comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hi quia iam fato fratre & com ministro nostro ignatio
de positi ex communi cati uel anathematizati fuerant.
nullus ad uersus eum intorquere damnationem potu¬
erint: ex prolato secunde uniuersalis synodirapitulo
declaratur cum dicitur si uero ecclesiasticum fuerit
crimen quod episcopo illatum extiterit. tunc probari
oport& accusantium personãs. ut primo quidem here¬
ticis non liceat accusatioines contra orthodoxos episcopos
proeccle siasticis negotiis facere .: Sed nehos her& icos esse
dene g& is. audite sequentia. herexi cos autem in qui unt
dicimus tam eos quiolim ab ecclesia proiecti sunt: quam
qui post haec anobis anathematizati sunt : porro siad huc
nec sic creditis: audite quod subditur : Pr̃a & erhos autem
aiunt & eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. schis¬
maticos & iam. & eos qui seor sum a communi cantibus nobis epis¬
copis collectas faciunt. Deinde uero & siquidam ab ecclesia

Expanded text:
hi qui a jam fato fratre et comministro nostro Ignatio hi qui a jam fato fratre et comministro nostro Ignatio depositi, excommunicati, vel anathematizati fuerant, nullam adversus eum intorquere damnationem potuerint, ex prolato secundae universalis synodi capitulo declaratur, cum dicitur : Si vero ecclesiasticum fuerit crimen, quod episcopo illatum exstiterit, tunc probari oportet accusantium personas, ut primo quidem haereticis non liceat accusationes contra orthodoxos episcopos pro ecclesiasticis negotiis facere. Sed ne hos haereticos esse denegetis, audite sequentia. Haereticos autem, inquiunt, dicimus tam eos, qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem, aiunt, et eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam, et eos qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vero, et si quidam ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
abhis. iudicium quod praetendunt ubinam possit agitari.
an apud ipsos ut idem sint inimici. testes. & iudices.
sed tali iudicio. nec humana debent committi negotia.
Quod si iudicio ubi idem sunt inimici qui iudices nechuma¬
na debent committi iudicia. quan tominus diuina id est
ec clesiastica: Qui sapiens est : intellegat & reuerat᷑
hinc iustinianus imperator pius legibus suis promulgas¬
se dinoscitur dicens. liceat ei quisus pectum udicem pu¬
tat. antequam lis incho&ur eum recusare. ut ad alium re¬
curratur. ⁊Nam quo dam modo naturale est sus pectorum iu¬
dicum insidias declinare. & inimicorum iudicium. semꝑ
uelle refugere : Hinc sc̃s athanasius in imicorum sepe declina¬
uit insidias . Hinc sc̃s io hannes oͥs aureum. concilii contrase
congregati rennuit intrare collegium: Quin immo hinc
psalmista dauid & helias eximiũs proph&arum. saulis
uel achab refugiunt prorsus insaniam.: Quod autem

Expanded text:
ab his judicium, quod praetendunt, ubinam possit agitari, ab his judicium, quod praetendunt, ubinam possit agitari, an apud ipsos, ut iidem sint inimici testes et judices? Sed et tali judicio nec humana debent committi negotia: quod si judicio ubi iidem sunt inimici qui judices, nec humana debent committi judicia; quanto minus divina, id est ecclesiastica? Qui sapiens est intelligat. Et revera hinc Justinianus imperator pius legibus suis promulgasse dignoscitur dicens: Licet ei, qui suspectum judicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium recurratur. Nam quodammodo naturale est suspectorum judicum insidias declinare, et inimicorum judicium semper velle refugere. Hinc sanctus Athanasius inimicorum saepe declinavit insidias: hinc sanctus Joannes os aureum concilii contra se congregati renuit intrare collegium. Quinimo hinc psalmista David, et Elias eximius prophetarum Saulis vel Achab refugiunt prorsus insaniam. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
solum quia cum uocaretur ad srnodum quod in imicus suus
esset ipse qui iudicabat d amauit. a scã chalcedonensi sy¬
nodo ad causas illatas sibi ex aminandas reseruatur. & nisi
denuo conuincatur recipere ecclesiã propriã iudicatur
Osi athanasius a patri archa suo depositus quia de inimi¬
citia ipsius conquestus. ẽ. iterato ad iudicium renouan¬
dum dirigitur. & nisi manifesta sibi officiant crimina
suae red di ecclesiae precipitur : quanto magis ignatius
qui non a patri archa sed ipse potius existens patrĩ archa
mini me debuit ecdesia propria inimicis & suspectis iu¬
dicibus decernentibus expoliari : Quod quam uis factum
sit multo magis quam athanasius inimicorum soluto i¬
dicio sua oportuerat ab ecclesia recipi : Veniat & facundissim
nr̃ papa gelasius hereti corum expugnator fortissimas.
& quod de constantino politanis more solito tunc egrotan¬
tibus dixit . &iam nunc nobis edisserat .: Quaero in quit tam̃

Expanded text:
solum quia cum vocaretur ad synodum, quod suus inimicus solum quia cum vocaretur ad synodum, quod suus inimicus esset ipse, qui judicabat, clamavit: a sancta Chalcedonensi synodo ad causas illatas sibi examinandas reservatur, et nisi denuo convincatur, recipere ecclesiam propriam judicatur. Quod si Athanasius a patriarcha suo depositus, quia de inimicitia ipsius conquestus est, iterato ad judicium renovandum dirigitur, et nisi manifesta sibi officiant crimina, suae reddi ecclesiae praecipitur: quanto magis Ignatius, qui non a patriarcha, sed ipse potius existens patriarcha minime debuit ecclesia propria inimicis et suspectis judicibus decernentibus exspoliari? Quod quamvis factum sit, multo magis quam Athanasius inimicorum soluto judicio, sua oportuerat ab ecclesia recipi. Veniat et facundissimus noster papa Gelasius, haereticorum expugnator fortissimus, et quod de Constantinopolitanis more solito tunc aegrotantibus dixit, etiam nobis edisserat: Quaero, inquit, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tũm. Cretenses semꝑ mendaces male bestiae: uentres
cupidi : & iterum in actibus apłorum cum dedõ dixis¬
nus sumus :Num quid ideo &iam cuncta recipienda sunt
quae cum his pariter sunt prolata: Ait autem praccdio¬
tus canon: qm multi ecclesi asticum ordinem confundere
ac sub uertere uolentes. amore in imicitiae & calum niose
causas quasdam contra dispensatores ecclesiarum hortho¬
dexos epis copos confingunt. nihil aliud quam fedare sacer¬
ficere c̃onantes. propter quod placuit scȩ synodo episcopo¬
rum qui constantinopolim concurrerunt nes ine discus¬
sione admittantur accusatores. nec omnibus prȩcipiatur
accusationes facere contradis pensatores ecclesiarum:
Veniamus ergo & ad scãm chalcedonensem synodum & qd
nobis de athanasio perrhenorum ep̃o referat audiamus
Is enim antistes testio euocatus ad synodum quia non occur¬
rit a patri archa suo canonice condem natus extiterat : Sed

Expanded text:
tum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres tum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri, cupidi. Et iterum in Actibus ap sumus : nunquid ideo etiam cuncta recipienda sunt, quae cum his pariter sunt prolata? Ait autem praedictus canon: Quoniam multi ecclesiasticum ordinem confundere ac subvertere volentes amore inimicitiae, et calumniose causas quasdam contra dispensatores ecclesiarum orthodoxos episcopos confingunt, nihil aliud quam foedare sacerficere conantes: propter quod placuit sanctae synodo episcoporum, qui Constantinopolim concurrerunt, ne sine discussione admittantur accusatores, nec omnibus praecipiatur accusationes facere contra dispensatores ecclesiarum. Veniamus ergo et ad sanctam Chalcedonensem synodum, et quid nobis de Athanasio Parrhenorum episcopo referat, audiamus. Is enim antistes tertio evocatus ad synodum, quia non occurrit, a patriarcha suo canonice condemnatus exstiterat: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum omnium nullus ꝑsonam legitĩmorum iudicum ha¬
bere sine dubio poterit ueł accusatorum in omnib: dumtax¬
at negotus. Quae singillatim dõ docente ac sum matim
omnia ita sehabere monstrare conabimur.: Igitur quia sus¬
pecti & in imici iudices eẽ. non debeant & ipsa ratio dic tat
e plurimis probatur exemplis : Nam quid gratius & amabili¬
us dare quis in imicopotest quam si ei ad imp&endum commi¬
serit quem ledere forte uoluerit: Q uod prouide constanti¬
no politana synodus canonum suorum sexto dinoscitur pro¬
hibere kapitulo Quod tamen non apud nos inuenitur
sed apud uos haberi perhib&ur : Uerum nouimus nos
apostolicis imbuti documentis &iam sentenatus uti
paganorum quanto magis xp̃ianorum atq: catholicorũ
& contra ipsos quorum nec uitam sequimur nec mentẽ
erroneam imitamur: Deniq: apostolus paulus delibris
paga norum aliqua in suis scripeis posuit. ut est illud adti¬

Expanded text:
Quorum omnium nullus personam legitimorum judicum haQuorum omnium nullus personam legitimorum judicum habere sine dubio poterat, vel accusatorum in omnibus duntaxat negotiis: quae sigillatim Deo docente, ac summatim omnia ita se habere monstrare conabimur. Igitur quia suspecti, et inimici judices esse non debeant, et ipsa ratio dictat, et plurimis probatur exemplis. Nam quid gratius et amabilius dare quis inimico potest, quam si ei ad impetendum commiserit, quem laedere forte voluerit? Quod provide Constantinopolitana synodus canonum suorum sexto dignoscitur prohibere capitulo, quod tamen non apud nos inventum, sed apud vos haberi perhibetur. Verum novimus nos apostolicis imbuti documentis, etiam sententiis uti paganorum, quanto magis Christianorum, atque catholicorum? et contra ipsos quorum nec vitam sequimur, nec mentem erroneam imitamur? Denique apostolus Paulus de libris paganorum aliqua in suis scriptis posuit, ut est illud ad Ti
Abbreviated transcription (Latin):
copos sufficere ut negotio terminam inponerent. facerem
quod sapientissimo iudicio iudicaremus : Si autem imatius ut
fertis iam iudicatus erat : quam obrem illum secunđo iudicio
in dipsum: sed in hoo manifeste datur intellgi. Non uos bonã
conscientiam gesssse quando iterato illum adtribunalia con
lia pertraxistis sed quasi non perfecte n q. legitim depo¬
a actoritatis existentium damnationis subicere contendistis
Dicentes uero quod synodice fuerit condemnatus. fortasse
quia non ad didistis canonice. diuinitus actum ẽ : Congrega¬
tio enim malignantium non canon iuste iudicantium illũm
damnationi sub egerat immo uero afflictioni et tribulatio¬
ni subdiderat: & enim illi qui tunc conuenerunt contraiam
dictum uenerabilem uirum. aut sus pecti & ab heri & nudius¬
tertius in imici eius erant : aut ex communicati. aut depositi
aut subiecti ipsius. aut certe iñ ferioris dignitatis extiterunt

Expanded text:
copos sufficere, ut negotio terminum imponerent, faceremus copos sufficere, ut negotio terminum imponerent, faceremus quod sapientissimo judicio judicaremus? Si autem Ignatius, ut fertis, jam judicatus erat, quamobrem illum secundo judicio in id ipsum? Sed in hoc manifeste datur intelligi, non vos bonam conscientiam gessisse, quando iterato illum ad tribunalia concilii concilia pertraxistis: sed quasi non perfecte, neque legitime depoauctoritatis existentium damnatione subjicere contendistis: dicentes vero quod synodice fuerit condemnatus, fortasse quia non addidistis canonice divinitus actum est. Congregatio enim malignantium, non canon juste judicantium illum damnationi subegerat, imo vero afflictioni et tribulationi subdiderat. Etenim illi, qui tunc convenerunt contra jam dictum venerabilem virum, aut suspecti, et ab heri et nudiustertius inimici ejus erant, aut excommunicati, aut depositi, aut subjecti ipsius, aut certe inferioris dignitatis exstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
solum modo ꝑficiendum uerum dehoc nos respondisse suf¬
ficiat nontam in iuriam linguae defendere proatranttis
quam mutate mentis urãe in constantiam exaggerantes:
C& erum dicitis non ideo ad nosmisisse uos. ut secundum iu¬
dicium igatius sustiner& : ad quod ueraciter responde¬
mus ideõ uos misisse procul dubio qui a posterior hoc ꝓbat
euentus nisi eum uoluis secis nec id fieri siner&is. immonos
ut uerius dicatur non id eo misimus ut interim quod lib&
us diligenter in uestigata & adliquidum reꝑta iuxta illud
beati ĩob dicentis causam quam nesciebam diligentissime inues¬
tigabam plena nobis ac in cunc tanti relatione patescer& no¬
que demum iuxta sacros canones missorimmr̃orum relatio¬
nibus certificati sid ecerneremus mittendos eẽ qui prȩsentes
cum epis copis iudicarent habentes nram auctoritatem a quo
destinarentur : ess& in nr̃o arbitrio : siuero crederemus enis¬

Expanded text:
solummodo perficiendum. Verum de hoc nos respondisse sufsolummodo perficiendum. Verum de hoc nos respondisse sufficiat, non tam injuriam linguae defendere procurantes, quam mutatae mentis vestrae inconstantiam exaggerantes. Caeterum dicitis non ideo ad nos misisse vos, ut secundum judicium Ignatius sustineret, ad quod veraciter respondemus: ideo vos misisse procul dubio, quia posterior hoc probat eventus. Nisi enim voluissetis, nec id fieri sineretis. Imo nos, ut verius dicatur, non ideo misimus, ut interim quodlibet us diligenter investigata, et ad liquidum reperta, juxta illud beati Job dicentis: Causam quam nesciebam, diligentissime investigabam, plena nobis ac incunctanti relatione patesceret; sicque demum juxta sacros canones missorum nostrorum relationibus certificati, si decerneremus mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicarent habentes nostram auctoritatem, a quo destinarentur, esset in nostro arbitrio; si vero crediderimus epis
Abbreviated transcription (Latin):
linguam appellatis miscentes quasiminus decori ur̃o faci¬
tis si hac &iam nonbene ac extoto intellecta in uris obse¬
quiis ac officiis non utamini: Qui escite igitur uos nuncupa¬
re romanorũ imperatores : qm secundũm uram̃ sententiã
barbari sunt quorum uos imperatores eẽ asseritis: Roma¬
ni quippe hac lingua quam barbaram uos & serthicam uo¬
catis utuntur:. Quie scite iam ut pote tantȩ detestationis dic¬
tionem in ur̃o palatio memorare : & ad huc si pleniter illã
execramini : &iam ab ecclesiis ur̃is remouere satagite Isti¬
usenim dictione linguae constantinopolitana erole stor
uscuonem a postolitam & euangelicam in stationib fent
mn itu sr tetare si eq demium greco sermone propt̃ grecos
utiq ipsas lectiones pronuntiare ⁊ sed quia tantum hacos
impiolas ecelesiae constantinopolita ne hactenus defuisse
putatur ut tota ibidem nequitia suppleatur hoc restat a uob

Expanded text:
linguam appellatis, miscentes, quasi minus decori vestro facilinguam appellatis, miscentes, quasi minus decori vestro facitis, si hac etiam non bene, ac ex toto intellectu in vestris obsequiis, ac officiis non utamini. Quiescite igitur vos nuncupare Romanos imperatores; quoniam secundum vestram sententiam barbari sunt, quorum vos imperatores esse asseritis. Romani quippe hac lingua, quam barbaram vos et Scythicam vocatis, utuntur. Quiescite jam utpote tantae detestationis dictionem in vestro palatio memorare, et adhuc si pleniter illam exsecramini, etiam ab ecclesiis vestris removere satagite. Istius enim dictione linguae Constantinopolitana Ecclesia lectionem apostolicam et evangelicam in stationibus fertur primitus recitare: sicque demum Graeco sermone propter Graecos utique ipsas lectiones pronuntiare: sed quia tantum haec impietas Ecclesiae Constantinopolitanae hactenus defuisse putatur, ut tota ibidem nequitia suppleatur: hoc restat a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
des adorent in eo ipso quo uerum dm̃ colit lingua latina quan¬
tum barbaram uel scrthicam linguam antẽcedat a gnoscitur:
Tumn uero suideo linguam latinam barbaram dicitis qm̃ illam non
intebbans uos considerate quia ridiculum ẽ uos appellare ro¬
manon imperatores & tamen linguam non nosse romana
Adextremum autem siam saepẽ nominatam linguamade
barbaram nuncupatis qm̃ a trans latoribus in grecam dictio¬
nem mutata barbaris mos generat non linguae latinȩ sed
culpa est ut opinamur in terp̃tum. qui quando necesse est
non sensum esensu sed uiolenter uerbum edere conatur
e uerbo: ece enim in principio epistolȩ ur̃ȩ imperatorem
uos nuncu pastis romanorum & tamen romanam linguam
barbaram appellare non ueremini : ecoe cotidie im̃ mo ue¬
ro in precipuis festiuitatibus inter grecam linguam uelu¬
t quid dam pr&iosum hano quam barbaram & scrthicam

Expanded text:
des adorent, in eo ipso quo verum Deum colit lingua Latina, quandes adorent, in eo ipso quo verum Deum colit lingua Latina, quantum barbaram, vel Scythicam linguam antecedat, agnoscitur. Jam vero si ideo linguam barbaram dicitis, quoniam illam non intelligitis, vos considerate quia ridiculum est vos appellari Romanorum imperatores, et tamen linguam non nosse Romanam. Ad extremum autem, si jam saepe nominatam linguam ideo barbaram nuncupatis, quoniam a translatoribus in Graecam dictionem mutata, barbarismos generat, non linguae Latinae, sed culpa est, ut opinamur, interpretum, qui quando necesse est non sensum e sensu, sed violenter verbum edere conantur e verbo. Ecce enim in principio epistolae vestrae imperatorem vos nuncupastis Romanorum, et tamen Romanam linguam barbaram appelare non veremini. Ecce quotidie, imo vero in praecipuis festivitatibus inter Graecam linguam veluti quiddam pretiosum hanc quam barbaram et Scythicam
Abbreviated transcription (Latin):
in epła ur̃a barbaram & scrthicam appellantes: ad iniuriam eius
qui fecit eam : Omnis enim operis derogatio : ad opificis redundat
in iuriam : O furorem qui nec linguae nouit parcere quã ds̃ fecit
& quae inter c&eras in nomine ñi hortante apło confit&ur
atq greca intitulo dni areliquis discr&a insignem principa¬
tum tenens omnib: nationibus prȩdicat ih̃m nazarenum ra¬
gem iuda eorum : quem titulum multiuida eorũ corrumpere
uoluerunt sicut uos nunc huius celeberrime linguar temp¬
tatis insigne deftruere : sed minime potuerunt: scriptum
quippe diuinitus in libro psalmorũ faerat. necorrum pastitu¬
u in seripti onem : uel quia xp̃ian sunt quorum linguã barba¬
ram uel sesthicam appellatis gloriam uram quare non
pudeat obstu pescimus Cum enim barbari om̃s & seythȩ ut in sen¬
sata animalia uiuant. dm̃ uerum nesciant: ligna autem & lapi¬

Expanded text:
in epistola vestra barbaram et Scythicam appellantes ad injuriam ejus in epistola vestra barbaram et Scythicam appellantes ad injuriam ejus qui fecit eam; omnis enim operis derogatio ad opificis redundat injuriam. O furorem! qui nec linguae novit parcere, quam Deus fecit, et quae inter caeteras in nomine Domini hortante Apostolo; Confiatque Graeca in titulo Domini a reliquis discreta, insignem principatum tenens omnibus nationibus praedicat Jesum Nazarenum regem Judaeorum quem titulum multi Judaeorum corrumpere voluerunt, sicut vos nunc hujus celeberrimae linguae tentatis insigne destruere, sed minime potuerunt; scriptum quippe divinitus in libro psalmorum fuerat : Ne corrumpas tituli inscriptionem, vel quia Christiani sunt, quorum linguam barbaram, vel Scythicam appellatis, gloriam vestram, quare non pudeat, obstupescimus. Cum enim barbari omnes et Scythae, ut insensata animalia vivant, Deum verum nesciant, ligna autem et lapi
Abbreviated transcription (Latin):
pari pietate clamant : Vos autem quasi non mansu&udinis & reueren¬
tiae sed solius imperiieorum heredes effecti & in causa pi&atis
illos imitari nolentes. prȩcepisse iussisse ac imperasse uos ut
quos dam subiectorum nr̃orum ad uos mitte remus asseritis: & hoc
ipsum uos quidem egisse. nescimus cuius insagationibus fascinati
& obliuieni traditi dicitis. porro factum a uobis nulla recorda¬
tione recolimus : Nusquam enim nobis talequid iussissesei falli¬
mur hac tenus reminiscimur. Nusquam uos adtantam cesedem
beati p&ri apostolorum principis irre uerentiam deuenisse cog¬
uos nobis sed potius obsecrasse atq: rogasse nos omnino repperi¬
mus : in quodatur intelligi cum nunc aliter perhibeatis. aut uos
oblitos eorum fuisse quae ante a miseratis. aut certe penituisse
prohis quae humiliter p&iueratis : Intantam uero furoris habun¬
dantiam prorupistis: ut linguae latinȩ in iuriam irro gar&is. hane

Expanded text:
pari pietate clamant. Vos autem quasi non mansuetudinis et reverenpari pietate clamant. Vos autem quasi non mansuetudinis et reverentiae, sed solius imperii eorum haeredes effecti, et in causa pietatis illos imitari nolentes praecepisse, jussisse, ac imperasse vos, ut quosdam subjectorum nostrorum ad vos mitteremus, asseritis: et hoc ipsum vos quidem egisse nescimus, cujus instigationibus fascinati, et oblivioni traditi dicitis: porro factum a vobis nulla recordatione recolimus; nusquam enim nobis tale quid jussisse vos hactenus reminiscimur, nusquam vos ad tantam circa sedem beati Petri apostolorum principis irreverentiam devenisse cogvos nobis, sed potius obsecrasse, atque rogasse nos omnino reperimus. In quo datur intelligi, cum nunc aliter perhibeatis, aut vos oblitos eorum fuisse, quae antea miseratis, aut certe poenituisse pro his, quae humiliter petiveratis. In tantam vero furoris abundantiam prorupistis, ut linguae Latinae injuriam irrogaretis, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
eccebene : sinautẽ minime conuenerint : iterum cum omni hum anitate
eos aduos dirigemus: & post pauca : inuitare enim & rogare possumus
adomnem emendationem & unitatem omnium xp̃iãnorum. necessi¬
tatem uero inferre nullatenus uolumas Non hoc alius constantinus
& herene augusti dicunt qui ad hadrianũ papam scribentes aiunt: Ro¬
gamus uram paternam beatitudinem magis quidem dñs ds̃ rogat qui
uult om̃s saluos fieri & in agnitionem ueritatis uenire : ut d& senpsã
& nullã tarditatem faciat : & ascendat huc : & paulo post: si non potue¬
rint in quiunt ascenderȩ huc : eligat uiros p̃tiosissimos & dirigat una
cum syllabis & c&era : Dim p̃r : saltem nuno non agoscitis quam apri¬
orum imperatorum pi&ate in hacre differatis & quam uox ur̃a ab
eorum discrepat diuinitus in spirata modestia illi quippe p&imus.
in uitamus. acrogamus ecce sparsim ad sedis a postolice prȩsules sed

Expanded text:
ecce bene: sin autem minime convenerint, iterum cum omni humanitate ecce bene: sin autem minime convenerint, iterum cum omni humanitate eos ad vos dirigemus. Et post pauca: Invitare enim et rogare possumus ad omnem emendationem, et unitatem omnium Christianorum, necessitatem vero inferre nullatenus volumus. Non hoc alius Constantinus, et Irene Augusti dicunt, qui ad Adrianum papam scribentes, aiunt: Rogamus vestram paternam beatitudinem, magis quidem Dominus Deus rogat, qui vult omnes salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire, ut det seipsam, et nullam tarditatem faciat, et ascendat huc. Et paulo post: Si non potuerit, inquiunt, ascendere huc, eligat viros pretiosissimos, et dirigat una cum syllabis, etc. O imperator, saltem nunc non agnoscitis quam a priorum imperatorum pietate in hac re differatis, et quam vos vestra ab eorum discrepet divinitus inspirata modestia? Illi quippe: Petimus, invitamus, ac rogamus, ecce sparsim ad sedis apostolicae praesules, sed
Abbreviated transcription (Latin):
alloquendam : inuitantes atq rogantes ut ꝓfirmitate statu nr̃i impe¬
rii & ernã diuinitatẽ tua scitas dep̃c&ur : Non hoc dix̃ iustimanus
quidiõ scõpapae iohanni &iam ꝓmulgatis legib: id int̃serens. p&imꝰ¬
qr̃m paternum affectumut uris ad nos destinatis litteris mani¬
nat : & rursus: p&imus inquit uram beatitu dinem orare ꝓnobis. & di no¬
bns ad qui rere ꝓuidentiam : Non hoc dicit constantinꝰ quidono pape scri¬
bens &iam iurando benignitatẽ & hon orẽ circa sedem ex hib& a postoli¬
cam in his uerbis : per dñm inquiens omni potentẽ non est apud nos par¬
tis cuius lib& fauor sed equa litatem utrisq pastibus conseruabimus
Nulla tenus necessitatem facientes in quocumq fapitulo eis qui a uobis
dirigunt᷑ quo quomodo sed & omni honore cum comp&enti munificen¬
tia & susceptione dignos eos habebimus: & si quidem utriq: conuenerint :

Expanded text:
alloquendam, invitantes atque rogantes ut pro firmitate et statu nostri impealloquendam, invitantes atque rogantes ut pro firmitate et statu nostri imperii aeternam divinitatem tua sanctitas deprecetur. Non hoc dixit Justinianus, qui dicit sancto papae Joanni, etiam promulgatis legibus id interserens. Pum paternum affectum, ut vestris ad nos destinatis litteris, maninat. Et rursus: Petimus, inquit, vestram beatitudinem orare pro nobis, et Dei nobis acquirere providentiam. Non hoc dicit Constantinus, qui Dono papae scribens etiam jurando benignitatem, et honorem circa sedem exhibet apostolicam in his verbis: Per Deum, inquiens, omnipotentem, non est apud nos partis cujuslibet favor, sed aequalitatem utrisque partibus conservabimus, nullatenus necessitatem facientes in quocunque capitulo eis, qui a vobis diriguntur quoquomodo, sed et omni honore cum competenti munificentia, et susceptione dignos eos habebimus: et si quidem utrinque convenerint,
Abbreviated transcription (Latin):
sint haec quaede multis partim commemorauimus non iã
uerum ẽ illud quod dicitur a sexta synodo non nos meru
isse suscipere quod nunc a uobis ipsimeruimus : Prȩterea
scripsistis iussis seuos quos dam qui sub nobis existunt mitti
aduos : quod longe ẽ. apiorum imperatorum affectu quorũ
sicut locum tenetis . utinam ita & pi&atem sec temini. quod
longe inquam ẽ a principibus sedis a postolicȩ reuerentiã
obseruantibus non quippe hoc dicit honorius. qui reuerendo
prȩsuli bonefacioscribit dicens P&imus uti cotidianis oratio¬
nibus a posto latus tuus studiũ ac uotũ suum circa salutem atq
imperium nrm̃ dign&ur impendere : Non in quam hoc dix ualen¬
tiniani & marciani piadualitas ad beatum papam leonem scri¬
bens: Q tuam inqui ens scĩ tatẽ principatũ in episcopatu diuinȩ
fidei possidentem sacris litteris in principio iustum credimꝰ

Expanded text:
sint haec, quae de multis partim commemoravimus, non jam sint haec, quae de multis partim commemoravimus, non jam verum est illud, quod dicitur, a sexta synodo non forte, nos, HARD. meruisse suscipere quod nunc a vobis ipsi meruimus. Praeterea scripsistis jussisse vos quosdam, qui sub nobis existunt mitti ad vos, quod longe est a piorum imperatorum affectu, quorum sicut locum tenetis, utinam ita et pietatem sectemini, quod longe, inquam, est a principibus sedis apostolicae reverentiam observantibus. Non quippe hoc dixit Honorius, qui reverendo praesuli Bonifacio scribit, dicens : Petimus uti quotidianis orationibus apostolatus tuus, studium, ac votum suum circa salutem, atque imperium nostrum dignetur impendere. Non, inquam, hoc dixit Valentiniani et Marciani pia dualitas ad beatum papam Leonem scribens: Et tuam, inquiens, sanctitatem principatum in episcopatu divinae fidei possidentem sacris litteris in principio justum credidimus
Abbreviated transcription (Latin):
dignati sunt non est mirum: nouerant enim ꝑ gratiam dĩseni
nũmquam penitus sibi sociaturos. Fuit autem̃ quando nos
sibi sepo sociare temptantes cum magno sunt dedecore &obꝑ¬
brio repulsi & digna constantia anobis & non a constantino¬
politana et desia erebro retunsi: Quan do uero catholici fuer
& pium dogma uel ecclesi asticam correctionem defendere
uoluerunt nrm̃ p̃sidium quae sierunt sicut synodus sub
constantino & herene facta indicat. in cuius initio id ẽ in
fex illã p̃sumptionem qua ex laicis quidam subito tonsoran¬
tur & in eporũ numerũ ex a cerbate ꝓsiliunt dam nauerit
Sidiligenter in qui sieritis profecto inueni&is si tamen
non falsata grecorum more sed sicut a sede missaẽ apłica
penes ecdesiam constantino politanorum hactenus ꝑseuerat
& epistolae diuersȩ sc̃issimis pontificibus. leoni scilic& &
benedicto decessoribus nr̃is misse testantur : Ergo cum ita

Expanded text:
dignati sunt, non est mirum: noverant enim per gratiam Dei se nos dignati sunt, non est mirum: noverant enim per gratiam Dei se nos nunquam penitus sibi sociaturos. Fuit autem quando nos sibi saepe sociari tentantes cum magno sunt dedecore et opprobrio repulsi, et digna constantia a nobis, et non a Constantinopolitana Ecclesia crebro retusi. Quando vero catholici fuerunt, et pium dogma, vel ecclesiasticam correctionem defendere voluerunt, nostrum praesidium quaesierunt, sicut synodus sub Constantino et Irene facta indicat : in cujus initio, id est in fex illam praesumptionem, qua ex laicis quidam subite tonsurantur, et in episcoporum numerum exacervate prosiliunt, damnaverit, si diligenter inquisieritis, profecto invenietis, si tamen non falsata Graecorum more, sed sicut a sede missa est apostolica penes Ecclesiam Constantinopolitanam hactenus perseverat, et epistolae diversae sanctissimis pontificibus Leoni scilicet et Benedicto decessoribus nostris missae testantur. Ergo cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
sarum heres con morbis languentes medicinale remedium non re¬
qui sierint quinpotius medicinam sponte a nobis sibi porreo¬
tam quasi desperati uel quasi cor impenitens gerentes ab ipsis
faucib: ꝓiecerint Dumtantȩ salutis oblate ministros duplici
modo interemerint qm̃ aut pasticipes illos sui erroris.
effectos spiritaliter occiderunt. sicut tempore reuerende
me moriȩ cononis pape contigit qui post sextam synodũ extitit
aut certe corporaliter illos non consentientes sibi necauerunt.
sicuti subuenerabili papagregorio factum .ẽ. ꝗͥ equȩ post sex¬
tam synodum fuit quando ꝓtelo fidei & scarum imaginum
reuerentia religiosiuiri ac dĩ famuli directi in exilium
missi sunt & bona confessione huius mundi finierunt uitam :
Heniq a sexta srnodo imperatores aut heretici aut lic& ꝑ pau¬
u catholici fuerunt ⁊ & heretici quidem simit tere adnõs de¬

Expanded text:
sarum haereseon morbis languentes medicinale remedium non sarum haereseon morbis languentes medicinale remedium non quaesierint: quin potius medicinam sponte a nobis sibi porrectam quasi desperati, vel quasi cor impoenitens gerentes, ab ipsis faucibus projecerint; dum tantae salutis oblatae ministros duplici modo interemerint: quoniam aut participes illos sui erroris effectos spiritaliter occiderunt, sicut tempore reverendae memoriae Cononis papae contigit, qui post sextam synodum exstitit: aut certe corporaliter illos non consentientes sibi necaverunt, sicuti sub venerabili papa Gregorio factum est, qui post sextam synodum fuit, quando pro zelo fidei, et sanctarum imaginum reverentia religiosi viri, ac Dei famuli directi in exsilium missi sunt, et bona confessione hujus mundi finierunt vitam. Denique a sexta synodo imperatores, aut haeretici, aut, licet perpauci catholici: fuerunt et haeretici quidem, si mittere ad nos de
Abbreviated transcription (Latin):
ponsione a nobis illa rimouere satagemus. Verum tamen
quae ad ecdesiae romane iniuriam. quae ad ipsius priuilegio¬
rum imminutionem quae ad sedis apostolicae p̃sulum derogatio¬
nem scripsistis : quanta possumus constantia retundemus. & nullis
terroribus nec ullis detractionibus urĩs repressi quanta possu¬
mus uistute destruere ut pote ueritatis inimica studebimus. Dixis¬
tis enim quod nullus ante cessorum nr̃orum asexta synodo merue¬
rit a uobis quod nos meruis sedi noscimur. Quid tamen meruerim
euidenter nulla tenus indicastis nisi forte litteras p̃catorias hoc
dicto uelitis intelliginos a uobis nunc tantum meruisse suscipere
asexta srnodo ꝓpt̃ aliquod dogma uel disciplinam quam lib& ecle¬
susticam & hoc dicitis. quasi nr̃m fuerit obꝓbrium eo qđ sedẽ a pos¬
tolicam innullo quaerere antedecessores ur̃i dignati fuerint. cum
magis eorũ fuerit dedecus quia ꝑ tot annorum curricula diuer¬

Expanded text:
ponsione a nobis illa removere satagimus. Verumtamen ponsione a nobis illa removere satagimus. Verumtamen quae ad Ecclesiae Romanae injuriam, quae ad ipsius privilegiorum imminutionem, quae ad sedis apostolicae praesulum derogationem scripsistis, quanta possumus constantia retundemus, et nullis terroribus, nec ullis detractionibus vestris repressi, quanta possumus virtute destruere, utpote veritatis inimica, studebimus. Dixistis enim, quod nullus antecessorum nostrorum a sexta synodo meruerit a vobis, quod nos meruisse dignoscimur: quid tamen meruerimus evidenter nullatenus indicastis, nisi forte litteras praedicatorias hoc dicto velitis intelligi nos a vobis nunc tantum meruisse suscipere, a sexta synodo propter aliquod dogma, vel disciplinam quamlibet ecclesiasticam. Et hoc dicitis quasi nostrum fuerit opprobrium, eo quod sedem apostolicam in nullo quaerere antecessores vestri dignati fuerint, cum magis eorum fuerit dedecus: quia per tot annorum curricula diver
Abbreviated transcription (Latin):
audiendum: & siillorum non opera sed dicta facere & obser¬
uaro ub& quanto patius horum quicumq sint ipsi dictaa
monita custodienda sunt & amlectenda : Quid autẽ nos
quod dicit qui dixerit fratri suo fatuȩ reuserit gehennꝰcimis
nos leuitatis nomine lacessendos opinamini uõbis nihił nisi
quod ẽ salubre nihilnisi quod .ẽ do acceptum offerre studen¬
& colaphis cedi & eis quod ad salutem ꝑtin& nihil ominus ex hi¬
bere : Niam & in eorum loco ꝑhabundantiam gratiae dĩ sedemus qui
ꝓpt̃ ueritatem laborantes a constantino politanis sȩpe talia ꝑtuler
qualia nunc nos ferre dinoscimur. quae sufficienter ubio portuni¬
credi : quales a uobis cernimur p̃dicari exemplum sequentes sal¬
uatoris qui cum aiud eis demonium habes audir& : hoc humilit̃
dicens egodemonium non habeo refutauit . Ita quoq nos cum
denobis quae uera non sunt audimus: ueraci acrationabilires¬

Expanded text:
audiendum? Et si illorum non opera, sed dicta facere et obseraudiendum? Et si illorum non opera, sed dicta facere et observare jubet, quanto potius horum, quicunque sint ipsi, dicta et monita custodienda sunt, et amplectenda? Quid autem nos mquod dicit: Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis, nos levitatis nomine lacessendos opinamini: vobis nihil, nisi quod est salubre: nihil nisi quod sit Deo acceptum, offerre studenet colaphis caedi, et eis quod ad salutem pertinet nihilominus exhibere. Nam et in eorum loco per abundantiam gratiae Dei sedemus, qui propter veritatem laborantes, a Constantinopolitanis saepe talia pertulerunt, qualia nunc nos ferre dignoscimur, quae sufficienter ocredi, quales a vobis cernimus praedicari. Exemplum sequentes Salvatoris, qui cum a Judaeis, Daemonium habes, audiret, hoc humiliter dicens: Ego daemonium non habeo, refutavit. Ita quoque nos, cum de nobis, quae vera non sunt, audimus, veraci ac rationabili res
Abbreviated transcription (Latin):
mus qm̃ lic& peccatores & in digni plus tamen deuenturi dñimi
seri cordia quam deurã pi&ate p̃sumimus : Nam sunt multa quas
de iudicio illius homines ignorant quia fortasse quae uos laudatii
ille reprehendit & quae uos rep̃ henditis ille liudabit: Noper
quales sint sacer dotes dñi sed quid dedño loquantur est uobis
miomo perlum a eni dendum i ne inuicaris berti pariapłi uobis ese
at̃ tondendum qui sint : sed quid procorrectioneee÷esuruob sus
ꝑ salate ura satagant: Neq enim illos inferiores dic&as scriqi
N pbari seis sedeñtibus suꝑ cuthedram mox si dequib dñs pcipit
dicens: Quaecumq dixerint uobis facite & obseruatescus dcip
opera eorum nolite facere: Ergo impr considera siillos dixit
udiendos qui suꝑ cathedram morsi sedebant quanto potius
his quisuꝑ cathe dram uel p&ri resident ẽc. existimitis ob¬

Expanded text:
mus, quia, licet peccatores et indigni, plus tamen de venturi Domini mus, quia, licet peccatores et indigni, plus tamen de venturi Domini misericordia, quam de vestra pietate praesumimus. Nam sunt multa, quae de judicio illius homines ignorant: quia fortasse quae vos laudatis, ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Non ergo quales sint sacerdotes Domini, sed quid de Domino loquantur, est vobis magnopere praevidendum. Nec in vicariis beati Petri apostoli vobis est attendendum, qui sint, sed quid pro correctione ecclesiarum, quid pro salute vestra satagant. Neque enim illos inferiores dicetis Scribis et Pharisaeis sedentibus super cathedram Moysi: de quibus Dominus praecepit dicens: Quaecunque dixerint vobis facite et observate: secundum opera vero eorum nolite facere. Ergo, imperator, considera, si illos dixit audiendos, qui super cathedram Moysi sedebant, quanto potius his, qui super cathedram Petri resident, esse existimetis ob
Abbreviated transcription (Latin):
urãs disponite quia dignum non est ut nos iudicemus deos: In qua sen¬
tentia sibi magis ex humilitate quam illis aliquid prestitit exreuer¬
rentia in pensa : Ante eum quippe pagani in republica principes fuer.
qui uerum dm̃ nescientes deos ligeos & lapideos colebant: & tamen
corũ sacerdotibus honorẽ maximũ tribuebant. Quid igitur mi¬
rum sixp̃ianus imp̃r ueridĩ sacerdotes honor& dum pagani ut p̃¬
diximus principes honoremimpendere sacerdotib nouerunt
quidus ligne is & lapideis seruiebant : hȩc ergo non tantum soe¬
aliter quantum generaliter ꝓomnib: asserimus sacerdotibus
m̃ ad huo nescimus quis in tẽrribilidĩ iudicio qualis futurus sit :¬
&enim paulus egregius p̃dicator dicit : Molite iudicare ante
tempus donec ueniãt dñs qui & in luminabit abscondita tenebra¬
tumb& manifestabit consilia condium: hoc tamen breuitor dici¬

Expanded text:
vestras deponite, quia dignum non est, ut nos judicemus deos. In qua senvestras deponite, quia dignum non est, ut nos judicemus deos. In qua sententia sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerant, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid igitur mirum, si Christianus imperator veri Dei sacerdotes honoret, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haec ergo non tantum specialiter, quantum generaliter pro omnibus asserimus sacerdotibus: quoniam adhuc nescimus, quis in terribili Dei judicio qualis futurus sit. Etenim Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. Hoc tamen breviter dici
Abbreviated transcription (Latin):
bis loquamur gregorio : Nam in diuinis eloquiis sacerdotes ali¬
quando dii aliquando angeli uocantur. Nam & ꝑ mosen de eo
qui ad iura mentum dedũcendus ẽ dicitur: applłca illũ ad deos
uidelica ad sacerdotes : & rursum scriptũ ẽ: dus non dȩ trahes scilic&
pcin dotibus : & ꝓphacaait : labia sacerdotis custodiunt scientiã
&legem requirunt exore eius quia angelus dñi exercituum ẽ
Quiđ ergo mirũ sullõs imperialis pi&as honor& quib: in suo elo¬
quio honorẽ tribuens eos aut angelos aut deos ipse &iam appel¬
lat ds : ecdesiastica quoq: testatur hrstoria quia cum piȩ memo¬
riȩ constantino principi scripto oblatȩ accusationes contra ep̃os
fuissent : libellos quidẽ accepit & eosdem qui accusati fuerant
epos conuocans in eorum conspectu libellos quos acceperat incen¬
dit dicens. Vos dii estis a uero dõ consaituti ite & interuos causas

Expanded text:
bis loquamur Gregorio : Nam in divinis eloquiis sacerdotes alibis loquamur Gregorio : Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Nam et per Moysen de eo, qui ad juramentum deducendus est, dicitur: Applica illum ad deos, videlicet ad sacerdotes. Et rursum, scriptum est: Diis non detrahes, scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Quid ergo mirum, si illos imperialis pietas honoret, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accepit, et eosdem qui accusati fuerant, episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit dicens: Vos dii estis, a vero Deo constituti; ite, et inter vos causas
Abbreviated transcription (Latin):
enim sumus illius dequo apłorũ princeps ait. qui cum maledicer&ur non ma¬
ledicebat & cum pater&ur non comminabat᷑. O& alibus enim ueritas lo¬
quitur : si patrem familias behel rebub uocauer̃ . quant o magis domesticos
eius: &rursus eos qui ꝓpt̃ nomen illius ꝑsecutionẽ & maledicta tole¬
raturi erant beatos ẽe ꝓnuntiat dicens. Beati estis cum male dixerint
uobis & ꝑ secuti uos fuerint & dixerint omne malũ aduersum uos men¬
cientes propt̃ me: Vbi ergo teste conscientia ds̃ in causa. ẽ ibi omnino
beatitudo speranda : Qubi mendacium saeuit: ibi conuitia nulla ti¬
menda: sicut ergo nos ꝓpt̃ dm̃ &iam a non uera dicentibus iniurias
nobis illatas aequa nimiter ferimus : ita quoq: oport& piaatem
uram̃ sacerdotib: quales cumq sint : ꝓpt̃ eum cui deseruiunt reueren¬
tiam potius quã in iurias ex hibere ⁊ sed dehis iam cum sco papa uo¬

Expanded text:
enim sumus illius, de quo apostolorum princeps ait: Qui cum malediceretur, non maenim sumus illius, de quo apostolorum princeps ait: Qui cum malediceretur, non maledicebat: et cum pateretur, non comminabatur. De talibus enim Veritas loquitur: Si patremfamilias Beelzebuth vocaverunt: quanto magis domesticos ejus? Et rursus eos, qui propter nomen illius persecutionem, et maledicta toleraturi erant, beatos esse pronuntiat, dicens: Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversus vos mentientes propter me. Ubi ergo, teste conscientia, Deus in causa est, ibi omnino beatitudo speranda: et ubi mendacium saevit, ibi convicia nulla timenda. Sicut ergo nos propter Deum etiam a non vera dicentibus injurias nobis illatas aequanimiter ferimus; ita quoque oportet pietatem vestram sacerdotibus, qualescunque sint, propter eum cui deserviunt, reverentiam potius, quam injurias exhibere. Sed de his jam cum sancto papa vo
Abbreviated transcription (Latin):
& quidoc& bominẽ scientiã. Putas im pr̃ non benefacimus qđ uo sabin iu¬
rus scribentes inchoaueritis nos ab orationibus uosa conuitus mhabos in¬
mo contra primã & magistrã ecdesi arũ omnium loquentes exordiũ fece¬
ritis nos in laudib: & in nomine dñi ad potentiã uram sermonẽ habituri
õs a peruerimus uidemus enimgigantẽ allophilũ contrapueru sem̃ &
citharedũ nrm̃ dauid furore plenũ & blas phemias eructantẽ primo im¬
p&u populodĩ terrorẽ non modicũ intulis se sed ex pecta paululũ & ecce
illũ uidebis in nomine dñi ꝑcussum & aum dicto hymnidico & laudes &
psalmos acorationes dñi maiestati humilit̃ effundente gladiosuo ꝓstratũ:
& quidẽ nos in iurias nobissp&ialit̃ irrogatas & maxime ꝓiustitia labo¬
rantib & aiustitiȩ impugnatoribus ingestas libenter ferimus. discipuli

Expanded text:
et qui docet hominem scientiam. Putas, imperator, non bene facimus? quod vos ab injuet qui docet hominem scientiam. Putas, imperator, non bene facimus? quod vos ab injuriis scribentes inchoaveritis, nos ab orationibus: vos a conviciis in nos, imo contra primam et magistram Ecclesiarum omnium loquentes exordium feceritis; nos in laudibus, et in nomine Domini ad potentiam vestram sermonem habituri os aperuerimus? Videmus enim gigantem allophylum contra puerum sanctum, et citharoedum nostrum David furore plenum, et blasphemias eructantem primo impetu populo Dei terrorem non modicum intulisse. Sed exspecta paululum, et ecce videbis illum in nomine Domini percussum, et jam a dicto hymnidico et laudes et psalmos, ac orationes Domini majestati humiliter effundente, gladio suo prostratum. Et quidem nos injurias nobis specialiter irrogatas, et maxime pro justitia laborantibus, et a justitiae impugnatoribus ingestas, libenter ferimus. Discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
a conuitiis inchoass&is. quã p̃omnib: flagitare supplicit̃ cum ꝑquẽ reges
regnant & legũ conditores iusta decernunt & in auas manucorda sunt re¬
gum & ex quo regnat omnis qui pie regnat & imperat omnis quicidem reg
regum & domino dominantium non repugnat: Dnm̃ uidelic& nr̃m ilm̃
xp̃m aii omnis rationabilis creatura ministrat. nimirũ cui & in sensibi¬
les uenti & mare imperanti oboediunt: Quatinus & labianrã ad annun¬
tiandũ laudẽ suã aperiens dilatatũ quoq os nrm̃ pastudoctrinȩ salu¬
taris ad impleat: & quae ꝑnr̃i apostolatus officiũm̃ aurib uris exter¬
us dicimus ꝑ se quoq: nutu suȩ aspirationis interius mentib ũr̃is
as puras quid uncas sum terra cordis ubin ere erae linguae ꝓsundit᷑ nisi caeles¬
tis roris as ꝑsiene intrinsecus infundat᷑. Osenim ẽ qui incrementus dido

Expanded text:
a conviciis inchoassetis quam prae omnibus fla conviciis inchoassetis quam prae omnibus flregnant, et legum conditores justa decernunt, et in cujus manu corda sunt regum, et ex quo regnat omnis qui pie regnat; et imperat omnis, qui eidem Regi regum et Domino dominantium non repugnat, Dominum videlicet nostrum Jesum Christum, cui omnis rationabilis creatura ministrat: nimirum cui et insensibiles venti, et mare imperanti obediunt, quatenus et labia nostra ad annuntiandum laudem suam aperiens, dilatatum quoque os nostrum pastu doctrinae salutaris adimpleat, et quae per nostri apostolatus officium auribus vestris exterius dicimus, per se quoque nutu suae aspirationis interius mentibus vestris aspiret. Quia incassum terra cordis vomere nostrae linguae proscinditur, nisi coelestis roris aspersione intrinsecus infundatur. Deus est enim, qui incrementum dat,
Abbreviated transcription (Latin):
NIGOLAUS EP̃S SERUUS SERUORŨDI.
TIUM ATQ TRANQUILLISSI MO IMPERATORI MICHA¬
HELI. ADO PROTECIO SEMPER AUGUSTO
roposueramus quidem antequã michahel gloriosus ꝓto¬
spatarius legatus ur̃ romã ueniens epistolã nobis clarita¬
tis urãe d&uliss& : talia uobis scripta ꝑmissos nr̃os quȩ iam & pa¬
rata erant transmittere: qualia gratissimus filius adilecto patreac
dĩ cultoresimperatores ased is apłice p̃sulibus soliti erant susci pere:
at uero p̃fato uiro ꝑueniente epłamq nobis urãe gloriȩ quactotablas¬
phemia tota erat iniuriis plena porrigente : mutata ẽ in luctũ cithara
nr̃a & organũ nr̃m in uocẽ flentiũ qm̃ expectauimus tãquã debonauit
uuas suscepimus autẽ labrus cas ildeoq mutauimus stilum & ostenso
uulneri congrua p̃uidimus adhibere medicamenta : Igitur ad potentiã
uram in spieante dño scripturi nr̃eq mentis affectus industriȩ urẽ rese¬
oportunus nihil aptius. nihil profecto salubrius arbi tramur lic& uos

Expanded text:
NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, tium, atque tranquillissimo imperatori MICHAELI a Deo protecto semper Augusto. Proposueramus quidem, antequam Michael gloriosus protospatharius legatus vester Romam veniens epistolam nobis claritatis vestrae detulisset, talia vobis scripta per missos nostros, quae jam et parata erant, transmittere, qualia gravissimus gratissimus filius a diligente patre ac Dei cultore, imperatores a sedis apostolicae praesulibus soliti erant suscipere. At vero praefato viro perveniente, epistolamque nobis vestrae gloriae, quae tota blasphemiis, tota erat injuriis plena, porrigente, mutata est in luctum cithara nostra, et organum nostrum in vocem flentium. Quoniam exspectavimus tanquam de bona vite uvavulneri congrua praevidimus adhibere medicamenta. Igitur ad potentiam vestram inspirante Domino scripturi, nostraeque menti affectus industriae vestrae reseopportunius, nihil aptius, nihil profecto salubrius arbitramur licet vos
Abbreviated transcription (Latin):
ec clesiã uerũ & iã postea indãpnatio neipsius sicut gesta il¬
lius latrocinalis synodiqͣ: nob ꝑleonẽ illustrẽ asecrẽtismisis¬
tis indicant: Qđnũ quã nisi fallim̾ aliquando fuit ac tũ primi
ac anteomnẽ scripseritis epũm : Hisita p̃libatis sub c̃spectudĩ
pures incereq pi& atẽ urãm dep̃cam᷑ obstestam᷑ ex oramꝰ ut pe¬
titionẽ nr̃am ñ indignant̃ accipiatis. ⁊ Rogamꝰ deniq: at nos
in hac uita potius audiatis dep̃ cantes. quã qͦuod ab sit indiui¬
no iudicio sentiatis ac cusantes: & ideono lit ep̃ cam᷑ rasci siuos
tantũ diligimꝰ ut regnũ qđ tẽporaliter assecutiestis. uelim
uos haberẽperenne. & qui im peratis scdo possitis regnarecam
xp̃o : Nã qua fiducia rogamꝰ illic dĩp̃mia paturi estiscuiꝰhic

Expanded text:
ecclesia, verum etiam postea in damnatione ipsius sicut gesta ilecclesia, verum etiam postea in damnatione ipsius sicut gesta illius latrocinalis synodi, quae nobis per Leonem illustrem a secretis misistis, indicant quod nunquam, ni fallimur, aliquando fuit actum, primi et ante omnes scripseritis episcopum. His ita praelibatis sub conspectu Dei, pure, sincereque pietatem vestram deprecamur, obtestamur, exhortamur, ut petitionem nostram non indignanter accipiatis. Rogamus denique, ut nos in hac vita potius audiatis deprecantes, quam, quod absit, in divino judicio sentiatis accusantes. Et ideo nolite, precamur, irasci si vos tantum diligimus, ut regnum, quod temporaliter assecuti estis, velimus vos habere perenne: et qui imperatis saeculo, possitis regnare cum Christo. Nam qua fiducia, rogamus, illic Dei praemia petituri estis, c