comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t& in iuriã tuã. ñ uulnꝰ fr̃is tui. Qđ si ille c̃tẽpserit te audire & eos qͦs postea tecũ
adhibiusti. insuꝑ & eccłam cũ qͣ deg&. sicq peccatũ suũ ac si iusticiã defenderit:
talis deinceps ñ deb& cõputari int̾ fr̃s. nec in ȩccła c̃uersari Tam̃ & pleuorib
supͣ dinumeratis & huiꝰcemodi in iurus. nisi ad concordiã & satis factionẽ se humilia¬
re uł satisfacere quẽ lesit uoluerit correptꝰ corã om̃ib a sc̃ĩs patrib sanccitũ est :
si contumax aut suꝑb apparuerit. ac̾sortio c̃gregationis alienũ fieri debere
Nec enĩ p̃teriit intellectꝰ loci istuꝰ. qͥ hȩc ad minima peccata asser̃ ꝑtinere. & ꝓpt᷑
ea peccatorẽ minimoꝵ peccatoꝵ sifuerit bis uł t̾cio coargutꝰ. elatꝰ insuꝑbia nec
em̃dauerit. sic̃ & hnicũ & publicanũ fieri debere ñqr pͥmũ peccauit tantũ sed¬

Expanded text:
tet injuriam tuam, non vulnus fratris tui. Quod si ille contempserit te audire, et eos quos postea tecum tet injuriam tuam, non vulnus fratris tui. Quod si ille contempserit te audire, et eos quos postea tecum adhibuisti, insuper et Ecclesiam cum qua deget, sicque peccatum suum ac si justitiam defenderit, talis deinceps non debet computari inter fratres, nec in Ecclesia conversari. Tamen et pro levioribus supra dinumeratis et hure vel satisfacere quem laesit, noluerit correptus coram omnibus, a sanctis Patribus sancitum est, si contumax aut superbus apparuerit, a consortio congregationis alienum fieri debere. Nec enim praeterit intellectus loci istius, qui haec ad minima peccata asserunt pertinere, et propterea peccatorem, si fuerit bis vel tertio coargutus, elatus in superbia, nec emendaverit, sicut ethnicum et publicanum fieri debere, non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. Quȩ uͦ secrecius peccant᷑. secrętius & corripiendast̃. Sed talia hoc loco in¬
telligenda st᷑ peccata. deqͥb dic̃ quȩ corripiendast᷑: quȩ nisi corripueris int̾te & ipsũ
solũ. fr̃ perire possit : & site audierit. tu eũ lucratꝰ sis. Ꝙd gͦ. ẽ. qr lucratꝰ es eum.
nisi qr ꝑierat si ñ lucrareris eũ : & ideo quãuis ꝓ om̃ib delictis in inuicẽ cercare
debeamꝰ. tam̃ iuxta hanc intelligertiã tale estimare debemꝰ peccatũ ꝓ qͦ nisi corrigat᷑
fr̃ perire possit. & si corã ȩcđa xp̃i incorrigibilis apparuerit. ꝓ qͦ ac si & ħnicus
& publicanꝰ iure haberi possit. neforte & tu cui facta.ẽ. in iuria in qͦ ille peccauit.
si c̃tep̃seris ac neglexeris corrigere iuxta uires. peior fias tacendo quã ille in iuri¬
ando seu c̃uitiando. qr & sigloriosũ. ẽ. in iurias nr̃as obliuisci. uerũ obliuisci opor¬

Expanded text:
omnibus. Quae vero secretius peccantur, secretius et corripienda sunt. Sed talia hoc loco inomnibus. Quae vero secretius peccantur, secretius et corripienda sunt. Sed talia hoc loco intelligenda sunt, peccata de quibus dicit quae corripienda sunt, quae nisi corripueris inter te et ipsum solum, frater perire possit, et si te audierit, tunc cum lucratus sis. Quid ergo est quia lucratus es cum, nisi quia perierat, si non lucrareris eum? Et ideo quamvis pro omnibus delictis in invicem certare debeamus, tamen juxta hanc intelligentiam, tale aestimare debemus peccatum, pro quo, nisi corrigatur, frater perire possit. Et si coram Ecclesia Christi incorrigibilis apparuerit, pro quo ac si ethnicus et publicanus jure haberi possit. Ne forte et tu, cui facta est 749 injuria in quo ille peccavit, si contempseris ac neglexeris corrigere juxta vires, pejor fias tacendo, quam ille injuriando seu conviciando. Quia etsi gloriosum est injurias nostras oblivisci, verum oblivisci opor
Abbreviated transcription (Latin):
mandat apls in qͦ ipse xp̃c loquebat᷑ : Rdgͦ magis c̃trariũ ec̃ potest. quã qđ¬
dñs sipeccauerit inte fr̃ tuuꝰ. uade & corripe eũ int̾te & ipsũ solũ. & apłs dicit.
peccantes corã om̃ib argue : Qđ si recte ꝑpendimꝰ utrũq uerũ. ẽ: & rectissime
sic p̃cipit᷑. ut aliqͣndo illud faciamꝰ. & aliqͣndo istud. neforte c̃fundat᷑ disciplina xp̃i.
ut fiat publicũ qđ debes em̃dare secreto. & secretũ fiat: qđ iã.ẽ. publicũ Płam
t̾c̃ peccauit inte fr̃ tuuꝰ. situsolus nosti. Et ideo int̾te & ipsũ agendũ. ẽ: qr nulli
alii st̃ testes. ut secreto corripiat᷑. At uͦ si alus audientib uł uidentib tͥ in uriã
fecit. & in illis peccauit qͦs testes suȩ iniqͥtatis effec̃: qr forte nisi eis putass& placere
qđ fec̃. corã ipsis ñ feciss&. Et ideo tales corripiendi st̃ corã om̃ib. quȩ peccant᷑ corã

Expanded text:
mandat Apostolus, in quo ipse Christumandat Apostolus, in quo ipse Christu solum. Et Apostolus dicit, peccantes coram omnibus argue. Quod si recte perpendimus, utrumque verum est, et rectissime sic praecipitur, ut aliquando illud faciamus, et aliquando istud, ne forte confundatur disciplina Christi, ut fiat publicum quod debes emendare secreto, et secretum fiat quod est publicum. Nam tunc peccavit in te frater tuus, si tu solus nosti. Et ideo inter te et ipsum agendum est, quia nulli alii sunt testes ut secreto corripiatur. At vero si, aliis audientibus, vel videntibus tibi injuriam fecit, et in illis peccavit quos testes suae iniquitatis effecit, quia forte nisi eis putasset placere quod fecit, coram ipsis non fecisset. Et ideo talia corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram
Abbreviated transcription (Latin):
racha uł fatue seu inceceris leuiorib cotidianis iniuriarũ delictis. qͥb longauł
mala c̃ suetudo uix carere potest Ppt̾ea ut dixi prudentissime ꝑtractandũ est :¬
quȩ cõmissa in nob̵̾ delicta secreto ꝓximis indulgere debeamꝰ. qͦusq secreta sunt:
Nondico septies. sed usq iuxta dñi uocẽ septuagies sepcies. Et quȩ st̃ quȩ indõ cõmit¬
tunt᷑ : quȩ dĩ iudicio reseruare debemꝰ : Pom̃ib tam̃ circa ꝓximũ oport& uigilare
sollicita caritate. si nullus alt̾ scierit fr̃ qr peccauit te ceste peccatũ ad morte ᷤᷤ indm̃
ut corripias eũ & resuscites iuxta uires int̾te & ipsũ solũ. qr inte.peccauit. cũ teteste
peccauit. & scis tuqr peccauit. Unde qr secretũ fuit qͣndo inte & indm̃ peccauit
apłs ait. peccantes corã om̃ib argue. ut cȩceri metũ habeant. Nłũꝗd c̃trarie

Expanded text:
Racha vel fatue, seu in caeteris levioribus quotidianis injuriarum delictis, quibus longa vel Racha vel fatue, seu in caeteris levioribus quotidianis injuriarum delictis, quibus longa vel mala consuetudo vix carere potest. Propterea, ut dixi, prudentissime pertractandum est quae commissa in nobis delicta secreto 748 proximis indulgere debeamus. quousque secreta sunt: Non dico septies, sed usque, juxta Domini vocem, septuagies septies, et quae sunt quae in Deum committuntur; quae Dei judicio reservare debemus. Prae omnibus tamen circa proximum oportet vigilare sollicita charitate, si nullus alter scierit frater quia peccavit, te teste peccatum ad mortem in Deum, ut corripias eum et resuscites juxta vires inter te et ipsum solum, quia in te peccavit, cum te teste peccavit, et scis tu quia peccavit. Unde quia secretum fuit quando in te et in Deum peccavit,d est quod Apostolus ait: Peccantes coram omnibus argue, ut caeteri metum habeant . Nunquid contrarie
Abbreviated transcription (Latin):
peccare possit. qđ nos ledere ñ debeat: nascit ᷤ nimia difficultas int̾p̃tandi: qͦmͦ sub
candi. qr de om̃i peccato generalit̾ id ꝑtinere dicunt. si adtã modicã correptionẽ
sceleratis ac reis uenia p̃statͥ. Si aut̃ de minimis & humanis peccatis &iã & dehis quȩ
in nob̾ fiunt peccantẽ arguimꝰ. & post argutionẽ testiũ uł eccłȩ fieri oporterẽ
diximꝰ sic̃ & hnicũ & publicanũ. maxime p̾peccatis quȩ ñ st̃ ad mortẽ aliꝗd crude¬
litatis ne uideam inducere. omnino. ẽ. cauendũ. qr ñ estimo in ȩccła cito inueniri
de his aliquẽ qͥ sub disciplina st̃ sollicitoꝵ. qͥ ñ iã in eadẽ culpa argutꝰ sit t̾cio aut
eo ãplius. ut puta ex detractione ꝓximi. aut in inflatione suꝑbiȩ. aut inepula¬
tione seu crapula uł potãtionib. uł in uerbo m̃datii aut ꝑ iurii: Sidixerit fr̃i suo

Expanded text:
peccare possit, quod nos laedere non debeat, nascitur nimia difficultas interpretandi quomodo sub peccare possit, quod nos laedere non debeat, nascitur nimia difficultas interpretandi quomodo sub casio peccandi, quia de omni peccato generaliter id pertinere dicunt, si ad tam modicam correptionem sceleratis ac reis venia praestatur. Si autem de minimis et humanis peccatis etiam et his quae in nobis fiunt, peccantem arguimus, et post arguitionem testium vel Ecclesiae fieri oportere diximus, sicut ethnicum et publicanum, maxime pro peccatis quae non sunt ad mortem aliquid crudelitatis ne videamur inducere, omnino est cavendum. Quia non aestimo in Ecclesia cito inveniri de his aliquem qui sub disciplina sunt sollicitorum, qui non jam in eadem culpa argutus sit tertio aut eo amplius, ut puta ex detractione proximi, aut in inflatione superbiae, aut in epulatione seu crapula vel potationibus, vel in verbo mendacii aut perjurii, si dixerit fratri suo
Abbreviated transcription (Latin):
diũ dehis utrisq ꝓ uisũ ẽ. apio dño. ut ꝑ alterius salutẽ nob̾ qͦq & in eodem
facto adqͥrat᷑ sał & grã Sed nos qđ peius ẽ. ec̃trario indĩ in iuria benigni sumꝰ.
& in nr̃is exertemꝰ inqͣntũ possumꝰ & ult᷑ quã possumꝰ uindictas ꝙ odia: đ si con¬
tigerit fr̃s mei ut eũ iã qͥ nos lesit corrigere uelimꝰ. ad tendendũ ẽ. neforte nr̃i
causa qr nos lȩsit id facere uel imꝰ. cũ omnino si amore nr̃o id magis quã ꝓximi
facimꝰ nihil .ẽ. qđ facimꝰ. Qđsi ꝓ amore illius hoc facimꝰ ꝓcul dubio magnũ opus. ẽ.
qđ facimꝰ. sic̃ in eisdẽ uerb̾ dĩ monstrat᷑. Site audierit inqͥt. lucratꝰ es frẽm tuũi
dcirco ꝓpt̾ illũ fac ut lucreris illũ. quẽ nisi faciendo lucratꝰ esses: periss& Sedqr
ad om̃e peccatũ multi eximu doctores hoc ꝑtinere tradunt qr nihil. ẽ. inqͦ ꝓximꝰ

Expanded text:
dium de his utrisque provisum est a pio Domino, ut per alterius salutem, nobis quoque et in eodem dium de his utrisque provisum est a pio Domino, ut per alterius salutem, nobis quoque et in eodem facto acquiratur salus et gratia. Sed nos quod pejus est e contrario in Dei injuria benigni sumus, et in nostris exercemus, in quantum possumus, vindictas et odia. Quod si contigerit, fratres mei, ut eum jam qui nos laesit corrigere velimus, attendendum est ne forte nostri causa, quia nos laesit, id facere velimus, cum omnino si amore nostro in magis quam proximi facimus, nihil est quod facimus; quod si pro amore illius hoc facimus, procul dubio magnum opus est quod facimus, sicut in eisdem verbis Dei monstratur. Si te audierit, inquit, lucratus es fratrem tuum. Idcirco propter illum fac ut lucreris illum, quem nisi faciendo lucratus esses, perisset. Sed quia ad omne peccatum multi eximii doctores hoc pertinere tradunt, quia nihil est in quo proximus
Abbreviated transcription (Latin):
pudicꝰ factꝰ ꝑ maneat inpeccato. Sed de his utiq dicere uid& peccatis quȩ
ad nos ꝑtinent. & ñ ab solute sic̃ qͥdã codices habent. si peccauerit fr̃ tuus
nde & origenis ex hoc loco qr sic forte ingrecis legit᷑ codicib. plures. ꝓpone
questiones. Sed qr in em̃daciorib nr̃is tantũ mͦ si peccauerit inte hab&e. facilior
sensus .ẽ qͣuis adhuc multa discrecio in his necessaria sit pectatis: ut scre ab¬
solute possimꝰ quȩ sc̃ illa quȩ solũ mͦ in dm̃ cõmittunt᷑. & quȩ st illa quȩ solũmꝰ
in nob̾. qr ꝓfecto st̃ talia quȩ intranos & in nob fiunt. & tam̃ ad di iniuriã
reforunt : Ia cirto diligentissime sic om̃ia disciutert & pradent̃ discernere
ticipant᷑ nomine. quȩ nob̾ & ad nr̃ãm tantũ in iuriã facta ꝑtinent. qr & si in
om̃ib quȩ c̃tra ꝓximũ mala fiunt offendat᷑ ds̃. dũ eiꝰ p̾cepta uiolant᷑: tam̃ reme¬

Expanded text:
pudicus factus, permaneat in peccato. Sed de his utique dicere videtur peccatis quae pudicus factus, permaneat in peccato. Sed de his utique dicere videtur peccatis quae ad nos pertinent, et non absolute sicut quidam codices habent, si peccaverit frater tuus. Unde et Origenes ex hoc loco, quia sic forte in Craecis legitur codicibus, plures proponit quaestiones. Sed quia in emendatioribus nostris, tantummodo, si peccaverit in te, habet, facilior sensus est, quamvis adhuc multa discretio in his necessaria sit peccatis, ut scire absolute possimus quae sunt illa quae solummodo in Deum committuntur, et quae sunt illa quae solummodo in nobis: quia profecto sunt talia quae intra nos et in nobis fiunt, et tamen ad Dei injuriam referuntur. Idcirco diligentissime sic omnia discutere et prudenter discernere  nomine, quae nobis et ad nostram tantum injuriam facta pertinent. Quia etsi in omnibus quae contra proximum mala fiunt offendatur Deus, dum ejus praecepta violantur, tamen reme
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntate patris perit: sed ꝓpͥo suo peccato iustoq dĩ iuditios Siaut̃ percaue
rit inte fr̾ tuuꝰ uade & corripe eĩ int̾te & ipsũ solũ. Querendũ gͥ si adhuc
pendeat iste sensꝰ ad suꝑiora nec̃tẽpnamꝰ. aut scandalizemꝰ unũ depusillis istis
qͥ indm̃ credunt. & ideo dicat si peccauerit eoꝵ aliqͥs in nob̾. qͥd exinde agere
debeamꝰ. Quia si peccauerit inqͣlib& causa in nob̾ aut leserit. dimittendi habe¬
mͦ potestatẽ ĩ mo necessitatẽ qua p̃cipit᷑ ut dibitorib nr̃is dimittamꝰ debita:
sicuti nob ad ño dimiqi uolumꝰ. Qđ si in dm̃ qͥs peccauerit. ñ .ẽ. nr̃i arbitrii di¬
mittendi. Unde sic̃ scripͣtura diuina. Si peccauerit homo in homine. orabit
peo sac̃dos. Si aut̃ indm̃ petcauerit. qͥs rogabit. ꝓ eo: Gorripiend ẽ. autẽ
fr̃ pͥmũ seorsũ. nesi semel pudorẽ ac uerecundiã amiserit. deinceps iã im¬

Expanded text:
ex voluntate patriex voluntate patririt in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum. Quaerendum igitur si adhuc pendeat iste sensus ad superiora, ne contemnamus aut scandalizemus unum de pusillis istis, qui in Deum credunt, et ideo dicat, si peccaverit eorum aliquis in nobis quid exinde agere debeamus. Quia si peccaverit in qualibet causa in nobis, aut laeserit, dimittendi habemus potestatem, imo necessitatem, qua praecipitur ut debitoribus nostris dimittamus debita, sicuti nobis a Domino dimitti volumus . Quod si in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii dimittendi. Unde dicit Scriptura divina, si peccaverit homo in hominem, orabit pro eo sacerdos. Si autem in Deum peccaverit, quis rogabit pro eo? Corripiendus est autem frater, primum seorsum, ne si semel pudorem aut verecundiam amiserit, deinceps jam im
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq nr̃m gratã c̃ uersionẽ suã fore crediderit dõ & cȩtib angłoꝵ. quoꝵ aut
iplorare debemꝰ patrocinia p̾cib ac laborib affectata. aut uereri offensa: Quib
ita celestis orator ad sententiã p̃missã diunitꝰ deductis. c̃cludit infinẽ. curhȩç
omia ꝓ posuerit. Sic ñ ẽ inqͥt uoluntas ante patrẽ nr̃m qͥ incelis :: ut ꝑeat unꝰ
de pusillis istis. & ideo referenda ad suꝑiora quȩ cũq parabolitice dicta st̃ de¬
monstrat: ubi dit. Pid&e. ne c̃tepnatis unũ depusillis istis. Quia sic ut declaratũ
est multis indicus &iã cũ ait. ñ ẽ. uoluntas corã patre ur̃o qͥ incȩlis ÷ ut ꝑeat
unꝰ existis. ad hoc dic̃ ut ueneral iliuꝰ exaffectu pietatis patri obgẽperantes obe
to scire debemꝰ qͦtiens aliqͥs perit. ñ ex p̃destinatione dĩ ut qͥdã male sentiunt. neq

Expanded text:
squisque nostrum gratam conversationem suam fore crediderit Deo et coetibus angelorum, quorum aut squisque nostrum gratam conversationem suam fore crediderit Deo et coetibus angelorum, quorum aut implorare debemus patrocinia precibus ac laboribus affectata, aut vereri offensa. Quibus ita coelestis orator ad sententiam praemissam divinitus deductis, concludit in finem cur haec omnia proposuerit: Sic enim est, inquit, voluntacunque parabolice 746 dicta sunt demonstrat, ubi ait: Videte ne contemnatis unum de pusillis istis. Quia sic, ut declaratum est multis indiciis etiam cum ait: Non est voluntas coram Patre vestro qui in coelis est, ut pereat unus ex istis. Ad hoc dicit ut venerabilius ex affectu pietatis patri obtemperantes obedto scire debemus, quoties aliquis perit, non ex praedestinatione Dei, ut quidam male sentiunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
dii dedicat cũ ait : qr c̃ uocat amicos & uicinos pastor huiꝰ ouis. dicens illis.
Songratulamini mͥ. qr inueniouẽ meã quȩ perierat. Quȩ nimirũ c̃ graculatio
quãuis simulsit amicoꝵ & pastoris. maius tam̃ pastoris uid&. ẽẽ. gaudiũ cui con¬
gratulant᷑ amici & uicini. ꝓpt̾ gaudiũ ad qͥsitȩ ouis. Qui ꝓfecto uicini & ami¬
ci qm̃ st᷑ rationabiles. ñ ĩ merito hominũ rationabiliũ redẽp̃tione lȩtantur
caritate repl&i. quoꝵ famulatu ac ministerio q ꝓuehunt᷑ ad eoꝵ c̃ sortia. nec
in merito gaudent detanto regissui triũpho. Unde dns ut hanc ingentẽ lȩciciã
depusilloꝵ salute ostender& qͦs c̃cẽpnere. phibebat. huiꝰ cõparationis ꝓposuit
exẽplũ: ut scirent se talib qͥscandala infer̃ qđ ledant dm̃ pͥmũ. deinde
uniuersa angłoꝵ c̃sorcia quoꝵ hi pusilli tuent̾ p̃sidus. & uenerant᷑ gaudio
ee nob̃ tam̃ parius & exiguis modicũ ꝓficere deb& ad incentiua. ꝓbitatis. dũ unꝰ¬

Expanded text:
dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat . Quae nimirum congratulatio, quamvis simul sit amicorum et pastoris, majus tamen pastoris videtur esse gaudium, cui congratulantur amici et vicini propter gaudium acquisitae ovis. Qui profecto vicini et amici quoniam sunt rationabiles, non immerito hominum rationabilium redemptione laetantur, charitate repleti, quorum famulatu ac ministerio, quia provehuntur ad eorum consortia, nec immerito gaudent de tanto regis sui triumpho. Unde Dominus ut ad hanc ingentem laetitiam de pusillorum salute ostenderet, quos contemnere prohibebat, hujus comparationis proposuit exemplum, ut scirent se talibus qui scandala inferunt quod laedant Deum primum, deinde universa angelorum consortia, quorum hi pusilli tuentur praesidiis, et venerantur gaudio. Nec nobis tamen parvis, et exiguis, modicum proficere debet ad incentiva probitatis, dum unu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceper̃ quã axp̃o Et ideo qr poterat c̃tẽptoris nr̃i hec occulta eẽ responsio uł
tacita cogitatio si me despicis : & ego te despiciã. & si tu me c̃tepnas. econtrario
& tu inea sententia c̃ depnaberis : potestatẽ tribuit ut sciant qr talib c̃ depnant᷑
dm̃ iudicẽ in medio eoꝵ ẽẽ. ne aut isti in iuste ligent. aut ille male c̃tumax c̃ dep̃¬
n&. Id circo dico uob̾ dit qđ cũq ligatũ fuerit int̾ra ligatũ parit̾ erit & incȩlo

Expanded text:
Christo. Et ideo 751 quia poterat contemptoris nostri haec occulta esse responsio, vel tacita cogitatio, si me despicis et ego te despiciam: et si tu me condemnas, e contrario et tu in ea sententia condemnaberis. Potestatem tribuit ut sciant quia talibus condemnantur Deum judicem in medio eorum esse, ne aut isti injuste ligent, aut ille male contumax condemnetur. Idcirco dico vobis, ait, quodcunque ligatum fuerit in terra, ligatum pariter erit et i
Abbreviated transcription (Latin):
& hnicũ & pubsicanũ. ligasti illũ int̾ra: Sed ut iuste alliges. ude qr in iusta uin¬
cula disrũpit iusticia Cũ aut̃ correxeris & c̃cordaueris cũ fre tuo soliusti illũ

Expanded text:
ethnicum et publicanum, ligasti illum in terra. Sed ut juste alliges, vide quia injusta vinethnicum et publicanum, ligasti illum in terra. Sed ut juste alliges, vide quia injusta vincula disrumpit justitia. Cum autem correxeris et concordaveris cum fratre tuo, solvis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm hos tres testes debent corrigere acrȩꝓbare eũ qͥ eos audire noluerit : demde
correcti in sua ꝑfidia ꝑdurantes credere noluer̃. Am̃ dico uob̾. quȩ cũq ligaue¬
ritis suꝑ t̾rã. er᷑ ligata & incȩlo: & quȩ cũq solueritis. er̃ soluta & incelo Tuste enĩ¬
ligat᷑ qͥ tociens corãq tot testib & corã eccła ab om̃ib increpatꝰ & c̃uictus ÷ sise no¬
luerit em̃ dare. nullũq iã ultra ledere : ꝓpt̾ ea illetalis alligat᷑ & condepnat᷑ adhuc
in carne. iure alligat᷑ ẽ apud om̃s qͥ st̃ incȩle. ita tam̃ si se em̃ dauerit qndo que
ut satis faciat eccłȩ quã lȩsit scđm corrẽptionẽ triũ testiũ ut iã funiculis pec¬
catoꝵ suoꝵ ñ sit alligat᷑. sed uiste solutꝰ & iã & ab eis qͥ st̃ incelo. Nã hes potestas
soluendi atq ligandi de suꝑiorib pend& : Cȩpistigͥ habere fremtuũ tã quã

Expanded text:
roximus, secundum hos tres testes debent corrigere ac reprobare eum qui eos audire noluerit, deinde roximus, secundum hos tres testes debent corrigere ac reprobare eum qui eos audire noluerit, deinde correpti, in sua perfidia perdurantes, credere noluerunt. Amen dico vobis, quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo; et quaecunqligatur qui toties coramque tot testibus, et coram Ecclesia ab omnibus increpatus et convictus est, si se noluerit emendare, nullumque jam ultra laedere. Propterea ille talis alligatus et condemnatus adhuc in carne, jure alligatus est apud omnes qui sunt in coelo; ita tamen si se emendaverit quandoque ut satisfaciat Ecclesiae quam laesit secundum correptionem trium testium, ut jam funiculis peccatorum suorum non sit alligatus, sed juste solutus, etiam ab eis qui sunt in coelo. Nam haec potestas solvendi atque ligandi de superioribus pendet. Coepisti ergo habere fratrem tuum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
censuerit. diligentiuꝰ c̃siderandũ est : ut qđ ipse pͥmũ ĩpleuit in popło quẽ eleg̃.
unꝰ qͥsq ĩ pleat. in ꝓximo sibi coniuncto. ut in ore duũ testiũ. fides uerbi ac ueri¬
tas maneat in corrupta: Nłã ad insolentiã popłi peccantis. pͥmũ lex correptionis
missa ẽ : & solus legis lator cũ eis corripiendo conflix̃. deinde ꝓphetia & iohes
missus ẽ. adeos cũ ipsa eadẽq lege. Et istis testib c̃uentꝰ ẽ. idẽ ꝓopls. ut peccare
desiner& : Tercio itaq ipso dñi ad uentur tã quã corã oni ȩccłai inspectantis ad¬
monitꝰ est. Quib frustratis ob urgationib. ac̃si publicani deinceps uł & hnuici iurere¬
putati st᷑ ab ablis: qr in ore duũ uł triũ testiũ stabit om̃e uerbũ. ñ qđ in ore duoꝵ ho¬
minũ uł triũ ñ inueniat᷑ m̃datiũ sed qr inhis trib testib iđ ẽ. inlege ac ppħis &
in ȩuugłio. stat om̃e uerbũ doctrinȩ om̃isq ueritas. Stat aut̃ in his om̃is ueritas

Expanded text:
ligentius considerandum est, ut quod ipse primum implevit in populo quem elegit, unusquisque impleat in proximo sibi conjuncto, ut in ore duorum testium fides verbi ac veritas maneat incorrupta. Non ad insolentiam populi peccantis, primum lex correptionis missa est, et solus legislator cum eis corripiendo conflixit. Deinde prophetia et Joannes missus est ad eos cum ipsa eademque lege, et istis testibus conventus est idem populus ut peccare desineret. Tertio itaque ipso Domini adventu, tanquam coram omni Ecclesia inspectantis, admonitus est. Quibus frustratis objurgationibus ac si publicani deinceps vel ethnici jure reputati sunt ab apostolis, quia In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Non quod in ore duorum hominum vel tin Evangelio, stat omne verbum doctrinae, omnisque veritas. Stat autem in his omnis veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
ex angłico famulatu: Inqͥb ꝓfecto uerb̾ & sententus ac dictis multa st̃ quȩ amultis
ꝓponunt᷑ dehis & querunt᷑. sed nos utrãq uiã tẽꝑantes pauca deplurimis elegimꝰ
inqͥb uera doctrina c̃m̃d&᷑ Cȩcerũ qͥ uolunt astruere deparuulis in ȩccła hoc
dictũ eẽ. dicaͣnt qđ ñ habuit necessariũ xp̃c mandare de magnis & ꝑfẽctiorib fide¬
lib ñ c̃tẽpnendis. sed siplicit̾ depusillis infide Ynde nec dixisse aiunt: ñ c̃tẽpnatis
unũ deistis om̃ib sed unũ depusillis istis. qͦs ipse cg noscebat pusillos. eẽ: Similit̃ & qͥ
ꝑfecti st̃ ut paulus apł̃s qͥ se minimũ uocat apłoꝵ. scandala reciꝑe ñ posst̃: qm̃ pax
multa diligentib legẽ. & ñ . ẽ. illis scandalũ Tam̃ iuxta ez echielẽ potest. ẽẽ. iustꝰ¬

Expanded text:
ex angelico famulatu. In quibus profecto verbis et sententiis ac dictis, multa sunt quae a multis ex angelico famulatu. In quibus profecto verbis et sententiis ac dictis, multa sunt quae a multis proponuntur de his et quaeruntur, sed nos utramque viam temperantes pauca de plurimis elegimus, in quibus vera doctrina commendetur. Caeterum qui volunt astruere de parvulis in Ecclesia hoc dictum esse, dicunt quod non habuit necessarium Christus mandare de magnis et perfectioribus fidelibus non contemnendis, sed simpliciter de pusillis in fide. Unde nec dixisse aiunt, non contemnatis unum de istis omnibus, sed unum de pusillis istis, quos ipse cognoscebat pusillos esse. Similiter et qui perfecti sunt ut Paulus apostolus, qui se minimum vocat apostolorum , scandala recipere non possunt: quoniam pax multa diligentibus legem, et non est illis scandalum . Tamen juxta Ezechielem potest esse just
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ angłi eoꝵ arationes offerant dõ ex qͦ incipiunt aliꝗđ offerre qͦd dignũ sit
dõ qr ut tlignũ. ẽ ministri c̃sticuti st̃ ȩccłarũ dĩ. & ad ministratorii uocantur
corã sũmo dõ cotidie credentiũ inferunt᷑ p̃ces &e referunt᷑ ad nos usq ĩpetrata
Qua ꝓpt̾ & si t̃ribile. ẽ. eos c̃tẽpnere pusillos qͥ adhuc infide pariust̃ & in officio. t̃ri¬
bilius. ẽ eos c̃ culcare qͥ uota om̃iũ offerre uident᷑. ad quoꝵ officia ut plures aiunt.
nistri. Et ideo periculosissime illi c̃tẽpnunt᷑. cuiꝰ desideria ac postulationes angłi co¬
tidie offer̃. Quia nemo mortaliũ adhuc in carne peccati ꝑ se dignꝰ. ẽ: idcirco ꝓiusũ
est aclem̃tissimo dõ ut ꝑmanꝰ angłoꝵ uota ꝑferant᷑ hominũ & p̃ces ad ipsũ ȩt̃num &¬
in uisibilẽ dm̃ ambitiose. ut qͥc ꝗd minꝰ. ẽ nob̾ innatura. fiat acceptũ sacrificiũ nr̃m

Expanded text:
lorum angeli eorum orationes offerant Deo, ex quo incipiunt aliquid offerre quod dignum sit lorum angeli eorum orationes offerant Deo, ex quo incipiunt aliquid offerre quod dignum sit Deo; quia, ut dignum est, ministri constituti sunt Eccoram summo Deo quotidie credentium inferuntur preces et referuntur ad nos usque impetrata. Quapropter etsi terribile est eos contemnere pusillos, qui adhuc in fide parvi sunt, et in officio; terribilius est eos conculcare qui vota omnium offerre videntur, ad quorum officia, ut plures aiunt, nistri. Et ideo periculosissime illi contemnuntur, quorum desideria ac postulationes angeli quotidie offerunt. Quia nemo mortalium adhuc in carne peccati per se dignus est; idcirco provisum est a clementissimo Deo ut per manus angelorum vota perferantur hominum et preces ad ipsum aeternum invisibilem Deum ambitiose, ut quidquid minus est nobis in natura, fiat acceptum sacrificium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ne ullus eoꝵ c̃tẽpnat. qr nulli humiliores ẽẽ. possunt & ueri in nocentes quã ipsi ẽẽ
debent. Quoꝵ inqͥt angłi. sẽꝑ uident faciẽ patris mei. Magna dignitas eoꝵ qͥ ad
hanc potueritͥ ꝑ uenire in nocentiã. uł qͥ tales st̃ quoꝵ ñ . ẽ. c̃tẽpnenda doctrina
m̃ & si minꝰ adhuc sapiunt uł possunt. angłi eoꝵ multũ sapiunt & possunt. qͥ sẽꝑ
Iom uident. & meo multũ possunt. Nulli dubiũ. ẽẽ. credo & exauctoritate diui
narũ scripturarũ firmatũ angłos inministerio. eẽ. positos eoꝵ qͥ hereditatẽ accep¬
turi sunt ȩt̃nȩ uitȩ. ut singuli ꝑsingulas pͥncipent᷑. ꝓuintias uł regna. in tantũ
ut &iã singuli suos habeantꝰ angłos. maxime qͥ adõ p̃destinati sunt : quoꝵ here¬
ditas ẽ. ȩt̾nȩ uitȩ ꝓmissio. Unde ut dixi absoluta auctoritas. ẽ. qđ hoꝵ pusil¬

Expanded text:
ne ullus eorum contemnat, quia nulli humiliores esse possunt, et veri innocentes, quam ipsi esse ne ullus eorum contemnat, quia nulli humiliores esse possunt, et veri innocentes, quam ipsi esse debent. Quorum, inquit, angeli semper vident faciem Patris mei. Magna dignitas eorum qui ad hanc potuerunt pervenire innocentiam, vel qui tales sunt quorum non est contemnenda doctrina. Quoniam etsi minus adhuc sapiunt vel possunt, angeli eorum multum sapiunt et possunt, qui semper Deum vident, et in eo multum possunt. Nulli duitos eorum qui haereditatem accepturi sunt aeternae vitae; ut singuli per singulas principentur provincias vel regna, in tantum ut etiam singuli suos habeant angelos, maxime qui a Deo praedestinati sunt, quorum haereditas est aeternae vitae promissio. Unde, ut dixi, absoluta auctoritas est, quod horum pusil
Abbreviated transcription (Latin):
ne tales c̃tẽp nere p̾sumant. cũ nec sit in eisdẽ pariulis qͥd iubere debeant. neq
apłi ꝗd c̃tẽp nere : nisi forte hoc uelit dicere. ne c̃tẽpnant eoꝵ in nocentiam
ed melius arbitror generale hoc p̃ceptũ. eẽ. ut om̃s obȩdiant apłis. apłicisq
sueuit scriptura diuina ad genꝰ. de forma ad formã. Dehis paruulis qͥ ꝑ ęcatẽ
adhuc innocentiã recinent ad eos qͥ ꝑ grãm in nocentes facti ac pusilli iã pro
xp̃i hoc facti st̃: & ad eoꝵ innocentiã ad quã ꝓuocant᷑ redacti. Inde ab ipso
dño & pusillus grex uocat᷑. E contrario & si multi dogmatitent pusillos & alios paruulos
esse intra ȩccłam qͥ adhuc lacte pascunt᷑ qͦd heredes sint regnicȩlestis. istitam̃ p̃cipue
paruuli dicunt᷑. Et de his magis intelligendũ. ẽ. qͦs c̃stituit doctores & magistros

Expanded text:
ne tales contemnere praesumant, cum nec sit in eisdem parvulis quid jubere debeant, nequene tales contemnere praesumant, cum nec sit in eisdem parvulis quid jubere debeant, neque apostoli quid contemnere? Nisi forte hoc velit dicere, ne contemnant eorum innocentiam. Sed melius arbitror generale hoc praeceptum esse, ut omnes obediant apostolis, apostolnsuevit Scriptura divina, ad genus, de forma ad formam; de his parvulis qui per aetatem adhuc innocentiam retinent, ad eos qui per gratiam innocentes facti ac pusilli, jam pro Christi hoc facti sunt, et ad eorum innocentiam, ad quam provocantur, redacti; unde ab ipso Domino et pusillus grex vocatur . E contrario etsi multi dogmatizent, pusillos et alios parvulos esse intra Ecclesiam, qui adhuc lacte pascuntur, quod haeredes sint regni coelestis; isti tamen praecipue parvuli dicuntur; et de his magis intelligendum est quos constituit doctores et magistros,
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ nr̃ȩ nocentib Quos p̃cidere debemꝰ a nob. & iã si pat᷑ sit uł mater
antequã acapite xp̃o scandalizati recedamꝰ. Ad hoc qͥppe uenit ihc gladiũ mite¬
re int̾rã. ut eo p̃cidamꝰ om̃s passiones noxias a nob̾. & om̃ĩa m̃bra nob̾ scandala
gignentia: Uidete inquit ne contẽpnatis unũ de pusillis istis qͥ in me credunt:
SIico enĩ uob̾. qr angłi eoꝵ sẽꝑ uident faciẽ patris mei qͥ incęlis est. Arcissimum
uinculũ mutui amoris inponit ad eos p̾cipue qͥ uere credunt in dño. qͦs c̃tẽpnere
ñ oport&. Sed c̃siderandũ qͥ nã sint pusilli qͦs ꝓhibet c̃tẽpnere. & quoꝵ angłi sẽꝑ
uident faciẽ patris. Nũꝗd de his par uulis uł pusillis dic̃. ex qͥb unꝰ erat quẽ statiuit
in medio eoꝵ. ad cuĩus in nocentiã redire iub& apłos: nũꝗd eisdẽ apłis mandat

Expanded text:
animae nostrae nocentibus; quos praecidere debemus a nobis etiamsi pater sit vel mater animae nostrae nocentibus; quos praecidere debemus a nobis etiamsi pater sit vel mater antequam a capite Christo scandalizati recedamus; ad hoc quippe venit Jesus gladium mittere in terram, ut eo praecidamus omnes passiones noxias a nobis, et omnia membra nobis scandala gignentia. Videte, inquit, ne contemnatis unum de pusillis istis qui in me credunt; dico enim vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Arctissimum vinculum mutui amoris imponit, ad eos praecipue qui vere credunt in Domino, quos contemnere non oportet. Sed considerandum quinam sint pusilli quos prohibet contemnere, et quorum Angeli semper vident faciem Patris . Nunquid de his parvulis vel pusillis din medio eorum, ad cujus innocentiam redire jubet apostolos? Nunquid eisdem apostolis mandat,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ abste. Si forte fuerit aliqͥs in ȩccła manꝰ bene oꝑando uł pes pͥmũ bene gradi¬
ens inuia dĩ. uł oculus qͥ doceat lum̃ uitȩ capitisuo inhȩrens xp̃o si aut̃ qlibet
eoꝵ ẽuersus fuerit retrorsũ ñ adhereñs capitisuo neq mandata uitȩ custodiens
scancdali ⁊auerit m̃bra xp̃i sana necesse ẽ. dicat caput huiꝰ modi oculꝰ uł pe¬
di. seu manui. ñ es mͥ necessarius: sed p̃ꝗidens ꝓiciat eũ ase Meluiꝰ enĩ. ẽ. ut re¬
siduũ corpꝰ intr& ad uitã et̃nã sine m̃bro scandalizante: quã totũ cor pꝰ ȩccłȩ
morbo scandali ꝑ om̃ia m̃bra seuiente mitti ingenhennã: Debemꝰ aut̃ hoc uti
testimonio c̃tra domesticos nr̃os. qͥ qͣsi m̃bra ita nob dilectione c̃ iuncti st̃ &
ẽpacti. siue c̃tra parentessiue amicos familiarisimos. qͥb parcere ñ oportae

Expanded text:
eum abs te. Si forte fuerit aliquis in Ecclesia manus bene operando, vel pes primum bene gradieum abs te. Si forte fuerit aliquis in Ecclesia manus bene operando, vel pes primum bene gradiens in via Dei, vel oculus qui doceat lumen vitae, capiti suo inhaerens Christo, si autem quilibet eorum conversus fuerit retrorsum non adhaerens capiti suo, neque mandata vitae custodiens scandalizaverit membra Christi sana, necesse est dicat caput hujusmodi oculo, vel pedi, seu manui, non est mihi necessarius, sed praecidens projiciat eum a se; melius est enim ut residuum corpus intret ad vitam aeternam sine membro scandalizante, quam totum corpus Ecclesiae, morbo scandali per omnia membra saeviente, mitti in gehennam. Debemus autem hoc uti testimonio contra domesticos nostros, qui quasi membra, ita nobis dilectione conjuncti sunt et compacti, sive contra parentes, sive amicos familiarissimos, quibus parcere non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. quã cũ his putridis perire m̃bris: Ende & ȩccła c̃sueuit auctoritate diuina
talia ase m̃bra p̃cidere mucronȩ uerbi. & ꝓicere foras: ne modicũ ferm̃tum
õmẽ massã corrũpat. Eccepiuꝰ magist᷑ & benignissimꝰ medicꝰ animarũ quam
ꝓinde suos instruit. ne in ullo scandali zent᷑ Nã supͣ ut dixi qr unꝰ qͥsq tẽptat᷑
unxta apłm ac̃ cupiscentus suis. om̃s affectiones noxias ãputare iub& Hic aut̃
quia necesse ut ueniant scandala abhis qͥ foris sunt ideo p̃mon& qr alit̃. ẽẽ. ñ potest
nisi ut ueniant. ut caueamꝰ ea antequã ueniant: qm̃ ue est illi ꝑ quẽ uenit. Sed
neforte cogitar&e aliqͥs qͥd agendũ eẽt de frĩb qͥ infra ȩccłam quã sepe scandala
faciunt. c̃tinuo dehis dic̃. Si manꝰ tua uł pestiuꝰ seu oculus scandalixatte: ꝓice

Expanded text:
Christo, quam cum his putridis perire membris. Unde et Ecclesia consuevit auctoritate divina Christo, quam cum his putridis perire membris. Unde et Ecclesia consuevit auctoritate divina talia a se membra praecidere mucrone verbi, et projicere foras, Ne modicum fermentum omnem massam corrumpat . Ecce pius Magister et benignissimus medicus animarum, quam provide suos instruit, ne in ullo scandalizentur. Nam supra ut dixi, quia unusquisque tentatur juxta Apostolum a concupiscentiis suis, omnes affectiones noxias amputare jubet; hic autem, quia necesse ut veniant scandala ab his qui foris 737 sunt, ideo praemonet, quia aliter esse non potest, nisi ut veniant, ut caveamus ea antequam veniant, quoniam vae est illi per quem venit. Sed ne forte cogitaret aliquis, quid agendum esset de fratribus, qui infra Ecclesiam quam saepe scandala faciunt, continuo de his dicit: Si manus tua, vel pes tuus, seu oculus scandalizat te, projice
Abbreviated transcription (Latin):
sidext̃ oculus tiuuꝰ uł manꝰ tua scandaliz& te: ostendens qđ de illis m̃bris scanda¬
lizantib Io quebat᷑: quȩ st̃ intra nos & in corpore nr̃o ꝓpt̃ea ibi passiones ani¬
mȩ seu uoluntates ex posuimꝰ. eẽ scandalitantia m̃bra: Hic aut̃ cũ dixissae ue
inundo ab scandalis necesse. ẽ: ut uemant scandala: sed ue homini ꝑ quẽ scan¬
dalũ uenit: mox sub iungit si manꝰ tua uł pes tuuꝰ uł oculus tuuꝰ scandalit ete
Pbi ostendit qđ ñ de m̃bris scandalix antib quȩ st̃ intra nos loqͥt᷑. sed de hominib
q st̃ extra nos : tam̃ ad nos ꝑtinentes ita utmanꝰ uł pedes. seu oculi recte dicipos¬
sint. tanta caritatis grã & dilectionis nob̾ coniuncti : ꝓpt̾ea &qr abhis nob scan¬
dala uenire possunt. iub& si aliqͥs eoꝵ qͥ talis. cȩ uid& scandalitauerit nos & a
uia xp̃ĩ retraxerit. abscidere eũ & ꝓicere a nob̾: qm̃ meliuꝰ ẽ. capiti inherere

Expanded text:
ostendens quid de illis membris scandalizantibus loquebatur, quae sunt intra nos et in corpore nostro. Propterea ibi passiones animae seu voluntates exposuimus esse scandalizantia membra; hic autem cum dixisset: Vae mundo ab scandalis, necesse est ut veniant scandala, sed vae homini per quem scandalum venit, mox subjungit: Si manus tua vel pes tuus, vel oculus tuus scandalizat te. Ubi ostendit, quod non de membris scandalizantibus quae sunt intra nos, loquitur, sed de hominibus qui sunt extra nos, tamen ad nos pertinentes ita ut manus vel pedes, seu oculi recte dici possint, tanta charitatis gratia et dilectionis nobis convincti. Propterea quia ab his nobis scandala venvia Christi retraxerit, abscindere eum et projicere a nobis; quoniam melius est capiti inhaerere
Abbreviated transcription (Latin):
stan tiã lectionis intendat. & sic de singulis elidat qͥd ad intelligen¬
tiã loci ee deqͦ agit᷑ magis congruat: Qiua &si inhis dogmata cdor¬
trinarũ an plissima ueneranda fc̃. quib deliciet᷑ animiꝰ ꝓ patam̃
inuestiganda est pͥus sententia scribentis ne forte dũ flores mauult
eligere fructũ amittat. Qđ si manꝰ tua uł pes tuus scandaliz at te : abscide eũ &
ꝓice abste. Bonũ ẽ enĩ tͥ in uitã introire et̃ nã claudũ uł debilẽ. quã duas manus

Expanded text:
stantiam lectionis intendat, et sic de singulis elidat quid ad intelligenstantiam lectionis intendat, et sic de singulis elidat quid ad intelligentiam loci de quo agitur, magis congruat. Quia etsi in his dogmata doctrinarum amplissima, veneranda sunt, quibus delicietur animus, propria tamen investiganda est prius sententia scribentis; ne forte dum flores mavult eligere, fructum amittat. Quod si manus tua vel pes tuus scandalizat te, abscinde eum et projice abs te. Bonum est enim t
Abbreviated transcription (Latin):
est. in hoc maxime qr ignorantia decin& humana p̃ssus: nec credit nec reci¬
pit qđ sub deformitate crucis ȩt̃ nȩ głȩ dñs potuerit se humiliare ut ligno
se uoluerit suspendi. Et ꝗd mundo in maligno posito tã periculosũ. quã
noluisse xp̃m crucifixũ reciꝑe᷑ Uerũtam̃ sub unius nominis nuncupatione
ab solute iudaicũ popłm disignat. ꝑ quẽ om̃e huic mundo scandalũ uenit.
phetia suis refor mar&  figuris. omiaq sacram̃ta redẽptionis nr̃ȩ in ea hu¬
militate cõplerent᷑. Id circo & siplurimi demorte xp̃i scandaliz ant᷑ : ne¬
cesse tam̃ & ꝑ necessariũ erat ñ ut scandala fierent. sed ut passio xp̃ĩ cõplȩ¬
retͣ᷑ ꝑ crucẽ ꝑ qua heç scandala uenirent: Queso nemo pios lic& sensus di¬
uersos qͥ asc̃is patrib tradunt᷑ neq aliquẽ eoꝵ rep̃hendat. sed sẽꝑ circũ¬

Expanded text:
est in hoc maxime quia ignorantia detinetur humana pressus, nec credit nec reciest in hoc maxime quia ignorantia detinetur humana pressus, nec credit nec recipit quod sub deformitate crucis, aeternae gloriae Dominus potuerit se humiliare, ut ligno se voluerit suspendi. Et quod mundo in maligno posito tam periculosum, quam noluisse Christum crucifixum recipere. Verumtamen, sub unius nominis nuncupatione absolute Judaicum populum designat, per quem omne huic mundo scandalum venit, prophetia suis reformaretur figuris, omniaque sacramenta Redemptionis nostrae in ea humilitate complerentur. Idcirco etsi plurimi de morte Christi scandalizantur 736 necesse tamen et pernecessarium erat, non ut scandala fierent, sed ut passio Christi compleretur per crucem, per quam haec scandala venirent. Quaeso nemo pios, licet sensus diversos, qui a sanctis Patribus traduntur, neque aliquem eorum reprehendat, sed semper circum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest Et ideo heç necessitas ad mundũ referenda est: cui ue est ascandalis.
& ñ ad eũ mundũ qͥ redẽptꝰ .ẽ. amalo. lic& c̾tra eũ scandala moueat instigatꝰ is
cui ue. ẽ. a scandalis. qͥb nulla necessitas est in eo mundo ut ueniant. sed magna li¬
b̾tas ex gr̃a dĩ ut repellat & uincat. Cȩcerũ in illo & abillo mundo cũ ñ nisi ue esse
potest. necesse. ẽ. ut ueniant scandala: quia abhis qͥ in eo fixer̃ corda aliud uenire
ñ potest. & iã & si pacẽ polliceant᷑. inqͣntũ in eis pͥncipat᷑ inimicꝰ. aqͦ aliud nihil
quã scandala uenire possunt. Quod si heȩ necessitas sĩplicit̾ intelligenda est qua
dr̃ quia necesse. ẽ. ut ueniant scandala: depassione xp̃i magis dictũ intelligen¬
dũ. ẽ : quia humilitas xp̃i & passio. mundo aqͦ scandala ueniunt utiq scandalũ

Expanded text:
non potest. Et ideo haec necessitas ad mundum referenda est, cui vae est a scandalis, non potest. Et ideo haec necessitas ad mundum referenda est, cui vae est a scandalis, et non ad eum mundum qui redemptus est a malo, licet contra eum scandala moveat, instigatus is cui vae est a scandalis, quibus nulla necessitas est in eo mundo, ut veniant, sed magna libertas ex gratia Dei ut repellat et vincat. Caeterum in illo et ab illo mundo cum nonnisi vae esse potest, necesse est ut veniant scandala, quia ab his, qui in eo fixerunt corda, aliud venire non potest, etiam etsi pacem polliceantur, in quantum in eis principatur inimicus, a quo aliud nihil quam scandala venire possunt. Quod si haec necessitas simpliciter intelligenda est, qua dicitur, quia necesse est ut veniant scandala, de passione Christi magis dictum intelligendum est, quia humilitas Christi et passio, mundo a quo scandala veniunt, utique scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsi uo cẽ pi magistri ut fiant Sed ñ ita intelligendũ & si lucas adhilc
ex pssus dicat In possibile. ẽ: ut ñ uoniant scandala & đ si in posibile est
ut ñ ueniant. & necesse ut ueniant: querendũ qͦmͦ intelligendũ sit. quia in¬
firmari ñ potest sententia saluatoris. Nec se inpugnant uerba ipsius cũ ait.
qͥ scandali ⁊ auerit unũ existis. expedit ei ut suspendat᷑ mola asinaria. & cet̾ a
Unde querendũ. ẽ qđ ait. quia necesse. ẽ. ut ueniant scandala : quȩ necessitas
sit. Non credo dictũ qͦd ita necesse sit ut expediat ei ꝗͥ infert scandala. uel
& iã illi qͥ scandaliz at᷑. sed ita ut lucas diligentius exp̃ssit. qr ĩpossibile est: ut
ñ ueniant scandala. Sic qͥppe multa dicunt᷑ necessaria. sic̃ homo qͥ mortalis
est necesse. ẽ. ut moriat᷑. & sic̃ qͥ ãbulat necesse. ẽ. ut se moueat. qm̃ alit̾ esse

Expanded text:
juxta vocem pii Magistri, ut fiant. Sed non ita intelligendum, etsi Lucas adhuc 735 juxta vocem pii Magistri, ut fiant. Sed non ita intelligendum, etsi Lucas adhuc 735 expressius dicat, Impossibile est ut non veniant scandala : quod si impossibile est, ut non veniant, est necesse ut veniant; quaerendum quomodo intelligendum sit, quia infirmari non potest sententia Salvatoris. Nec se impugnant verba ipsius cum ait: Qui scandalizaverit unum ex istis, expedit ei ut suspendatur mola asinaria, etc. Unde quaerendum est quod ait, quia Necesse est ut veniant scandala, quae necessitas sit? Non credo dictum quod ita necesse sit, ut expediat ei qui infert scandala, vel etiam illi qui scandalizatur, sed ita, ut Lucas diligentius expressit, quia impossibile est ut non veniant scandala. Sic quippe multa dicuntur necessaria. Sicut homo, qui mortalis est, necesse est ut moriatur, et sicut qui ambulat necesse est ut se moveat, quoniam aliter esse
Abbreviated transcription (Latin):
buer̃ se spiritib inmundis ad scandalizandũ homines infirmos & mundi¬
ales: fecer̃q se sathanȩ ministros. Eciã & si magni fuerint in ȩccła qͦs ñ queant
scandali zare ut sup̃ ĩã diximꝰ depaulo cui alexander erarius multa mala in gessit
ut scandalũ fier& ȩũiigłio eiꝰ. ñ ideo tam̃ ĩ munis fuit areatu. quã uis minꝰ potu¬
erit ĩ plere quȩ uoluit. Sic & om̃ib erit qͥ scandalis deseruiunt. & seruos dĩ in
aliqͦ seruitutis xp̃i officio scandalizare ñ metuunt. qm & si ñ in p̃sentiarũ talis
ed& qͥ p̃sunt hanc cauere debent sententiã. ne forte suis actib scandalizent
sibi sub iectos: qr ab eis hȩç omia atrocius exigunt᷑: aqͥb ñ dico scandala tantũ
si ntulerint. uerũ nisi lucra reportauerint talentoꝵ penas luent ꝓsibi com¬
misis. Porro qđ ait necesse .ẽ. ut ueniant scandala : qr faciunt qđ necesse c̃¬

Expanded text:
buerunt se spiritibus immundis ad scandalizandum homines infirmos et mundibuerunt se spiritibus immundis ad scandalizandum homines infirmos et mundiales, feceruntque se satanae ministros. Etiam etsi magni fuerint in Ecclesia, quos non queant scandalizare, ut supra jam diximus de Paulo cui Alexander aerarius multa mala ingessit, ut scandalum fieret Evangelio ejus, non ideo tamen immunis fuit a reatu, quamvis minus potuerit implere quae voluit. Sic et omnibus erit qui scandalis deserviunt et servos Dei in aliquo servitutis Christi officio scandalizare non metuunt; quoniam etsi non impraesentiarum talis ino. Sed et qui praesunt hanc cavere debent sententiam, ne forte suis actibus scandalizent sibi subjectos, quia ab eis haec omnia atrocius exiguntur a quibus non dico scandala tantum, si intulerint, verum nisi lucra reportaverint talentorum, poenas luent pro sibi commissis. Porro quod ait, Necesse est ut veniant scandala, videtur eos
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Quia omnino quãuis necessesit ut ueniant. nũqͣ nisi amalo & ꝑ malos
ad inꝑfectos ueniunt: quoꝵ instinctor & ꝓpagator ꝑ homines malos ad qͦs acce¬
dit. ac si aduasa sua ñ nisi diabolus intelligit᷑ qͥ pͥncipat᷑ infilios diffidentiȩ. &
ꝑ eos exerc& suas artes. ut ultra latent̾ nocere possit. Ppt̾ ea multo peius est
illi qͥ scandalizat. quã qͥ scandalizatͥ. Et qr necesse. ẽ. ut ueniant scandala
tolerabilius ÷ ut ꝑ eos ueniant qͥ alieni st̃ adĩ cultura. quã ꝑ eos qͥ uident᷑ fide¬
les esse. Quib & maius in cũbit ue ꝑ quos c̃tingit. quã paruulis & mundo cui
cantingit. Quia remissiuꝰ erit tyro & sydoni quã illis ciuitatib qͣs dñs suis uir¬
tutib ñ potuit corrigere & c̃uerti. Uerũtam̃ & sihis ue. ẽ. qͥ demundo & in
lizarent᷑ cũ mundo. Tam̃ illis grauius ue restat ꝑ qͦs scandalũ uenit. qm̃ p̃¬

Expanded text:
veniunt. Quia omnino, quamvis necesse sit ut veniant, nunquam nisi a malo et per malos veniunt. Quia omnino, quamvis necesse sit ut veniant, nunquam nisi a malo et per malos ad imperfectos veniunt, quorum instinctor et propagator, per homines malos ad quos accedit, ac si ad vasa sua, non nisi diabolus intelligitur, qui principatur in filios diffidentiae, et per eos exercet suas artes, ut ultra latenter nocere possit. Propterea multo pejus est illi qui scandalizat, quam qui scandalizatur. Et quia necesse est ut veniant scandala, tolerabilius est, ut per eos veniant, qui alieni sunt a Dei cultura, quam per eos qui videntur fideles esse. Quibus et majus incumbit vae per quos contingit, quam parvulis et mundo cui contingit. Quia remissius erat Tyro et Sidoni quam illis civitatibus quas Dominus suis virtutibus non potuit corrigere et convertere. Verumtamen etsi his vae est, qui de mundo et in lizarentur cum mundo. Tamen illis gravius vae restat per quos scandalum venit, q
Abbreviated transcription (Latin):
at̃. manifestaui nom̃ tuũ hominib qͦs dedisti mͥ demundo. & pͦst pauca
go inqͥt ꝓ eis rogo. ñ ꝓ mundo rogo sed ꝓ eis qͦs dedisti mͥ. Ubi manifeste
ostendit qđ iuxta p̃ destinationẽ dĩ iã isti demundo ñ erant. Eideo
pax multa illis erat pocius quã ue: qr legẽ dĩ iã ex corde diligebant. Si qͥdẽ & xp̃i
discipło quãuis in mundo undiq scandala ferueant & crebrescant. nullũ ĩ minet
ue: eo qđ ñ tangant scandala eũ siñ fuerit de hoc mundo in qͦ ue habundat.
płs scandala mundi inse redꝑit. aut ꝓpt̾ in c̃stanciã fidei suȩ. aut qr ñ extoto corde
credidit. uł qr ñ excoto dõ obedicre c̃sensit: tanta siqͥdẽ eũ scancdala omnino cõ¬
p̃hendent. qͣntis fuerit reb obligatꝰ in mundo. Et notandũ qđ ait. qr necesse est
ut ueniant scandala Qđ si ueniunt. querendũ unde ueniunt: & ꝑ qͦs & ad qͦs

Expanded text:
Pater, manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo ; et post paucPater, manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo ; et post paucpro mundo rogo, sed pro eis quos dedisti mihi . Ubi manifeste ostendit, quod juxta praedestinationem Dei, jam isti de mundo non erant; et ideo pax multa illis erat potius quam vae, quia legem Dei ex corde jam diligebant. Siquidem et Christi discipulo quamvis in mundo undique scandala ferveant et crebrescant, nullum imminet vae, eo quod non tangant scandala eum si non fuerit de hoc mundo in quo vae abundat; ti discipulus, scandala mundi in se receperit, aut propter inconstantiam fidei suae, aut quia non ex toto corde credidit, vel quia non ex toto Deo obedire consensit, tanta siquidem eum scandala omnino comprehendent, quantis fuerit rebus obligatus 734 in mundo. Et notandum quod ait, quia necesse est ut veniant scandala. Quod si veniunt, quaerendum unde veniunt et per quos et ad quos