comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ad noui testamenti re¬
uelationem ꝓprie ꝑtinent
euidenter ẽẽ p̾ceptum obser¬
uanda eẽ ienima. Et io res
quoqz ista sicut alie płime
quas enuare difficile ẽ ĩue¬
nit in ueste illius filie regis.
hoc est ecc̃ie uarietatis locum.
ĩdicabo tibi quid michi de hoc
requirenti responderit uen̾an¬
dus ambrosius aquo bapti¬
s atus sũ mediolenenẽsis ep̃s.
Nam cum in eadem Ciuita¬
te macer mea mecum eẽt.
paꝵ ista curantib. illa soli¬
citudinem gereret utrum
ẜm mortem nr̃e ciuitatis
sibi ẽẽt sabbo ieimandum.
an eccłie mediolanensis mo¬
re p̾ndendum. ut hac causa cũ¬
tatione liberarem interroga¬
ui de hoc supradictum hoiẽ
dei. At ille quio possum ĩqͥt¬
te hinc decere amplius qmͣ
ip̃e facio. Ubi ego putauera
nichil eum ista responsione
Noc quippe ip̃m facere sciebã
Sed ille secutꝰ adiecit. qnͣ
hic sum non ienino sabbato
Qñ rome sum ieumo salbo.
Et ad quãcinq ecciam ue¬
neritis inquit eius morem

Expanded text:
quae ad Novi Testamenti revelationem proprie pertinent, evidenter praeceptum observanda esse jejunia; et ideo res quoque ista sicut aliae plurimae, quas enumerare difficile est, invenit in veste illius filiae Regis, hoc est Ecclesiae, varietatis locum; indicabo tibi quid mihi de hoc requirenti responderit venerandus Ambrosius, a quo baptizatus sum, Mediolanensis episcopus. Nam cum in eadem civitate mater mea mecum esset, parum ista curantibus, illa sollicitudinem gereret, utrum secundum morem nostrae civitatis sibi esset Sabbato jejunandum, an Ecclesiae Mediolanensis more prandendum, ut hac cunctatione eam liberarem interrogavi hoc supra dictum hominem Dei. At ille: Quid possum, inquit, hinc docere amplius quam ipse facio? Ubi ego putaveram nihil eum ista responsione randeremus; hoc quippe ipsum facere sciebam: sed ille secutus adjecit: Quando hic sum, non jejuno Sabbato, quando Romae sum, jejuno Sabbato: et ad quamcunque Ecclesiam veneritis, inquit, ejus morem
Abbreviated transcription (Latin):
mede terra. Habet enĩ magnam no¬
cẽ xp̃i sanguis ĩ t̾ra: cũ eo accepto. ab
om̃ib gentib respondetur. amen. H
ẽ clara uox sangũis. que sanguis ip̃e
exprimit ex ore ficeliũ. eotẽ sangũie
redemptor ẽ. Dixit dñs ad cayn. Ee

Expanded text:
daeos. habet enim magnam uocem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemptorum. Dicit deus ad Cain: et
Abbreviated transcription (Latin):
b alligati st̃ pp̃ reatũ occisi xp̃i. ut hoc
totũ tempꝰ qd septen ario dieꝵ num̾o
uoluitur. magis qr nõ interit gens
iutea. satis appeat fidelib xp̃ianis.
qui subiectõnẽ meruerint. qui suꝑ¬
bo regno dñm interfecerũt. Et posu¬
paganis regib. sue sub xp̃ianis. nõ
amiserit signũ legis sue. quo a cet̾is
gentib plerisq distinguitur. Et oĩs
impator. uel rex qui eos ĩ regno suo
iuen̾it. cũ eo signo eos ĩueit. Nec oc
et ꝓprie sue obẜuatõis signo. net̾a
genciũ cõion e discreti.¬

Expanded text:
bus alligati sunt propter reatum occisi Christi, ut hoc toto tempore, quod septenario dierum numero uoluitur, magis quia non interit gens Iudaea satis adpareat fidelibus christianis, quam subiectionem meruerint, qui superbo regno dominum interfecerunt. Et posupaganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis suae, quo a ceteris gentibus populisque distinguitur; et omnis imperator uel rex, qui eos, in regno suo inuenit, cum ipso signo eos inuenit nec occet proprio suae obseruationis signo a ceterarum gentium communione discreti
Abbreviated transcription (Latin):
ditur abel minor natu. a tr̃e maiore
natu. Occiditur xp̃s caput ppłĩ mino¬
ris natu. a ppło iuteoꝵ maiore natu.
Ille ĩ campo. iste ĩcaluarie loco. iInter¬
sit frater eius. Respõdit ille nescire se:

Expanded text:
ditur Abel minor natu a fratre maiore natu: occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. Intersit frater eius. respondit ille nescire se
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ dubitet dyabolũ apo¬
stasie sue auctorẽ nõ hr̃e. Ip̃e
enĩ totiꝰ erroris ẽ pͥnceps. qui
uidẽs se adeo factũ nõ mediocͥs
potẽtie ausus ẽ p̾sum̾e dĩnita¬
tẽ. ut quia ceteres idit ĩfĩores
se ip̃m preferret ut deũ. Deĩq
nom̃ia quib appellatͣ dyabolꝰ
et sachanas. ab actu eius cõpo¬
sitasunt. non ex natura.ome
enĩ malũ oꝑe probatur. ut uon
sb̃a inc̾mine sit. S uoluntas
concepta ex cãis. Dũ enĩ se ni¬

Expanded text:
fidelium dubitet diabolum apostasiae suae auctorem non habere. ipse enim totius erroris est princeps, qui uidens a deo factum se non mediocris potentiae ausus est praesumere deitatem, ut, quia ceteros uidit inferiores, se ipsum praeferret ut deum. denique nomina, quibus appellatur diabolus et satanas, ab actu eius conpositenim malum opere probatur, ut non substantia in crimine sit, sed voluntas concepta ex causis. Dum enim se vi
Abbreviated transcription (Latin):
uis inhominibꝰ natura gña¬
tis. gracia regen̾atis sit ista
carnał concũpiscĩa repugnã
legi mentis. tamen qr remis¬
sa est in remissione peccator
non iam illis in peccatum re¬
putatur. nec necet aliquid
eius motib ad illicita cõsen¬
tiatur. Proles uo eoꝵ quia
lem concupĩam seminatur
sic inde reacum nascendo c̾ra¬
nit. ut msi renascento liberai
ab illa peste non possit.
de uerbis apli emone seer

Expanded text:
in hominibus natura generatis, gratia regeneratis sit ista carnalis concupiscentia repugnans legi mentis, tamen, quia remissa est in remissione peccatorum, non iam illis in peccatum reputatur nec nocet aliquid, nisi eius motibus ad inlicita consentiatur. proles uero eorum, quia lem concupiscentiam seminatusic inde reatum nascendo trahit, ut nisi renascendo liberari ab illa peste non possit. do ergo affirmat isic inde reatum nascendo tra
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qnͣtum pro salute oĩ
ꝑditoꝵr benigna pii pastoris
Sollicitudo discurrit. Subimo
eodemq cempore. et hoiẽm
usq ad padisum reuocare
dignatur. et mortem usq ad
ĩferna persequitur. głiosius
captiuandam in regͥno suo.
et magnificentius insuis se¬
dib triũphandam. Ad descẽ
ecernã miratur. Expauit
g ͦ. nos subito nõ suũ mortu¬
mors tua ero morsus cuus ĩ
s ferue. Et io non solum ĩ eo
ĩuenire potuit quodcen̾et. s
etiam quos aña retinebat. re¬
uocari ad suꝑos se nolente cõ¬
spexit. et quem debicorẽ suũ
pucabat/ exactorem pocius
exꝑta est. et quem quasi ca¬
gendum est eẽ credebat eñ
cepta captiuitate bedire. mi¬
rata est. Ac si quẽ descẽsione
hoiem iudicauerat. dm̃ ẽẽ
regressione cognouit.

Expanded text:
Ecce quantum pro salute ovium perditarum benigna pii pastoris sollicitudo discurrit. Sub uno eodemque tempore et hominem usque ad paradisum revocare dignatur, et mortem usque ad inferna persequitur, gloriosius captivandam in regno suo, et magnificentius in suis sedibus triumphandam. Ad descensox aeterna miratur. Expavit ergo nox subito non suum mortumors tua; ero morsus tuus, inferne . Et ideo non solum in eo invenire non potuit quod teneret; sed etiam quos antea retinebat, revocari ad superos se nolente conspexit: et quem debitorem suum putabat, exactorem potius experta est; et quem quasi cagendum esse credebat, quasi cepta captivitate redire mirata est; ac sic quem descensione hominem judicaverat, Deum regressione cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
Comessaciones et ebrieta¬
tes ita concesse et licite pu¬
tantur/ ut in honore btĩssi
qui hoc non carneis occulis
inspicit. sed etiam cotidie
celebrantͣ¬

Expanded text:
comissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam bequi haec non carneis oculis inspicit, sed etiam cotidie celebrent
Abbreviated transcription (Latin):
quonodo incelligimus cum
dicitur resurrectio quam nũ¬
qm̃ exꝑti sumus. Nõne quia
sentimus quid sit niuere. et
eius rei priuationem uocamꝰ
mortem. Unde reditum ad
so qd̾ sentimus resurrectio¬
nem appellamus. Quis enĩ¬

Expanded text:
quomodo intellegimus, cum dicitur resurrectio, quam numquam experti sumus? nonne quia sentimus, quid sit uiuere, et eius rei priuationem uocamus mortem, unde reditum ad id, quod sentimus, resurrectionem appellamus ?
Abbreviated transcription (Latin):
Dexcera nr̃a ẽ nita et̾na
Sinistra nrã ẽ uita tpͣrł. Quid¬
quid facis pp̃ uitam eternã dex¬
dera oꝑatur. Si caritati uite et̾¬
ne. in oꝑib cuis miscueris con¬
cupiscẽtiam uite tprł. aut lau¬
dis humane. Aut alicuiꝰ cõmo¬
sinistͣ tua quio faciat dextera

Expanded text:
Dextera nostra est vita aeterna, sinistra nostra est vita temporalis. Quidquid facis propter vitam aeternam, dextera operatur. Si charitati vitae aeternae in operibus tuis miscueris concupiscentiam vitae temporalis, aut laudis humanae, aut alicujus commosinistra tua quid faciat dextera
Abbreviated transcription (Latin):
si opꝰ bonũ interra pp̃ea feçeris.
ut terrena tͥ habũdent. scit sini
dext̾am sinistre. Noli gͦ facẽ¬
res huãnas et solami istã uitã
facis qd̾ facis sinistra sola oꝑat᷑
Si aut pp̃ uitã et̾nã operaris¬
dext̾a sola oꝑat᷑. Si aũt hẽs ĩten¬
toẽm ad uit̾am eternã. Sedsur¬

Expanded text:
si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinisdexteram sinistrae. Noli faceres humanas et solam vitam istam facis quod facis, sinistra sola operatur; si autem propter vitam aeternam operarisdextera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dexterã. Posset tñ et istam feli¬
citatẽ aliquis iustus hr̃e sicut
huĩt iob. Sed iob pro sinistra
illam hẽbat non pro dextera.
Nam pro dextera non hẽbat.
nisi apud diñ ꝑpetuã et sẽpit̾¬
nã felicitatem ło concessa est

Expanded text:
psit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est
Abbreviated transcription (Latin):
tñ inter caput et menbra cet̾a
quis non intelligat. Si enim
ficat. Sed in capite et indendo
sentit. et andiendo et odoran
psonam sustinet caput. i bi
enim om̃es sensus apparẽt
Sic iniu̾so ppło scõꝵ tanqmͣ
inprincipio per quod faeta
sut om̃ia. non sic assumpsit
Sed multo excellentius młto¬
q sublimiꝰ quomodo ip̃m so¬
lum assinni opportuerit in qͤ
pareret. Sic etiam insibinter

Expanded text:
distare inter caput et membra cetera quis non intellegat? si enim ficat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorandpersonam sustinet caput — ibi enim omnis sensus apparet — sic uniuerso populo sanctorum tamquam in principio, per quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit sed multo excellentius multoque sublimius, quomodo ipsum solum adsumi oportuit, in quo pareret
Abbreviated transcription (Latin):
cra. increpa. ĩ oĩ pacia et doctu¬
ad huc suboitos. ꝙ̃ p̾latos no¬
cet. Sepius eĩ cõtingit ut lem¬
ter ac cũ caritatis dulcedĩe ꝓ¬
latã correptõ sꝑnãt. et cõtra
huilitatis uerba. despectõis em¬
tant iacula. Unde scriptũ esti
Qui arguit terisorẽ. ip̃e sibi fa
piẽtẽ et amabit te

Expanded text:
ia et doctradhuc subditis quam praelatis nocet; saepius enim contingit ut leniter ac cum charitatis dulcedine prolatam correptionem spernant, et contra humilitatis verba despectionis emittant jacula; unde scriptum est: Qui arguit derisorem, ipse sibi facpientem, et amabit te
Abbreviated transcription (Latin):
masculi et femĩe hꝰ ad regend̃.
illius ad obtẽpandun acõmo¬
data et sꝑuł fetus intelligibi¬
lium et imortalium gaudioꝵ
replens terram .i. niuificans
corpus. et dominans eiusoer
.i. ita subiectum habens. ut
nullam ex eo aduersitatem
nullam molestiam pateretur.

Expanded text:
masculi et feminae; hujus ad regendum, illius ad obtemperandum accommodata: et spiritualis fetus intelligibilium et immortalium gaudiorum replens terram, id est, vivificans corpus, et dominans ejus; id est, ita subjectum habens, ut nullam ex eo adversitatem, nullam molestiam pateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
de fidelib suis. ꝙ et si mortisfe¬
rum quid biberint non eis
nocebit. ac ꝑ hoc qui cum iudi¬
cio legunt et approbant ẜm
regulam fidei approbanda. et
improbant improbanda. et̃¬
si cõmenoant memorie que
improbanda dicuntur. nulla¬
te leduntur

Expanded text:
de fidelibus suis, quod et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Ac per hoc qui cum judicio legunt, et secundum regulam fidei approbanda improbant improbanda; etiamsi commendant memoriae quae improbanda dicuntur, nullate laeduntur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pluris extimandum est.
Maius enun est bonum
obedientie qm concinentie.
Nam cõnubium nr̃aꝵ misꝙͣ¬
mobediencia u̾o nusꝙͣ absoliu¬
tur. Si ergo ꝓponacur uirgo
ꝑmansura. seo tamen in obe¬
dieus et maritata que uirgo
ꝑman̾e non põt. Sed tamen
obediens quam meliorem
ras ebriosam uirgiuem sobe
cõiugate. Cus dubitat
hanc̃ ferre sñiam. Nuptie qͥp¬
pe et nirguntas duo couast̾
quor alteꝵ mais. Eobrietais
et ebriositas. sicut obedĩa et
inobedĩa. Illa bona sunt. hec
mala. Melius autem est¬
hr̃e omĩabon a uł minora. ꝙͣ
magnum bonum cum mag̾¬
no malo. qr in corporalib bo¬
ins melius est hr̃e zachei sta¬
turam cum sauitate ꝙͣ golie
obediens inobedienti. S obe¬
dientior cõnigata minus obe¬
dienti uirgimi p̾ponenda est.

Expanded text:
d pluris aestimandum est. maius enim bonum est oboedientiae quam continentiae. nam conubium nusquam nostrinoboedientia uero nusquam absoluitur. si ergo proponatur uirgo permansura, sed tamen inoboediens, et maritata, quae uirgo permanere non posset, sed tamen oboediens, quam meliorem ras ebriosam uirginem sobriae coniugatae, quis dubitet eandem ferre sententiam? nuptiae quippe et uirginitas duo bona sunt, quorum alterum maius; sobrietas autem et ebriositas, sicut oboedientia et contumacia, illa bona sunt, haec mala. melius est autem habere omnia bona uel minora quam magnum bonum cum magno malo, quia et in corporis bonis melius est habere Zachaei staturam cum sanitate quam Goliae oboediens inoboedienti, sed oboedientior coniugata minus oboedienti uirgini praeponenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩs hõ qui
audit. sic deb ĩ cor mitt̾e. ut
nõ piger sit pea inte cogita¬
re. ut qñ audit. siłis sit mã¬
ducanti. Cũ aũt auoita ĩ me¬
moriam reuocat. et cogitatõ¬
ne dulcissima recolit. fiat siłis
et faciũt nos dulciter cogita¬
re q̃ nouimꝰ. et eadẽip̃a libẽt̃
audire qr modꝰ dicẽdi uaria¬
tur et res antiqua ip̃o moto
dicẽdi renouatur.

Expanded text:
is homo, qui audit, sic debet in cor mittere, ut non piger sit ea cogitare: ut quando audit, similis sit manducanti. Cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit: fiat similis et faciunt nos dulciter cogitare, quae novimus: et eadem ipsa libenter audire: quia modus dicendi variatur, et res antiqua ipso modo dicendi renovatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma. Si te confessus fue¬
ris peccatorem. est in ce u̾itas
Nunc ip̃a ueritas lux est. nõ¬
dum enim ꝑfecte splẽdet in¬
ta tua. qr insunt peccata tua.
seo tñ Iam illuninari cepi¬
sti. qr inest confessio pccõrũ.

Expanded text:
 si te confessus fueris peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nondum perfecte splenduit vita tua, quia insunt peccata; sed tamen jam illuminari coepisti, quia inest confessio peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ etiam probare se affirmãt.
ꝙͣuis oĩs caro terrenam soli¬
ditatem in promptu gerat. ht
tñ inse et aeris aliquid. qd
etiam in pulmonib contine¬
tur. et a corde per uenas quas
artarias uocant diffunditur.
Et ignis non solum feruidam
qͣlitatem cuiꝰsedes in iecore. et¬
in cerebro est ueru etiam lucu¬
lentam quam uelut eliquari
ac subuolare ostendimt in
excelsumi cerebri locũ. canqmͣ
in celum corporis nr̃i. Unde et
radii emicant occłoꝵ. et de eiꝰ
medio uelut centro quodam
non solum ad occulos. s etiã
ad sensus cet̾cs tenues fistule
deducuntur ad aures .s. ad nareᷤᷤ
ad palatu in pp̃ audiendum ol¬
faciendum acq gustandum.
Ipm̃q tangendi sensum qui
per totum corpus est ab eodez
cerebro dirigitur ꝑ medullam
ceruicis. et eam quia continet
ossib quib dorsi spina ꝯseritur.
ut inde se cenuissimi quidam
riuli qui tangendi sensũ faci¬
unt ꝑ cimcta menbra diffu¬
dañt.

Expanded text:
um etiam probare se adfirmant — quamuis omnis caro terrenam soliditatem in promtu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur et a corde per uenas, quas arterias uocant, diffunditur; et ignis non solum feruidam qualitatem, cuius sedes in iecore est, uerum etiam luculentam, quam uelut eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, tamquam in caelum corporis nostri. unde et radii emicant oculorum et de cuius medio uelut centro quodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceteros tenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter audiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis et eam, quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conseritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant.
Abbreviated transcription (French):
scõꝵ. Pro peccatis nr̃is¬
roare compellimur. ut
dum indulgençiam adeo
recordetur. Nequis qiͣ ig
se extollendo plus peat. In¬
struitur. et docetur peccare
iubetur orare.

Expanded text:
s qui pro peccatis rogare conpellimur, ut dum indulgentia de Deo recordetur! ne quis sibi se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare iubetur orare.
Abbreviated transcription (Latin):
la equo aĩo. ferre discimus q̃
patiuntur et boni. et bona nõ
magͥpende que adipiscuntur
et mali. ac per hoc etiam ĩ huis
scimꝰ enĩ quo iudicio dei bonꝰ
ille sit pauper.malus ille sit
nesciamus quo iudicio ista
uł faciat uł fieri sinat. apud
ma sapĩa. Sĩmaq iusticia.
Nulla infirmitas Nulla tem̾¬
cas. Nusla miquitas/ salubri¬
ter tamen discimus nõ mag̾
pendere. seu bona seu mala q̃

Expanded text:
la aequo animo ferre discimus, quae patiuntur et boni, et bona non magnipendere, quae adipiscuntur et mali; ac per hoc etiam in his rscimus enim quo iudicio Dei bonus ille sit pauper, malus ille sit nesciamus, quo iudicio deus ista uel faciat uel fieri sinat, apud ma sapientia, summa iustitia, nulla infirmitas, nulla temeritas, nulla iniquitas, salubriter tamen discimus non magni pendere seu bona seu mala, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pernitiosum male utentib
fienait enim quicumq man¬
ducau̾it indigne et c. Ecce ꝙ̃
male ntentib. cur nõ hoc m̃o
bap̃s. cur. non ita in bono bapo
non sunt bom heretici quomo
in cona lege nõ sunt hom iuto¬

Expanded text:
hoc perniciosum male utentibus fieri? ait enim: quicumque manducauerit indigne et biberit calmale utentibus; cur non hoc modo et baptismus? cur non ita in bono baptismo non sunt boni haeretici, quomodo in bona lege non sunt boni Iu
Abbreviated transcription (Latin):
Multa ꝙͣuis bona sint et ad
utile aliquio instituta nõ om̃b
tñ henͣtib sunt utilia. Sed tm̃¬
modo bene utentib. Nam cũ
eatem luce et sani occuli ꝑfum¬
duntur. et saucis istis adium̃¬
tum ẽ ilł ad tormentum. Idem
cibus as alias naliticomes alit.
alias ledit ⁊dem medicamentũ
hos curat. illos debilitat. eadẽ
arma eos muniũt alios impe¬
diunt. Eadem uestis aliis teg¬
mento ẽ. aliis impedimento. sic
et bap̃s aliis nalet ad regnum
aliis ad indicium. de ip̃o corpor¬

Expanded text:
uamuis bona sint et ad utile aliquid instituta. non omnibus tamen habentibus sint utilia, sed tantummodo bene utentibus. nam cum eadem luce et sani oculi perfunduntur et saucii, istis adiumentum est, illis tormentum; idem cibus alias ualitudines alit alias laedit. idem medicamentum hos curat illos debilitat, eadem arma alios muniunt alios inpediunt, eadem uestis aliis tegimento est aliis inplicamento. sic et baptismus aliis ualet ad regnum aliis ad iudicium. Hic uideo
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ nobis. Si ergo ĩ hac uita
ubi tanta tormẽta st̃. possũt ui¬
ri bõi et iusti. cũ talia paciũt᷑. nõ
solũ equo aĩo tolerare. s et ĩ dei ca¬
ritate głari. quio cogitandũ ẽ. de
illa uita que nobis ꝓmictitur. u̾¬

Expanded text:
tus est nobis. si ergo in hac uita, ubi tanta tormenta sunt, possunt boni et iusti uiri, cum talia patiuntur, non solum aequo animo tolerare, sed etiam in dei caritate gloriari, quid cogitandum est de illa uita, quae nobis promittitur, u
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudeat xp̃ianus ĩ adu̾sis:
qr aut ꝓbatur si iustus ẽ. aut si
pocor ẽ.emẽdatur. Cõtistetur sa¬
diũ. Gauteat poc̃or. si cũ iusto in
ħ scło cõtristetur. ut pꝰ scłm. cũ eo¬
dẽ remun̾et᷑ Uos inquit doꝰ. plo
rabitis et plangetis. scłm aute
gautebit Uos luistes eritis. s tri¬
sticia ur̃a ĩleticiam uẽiet. Quis

Expanded text:
Gaudeat christianus in adversis; quia aut probatur, si justus est; aut si peccator est, emendatur. Contristetur sadium. Gaudeat peccator, si cum justo in saeculo contristetur, ut post saeculum cum eodem muneretur. Vos, inquit Dominus, rabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis
Abbreviated transcription (Latin):
demones eciã ħ ita sciunt ut
eidẽ dño ĩfirmitate caris
induco dix̾int. Quid nobis
et tibi ihu nazarene uenisti
ꝑde nes. Claꝵ est inhus u̾bis
ꝙ in eis et tanta scĩa erat. et
caritas non erat. penam suam
quippe forimdabant ab illo nõ
in illo iusticiã diligebãt. Can¬
tum u̾o eis ĩnotuit ꝙͣtũ uolu¬
it. Tantũ aũt uoluit qnͣtũ
oportuit. S ĩnotuit non sic̃
rendis ĩnotescendũ fuit ex qͦꝵ
cyrãpnica quodã m̃o pocestate
fu̾at liberaturꝰ p̾destinates in
suũ regnũ et gliam semꝑ u̾a¬
cem et uaciter sẽpiternam.

Expanded text:
daemones etiam hoc ita sciunt, ut eidem Domino infirmitate carnis induto dixerint: Quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum autem uoluit, quantum oportuit. Sed innotuit non sicutrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat liberaturus praedestinatos in suum regnum et gloriam semper ueracem et ueraciter sempit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. Et alñ sathanas sicut le¬
gnnus trãffigurat se ĩ angłm lu¬
dis. ad tẽptandũ eos quos ita eru¬
diri opus ẽ uel decipi iustũ ẽ. Ma
hẽat malos demones fictos ami¬
cos. Eosq tanto nocẽtiores. ꝙto
astutõres. ac fallatõres ꝑaciatur
innicos. Et cui magis ista mĩa
ut facile istoꝵ simulatõne fallatur

Expanded text:
tae et aliquando Satanas, sicut legimus, transfigurat se uelut angelum lucis ad tentandos eos, quos ita uel erudiri opus est uel decipi iustum est: mahabeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores, patiatur inimicos. Et cui magna ista Dei mut facile istorum simulatione fallatur
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ patrem añqmͣ natus erat.
ex matre nõ solum u̾ginẽ deq̃
nasceret᷑. s et diem quo nasc̾et᷑
elegit. errantes homines pler¬
q eligũt dies. aliꝰ nouellandi
aliꝯ edificandi. aliꝯ ꝓficiscendi
et aliqũ aliꝰ etiam uxorẽ ducẽ¬
di. Quod enĩ fecit ĩo fecit. ut ali¬
quid natum feliciter nutriatur
Neõ cũ põt eligere diem qͦ ip̃e
nascat᷑. Sed ille potuit utrũqꝵ
eligere. qͣ utrũq potuit et c̃are.
Nec ita elegit diẽ sicut eligunt
qui fcã hoĩnum ĩanicer de sydeꝵ
dispõib suspendũt. Non enĩ per
diẽ felix factus ẽ quo ẽ natꝰ. S
felicem fecit diem qͦ nasci ẽ ip̃e
dignatꝰ. Nam et dies natĩtatis
eius ht̃ mist̾ium lucis eiꝰ sicut d ͭ¬
mus ergo diem et simus dies
nuenda erat fide crescente. ⁊deo
nox incipit ppeti detrimentum
et dies simere augmentũ.

Expanded text:
apud Patrem antequam natus esset ex matre, non solum virginem de qua nasceretur, sed et diem quo nasceretur, elegit. Errantes homines plerumque eligunt dies, alius novellandi, alius aedificandi, alius proficiscendi, et aliquando etiam alius uxorem ducendi. Quod cum facit, ideo facit, ut inde aliquid natum feliciter nutriatur. Nemo tamen potest eligere diem, quo ipse nascatur. Sed ille potuit utrumque eligere, qui utrumque potuit et creare. Nec ita elegit diem, sicut eligunt qui fata hominum inaniter de siderum dispositione suspendunt. Non enim per diem felix factus est qui est natus; sed felicem fecit diem, quo nasci est ipse dignatus. Nam et dies nativitatis ejus, habet mysterium lucis ejus. Sic diem, et simus dies.nuenda fuerat fide crescente; ideo nox incipit perpeti detrimenta, et dies sumere augmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
dere miranroum est in cosim¬
ba.Sunt passeres breuis¬
simĩ et tamen muscas occi
morte pascitur qui lamauerũt
eccłiam de mortib pascuntur.¬

Expanded text:
es, mirandum est in columba. Sunt passeres brevissimi, vel muscas occid enim de morte pascitur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽte cum frĩb ueram pacẽ
quam signficant oscula co¬
oscula corui. Sed in eis fal¬
sapax. In Colimba nera pax
Pax uobiscum. quasi colun¬
ba audiendꝰ est unde ergo
discermintur oscula coruoꝵ
ab osculis colunbaꝵ. qr qi oscu¬
lantur corui et lamant. ala¬
matuInnocens est natura co¬
limbaꝵ. Sbi ergo lantatur
non est uera parꝰ in oseulis.¬

Expanded text:
ere cum fratribus veram pacem, quam significant oscula cooscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtSed dicet aliquis pro¬
hibes lugere mortues cum
et pacriarche plorati sint. et
moyses ille famulus dei. et
multi deinoe ꝓphete. Preẜtĩ
cum Iob quoq iustissimus
scioit necem. Non ego pro¬
hibeo lugere mortues. Sit
gentumi illuinator apłs
Quisic ait. Nolo nos ignorare
fratres de dormientib ut nõ
spem non hñt. Non pot
enuangelii claritas obscurãi
Siue qiia ante legem aut sub
legis unbra. poĩti fuerant suo
mortuos flebant. et merito
flebant. qr nondum de celis
uenerat xp̃s qui fontemillũ
lacrimaꝵ sua resurrectione
siccaret. ESerito tlebant
quia adhuc mortis sm̃a ꝑ
manebat. Merito lamenta¬
bantur. quia nũdum resur¬
rectio predicabatur. Spabãt
sancti quiq aduentum dnĩ
S mortues int̾im flebant.
quia nondum uidant quocd
sꝑabant. Deniq symeon
Unus de ueterib sanctis qui
prius fuerat de sua morce so¬
tuum. O beatus ile syme¬
on qui quod sꝑan̾at uidit. lã
mortem suam pacem et reqͥ¬
em computabat

Expanded text:
Sed dicet aliquis, Prohibes lugere mortuos, cum et Patriarchae plorati sunt, et Moyses ille famulus Dei, et multi deinde prophetae, praesertim cum Job quoque justissimus sciderit necem ? Non ego prohibeo lugere mortuos, sed gentium illuminator Apostolus, qui sic ait, Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non spem non habent . Non potest Evangelii claritas obscurari, si hi qui ante legem aut sub legis umbra positi fuerant, suos mortuos flebant. Et merito flebant, quia nondum de coelis venerat Christus, qui fontem illum lacrymarum sua resurrectione siccavit. Merito flebant, quia adhuc mortis sententia permanebat. Merito lamentabantur, quia nondum resurrectio praedicabatur. Sperabant quidem sancti quique adventum Domini; sed mortuos interim flebant, quia nondum viderant quem sperabant. Denique Simeon unus de veteribus sanctis, qui prius fuerat de sua morte sol salutare tuum . O beatus ille Simeon! Quia quod sperabat viderat, jam mortem suam pacem et requiem computabat
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ illũ quo possumꝰ spe ascẽda¬
mlꝰ et corte. Seqͣm᷑ ip̃m affcũ
stras. Si utiq usquisq no¬
sicũ subde eas sibi stuteat ac
suꝑ eas stare cõsuescat. ex ip̃iꝰ
sibi gradũ cõstruit. quo pofait
ad silpiora cõscẽd̾e. Eleuabũt¬
eĩ nos si fuint infra nos. De
uiciis nr̃is scalam nobis fa¬
timus. si uicia ip̃a calcemus.
Nam cũ bõitatis auctore nõ
ascẽoit malitia. nec cũ filio¬
infirgnitas ac morbi possũt
irepꝰ medicũ. Igitur si ĩttate
ip̃ius medici regnũ uolumꝰ
prius uulnera nra curemus.
Ordĩemus et custodiamus
ĩ nob̾ statũ utriusq st̃e. nec¬

Expanded text:
possumus, spe ascendamus, et corde sequamur. Ipso affectu stras? Si utique unusquisque nostrum subdere eas sibi studeat, ac super eas stare consuescat, ex ipsis sibi gradum construit, quo possit ad superiora conscendere. Elevabunt nos, si fuerint infra nos. De vitiis nostris scalam nobis facimus, si vitia ipsa calcamus. Nam cum bonitatis auctore non ascendit malitia, nec cum magiinfirmitates ac morbi possunt ire post medicum. Igitur si intrare ipsius medici regnum volumus, prius vulnera nostra curemus. Ordinemus et custodiamus in nobis statum utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
Clamor ad dominũ qui fit
ab orantib si sonitus uccis
sorlis fiat. non intentio ĩ dm̃
corde.. quis dubitet manit̾
fieri. Si autemfiat in corde.
eciam silente corporis ucce ali¬
um quenul hominem põt
latere non deum. Siue ergo
cum uoce carnis qñ id opus
esiue cum silentio ad deuni
cum oramus corde clamand¬
ẽ. Est aut̃ au clamor cordis
magna cogitationis intentio.
que cum est in orone magnũ
expͥmit desidantis et pecentis
affectum. ut non despet effectũ
Tune porro in toto corde cla¬
matur. qñ aliunde non cogitat᷑
tales orõnes rare sunt multis
cẽbre aũt paucis.¬

Expanded text:
Clamor ad Dominum, qui fit ab orantibus, si sonitu corporalis vocis fiat, non intento in Deum corde; quis dubitet inaniter fieri? Si autem fiat corde, etiam silente corporis voce; alium quemlibet hominem potest latere, non Deum. Sive ergo cum voce carnis, quando id opus est, sive cum silentio, ad Deum, cum oramus, corde clamandest. Est autem clamor cordis magna cogitationis intentio; quae cum est in oratione, magnum exprimit desiderantis et petentis affectum, ut non desperet effectum: Tunc porro in toto corde clamatur, quando aliunde non cogitatur. Tales orationes rarae sunt multis, crebrae autem paucis
Abbreviated transcription (Latin):
quid deliciaꝵ h agricultura. tuc
boris afflictõ. s exhilaratõ uolu¬
ptatis. cũ ea que creauerat de
hũani oꝑis adiutorio.letius fe¬
racius q ꝑuẽirẽt. Onte creator
ip̃e uberius laud aretur. qui aĩe
ĩ corꝑe aĩali cõstitute. rato dedis¬
set oꝑandi. atq facultatem. ꝙ¬
tũ aĩo uolenti satis eẽt. nõ ꝙͣtũ
ĩuitũ indigẽcia corꝑis cogeret.
Qd̃ eĩ mau̾is. mirabilius q spe¬
ctaculũ ẽ. aut ubi magis cũ re
queq uis radicis et germinis.
quid possit. quid ue nõ possit. ũ¬
de poffit. ũte nõ possit quod in
ea ualeat hũoꝵ ĩuisibłis. interior¬
q potẽcia. quid intrĩsecus adhibi-¬
ta diligẽcia.ĩ qua ip̃a cõsiteratõ¬

Expanded text:
c boris afflictio, sed exhilaratio voluntatis, cum ea quae Deus creaverat, humani operis adjutorio laetius feraciusque provenirent, unde Creator ipse uberius laudaretur, qui animae in corpore animali constitutae rationem dedisset operandi ac facultatem, quantum animo uolenti satis esset, non quantum inuitum indigentia corporis cogeret. Quod enim maius mirabiliusque spectaculum est aut ubi magis cum rergatur quaeque uis radicis et germinis quid possit quidue non possit, unde possit, unde non possit, quid in ea ualeat numerorum inuisibilis interiorque potentia, quid extrinsecus adhibita diligentia, inque ipsa consi
Abbreviated transcription (Latin):
Resurecturus enm humanũ geriꝰ
in scli consumatione post mortẽ
nũc resurgit per bap̃m. Suscitã¬
dus est tunc dei popls post so¬
porem. nunc suscitatus post infi¬
delitatem. liberandus ẽ tunc a
mortali condictione. nũc liberat᷑
ab ignorantie cecitate. Renasciturꝰ
tunc ad eternitatẽ. nũ renascitur
ad salutem.

Expanded text:
Resurrecturum est enim humanum genus in saeculi consummatione post mortem, nunc resurgit in Baptismo: suscitandus est tunc Dei populus post soporem, nunc suscitatur post infidelitatem: liberandus est tunc a mortali conditione, nunc liberatur ab ignorantiae caecitate: renasciturus est ad aeternitatem, tunc renascitur ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
Esto accusacor tuus et deus
erit indultor cuus. Omne
enĩ crimen facinus uł pcc̃m
uirtus et sanctitas dei ẽ ĩdł¬
gencie.

Expanded text:
Esto accusator tuus, et ille erit indultor tuus. Omne enim crimen facinus, vel pecc et omnis virtus et sanctitas, Dei est indulgentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Doma iumentum tuũ .i. carnẽ
tuam. ip̃i enim insioet añna
tua. Quomodo si hac ita mor¬
tali iumento insideres ꝙ te ge¬
stiendo uelit precipitare. nõne
ut securꝰ iter ageres cibaria fero¬
et fame domares qd̃ freno no
posses. Caro nra iu mentum
hibeamus ieumiis. li¬

Expanded text:
doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria feroet fame domares quod freno non posses? Caro nostra jumentum hibeamus jejuniis.
Abbreviated transcription (Latin):
r. et cura oĩo cõtinua. dilcĩs¬
sum cogitare debet ep̃s. ꝙtã
lem de ilia rõz dño suo redoa
Uerptamẽ cũ dies ãmu̾sariu
nr̃e ordĩatõis exoritur. tũc mͣ¬

Expanded text:
ra, curaque omnino continua, dilectissimi, cogitare debet episcopus, lem de illa rationem Domino suo reddat. Verumtamen cum dies anniversarius nostrae ordinationis exoritur, tunc ma
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt cogitauimꝰ. At u̾oꝰ cõseq̃¬
tib dieb. p̾cipueq illo quo e
sollẽpnitas agitur. nõ solũ fi¬
tura eiꝰ ꝙadmodũ deĩceps ge¬
ne tecolimꝰ. ut nosmetip̃os ĩ
benefc̃is muitem. et si qua cul¬
panda transierũt. ne repetãt
curemꝰ ut ignoscatur oremͦ
et accusatõ dyabłi uͥ possumi
recte agẽdi sedulitate fugia

Expanded text:
esset cogitavimus: at vero consequentibus diebus, praecipueque illo, quo ejus solemnitas agitur, non solum futura ejus, quemadmodum deinceps geone recolimus: ut nosmetipsos in benefactis imitemur, et si qua culpanda transierunt, ne repetantur curemus, ut ignoscantur oremus; et accusationem diaboli, ubi possumus, recte agendi sedulitate
Abbreviated transcription (Latin):
Mon ergo laboriosa d esse
hec scala. Quatuor enim gͣ
In altitudine crucis caput
põitum ẽ crucifixi. Sursu
ꝙ̃ admod̾ interrogatꝰ cotidie
respondet. et ascendit unu
gradum. In latitudine crui¬
dis manus affixe sunt cru¬
cifixi. ꝑseuerent manus xͣ¬
dum ascendit. In longitu¬
dine crucis corpꝰ crucĩfixi
pepẽdit. Castiget quis corp
crucis occultum est quod
non ucoes. Sed inde exsur¬
git totum hoc quod uides.
adsit fides xp̃iana que non
põt cõprehendere. Credat
corde et altiora a se non que¬
rat. spes eum nut̾at. et tũc
quartum gradum ascendit.

Expanded text:
Non ergo laboriosae sunt hae scalae: quatuor gradus In altitudine crucis caput positum est crucifixi: sursum um, quod interrogatus quotidie respondet; et ascendit unum gradum. In latitudine crucis manus affixae sunt crucifixi: perseverent manus chgradum ascendit. In longitudine crucis corpus pependit crucifixi: castiget quis corpus crucis occultum est quod non vides, sed inde exsurgit hoc totum quod vides: adsit fides christiana, quod non potest comprehendere, credat corde, altiora se non quaerat, spes eum nutriat; et tunc quartum gradum ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
si filii dei homines factisint.
cum caro essẽt pp̃ ques unic
caro factus ẽ. cum u̾bũ eẽt.
Hac sane magna distancia
quia nos effec̾ti filii dei mu¬
tamur ĩ melius. Ille autem
s assumpsit quod erat ĩfuis¬

Expanded text:
si filii Dei facti sunt cum caro essent, propter quos unicus caro factus est, cum Verbum esset? Hac sane magna distantia, quia nos effecti filii Dei mutamur in melius, ille autem sed assumpsit quod erat inf
Abbreviated transcription (Latin):
ac eantu ip̃o. ac uocib concent
quidam tenendꝰ est ex distincte
sonis quem ĩmutatum aut di¬
serepantem aures erudice fer¬
re non possunt. hisq concentꝰ
ẽ dissillabaꝵ uocum. mod̾atio¬
tamen concors efficitur. et con¬
et ĩfimis interiectis ordinib
ut sonis mod̾atam rõne ciui¬
tatem consensu dissimilioꝵ cõ¬
cinere. et que armonia amusi¬
cis dicitur in cantu eaz ẽẽ i
ciuitate concordiam. arcissimũ
atq optimum õium in repu¬
blica uincłm uoluntatis eam¬

Expanded text:
atque cantu ipso ac vocibus concentus est quidam tenendus ex distinctis sonis, quem immutatum atque discrepantem aures eruditae ferre non possunt. isque concentus ex dissimillimarum uocum moderatione concors tamen efficitur et coniis interiectis ordinibus, ut sonis, moderata ratione ciuitatem consensu dissimillimorum concinere, et quae harmonia a musicis dicitur in cantu, eam esse in ciuitate concordiam, artissimum adque optimum omni in re publica uinculum incolumitatis, eam
Abbreviated transcription (Latin):
qñ cotum mundum uelud
massam infidelumi dyabolo
possidebat. Pp̃ hanc captiuita¬
cem redemptor aduenit in
p̃cium nr̃m sangͥnem suum
fudit. fuso suo sangͥne captĩ¬
tatis nr̃e ĩstrimĩta deleuit.

Expanded text:
quando totum mundum velut massam infidelium diabolus possidebat. Propter hanc captivitatem Redemptor advenit; pretium nostrum sanguinem suum fudit: fuso suo sanguine, captivitatis nostrae instrumenta delevit.
Abbreviated transcription (Latin):
cis mundum. et pellitur fo¬
ras pͥnçeps murrdi. Audisti
qd̃ ait dominꝰ. Princeps hiꝰ
muirdi missus ẽ foras. quia
ip̃e passurus est. et ꝑ passio¬
nem suã facturus m hoĩb
dilectionẽ. Ut ergo amar̾et᷑.
por amauit. ut innoĩe eius
nẽo mori tim̾et. por pro oĩbꝰ
de cordib hoĩm. Cuproitas
foras enm mittit. Nes ergo¬

Expanded text:
cis mundum, et pellitur foras princeps mundi. Audistis enim quod ait Dominus, Princeps hujus mundi missus est foras : quia ipse passurus erat, et per passionem suam facturus in hominibus dilectionem. prior amavit: ut in nomine ejus nemo mori timeret, prior pro omnibus De cordibus hominum. Cupiditas foras eum mittit.
Abbreviated transcription (Latin):
solet que forma et figurace
putant de hiis reb quas ma¬
iore prudentia nrĩ auctores
obiniẜunt. ad beatam uitam
non ꝓfuturas dicentib. et oc¬
cupãntes qd peiꝰ ẽ multũ pro¬
lixa. et rebus salubriorib ĩpẽ¬
denda tempoꝵ spacia. Quio
enĩ adme ꝑtinet. utrũ celũ
sicut spera undiq concludat
terram. in media mole mũ¬
di libratam. an eam eximia
ꝑte de suꝑ uelut discus cope¬
riat. Seo quia de fide agitur
de hiis rebo tale aliquid uel
ĩuenit in libris nrĩs uł exilł
audierit ꝙ p̾ceptis ase rõmbꝰ
adu̾sari uideatur. Nullomõ
eis cet̾a utilia monentibus uł
batur noluisse uta docere ho¬
mines milli saliti profutira
SSed ait aliquis. Quomͦ
non est contrariũ hiis qui fi¬
guram spere celo tribuut
gõ scriptum est in libris nrĩs.
Qmi excendit celum sicut pel¬

Expanded text:
solet, quae forma et figura caputant de his rebus, quas maiore prudentia nostri auctores omiserunt ad beatam uitam non profuturas discentibus et occupantes, quod peius est, multum pretiosa et rebus salubribus inpendenda temporum spatia. quid enim ad me pertinet, utrum caelum sicut sphaera undique concludat terram in media mundi mole libratam, an eam ex una parte desuper uelut discus operiat? sed quia de fide agitur de his rebus tale aliquid uel inuenerit in libris nostris uel ex illis audierit, quod perceptis a se rationibus aduersari uideatur, nullo modo eis cetera utilia monentibus uelbatur, noluisse ista docere homines nulli saluti profutura.. Sed, ait aliquis, quomodo non est contrarium his, qui figuram sphaerae caelo tribuunt, quod scriptum est in litteris nostris: qui extendit caelum sicut pel
Abbreviated transcription (Latin):
bolo. et panci secunt᷑ dm̃. quia
et frumentũ ĩ cõꝑatõe paleaꝵ
de ingenti aceruo palee. dic ni¬
chil est dõ młtitudo pcc̃oꝵ. qui
nouit qd̃ de ilł agat ut admĩ¬
stratio regni eiꝯ ex milla ꝑte
turbet᷑ acq turpetur. Nec idõ
putandꝰ ẽ uicisse dyabolꝰ Qͥ a
secũ plures cum quib apanciᷤ
lũc̾etur attraxit. Due itaq
emitateᷤ. una ĩiquoꝵ altera sco¬
rum ab ĩitio gemͣs humani
usq infinẽ scłi ꝑducũt᷑. Nunc

Expanded text:
 et pauci Deum sequuntur: quia et frumentum in comparatione palearum de ingenti acervo paleae, sic nihil est Deo multitudo peccatorum, qui novit quid de illis agat, ut administratio regni ejus ex nulla parte turbetur atque turpetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia secum plures, cum quibus a paucis vinceretur, attraxit. Duae itaque civitates, una iniquorum, altera sanctorum, ab initio generis humani usque in finem saeculi perducuntur, nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quosdam
crmiatos fratres quoꝵ preter s
multa. et ꝓpe om̃ĩa ueneramur.
Seo quo mag̾ eos inxpõ dili¬
gunus eo sollicitius admone¬
mus. Neq enim metiminis
ne humilitas eoꝵ respuat ad¬
monitionem nrãm qnͣ quio
et nos atalib ubi forte tituba¬
mus aut obherramus cupi¬
mus admoneri. Hoc ergo ao¬
monemus tam scõs mires. ne
stultis nauoꝵ argumentatõib
moneantur. et eos in hac puer¬
sitate muttentur quib sunt
incet̾is longe disfimiles. Illi eĩ
uenalem circimiferẽte ypoc¬
sim timent ne uillior heatur
tonsa scitas. quam comata ut
uidelicet qui ees uicet antiqͥs
illos quos legimus collroet co¬
gitet samnelem et ceceros qͥ
non condebantur. nec cogitabãt
quid intersit inter illud pħi¬
ꝓphicum uelamen. et eman¬
gelii reuelationem. De quadͭ
inter faciem moysi et apectũ
ppłi isrł. hoc significabat illis
cemporib etiam comascõꝵ
Nam idem apłs etiam comã
pro uelamento eẽ dicit. cuius
auctoritate isti urgentur. Aꝑ¬

Expanded text:
pter quosdam crinitos fratres, quorum praeter hoc multa et paene omnia ueneramur. sed quo magis eos in Christo diligimus, eo sollicitius admonemus. neque enim metuimus, ne humilitas eorum respuat admonitionem nostram, quandoquidem et nos a talibus, ubi forte titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe dissimiles. illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut uidelicet qui eos uidet, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem et ceteros, qui non tondebant. nec cogitant quid intersit inter illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua diinter faciem Moysi et aspectum populi Israhel, hoc significat illis temporibus etiam coma sanctorum. nam idem apostolus etiam comam pro uelamento esse dicit, cuius auctoritate isti urgentur. aper
Abbreviated transcription (Latin):
non debet nelare capnt cum
sit ymago et głia dei. Quq
nescit docere hummilitatẽ. Seᵈ
si hanc ignominam tp̃r
enuangelii quod erat sacrn
prohumilitate isti appetunt
condeant. et cilicio caput ue¬
lent. seononerit tunc spes
ulauenalis. quia sanson non
cilicio s coma uelabatur

Expanded text:
caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacramentum pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma uelabatur
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dedita temporalibus
uoluptatib aĩa semꝑ exar¬
descit cupiditate. nec̃ satiari
põt. et multiplici atq erũp¬
nosa cogitatione discenta.¬

Expanded text:
cum dedita temporalibus voluptatibus anima semper exardescit cupiditate, nec satiari potest, et multiplici atque aerumnosa cogitatione distenta
Abbreviated transcription (Latin):
Deus igitur reꝵ corporeaꝵ at¬
q incorporeaꝵ creator ĩmensꝰ.
primũ se millum ẽẽ corpus
ostendit. eo ꝙ quibdam cor¬
porib uitam non dedit. cum
corpora om̃ia ip̃e creau̾it ip̃e
autem naturaliter uita est.
quia si ip̃e uita non eẽt non
uiuentia corpora non fecisset.
Neq enim facit rem nõ ui¬
uentẽ nͥ ip̃a res uiuens. Non
ergo umiꝰ nature cum deosunt

Expanded text:
Deus igitur rerum corporearum atque incorporearum creator immensus, eo primum se nullum esse corpus ostendit, quia quibusdam corporibus vitam non dedit, cum corpora omnia ipse creaverit. Ipse autem naturaliter vita est, quia si vita non esset, non viventia corpora non fecisset. Neque enim facit rem non viventem, nisi res vivens. Non igitur unius naturae cum Deo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ret deus tot corda p̾cantiũ
et diuersas res cogitantium
omitto dicere. et noxias o¬
mitto dicere aliqũ ꝑuersas
et mmumnicas deo. Ip̃as suꝑflu¬
as cogitare iniuria est. cum
quo loqui ceꝑas. Oratio tua
locutio est ad deum. Qñ legis
deus tibi loquitur. Qñ oras
deoloqueris. Der quia spes ẽ¬

Expanded text:
rat Deus tot corda precantium, rat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? despe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s. sii. Ferat quisq corsuum
et int̾ueatur sine adulatione
sine palpatione. Nichꝰ est enĩ¬
tam stulcius ꝙͣ seip̃m quisq
palpet atq seducat. accendat
ergo et uideat qnͣta aguntur
in corde humano ꝙ̃ admodũ
ip̃e pleꝵ or̃ones impediantur
uanis cogitatiombus. Itaut
uix stet cor ad deum suum. et
uult se cenere ut scet. et qũo
fugit a se. nec inuenit cancel¬
los quib se includat. Aut obi¬
ces quosdam quib retineat
auolationes suas. et nagos
quosdam motꝰ ut stee iocun¬
dari a deo suo. Et nix est ut ce¬
currat talis oro inter mul¬
ꝑficiat nos. Et qnͣ illi eam de¬
derimus accipit grate. et
exaudit. nec meminit tãtaᷤ
quas incondite fundimꝰ. et ac¬
cipit unam quam uix ĩueĩ
cutioni eiꝰ. et interit eni
auerti a se. et aluo loqui ao
alium. quis hoc ferat. Aut si
forte incerpeslas iuroiçemi.
et constituas enm in loco ut
te audiat subito cum ad eñ
loqueris. dimittas illum et
incipias fabulari cum ami¬
cotuo qñ ce tollerat. Et tolle¬

Expanded text:
s: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter mulperficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimcutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tole
Abbreviated transcription (Latin):
in cuitate dei nrĩ. ubi etiam
ex prima duor hominumco
eciam siproles cuiꝰ cã miciao
est mantesta sterilitate nõ syle¬
quatur.¬

Expanded text:
in ciuitate dei nostri, ubi etiam ex prima duorum hominum copetiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tas est litceraꝵ et ꝓphete uͥtus
sacramentoꝵ salus. scientie soli¬
damentum fidei fructus dim¬
cie panpum. uita morientim
Quto tam magnamimũ qm̃
promipiis mori Quio tam be¬
ignũ qmͣ et inimices dilige.
Sola est quam felicitas aliena
nõ premit. quia non emulat᷑.
Sola est quam felicitas sna
non excollit. qr non inflatur.
Sola ẽ quam conscientia ma¬
la non pungit. quia nõ agit
ꝑpani. Inter opprobria secura.
inter odia beneficia int̾ iras
placroa inter instoias ĩnocens
inter iniquitates gemens. In
u̾itate respirans. Quio illa for¬
tius. non adrecribuanoas sed
ad curandas inrias. Onto
illa fidelius non uanitati. Seo
eteritati. Nla ideo tollerat¬
omĩa in presenti uita quiacte¬
dit om̃ia de futura uita. et sut¬
fert oĩa que hic inimicantur.
quia spat omĩa que hic promͭ¬
tuntur. Merito nũqmͣ cadit
ergo sectamim caritatem. et
eam scẽ cogitantes afferte frui¬
tum iusticie. et quidquid uberꝰ
qm ego dicere potin ues ĩuene¬

Expanded text:
a litterarum, prophetiae uirtus, sacramentorum salus, scientiae solidamentum, fidei fructus, diuitiae pauperum, uita morientium. quid tam magnanimum quam pro impiis mori? quid tam benignum quam et inimicos diligere? sola est, quam felicitas aliena non premit, quia non aemulatur; sola est, quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur; sola est, quam conscientia mala non pungit, quia non agit perperam. inter obprobria secura est, inter odia benifica est, inter iras placida est, inter insidias innocens, inter iniquitates gemens, in ueritate respirans. quid illa fortius non ad retribuendas, sed ad non curandas iniurias ? quid illa fidelius non uanitati, sed aeternitati? nam ideo tolerat in praesenti uita, quia credit omnia de futura uita, et suffert omnia, quae hic immittuntur, quia sperat omnia, quae ibi promittuntur: merito numquam cadit. ergo sectamini caritatem et eam sancte cogitantes afferte fructum iustitiae, et quidquid uberius, quam ego dicere potui, uos inuene