comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meam mͥ fateor in dubretatẽ mean ꝑ duxistis. Considero namq qui
sum: et nihil in me ex huius boni signo dẽphendo. Considero autẽ qͥ estis.
et uos mentiri posse ñ arbitror. Cum gͦ credere uolo qͦd dicitis. contͣdi¬
cit m infirmitas mea: cum disputare uolo quod in laude mea dicitur.
contradicit m scĩtas ur̃a. Sed queso uir sc̃e nobis aliqͥd de hoc certami¬
Ne nr̃o conueniat. ut si ñ quod dicitis ita ẽ: sit ita quia dicitis.
Regorius andreȩ illustri. Om̃ps d̃s dulcissimo cordi
ur̃o indicet: ꝗa et absens corpore. acaritate ur̃a animo ñ recessi. Bona enim
ur̃a. etiam si uolo obliuisci ñ ualeo. Hoc autẽ quod ad episcopatus ordinẽ
cognoscitis ꝑuenisse. si me diligitiꝰ plangite : quia hic huius mundi occu¬
pationes sunt : uti ꝑ ȩpiscopatus ordinem pene ab amore dĩ me uideam
stringor: ut ur̃a memoria de meo pectore aboleri nullatenu possit:

Expanded text:
meam fateor in dubietatem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nihil in me ex hujus boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea; cum disputare volo quod in laude mea dicitur, contradicit mihi sanctitas vestra. Sed, quaeso, vir sancte, nobis aliquid de hoc certamine nostro conveniat, ut et si non quod dicitis ita est, sit ita quia dicitis. » 50. Item Gregorius Andreae illustri: « Omnipotens Deus dulcissimo cordi vestro indicet quia et absens corpore, a charitate vestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis pervenisse, si me diligitis, plangite, quia tantae hic hujus mundi occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam stringor, ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit.
Abbreviated transcription (Latin):
lerũq uero qui preesse concupiscunt. adusum suae libidi¬
nis instrumentũ apłici sermonis arripiuas quo ait. Siquis
episcopatũ desiderat. opusꝰ. desiderat. Qui tam̃ laudans

Expanded text:
lerumque vero qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qͥ intra scãm eccłam ꝑ speciem regiminis głam affec¬
tant honoris. uideri doctores appetunt. transcendere ceteros
concupiscunt. atq attestante ueritate primas salutationes
inforo. primos in cenis recubitus. primas in conuentibus
cathedras querunt. Qui susceptum cure pastoralis officiũ
ministrare digne tantomagis nequeunt. quanto ad humili¬
tatis magisteriũ ex sola clatione ꝑuentrunt. Ipsa quippe
in magisterio lingua cõfunditur. quando aliud discit᷑ & ali¬
ud docetur. Quos contra dñs ꝑ ꝓpheta queritur dicens.
Ipsi regnauerunt & ñ exme. principes extiterunt & ego ig¬
noraui. Eoc se ñaq & ñ exarbitrio sũmi rectoris regnant.
qui nullis fulti uirtutibus nequaqua diuinitus uocati

Expanded text:
onnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affeconnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritur, dIpsi regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati
Abbreviated transcription (Latin):
aibitriꝰ oculos tumor elationis extinguat. Sed quia surs
pleriq mibi imptritia similes. qui dũ se mitiri nesciunt.
que ñ didi cerunt docere concupiscuns: Qui pondus magiste¬
ru tanto leuius estimant. quanto ium magnitudinis illius
ignorant. Ab ipso libri huius rep̾hend antur exordio. ut quia
indocti ac p̃cipites doctrinȩ arcẽ tenere appetunt. a prẽcipi¬
tationis sue ausibus in ipsa locutionis nr̃at ianua repellant᷑.
meditatione discatur Ab imptritis ergo pastorale magaste¬
rium qua temeritate suscipitur. quando ars ẽ artiũ regimen
animarũ. Quis aut̃ cogitationũ uulnera occultiora ẽt̃
nes ciat uulnerihus uiscrrũ. Et tam̃ sepe qui nequaqu̾a sp̃i¬
talia p̾cepta cognoutruat. cordis se medicos ꝓfiteri ñ me¬
tuunt. dũ qui pigmentorũ uim nes ciunt. uideri medici
carnis erubescunt. Sed quia auctõre dõ ad religionis reue¬
rentiam. om̃e iam p̾sentis scłi culmen inclinauir: Sunt n¬

Expanded text:
arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur.meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
guit. ad ꝓpagandã humani generis ꝓlem robustus fuit. salute corpo¬
ris uiridis. opulentia rerũ pinguis. At nunc ipsa sua senectute. depri¬
mitur. et quasi ad ucinã mortẽ molestiis erebrescentib urguet᷑. Et iterũ:
Funtes p̃dicate dicentes. qͥa appropinquabit regnũ cȩloꝵ. Noc iam frs̃

Expanded text:
guit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corpoguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » Et iterum: « Euntes praedicate, dicentes quia ap
Abbreviated transcription (Latin):
coruscantẽ. Confusio autẽ maris et fluc tuũ. nec dum noua exorta ẽ.
Sed cũ multa iam p̃nuntiata cõpleta st̃. dubiũ non ẽ qͦd sequant᷑ etiã
pauca quȩ restant. quia sequentiũ rerũ ceytitudo ẽ p̃teritarũ rerũ exi¬
bitio. Et paulo post. Ecce iam fr̃s mei cernimꝰ qͦd uidebamꝰ. Nouis coti¬
dic erebrescentib malis mundus urguet᷑. ex illa plebe innumera qͣnti
casus oppͥmunt. nouȩ nos et in prouise: clades afflgunt. Sicut enĩ
in iuuentute iuget corpus. forte et in colome manet pectus. torosa
ceruix. plenia st̃ brachia. in annis autẽ senilib statura curuat᷑.
ceruix exsiccata deponit᷑. frequentib suspiriis pectus urguet᷑. uirtus deficit.
loquentis uerba anhelitus int̾eludit. nam et si languor desit plerũq senib:
ipsa salus ȩgritudo ẽ. ita mundus in annis pͥorib uelut in iuuentute ui¬

Expanded text:
coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. sed cum multa jam praenuntiata sint completa, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. » Et paulo post: « Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute vi
Abbreviated transcription (Latin):
xxurget gens contra gentẽ et regnũ aduersus regnũ. et erunt terrȩ
motus ꝑ loca. pestilentia et fames. Et quib dam int̾positis. adunxit.
Et erunt signa insole et luna et stellis. et interyis pressura gentiũ prę
c̃fusione. sonitus maris et fiuctuũ. Ex quib ꝓfecto omnib alia iam
facta cernimus. alia ẽ ꝓximo uentura formidamus. Nam gentẽ. super
gentẽ exxurgere. carũ q p̾ssurã in terris existere. plus iam in nr̃is tribula¬
tionib quã in codicib legimꝰ. Quod terrȩ motus urbes innumeras subru
at. ex aliis mundi partib scimus quã frequenter audiuimꝰ. Pestilentiaᷤ.
sine. eessatione. patimur. Signa uͦ. et luna. et stellis. ad huc aꝑte minime.
uidunus. Sed quia hȩc ñ longe sint. ex ipsa iam aeris immutatione col¬
ligimus. Quamius pͥus quã italia gentili gladio ferienda traderet᷑. ignea
in. cęlo acies uidimus. ipsum qͥ postea humani generis fusus ẽ sanguinẽ.

Expanded text:
xsurget gens contra gentem et regnum adversus regnum, et erunt terrae motus magni per loca, pestilentiae et fames. » Et quibusdam interpositis adjunxit: « Et erunt signa in sole et luna et stellis, et in terris pressura gentium prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia in proximo ventura formidamus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris tribulationiat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iezechielẽ ꝓpħ̃am p̃dictum ẽ. Pone. ollam. pone inqͣm. et mitte. in
ea aquam. et congere frusta eiꝰ in ea. Et paulo post. Efferbuit coctio¬
eiꝰ. et de cocta st̃ ossa eius in medio illius. Atque iterũ. Congere. ossa
quȩ igne succendã. consument᷑ carnes. et coquet᷑ uniuersa cõpositio
eius. et ossa tabescent. Pone. quoque. eam suꝑ prunas uacuã. ut in cales

Expanded text:
per Ezechielem prophetam praedictum est: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in per Ezechielem prophetam praedictum est: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta eejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. » Atque iterum: « Congere ossa quae igni succendam, consumentur cet ossa ejus tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incales
Abbreviated transcription (Latin):
iam rogo qͦd in hoc mundo libeat.: ubiq luctus aspicimꝰ. undique
gemitus audimus. Destructe urbes. euersa st̃ castra. depopulati
agri. in solitudinẽ. terra redacta ẽ. Nullus in agris incola. pene
nullus in urbib habitator remansit. Et tam̃ ipse. paruȩ generis
humani reliqȩ. adhuc cotidie sine cessatione feriunt᷑. Et finẽ ñ
habent flagella celestis iustitiȩ. quia nec int̾ flagella correctȩ st̃
actionis culpȩ. Alios in captiuitatẽ duci. alios detruncari. alios
interfici uidemꝰ. Quid ẽ iam qͦd inhac uita libeat fr̃s mei: sitalẽ mundum
adhuc diligimus. ñ iam gaudia sed uulnera amamus. Ipsa autẽ quȩ aliqͣn¬
do mundi domina ẽẽ. uidebat᷑. qualis remanserit roma uideris. Inmen¬
sis dolorib multiplicit᷑ aitrita. desolacione. ciuiũ. impssione. hostiũ. fre¬
quentia ruinarum. itaut in ea cõpletũ ẽẽ uideamꝰ. qͦd contra samariã

Expanded text:
jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, ubique jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, ubique gemitus audivimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam
Abbreviated transcription (Latin):
illius. uoces eiꝰ st̃. Qui enĩ tot atritus ꝑsecutionib agła sua cęcidit.
tur. qͥsqͥs in illa habitaret. fugeret : et qͥ stantẽ dilexerat. fecedere qͦn¬
totius acadente festinaret. Si gͥ mundus cadit. et nos eũ amando cõ¬
plectim᷑. oppͥmi uolumꝰ potius qͣm habitare. quia nulla nos ratio a
ruina illius separat. quos eius passionib amor ligat. facile. gͦ ẽ nunc
iam cũ destructa om̃a cernimꝰ. animũ nỹm ab eiꝰ dilectione disiun¬
gere. Sed hoc illo intempore. difficillimum fuit. qͦd tunc apl̃i p̃dica
re regnũ inuisibile mittebant᷑. cũ longe lateq om̃a cernerent flo¬
rere regna terrarũ. Quȩ autẽ de istius urbis gregorius in cõmo¬
ditate. descripserit. indicabo. quatinꝰ hi qͥnunc inrumnis eiꝰ habitan¬
tes eã ordinatiorẽ. ac ꝑ hoc ualentiorẽ fuisse ñ autumant. ẽtremis¬
cant. Ait enĩ in expositione iellechielis octaua decima sic. Quid est

Expanded text:
oces sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, tur, quisquis in illa habitaret fugeret, et qui stantem dilexerat recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos eum amando complectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat quos in ejus passionibus amor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destructa omnia cernimus, animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo apostoli praedicare coeleste regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. » 66. Quae autem de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo, quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant. Ait enim in expositionis Ezechielis homilia octava decima sic: « Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
declinare. quia & ista sepe ꝑtumorẽ cor inquinant. Et illa
ꝑ dolorem purgant. in istis se animus trigit. in illis &iã si
quando se creocerat. sternit. In istis sese homo obluuscitur.
in illis uero ad sui memoriam nolens & ĩa coactusq reuocat᷑
nistis sepe & ante acta bona depereunt. in illis aut̃ longi qͦq
temporis ai missa terguntur. Nã plerũq aduersitatis ma¬
gisterio sub disciplina cor p̃mitur. qł si ad regiminis culmen
truperit. in elatioñe. ptinus usu głat ꝑmutatur. Sic saul
quia in dignũ st prius considerans fugerat. mox ut regni
gubernacula ꝑcepit intumuit. Honorarinaq corã popłocu¬
piens. du rep̃hendi publict noluit. ipsũ qui in regno st unxe

Expanded text:
declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxe
Abbreviated transcription (Latin):
aec itaq breuit̃ dixcimus. ut quantũ sit pondus regiminis
monstraremꝰ. ne temtrare sacra regimina quisquis his in¬
par ẽ audeat. & ꝑ concupiscentiã culminis ducatũ suscipi¬
at perditionis. Hinc eñi piȩ iacobus ꝓhibet dicens. Nolite
plures magistri fieri fr̃s mei. Hinc ipse dĩ hominũq medi¬
ator regnũ peipere uitauit interris. qui suꝑnorũ quoq
spuũ scientiam. sensũq transcendens ante scła regnat ince¬
in montẽ ipst solus. Quis eñi principari hominibus tam
sine culpa potuisset. qua is qui hos nimirũ regeret quos
ipse treauerat. Sed quia id circo in carne apparuit. ut
ñ solũ nos ꝑ passionẽ redimerit. uerũ &iã ꝑ conuersatio¬
nẽ excemplum sequentib  preben. rea fieri noluit. Adcru¬
cis uero patibulũ sponte uenit. oblatam culminis głam¬
fugr. potnã ꝓbrose mortis appetut. ut membra eius ui¬
deliert discerent fauores mundi fugere. terrores mundi¬
ñ timere. ꝓutritate aduersa diligere ꝓspera formidando

Expanded text:
aec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coein montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret quos ipse creaverat? sed quia idcirco in carne apparuit, ut non solum nos per passionem redimeret, verum etiam per conversatio exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando
Abbreviated transcription (Latin):
militer satisfacienti. cõmunionis grãm reddit. et pallium se daturũ ꝓmit¬
tit . x.U. Quã didascalis responsionib suꝑbũ imꝑatorẽ terruerit. XUI.¬
Ubi mauricio in gregoriũ seuitore mors ꝑ gladiũ ꝓphetatur.xUII. Ubi mau¬
rituis penitens uidet in somnis se diuino iuditio cũ uacore et filiis foce militi

Expanded text:
militer satisfacienti, communionis gratiam reddit, et pallium se daturum promittit.--16. Quam didascalicis responsionibus superbum imperatorem terruit.--17. Mauricio, in Gregorium saevienti, mors per gladium imminet.--18. Mauricius poenitens videt in somnis se divino judicio, cum uxore, et filiis Phocae militi
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽ: legi uetuerit. Lxxx uiIi. Quanta c̃sideratione eotidie infirmu¬
ꝙ corpꝰ eiꝰ a gregorio quarto
para translatũ sit. et de antiqͥtate apsiuis anedioeritate. ac regulis speen

Expanded text:
e infirmis a Gregorio quarto papa translatum: et de antiquitate ipsius, vel mediocritate, ac regulari speci
Abbreviated transcription (Latin):
eo cũ Guesonͦ pro conuertendis anglis saxonib quemadmodũ
in monachatu suo ꝓposuerat. assiduis cogitationũ fluctib urgeretur.
moar ubi eccłȩ statu composito. qͣrtum sui pontificatus annũ intrauit.
augustinum cũ aliis domus suȩ monasterii monachis in brntannias
grauati. redire domũ potius quã adire barbarã. feram. in credulamq
gentẽ. cuiꝰ nec linguam qͥdem intellegerent. decreuerunt: Nec mora.
augustinũ quem eis cp̃m consecrandum si ab anglis exciperent᷑ indi¬
a erat. Romam remittunt. summum p̃sultm dep̃cantes. ut tam laborio¬
sam. tam incertã. tamq periculosam ꝑegrinationem sibi nuꝑ impositã
remoueret. suosq reuerti ꝑmitteret. Quib ille rescripsit dicens.
REGORIUS ep̃s. seruuͦ seruorum dĩ.

Expanded text:
ed cum Gregorius pro convertendis Anglis Saxonibus, quemadmodum in monachatu suo proposuerat, assiduis cogitationum fluctibus urgeretur, mox ubi, Ecclesiae statu composito, quartum 55 sui pontificatus annum intravit, Augustinum cum aliis domus suae monasterii monachis in Britanniam aegravati, redire domum potius quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem intelligerent, adire decreverunt. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum consecrandum, si ab Anglis exciperentur, indixerat, Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, tamque periculosam peregrinationem sibi nuper impositam removeret, et ad suos reverti permitteret. Quibus ille rescripsit, dicens: 34. « Gregorius episcopus, servus servorum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
cita faciunt: atq aliter qui se a prauis custodiunt. sed
aliquando in grauibus de merguntur. Ad monendi st̃¬
nequaquã considerent qualia sed quanta cõmittunt. facta
eñ sua si despiciunt timere cũ pensant. debent formida¬
re cũ numerant. Altos quippe gurgites fluminũ parue
sed innumere replent guite pluuiarũ & hoc agit sintina

Expanded text:
cita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina
Abbreviated transcription (Latin):
eũq exxtincti.ꝓximus & cũ inuenerit ñ occidit. quia cũ
districtus uidex uenerit qui sese nobis ꝑ nature nrae cõ¬
sortium iunxit. ab eo ꝓculdubio culpe reatũ ñ expetit
que sub eiuis uenia fides. spes. & caritas absconidit.

Expanded text:
Eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit; quia cum Eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus venia fides, spes, et charitas abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ urbiũ fugiet & uiuet ne forte. ꝓximus eius cuius
effusus est sanguis doloris stimulo ꝑsequatur& ad pre¬
hendat eum & ꝑcutiat amicũ euis. Ad silua quippe
cum amico imus. quotiens ad intuenda subditorum delic¬
ta conuertimur Et simpliciter ligna succidimus. cũ delin¬
quentium uitia pia intentione resecamus. Sed securis ma¬
nũ fugit. cũ sese increpatio plusquã necesse ẽ in asperitatẽ
ꝑtrahit. ferrũq de manubrio ꝓsilit. cũ de correptione ser¬
mo durior excedit. & amicũ ꝑcutit & occidit. quia audi¬
torẽ suũ ꝓlata contumelia a sp̃u dilectionis interficit
Correpti nãq mens repente adodiũ ꝓruit. si hanc in mo¬
derata increpatio plusquã debuit adicit. Sed is qui in cau¬
te ligna ꝑcuuit & ꝓocimũ extinguit ad tres necesse ẽ urbes
fugiat ut una carum defensus uiuat. quia si ad poenitentis
lamenta conuersus. inunitate sacramenti. sub spe. fide. &
caritate absconditur reus ꝑpetrati homicidu ñ tenetur.

Expanded text:
s effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio mo durior excedit. Et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide ac charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur;
Abbreviated transcription (Latin):
bent. eundt̃ zlum postmodũ int̃ se & auditores suos fortẽ
munitionẽ tenent Ne tunc aduindictam destituti sint.
si nunc fuerint in correptione. dissoluti. Sed int̃ hȩc scien¬
dũ ẽ. quia dũ adincrepationt̃ se mens doctoris exasperat.
difficile ualde ẽ ut ñ aliquando & ad aliquid qđ dicere ñ
debet erũpat. Et plerũq contigit ut dũ culpa subditorũ
cũ magna inurctione corripitur. magistri lingua usq ad
excessus uerba ꝑ trahatur Cũq in crepatio in moderate ac¬
cenditur. corda delinquentiũ in desperatione deprimant᷑.
Vlnde necesse ẽ ut ex asperatus rector cũ subditorũ ment̾e
plus se qua debuit ꝑcussisse considerat apud se semꝑ ad pe¬
nitentiasn sricunrat. ut ꝑ lamenta ueniam in conspectu
ueritatis obtintat. exto &iã qđ ꝑ zeli eius studiũ peccat
Qđ figurate dñs ꝑ moysen p̾cipit dicens. Siquis abitrit

Expanded text:
bent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem bent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
sibiles in sidias p̃dicit. Atq ingyro arittes ponit. cũ
temptationũ aculeos in hac uita nos undiq cũdantes.
a uirtutũ murũ ꝑ forantes innotescit: Sed cuncta hec
licet subtilit̃ rector insinuit. nisi contra delicta singulo¬
ru emulationis spũ ferlicat. nullã sibi in ꝑpetuũ abso¬
lutiont̃ parat: Unde illic ad huc recit subiungitur.
Et tu sume tibi sartaginẽ ferreã. & pones eã murũ ferreũ
int̾ te oe int̾ ciuitatẽ: Per sartaginẽ quippe frixura men
uero acrius doctoris mentẽ quã zelus dĩ fricat & excru
ciat. Unde paulus huius sartaginis urebatur frixu¬
ra cum diceret. Quis infirmatur & ego ñ infirmor.
ne damnari ea neglegentia debeat forti inperpetuũ custo¬
dia munitur. recte dicitur. Pones eã murũ ferreũ int̾ te &in¬
ter ciuitatẽ. Sartago ergo ferrea. murus ferreus int̾ ꝓphȩta
& ciuitatẽ ponitur. quia cũ nunc fortẽ zelu rectores exhi¬

Expanded text:
sibiles insidias praedicit. Atque sibiles insidias praedicit. Atque tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta hlicet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungEt tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Per sartaginem namque  vero acrius dciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum dicene damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhi
Abbreviated transcription (Latin):
huius uite tempore uitiorũ inpugnet aduersitas demonstras
Nã cũ unũ quodq peccatũ quomodo ꝓficientibus insidietur
osten ditur. quasi obsidio cirea ciuitatẽ hierłm uoce p̃dica¬
toris ordinaturꝰ. Sed quia ñ solũ debent in notes cere quali¬
ter uitia in pugnent. utrũ &iã quomodo custodite nos uir¬
tutes roborent. reete subiungitur: Et edificabis munitionis
Munitiones quippe sc̃s p̃dicator atdificat. quando que uir¬
tuteo quib resistant uitus demonstrat. Et quia erescenit
uirtute plerũq bella tẽptationis augentur. reete ad huc
additur Et ad portabis aggerem & dabis contra tã castia
& pones arietes in gyro. Aggerẽ nãq cõportat. quando
p̃dicator quisq molt̾ crescentis temptationis enuntiat:
Et contra hitrłm castra erigit. quando recte intentioni
audientiũ hostis callidi in circũs pectas &e quasi in cõp̃hen¬

Expanded text:
hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Et tu sume tibi sartaginẽ ferrtã. & pones eã murũ
ferreũ inter te & inter ciuitatẽ. Cuius enĩ ezechiel prophȩ¬
ta nisi magistrorum speciem tenet. Cui dicitur. Sume ti¬
bi laterem & pones eũ corãte & deseribes in eo eiuitatẽ hie¬
rusalem. Sc̃i quippe p̃dicatores sibi laterẽ sumunt. quan¬
o terrenũ auditorũ cor ut doceant ad p̃hendunt: Qut̃¬
scilicet. laterẽ corã st ponunt. quia tota illud mentis intẽ¬
tione custodiunt. In quo & ciuitatẽ hitrłm iubentur de
scribere. quia p̃dicando terrenis cordibus. curant sũ mopert
quȩ sit suꝑnȩ pacis uisio demonstrart. Sed quia in cassũ
gła patrie celestis agnoscitur nisi & quanta hic inruans
hostis callidi temptamenta nos cantur: apte subiungit᷑.
Et ordinabis aduersus eam obsidione. & aedificabis mu¬
nitiones. Sc̃i quippe p̃dicatores obsidionẽ circa laterẽ
in quo hierłm ciuitas descripta ẽ ordinant. quando ter¬
rent menti sed iam suꝑnã patriam querenti. quanto eã in

Expanded text:
ream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalescribere, quia praedicando terrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem . Sancti nitiones. Sancti quippe praedicatores obsidionem circa laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in
Abbreviated transcription (Latin):
ter potest. tunc uere eñi medicina est. quando sic ꝑeã
uitio suꝑ excistenti succurritur. ut &iã subposite con¬
sparsioni seruiatur: tur medicina mentis una eadẽq
p̃dicatione opposita morũ morbis diuerso ordine ob¬
uiare ñ ualeat. que tanto subtiliter agitur. quanto de
inuisibilibus tractat.¬
ed quia plerũq dũ duorũ uitiorũ languor irruit. hoc
lenius. illud fortasse grauius p̾mit. ei nimirũ uitio rec¬
tius sub celeritate subuenitur ꝑ quod festine ad interi¬
tũ tenditur. Et si hoc a uicina morte restringi ñ potest.

Expanded text:
ter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractatSed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ret aut praua adhuc uelle agere. aut deactione rec¬
te humane laudis retributione gaudere. ait. Vis non
timere potestatem. Bonũ fac. & habebis laudẽ ex
illa. Neq enĩ idõ bona agenida sunt ut potestas hu¬
uis mundi nulla timeatur. aut ꝑ hec gła transitoris
laudis sumatur. sed cũ infirmã mentẽ ad tantũ robus
ascendere ñ posse pensaret. ut & prauitatem simul

Expanded text:
ret, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recret, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi illud &iã quod existit contrarium crescat. tolerandũ p̃¬
dicatori est ut ꝑ txhortationẽ suam artificioso modera¬
mine unũ patiatur crescere. quatinus possit aliud a uiel¬
na morte retinere. Qđ cũ agit ñ morbũ ex aggerat sed
uulnerati sui cui medicamentũ ad hibeat. uitã seruat. ut
ex quirende salutis congruum tempus inueniat. Sepe cnĩ
quis a ciborũ se ingluuia minime temperans. iam pe¬
ne superantis luxuriȩ stimulis p̃mitur. Qui huius pug¬
nȩ metu territus. dũ se ꝑ abstinentiã restringere nititus.
in anis głae temptatione fatigatur In quo nimirũ unũ
uitium nullatenus extinguitur. nisi aliud nutriatur:
Que igitur pestis ardentius insequenda est. nisi quȩ peri¬
culosius premit. Tollerandũ ñaq ẽ ut ꝑuirtutẽ absti¬
nentie interim arrogantia contra uirtutẽ crescat. ne
eũ ꝑ ingluuiem a uita funditus luxuria extinguat.
Hinc ẽ quod paulus cũ infirmũ auditorem suũ ꝑpende¬

Expanded text:
nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpende
Abbreviated transcription (Latin):
que iam gesta sunt destruuntur: Recte ad eecchielẽ esse in
altare. dĩ fossa ꝑ hibetur ut in ta uidelieit suꝑ posita ho¬
Ilo causta seruentur. Si tñi in altari fossa ñ esset. om̃t qđ in co
sacrificrum repperret suꝑutmiens aura dispgert. Qud ue¬
ro accipimus altare si nisi anima iusti. qut quot bonadat¬
ru tot supst unte cius oculos sacrificia imponit deRuo
auit siltaris fossa nisi honorũ patuntia qut dũ mentũ
as alures fa toletanda humiliat. quas more fouit hanc in
pros uontami demonstrat  fossa ergto n fli aori si oa ne sa¬
oustordiat. no cõmota uento in patuentori neos patient

Expanded text:
quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne sucustodiat
Abbreviated transcription (Latin):
Et eũ ab hominibus ñ agnos citur s ed tamen sub diuina exa¬
minatione peccatur. tanto dettrior culpa doloris fiat.
quanto sibi ante homines uirtutis speciem uindic̃at. Di¬
cendũ itaq patientibus ut studtai diligere quos sibi necc¬
se ẽ tolerare. nt si patientiã dilectio nꝰ sequitur. in dete¬
riorẽ culpam odu uirtus ostensa uertatur: Vnde paulus
cũ diceret caritas patiens ẽ. ilico ad iunocit benigna ẽ. ui
delicet ostendens quia quos ex patientia toltrat. amare
&iã benignitate ñ cessat. Vnde idem doctor egregius
cũ patientiam discipulis suaderet dicens om̃is amaritudo.
&e ira. & indignatio. & clamor: & blasphemia tollatur a
uobis. quasi cunctis exterius iam bene cõpositis ad interio

Expanded text:
et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina exaet cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjundelicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, et blasphemia tollatur a vobis; quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt. Qui nimirũ scũarii lapides disꝑsi ꝑ plateas ia¬
cent. cũ ꝑsone sacrorũ ordinũ uoluptatũ suarũ latitudi¬
ni dedite terrenis negotus inherent. Et notandũ ꝗd ñ
hos dispsos in plateis. sed in capite platearũ dicitur . qr
& cu terrena agunt sũmi uideri appetunt. ut & lata

Expanded text:
non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas janon sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo dicitur. ꝓfecto a latitudine platee sunt uocate
Persemitipsã utro utritas dicit. Lata & spaciosa uia ẽ que
ducit ad ꝑditionẽ. Aurũ igitur obseuratur. eũ terrenis
actibus scitatis uita polluitur. Color optimus cõmutatur.
cũ quorũdã qui agere religiose credebantur aestimatio
ante acta minuitur Nã cũ quilibet post scĩtatis habitũ.
terrenis se actibus inserit. quasi colore ꝑmutato ante hu¬
manos oculos reuerentia despecta pallescit. Scuarii qͦq
lapides in plateas disꝑguntur. cũ causarũ seculariũ fo¬
ris lata itinera expetunt hi qui ad ornamentũ eccłȩ in¬
ternis misterus. quasi insecretis scũaru uacare debueraq
Adhoc quippe scũaru lapides firbant. ut intra sc̃a sc̃orũ
in uestimento sumi sacerdotis apparerent: Cũ utro minis¬
tri religionis a subditis honort̃ redẽptoris sui exmerito ui¬
te ñ eocigunt. sruaru lapides in ornamento pontificis

Expanded text:
latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatiscum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerant. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii lapides in ornamento pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
menit animarũ presul. honore pastorali inter ceter us uti¬
tur. si in t̾terrena negotia quȩ rep̃hendere in aluis debu¬
it. & ipse uersatur: Qđ uidelicet exira iuste retributio¬
nis ꝑ ꝓphȩtam dñs minatur dicens. Et erit sicut popłs
agit is qui spiritali officio fungnur. quȩ nimirũ faciut
qui ad huc de studus carnalibus uidicantur. Qđ cũ mas¬
no scilicet dolore caritatis hieremias ꝓphȩta conspici¬
enf quasi sub destructione templi deplorat dicens. Quo¬
modo obscuratũ ẽ aurũ. mutatus ẽ color optimus.
dispersi sunt lapides scũarii incapite om̃iũ platearum: Quid
nãq auro qđ metallis ceteris p̾minet. nisi excellentia scit̾atis.:
Quid eolore optimo. nisi cunctis amabilis reuerentia religio¬
nis exprimitur.  Quid scuarii lapidibus: nisi sacrorũ ordi¬
nũ ꝑ sonȩ signantur. Quid platearũ nomint. nisi p̃sentis
uite latitudo figuratur. Quia eñi greco eloquio platos

Expanded text:
mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utimente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minatur, dicens: Et erit sicut populuagit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος
Abbreviated transcription (Latin):
buerits. contemptibiles qui sunt ineecła illos constituite
ad iudicandũ: ut ipsi uidelicet dispensationibus terrenis
in seruiant quos dona sp̃italia ñ excornant. Ac si aperu¬
us dicat Qui penetrare intima nequeunt. saltẽ necessa¬
ria foras operentur: Hinc moyses qui cũ dõ loquitur uetro
alienigene rep̃hensione uidicatur. qđ terrenis populoꝵ
negotus stulto labore deseruiat. Cui & consiliũ mox p̃be¬
tur ut ꝓse alios ad uirgia dirimenda constituat. & ipse
liberius ad erudiendos populos. sp̃italiũ archana cognos¬
cat. A subiects ergo inferiora gerenda st̃. a rectoribus
sũma cogitanda. ut scilicet oculũ qui ꝓuidendis gressib
p̃minet : cura pulueris ñ obscuret. Caput nãq subiecto¬
rũ sunt cuncti qui p̾̃sunt & ut recta pedes ualeant itne¬
ra carpere. hȩc ꝓculdubio caput debet exc alto ꝓuidere
ne a ꝓfectus sui itinere pedes tor ꝑ eant. cũ curuata rec¬
titudine corporis: caput sese ad terrã declinat: Qua auiꝰ

Expanded text:
ontemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem
Abbreviated transcription (Latin):
pulsos ep̃os quos tam cito Gregorius uel incardinare non poterat. ub
quorum reditum ad sedes ꝓprias contingere posse sperabat. alusep̃is
qui tunc uidelieet in locis suis degebant. interim ꝓ sustentatione: ac
stipenchus p̃sentis uitȩ iungebat generalit̃ dicens. Eãs et eoe p̃os nros

Expanded text:
pulsos episcopos, quos tam cito Gregorius, vel incardinare non poterat, vel quorum reditum ad sedes proprias contingere posse sperabat, aliis episcopis, qui tunc videlicet in locis suis degebant, interim pro sustentatione ac stipendiis praesentis vitae jungebat, generaliter, dicens: « Fratres et coepiscopos
Abbreviated transcription (Latin):
siue peccator in mortẽ corruat. speculatori timendum ẽ ne hunc ex
suo silentio yeatus peccantium pariter inuoluat. Sed interĩ dum loqͦr.
auertere amemet ipso oculos uolo. Et ecce iterũ sermo diuinus me im¬
pingit in memet ipso. ut meã neglegentiã uideam. et mͥ dici hȩc quȩ
audio ꝑtimescã. Sicut enim suꝑius dixi. cuꝰ cor innumeris curis sparsũ¬

Expanded text:
sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi
Abbreviated transcription (Latin):
to in his quȩ sunt cȩlestia minus uidet. ꝓeo quod curis suis extra se ducitur.¬
et ualde. intus minoꝵ ẽ. quia sicut scriptum ẽ depͥmit terrena inhabi¬
tatio sensum multa cogitantẽ. Quȩ enĩ superiora penetrare. etiã collecta
ñ sufficit. pensate. quid agere poterit diuisa. Scimꝰ om̃s quia et fluuius
qͥ in multis yiuis diuidit᷑. a suo alueo siccatur.tẽ idem in eiusdẽ pro

Expanded text:
to in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur,to in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare, etiam collecta, non sufficit, pensate quid agere poterit divisa. Scimus autem omnes quia et fluvius qui in multis rivis dividitur a suo alveo siccatur. Item in ejusdem pro
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis meis facientib eo tempore. quo ariulfus ad romanam urbẽ ue¬
niens. alios occidit. alios detruncauit. tanta mestitia affectus sum. ut
in coli molestiam caderem.tem in expositione. ultimȩ uisionis ie
lechielis proph̃ȩ. Quna multis curis p̃mentib ielaechielis ꝓph̃e librũ
corã caritate. ur̃a totũ ꝑordinẽ ꝑscrutari ñ licuit. bonis ur̃is deside.¬
rns placuit petere ut saltẽ extrema eius uisio quȩ ei facta ẽ de ȩdificio
in monte. constituto. quȩ et cunctis ẽ uisionib eiꝰ obscurior exponi
debuisset. Et qͥdem uoluntati ur̃e me. parere. necesse. ẽ. sed duo sunt
quȩ. in hac re ꝑturbant animũ meũ. Unũ. qͦd hȩc eadẽ uisio tante
obscuritatis nebulis tegit᷑. ut uix in ea aliqͥd intellecꝰtu intlucente ni.¬
deatur. aliud qͦd iam agilulfum langobardoꝵ regem ad obsidionẽ.
nr̃am summopere festinantẽ padum transisse cognouimꝰ. Unde

Expanded text:
peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in cholicam molestiam caderem.zechielis prophetae: « Quia multis curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum transisse cognovimus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uit quam obrem corpus dñi susceptura ridere p̃sumpserit. At illa
diu musitans. tandem ꝓrupit: qͥa panẽ inqͥens quem ꝓpris manibus
me fecisse cognouerã. tu corpus dñicum ꝑhibebas. Tunc sregorius ꝓ
in credulitate mulieris cum tota plebe se in orationẽ ꝓstrauit. et post
paululũ surgens: particulam panis qͣm suꝑ altare posuerat. carnẽ factã
repperit. Quam coram cunctis matronȩ in credulȩ demonstrans. ad cre¬
dulitatis gr̃am illam reuocare potuit. ꝑ qͣm totum populũ confixmare

Expanded text:
vit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa vit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmare