comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expauit. quia ubi flamiã fidei sensit. ne iniuriam faceret se guita de¬
torsit. Quo comꝑto conscientie sanctitas que celabatur. magnis into¬
nuit m̾itis. eo quod in flore adolescentie uirtutis odore flagraret. De
hinc celestib donis cum etate crescentib annoꝵ circiter triginta et qͥnq
monasterii rector et pius pater eligitur. quippe qui suo splendore ad
se traxerat dignitatem. Interea sub magistri censura congregationis
disciplm̃a uernabat. ubi seu̾itate districta licentia peccandi ꝑierat.
Feruebat ergo in eo pietatis intuitus. exultabat psallendi concentus.
Choruscabat inter fracres obedientie radius. p̾cellebat scẽ caritatis or¬
natus. quia sicut erat ad uitia eradicanda sollicitus. ita ad inserenda do¬
na celestia circunspectus. In quo abbatis officio rexit ꝑ qͥnq annos con¬
gregationem sibi cõmissam. feliciter ꝙ gub̾nauit. Et quia tanti m̾iti

Expanded text:
expavit, quia ubi flammam fidei sensit, ne injuriam faceret, se gutta deexpavit, quia ubi flammam fidei sensit, ne injuriam faceret, se gutta detorsit. Quo comperto, conscientiae sanctitas, quae celabatur in annis, innotuit meritis, eo quod in flore adolescentiae virtutis odore fragraret. 8. Dehinc caelestibus donis cum aetate crescentibus, annorum circiter triginta et quinque monasterii rector et plus pater eligitur, quippe qui suo splendore ad se traxerat dignitatem. Interea sub magistri censura congregationis disciplina vernabat, ubi severitate districta licentia peccandi perierat. 22 Fervebat ergo pietatis intuitus, exultabat psallendi concentus, coruscabat inter fratres oboedientiae radius, praecellebat sanctae karitatis ornatus, quia sicut erat ad vitia eradicanda sollicitus, ita ad inserenda dona caelestia circumspectus. 23 In quo abbatis officio per viginti quinque annos congregationem sibi commissam feliciter gubernavit. 24 Et quia tanti meriti
Abbreviated transcription (Latin):
Non oculum uoluptati. non aurem ludibriis. non animũ accõmodans
leuitati. sed semꝑ se regens anchora grauitatis. talem se intra mona¬
sterii septa tractauit. ut uł si qnͣdo ꝓcessit ad publicum. esset infra car¬
cerem sui cordis semꝑ inclusus. Nec aliud extra se respiciendũ p̾tulit
qmͣ xp̃m quem in pectore fidelis portitor baiulauit. Hiis igitur stu¬
diis occupatus. in tantam uite claritatem ꝑuenit. ut eius deuotum
seruitiũ mundo dñs ꝑ miracula testaretur. Deniq cum adhuc pueru¬
lus ꝑ pagũ in ablatis sui ꝓficisceretur obsequiũ. applicantes apud
quemdam tanta deconiit uolentia tempestatis. tantus ꝙ se pluuia¬
lis ymber effudit. ut ip̃am domũ nec sua tecta defenderent. Cum ergo
p̾ magnitudine pluuiẽ. casa ꝓ campo constaret. maleftĩs om̃ib qui in eo¬
dem loco tenebantur hospitio. solum beatum albinũ tunc ymber tangere

Expanded text:
17 Non oculum voluptati, non aurem ludibriis, non animum accommodans 17 Non oculum voluptati, non aurem ludibriis, non animum accommodans levitati, sed semper se regens anchora gravitatis, talem se intra monasterii saepta tractavit. ut vel si quando processit ad publicum esset infra carcerem sui cordis semper inclusus, nec aliud extra se respiciendum praetulit quam Christum, quem in pectore fidelis portitor baiulavit. 18 His igitur studiis ocservitium mundo Dominus per miracula testaretur. Denique cum adhuc puerulus per pagum in abbatis sui proficisceretur obsequium, dum applicuissent apud quemdam hominem, tanta detonuit violentia tempestatis, tantumque se pluvialis imber effudit, ut ipsam domum nec sua tecta defenderent. Cum ergo prae magnitudine pluviae casa pro campo constaret, madefactis omnibus, qui in eodem loco tenebantur hospitio, solum beatum Albinum tunc imber tangere
Abbreviated transcription (Latin):
gio uendicaret. Ubi quem origo liberum genuit. fãmulũ uoluntas ad¬
dixit. intelligens magis esse laudabile. ut amore xp̃i nobilitas inclipa¬
ret qd̾ erat qmͣ cum fastu quereret apparere qd̃ non erat. ꝓficiebat
namq in eo exercitationis cotidiane ꝓcessus. ita ut ultra se semꝑ ascen¬
dens m̾itis. ñ reliquos uĩceret sed edomito corꝑe de se ip̃o potius tri¬
umpharet. Quis enim expediet qmͣ fu̾it in ieiunioꝵ ꝑcirate p̾cipuus
in inigiliarum delectatione ꝓpensus in or̃onis assiduitate laudabilis in
miserationis opere singularis. ut et hostem qͥ sibi repugnabat extin¬
gueret. et unde se solus affugeret cundis spes maxima subueniret.
Erat enĩ ad obediendũ ꝓmptus. ad uitia calcanda maturus. ita ut in
ip̃o iuiuenili tyrocinio. iam senib esset exemplum. Hoc solum habẽs
cum homine cõmune qd̃ natus est. cet̾um totũ uoluit esse xp̃i. qd̾ uixit.

Expanded text:
gio vindicaret, ubi quem origo liberum genuit famulum voluntas adgio vindicaret, ubi quem origo liberum genuit famulum voluntas addixit, intellegens magis esse laudabile, ut amore Christi nobilitas inclinaret quod erat quam cum fastu quaereret apparere quod non erat. 14 Proficiebat denique in eo exercitationis cotidianae processus, ita ut ultra se semper ascendens meritis non reliquos vinceret, sed edomito corpore de se ipso potius triumpharet. 15 Quis enim expediet, quam fuerit in ieiuniorum parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat extingueret et unde se solus affligeret cunctis spes maxima subveniret? 16 Erat enim ad oboediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita ut in ipso iuvenili tyrocinio iam senibus esset exemplum, hoc solum habens cum homine commune quod natus est, ceterum totum voluit esse Christi quod vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
Eligiosorum
uita uiroꝵ qnͣtum est m̾itis darior tantũ uoce crebrior ꝓploꝵ
qͥa dum illis imiu̾sis bñficia tribuit in suam laudem linguas
beatissimi albini deducantur ad mediũ. Igitur albinus ep̃s uenetice regio¬
nis. occeano britanico confinis indigena. non exiguis ꝑentib oriundus
ĩmo digni germinis dignissima ꝓles emergens: decus qd̃ sumpsit ex ge¬
nere. felicis uite mitis ampliauit. dum in illo et qd̃ glorificaret xp̃rs e¬
legit. et qd̾ uniu̾sus uen̾etur minidus effulsit. Qui int̾ ip̃a nouelle iu¬
uentutis exordia. tanto fidei feruore flagrauit. ut parentes ad quoꝵ de¬
siderium solet infantia festiuant̾ recurrere: ꝓ caritate xp̃ri magis iste uo¬
luntarie reliquisset. et uelut hostes anime carnales affetus effugit.
credens sibi sufficere si omnẽ dilectionem in solo celesti patre plantaret.
Mor in tincillacense monasterio tanta animi humilitate dño placiturus
se subdidit. ut salua moꝵ honestate. nichil sibi de iugenuitatis pͥuile¬

Expanded text:
eligiosorum vita virorum quantum est meritis clarior tantum voce crebrior populorum, quia dum illis universis beneficia tribuit, in suam laudem linguas atissimi Albini deducantur ad medium. 11 Igitur Albinus episcopus Veneticae regionis oceano Britannico confinis indigena, non exiguis parentibus oriundus, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumpsit ex genere felicis vitae meritis ampliavit, dum in illo et quod glorificaret Christus elegit et quod universus veneretur mundus effulsit. 12 Qui inter ipsa novellae iuventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere pro karitate Christi magis iste voluntarie reliquisset et velut hostes animae carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo caelesti patre plantaret. 13 Mox in Tincillacense monasterio tanta animi humilitate domino placiturus se subdidit, ut salva morum honestate nihil sibi de ingenuitatis privile
Abbreviated transcription (Latin):
ctorem. cuius p̾dicatione uiam agnouit u̾itatis. cuiꝰ p̾cib si in fidei fir¬
mitate et uite sc̃itate consistit. ab om̃i adu̾sitate secura ꝑmanebit. et
usq ad ꝑftãm beatitudinis głam ꝑueniet. p̾stante dño nr̃o ihũ xp̃ro. qͥ¬

Expanded text:
ctorem, cujus praedicatione viam agnovit veritatis. Cujus precibus, si in fidei firctorem, cujus praedicatione viam agnovit veritatis. Cujus precibus, si in fidei firmitate et vitae sanctitate consistit, ab omni adversitate secura permanebit, et usque ad perfectam beatitudinis gloriam perveniet, praestante Domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ginta ꝑ m̾ita beati uedasti patrata sunt: nullo sunt stilo memorie
cradita. excepto qđ̃ uocib cantoꝵ huiꝰmodi canitur antiphona. Hic es
beatus uedastus. cui templum fieri ab angłis iussum est hominib. Est
ꝓcedente temꝑe tam insignis effectus. ut urbis nõie q̃ iam ruinis cre-¬
briorib pene obsolu̾at uociretur. Est namq et largitione fidelium sb̾¬
limatus. et agmine monachoꝵ et alioꝵ deo deuotoꝵ grege refertus.
ubi incessanter cotidie diuina celebrantur p̾conia. et freq̃nt̾ celestia
fc̃a sunt et fiunt miracula signoꝵ. que iam magis cernentiũ ore nar¬
rantur. qmͣ dictantis stilo scribantur. Felix equidem atrebatũ ciuitas tã
excellenti munita patrono. Et si muroꝵ ruinis uilescat. illius tam̃ m̾ito¬
tum nobilitate darescit totusꝙ ꝓ eius scitatis int̾cessione gaudeat ppłs
om̃ipotentiq eternas referat laudes qui tam darum illis ꝑdonauit do¬

Expanded text:
ginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae ginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae tradita excepto quod uocibus cantorum huiusmodi canitur antiphona: «Hic est beatus Vedastus cui templum fieri ab angelis iussum est hominibus.» Esprocedente tempore tam insignis effectus, ut urbis nomine, quae jam ruinis crebrioribus pene obsoleverat, vocitetur. Est namque et largitione fidelium sublimatus, et agmine monachorum, et aliorum Deo devotorum grege refertus: ubi incessanter quotidie divina celebrantur praeconia, et frequenter coelestia facta sunt et fiunt miraculorum signa, quae jam magis cernentium ore narrantur, quam dictantis stylo scribantur. Felix equidem Atrebatum civitas, tam excellenti munita patrono, etsi murorum ruinis vilescat, illius tamen meritorum nobilitate clarescit. Totusque pro ejus sanctitatis intercessione gaudeat populus, omnipotentique Deo aeternas referat laudes, qui tam clarum illi perdonavit do
Abbreviated transcription (Latin):
tum opus bm̃ audomarũ. qui ea tempestate taruenne morinoꝵ urbis
ep̃s. in dei reb magnificus habebatur. Qui licet iam senio p̾ssus et a¬
missione luminũ uderetur debilior fc̃s. animũ tamen ut arcum habens
spirituali studio intensum. ilico ꝓmptus. xp̃ro gressus regente. festinus
ad uen̾abilem ꝑuenit autb̾tum. At ille quid animo gereret. et quid si¬
bi diuinitus esset ostensum referens festimis cõmuniq consilio. cũ mag¬
no ppłoꝵ gaudio qui undiq conflux̾ant ad locũ designatum beatissimũ
transtulerunt uedastum. In qua translatione ꝑhibetur beatus audoma¬
rus lumen recepisse oculoꝵ. sed ilico p̾cib eamdem qmͣ ultroneus fere¬
bat re impetrasse cecitatem. Pui pendebat quippe lum̃ carnalium ocu¬
loꝵ. qui lumen ciuiũ m̾uit suꝑnoꝵ. Porro autem miracula que et
tunc postea gesta ꝑhibentur. et que iam ꝑ annos ferme centũ sexa¬

Expanded text:
tum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morinorum urbis tum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morinorum urbis episcopus in Dei rebus magnificus habebatur. Qui licet iam senio pressus et amissione luminum uideretur debilior factus animum tamen ut arcum habens spiritali studio intentum ilico promptus Christo gressus regente festinus ad uenerabilem peruenit Autbertum sede At ille quid animo gereret et quid sibi diuinitus esset ostensum referens pari uoto communique consilio cum magno populorum gaudio qui undique confluxerant ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parui pendebat quippe lumen carnalium oculorum qui lumen ciuium meruit supernorum. Porro autem miracula quae tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos ferme centum sexa
Abbreviated transcription (Latin):
mis arrepta ardere cepit. sed uidente quadam religiosa femina abita
nõie sc̃s adueniens uedastus. flammas a domo excussit. et ita in colu¬
emisit. ut om̃s aguoscerent qnͣta illius esset beatitudo iñ celis. cuius
lectuli domicilium in t̾ris ardere non potuit. De translatione corꝑis in
autberti. qui septim᷑ ei in. sede pontificali successit ep̃s. Is autem ut maioꝵ
relatione cognouim᷑ et ĩnum̾abiliũ hominũ ore uersatur. et quod ocł̃is
etiam fc̃m ꝓbamus. dum quadam die post hympnos matutinos inme¬
nus consistens. rubente aurora orientem u̾sus intenderet. uidit eminui
trans fluuiolũ qui crientio uocatur uirũ p̾fulgidũ uirgam manu tenen¬
tem basilice locum metiri. Quod ille cernens. reuelante deo uisionem co¬
gnouit angelicam: ostensum q est illi beatũ illuc uedastũ annuente xͦ
sine dubio transferendũ. Qua reuelatione certior fc̃s inuitauit ad tan¬

Expanded text:
mis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita mis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita nomine, sanctus adveniens Vedastus, flammas a domo discussit, et ita incoluemisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere non potuit. CAPUT V. Translatio corporAutberti qui septimus ei in sede pontificali successit episcopus. Is autem ut maiorum relatione cognouimus et ut in innumerabilium hominum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu tenentem basilicae locum metiri. Quod ille cernens reuelante Deo uisionem cognouit angelicam ostensumque illi est beatum illuc Vedastum annuente Christo sine dubio transferendum. Qua reuelatione certior factus, inuitauit ad tan
Abbreviated transcription (Latin):
atissime pater. quid uis ut faciam. qm̃ dies in uesꝑum se dedinat et
om̃s qui ad tuas exequias conuen̾ant aĩ ꝓpͥa iam remeare festinant.
ꝑmitte obsecro ce. ꝑferri ad locum qui filioꝵ cura p̾paratus existit. Et
hiis dc̃is. accipientes capulũ in quo scĩ uiri corpus iacebat exanime.
nullum honus sentientes. portau̾unt eum subiectis hum̾is cum alacri¬
tate animi ad sepulture locum. Sepelierunt q eum in iam dc̃a ecclia
beate dei genitricis marie. semꝑ uirginis in dextera ꝑte altaris ubi qͦn¬
dam pontificalis cathedre fungebatur officio. nobilem t̾re condentes
thesaurũ. In quo loco ꝑ aliquot iacuit tempus quousq dño reuelã¬
te ad locum ubi nunc fulget eius memoria est a uiris scĩs autb̾to et
inc autem quid in
episcopio post eius excessum uisum est. dignũ memorie referatur.
Suꝑueniente igitur temꝑe. domũcula in qua deo dilectus obiit. flam¬

Expanded text:
atissime pater quid uis ut faciam quoniam et dies in uesperum declinat et atissime pater quid uis ut faciam quoniam et dies in uesperum declinat et omnes qui ad tuas exequias conuenerant ad propria remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum qui tibi filiorum cura praeparatus existit.» Et his dictis accipientes capulum in quo sancti uiri corpus iacebat exanime nullum onus sentientes, portauerunt eum subiectis humeris cum alacritbeatae Dei genitricis semper virginis Mariae, in dextera parte altaris, ubi quondam pontificalis cathedrae fungebatur officio, nobilem terrae abscondentes thesaurum. In quo loco per aliquod jacuit tempus, quousque Domino revelante ad locum, ubi nunc fulget ejus memoria, est a viris sanctis Autberto et unc autem, quid in eodem episcopo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domuncula, in qua Deo dilectus diem obiit, flam
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾et esse uiroꝵ non mortuoꝵ. Uolebant siquidem illum in eccł̃ia bea
te semꝑ uirginis marie. ubi sede pontificali p̾sederat tumulari. Ipse
uero sepulture sue locum in oratorio qd̃ pauꝑe sũptu. id est ligneis
tabulis ꝓpͣter litus crientionis fluuioli edificau̾at fieri disposuisse co¬
gnoscitur. Qd̃ licet ip̃e ꝓ humilitate qua semꝑ usus est fieri uoluis¬
set. om̃s tamen qui aderant attendentes m̾itoꝵ eius insignia. indignũ
ducebant tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri. p̾sertim cum
nec locus ip̃e habilis tanto monum̃to. nec palude obsitus foret acces¬
sibilis ppło. Dum talia inter se quererentur. uen̾abilis uir scopilio do¬
ctus uͥtute p̾cũ. ad solita sibi credidit arma currendũ. ut uidelicet or̃o
fidei obtin̾et. qd̃ młta hominũ manus uirib nequiuisset. Unde cun¬
ni. in hanc uocem merore cordis affectus erupit. E heu mͥ inquit o be¬

Expanded text:
debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidedebet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidetae semper uirginis Mariae ubi sede pontificali praesederat tumulari. Ipse uero sepulturae suae locum in oratorio quod paupere sumptu id est ligneis tabulis propter litus Crientionis fluuioli aedificauerat fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate qua semper usus est fieri uoluisset omnes tamen qui aderant attendentes meritorum eius insignia indignum ducebant tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento nec palude obsitus foret accessibilis populo. Dum talia inter se quererentur uenerabilis uir Scopilio doctus uirtute precum ad solita sibi credidit arma currendum ut uidelicet oratio fidei obtineret quod multa hominum manus uiribus nequiuisset. Unde cunni in hanc uocem, maerore cordis affectus erupit: «heu mihi, inquit, o be
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃ri confirmatus uatico. int̾ manꝰ lacrimantiũ sp̃m emisit. O
dies sc̃o letissima sac̾doti. sed cuncto mestissima ppło. quem tantus sb̾i¬
to corꝑali uita deseruit pastor. quem tamen sp̃uali nũqmͣ deserit int̾¬
cessione. si sacre illius ãmonitionis u̾ba et ꝓbatissime uite uestigia se¬
qui nou desistit. Conuen̾unt itaq ad ultunas uen̾andi uiri exequias
cl eius. et ppłs copiosus: aliaruim ꝙ eccl̃iaꝵ sacendotes p̾sbit̾i et dyaco¬
ni. Sed mirũ inter lacrimantiũ uoces in terra. psallentiũ ut fertur a
quib dam religiosis uiris cetus audiebantur in celo. Et dum digno
honoris officio feretrum in quo iacebat corpus paratũ staret in me¬
si aliquid cum de sua detestari sepultura memoraret. timentes ne forte
illis hoc sdeo accidisset. quia intra murũ eiusdem ciuitatis illũ sepelini
disponebant. Quib ilłe respondit. sepius eum se audisse dicentẽ. qd̾

Expanded text:
inis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spiritum emisit. O inis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spiritum emisit. O dies sancto laetissima sacerdoti sed cuncto maestissima populo quem tantus subito corporali uita deseruit pastor, quem tamen spiritali numquam deserit intercessione si sacrae illius admonitionis uerba et probatissimae uitae uestigia sequi non desistit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerandi uiri exsequia clerus et populus copiosus aliarumque ecclesiarum sacerdotes, praesbiteri et diaconi. Sed mirum, inter lacrimantium uoces in terra psallentium ut fertur a quibusdam religiosis uiris coetus audiebantur in caelo. Et dum digno honoris officio feretrum in quo iacebat corpus paratum staret in mesi aliquid de sua eum testari sepultura memoraret: timentes ne forte illis hoc ideo accidisset, quia intra murum ejusdem civitatis illum sepelire disponebant. Quibus ille respondit, saepius eum se audisse dicentem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uis letati sunt. Postqmͣ uero pius p̾dicator et scs dei sacerdos mitis
maturus et annis p̾mia sui laboris deo dispensante acciꝑe debuit. in
eadem attrebate ciuitate infirmitatis ualide febre correptus est. diui
na p̾uidente mĩa. ut ubi plurimũ in dei sudauit seruitio. inde ad pal¬
mam et̾ue beatitudinis ꝑueniret. et inter carissimoꝵ manus filioꝵ
aĩam suo redderet creatori. Ut uero sui obitum famuli deus designa¬
ret. uisa est nocte quadam darissime colũna lucis a culmine. domus
in qua sc̃s iacebat sacerdos usq ad sũmũ celi horarũ ferme spacio du¬
arum stare fastigiũ. Quod cum uiro dei diceretur. intellexit statim hoc
signũ suũ demonstrare obitũ. Docauit suos ad se filios. ut eoꝵ p̾cib
suam fideli conditori cõmendaret auimã. Et post dulces pateme pie¬
tatis ãmouitiones. et extrema caritatis u̾ba sacroscõ corꝑis et sangͥ¬

Expanded text:
nis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis nis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis perueniret et inter carissimorum manus filiorum animam suo redderet creatori. Vt uero sui obitum famuli Deus designaret, uisa est nocte quadam clarissimae columna lucis a culmine domus in qua sanctus iacebat sacerdos, usque ad summum caeli horarum ferme spatio duarum stare fastigium. Quod cum uiro Dei diceretur, intellexit statim hoc signum suum demonstrare obitum. Vocauit suos ad se filios ut eorum precibus suam fideli conditori commendaret animam. Et post dulces paternae pietatis admonitiones et extrema caritatis uerba sacrosancto corporis et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a annis circit̾ quadraginta sub magna euuangłice p̾dicatio¬
nis deuotione sub magno pietatis amore. ac ꝑ id temꝑis mltitudinem
ppli catholico dogmate ad xp̃riane fidei conu̾tit sc̃itatem. Claruit ubiꝙ
diuime coguitio legis. scissimũ xp̃ri nomen. cunctoꝵ audiebatur in ore.
Floruit in morib. castissime uite honesteis. ardebat in pectorib singuloꝵ
celestis patrie amor. Populus statutis dieb ad eccliam concurrebat. fe¬
sta cum magno gaudio nr̃i saluatoris oportunis celebrantib diebus.
Elemosine cura domos ub̃rime pauꝑib disꝑtiebantur. u̾bum dei coti¬
die ꝑ loca singula ppłis p̾dicabatur. Hymnidicas deo laudes horis ca¬
nonicis. cderus cantabat in eccłiis. Beatum dix̾unt ppłm cũi hec sunt:
beatus ppłs cuiꝰ est dñs d̾s eius. Om̃s enim in pulchritudine pacis qui¬
escebant in aguitione u̾itatis gaudebant. in sc̃ĩtate xp̃riane religio¬

Expanded text:
gratia, annis circiter XL sub magna euangelicae praedicatiogratia, annis circiter XL sub magna euangelicae praedicationis deuotione, sub magno pietatis amore, ac per id temporis multitudinem populi catholico dogmate ad christianae fidei conuertit sanctitatem. Claruit ubique diuinae cognitio legis, sanctissimum Christi nomen cunctorum audiebatur in ore. Floruit in moribus castissimae uitae honestas, ardebat in pectoribus singulorum caelestis patriae amor. Populus statutis diebus ad ecclesiam concurrebat. Festa cum magno gaudio Nostri Saluatoris oportunis celebrabantur diebus. Elimosinae circa domos uberrime pauperibus dispertiebantur. Verbum Dei cotidie per loca singula populis praedicabatur; hymnicas laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis. «Beatum dixerunt populum, cui haec sunt: beatus populus cuius est Dominus Deus eorum». Omnes enim in pulchritudine pacis quiescebant, in agnitione ueritatis gaudebant, in sanctitate christianae religio
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid liquoris habuerunt in t̾ram effuderunt. Territus u̾o rex et op¬
timates illius huiꝰ uisione miraculi sciscitabantur pontificem causam
repentini ꝓdigii. Cui sc̃s respondit ep̃s. ꝑ quasdam maleficoꝵ incan¬
tationes ad decipiendas conuiiarũ animas diabolica in hiis latuit li
ista. sicut uisibiliter considerastis liquorem effinidi in t̾ram. Hec uero
res mltis ꝓficiebat ad salutem. Nam plurimi occultis dyabolice frau¬
dis cathenis absoluti auguriarum uanitate sp̾ta incantationũ consu¬
etudine relicta. ad u̾e religionis conuolau̾unt puritatem. intelligentes
diuine potentie efficatiam in suo famulo fac̾e signa. nichil contra eius
scĩtatem antiqui serpentis ualere machinam̃ta. Et quod ille ad ꝑditõ¬
nem ꝑau̾at aliquoꝵ. hic xp̃zi gr̃a ad redemptionem con̾tit plurimoꝵ.
De infirmitate obitu et sepultura uiri dei.

Expanded text:
quicquid liquoris habuerunt in terram effuderunt. Territus uero rex et opquicquid liquoris habuerunt in terram effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctus respondit episcopus: «Per quasdam maleficiorum incantationes ad decipiendas conuiuarum animas diabolica in his latuit liqista, sicut uisibiliter considerastis liquorem effundi in terram». Haec uero res multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intellegentes diuinae potentiae efficaciam in suo famulo facere signa, nihil contra eius sanctitatem antiqui serpentis ualere machinamenta. Et quod ille ad perditionem parauerat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem conuertit plurimorum. De infirmitate, obitu et sepultura sancti uir
Abbreviated transcription (Latin):
res honorib p̾ueniens. iuniores patera dilectione admonens. Otrobiꝙ
ꝑ officia caritatis ñ sua querens sed que dei sunt. xp̃ri secutus uestigia.
potentum conuiuia non contempsit. non luxinie causa sed p̾dicationis
obtentu. ut familiaritate concordie facilius uerbum dei conuiuantium in¬
funderet cordib. Igitur quidam nobilis francus potentie darus. ocinus
nomine: regen lochariũ p̾dicti regis ludouii filium qui tunc temꝑis fran¬
coꝵ regni nobiliter rex erat sceptra. uocauit ad pͣndium. qd̃ magno ap¬
paratu in domo sua regi et suis ꝑau̾at optimatib. Rogatus quoq
est sc̃s ad conuiuiũ uedastus. Qui domum intrans. more sibi solito dex¬
tera extensa om̃ia sc̃e crucis uexillo signauit. Quedam uero uascula ibi
ceriusa stabant impleta. sed male gentili errore demonicis incantationi¬
bus infecta. Que mox ob potentiam scẽ crucis destructa crepuerunt. et

Expanded text:
res honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique res honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique per officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigia, potentium conuiuia non contempsit, non luxuriae causa sed praedicationis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothuuii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Quae mox ob potentiam sanctae crucis destructa crepuerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
desertas. cor ppłi ydolatrie errorib infectũ. ignorantie tenebris ob¬
ceratũ: geminose pietatis subdidit labori. ppłm sedula intentione ad
agnitionem u̾i luminis ꝑduxit. ecclias ad culmen sũmi decoris erexit.
p̾sbiteros et dẏaconos sibi in adiutoriũ ꝑ diu̾sarum eccłiarum disposuit
loca. Et ubi pͥus spelunce latronũ fuerunt. ibi or̃onũ domos construxit.
magis ꝙ diuinis intendit eas ornare laudib. qmͣ pompaticis scłi di¬
uitiis com̾e. Fuit uero pauꝑib largus. diuitib affabilis. quatinus
om̃s uł largitate min̾um. uł iocunditate u̾boꝵ in uiam deduc̾et u̾itatis.
Sciens itaq nullatenus suꝑba scłaris potentie colla ad xp̃riane religio¬
nis humlitatem indinare posse nisi ꝑ suauissimas pietatis admonitio¬
nes apłico instructus exemplo. om̃ib om̃ia fc̃s est ut om̃s lucri fac̾et. senio¬

Expanded text:
desertas, cor populi idolatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obdesertas, cor populi idolatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obcaecatum gemino se pietatis subdidit labori, populum sedula intentione ad agnitionem ueri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi decoris erexit, praesbiteros et diaconos sibi in adiutorium per diuersa ecclesiarum disposuit loca. Et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos construxerat, magisque intendit eas diuinis ornare laudibus, quam pompaticis saeculi diuitiis comere. Fuit uero pauperibus largus, diuitibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, senio
Abbreviated transcription (Latin):
muraret querelis. ecte subito ex rumosis speluncis ursus ꝓsiliuit. Cui
uir dei cum indignatione p̾cepit. ut in deserta secederet loca. et sibi cõ¬
moda inter condensa siluarum quereret habitacula. nec ultra illius flu¬
minis ripas transiret. Qui mox tali territus minatione fugit. nec un¬
qmͣ postea ilłis uisus est in ꝑtib. Omira om̃ipotentis dei in scĩs suis po¬
tentia. quib bestie ferocissime obedire sciunt. o miserabilis hominũ auda¬
tia. qui salutiffere p̾dicationis u̾ba a scĩs ꝓlata. doctorib contempnere
ñ metinunt. Irrationabilis bestia. in obtemꝑando scõꝵ p̾ceptis quodã¬
modo ratione utitur humana. homo uero ad ymaginem dei conditus.
ratione p̾ditus. honorem suũ non intelligens comꝑatus est iumentis in¬
sipientib. et similis factus est illis. Quomodo in coruiuio a pd̃ lochari¬
um u̾o comꝑisset uir dei ecclias xp̃ri ut.

Expanded text:
muraret querelis, ecce subito ex ruinosis speluncis ursus prosiluit. Cui muraret querelis, ecce subito ex ruinosis speluncis ursus prosiluit. Cui vir Dei cum indignatione praecepit, ut in deserta secederet loca, et sibi commoda inter condensa silvarum quaereret habitacula, nec ultra illius fluminis ripas transiret. Qui mox tali territus minatione fugit, nec unquam postea illis visus est in partibus. O mira omnipotentis Dei in sanctis suis potentia, quibus bestiae ferocissimae obedire sciunt! O miserabilis hominum audacia, qui salutiferae praedicationis verba, a sanctis prolata doctoribus contemnere 169 non metuunt. Irrationabilis bestia, in obtemperando sanctorum praeceptis quodammodo ratione utitur humana: homo vero ad imaginem Dei conditus, ratione praeditus, honorem suum non intelligens, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . XVI. Dum vero comperium uero comperisset uir Dei ecclesias Christi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tempestas ĩmanissima ferro uastauit et igne. Tunc in similitudinem
iherosolimitane uastationis que ab impio babilonie rege fcã est. uen̾unt
gentes in hereditatem dei. et pollutis manib ꝓphanauerunt sacraria xp̃i.
effundentes sanguinem seruoꝵ dei. curta altaria altissimi regis. Non hec
paganoꝵ fecit fortitudo. sed ppli̾ xp̃riani ꝓm̾uerunt pcc̃a. Inuenit uero
psallentiũ chori. ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt stercorib et im¬
munditiis om̃ia plena. ita ut uix uestigium aliquod remansisset muroꝵ.
Hec cernens intimo plena cordis dolore ingemuit dicens. Odñe hec om¬
nia uen̾unt suꝑ nos. quia pectauimꝰ cum patrib nr̃is. iniuste egimus.
iniquitatem fecimꝰ. sed tu dñe menior esto mĩe tue. et nr̃is ꝑce pcc̃is. et¬
ne obliuiscaris pauꝑum tuoꝵ in finem. Dum hec itaq lacrimosis mur¬

Expanded text:
quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine Hierusolimitanae uastationis quae ab impio Babiloniae rege facta est, uenerunt gentes in hereditatem Dei et pollutis manibus profanauerunt sacraria Christi, effundentes sanguinem seruorum Dei circa altaria altissimi regis. Non haec paganorum fecit fortitudo sed populi christiani promeruerunt peccata. Inuenit uero psallentium chori ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt, stercoribus et inmunditiis omnia plena ita ut uix uestigium aliquod remansisset murorum. Haec cernens intimo cordis dolore ingemuit dicens: «O Domine, haec omnia uenerunt super nos quia peccauimus cum patribus nostris, iniuste egimus, iniquitatem fecimus. Sed tu, Domine, memor esto misene obliviscaris pauperum tuorum in finem . XV. Dum haec itaque lacrymosis mur
Abbreviated transcription (Latin):
ne gr̃as agentes pietati. maiora qmͣ sꝑau̾ut mim̾a portantes domũ
reu̾si sunt. Sed et hoc miraculum sanitatis in illis plurimis causa fuit.
salutis et̾ne. uidentes celestem uͥtutem uerba consequi sacerdotis dei. et¬
relictis ydolatrie sordib in xp̃rm credentes. uiuo sacri baptismatis fonte
purgati sunt.
gula cintatis loca ꝑagrans. q̃ siuit int̾ nuincis edifitioꝵ. si quod¬
libet ecdie signũ iueniri ualuisset. Nam antiqͥs ferne temꝑib sacre
iillis locis fidei floruisse religionem agnouit. sed ꝓpt̾ pct̃a habitatoꝵ
t̾te illuis. occulto dei uidicio sed iustissimo tradita est cumm cet̾is gallie
uł gmanie ciuitatib. pagano et ꝑfido hunoꝵ regi actilo ur̃bs quoꝙ
illa depͥdanda. Qui ꝓpter nimiam animi sui seuitiam. net sacerdotibus
dei honorem. nec etlelis xp̃ri reu̾entiam impendere scebat. sed om̃ia

Expanded text:
ernae gratias agentes pietati, maiora quam sperauerunt munera portantes, domum ernae gratias agentes pietati, maiora quam sperauerunt munera portantes, domum reuersi sunt. Sed et hoc miraculum sanitatis in illis plurimis fuit causa salutis aeternae. Videntes caelestem uirtutem uerba consequi sacerdotis Dei, relictis idolatriae sordibus in Christum credentes, uiuo sacri baptismatis fonte purgati sunt. gula ciuitatis loca peragrans, quaesiuit inter ruinas aedificiorum si quodlibet ecclesiae signum inuenire ualuisset. Nam antiquis ferme temporibus sacrae in illis locis fidei floruisse religionem agnouit. Sed propter peccata habitatorum terrae illius occulto Dei iudicio sed iustissimo tradita est cum ceteris Galliae uel Germaniae ciuitatibus pagano et perfido Hunorum regi Attilo urbs quoque illa depraedanda. Qui propter nimiam animi sui saeuitiam nec sacerdotibus Dei honorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpendere sciebat, sed omnia
Abbreviated transcription (Latin):
lantes. Mox sacerdos xp̃ri illoꝵ condoluit miserie. secum tractans. quid il¬
lis solatii prestare potuisset. Et dum apłicus p̾dicator peruniam in saccu¬
lis se non habere sciret in diuina confidens dementia. et scõꝵ aplo̾ꝵ pe
tri et iohannis confortatus exemplo ait. Argentũ et aurum non est
mecum. quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem or̃onis ad
d̾m. hoc nobis p̾stare non differo. Et in hec uerba se uir dei ex intimo cor¬
dis affectu ꝓ illoꝵ lacrimas fudit miseria. et cum fidei puritate opem il¬
tam pie et ram necessarie p̾ces in efficaces esse potuerunt. sed ab illo qui
ꝑ ysayam inquit ꝓpham. tempore oportuno ȩxaudiui te. et in die salutis
adiui te: mox ambo in conspectu młtitudinis optatam receꝑunt salutẽ.
Hit luminis daritate ditatus. ilłe pedum uelocitate letatus. Ambo suꝑ¬

Expanded text:
lantes. Mox sacerdos Christi illorum condolens miseriae, secum tractans quid illantes. Mox sacerdos Christi illorum condolens miseriae, secum tractans quid illis solacii praestare potuisset. Et dum apostolicus praedicator pecuniam in sacculis se non habuisse sciret, in diuina confidens clementia et sanctorum apostolorum Petri et Iohannis confortatus exemplo ait: «Aurum et argentum non est mecum. Quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem orationis ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et in haec uerba se uir Dei ex intimo cordis affectu pro illorum lacrimas fudit miseria et cum fidei puritate opem iltam piae et tam necessariae preces inefficaces esse potuerunt. Sed ab illo qui per Isaiam inquit prophetam: «Tempore oportuno exaudiui te et in die salutis adiuui te» mox ambo in conspectu multitudinis optatam receperunt sanitatem, hic luminis claritate ditatus, ille pedum uelocitate laetatus, ambo sup
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e. ut splendidissimo sue scitatis fulgore latius ad salutem luceret
młtoꝵ. qmͣ sub unius loci latebris ꝓpe modũ abscondita latuisset. diui¬
na dispensatione et salubri sacerdotum consilio. ordinauit eum ep̃m.
et ad p̾dicandum u̾bum dei atrebate eum dirȩcit urbi. quatinus ppłs
diu in antiquis male consuetudinis errorib iacens. deo auxiliante ꝑ assidu¬
am sacte p̾dicatõnis m̃stantiam. ꝑ illum in uiam u̾itatis et aguitionem di
deduceretir. Qui pontificatus gradu et p̾dicationis officio suscepto. conce¬
tus ad p̾fatam iam ꝑrexit urbem. Sed in anspitium future ꝓsꝑnatis et
salutis. deus cuiustam miraculi cestificatione eius ciuib patefecit iñtroitũ.
Iitur in ip̃a ciuitatis porta duos habuit obuiam sibi egenos et infer¬
mos cecum scilicet et cdaudum. miserabili a uiro dei uoce stipendia postu¬

Expanded text:
ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Diuina dispensatione et salubri sacerdotum consilio ordinauit eum episcopum et ad praedicandum uerbum uitae Atrabate eum direxerat urbi quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per assiduam sacrae praedicationis instantiam per illum in uiam ueritatis et agnitionem filii Dei deduceretur; qui pontificatus gradu et praedicationis officio suscepto concitus ad praefatam iam perrexerat urbem sed in auspicium futurae prosperitatis et salutis Deus cuiusdam miraculi testificatione eius ciuibus patefecit introitum. Igitur in ipsa ciuitatis porta duos habuit obuiam sibi egenos et infirmos, caecum scilicet et claudum, miserabili a uiro Dei uoce stipendia postu
Abbreviated transcription (Latin):
celer pat̾no obediens p̾cepto. cucurrit et uas uino optimo suꝑ affu¬
eus inueuit. gr̃as deo agens. alacri animo uenienti et suis sociis ꝓpi¬
nauit amico. Qui duplici roboratus caritate. remeauit ad ꝓpͥa. Sed
famulus xp̃ri ne uanis iactantie uerbis uł rumigero ppłi celebraretur
fauore. sub magna actestatione p̾cepit puero om̃ib dieb uite sue hoc
tacere miraculũ. plus deo soli cognitus esse cupiens qmͣ hominib. certis¬
sime sciens om̃ium esse uirtutũ ueram in humilitate custodiam. et hãc
esse que caritatis gradib altissima celi regna conscendat. ip̃a dicente
u̾itate. Om̃is qui se humiliat exaltabitur. Obi uir dei a scõ ren¬
fama et caritatis in eo mimificentia et religio uite et uerbi dei ĩ¬
stantia longe lace q ab om̃ib celebraretur. uisum est beatissimo ponti¬
fici remigio tam predaram xp̃ri luc̾uam melius esse supͣ candelabrum

Expanded text:
celer paterno oboediens praecepto cucurrit et uas uino optimo superaffluceler paterno oboediens praecepto cucurrit et uas uino optimo superaffluens inuenit. Gratias Deo agens alacri animo uenienti et suis sociis propinauit amico; qui duplici roboratus caritate remeauit in propria. Sed famulus Christi ne uanis iactantiae uerbis uel rumigero populi celebraretur fauore, sub magna attestatione praecepit puero omnibus uitae suae diebus hoc tacere miraculum, plus Deo soli cognitus esse cupiens quam hominibus, certissime sciens omnium esse uirtutum ueram in humilitate custodiam et hanc esse qui caritatis gradibus altissima caeli regna conscendat. Ipsa dicente ueritate: «Omnis qui se humiliat exaltabitur». Ut uir Dei a sancto Remfama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum
Abbreviated transcription (Latin):
uiatico. mandauit puero ut si quid illi remansisset uii. caro pocula por¬
taret amico. quatinus utrumq uł anima refectus uł corꝑe confortatus
domũ rediret. Sed ꝓpter hospittum freq̃ntiam. et uiri dei largam om̃ibꝰ
munificentiam. non arida patris caritate aridum inuenit uasculũ. in
quo uinũ seruari solebat. Mox tristis tacito murmure hoc ip̃m puer
paternis intimauit aurib. Qui uerecundie rubore ꝑfusus. caritatis
tamen dulcedine habundans. corde in diuina confisus suffragia. tacitas
paulisꝑ deo p̾ces effudit. nil de diuino dubitans auxilio. nił de sue peti¬
tionis hesitans effectu. totus in eius credens dementiam. qui de arida
petra sitienti ppło fontem. aque uiue ꝓduxit. uł in chana galilee aqmͣ
ĩmirabilis uini conu̾cit saporem. Dixit puero. Dade in dei confidens
bonit̾ate. et quodcũq inuen̾is in uasculo ñ tricare nobis afferre. Qui

Expanded text:
uiatico. Mandauit puero ut, si quid illi remansisset uini caro pocula poruiatico. Mandauit puero ut, si quid illi remansisset uini caro pocula portaret amico, quatenus utrumque uel anima refectus uel corpore confortatus domum rediret. Sed propter hospitum frequentiam et uiri Dei largam hominibus munificentiam non arida patris caritate aridum inuenit uasculum in quo uinum seruari solebat. Mox tristis tacito murmure hoc ipsum puer paternis intimauit auribus. Qui uerecundiae rubore perfusus caritatis tamen dulcedine habundans, corde in diuina confisus suffragia tacitas paulisper Deo preces effudit, nihil de diuino dubitans auxilio, nihil de suae petitionis hesitans effectu, totus in eius credens clementiam qui de arida petra sitienti populo fontem aquae uiuae produxit, uel in Cana Galileae aquam in mirabilis uini conuertit saporem. Dixit puero: «Vade in Dei confidens bonitatem et quodcumque inueneris in uasculo non tricare nobis adferre». Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et uias uite perpetue suꝑua adiuuante pietate ingressi sunt. De
cilicet młti ut supͣ diximꝰ ob celeb̾rimam sc̃ĩtatis famam nobilium
uł plebialum uirum dei uisitare solebant. ut consolarentur ꝑ gra¬
ciam que habundabat in labiis illius. Et quia ex habundantia cordis
os loquitur: et quia fratemo amore om̃s diligebat. om̃ib se affabilem
pͥstabat. alioꝵ salutem suũ reputans luccum. nec dominice talentũ pecu¬
nie pigritie obruit humo. sed cotidiano caritatis sudore młtiplicare stu¬
debat. ne uacuus reueniente dño suo in conspͤtu appareret illius. Igitur
quidam uir nobilis et teligiosus int̾ alios famulum ueuit uisitare xp̃ri.¬
ut ꝑ eum celestis doctrine reficerentur melle. Et dum sermo dulcissime allocu-¬
tionis in longum craheretur:. et sol medium celi transiens centrum crescentes
duplicaret imibras. nolebat uir dei hospitem suũ absq caritatis dimittere.

Expanded text:
sunt et uias uitae perpetuae, superna adiuuante sunt et uias uitae perpetuae, superna adiuuante cilicet multi, ut supra diximus, ob celeberrimam sanctitatis famam nobilium vel plebeiorum, virum Dei visitare solebant, ut consolarentur per gratiam, quae abundabat in labiis illius; et quia ex abundantia cordis os loquitur , et quia fraterno amore omnes diligebat, omnibus se affabilem stabat. Aliorum salutem suum reputans lucrum nec dominicae talentum pecuniae pigritiae obruit humo sed cotidiano caritatis sudore multiplicare studebat, ne uacuus, reueniente Domino suo, in conspectu appareret illius. Igitur quidam uir nobilis et religiosus inter alios famulum uenit uisitare Chriut per eum caelestis doctrinae reficeretur melle. Et dum sermo dulcissimae allocutionis in longum traheretur et sol medium caeli transiens centrum, crescentes duplicauit umbras, nolebat uir Dei hospitem suum absque caritatis dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
cdaruit exemplis. Om̃ib amabilis et uen̾abilis fc̃s est. Fuit em̃ morũ
diguitate religiosus. caritate p̾cipuus. fraterua diledtione iocundus. hu¬
mili pretãte cximius. orationũ uigilantia assidius. sermone modestus.
corpore tastus. ieumio sobrius. miseroꝵ consolator. Non de crastino co¬
gitans. sed semꝑ de dei confidens clementia. om̃s ad se uenientes et̾ue uite
pane pascebat. Nullum in sua despiciebat angustia. sed pie consolatio¬
nis u̾bo reficiebat mestos. Nemini nec u̾bo nocuit. sed fratemo amore
cunctis ꝓdesse satagebat. Unde et aqm̃ plurimis illustrib freq̃ntabatur
uiris. ut illius sacrato alloquio uł tristicia cuiꝰlib sollicitudinis susciꝑent
consolationem. uel in religione eccłiastice exercitationis puram ab eo au¬
dirent u̾itatem. Unde et ilsius pia deuotione młti a dẏaboli laq̃is lib̾ati

Expanded text:
claruit exemplis, omnibus amabilis et uenerabilis factus est. Fuit enim morum claruit exemplis, omnibus amabilis et uenerabilis factus est. Fuit enim morum dignitate religiosus, caritate praecipuus, fraterna dilectione iocundus, humili pietate eximius, orationum uigilantia adsiduus, sermone modestus, corpore castus, ieiunio sobrius, miserorum consolator. Non de crastino cogitans sed semper de Dei confidens clementia, omnes ad se uenientes aeternae uitae pane pascebat. Nullum in sua despiciebat angustia, sed piae consolationis uerbo reficiebat maestos. Nemini uel uerbo nocuit, sed fraterno amore cunctis prodesse satagebat. Unde et a quam plurimis inlustribus frequentabatur uiris, ut illius sacratissimo alloquio uel in tristitia, cuiuslibet sollicitudinis susciperent consolationem, uel in religione ecclesiasticae exercitationis ab eo puram audirent ueritatem. Unde et illius pia deuotione multi a diaboli laqueis liberati
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ihu xp̃ri et sic in nomine scẽ triuitatis celestis misterii baptisma susci¬
ꝑet. S̾ciens ucro beatus pontifex apłm dicere paulum. om̃ia ur̃a honesta
cum ordine fiant. statuit diem quo rex eccliam intraret ad suscipienda diui¬
ue pietatis sacramenta. Quale fuit tunc scĩs dei gaudium. qualis in ec¬
cdesia xp̃r leticia. cum inderent regeni niniue ad p̾dicatõnem ione de so¬
lio maiestatis sue descendisse et in cin̾em sedisse penitentie: et sub pia dei
sacerdotis dextera sue excellentie caput humiliare. Baptizatus itaq rex
cum optimãtib suis et ppło qui diuina p̾ueniente gr̃a salutaris lauacri
gaudebat suscipere sacramentũ. utrumq et uictoria ex hostib et sue sa¬
lutis compos ad sceptra regni regenda reu̾sus est. sc̃mq uedastimm beato
pontifici cõmendauit remigio. Qui ibi moratus uite m̾itis et nͥtutum

Expanded text:
mine Domini nostri Iesu Christi» et sic in nomine sanctae Trinitatis caelestis misterii baptisma suscimine Domini nostri Iesu Christi» et sic in nomine sanctae Trinitatis caelestis misterii baptisma susciperet. Sciens uero beatus pontifex apostolum dicere Paulum: «omnia uestra honesta cum ordine fiant», statuit diem quo rex ecclesiam intraret ad suscipienda diuinae pietatis sacramenta. Quale fuit tunc sanctis Dei gaudium, qualis in ecclesia Christi laetitia, cum uiderent regem Nineue ad praedicationem Ionae de solio maiestatis suae descendisse et in cinere sedisse penitentiae et sub pia Dei sacerdotis dextera suae excellentiae caput humiliare. Baptizatus itaque rex cum optimatibus suis et populo qui, diuina praeueniente gratia, salutaris lauacri gaudebat suscipere sacramentum utrumque et uictoria ex hostibus et suae salutis uoti compos ad sceptra regni regenda reuersus est, sanctumque Vedastum beato pontifici commendauit Remedio. Qui ibi moratus uitae meritis et uirtutum
Abbreviated transcription (Latin):
est eccłia in testimoniũ miraculi istius. in qua orantib et credentib usq
hodie bñficia p̾stantur diuina. Quod rex ludomꝰ ad baptismũ uenit i¬
hiq in remis ciuitate uirum di uedastũ scõ ꝯm̃dauit remigio pontifici.¬
Gitur rex a uiro dei euuangłicis ad pͥme imbutus doctrinis. et hoc p̾sen¬
ti miraculo infidem firmiter confortatus. nil moratus in uia. nil dubi¬
tans in fide. sed magna alacritate animi. magna manifestatione iti¬
neris scĩssimũ pontificem remigiũ uidere ꝓperauit. ut illius sacratissi¬
mo ministerio sp̃u scõ cooꝑante in remissionem pcc̃oꝵ et specie uite et̾¬
ne catholici baptismatis uiuo ablueretur fonte. Cum quo aliqnͣtis
moratus dieb. ut eccłiasticis satisfac̾et sanctionib et penitentie scd̃m
aplicum p̾ceptũ. prius ablueretur lacrimis. dicente beato petro pͥncipe

Expanded text:
est ecclesia in testimonium miraculi istius in qua orantibus et credentibus usque est ecclesia in testimonium miraculi istius in qua orantibus et credentibus usque hodie beneficia praestantur diuina. Quod rex Hlothuius ad baptismum uenit ibique in Remis ciuitate uirum Dei Vedastum sancto commendauit Remedio pontifici 4. Igitur rex a uiro Dei euangelicis adprime inbutus doctrinis et huic praesenti miraculo in fidem firmiter confortatus, nihil moratus in uia, nihil dubitans in fide sed magna alacritate animi, magna festinatione itineris sanctissimum pontificem Remedium uidere properauit, ut illius sacratissimo ministerio, spiritu sancto operante, in remissionem peccatorum et spem uitae aeternae catholici baptismatis uiuo ablueretur fonte. Cum quo aliquantis moratus diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus et penitentiae secundum apostolicum praeceptum prius ablueretur lacrimis, dicente beato Petro principe