comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum lumine cornunibulato siue incipiens ad terrar iucere siue
desinens fulg& ÷ Siergo lumen in eacrescit udperficitur. uel
minuitur non luminare ipsum sedillud quod ac conditur uar¬
itur : Si autem exuna spherula esuae parte semper luda  sea
ium eam partem conuertit adterram. donec totam conuertat
quod aprima uique ad quartam decimam sit erescere uidetur
emper est plena Sed terrae habitatoribur non semper apta¬
&. haec eadem ratio est : &nsolir radus inlustratur non enim
porest ociam stc̃cum soli proxima est nin lucidir cornibui appa¬
ere : quia c&era pars quae tota in orbem inlustratur non ert
dterras ut uderi possit. nin cum soli contraria est : ut totum
erris appareat quodeiur inluminat: non desunt tamenqur
oneo se arbitrari dicunt lunam primitus ado quartam deci¬
am factam quia plena facta credenda est sed quia inrer¬
uris dĩ uerba sic habent lunam factam ichoationem nocts
unc autem noctis exordio ud&ur cum plenaest : aliarero

Expanded text:
cum lumine corniculato siue incipiens ad terras lucere siue desinens fulget? si ergo lumen in ea crescit uel perficitur uel minuitur, non luminare ipsum, sed illud, quod accenditur, uariatur; si autem ex una sphaerulae suae parte semper lucet, sed, dum eam partem conuertit ad terram, donec totam conuertat, quod a prima usque ad quartam decimam fit, crescere uidetur, semper est plena, sed terrae habitatoribus non semper adparet. haec eadem ratio est, et si solis radiis inlustratur. non enim potest etiam sic, cum soli proxima est, nisi lucidis cornibus adparere, quia cetera pars, quae tota in orbem inlustratur, non est ad terras, ut uideri possit, nisi cum soli contraria est, ut totum terris adpareat, quod eius inluminat. Non desunt tamen, qui non eo se arbitrari dicunt lunam primitus a deo quartam decimam factam, quia plena facta credenda est, sed quia in scripturis dei uerba sic habent: lunam factam in inchoationem noctis; tunc autem noctis exordio uidetur, cum plena est, alias uero
Abbreviated transcription (Latin):
corpus est scuius substantia nullo accessu crescat. quomodo in¬
quam implebut carnem quam uiuificat. nisitanto rarior
fuerit quanto grandius quođ animauerit: timuit uidelic&
nedeficer & &iam minuendo sicrescer& : & nontimuit nedesi¬
ceret rarescendo cumcrescer&: sed quid amplius immoreri
quando & sermo pergit in prolixiorem modum quam p&it
terminandi necessitas : & sententiam eaiam satis notasit: ueł
quid certum teneam. uelunde adhuc dubitem. & quare dubitẽ:
proinde & hoc uolumen iam concludatur. ut quaesequuntur
deinde uideamus: EX PLICIT LIBER DECINUS¬
t erant nudiadam &muliereius. & non pudebat illos
serpens autemerat prudentissimus omnium bestian
quae sunt super terram quas fecit dñs dr̃. Et dixit en¬
pens mulieri. quid quia dixit dr̃ nonede tirabomn

Expanded text:
corpus est, cuius substantia nullo accessu crescat? quomodo, incorpus est, cuius substantia nullo accessu crescat? quomodo, inquam, inplebit carnem, quam uiuificat, nisi tanto rarior fuerit, quanto grandius, quod animauerit? timuit uidelicet, ne deficeret etiam minuendo, si cresceret, et non timuit, ne deficeret rarescendo, cum cresceret. sed quid amplius inmorer, quando et sermo pergit in prolixiorem modum, quam petit terminandi necessitas, et sententia mea iam satis nota sit, uel . quid certum teneam uel unde adhuc dubitem et quare dubitem? proinde et hoc uolumen iam concludatur, ut quae sequuntur deinde uideamus. LIBER UNDECIMUSt ambo nudi Adam et mulier eius et non pudebat illos. serpens autem erat prudentissimus omnium bestiarum quae sunt super terram quas fecit dominus deus. et dixit serpens mulieri: quid
Abbreviated transcription (Latin):
iugeri cumstatu non lic&. tunc& splendor ipse perhib&ur
uri uel argenti opus fuerat quidem & in massa sed obscurior
ontamennullus tunc& alii atq: alii habitus accedunt profaci¬
litate materiae quaduxeriteam quiagit nihil conferens
modulo nisieffigiem: it a&animae incrementa reputanda non
subst antiua. sed prouocatiua: quis hunc creder& cumisto
corde tam disertum esse potuisse: sed tremenda ista sunt
non ridenda: adhocenim num quid coger&ur. sialiquid cogi¬
iare poss& quod & sit &corpus nonsit: Quid autem absur¬
dius quamputare massam cuius piam m& alliex aliquapar¬
÷ crescere posse dumtunditur. nisidecrescat ex altera: uel
iugeri latitudine nisi crassitudinem minuatur : autullum
esse corpus manente naturaesuae quantitate quodundiq:
crescat nisira rescat : quomodo igitur implebiit anima exilla
stilla seminis magnitudinem corporis quod animat. si& ipsa

Expanded text:
augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur auri uel argenti, qui prius fuerat quidem et in massa, sed obscurior, non tamen nullus . tunc. et alii atque alii habitus accedunt pro facilitate materiae, qua duxerit eam, qui agit, nihil conferens modulo nisi effigiem. proinde et animae crementa reputanda non substantiua, sed prouocatiua. Quis hunc crederet cum isto corde tam disertum esse potuisse? sed tremenda ista sunt, non ridenda. ad hoc enim numquid cogeretur, si aliquid cogitare posset, quod et sit et corpus non sit? quid autem absurdius quam putare massam cuiuspiam metalli ex aliqua parte crescere posse, dum tunditur, nisi decrescat ex altera, uel augeri latitudine, nisi crassitudine minuatur? aut ullum esse corpus manente naturae suae quantitate, quod undique crescat, nisi rarescat? quomodo igitur inplebit anima ex illa stilla seminis magnitudinem corporis, quod animat, si et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
asserens &iam timoris sui causam ne &iam de crescere
substantia dicatur inquit. atq: ita & defectura credatur
& tamen quiaper corpus eam localiter tendit: non inuẽ¬
nit exitum incrementorum eius quamuult desemine
ex iguo aequari corporis quantitati & ait: seduis eius in
quo naturalia peculia consita r&mentur saluo substan¬
tiae modulo quo aprimordio inflataest paulatim cum
carne producatur: hoc foste non intellegeremus: nisi adhi¬
bita similitudine planum facer& quod dicebat: Constitue
inquit certum pondus auri uel argenti. rudem ad huc
massam collectus habitus est illi & futuro interim mino
tamen continens intraline am moduli totum quodnatu¬
raest auri uel argenti. dehinc cuminlamminã massa
laxatur maior efficitur initio suo perdilationem por¬
deris certinon peradiectionem dumextenditur nondum auge¬
tur & sisic quoq: aug&ur dum extenditur. lic& enim & habitu

Expanded text:
adserens etiam timoris sui causam: ne etiam decrescere adserens etiam timoris sui causam: ne etiam decrescere dicatur substantia, inquit, atque ita et defectura credatur. et tamen, quia per corpus eam localiter tendit, non inuenit exitum incrementorum eius, quam uult de semine exiguo aequari corporis quantitati, et ait: sed uis eius, in quo naturalia peculia consita retinentur, saluo substantiae modulo, quo a primordio inflata est, paulatim cum carne producitur. hoc forte non intellegeremus, nisi adhibita similitudine planum faceret, quod dicebat. constitue, inquit, certum pondus auri uel argenti, rudem adhuc massam: conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in lamminam massa laxatur, maior efficitur initio suo per dilatationem ponderis certi, non per adiectionem, dum extenditur, non dum augetur. etsi sic quoque augetur, dum extenditur; licet enim et habitu
Abbreviated transcription (Latin):
re aducido nescio utrum se umquam uidissor sium¬
quam istum legiss& uel audirro : quođ quoddicuntur
hominer talibus uisis. & describturis nobis uolunt per¬
scribere tale aliquid esse non animam. sedipsum dm̃ qualis
figuraliter sanctorum spiritib: de monstratus est : qualis
&iam insermone allegorico ponitur. similia quippe sun
illa uisa talib dictis. ac sicȩrrant constituentes incordesuo
simulacra uanȩ opinionis. nec intellegentes ita sanctor
desuis uisis talibus iudicasse qualiter iudicarent sitalia
diuinitus infiguris dicta legerent uel audirent: sicut sepaẽ
spicae & septemboues septem annisunt : sicut linteum qut¬
tuor linteis alligatum. uelut discus plenus uariis animalib
orbis terrarum est cumomnib: gentib: si comnia c&era
& multo magis quaederebus incorporeis corporalibus
significantur. non rebus sedimaginib: noluit tamen
tor tullianus animam crescere substantia sicut corpus

Expanded text:
re ac lucido nescio utrum se umquam uidisset, si numre ac lucido nescio utrum se umquam uidisset, si numquam istum legisset uel audisset. Quid? quod ducuntur homines talibus uisis et de scripturis nobis uolunt prascribere tale aliquid esse non animam, sed ipsum deum, qualis figuraliter sanctorum spiritibus demonstratus est, qualis etiam in sermone allegorico ponitur. similia quippe sunt illa uisa talibus dictis. ac sic errant, constituentes in corde suo simulacra uanae opinionis nec intellegentes ita sanctos de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudicarent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut septem spicae et septem boues septem anni sunt, sicut linteum quattuor lineis alligatum uelut discus plenus uariis animalibus orbis terrarum est cum omnibus gentibus, sic omnia cetera et multo magis, quae de rebus incorporeis corporalibus significantur non rebus, sed imaginibus. Noluit tamen Tertullianus animam crescere substantia sicut corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
oculis debuit audire &uideredm̃ populus quibus anima
in somnis fungitur. cum siipsum tertullianum quisquã
uider& in somnis. Num quamse dicer& ab eo uisum &
umeo loquutum. quemuicissim ipse nonuidiss&: postre¬
iosianima seipsa uid& in somnis. cumia centibus utiq
uno loco membris corporissui ipsa peruaria simagines
euagatur. qua suidit quis aliquando in somnis aerii colo¬
ris & lucidinisi foste ut c&era quaesimiliter falso uid& :
nam & hoc potest uidere: sed absit: ut eam talem cum eu¬
gilauerit credat: Alio quin quandose aliter uiderit.
quodmagis crebrum est. aut mutata erit anima eius
aut nec tunc animae uid&ur substantia. sedimago cor¬
poris incorporea. quaemiro modo sicut in cogitatione
formatur : Qui senim & hrops non pene semper nigrũ
se uidit in somnis: aut sunalio colore seuidit. non magis
miratus est si fuit cumillo memoria. aerio. tamen colo¬

Expanded text:
oculis debuit audire et uidere deum populus, quibus anima oculis debuit audire et uidere deum populus, quibus anima in somnis fungitur, cum, si ipsum Tertullianum quisquam uideret in somnis, numquam se diceret ab eo uisum et cum eo locutum, quem uicissim ipse non uidisset. postremo, si anima se ipsam uidet in somnis, cum iacentibus utique uno loco membris corporis sui ipsa per uarias imagines euagatur, quas uidet, quis eam uidit aliquando in somnis aerii coloris et lucidi, nisi forte ut cetera, quae similiter falso uidet? nam et hoc potest uidere. sed absit, ut eam talem, cum euigilauerit, credat; alioquin quando se aliter uiderit, quod magis crebrum est, aut mutata erit anima eius, aut nec tunc animae uidetur substantia, sed imago corporis incorporea, quae miro modo sicut in cogitatione formatur. quis enim Aethiops non paene semper nigrum se uidit in somnis aut, si in alio colore se uidit, non magis miratus est, si fuit cum illo memoria? aerio tamen colo
Abbreviated transcription (Latin):
tus interdum contra opinionem suam uisa ueritate
superatur. Quid enim uerius dicere potuit quam id
quodait quodam loco. omne corporale passibile est :
debuit ergo mutare sententiam. qua paulo superius dixe¬
rat &iam dm̃ corpus esse: neque enim arbitror eum
ita desipuisseut &iam dĩ naturam passibilem crede¬
r& utiam non xp̃r in carne tantum neque in carne
& anima. sedin ipso uerbo perquod facta sunt omnia
passibilis & commutabilis esse credatur: quod absit
a corde xp̃i ano: Item cum animae &iam colorem dar&
aerium aclucidum: uentum est ad sensus quibus eammem¬
bratim quasicorpus instruere conatus est. & ait hicerit
homo interior. alius exterior. dupliciter unus. habens & ille
oculos & aurersuas quib: populus dñm audire &uidere debue¬
ratchabens &c&eros artus per quos in cogitationibur
utitur & in somnis fungitur: ecce quibus auribus & quib:

Expanded text:
tus interdum contra opinionem suam uisa ueritate tus interdum contra opinionem suam uisa ueritate superatur. quid enim uerius dicere potuit quam id, quod ait quodam loco: omne corporale passibile est? debuit ergo mutare sententiam, qua paulo superius dixerat etiam deum corpus esse. neque enim arbitror eum ita desipuisse, ut etiam dei naturam passibilem crederet, ut iam non Christus in carne tantum neque in carne et anima, sed in ipso uerbo, per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis esse credatur: quod absit a corde christiano. item cum animae etiam colorem daret aerium ac lucidum, uentum est ad sensus, quibus eam membratim quasi corpus instruere conatus est et ait: hic erit homo interior, alius exterior, dupliciter unus; habens et ille oculos et aures suas, quibus populus dominum audire et uidere debuerat, habens et ceteros artus per quos et in cogitationibus utitur et in somnis fungitur. Ecce, quibus auribus et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut &iustitiam & sapientiam pingant quodammodo incor¬
dib: suis cum formis & coloribus quas non possunt in corpo¬
reas cogitare : nec tamen dicunt quando iustitia uel sapien¬
tia mouentur utuellaudente as uel secundum eas aliquiq
agunt quem colorem quam staturam quaeliniamenta con
rit ubires uidebitur postulare dicemus: nunc quod dicer
coeperamus. sid &raduce animarum a parentib: uel non du¬
bitant quidam quodita sit uel dubitant an itasit. animam
tamencorpusesse non aude ant credere aut dicere. maximi
propter quod dixi. nedm̃ quoq: ipsum nihil aliud opinen¬
tur esse quam corpus. & si excellentissimum & sinaturae
cuiusdam propriae c&era supergredientis. corpus ta¬
mendeniq: tertullianus quia corpus esse animam credi¬
dit. non ob aliudnisi quodeam incorpoream cogitare
non potuit. Et ideo timuit nenihiless& sicorpus noness&
nec dedõ ualuit aliter sapere: qui sane quoniam est acu¬

Expanded text:
ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in corut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt, quando iustitia uel sapientia mouentur, ut uel laudent eas uel secundum eas aliquid agant, quem colorem, quam staturam, quae liniamenta uerit, ubi res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut dicere, maxime propter quod dixi, ne deum quoque ipsum nihil aliud opinentur esse quam corpus, etsi excellentissimum, etsi naturae cuiusdam propriae cetera supergredientis, corpus tamen. Denique Tertullianus, quia corpus esse animam credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit et ideo timuit, ne nihil esset, si corpus non esset, nec de deo ualuit aliter sapere: qui sane quoniam est acu
Abbreviated transcription (Latin):
praeoccupauit opinio ut animascredant exparentibus pro¬
pagari : quantum possunt seipsos considerent. & interim
sapiant corpora nonessẽ anim assuas: nulla enim propri¬
or natura est quadiligenter inspecta possit &iam ds̃ qui
supra omnemcreaturam suam in commut abilis perma¬
n& incorporaliter cogitari : quamea quae ad ipsius imagi¬
nem facta est : & nihil uicinius aut fortasse nihiltam conse¬
quens quamutcredito quod anima corpussit &iam dr̃
corpus esse credatur: propter hocenim corporalibus as¬
sue facti & affecti sensibus nolunt animam credere aliud ẽe
quam corpus. nesicorpus non fuerit nihilsit : Ac perhoc
tanto magis timent. &iam dedõcredere quod corpus non
sit. quanto magis timent dm̃ credere nihilesse: Ita enim
seruntur inphantasiar uel phantasmata imaginum
quac cogitatio de corporibus uersat : ut his subtractis tam¬
quam permmnane pereundum sit reformident: Ita necesseest

Expanded text:
praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propraeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc enim corporalibus adsuefacti et adfecti sensibus nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne, si corpus non fuerit, nihil sit, ac per hoc tanto magis timent etiam de deo credere, quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur in phantasias uel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus uersat, ut his subtractis tamquam per inane pereundum sit reformident. ita necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
uabor: nunc tamen non eẽ contem nendum testimo¬
nium paruulorum ut quasi refellisiueritas contraest
neddegatur ante denuntio: aut enim de hacre nihilquaeren¬
dum est ut sufficiat fide inostrae scirenos quopie uiuendo uentu¬
risumus & sinesciamus unde uenerimus. aut sinon inpuden ter
aestuat anima rationalis &iam hoc nosse dese ipsa. absit per¬
ucacia contendendi. ad sitdiligentia re quirendi. humilitas pe¬
tendi perseuerantia pulsandi : ut sinobis hoc ex pedire nouit qui
melius quamnos quid nobis expediat utiq: nouit : d& &iam hoc
quidat bona filiissuis: Consu&udo tamenmatris ecdesiaȩ in
baptitatis paruulis nequaquam spernenda est : neque ullo
modo superflua deputanda. ne comnino credenda nisi
apostolica ess& traditio: hab&enim & illa parua a&as mag¬
ium testimonii pondus : quae prima proxp̃o meruit sangui¬
um fundere: ad moneo sane quantum uale am siquos ist a

Expanded text:
uabor. nunc tamen non esse contemnendum testimouabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum, ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt sententia d&erminatius. non posse excarne anmi
nascis quidestenim aliud anima quam sp̃s uitae. creatus un¬
que non creator : contra quos illi alii: quidenim inquiuns
nos aliud sentimus. quidicimur carnem excarne. anima
exanima  ex utroque constat homo dequo utrum que
uenire sentimus. carnem decarne operantis. spm de spũ
concupiscentis. ut interim omittatur quodillud dñs non de
carnali generatione. sed de spiritali regeneratione di¬
cebat: his igitur quantum protempore potuimus per¬
tractatis. omnia paria uel pene paria exutroque latere
rationum testimoniorum que momenta pronuntiarem
nisieorum sententiam qui animas ex parentibus crearipu¬
tant debaptismo paruulorum preponderar &: dequib
quitdeis respondere possit : nondum mihi interim occur¬
rit: siquid forte postea ds̃ dederit : siquam &iam scri¬
bendi concesserit facultatem : studiosis talium nong¬

Expanded text:
inquiunt, sententia determinatius non posse ex carne animam inquiunt, sententia determinatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carnem de carne operantis, spiritum de spiritu concupiscentis, ut interim omittatur, quod illud dominus non de carnali generatione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deus dederit, si . quam etiam scribendi concesserit facultatem studiosis talium, non gra
Abbreviated transcription (Latin):
iit quod possit loquentis praeualereconatum. nec totum
ex pectare a sermone Sreuiter naque colligam. si potuit &¬
de anima fieri quod cum decarne diceremus forsitan intelle¬
um sit: ita est d& raduce anima xp̃i ut non secum labem
prae uaricationis at traxerit : Si autem sine isto reatu ñ
poss& inde esse: non est indelam dec&erarum animarũ
aduentum utrum exparentib: ande super sit uincart
qui potuerint. : ego adhuc interutrosque ambigo: & mou¬
or aliquando sic aliquando autem sic: saluo eodum taxat e
uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitan
siue coaptationem siita dicenda est quam greciar moni
confidam. adiuuantedõ mentem meã: est aliud testimoniũ
non negle gendum. quod prose possunt pro ferre quiuens
desuper animascredunt dicente ipsodño : Quod natum eti
excarne caroest. & quod natum est ex sp̃ũ sps est: quidhas

Expanded text:
sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima Christi, ut non secum labem praeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita dicenda est, quam Graeci appovconfidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper animas credunt, dicente ipso domino: quod natum est ex carne, caro est; et quod natum est ex spiritu, spiritus est. quid hac,
Abbreviated transcription (Latin):
hic respond&ur. quia utique simplicem animae substantu
incrementis augeri corporalibus. nec illi putauerunt qui
cam corpus existimant: quorum inpastesunt maxime
quieam exparentib creari opinantur: proinde incor¬
poris semine potest esse uis inuisibilis. quae incorporali¬
er numerusa & non oculis sed intellectu discernenda
ibea corpulentia quaeuis ut actuque sentitur. & ipsa quan¬
nas corporis humaniquȩ utique modulum seminis in con¬
urabiliter excedit : satis ostendit posse inde aliquid sumi
quod non habeat illamuim seminalem. sed tantum cor¬
poralem substantiam quaediuinitur nonde propagine
concubentium in carnem xp̃i assumsta atque formata ẽ
hoc autem de anima quis ualeat affirmare : quod utrum quo
habeat & materiem seminis manifestam & rationem se¬
minis occultam : sed quid laborem in requae persuaderi uer¬
bis nemini forsitan potest : nisisitantum actale ingenium

Expanded text:
hic respondetur: quia utique simplicem animae substantiam hic respondetur: quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt, qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ei parentibus creari opinantur. proinde in corporis semine potest esse uis inuisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis, sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat adfirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ac tale ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
nem seminali ratione quasi transcribit᷑ : medicamentum
autem uulneris ineo quodinde sine opere concupiscential
in sola materie corporali perdiuinam conceptionis forn¬
tionis que rationem de uirgine assumtum est. proptermo¬
tis sine iniquitate consortium. & sine falsitate resurrecuo¬
nis exemplum: qua propter quod anima xp̃i nonsit extra¬
duce animae illius primae praeuaricatricis: puto quod
&iam ipsiqui animarum traducem defendunt consentu
persemen quippe concumbentis patris trans fundi dus
semen animae uolunt: a quogenere conceptionis xp̃salie
nus est : & quod inabraham sisecundum animam fuiss&
&iam ipse decimatus ess&: non esse autem decimatur
scribtura testatur : quae hinc quoque sacerdotium eius
aleuitico sacerdotio distinguit: anfoste dicent. sicut potu¬
it ibi esse secundum carnem & non decimari.quur non
&iam secundum animam sine decimatione potuerit:

Expanded text:
nem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum nem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto, quod etiam ipsi, qui animarum traducem defendunt, consentiant — per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est — et quod in Abraham, si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset; non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a Leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: sicut potuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatione potuerit?
Abbreviated transcription (Latin):
nabra ham : quilic& secundum carnem tantum sic tamen
lut in iumbiseius quemad modum insui patris &iam ipse
abraham. idest quisic est natus depatre abraham io
quemam modum desuo patre natus est abraham : pe
legem scilic& in membris repugnantem legi mentis
& inuisibilem concupiscentiam: quam uis eam castao
bona iuranuptiarum non sinant ualere nisi quantũ
exeapossunt generis substituendo prospicere: non
autem &ille ibi decimatus est. cuius caro inde non feruo¬
rem uulneris sed materiam medicaminis traxit: Nam
cumipsa decimatio ad praefigurandam medicinam perui¬
nuerit. illud in abrahae carne decimabatur quodcurabatu
non illud unde curabatur: eadem namque caro non abra¬
hae tantum. sed ipsius primi terraeniq hominis simul ha¬
bebat & uulnus praeuaricationis & medicamentum uuln¬
ris : uulnus praeuaricationis inlege membrorum repug¬
nante legi mentis quae peromnem inde propagatam can¬

Expanded text:
in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, sic tamen in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris etiam ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam car
Abbreviated transcription (Latin):
constitutum leui decimatum. &ibi constitutum secundum
carnem x pm̃ non decimatum: secundum rationem quippe
lim seminalem ibi fuit leui : quaratione perconcubitum
unturus erat inmatrem. secundum quamrationem non
iat ibixp̃icaro. quamuis secundum ipsam ibi fuerit mariae
uro : qua propter nedeui necxp̃s in lumbis abra hae secun¬
iumanimam : secundum carnem uero & leui &xp̃s : sedleui
secundum concupis centiam carnalem.. xp̃s autem secundũ
solam substantiam corporalem: Cumenimsit insemine
&uisibilis corpulentia & inuisibilis ratioutrum q: cucurrit
ex abraham uel&iam exipso adam usque ad corpus mariae :
qđ &ipsum eomodo conceptum & ex ostum est: xp̃s autem
usibilem carnis substantiam de carne uirginis sumpsit :
ratio uero conceptionis eius non a semine uirili. sed longe alit̃
ac desuperuenit: proide secundum hoc quod dematre ac¬
cepit &iam delumbis abrahae fuit: Ille estergo decimatur

Expanded text:
constitutum Levi decimatum, et ibi constitutum secundum constitutum Levi decimatum, et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem, secibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum carnem uero et Leui et Christus; sed Leui secundum concupiscentiam carnalem, Christus autem secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo secundum animam ibi non fuit: non est igitur animi
xp̃i detra duco praeuaricationis adae : alio quin &ians
ib fuiss&: hice se sistunt illi quitraducem animarum defen¬
dunt & dicunt confirmatam esse sententiam suam slan
constat&uiam secundum animam fuisse in lumbis abrahas
inquo cum decimauit melchi sedech: ut possit abes uos
intude cimatione discerni : qui quoniam decimatus nonef
& tamen in lumbis abrahat secundum carnem futt
iestat ut secundum animamibi non fuerre Nideo sit
consequens utibi leui secundum animam fuerit: hoc ad me
nonmultum adtin&. quiutrorumq conlacionem adhuc
audire sumparatior. quam utrorum lib&iam confirmare
sententiam: interimxp̃i animam ab origine huius traducis
perhoc testimonium secernere uolui: inuenient isti qui eispro
ixerisfortasse respondeant. & dicant quod&iam me non
parum mouo. quamuis nullius hominis animasit inlum¬
bis patris sui secundum carnem.Tamen mlumbis abrahae

Expanded text:
ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitur anima Christi de traduce praeuaricationis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens, ut ibi Leui secundum animam fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testicaeteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum movet, quamvis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
lla autem contradictione quiminor est amaiore bene¬
dicitur: & hic quidem decimas morientes homines accipiunt
ibi autem qui testificatur seuiuere & sicut oport& dicep
propterabraham & leui accipiens decimam & decima¬
tus est. adhuc enim in lumbis patrissuis fuit: se ergo & ian
hoc ual& ad istam distantiam quantum praemineat sa¬
cerdotio leuitico sacerdotium xp̃i quod sacerdos xp̃r per
illum praefiguratus est quidecimauit abraham in quo &
ipse leui decimatus est: profecto xp̃s ab eonon est decima¬
tus : atsi propter ea decimatus est leui qui ainlumbis erat
abra hae: propterea non est decimatus xp̃s. qui anonerat
inlumbis abrahae : Porro autem sinon secundum animam
sed tantum secundum carnem accipimus leui fuisse in abra¬
est abrahae : & ipse itaq dccimatus est: quidest ergo quod
est intellegamus secundum aliquem modum ibix pna nor
fuisse : quis autem neg& cum secundum carnem ibi fuinse

Expanded text:
ulla autem contradictione qui minor est a maiore beneulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium Christi, quod sacerdos Christus per illum praefiguratus est, qui decimauit Abraham, in quo et ipse Leui decimatus est, profecto Christus ab eo non est decimatus. at si propterea decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in Abraest Abrahae; et ipse itaque decimatus est. quid est ergo, quod est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse?
Abbreviated transcription (Latin):
umen hoc deillo o post& intellegiquia solent quae sorte
untur diuinitus dari : aut quod fidenter dicendum est. ne
dilla anima aliquibus operibus praecedentib ad tantũ
ipicem subuecta putar&ur. ut cumea uerbum caro fier &
d habitar& in nobis ad auferendam suspicionem praeceden¬
tum meritorum sortis nomen accessit: est in epistola
quae inscribturadhebreor locusquidam diligenti consi¬
aeratione dignissimus: cumenim per melchi sedechin
quohuius rei futurae figura praecesserat discernera sacer¬
aonum xp̃i a sacerdotio leui : Vid&e ergo inquit qualis hic
s ui & decimam pastem abraham dedit deprimitus patr¬
rcha & hiquidem quide filus sunt leui sacerdotium acci¬
bentes mandatum habent ad ecimis populi secundũ legem
nocest a fratribus suisquamuis & ipn exlumbir abralat
uerity qui autem non est ex genere corum. decimauit
bra hami & habentem promissionem benedixit : sne

Expanded text:
tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine
Abbreviated transcription (Latin):
illa concepta : nec ipsa erat caro pecati: sed similitudo
carnis peccati. Non enim accepit inde reatum mori¬
endiqui appar& in motu carnis non uoluntario quar¬
uis uoluntate superando aduersus quem sp̃r concupiso
sed accepit unde non quod contagione praeuaricationi
sed quod ex soluendae in debitȩ morti & ostendendȩ s¬
missao seasurrationisuf ficer& : quorum unum pob
ad nontimendum alterum adsperandum ualer& : deniq
sia me quaeratur unde acceperit animam ih̃sxp̃s: mallem
quidem hinc audire meliores atque doctiores: sed tamen
promeo captu libentius responderim. unde adam. quã
deadam : sienim puluis adsumstus & erra in quanullus
hominum fuerat operatus meruit diuinitus animari:
iuanto magis corpus ad sumstum ex carne inquaitdem
nullus hominum fuerat operatuf sonitum est animam
bonam cumillic erigeretur casurus. hic descender& leuatu¬
rus : & fostasse ideo ait. sortitus sum animam bonam: seđ

Expanded text:
illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem quidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si
Abbreviated transcription (Latin):
sed probando qui animarumutraducem adfirmant. Non
erit consequens ut &iam ipsa ex illius pracuari catoristra¬
duceiuenisse credenda sit. neper illius hominis in oboe¬
dientiam &iam ipse peccator constituatur percuius um¬
us oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur
multi : & quid in coinquinatius illo utero uirginis cuius
caro &iam side peccati propagͣine uenit non tamen de
peccati propagatione concepit. ut neipsum qui demicor¬
pus xp̃i ealex seuerit in utero mariae quae in membris
posita corporis mortis repugnat legimentis quam sci pas¬
tres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque liea¬
bat in concubitum relaxarunt. nec tamen tantum modo¬
s quousque licebat eius imp&um pertuleruntꝰ pro¬
indẽ corpus xp̃i quamuis ex carne feminȩ ad sumstumest
quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat : ta¬
men quia non sic inea conceptum est quomo do fuerat

Expanded text:
sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse credenda sit, ne per illius hominis inoboedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cuius unius oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat in concubitum relaxarunt nec tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
upisse xp̃inullus ambigit xp̃i anus: sed quia & in psalmis ubi
ait q: oderunt manus meas & pedes dinumera ueruntꝰ
omnia ossamea. apseuero considerauerunt &
conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea a &
iuper uestem meam miserunt sortem quae propriae
illiuni congruunt ubi &iamdixit. dr̃ dr̃meus respice
me utquid medereliquisti longea salutemea uerba de¬
lictorum meorum Quaerur sus ei non conueniunt
nisi trans figuranti in se corpus humilitatis nostrae
quoniam membra samus corporis eius. & quia in ĩpso
cuangelio puer pro ficiebat a &ate & sapientiau sipos¬
lint &iam ista quae circum hanc sententiam in bibro
sapientiae leguntur propter humilem formaaniti
serui& unitatem corporis ecclesiae cum capite suo eidem
ipsidño coaptari : quid ingeniosius illo puero cuius in an¬
nis duo decim seniores sapientiam mirabantur : & quid
illa anima melius. quae &iam siuincat noncertando

Expanded text:
cepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi cepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni congruunt, ibi etiam dixit: deus, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delictorum meorum, quae rursus ei non conueniunt, nisi transfiguranti in se corpus humilitatis nostrae, quoniam membra sumus corporis eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si possunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sima ternum intellegatur : ne hoc quidem quo ddo¬
amest ueniad corpus. huic opinioni refragabitur : cum ex anima
acorpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitun
incomquinatum uidelic& uelacruore menstruo dicuntur enim
ix hoc ingenia grauari: uel a contaminatione adulterinag ilta
a haec uerba libri huius autmagiseis fauent qui animirum tra¬
ducem loquuntur : aut si &isti ea possunt prose interpraetari :
interutrosq: alternant: quae si de dño secundum humanam
quae a uerbo ad sumpta est creaturam uelimus accipere i¬
unt quidem in eadem circum stantia lectionis quacilli ex¬
ellentiae non conueniant : maxime illud quiaidem ipse
quihaec in eodem libro loquitur aliquanto superius cumista
erba de quibus nunc agimus dicere confessus est ex semine
inse in sanguine coagulatum: a quonascendi modoutiq alie¬
insest uirginis partus: quamnon ex uiri semine carnem con¬

Expanded text:
quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dicquod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruore menstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita et haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta est, creaturam uelimus accipere, sunt quidem in eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessus est ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem con
Abbreviated transcription (Latin):
animam suam bonam quiait. sortitus sum animam
bonam. & cum essem magis bonus ueni ad corpus in¬
co inquinatum: accessisse enimdixit bonitati quiabo¬
nus erat: sortitus. uidelic& animam bonam ut oliam
adcorpus in co inquinatum uenir&: Aliunde ergo.
bonus antequam uenir& adcorpus. sed utique. non diffe¬
rentiam morum quia nullum ante a uitae egestae mer¬
tum : non differentiam corporis quiaprius bonus quã uen¬
r& adcorpus : undeigitur : hoc autem illis qui extraduce ani¬
mae illius praeuaricatricis animas creari asserunt. quan¬
uis proeis sanare nonuideatur quod dictum est ueni ad
corpus. tameninc&eris non in congrue coaptatur.
ut cum dixiss&. Puerautem eram ingenio sur. id ipsum
explicans quib: causis ingeniosus ess& continuo subiunge¬
r& & sostitus sum animambonam. udelic& expatern
ingenio uel corporali item peramento: De inde cum
esseminquit magisbonus. ueni ad corpus in co inquinatũ

Expanded text:
animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. accessisse enim dixit bonitati, qua bonus erat, sortitus uidelicet animam bonam, ut etiam ad corpus incoinquinatum ueniret. aliunde ergo bonus, antequam ueniret ad corpus; sed utique non differentia morum, quia nullum ante uitae gestae meritum, non differentia corporis, quia prius bonus, quam ueniret ad corpus. unde igitur? Hoc autem illis, qui ex traduce animae illius praeuaricatricis animas creari adserunt, quamuis pro eis sonare non uideatur, quod dictum est: ueni ad corpus, tamen in ceteris non incongrue coaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum:
Abbreviated transcription (Latin):
cum essem magis bonus ueni ad corpus in coo inquinatum:
cumenim uideatur illos adiuuare hoc testimonium qui
non exparentibus creara. sed uenire ad corpus uel descen¬
dere dõ mittente animas dicunt : rursus hoc in pediteorũ
sententiam quodait. sortitus sum animam bonam : cum
procul dubio uelexuno fontemanare quodammodo tam¬
quam riuulos uel parinatura fieri animas credunt quas dr̃
mittit incorpora : non autem alias bonas uel magis bonas
uel & alias nonbonas uel minus bonas: unde enim bont
aut magis bonae : seu non bone aut minus bonae an¬
mae . nisi uel moribus secundum liberum uoluntan
arbitrium: uel differentia temperaturae corporin
dum aliae magis aliae minus grauantur corpore qđ
corrumpitur & ad grauat animam: sed neque actoea
aliqua singularum quarumque animarũqua earũ no¬
res discernerentur antequam uenirent ad corpora
nec ex corpore minus grauante potuit istedicere

Expanded text:
cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. cum enim uideatur illos adiuuare hoc testimonium, qui non ex parentibus creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt, rursus hoc inpedit eorum sententiam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas uel magis bonas et alias non bonas uel minus bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae animae, nisi uel moribus secundum liberum uoluntatis arbitrium uel differentia temperaturae corporum, dum aliae magis, aliae minus grauantur corpore, quod corrumpitur et adgrauat animam? sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam uenirent ad corpora, nec ex corpore minus grauante potuit iste dicere