorũ eiꝰ
&donec suꝑ est alitus in eis. & sp̃c dĩ innarib¬
ipsorũ non loquentes labus iniquitatem:
nec in lingua sua stultitiam personantes:

Expanded text:
nobis scientiae tribuunt, juvante flamma charnobis scientiae tribuunt, juvante flamma charnostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant; quia dos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, quae Testamenta per aspera aeque et prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse, ac pervenisse declarant; quia hoc quidem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; quia in omni labentium dierum varietate, sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui Conditoris extendunt, oculos habentes semper ad Dominum, audire desiderantes vocem laudis ejus, et enarrare universa mirabilia ejus, dulcia faucibus suis habentes eloquia illius, super mel et favum ori suo, currentes in odore unguentorum ejus, et donec superest habitus in eis, et Spiritus Dei in naribus, non loquentes labiis iniquitatem, nec in lingua sua stultitiam personantes.
Abbreviated transcription (Latin):
facies habeant addomũ uersas exteriorem
Quia angeli sic suã ꝑ petuo in nocentiã conser¬
uant. sic de animarum sc̃arũ incelis beatitudi¬
ne congaudent: ut eis quoq quos interris ad¬
huc peregrinari conspiciunt electisopẽ ferre
non desinant : donec & illos adcelestem patriã
introducant: Om̃s enĩ sunt administratorii
sp̃s. inministerium missi ꝓpter eosqͥhereditatẽ
capiunt salutis Possunt etiam duo cherubin:
duo testamenta figuraxe Quinimirũ cherubin
in oraculo ft̃ facti:  inconsilio diuine ꝓuisi¬
onis. nobis utiq in accessibili atq in ẽpre hen¬
sibili ante scła dispositũ est: quando & quali¬
ter quiliue autorib acra seriptura c̾deretꝰ.
Delignis oliuarum sunt facti : quia ꝑuiros pse¬
ricordie quorũ pietati non defuert̃ uire s unc¬
tione sp̃s sc̃ĩ inlustratos. diuini sunt libri
conscripti: Delignis oliuarũ st̃ facti. quia lucẽ

Expanded text:
facies habeant ad domum versas exteriorem, facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Possunt etiam per duo cherubin duo Testamenta figurari; qui nimirum cherurubin in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili ante saecula dispositum est, quando, et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivarum sunt facti, quia per viros misericordiae, quorum pietati non defuerunt vires, unctione sancti Spiritus illustratos, divini sunt libri conscripti. De lignis olivarum sunt facti, quia lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ad unate fraternitatis. ł& tendunt ergo heri¬
bim ad utrumq parietem oraculi alas suas:
quia letantes incȩlesti patria. iustos utriusq
plebis. iusione quoq suȩ glorie. ad laudẽ crea¬
toris excitant. Nec solum de illorũ quos secũ
intus habent hominũ iustorũ felicitate le¬
tantur agmina cglestia. uerũ etiã nr̃i qui
foris ad huc positi. deprofundis ad dñm elamamuᷤ.
curam gerunt sedulam Unde bene de. Sisdẽ
cherubin in libro paralypomenon seriptũ est:
psi aut̃ stabant ereclis pedib a facie seosuoi
uerse erant ad exteriorẽ domũ Stabant & enĩ¬
erectis pedibus cherubin. quia auia ueritatis
inqua mox conditisunt positi. num quã ab er¬
rauerunt Angeli habent facies ad exteriorẽ
domũ: que nos ab huius eru̾na peregrinationis
ereptos. ad suũ desiderant ꝑuenire õsortium:
Sic ergo pedib stabant erectis: sic alas suas ad
auro textos oraculi parieres extendunt: ut

Expanded text:
adunatae fraternitatis. Extendunt ergo cheruadunatae fraternitatis. Extendunt ergo cherubin ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque populi visione quoque suae gloriae ad laudem sui Creatoris excitant. Nec solum de illorum, quos secum intus habent, hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verumetiam nostri, qui foris adhuc positi, de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubin in libro Paralipomenon scriptum est: Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. Stabant erectis pedibus cherubin, quia a via veritatis, in qua mox ut conditi sunt positi, nunquam aberraverunt. Angeli habent facies ad exteriorem domum, quia nos ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut tẏpice doceretur:imultiplieata post in¬
arnationẽ dominicã eccła. latius eẽ gentibus
sublimita: cęli ciuiũ pandendam: quific c̃ditore
deconlato sue munere beatitudinis c̃ laudant.
ut de nr̃a quoq creptione. atq ad eandẽ beau¬
tudinẽ introductione congaudeant: faetęduns
enĩ alas ad inuicẽ suꝑ arc̃a: cũ ad laude dñi sal
uatoris referunt bonũ omne qđ aceperunt
Extendunt alteras alas ad parietes oraculi cũ
scõs etiã homines secũ uidere letantur: eosq
uelut alarũ suarũ sũmitatib tangunt: quos
consortes atq imitatores fuisse in hac uita sue
puritatis exultant: Ouos aut̃ ȩque parieres
alas suistangunt. quia fideles utriusq populi
iudei scilicet & gentilis. possessores secũ babeq̃
aule celestis. Non quia in illa patria distinctio
sit localis inter utrũq populum: sed quia maior
fiat festiuitas interne beatitudinis. dec̃soruo

Expanded text:
ut typice doceretur, multiplicata post inut typice doceretur, multiplicata post incarnationem Domini sancta Ecclesia, latius esse gentibus sublimitatem civium coeli pandendam, qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cuvatoris referunt bonum omne quod acceperunt. Extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaeos scilicet et Gentiles, possessores secum habent aulae coelestis. Non quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis, de consortio
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero alauna tangebat parietẽ. ad illã cari¬
tatis administrationẽ ꝑtine .t. qu a nobis eaħibent
angeli. quod ale altere in medio tẽplise in uicẽ
contingebant. eam dilectionis grãm. quase alteru¬
tum conplectuntur ex primit: Bene aut̃ seqͥtur.
texit quoque cherubin auro: quia & naturam
eorum conditor in mortali claritate sublimauit.
&mentẽ uera dilectionis atq humilitatis luce
repleuit: Notandum sane. quia moyses dũ taber¬
naculum faceret. fecit & duos cherubin aureos.
quos posut in propiciatorio qd erat suꝑ arcam:
salmon aut̃ addidit alios duos multo maiores.
quos intẽplo poneret : sub quorũ alis arcã in medio
poneret : cũ propiti atorio & cherubi n prioribus.
Sic que factũ est: ut intabernaculo quidem essent
chenbis duõ intepso auit̃ quetior ad urãugro
eandem que significationẽ utriq pertinent: Sed
reperitum est opͭ ls angusti factum & ꝑsalemonẽ:

Expanded text:
Quod vero ala una tangebat parietem, ad illam chariQuod vero ala una tangebat parietem, ad illam charitatis administrationem pertinet, quam nobis exhibent angeli. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur, exprimit. Bene autem sequitur, Texit quoque Cherubin auro, quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quia Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos Cherubin aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam. Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret, sub quorum alis arcam in medio poneret, cum propitiatorio et Cherubin prioribus; sicque factum est, ut in tabernaculo quidem essent Cherubin duo, in templo autem quatuor. Ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent, sed repetitum est opus augustius factum per Salomonem,
Abbreviated transcription (Latin):
stare non potest. Unde & saluator binos ad pͥdi¬
candũ discipulos uut tere curauit.: ut taeite
doceret eos qui uerbũ fidei p̾dicarent: iurturẽ dilecti¬
onis ante omĩa opera eẽ tenendam Inuis quȩ m̃surȩ
& operis duo cherubim. qͥa disparilitas uoluntatũ
siue cogitatũũ insuperna patria nulla ẽ. ubiuna
omnes eademq presentis uisione & gła in lustrant᷑:
Posuitq cherubin. inmedio tẽpli interioris. Ex¬
tendebant aut̃ alas suas cherubin. & tangebat
ala una parietẽ: & ala cherub secundi. tangebat
parietem alterũ Ale aut alteres. in medio pari
ete tẽpli. se inuicẽ contingebant Manifestũ est
ex his quȩ predicta sunt: quare cherubim in medio
tẽpli interioris sint positi quorũ habitatio semꝑ ẽ
incelis Ex tendebant aut̃ alas cherubim quasi
aduolandũ: quia sp̃s angelici semꝑ habent ani¬
mũ. ad obsequium diuine uoluntatis paratum :

Expanded text:
stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedistare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit , ut tacite doceret eos, qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia opera esse tenendam. Uniusque mensurae et operis duo Cherubin, quia disparilitas voluntatum, sive cogitationum, in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque praesentis visione et gloria illustrantur. posuitque cherubin in medio templi interioris extendebant autem alas suas cherubin et tangebat ala una parietem et ala cherub secundi tangebat parietem alterum alae autem alterae iete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his quae praedicta sunt, quare cherubim in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio semper est in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semmum ad obsequium divinae voluntatis praeparatum.
Abbreviated transcription (Latin):
do perueniant Et cũ alis figurati: & ꝓpbetis sunt
cũ alis ostensi Bene aũt dicitur: quia quinq cubi¬
torũ fuerit. ala cherub una. & quinq cubitoꝵ a la
cherub altera quoniã uirtutes angelice legẽ dĩ
que inquinq libris de scripta est: inde fessa deuoti¬
one custodiunt: diligendo uidelieor dnm dm̃ suum
ex omnibus uirib suis: diligedo & proximos t̃aquã
seipsos Plenitudo enim legis caritas est Prox iaiui
eorũ & ipsi ad inuicẽ sunt angelioi sp̃s. & homineᷤᷤ
deuotione quase se alterutrũ indõ diligunt
nram quoq ad se ascendentiũ societatẽ deside¬
rant. Sicq simul ale decẽ cubitos cõplent: cum
ingemina caritatis exhibitione angeli dec̃ditonᷤᷤ
presentia letantur. decẽ quoq cubitorũ erat
cherub secundus mensura parietis. &opus unum
ꝓpter c̾sortiũ eiusdem dequa loquimur caritatiꝰ
significandũ: quiaminus quam inter duos. caritas

Expanded text:
do perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetis sunt do perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quod quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt, diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, diligendo et proximos tanquam seipsos. « Plenitudo enim legis charitas est. » Proximi autem eorum et ipsi adinvicem sunt angelici Spiritus, et homines devotione, qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant, sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. « Decem quoque cubitorum erat cherub secundus, mensura pari; et opus unum erropter consortium ejusdem, de qua loquimur, charitatis significandum, quia minus quam inter duos c
Abbreviated transcription (Latin):
& figure regni cȩlestis aptisime congruit. ubi &¬
angeli seĩ inimagine sui conditoris ad quam facti
sunt semꝑ manent : & electi homines imaginẽ eiꝰ
qua peccando amiserant recipiunt Scimus enum
inquit quia eũ apparuerit similes ei erimꝰ.&. ui¬
debimus sicutiest Quique cubitorũ ala cherub
una & quinque cubitorũ ala cherub altera:
Iẽ dec̃ẽ eubitõs habentes asumitate alȩ ułq
ad ale alterius summitatẽ: Ale cũ insc̃orũ hominũ
figuram ponuntur: uirtutes significant eorũ qͥ
ad cęlestia semꝑ uolare: atq in his conuersationẽ
delectantur habere Qũ uero in significatione an¬
gelorũ ponuntur ale quid aptius quã gram demon¬
strant ꝑpetue & indef echue felicitatis eorũ qui
semꝑ incȩlestibus. in ministerio sui ꝑsistunt auctoris:
Uel certe que leuitate spiritualis nature sunt
prediti: ita ut ubicũq uoluerint statĩ qͣsi uolan¬

Expanded text:
 figurae regni coelestis congruit, ubi  figurae regni coelestis congruit, ubi angeli sancti in imagine sui Conditoris, ad quam facti sunt, semper manent; et electi homines imaginem ejus, quam peccando amiserant, recipiunt. Scimus enim, inquit, quia cum apparuerit, similes ei erimuecipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; id est, decem cubitos habens a summitate alae usque ad alae alterius summitatem. » Alae cum in sanctorum hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum quibus ad coelestia semper volare atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significatione angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indeflectivae felicitatis eorum qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris; vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut, ubicunque voluerint, statim quasi volan
Abbreviated transcription (Latin):
propheta ezechiel aperte declarat: angelicȩ
dignitatis uocabulum est: numero que singulari
cherub dicitur plurali cherubym Unde apte
infiguris cherubym quȩ erant in oraculo factȩ.
angelica ministeria quȩ conditorisuo incȩlis senꝑ
ad sistunt. possunt intellegi Qui recte delignis
arescant. unctesunt. Ipsȩ & enĩ sunt una nobis
cum participes illorde quib ait in laude xp̃i
propheta Unxit teds ds tuus oleo lȩtitiȩ pre
participib tuis. Recte delignis oliuarum figu¬
raliter sunt facti: quos luce sapientiȩ cȩlestis.
mox ipse qui creauit impleuit Unde cherub ap¬
pellare uoluit: quȩ latine multiplicata seientia.
siue scientie multitudo inter pretatur. Decem
uitȩ exerne fruuntur. habentes in uiolata̾ in se
sui conditoris imaginẽ seruata in ꝑpetuo sc̃itate
& iustitia & ueritate: quã prima ẽditione ꝑce¬
pert᷑. Denarius naque decẽ obolis c̃stat: & c̃rinere
inse regis nom̃ & imaginẽ consueuit: Qua propt̃¬

Expanded text:
propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque singulari Cherub, plurali Cherubin dicitur. Unde apte in figuris Cherubin, quae erant in oraculo facta angelica ministeria, quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis arescant, unctae sunt. Ipsi etenim una nobiscum sunt participes illius, de quo ait in laude Christi propheta: Unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . Recte de lignis olivarum sunt figuraliter facti, quos luce sapientiae coelestis mox ipse qui creavit, implevit. Unde Cherub appellari voluit, qui Latine multiplicata scientia, sive scientiae multitudo interpretatur. Decem vitae aeternae fruuntur, habentes inviolatam in se sui conditoris imaginem, servata perpetuo sanctitate et justitia et veritate quam prima conditione perceperunt. Din se regis nomen et imaginem consuevit. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã: Fornicationẽ : in munditiã libidine coneu¬
piscentiã malã & auaritiã. quȩ ẽ simulaerorũ
seruitus Ad quantã uero candoris grãm hanc
uelit ꝑduci ostendit alias dicens. Obseero uos
frs ꝑmisericordiã di. ut exibeatis corpora ur̃a
ostiã uiuentẽ : scãm dõ placentẽ rationabile¬
sit obsequiũ ur̃m Intexunt᷑ uelo cherubin
eis demq quat tuor eocimiis coloribus ẽficiunt᷑:
cũ in uniuersis quȩ pie agimꝰ auenenatis demo¬
num telis ꝑ angelica p̾sidia. dño donante pro¬
tegimur. Intexcunt᷑ uelo cherubin. eu̾mboniᷤᷤ
quȩ agimꝰ multitudine scientiȩ indesinenter
continuo uestigia nr̃a regimꝰ. Fecitq ĩ introi¬
tu tẽpli postes delignis oliuarũ quadrangulos
& duo hostia delignis ab igͣnis altrinsecus e utrũ

Expanded text:
terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concuterram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et avaritiam, quae est simulacrorum servitus . Ad quantam vero candoris gloriam hanc velit perduci, ostendit alias dicens: Obsecro vosam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum . » Intexuntur vero cherubim eisdem, quae quatuor eximiis coloribus conficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, a venenatis daemonum telis per angelica praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudine scientiae indesinenter continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque in introitu templi postes de lignis olivarum quadrangulatos; et duo o