comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aleuitis: neuideant qui uide¬
renondebeant & sumant
qui seruare non possunt.
Quiꝓpterea altario albis induti
ad sistunt : ut caelestemuitam
habeant candidiq adhostias
& in maculati accedant mundi
scilic& corpore & incorrupti
pudore : Tales enim dec& dñm
habereministros: qui nullo car¬
nis corrum pantur contagio
splendeant: Quales autem dia¬
coniordinentur: a postolus
paulus plenissime scribit ad
timotheum. INam cum prȩ¬
misiss& desacerdotũ electione :¬
uaes continuo subiunxit: Dia cones¬
debi similiter in rep̃hensibiles:
con hoc ẽ sine macula sicut ep̃i
Pudici utique id ẽ a libidine
continentes: Nonbilingues
scilic& ne conturbent habentes¬
pacem: Nonmultum uino
deditos: quia ubi ebria&as. ibi
libido dominatur & furor ⁊
Nonturpilucrum sectantes:
dep̃sentibus quam de futuris
cogitare : Posthaec subiecit.
Hiautem ꝓbentur primum.
& sic ministrent. nullum cri¬
menhabentes. Hiutiq sicut
ep̃i. ante ordinationẽ ꝓbari

Expanded text:
a levitis, ne videant quii videa levitis, ne videant quii videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Qui propterea altari albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias et immaculati accedant, mundi scilicet corpore, et incorrupti pudore. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, splendeant. Quales autem diaconi ordinentur, Paulus apostolus plenissime scribit ad Timotheum. Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconi similiter irreprehensibiles c est, sine macula sicut episcopi. Pudici utique, id est, a libidine continentes. Non bilingues, scilicet ne conturbent pacem habentes. Non multo vino dediti: quia ubi ebrietas, ibi libido dominatur et furor. Non turpe lucrum sectantes, de praesentibus quam de futuris cogitare. Post haec subjecit: Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi utique sicut episcopi, ante ordinationem probari
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicabatur numerus
circa aram xp̃iquasi colum nae
altaris adsisterent : Et non sine
aliquo septenari i numerimrs¬
terio: Hienim sunt quos in a¬
pocalipsiñ legimus septem an¬
gelitubascanentes ⁊ Hi sunt sep¬
tem candelabra aurea . Hiuo¬
cestonitruorum : Ipsienimcla¬
rauoce inmodum p̃conis ammo¬
nent cunctos siue inorando siue
inflectendo genib: si uein psal¬
lendo siue inlectionib audi¬
endo, Ipsi&iam ut aures habe¬
amus ad dñ mclamant : Ipsi
quoque euangelizante
Sineipsis. sacerdos nomen ha¬
b& officium non habet Nam
sicut in sacerdo te consecratio:
ita inministrodis pensatiosa¬
cramenti ẽ : Illeorare.hic
psallere mandat Ille oblata
scĩ ficare : hic scĩ ficata dispen¬
sat: Ipsis &iam sacerdotib:
ꝓpt̃ p̃sumptionem non lic&
demens ad ñĩtollere calicem :
nisi eis traditus fuerit adiacono:
Laeuitae. inferunt oblationes
operiunt arcam testamenti :
Non enim omnes uident alta
mrsteriorum quaeo periuNT

Expanded text:
t multiplicabatur numerus t multiplicabatur numerus circa aram Christi, quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Hi sunt enim, quos in Apocalypsi legimus, septem angeli tubis canentes . Hi sunt septem candelebra aurea, hi voces tonitruorum. Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive in lectionibus audiendis. Ipsi etiam, ut aures habeamus ad Dominum, clamant. Ipsi quoque evangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdotio consecratio, ita et in ministro dispensatio sacramenti est. Ille orare, hic psallere mandat. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata dispensat. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem, nisi eis traditus fuerit a diacono. Levitae inferunt oblationes operiunt arcam testamenti. Non enim omnes vident alta mysteriorum quae operiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& filiorum eius rursus leu tribus
indiuinicultus ministerioor¬
dinaretur. & consecrarentur
dño ꝓomnibus primo genitis.
& seruirent ꝑ isrł coram a aron
& filiis eius in tabernaculodĩ
excubantes intemplodie& nocte :
Ipsiqu e gestarunt arcam & ta¬
bernaculum &omnia uasa eius:
& incircuitu tabernaculi castra
do tabernaculo ipside põnerent.
rursus ipsi conponerent: Aui f¬
gintiquinque annis & supra in
tabernaculo serui remandatũ ẽ :
Quam regulam scipatres. & in no¬
uotestamento constituerunt :
In euangilio aũt primordia eoꝵ
guntur : Conuocantes autem
duo decima postoli multitudinẽ
spũ sapientiae : quos constitua
mus in hacrẽ : Nosuero eri¬
mus orationi & ministerio
sermonis instantes: & placuit
hic sermo coram multitudine
Et elegerunt statim stephanũ
uirum plenum fide & sp̃uscõ.
philippum ꝓcorũ & nicanorẽ
terunt ante a postolos : &cum
orassent : in posuerunt illis ma¬
nus : Verbum que dĩ crescebat .¬

Expanded text:
et filiorum ejus rursus Levi tribus et filiorum ejus rursus Levi tribus in divini cultus ministeriis ordinarentur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis in tabernaculo Domini, excubantes in templo die Ipsique gestarent arcam et tabernaculum et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra do tabernaculo ipsi deponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis, et supra, in tabernaculo servire ipsis mandatum est. Quam Regulam sancti Patres et in Novo Testamento constituerunt. In Evangelio autem primordia eoruguntur: Convocantes autem duodecim apostoli multitudinem spiritu sapientiae, quos constmus in hanc rem: nos vero erimus orationi et ministerio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudine, et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide et Spiritu sancto, Philippum et Prochorum, Nicanorem terunt ante apostolos. Et cum orassent, imposuerunt illis manus. Verbumque Dei crescebat, e
Abbreviated transcription (Latin):
militate dño seruientes ⁊
Exeorum ordine fuit illena¬
thana el qui in euangelio lo¬
hannis diuina ꝓditione com¬
monitis saluatorẽ meruit con¬
fiteri : Quiq: &iam ad primumꝰ
diuinitatis indicium fidelis
cente : ecceuere i srahelita in
quodolus non ẽ: Denique isti
oblationes intemplo dñĩ susci¬
piunt apopulis. Istio boediuNt
officiis laeuitarum. isti quoq
uasa corporis & sanguinis xp̃i
dia conib: ad altaria dñi offeruNt :
Dequib quidem placuit patrib:
tant casti& continentes sintab
uxorib: & ab omni carnali in¬
munditia liberi: Iuxta quod
illis ꝓpha& adicente iubetur :
Mundamini q̃ui festis uasadñi:
Hiigitur cumordinantur. sicut
sacerdotes & la euitȩmanus in¬
positionẽ non suscipiunt.
si patenã tantum & calicem de
manu ep̃i & ab archidiacono.¬
r scrpphumaquae cum aqua
manile & manu tergium
ACORUN ORDO
a tribu leui accepit exordiũ:
Pcepitenim dñs morsi ut ꝑor
dinationem a uron sacerdotis

Expanded text:
militate Domino servientes . militate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis indicium fidelis cente: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria Domini offerunt . De quibus quidem placuit patribus,tant, casti et continentes sint ab uxoribus, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Hi igitur cum ordinantur, sicut sacerdotes et levitae, manus impositionem non suscipiunt: sed patenam tantum et calicem de manu episcopi, et archidiacono scyphum aquae cum aqua manili et manutergium orum ordo a tribu Levi accepit exordium. Praecepit enim Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
exorcista redigit insuadiligen¬
tia totius regnidñi secr&a.
ut memoriae mand& descrip¬
turarum sacramentis. unde
cundũ a postoli p̃conium. ⁊¬
Exorcistas enim memorat
a postolus cumdicit: Nũ quid
lomnes donationes habent sa¬
nationum e Hienim cum
ordinantur sicutait canon:
accipiant de manu ep̃i libellũ.
inquoscripti sunt exorcismi:
accipientes potestatem in po¬
nendi manus suꝑ inergumi¬
nos siue caticuminos
ITESI DORI DEAC COUTIS
latin ec eroferarii dicuNt.
adepostandis cereis quando
legendum ẽ. euangelium
aut sacrificium offerendum :
Tunc enim accenduntur lu¬
minaria abeis & depostantur:
non adeffugandas tenebras
dumsol eo tempore rutil&.
sed ad signũ la&itiae demons¬
trandum : ut subti poluminis
corporalis illa lux ostendat᷑
dequa in euangelio legitur:
erat lux uera que in luminat.
UBDIACONT QUAPUDGRECOS
Orppodia coni uocitantur : in es¬
dra inueniuntur ⁊Appellan¬
tur qu eibinat᷑nei :idẽ in hu¬

Expanded text:
exorcista redigit in suam diligenexorcista redigit in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de scripturarum sacramentis, unde cundum Apostoli praeconium. Exorcistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi manus super energumenos, sive catechumenosIsidori de acolythis. Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad fugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera quae illuminat oSubdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in hu
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiae. eẽ exorcistas secũdũ
officia quae intemplo salo mo¬
nis erant disposita. quae que
posterius sunt ab esdrã disꝑ¬
actores memorat templi eos
nunc ẽc̃ exorcistas in ecclesiadĩ
Fuerunt enim subesdra acco¬
restempli. seruorum salomo¬
nis filii quiactum templito¬
tius subcurã suam haberent
aut sacris oblationib: deseruireN ⁊
&cum fuissent exordine & mi¬
nisterio templi : longefueruNt
psalmistis nec ostiariis nec sacro¬
rum seruis ad tingere licebat
admunera altaris : nisi tantũ¬
modo leuitis: quidergo est
Nullam aliam curam habe ꝑł¬
bant actores templi : nisiad sa¬
cratecta facienda. autquae¬
cumq: fuis s& uexata in aedifi
ꝑ eosdem actores dethesauris
dominicis reficerentur atque
excolerentur⁊ Ergo actores
tem pli: ex orcis taesunt in po¬
pulodi  Quomodo enĩ actor
prudens & bonusscit quid sit̃
domini sui census. & omnia
substantiae modus & redigit
apud sẽtotius possessionis ins¬
trumenta originalia : sic &

Expanded text:
ecet esse exorcistas secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispactores memorat templi, nunc eos nunc esse exorcistas in ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra actores templi, servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub cura sua haberent, ac aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fueruntpsalmistis, nec ostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad sartatecta facienda, ut aut quaecunque fuissent vexata in aedificper eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic et
Abbreviated transcription (Latin):
ule: ad legendum & can¬
tandũ & psullendũ neccda
constituantur : qui non suꝑbȩ
sedhumiliter debitas dño
laudes ꝑ soluant. & suauita¬
telectionis ac melodiae & doc¬
tos demulceant &minus doc¬
tos erudiant. Plus que uelint
in lectione uel cantu populi
aedificationẽ : quã popula rẽ
uanissimam adulationem ⁊
Qui uero haec doctae ꝑ agere
nequeunt : erudiantur prius
amugistris & instructi hȩc
udimplere studeant. ut
audientes aedificent cxxxiiii.
QUINODUSSIT CORREPTIONIS

Expanded text:
Tales ad legendum, canTales ad legendum, cantandum et psallendum in ecclesia constituantur, qui non superbe, sed humiliter debitas Domino laudes persolvant; et suavitate lectionis ac melodiae et doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audientes aedificent. CAPUT CXXXIV. Qui modus sit correptionis
Abbreviated transcription (Latin):
Inconspectuangelorũ psullũ
tibi ⁊ Nec dubitarilic& ubi
corporis & sanguinis domi¬
nici geruntur mesteria.
suꝑnorum ciuium ad esse
conuentus : Vnde studendũ
sollester ẽ ut cum ecclesium
uel adaiuinae laudis dẽbita
soluenda ueladagenda
missarum sollemnia intra¬
mus : semꝑ angelicae p̃sen¬
tiue nemores. cum timore
& ueneratione comp&enti
cueleste compleamus officiũ
Nesi quod ab sit id neglegent̃
autinhoneste uel tepide
expleuerimus. &ud ꝑficiendũ
pigri ad uenerimus : in sen¬
tentia quadicitur: Male¬
dictus homo quiopus dĩ fe¬
cerit neglegenter : misera¬
biliterlabumur: Ergo sol¬
lestundustria nobis obseruan¬
dum ẽ : nequid inecclesi adi
ineptum nequid ꝑ uersum
nequid in decens. aut cogita¬
tione aut uerbis. uut actib:
ꝑ p&remus : Quatenus &
conspectu angelorum digni
efficiumur: &ͥñs ad nos
ueniens non quod condẽn&
in nobis s potius quod remũ
QUALES ADLEGENOUNI
ETCANTANDŨ IN ECCIESIA
CONSTI TUENDISUNT

Expanded text:
In conspectu angelorum psallam In conspectu angelorum psallam tibi . Nec dubitari licet, ubi corporis et sanguinis Dominici geruntur mysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficiamur, et Dominus ad nos veniens, non quod condemnet in nobis, sed potius quod remuneQuales ad legendum et cantandum in ecclesia constituendi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
GELORADSINT ERESIDIA
sallentium in ecclesiadño
mens concordare deb&cũ
uoce ut impleatur illud
upostoli ꝓsallũ sp̃u psallũ
& mente : Qm̃ quam uis
ubi que dñm ꝑ potentiũ
diuinitatis nouerimus. eẽ
ꝑcipuue tumen eum cũ
diuino adsistimus officio.
ꝑgratiam nobis credimus
ad esse: Dequa rebeda ue¬
nerabilis prbt. in expo¬
sitione aeuangelii lucae :¬
ita dicit : Non lat& angelos
crebro electis in ui sibili
ad eẽ p̃sentia. ut eos uel
ub hostis cullidi defendant
insidiis. uel maioricuelestis
de siderii gratia sustollunt
A postolo attestunte quiait:
Non neomnes sunt admi¬
nistratorii sp̃s inministeriũmissi
ꝓptereos qui hereditatẽ capiuñt
salutis : maximetamen
angelici nobissp̃s adesse
credendi sunt cum diuinis
specialiter manc pamur
obsequiis : Id estcum eccłum
ingressi. uellectionib: sacris
aurem accomodumus: uel
psalmodice operam damꝰ:
uelorationi incumbimus.
uel &ium missurũ sollẽnia¬
phga cuelebramus : Vndeatt ꝓph&̧ar

Expanded text:
gelorum adsit praesentia. Psallentium in ecclesia Domino mens concordare debetcum voce, ut impleat illud Apostoli: Psallam spiritu, psallam et mente . Quoniam quamvis ubique Dominum per potentiam divinitatis noverimus esse, praecipue tamen eum, cum divino assistimus officio, per gratiam nobis credimus adesse. De qua re Beda Venerabilis presbyter, in expositione Evangelii Lucae ita dicit: Non lacrebro electis invisibili adesse praesentia, ut eos vel ab hostis callidi defendant insidiis, vel maiori caelestis desiderii gratia sustollant, apostolo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii / spiritus, in ministerium missi propter eos, qui hereditatesalutis? Maxime tamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt, cum divinis specialiter mancipamur obsequiis, id est, cum ecclesiam ingressi, vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel etiam missarum solemnia celebramus. Unde ait Propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
& senumintra laustra
canonicorum fieri
Vt qui suam foste non habent:
in eadem suã possint aptis¬
sime tolerare in becilli tatẽ
Quatenus ibidem & rubsidiis
ecclesiusticis quib iñdigent:
& fratrũ ad miniculis. miseri¬
cordit̃ sustententur Erga
quos opost& utcu&eri fr̃s
magnam exhibeant caritatẽ ⁊
Scilic&: ut eis conpatienco sub¬
ueniant & assiduis uisitatio¬
nibus & scripturarũ scã rum
consolationib: nec non & ꝓ
priurum rerum facultatib
adminicula necessaria p̃be¬
ant ut impleatur in cis illud¬
a euangelicũ. infirmus fui

Expanded text:
et senum intra claustra et senum intra claustra canonicorum fieri; ut qui suam forte non habent, in eadem suam aptissime possit tolerare imbecillitatem, quatenus ibidem et subsidiis ecclesiasticis quibus indigent, et fratrum adminiculis misericorditer sustententur. Erga quos oportet ut caeteri fratres magnam exhibeant charitatem; scilicet ut eis compatiendo subveniant, et assiduis visitationibus, et Scripturarum sanctarum consolationibus, nec non et propriam rerum facultatibus, adminicula necessaria praebeant, ut impleatur in eis illud evangelicum: Infirmus fui
Abbreviated transcription (Latin):
quod ap̃ lutis quib dã curã
pauperũ parui pendentib:
fieri comperimus
Clericinamq sialiistẽpo¬
ribus nequeunt. saltim
quad ragesimȩ tempore.
pedes pauperũ in cõp&en¬
ti lauenthospituli. Iuxtu
illud ȩuangelicum Si ego
dñs & magister laui uobis
peder. quanto magis uos
deb&is ulter alterius laua¬
repedes. & cu&era
Qua ꝓpter expedit ut in cõ¬
petentilo cohospita lesit
pauperum: ubi ꝑfacilis
ad illud ueniendi conuen¬
tus fieri possit fratrum ⁊
Q uod sus cui hospitale cõmis¬
sum ẽ curã pauperũ negle¬
xerit. eorũ queres in suos¬
usus r&orserit : quã quam
diuinaultione dignussit.
seuerius tumen quã ca&eri
delinquentes up̃positis iu¬
dicandus. &aministeriore¬
mouendus ẽ : Nec in me¬
rito : Quippe qui& p̃tia
peccatorũ &alim̃ta paupe¬
rum & thaesaurũ caelore¬
condendum : suis quod fas
ñ fuit aptauit usibus ⁊
prias licitum sithabere
mansiones : deb& tam̃
ap̃luto mansio infirmorũ

Expanded text:
quod a praelatis quibusdam, curam quod a praelatis quibusdam, curam pauperum parvipendentibus, fieri comperimus. Clerici namque si aliis temporibus nequeunt, saltem quadragesimae tempore pedes pauperum in competenti lavent hospitali, juxta illud evangelicum: Si ego Dominus et magister lavi vobis pedes, quanto magis vos debetis alter alterius lavare pedes , et caetera. Quapropter expedit ut in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fieri possit fratrum. Quod si is cui hospitale commissum est curam pauperum neglexerit, eoruusus retorserit, quanquam divina ultione dignus sit, severius tamen quam caeteri delinquentes a praepositis judicandus, et a ministerio removendus est. Nec immerito: quippe qui et pretia peccatorum, et alimenta pauperum, et thesaurum coelo recondendum, suis quod fas non fuit aptavit usibus. prias licitum sit habere mansiones, debet tamen a praelato mansio infirmorum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod p̃parent receptaculũ.
ubi pauperes colli gantur.
& derebus ecclesiae. tantũ
ibidem deputent. unde sũ p¬
tus neces sarios iuxta pos¬
sibilitatẽ rerum habere
ualeant ⁊ Exceptis decimis
quae de ecclesiue uilli sibi¬
dem conferuntur : Sed &
ca nonicitam defrugibus
quũ u&iam deomnibus
elemosinarũ oblationib::
inusus pauperum decimas
libentissime adipsum con¬
ferant hos pitule⁊ Et boni
testimonii frater consti
tuatur : qui hospites &
pere grinos aduentantes.
ũ potex pm̃ in membris
suis suscipiat eisq neces¬
saria libent᷑ ꝓ uirib: ad¬
ministr&ꝰ : Quiu&ium
euque in usus pauperũ
cederedebent: nequaquã
in suosusus reflectat
N ecum iuda loculos dñi
furante. sententiã dũ na¬
tionis excipiat ⁊ Sed &
p̃latorũ deb&uigilare
industria : neeũ cui hospi¬
tule pauperũ cõmittitur.
res pauperib: deputatus in
ali quomunere aut his quu¬
sibene ficiario munere
concessis. sinantuti

Expanded text:
aliquod praeparent receptaculum, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessarios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam de omnibus eleemosynarum oblationibus in usus pauperum decimas libentissime ad ipsum conferant hospitale. Et boni testimonii frater constituatur, qui hospites et peregrinos adventantes, utpote Christum in membris suis, suscipiat, eisque necessaria libenter pro viribus administret; qui etiam ea quae in usus pauperum cedere debent, nequaquam in suos usus reflectat, ne cum Juda loculos Domini furante sententiam damnationis excipiat. Sed et praelatorum debet vigilare industria, ne eum cui hospitale pauperum committitur, res pauperibus deputatas in aliquo minuere, aut his quasi beneficiario munere concessis sinant uti,
Abbreviated transcription (Latin):
EBETPROCURREP̃LITUS:
ut fratribus cellerariũ.
Non uinolentũ. ponsuꝑbũ
pontardum non prõdigũ
sed morib: honestũ acdm̃
timentẽ constituat: Qui&
stipendia fratrũ fideliter
seru& & diligenticura ad¬
do nullatenus fr̃s contrist&
Cuu&iam pistrinũ fratrũ
cõmittendũ ẽ: utilludita
uigiluntissima cura custo¬
diat. neministri ibi dẽ depu¬
tati. annonã fratrũ aut
fustim subripiendo. aut alio
quolib& modo negle genter
uiuendo dissipent: hiuero
fumuli eligantur defidelis¬
sima eccłae familia & hisoffi¬
cus diligenter erudiantur
Vt scilic& & pistori aste & fidei
puritate nec essitutibus
fratrum opostunissime ua¬
leant suffragurn Eadem
quoque forma : de cocisser¬
uanda ẽ ⁊ In utilesdenique
atque in oboedientes celle¬
rarii : secundum superius
conp̃hensam sententium
NIITUI DEBEANTSUPIN¬
DIA PAUEEAUDI
uangelicis atquea posto¬
licis instruimur docu¬
mentis: incolligendis hos¬
pitibus. ante omnia operã
dare debere. ut merito de

Expanded text:
ebet procurare praelatus, ut fratribus cellararium, non vinolentum, non superbum, non tardum, non prodigum, sed moribus honestum ac Deum timentem constituat, qui et stipendia fratrum fideliter servet, et diligenti curado nullatenus fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam mmitti debeant stipendia pauperum. Evangelicis atque apostolicis instruimur documentis, in colligendis hospitibus; et ideo ante omnia operam debere dare, ut merito de
Abbreviated transcription (Latin):
Vsuris nequaquã in seruiaNt⁊
Noniurent ne foste ꝑiurent:¬
alum ꝓmalo p̃reddant
Cũ in sealiquid boniuiderint: dõ:
Etinalũ cũ uiderint : sibi de putenł
Discordiam fugiant: & quos
discordantes inuenerint
ad caritatis concordiã reuocent
etiuxta psalmistȩ uocem :
declinent amalo : & faciantbonũ
Adtendant & upostolum
hibentem : Non in quid in
commes sation: : &ebri¬
u&atibus oni cubilib:
& inpudiciti s ⁊ Ne nin con¬
tentione : & ue mulitine ⁊

Expanded text:
usuris nequaquam inserviant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne forte pejerentreddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam fugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concordiam revocent, et juxta vocem Psalmistae , declinent a malo et faciant bonum. Attendant et Apostolum prohibentem: Non, inquit, in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et ae
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nr̃m totis p̃cordiisdili¬
gumus & ꝓximum tam¬
Siigitur abomnib: fidelibus
his salutiferis p̃ceptis cotis
nisibus est fauendum
quanto magis ab his quidi¬
uinis cultibus mancipatis
& alii sexem plouistutum
condimentum eẽ debent:
Pro inde o post& ut primo
omniũ dnm̃ dm̃ diligant.
extoto corde totuanima.
totauistute. Et ꝓximos
tũ quã seipsos : Et nos sȩquia
in hisduob: p̃ceptis totalex
Non occidant : neq fratrem
oderint : Quia utait apłs
qui fratrẽ suũ oderit homi¬
cida ẽ: Non adulterent :
cupiscant remalienam ⁊
Non falsũ testimoniũ dicaNt ⁊
Et quod simnolunt fieri :
alteri nefaciant: N sint
suꝑbia tumidi: Nonde¬
tractionib: ad suabu⁊
Non aebria&ati seruientes :
Non luxoria eneruati. ⁊¬
Noniracundia turbid. ⁊
Non quib lib& aliis. utiis suł strati
Nonuanilo qui  inuãiq
Non sominolenti:onpigri
Nmurmurator syN surrones
Niunolena ⁊ Nonn ltu acdaces:
Fraudes ÷ dolositates caucanł ⁊

Expanded text:
Deum nostrum totis praecordiis diliDeum nostrum totis praecordiis diligamus, et proximum tanSi igitur ab omnibus fidelibus, his salutiferis praeceptis totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condimentum esse debent. Proinde oportet, ut primo omnium Dominum Deum diligant ex toto corde, ex tota anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex Non occidant, neque fratrem oderint, quia ut ait Apostolus qui fratrem suum odit, homicida est . Non adulterent, cupiscant rem alienam, non falsum testimonium dicant, et quod sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratvinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant,
Abbreviated transcription (Latin):
seueriter a p̃latis & ma¬
gistris corrigatur. ut cue¬
teris nequittule a gere
ꝑtemptent. exemplocor¬
reptionis sibi exhibitȩ
terrorem incutiat łPL¬
uam quam a scĩs patrib:
insuperioribus huius
libelli pastibus satis sit di¬
lucidatum qualiterderici
uiueredebeant: ad eo ut
qui haec quae superius
conp̃hensa sunt sedula me¬
ditatione ꝑlegerit ꝑ specue
in his repperire ualeat.
qualiscius debeat eẽ fidei
deuotio. actuũ morumq
exornatio ac diuinorũ cul¬
tuũ exsecutio : ꝓpt̃ plerosq
tamen simplices minusq
capaces haec strictimbre¬
uit̃ que replicanda ꝑ neces¬
sarium duximus. ut qui hȩc
autlegere aut foste ab aliuis
lecta plene intellegere ne¬
quiuerint. ut antur hacde¬
floratiuncula. ut pote
calatho diuersorũ florũ
uernantiũ nectare refesto.
& discant quidillis agendũ
quidueuitandum sit ⁊
Legidib: interca institutis. &
euangelicis siluberrimis
monemur p̃ceptis : ut dñm

Expanded text:
severiter a praelatis et maseveriter a praelatis et magistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, exemplo correptionis sibi exhibitae terrorem incutiauanquam a sanctis Patribus in superioribus hujus libelli partibus satis sit dilucidatum, qualiter clerici vivere debeant, adeo ut qui haec, quae superius comprehensa sunt, sedula meditatione perlegerit, perspicue in his reperire valeat qualis ejus debeat esse fidei devotio, actuum morumque exornatio, ac divinorum cultuum exsecutio: propter plerosque tamen simplices, minusque capaces, haec strictim breviterque replicanda pernecessarium duximus: ut qui haec aut legere, aut forte ab aliis lecta plene intelligere nequiverint, utantur hac defloratiuncula, utpote calatho diversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis, ut Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
post& claustraca nonicoꝵ
itadiligent̃ custodire :
ut grex dominicus frat̃na
concorditer fruatur pace.
ut siquem lib& p̃latus. aut
qui eius uice fungitur. aut
foste quilib& aius piri¬
tidi : frater ntraclaustra
qui ppĩ inhonesteagentẽ.
aut extra inbiuiis & plateis
otio uanisq: confabulationib:
uaccantẽ reppererit : pri¬
mo secr&a admonitione
eũ corripiat ⁊ Et postsi
necesse fuerit corã fratrib
idem neglegens acrius
iudicetur. ut deinceps. em̃¬
datus in melius proficiat ⁊
feminis numq: ñ solum
in mansionibus & claus¬
tris canonicorum pran¬
dendum aut requies cen¬
dum non.ẽ : quin potius
nec in ea intrandi excepto
inecclesiam ulla tribu¬
enda facultas. quia ual¬
de hocascĩs patribus legit᷑
inhibitum : Si quid uero
caritatis officio illis ad¬
tribuendũ ẽ : extra
claustra constituatur
locus in quo id accipiant :
Nullus tamen fratrum
cum ipsis: nisi testes corã
fuerint loquatur: Qui
uero secus quam p̃missũẽ
agere temptauerit: ita

Expanded text:
portet claustra canonicorum ita diligenter custodiri, ut grex Dominicus fraterna concorditer fruatur pace: et si quemlibet praelatus, aut qui ejus vice fungitur, aut forte quilibet alius spiritalis frater, intra claustra quempiam inhoneste agentem, aut extra in biviis et plateis otio vanisque confabulationibus vacantem, repererit, primo secreta admonitione eum corripiat, et post, si necesse fuerit, coram fratribus idem negligens acrius judicetur, ut deinceps emendatus in melius proficiat. Feminis namque non solum in mansionibus et claustris canonicorum prandendum aut requiescendum non est, quin potius nec in ea intrandi, excepto in ecclesiam, ulla tribuenda facultas, quia valde hoc a sanctis patribus legitur inhibitum. Si quid vero charitatis officio illis attribuendum est, extra claustra constituatur locus, in quo id accipiant: nullus tamen fratrum cum ipsis, nisi testes coram fuerint, loquatur. Qui vero secus, quam praemissum est, agere tentaverit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ł Incergo pensens inuidi : caritas quante uir¬
tũ tisẽ qua e o&lieni laboris opera nr̃a sinela¬
bore fac̃ Duendũ itaq: ẽ inuidis quiadũ se
Aliucao minimecustodiuns in antiꝗ uersitti
hostis nequitiã demergunt᷑ Deillonãq¬
in orbẽ terrarũ Quia enĩ ipsec a elũ ꝑdidit
c̃dito hoc homini inuidit & dã pnationẽ
suã ꝑditꝰ ad huc alios ꝑdendo cumulauitꝰ
Arimonendis inuidi ut cognoscant quante
lapsib: suis crescentib: ruinȩ subiaceant
qr dũliuorẽ A corde ñ ꝓiciuns ad apertas
operũ nequitias deuoluunt᷑. Nisi enĩ
rain inuidisseđ acceptã fratris hostiã.
minime ꝑueniss& adextinguendã uitã

Expanded text:
inc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis quia, dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. Iin orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset ad exstin
Abbreviated transcription (Latin):
citatem sua mẽ diuersarũ
astiũ erudiantur disciplins.
ut nullus incollegio canonico
inutilis appareat. nec uota
fidelium otiosus cõmedat
Tules quippe eẽ in motalit̃
conuersari deb&: Omnes
quĩdiuinis officiis sẽman¬
ciparunt. Qua ꝓpt̃stude¬
ant haec breuit̃ collecta se¬
dulu neditatione ꝑlegere:
& memoriae copmendare.
& adiuuante diuina gratia
iuxtauires adimplere. quo
facilius & liberius maiora
ascĩs patrib ledita ex sequi
ualeant. Uocation eergo
quauocatisunt. nec addex¬
teram necad sinistram de¬
clinantes ambulent : qua¬
tenus diuinis iussionib:
obtemperantes ad xp̃m in
cuiꝰ soste esse nos cuntur.
quiuia ueritas & uita est : ẽo
opitulante ꝑuenire mereaNTus¬

Expanded text:
citatem suam diversarum citatem suam diversarum artium erudiantur disciplinis, ut nullus in collegio canonico inutilis appareat, nec vota fidelium otiosus comedat. Tales quippe esse, imo taliter conversari decet omnes, qui divinis officiis se manciparunt. Quapropter studeant haec breviter collecta sedula meditatione perlegere et memoriae commendare, et adjuvante divina gratia, juxta vires adimplere, quo facilius et liberius majora a sanctis Patribus edita, exsequi valeant. Vocatione ergo qua vocati sunt, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinantes, ambulent, quatenus divinis jussionibus obtemperantes, ad Christum, in cujus sorte esse noscuntur, qui via, veritas et vita est , eo opitulante, pervenire mereantu
Abbreviated transcription (Latin):
docuriento quoa ti. on in
ueste p̃tiosa y Nequa quã
p̃tiosis delectentut uestib
Caueant summopere : neex¬
tra claustra moras faciant.
nisi ꝓut ibi a priori consti¬
tutũ fuerit . &opostunitas
temporis dictauerit: Intra
claustra postti non otio ua
cent. s aut diuinis officiis.
ab apostolo audiant.
qui non uulto perarinec man¬
duc& Seniores spiritaliter
iuniori diligant. Iuniores:
senicribus obsequium dignũ
exhibeant. Doctiores: mi¬
nus doctis nequaq iã sep̃¬
ferant. Sed magis easium
caritate aedificent. Neque
hi qui nobilitate generis aũ
ui stutũ donis pollent: cae¬
teri ũcumidae suꝑ extol¬
lant. Omnes in con grega¬
tione uicissim sibicaritatis
officio seruiant. Quib:
&ium in refectorio come¬
dentib: & religiose silentii
tenentibus : continuatiin
legatur lectio. Delinquen¬
tes tedo recatudinis pa¬
riter arguant & castigeNT.
Pu eros &udoles centes negle¬
gentes uerberũ disciplinis¬
corripiant. Singulica pa¬

Expanded text:
documento, quo ait: Non in documento, quo ait: Non in veste pretiosa , nequaquam pretiosis delectentur vestibus. Caveant summopere ne extra claustra moras faciant, nisi prout sibi a priore constitutum fuerit, et opportunitas temporis dictaverit. Intra claustra positi non otio vacent, sed aut divinis officiis, ntes ab Apostolo audiant: Qui non vult operari, nec manducet . Seniores spiritualiter juniores diligant; juniores senioribus obsequium dignum exhibeant. Doctiores minus doctis nequaquam se praeferant, sed magis eos cum charitate aedificent. Neque hi qui nobilitate generis, aut virtutum donis pollent, caeteris se tumide superextollant. Omnes in congregatione vicissim sibi charitatis officio serviant. Quibus etiam in refectorio comedentibus, et religiosissime silentium tenentibus, continuatim legatur lectio. Delinquentes zelo rectitudinis pariter arguant, et castigent. Pueros et adolescentes negligentes verborum disciplinicorrigant. Singuli secundum capa
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam omnes festinatoue¬
niant & horas canonicas non
neglegenter . s cũ omnireli¬
gione pariter cuelebrent :
Ecclesium non pompaticẽ : syre¬
uerenter ingrediantur ⁊
Inchoro non cum baculis stent ⁊
Vaniloquiis: nequaquã insis¬
tant. sed cum omni deuotione
& ueneratione. diuinae serui¬
tutis opus ꝑagant. scientes
angelorũ p̃sentiã sẽꝑ illicad eõ
Eclaustris : non nisi ꝑlicentiũ
egrediantur ⁊egressi : in re¬
p̃hensibilit̃uiuant ut abhis
qui foris sunt bonum testimo¬
niũ habcant : Et religionem
ac ꝓpositum suũ actib: inlicitis
nequa quam maculent: sed
potius omnes qui sẽ coniunxe¬
rint. sule supientiae &bonorũ
ꝯperum exẽplis condiant :
Contu hernia feminarum:¬
null atenu appe ant Non
uanis oculis aut petu anti
tumido quegestu acdiso¬
lutis renbus incedant ⁊
Nonspectaculis no i pompis
saecularib: intersint ⁊
Non aleae: non quib: lib& ue¬
nationibus inseruiant
Apostolinam que insucti

Expanded text:
clesiam omnes festinate veclesiam omnes festinate veniant, et horas canonicas non negligenter, sed cum omni religione pariter celebrent. Ecclesiam non pompatice, sed reverenter ingredIn choro non cum baculis stent, vaniloquiis nequaquam insistant, sed cum omni devotione et veneratione divinae servitutis opus peragant, scientes angelorum praesentiam semper illic adesse. E claustris non nisi per licentiam egrediantur: egressi, irreprehensibiliter vivant, ut ab his qui foris sunt, bonum testimonium habeant, et religionem ac propositum suum actibus illicitis nequaquam maculent, sed potius omnes quibus se conjunxerint, sale sapientiae et bonorum operum exemplis condiant. Contunullatenus appetant, non vanis oculis, aut petulanti tumidoque gestu ac dissolutis renibus incedant. Non spectaculis, non pompis saecularibus intersint, non aleae, non quibuslibet venationibus inserviant. Apostoli namque instructi
Abbreviated transcription (Latin):
abhis uitis ab a postolo ꝓhi¬
bitis : omniũ uitiorum seges
emergat ⁊ Et quod horum
morborum mater : suꝑ¬
biasit O :ost& u&iamꝰ :¬
ut animã corpuso: suum
ab omni in quinamento car¬
nis & sp̃scustodiant ut
iuxta a postolum in teger
pus sine querella in aduen sem¬
Sobri e iuste &pi euiuant
feculuria negotia : ꝓrssus
abiciant : Quia iuxta eundẽ
dõ in licat sene gotiis saecu
sepeliant: Intribulatione¬
Pacemsifieripotest cumom¬
nib: hominib: Habeant
Diem iudicii timeant⁊ Uitã
u&nam : spiritaliter concu¬
piscant ⁊ S pem suam: dõ
conmittant ⁊ Proprio ep̃o
in omnib: secundum canoni¬
cam infttutionẽ obtẽpereNt
Magistros suos: non tẽmere
rep̃hendant ⁊ Postremõin
doctrinis spiritalib: operãdeNł ⁊
Lectionib: psal nis. irmnis
operũ exercitiis : iugit̃ incũbane
Indormitorio : nisi quẽ infirmitas
detinuerit om̃s dormiant
Inrefectorio : parit̃ reficiant᷑ :
Cotidiae ad conlationẽ ueniant ⁊
Moxut signũ datũ fuerit ad ec¬

Expanded text:
ab his vitiis ab Apostolo prohibitis omnium vitiorum seges emergat, et quod horum morborum mater superbia sit. Oportet etiam ut animam corpusque suum ab omni inquinamento carnis et spiritus custodiant, ut, juxta Apostolum, integer pus sine querela in advenSobrie, juste et pie vivant, saecularia negotia prorsus abjiciant, quia juxta eumdem eo, implicat se negotiis saeculsepeliant, inpacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant. Diem judicii timeant, vitam aeternam spiritualiter concupiscant. Spem suam Deo committant: proprio episcopo in omnibus secundum canonicam institutionem obtemperent, magistros suos non temere reprehendant. Postremo in doctrinis spiritualibus operam dent, lectionibus, psalmis, hymnis, operum exercitiis jugiter incumbant. In dormitorio, nisi quem infirmitas detinuerit, omnes dormiant. In refectorio pariter reficiantur, quotidie ad collationem veniant. Mox, ut signum datum fuerit, ad ec
Abbreviated transcription (Latin):
tataest Ada uero uelut sp̃s c̃sensix ł tnecessaria ẽ magna discretio utint̃ suggestionẽ
atq delectatianẽ Int̃ delecta gone & c̃sensũ iudex sui anim p̃ sideat Cũeñi malignꝰ sus peceati
sriatrutun epeccatũ lonit᷑ ꝑfici Insuggestione git᷑ pecca simens est in delectatione
singauimonequeat ipse ananimꝰ carnis uoluptatib: pel iptans in lefeptatione carniaualiquo
modoligat᷑ inuitꝰ ut ei exratione ẽtradicat nec̃ sentiat & tam̃ delectatione ligatꝰ sit
setlgatũ se uehement̃ in gemise at Unde & illecȩlestis frgescitꝰ p̃cipuus miles gi me bat
inlege peccat. quȩ est in mebris meis: Siaute captiuus erar minise pugnabat. Sed& pugnahat
quã ꝓp̃t &captiuu sorat Et pugnabat igit̃ legim̃tis cuilex quȩ in mẽbrisẽ repugnabat

Expanded text:
ta est, Adam vero velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem atque delectationem, inter delectationem et consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati initium est, in delectationeanimo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, ne consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Undati, quae est in membris meis. Si autem captivus erat, minime pugnabat. Sed et pugnabat, quapropter captivus non erat. Et pugnabat igitur lege mentis, cui lex quae in membris est repugnabat
Abbreviated transcription (Latin):
Dicendũe &iã inuidis qrdũ se ista intrinsetꝰ
pestec̃ sumunt : &iã quicquid in sealius boni
habere uidet᷑ interimunt Vnde scriptũ ẽ
Vita carniũ sanitascordiss Pũtrido
ossũ inuidia. Quid enĩ ꝑcarnes nisinfir¬
maqdã actenera: & quid ꝑosso nisi fortia

Expanded text:
Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis: putredo ossium inquaedam ac tenera, et quid per ossa, nisi fortia
Abbreviated transcription (Latin):
Chis quiTRANS MIGRANT
deciuitate inciuitatẽ ep̃is
aut clericis: placuit ut cano¬
nes quidehacre a scĩs patrib:
statuti sunt. habeant ꝓpriã¬

Expanded text:
his qui transmigrant de civitate in civitatem episcopis, aut clericis, placuit ut canones qui de hac re a sanctis Patribus statuti sunt habeant prop
Abbreviated transcription (Latin):
mentis in gurgitat Sump¬
tuosis dupibus grauidus : non
potest suis abstinentiam lauda¬
requã calcat : Uitio cupiditatis
addictus : cupidis amorẽ non
potest dissuadere pecuniae:
Inimicitiarum tenax: non ua¬
lebit animos dissidentiũ sacer¬
dotuli tranquillitate conpo¬
nere : Iustitiã p̃dicare iudicib
crubescit : quũ ipse ꝑsonae
potentis fauore corrumpit:
Nec defendit opprersos : siꝑ
sonas authonorat aut dos picit :
Et quic quidboni non facit aut
mali cominittit: nec iubebit
feri nec uu& abit. quia necessa¬
riam docendi auctoritatem.
contrariu&atesua e actionis
amittit aut minuit
XXUIIII ISIDORIDENIS QUIBENE
DOCENT ET DIAUUI UUNT

Expanded text:
mentis ingurgitat. Sumpmentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus gravidus, non potest suis abstinentiam laudare, quam calcat. Vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non potest dissuadere pecuniae. Inimicitiarum tenax, non valebit animos dissidentium sacerdotali tranquillitate componere. Justitiam praedicare judicibus erubescit, quam ipse personae potentis favore corrumpit: nec defendit oppressos, si personas aut honorat, aut despicit: et quidquid boni non facit, aut mali committit, nec jubebit fieri, nec vetabit: quia necessariam docendi auctoritatem, contrarietate suae actionis, aut amittit aut minuit. CAPUT XXIX Isidori de his qui bene docent et male vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
ecolite ergoquanta & qua¬
lia me audiente atq ꝓban¬
te dicere solebatis. deadmi¬
nistratione pontificis quipo¬
puli sibi conmissi cura post¬
habita. ardentius bona p̃¬
sentia desiderat : quã futuras
Etoblitus quod non solum dese.
s. &iam degrege sibi credito
rationem pastori pastorũ
omnium reddat. sua suoꝵ¬
qued&rimenta non cogit&.
quem non delinquentium
peccata contristant. nec ꝓ
ficientium bonala&ificaNT.
s. desetantũ: Plerum que
autem nec dere omnino sol¬
licitus. quid a sius boni mali¬
uegeratur ignorat: Qui
non p̃dicat ꝑseuerantiã ius¬
tis. paenitentiam prauis. con¬
temptum mundi conuersis:
futuras pȩnas auersis. ⁊¬
quinon potest dicere contemp¬
toribus ammonitionis suae:
futurũ cogitate iudiciũ. quod
ipse foste non cogitat:  mato¬
ribus mundi nolite diligere
mundum : si cum mundiamor
oblectat⁊ Ambitiosis. ambi¬
tioni iamfinem in ponite : si
eumambitio riu nosa p̃cipitat:
Ebriosis ebrietatem cau&e:
si semero usque ad alienationẽ

Expanded text:
ecolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere soleatis de administratione pontificis, qui populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito rationem Pastori pastorum omnium reddat, sua suorumque detrimenta non cogitat: quem non delinquentium pecroficientium bona laetificant, sed de se tantum, plerumque autem nec de se omnino sollicitus, quid a suis boni malive geratur, ignorat. Qui non praedicat perseverantiam justis, poenitentiam pravis, contemptum mundi conversis, futuras poenas aversis. Qui non potest dicere contemptoribus admonitionis suae, Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat. Amatoribus mundi, Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat. Ambitiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum ambitio ruinosa praecipitat. Ebriosis, Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. auferetur uela men.
Quod autem significabat uela m̃
int̃positum. int̃faciem morsi
& as pectum populi isrł: hoc
significabat illistemporibus
&iã coma scõrũ .÷ Nam &apos¬
tolus comã ꝓuelamento. ẽẽdicit ⁊
Pro inde iamnon opost& utue¬
ut reuelentur: Quia quod
erat occulitum in sacramento
ꝓpha&iae : iamin euangelio
declaratum. ẽ. ⁊

Expanded text:
Christum, auferetur velamen . Christum, auferetur velamen . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Moysi, et aspectum populi Israel, hoc significabat illis temporibus etiam coma sanctorum. Nam et Apostolus comam pro velamento esse dicit. Proinde jam non oportet, ut veut revelentur, quia quod erat occultum in sacramento prophetiae, jam in Evangelio declaratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
taa postolum u&erem homi¬
nemcum actib: suis: & indu¬
entes nouum quirenouatur
inagnitionedi. Quam reno¬
uatione in mente o post&
fieri : sed in capite demonstra¬
ri ubuipsamens nosciturha¬
bitare ⁊ Quoduero deconso
capite superius. inferius cir¬
culi coronã linquitur : sacer¬
dotium regnumque ec clesi&e
in eis existimo figurari
Thiara enim apud u&eres:
constituebatur in capitesa¬
cerdõtum ⁊ Haec exbrsso
confecto : rotunda erat quasi
spheramedia : Et hocsignifi¬
catur in paste capitis tonsa.
Corona autẽ. latitudo aurei
estcirculi : quae regum capita
quad am similitudine quod
scriptum .ẽ. p&ro a postolo ꝑ¬
docente : uos estis genus elec¬
tum regale sacerdotium.⁊
Quaeritur autẽ quur sicut apud
antiquos nazareos. non unte
coma nutritur. & sic tond&ur ⁊
Sed qui haec exquirunt : ad uer¬
tant quid sitint̃ illud ꝓph&i¬
cum uelamentũ & hanc euan¬
gelii reuelationẽ. de quadicit
a postolus. cum transieris ad

Expanded text:
ta Apostolum, veterem homita Apostolum, veterem hominem cum actibus suis , et induentes novum, qui renovatur in agnitione Dei . Quam renovationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur habitare. Quod vero detonso capite superius, inferius circuli corona relinquitur, sacerdotium regnumque ecclesiae in eis existimo figurari. Tiara enim apud veteres constituebatur in capite sacerdotum. Haec ex bysso confecta confecto rotunda erat, quasi sphaera media, et hoc significatur in parte capiti capitis tonsa. Corona autem latitudo aurei est circuli, quae regum capita quadam similitudine quod scriptum est, Petro apostolo perdocente: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Quaeritur autem cur santiquos Nazaraeos, non ante coma nutritur, et sic tondetur. Sed qui haec exquirunt, advertant quid sit inter illud propheticum velamentum, et hanc Evangelii revelationem, de qua dicit Apostolus: Cum transieris ad