comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pła hos salutandoᷤᷤ cõmonet. nimpham
canorẽ existimas cuiꝰ ⁊ domũ salutat.
⁊am enĩ deuota uidetꝰ fuisse. ut om̃is
instructiones apłi. ⁊ ad om̃iũ ꝓfectum
scͥpte epłe: Id curo etiã laodicensibꝰ e¬
płam hanc legi p̾cep̃. ut ꝑ hanc quiꝰ a¬
gendũ sibi eẽt ad disceret. ⁊ colocenses
ut eoꝵ legerent uixta sensũ supͣdictũ.
Et dicite archippo aide misteriũ quod
susce pisti in dño ut illud impleas p̾po¬
situm illoꝵ ꝑ eos ipsos cõmonet. ut sit
sollicitꝰ de salute illoꝵ. Et quia plebis
cepit regendam eoꝵ eccłam. Ipsa salu
dic̃. memorãs ut in m̃te habeant exitꝰ
eiꝰ quos patiebat᷑ ꝓsalute gentii. ⁊ ta¬
les se p̾berẽt ut cͥonferret egre paci ꝓeis¬

Expanded text:
a hos salutandos commonet, Nympham chariorem existimans, cujus et domum salutat. Tam enim devota videtur fuisse, ut omnis instructiones Apostoli, et ad omnium profectum scriptae epistolae: idcirco etiam Laodicensibus Epistolam hanc legi praecepit, ut per hanc quid agendum sibi esset addiscerent: et Colossenses, ut eorum legerent, juxta sensum supradictum. Et dicite Archippo: Vide ministerium, quod suscepisti in Domino, ut illud impleas. Praepositum illorum per eos ipsos commonet, ut sit sollicitus de salute ipsorum; et quia plebis cepit regendam eorum Ecclesiam. Ipsa salutdicit, memorans ut in mente habeant exitus ejus, quos patiebatur pro salute gentium: et tales se praeberent ut non ferret aegre pati
Abbreviated transcription (Latin):
subic̃ se peccato. Unde ⁊ cham ꝓpt̾ stul¬
ticiam qr risit nuditatẽ patris stulte:
seruus ẽ appellatus. Ostendit gͦ dñis¬
qr ñ uere sũt dñi. s quasi ꝑ imaginẽ.
Corpoꝵ enĩ non animoꝵ sũt dñi. solꝰ
enĩ dñs ⁊ auctor rerũ inuibilis ds̃ tã
corporibꝰ quã animis dñatur. ut hec
consid̾antes iusta abeis exigant ser¬
uitia. Talia enĩ utiq qualia ⁊ a se ex¬
igi uolunt a dño cõmuni. Nam cum
ipsi ñ ut dignũ ẽ dõ seruiant. quẽ nõ
negant om̃iũ potestatẽ hab̾e cuiꝰq
cotidiana dona ꝑministeria creature
humanis usibꝰ exhibi a paribꝰ suis
ñ dicam fribatã grauia exigunt ẜuitia
ut ferri ñ possint. Non ponentes in a¬
nio qr ⁊ ipsi uelint noluit serui sũt.
⁊ uiderint cuiꝰ meriti. Gratiomi in¬
stante uigilantes milla. orantes si¬

Expanded text:
subjicit se peccato. Unde et Cham propter stulsubjicit se peccato. Unde et Cham propter stultitiam, qui arisit nuditatem patris stulte, servus est appellatus. Ostendit ergo dominon vere sunt domini, sed quasi per imaginem: corporum enim, non animorum sunt domini. Solus enim Dominus, et auctor rerum invisibilis Deus, tam corporibus quam animis dominatur, ut haec considerantes, justa ab eis exigant servitia; talia utique, qualia et a se exigi volunt a Domino communi. Nam cum ipsi non ut dignum est, Deo serviant, quem non negant omnium potestatem habere, ejusque quotidiana dona, ministeria creaturae humanae usibus exhiberi; a paribus suis, non dicam fratribus, tam gravia exigunt servitia, ut ferri non possint, non ponentes in animo, quia et ipsi, velint nolint, servi sunt, et viderint cujus meriti. Orationi instate, vigilantes i
Abbreviated transcription (Latin):
hominis qiͣ dispectior. s remunerabit᷑
quasi liber int̾ homines. seruꝰ aũt xͥ.¬
et equũ ẽ serius p̾bete. scientes qd̾ ⁊ uos
dñatirmittigat ⁊ cohibet aĩos illorũ.
ut adhibita consid̾atione humani gene¬
ris animadu̾tant auctorẽ dm̃ ñ ẜuos
⁊ libos s om̃s ingenuos condidisse. S
ħ mundi iniquitate factũ ẽ. ut dũ altꝰ
alteriꝰ fines inuadit. tũc captiuos du¬
cit ingenuos .I. ude ⁊ manu capti dic¬
ti sũt a ueteribꝰ inde mancipia. hic ca¬
sus ⁊ conditio etiã minc apparet. ⁊ alii
redimunt᷑. alii remanet̃ serui. apud
dm̃ aũt hic seruꝰ habetur. qui pecca¬
uerit. Deniq peccati causa cham ser¬
uus audunt. Cui sententie uet̾es ad¬
sensere. ita ut de finirẽt om̃s prudẽtes
ẽẽ lib̾os. stultus aũt om̃s ẽẽ seruos.
Quia prudens abstinet a peccatis. ut
hic ingenꝰ sit qui recta sequit᷑. Ser¬
uus aũ. qui ꝑ stulticie in prudentiam

Expanded text:
hominis quasi despectior, sed remunerabitur hominis quasi despectior, sed remunerabitur quasi liber inter homines. servus autet aequum servis praebete, scientes quod et vodominatu, mitigat et cohibet animos illorum, ut adhibita consideratione humani generis, animadvertant auctorem Deum non servos et liberos, sed omnes ingenuos condidisse. Sed hoc mundi iniquitate factum est, ut dum alter alterius fines invadit, tunc captivos ducit ingenuos; unde et manu capti dicti sunt a veteribus inde mancipia. Hic casus et credimuntur, alii remanent servi. Apud Deum autem hic servus habetur, qui peccaverit. Denique peccati causa Cham servus audivit. Cui sententiae veteres assensere, ita ut definirent omnes prudentes esse liberos; stultos autem omnes esse servos; quia prudens abstinet a peccatis, ut hic ingenvus autem qui per stultitiae imprudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dem exhibeat. quẽ pꝰ mortẽ audit ui¬
dicaturuĩ. Idcucoco in dñi carnał cau¬
sa iustum uult eẽ seruũ ⁊ obsequentẽ.
ut possit ⁊ indĩ rebꝰ ⁊ fideliscẽ et obse¬
quens. Si enĩ in p̾senti idoneꝰ fuerit.
ubi scit nulla eẽ ñ corruptibilia p̾mia qͣnͣ¬
tomagis ꝓpensior erit indĩ deuotione. ꝙͣ
scit fidelib in mortalia daturũ p̾mia:
cipietis retributionẽ hereditatis dñ
yp̃i cui seruitis. Qui enĩ iniq gerit. st̾
in qd̾ gessit iniq. ⁊ ñ est ꝑsonarũ accep¬
tio apud dm̃. Ut ꝓmptos illos inobse¬
quio ⁊ fide faciat. m̾cedem illos bonoꝵ
opum accepturos ꝓmitit adõ in reg¬
no xp̃i. Quod ut ꝓbatum sit ⁊ acceptũ.
sic illos uult obsequi sic̃ dño. a quo mer¬
cedẽ ex pectant. Aut si innq egerit. nõ
solũ hominẽ offendet s ⁊ dm̃ quã ĩ ad¬
missa fraude carnał dñi contẽpsit. Si
aũt bene egerit. ñ erit a pd dm̃ seriuiᷤᷤ

Expanded text:
dem exhibeat, quem post mortem audit judem exhibeat, quem post mortem audit judicaturum? Idcirco in domini carnalis causa justum vult esse servum et obsequentem; ut possit et in Dei rebus et fidelis esse et obsequens. Si enim in praesenti idoneus fuerit, ubi scit nulla esse nisi corruptibilia praemia; quanto magis propensior erit in Dei devotione, quem scit fidelibus immortalia daturum praemiacipietis retributionem haereditatis Domini Christi, cui servitis. Qui enim inique gerit, fert id quod gessit inique: et non est personarum acceptio apud Deum. Ut promptos illos in obsequio et fide faciat, mercedem illos bonorum operum accepturos promittit a Deo in regno Christi. Quod ut probatum sit et acceptum, sic illos cedem exspectant. Aut si inique egerit, non solum hominem offendit, sed et Deum, quem in admissa fraude carnalis domini contempsit. Si autem bene egerit, non erit apud Deum servus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptu difficiles. scientes filiis nũꝙͣ adu
ad iracundiã ꝓuocare filios ur̃os. ne pu¬
sillo animo fiant. Modestos p̾cipit pa¬
tres deb̾e ẽẽ filuis. ne coartati ab eis de
linquant in illos. ⁊ dm̃ offendat̃ quod
nolunt. Ira enĩ inconsid̾ata res ẽintã¬
tum ut aliqñ nec sibi parcat qui nasci¬
tur. Debent enĩ recordani patres q̃a
fuerũt ⁊ ipsi filii. consid̾are aũt filu
qr futuri sũt patres. ut equi librato cõ¬
silio utriꝰq patris.⁊ filii subiecti sĩt et
patres modesti. Serui obaudite poĩa
ñ põt. quã puro corde. occulte᷑ enĩ pͥuid
animoꝵ. sic ⁊ hominibꝰ debere seruire
p̾cepit. Qui enĩ ad ocłmn seruit. in occul
to aliud facit. qui enĩ ex aĩo talis ẽ fori.
qual ⁊ intꝰ Si ergo inħ obsequio fuerit
in minimo fideł est.⁊ inmagno fideli
ẽ. Si eñ ei qui ad p̾sens uindicat fide¬
lis ñ fuerit qͦui infeͬri poterit ut illi fi¬

Expanded text:
temptu difficiles, scientes filii numquam advtemptu difficiles, scientes filii numquam advad iram provocare filios vestros, ne pusillo animo fiant. Modestos praecipit patres debere esse filiis, ne coarlinquant in illos, et Deum offendant; quod nolunt: ira enim inconsiderata res est, intantum, ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur. Debent enim recordari patres quia fuerunt et ipsi filii; considerare autem filii, quia futuri sunt patres, ut aequilibrato consilio utriusque partis, et filii subjecti sint, et patres modesti. Ut non pusillo anon potest, quam puro corde; occulta enim pervidet animorum: sic et hominibus debere servire praecepit. Qui enim ad oculum servit, in oto aliud facit: qui autem ex animo, talis est foris, qualis et intus. Si ergo in hoc obsequio fuerit in minimo fidelis est, et in magno fidelis est . Si enim ei, qui ad praesens vindicat, fidelis non fuerit, qui fieri poterit ut illi fi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ioꝑe totiꝰ conu̾sationis nr̃e nom
diũ iħu laudari ⁊ exaltari hortatur.
It cũ uerba nr̃a carẽt rep̾hensione. ⁊
oꝑa nr̃a bona sunt. magnificetꝰ dñs
iħs: Cuiꝰ magisterio inuituꝑabiless̃
discipli. Tunc enĩ ueras grãs agimus
amꝰ. Mulieres subdite estote uiris.
sic oportet in dño. Ita p̾cipit muliereᷤᷤ
subditas deb̾e ẽẽ uiris. sic̃ mandauit
ds̃ int̾cet̾a dicens ad mulierẽ.⁊ aduir̃
tuũ conu̾satio tua.⁊ ipse tu dñabit᷑.
ut ipso ritu ⁊ disciplina timeat uirũ
suũ quasidñm ex quo cep̃ ẽẽ. Uiri di¬
ligite uxores ur̃as. ⁊ nolite a mari esse
ad illas. Rigorem uirilis legis emol¬
lit. ne potestate qua p̾ualet numiꝰ qͥs
sit in dñatu uxoris. s deb respicere et
affẽctũ quia mulier caro eiꝰ ẽ. ne plus
illã humilians exacerliet ⁊ contrari¬
a cogitet. Filii obedite parentibꝰ ꝑ
tam honorificentiam rependat pa¬
rentiba cuta obsequiũ illoꝵ faciles in cõ¬

Expanded text:
quam in opere totius conversationis nostrae nomen Domini Jesu laudari, et exaltari hortatur; ut cum verba nostra carent reprehensione, et opera nostra bona sunt, magnificetur Dominus Jesus, cujus magisterio invituperabiles sunt discipuli. Tunc enim veras gratias agimus is, sicut oportet, in Domino. Ita praecepit mulieres subditas esse debere viris, sicut mandavit Deus, inter caetera dicens ad mulierem: Et ad virum tuum conversio tua et ipse tui dominabitur ; ut ipso ritu et disciplina timeat virum suum, quasi dominum, ex quo coepit esse. Viri, diligite uxores vestras, et nolite amari esse ad illas. Rigorem virilis legis emollit, ne potestate qua praevalet, nimius quis sit in dominatu uxoris: sed debet respicere ad affectum, quia mulier caro ejus est; ne plus illam humilians exacerbet et contraria cogitet. Filii, obedite parentibus tam honorificentiam rependant parentibus, circa obsequium illorum faciles, in con
Abbreviated transcription (Latin):
ambłare nos int fideles. ⁊ cõloquia
misceri causa conu̾sationis munda¬
ne. Hoc ẽ qd̾ cõmonet. ut cũ sapiã
sit ipsa conu̾satio ꝓpt̾ scandalũ gen¬
tiliũ. ne occasionẽ ꝑ nos accipiãt blaꝰ¬
phemandi. ⁊ incitentꝰ᷑ ad ꝑsequẽdũ
Quid enĩ opꝰ ẽ loqui cum eo quẽ scias
intractabilẽ ⁊ obstinate m̃tis. paratũ
ad contumeliã faciendam:. Idõ ħ mo¬
net. ut oportuno ⁊ loco & tp̃re magistra¬
⁊ modestia religionis u̾ba ꝓmantur.
Aut si ꝑsona talis in medio ẽ que ꝑstre¬
pat reticendũ. Alit̾ enĩ cum potenti¬
bꝰ mnundi. alit̾ cum mediocribꝰ. ⁊ alit̾
cum humilibꝰ ẽ agendũ. Alit̾ iterũ
cũ mansuetis. alit̾ cum iracundis: qͥbꝰ
cedi oportet. hoc ẽ redimere tẽpꝰ. Cum
enĩ insidianti dinicis uerb ⁊ furenti tẽ¬
poris audatia cedis. iniurias infẽsti
tp̃ris lucrũ facis. Nam sie apuad id est
ꝓuocent᷑ ad bonũ. Per strepentibũ
tam̃ ⁊ animosis ad conuitia semꝑ cͤa¬

Expanded text:
ambulare nos inter fideles, et colloquia miscere causa conversationis mundanae, hoc est, quod commonet, ut cum sapientia sit ipsa conversatio propter scandalum gentilium; ne occasionem per nos accipiant blasphemandi, et incitentur ad persequendum. Quid enim opus est loqui cum eo, quem scias intractabilem, et obstinate mentis, paratum ad contumeliam faciendam? Ideo haec monet, ut opportuno et loco et tempore, magistra modestia, religionis verba promantur: aut si persona talis in medio est, quae perstrepat, reticendum. Aliter enim cum potentibus mundi, aliter cum mediocribus, et aliter cum humilibus agendum est. Aliter iterum cum mansuetis, aliter cum iracundis, quibus cedi oportet, hoc est redimere tempus. Cum enim insidianti Dominicis verbis et furenti temporis audaciae cedis, injurias infesti temporis lucrifacis. Nam si caput, id est, provocentur ad bonum. Perstrepentibus tamen et animosis ad convicia semper ce
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis.⁊ pax dĩ exultet incordibus
ur̃is. an qua ⁊ uocati estis in uno corpore.
& grati estote. Quia enĩ om̃iũ maior
ẽ caritas. huic magis studendũ horta
tur. Tunc ⁊ enĩ om̃ia que supͣ ẜuãda
mandauit ad effectũ p̾mioꝵ poterũt
deduci: si duce caritate it̾ ambulent le¬
gis. tota enĩ m̃ te oꝑatur de amore a li¬
quid facit. Y pocrisis ⁊ simulatio nõ ẽ

Expanded text:
unitatis: et pax Dei exsultet in cordibus vestris, in qua et vocati estis in uno corpore: et grati estote. Quia vero omnium major est charitas, huic magis studendum tur. Tunc enim omnia, quae supra servanda mandavit, ad effectum praemiorum poterunt deduci, si duce charitate iter ambulent legis. Tota enim mente operatur, qui de amore aliquid facit. Hypocrisis et simulatio non est
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ accipit. quasi nõ mereat᷑ accedẽ
ad fidẽ xp̃i. Om̃s enim accedentes u¬
nũ fiuint. deleti quid fuerint ⁊ scripti
quid ẽẽ ceꝑuit. ut quia uniꝰ fidei sunt.
in coipso uniꝰ sint ⁊ menti. ut qͦs fides
iungit ñ possint discerni. ꝓpt̾ qd diu̾¬

Expanded text:
dignus excipitur, quasi non mereatur accedere dignus excipitur, quasi non mereatur accedere ad fidem Christi; omnes enim accedentes unum fiunt, deleti quid fuerint, et scripti quid esse coeperunt; ut quia unius fidei sunt, in eo ipso unius sint et meriti, ut quos fides jungit, non possint discerni, propter quod di
Abbreviated transcription (Latin):
barbarꝰ ⁊ scita. seruꝰ ⁊ liber. s om̃ia ⁊
in om̃ibꝰ xp̃s. Nunc abhis ꝓhibet qͦ
minora pͤcata uident᷑. ne forte quia
suꝑiꝰ que grauiora sũt Mortifican
nõ ꝑiclosa ñ fugienda putarentur.
manifẽstata ꝑ nouã legẽ credentibus.
ut similes fiant imaginis eiꝰ quicre¬
auit illos.imago hec in conu̾satioe bo¬
ne uite intelligenda ẽ. sic̃ dic̃ ad corĩ¬
thios in epła pͥma. Quẽ ad modũ porta
uimꝰ imaginẽ eiꝰ qui de terra ẽ: ita¬
⁊ portemꝰ ⁊ imaginẽ illiꝰ qui de celo ẽ
Ipse ẽ gͦ creator hominis. cuiꝰ imagi¬
nem portare nosiubet inscĩtate et bo¬
nis oꝑibꝰ. que de filii dĩ agnitioẽ des¬
cendunt. Nemo enĩ potest bonam
⁊ mundam habe uitam. nͥ habeat cͥ
hanc exhibeat. aquo siñ p̾miũ certe
uł laudẽ expectet. s apd̾ dñi ⁊ laus ꝙ
p̾miũ sꝑantur. qr ñ patit᷑ dĩ iusticia eũ
qui carnis uitla uicerit minime corona¬
ri. In hac itaq agnitione nullꝰ ut in¬

Expanded text:
Barbarus et Scytha, servus et liber: sed omnia et in omnibus Christus. Nunc ab his prohibet, quae minora peccata videntur; ne forte, quia superius quae graviora sunt, mortificandnon periculosa, non fugienda putarentur: manifestata per novam legem credentibus; ut similes fiant imaginis ejus, qui creavit illos. Imago haec in conversatione bonae vitae intelligenda est, sicut dicit ad Corinthios in epistola prima: Quemadmoduvimus imaginem ejus, qui de terra est; ita portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Ipse est ergo creator hominis, cujus imaginem portare nos jubet in sanctitate et bonis operibus, quae de Filii Dei agnitione descendunt. Nemo enim potest bonam et mundam habere vitam, nisi habeat cui hanc exhibeat, a quo si non praemium, certe vel laudem exspectet. Sed apud Deum et laus et praemium sperantur; quia non patitur Dei justitia eum, qui carnis vitia vicerit, minime coronari. In hac itaque agnitione nullus ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Istum aũit solũ sequendũ ꝑ quẽ de uicta
mors ẽ.⁊ reddita resurrectio mortuoꝵ.
Quidam enĩ uidcoꝵ solent iudicare fi¬
deles qd ea que int̾dicta ꝑ moysen sũt
edant de cibis. cũ om̃ia ds̃ munda fẽ¬
cerit. Indigni aũt udicati uiderde hiᷤ
sede ꝓhibiti sũt a melioribꝰ. Solent i¬
cerum rep̾hende nos. qr dies festos coꝵ
sꝑnimꝰ. aut qr initia m̃siũ non obser¬
uamꝰ. Que neomenias uocãt. maxime
aii qd̾ dios salbatoꝵ ñ custodimꝰ. ut o¬
cio ⁊ epulis cũ luxuria transigant᷑. quͦd
magis ad offẽnsam ꝑtinet quã ad grãm.

Expanded text:
istum autem solum sequendum, per quem devicta istum autem solum sequendum, per quem devicta mors est, et reddita resurrectio mortuorum. Quidam enim Judaeorum solent judicare fideles, quod ea quae interdicta per Moysen sunt, edant de cibis, cum omnia Deus munda fecerit: indigni autem judicati Judaei de his edere, prohibiti sunt a melioribus. Solent iterum reprehendere nos, quia dies festos eorum spernimus, aut quia initia mensium non observamus, quae neomenias vocant: maxime autem quod dies sabbatorum non custodimus, ut otio et epulis cum luxuria transigantur: quod magis ad offensam pertinet, quam ad gratiam.
Abbreviated transcription (Latin):
facti sũt.qr cũ hac auctoritate animas
tenerent qr peccauerãt: ipsi inuentis
ampliꝯ peccatores. dũ illũ qui illos nõ
peccando uicerat occider̃. Et sic iuste
expoliati sunt sic̃ dix̃ publice. idẽ ĩcrui¬
ce qd̾ est palã de triũphati a dõ in xp̃o.
Ille enim detriũphatur. qui palã uin¬
citur. aͥ spolia eiꝰ publicant᷑. Ostendit᷑
enĩ om̃ibꝰ ꝓstratꝰ. qui cet̾is insultabat.
Decretaͣ tam̃ qd dic̃. non ẽ hoc qd̾ pa¬
gani facum appellant. Quia illudi
om̃ibꝰ contrariũ adser̃. quia quosdã
dicũt ex hoc felices alios infelices. hoc
enĩ decretũ om̃ibꝰ dic̃ fuisse contran¬
um. sententia enĩ erat cunctis adu̾sa
hominibꝰ. Nemo gͥ iudicet uosmq
bo uł inpotu aut in parte diei festi.
cioni
aut legi subicere nos deb̾e p̾cep̃. Quã ob¬
rem ꝑstrepentes. aut aliquid qd̾ ad fidẽ
xp̃i ñ ꝑtinet susurrantes contẽpnẽdos.

Expanded text:
facti sunt: quia cum hac auctoritate animas facti sunt: quia cum hac auctoritate animas tenerent, quia peccaverant, ipsi inventi sunt amplius peccatores, dum illum qui illos non peccando vicerat, occiderunt. Et sic juste exspoliati sunt, sicut dixit, publice, id est, in cruce; quod est palam detriumphari a Deo in Christo. Ille enim detriumphatur qui palam vincitur, et spolia ejus publicantur; ostenditur enim omnibus prostratus, qui caeteris insultabat. Decretum autem quod dicit, non est hoc quod pagani fatum appellant; quia illud non omnibus contrarium asserunt; quia quosdam dicunt ex hoc felices, alios infelices. Hoc enim decretum omnibus dicit fuisse contrarium; sententia enim erat cunctis adversa hominibus. Nemo igitur judicet vos in cibo, vel in potu, aut in parte diei festi, tioni aut legi subjacere nos debere praecepit. Quamobrem perstrepentes, aut 270 aliquid quod ad fidem Christi non pertinet susurrantes, contemnendos:
Abbreviated transcription (Latin):
tes hinc qui acceꝑant remissa illic te¬
nerentꝰ apd infẽros. Porro aũt ideo
om̃ia delicta concessa sũt. ut resurger¬
ent amortuis. Q uia enĩ ex prcto mors.
sublato peccato: fit resurrectio mortuoꝵ
Q uod quidẽ minime fieri potuiss. ñ pec¬
catum ad fixiss cruci. Dum enĩ nõ peccã¬
do saluator uincit peccatum qd̃ homi¬
nẽ tenebat obnoxiũ. in suꝑ ⁊ occidit᷑ ab
eo innocẽs. sic crucifixit peccatum. Denic¬
tum enĩ peccatũ mortificatũ dr̃. Cruxe¬
nim ñ saluatoris mors ẽ. s peccati. In no¬
cens enĩ sic qui occidit᷑ reos illos fac̾ a qͥ¬
bus occidit᷑. Peccatũ añ principes ⁊ po¬
testates intelligamꝰ: quoꝵ studio pec¬
cauit pͥmꝰ adam. Ad auctores enĩ refe¬
rendum ẽ nom̃ hoc. quoꝵ mortẽ in ex¬
poliatione significauit. Mors enim
ipsoꝵ hec ẽ. quia uicti a saluatore dũ
expoliantur animabꝰ quas tenebant
incaptiuitate. mortificant᷑. Rei enim

Expanded text:
tes hinc, qui acceperant remissam, illic tetes hinc, qui acceperant remissam, illic tenerentur apud inferos. Porro autem ideo omnia delicta concessa sunt, ut resurgerent a mortuis. Quia enim ex peccato mors, sublato peccato fit resurrectio mortuorum: quod quidem fieri minime potuisset, nisi peccatum affixisset cruci. Dum enim non peccando Salvator vincit peccatum, quod hominem tenebat obnoxium, insuper et occiditur ab eo innocens: sic crucifixit peccatum. Devictum enim peccatum, mortificatum dicitur, crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim sic qui occiditur, reos illos facit, a quibus occiditur. Peccatum autem principes et potestates intelligamus, quorum studio peccavit primus Adam. Ad auctores enim referendum est nomen hoc, quorum mortem in exspoliatione significavit; mors enim ipsorum haec est, quia victi a Salvatore, dum exspoliantur animabus, quas tenebant in captivitate, mortificantur. Rei enim
Abbreviated transcription (Latin):
deuotione solliciti sint circa obsequiũ
eiz a quo a diu̾sa mortispena sũt lib̾a¬
ti. Quomodo gͦ donauit nob̃ om̃ia de¬
licta: deleto inquit ꝙy rographo quod
erat adu̾sariũ nob̃. Et quid ẽ delere sb̃¬
iecit dices. ⁊ illud tulit de medio. sic gͦ
deleunt cũ tulit de medio. Sic aũt tu¬
lit de medio. cũ ad̾fix̃ ait cruci. adfĩg̾e
aũ cruci hoc dix̃ eẽ. spoliare principa
tus ⁊ potestates publice. ⁊ decriũpha¬
re illos in xp̃o. Hec sic̃ uidet᷑ obscura s
ac ꝑħ adhibita cura dilucidanda sunt.
hõꝵ ẽ p̾sidiũ dĩ quod ꝑsignificanti. am
diu̾sarum causarũ expouit apłs. Mł¬
ta enĩ acta memorat. ut genꝰ humanũ
ad indulgentiã ꝑueniret. Ut ñ solum
ꝓpria remitteret nob delicta: s ⁊ illud
tolleret peccatum qđ ex ade erat p̾uari¬
catione. qd̃ appłlauit crrographum in
decretis qđ nos amortius surge̾ ñ sine¬
bat. Quia siñ ⁊ ħ tuliss de medio. exeũ¬

Expanded text:
devotione solliciti sint circa obsequium devotione solliciti sint circa obsequium ejus, a quo a diversa mortis poena sunt liberati. Quomodo ergo donavit nobis omnia delicta? Deleto, inquit, chirographo, quod erat adversarium nobis. Et quid est delere, subjecit dicens: Et illud tulit de medio. Sic ergo delevit, cum tulit de medio. Sic autem tulit de medio, cum affixit, ait, cruci. Affigere autem cruci, hoc dixit esse s, et potestates publice, et detriumphare illos in semetipso. Haec, sicut videtur, obscura sunt: ac per hoc adhibita cura dilucidanda sunt. Hoc est praesidium, quod per significantiam diversarum causarum exponit Apostolus. Multa enim acta memorat, ut genus hominum ad indulgentiam perveniret; ut non solum propria remitteret nobis delicta, sed et illud tolleret peccatum, quod ex Adae erat praevaricatione quod appellavit chirographum in decretis quod nos a mortuis resurgere non sinebat; quia si et hoc non tulisset de medio, exeun
Abbreviated transcription (Latin):
pho qd̃ aduersũ nos erat decreti. qd̾
erat contrariũ nob̃. ⁊ illud tulit d̾ me¬
dio ⁊ adfixit cuici exuens pͥncipatus
⁊ potestates ostentauit in auctorita¬
te triũphans illos in ipso. Mortuos di¬
cit gentiles fuisse. Primũ quidẽ quia
erũt. Deinde impietatis peccatorũ
suoꝵ causa indigni erant uita. Idõq
discreuit hos a uideis. quasi qui fuer-¬
int inimici dĩ uniꝰ. Iudei uͦ in uniꝰ
dĩ confessione degentes. adueniente
xp̃o addiscunt miscd̾am dĩ qd expectab¬
ant adiustificationẽ suã. ut in eo quod
subreptũ illis fuerat. qr inpossibile ẽ
ẽẽ sine peccato acciꝑent remissionem.
Unde pꝯcausam gentiliũ inducit u
deos dicẽs donans nob om̃a delicta. ut
ꝑꝯ specialẽ subiceret ⁊ gen̾alem. qr cũc¬
tis donauit om̃ia delicta. S quia sic̃
dic̃ dñs cui plus donatũ fuerit ampliꝰ
debet dilige. Idcuro cõmonet gentes.
ut consid̾antes causas maloꝵ suorui.
⁊ qualẽ grãm acceꝑunt a dõ in xp̃o. tota

Expanded text:
at, decretum, quod contrarium erat nobis: et illud tulit de medio, et affixit cruci, et exuens principatus et potestates, ostentavit in auctoritate, triumphans illos in ipso. Mortuos dicit gentiles fuisse: primum quidem, quiaerunt: deinde impietatis peccatorum suorum causa indigni erant vita; ideoque discrevit hos a Judaeis: quasi qui fuerint inimici Dei unius. Judaei vero in unius Dei confessione degentes, adveniente Christo, addiscunt mysterium Dei, quod exspectabant ad justificationem suam: ut in eo quod subreptum illis fuerat, quia impossibile est esse sine peccato, acciperent remissionem. Unde post causam gentilium inducit et Judaeos, dicens: Donans nobis omnia delicta; ut post specialem subjiceret et generalem; quia cunctis donavit omnia delicta. Sed quia sicut dicit Dominus: Cui plus donatum fuerit, amplius debet diligere : idcirco commonet gentes, ut considerantes causas malorum suorum, et qualem gratiam acceperunt a Deo in Christo, tota
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptisino. qui suꝑ celestia cogitant.
ubisedes ẽ xp̃i. Ubi ds̃ pat̾ filio suo tradi¬
dit dext̾am ut regnet ⁊ uidicet. uidicis
enĩ in sinistra sede non ẽ. Resurrectio
tam̃ duas ht formas. Ut pͥmo auimo
deternis resurgat ad celos. Deinde re¬
cepto corpore. resurgat raptꝰ obuiam
xp̃o. Que sunt sur sũ sapite. nõ ea que
suꝑ t̾ram. Suꝑnoꝵ celoꝵ qui et̾ni sũt
habitada nos pet̾e exhortat᷑. Abhis ãt

Expanded text:
in baptismo, qui supercoelestia cogitant, in baptismo, qui supercoelestia cogitant, ubi sedes est Christi, ubi Deus Pater Filio suo tradidit dexteram, ut regnet et judicet; judicis enim in sinistra sedere non est. Resurrectio tamen duas habet formas, ut primo anima de terris resurgat ad coelos, deinde recepto corpore, resurgat raptus obviam Christo. Quae sunt sursum, sapite, non ea quae super terram. Supernorum coelorum, qui Aeterni sunt habitacula, nos petere exhortatur: ab his a
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑna. aut t̾rena colentes excidant
a suꝑnis celestibꝰ. ⁊ obsint corpori cuius
turã. Hinc enĩ grauati ñ poter̃ sursum
iungi capiti suo ut restaurentꝰ m illoh¬
onorati effecti: quasi p̾ma parte corpo¬
ris truncati. totos se dantes mundo ad
sensũ carnis explendũ. Signa enim
carnalis sensꝰ traditio humana ẽ. Que
ħ dic̃ sufficere qd̾ carnis tradidit ꝓui¬
dentia. Rationẽ enim uidetꝰ hab̾e sapi¬
entie iuxta carne. quia exelem̃tis est
om̃is corporał natiuitas. Ac ꝑ ħ nõ eẽ
in congruũ inquiunt his inclinan. qͦ¬
rum gubnacłis humanũ regit᷑ genꝰ
ut his se subiciat que uidet mũdi la¬
rissima. Nec requir̃ debe sp̃alia. quia
his solis inquiunt ducib ꝯ uti concessũ
ẽ. Et ꝑ hanc rationẽ negligunt aucto
rẽ. Si enĩ consurrexistis cũ xp̃o que st̃¬
sursũ querite ubi xp̃s ẽ ad dextam dĩ
sedens. Hos cũ xp̃o resurrexisse adsenis

Expanded text:
ad superna: aut terrena colentes excidant ad superna: aut terrena colentes excidant a supernis coelestibus, et obsint corpori, cujusturam. Hinc enim aggravati non poterant sursum jungi capiti suo, ut restaurentur in illo honorati effecti: sed quasi prima parte corporis truncati, totos se dantes mundo ad sensum carnis explendum. Sagina enim carnalis sensus traditio humana est, quae hoc dicit sufficere, quod carnis tradidit providentia; rationem enim videtur habere sapientiae, juxta carnem, quia ex elementis est omnis corporalis nativitas: ac per hoc non esse incongruum inquiunt his inclinari, quorum gubernaculis humanum regitur genus, ut his se subjiciat, quae videt mundi clarissima: nec requiri debere spiritualia; quia his solis, inquiunt, ducibus uti concessum est, et per hanc rationem negligunt auctoIII. Si enim consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens. Hos cum Christo resurrexisse asserit
Abbreviated transcription (Latin):
homine carnaliꝰ transire ñ poterit. Nle
doctrinas hominui. Prohibet omni¬
colant ne ad̾sentiant. ne cogitẽt. quia
que ꝓmutunt corruptionis sũt. usus
enĩ culture ipsoꝵ interitũ generat. qr
p̾cepta ⁊ doctrine ñ dĩ s hominum¬
sunt. in quibꝰ nlła spes ẽ. Quippe cũ ad¬
uersus creatorẽ inuenerit hec error hu¬
manusait ꝓhibens ab uniꝰ dĩ fide mul¬
toꝵ dõꝵ suꝑsticionẽ inducat. Que sũt
rationẽ quidẽ habentia sapientie simu¬
latione religionis ⁊ humilitate animi
aduexationẽ corporis ñ in honore aliqͦ.
ad saturitatẽ ⁊ diligentiã carnis. Hinc
se sapientie rationẽ habe putant. qui
traditiomi humane nom̃ religionis ad¬
plicant. Ut religio appellet᷑ cum sit sa¬
crilegiũ. qr qđ contra auctorẽ ẽ. sacrilega
mente inuentũ est. Nom̃ gͦ fingit. ut
falsa que sũt possit uera ad serere: ⁊ hu¬
manas m̃tes int̾ra humiliat. ne se erigãt

Expanded text:
homine carnalia transire non poterit. His homine carnalia transire non poterit. His doctrinas hominum; colant, ne assentiant, ne cogitent quia quae promittunt, corruptionis sunt. Usus enim et cultura ipsorum interitum generant; quia praecepta et doctrinae non Dei, sed hominumsunt, in quibus vana spes est: quippe cum adversus Creatorem invenerit haec error humanus; ut prohibens ab unius Dei fide, multorum deorum superstitionem inducat. Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae simulatione religionis, et humilitate animi ad vexationem corporis, non in honore aliquo ad saturitatem et diligentiam carnis. Hinc se sapientiae rationem habere putant, quia traditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, cum sit sacrilegium; quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Nomen ergo fingit, ut falsa quae sunt, posset vera asserere; et humanas mentes in terra humiliat, ne se erigant
Abbreviated transcription (Latin):
in ħ mundo decernitis: om̃is qui
baptizatur in xp̃o: moritur mũdo.
Cunctis enĩ suꝑsticionũ erroribꝰ ab¬
renuntiat. ut solã colat fidem xp̃i.
Amotis enĩ que naturali iusticie
accedunt relinquit᷑. disciplina data a
A aoritur aũt his quibꝰ subiectꝰ fue¬
cantur homo ⁊ elem̃toꝵ cultura. Mũ¬
dum enĩ dicens. errorẽ camis signifi¬
cat. O m̃e qd̾ uidetur. carni deputat᷑.
cõpactꝰ mundus ẽ neq errores quos
humana adinuenit traditio diliga¬
ut corpori suo nos sociaret exꝑditis. Q
gͦ consepulti sunt xp̃m mortui sũt e¬
lem̃tis ut nichil curẽt ex his. suꝑna e¬
nu didicerũt tenenda. que possunt
uitã dare ꝑpetuã. Hec enũ nec p̾sentẽ
dant.⁊ inpediunt ne adp̾hendat̾ fu¬
tura. Qui aũt pꝰ baptisiũ. ambige̾t
de aliquibꝰ. putans quedã de ueteribꝰ
ueneranda. uuuere se ostendit elem̃¬
cis que decerint colenda. aut dubitat
contẽpnenda. hic remanebit infra cir¬
culos mundi alienꝰ a dõ. qr uet̾i indutꝰ

Expanded text:
in hoc mundo decernitis? Omnis qui baptizatur in Christo, moritur mundo; cunctis enim superstitionum erroribus abrenuntiat, ut solam colat fidem Christi. Amotis enim quae naturali justitiae accedunt, relinquitur disciplina data a to: moritur autem his quibus subjectus fuecantur homo et elementorum cultura. Mundum enim dicens, errorem carnis significat; omne enim quod videtur, carni deputatur. compactus mundus est, neque errores, quos humana adinvenit traditio, diligaut corpori suo nos sociaret ex perditis. Qui ergo consepulti sunt Christo, mortui sunt elementis, ut nihil curent ex his. Superna enim didicerunt tenenda, quae possunt vitam dare pristinam. Haec enim nec praesentem dant, et impediunt ne apprehendatur futura. Qui autem post baptismum ambiget de aliquibus, putans quaedam e veteribus veneranda, vivere se ostendit elementis, quae decernit colenda, aut dubitat contemnenda; ita remanebit intra circulos mundi, alienus a Deo, quia veteri indutus
Abbreviated transcription (Latin):
culent᷑ euasisse iram que uent᷑a ẽ repẽ¬
te suꝑ in fideles totiꝰ t̾re. Et tales seinz¬
ipsos p̾beant. ut parere possint p̾cep¬
tis eiꝰ aqͦ a morte scda sunt lib̾ati. Nc̃
uͦ deponite ⁊ uos hec omĩa. irã ⁊ indig¬
nationẽ animi. maliciã. blasphemiã.

Expanded text:
tulentur evasisse se iram, quae ventura est repente super infideles totius terrae, et tales semetipsos praebeant, ut parere possint praeceptis ejus, a quo a morte secunda sunt liberati. Nunc autem deponite et vos omnem iram, indigna
Abbreviated transcription (Latin):
eius sũt. ut ꝓfessio eoꝵ ⁊ natura cõcor¬
det. Alia ẽ tam̃ unago hec ꝙͣ de agni¬
cione saluatoris dic̃ creari. ⁊ alia ima¬
go ad quã factꝰ ẽ pͥmus homo. Ista e¬
nim imago ẽ & infemina cum agnoᷤᷤ¬
cit eũ qui se creauit. ⁊ obtẽꝑans uolũ¬
tati eiꝰ: abstinet a uita turpi ⁊ actu ꝑ¬
uerso. Illa aũt imago in solo uiro est.
sic̃ idẽ dicit in epła ad corinthios pri¬
ma. Hir quidẽ ñ debet uelare caput.
cum sit unago ⁊ gła dĩ. Si aũt ⁊ mu¬
lier ñ uesaret caput. ⁊ ipsa eẽt imago
dĩ. s in congrini erat ut facta uiro so¬
iecta diceretꝰ ẽẽ imago dĩ.Nam ⁊ ĩ ge¬
nesi ita ait. Et fec ds̃ hominẽ. ad uma¬
ginem dĩ fec̾ eum. Ut sic̃ ds̃ unꝰ ẽ: u¬
nuis ab eo fieret homo. Ut quomͦ ex dõ
uno omia: ita ex uno homine om̃e ge¬
nis eẽt suꝑ faciẽ totiꝰ t̾re. Unus igitꝰ
unũ fec̃. qui unitatis eiꝰ hab̾et ima¬

Expanded text:
ejus sunt, ut professio eorum et natura concordet. Alia est tamen imago haec, quam de agnitione Salvatoris dicit creari, et alia imago, ad quam factus est 273 primus homo. Ista enim imago est et in femina, cum agnoscit eum, qui se creavit, et obtemperans voluntati ejus abstinet a vita turpi et actu perverso; illa autem imago in solo viro est, sicut idem dicit in epistola ad Corinthios prima: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Si autem et mulier non velaret caput, esset et ipsa imago Dei. Sed incongruum erat, ut facta viro subjecta, diceretur esse imago Dei; nam et in Genesi ita ait: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum ; ut sicut Deus unus est, unus ab eo fieret homo: ut quomodo ex Deo uno omnia, ita ex uno homine omne genus esset super faciem totius terrae. Unus igitur unum fecit, qui unitatis ejus haberet ima
Abbreviated transcription (Latin):
a libo. Nonutiq in xp̃o in quo om̃s u¬
nũ siit: s in moꝵ feritate. ⁊ ingentis
imanitate. Peiores enĩ hos barbaris
intelligi uoluit anteꝙͣ credant. cũ gre¬
coꝵ libri iusticiã eoꝵ p̾dicet̃ quã duce
natura sequebant. Intantũ ut mag¬
nũ apd̾ eos peccatum futurũ habeat᷑
biles eẽ ceper̃ quã fuerint ante lau¬
dabiles. Post ꝙ enm mulieres eorũ
lege uiri uti cepunt quas amazonas
pͥmit ꝯ ad̾ser̃ appellatas. totam asiam
contra naturã subicientes. sic contigit
ut ⁊ uiri canũ more rabidi efficerent᷑.
immanes. siluestres. inculti plꝰ ꝙͣ bar¬
bari. In tantũ inmutati ut carne hu¬
mana uescenda imbuerent᷑. Qd mnrũ
cũ ⁊ ipsi romani longe alii fuerint ꝙͣ
nũc sunt. Nam ⁊ mulieribꝰ eoꝵ casti¬
tatis causa uini usus in cognitus fuit.
sic̾ nũc aque. Incantũ enĩ iugebat
discipline auctoritas ut subiectum
uas ñ face̾t quod uolebat. Indiumi¬
ni gͦ ut electi dĩ scĩ ⁊ dilecti uiscera mi¬

Expanded text:
o non utique in Christo, in quo omnes unum sunt; sed in morum feritate et in gentis immanitate. Pejores enim hos Barbaris intelligi voluit, antequam credant, cum Graecorum libri justitiam eorum praedicent, quam, duce natura, sequebantur; in tantum ut magnum apud eos peccatum furti habeatur, biles esse coeperunt, quam fuerant antea laudabiles. Postquam enim mulieres eorum lege viri uti coeperunt, quas Amazonas primitus asserunt appellatas, totam Asiam contra naturam subjicientes; sic contigit ut et viri canum more rabidi efficerentur, immanes, silvestres, inculti, plus quam barbari, in tantum immutati, ut carne humana vescenda imbuerentur. Quid mirum, cum et ipsi Romani longe alii fuerint, quam nunc sunt? Nam et mulieribus eorum castitatis causa vini usus incognitus fuit, sicut nunc aquae; in tantum enim vigebat disciplinae auctoritas, ut subjectum vas non faceret, quod volebat. Induimini ergo ut electi Dei, sancti et dilecti, viscera mi
Abbreviated transcription (Latin):
tendant ad suꝑiores celos ad dm̃ om̃iũ
ad orandũ. Quod oꝑa efficit᷑ inimici. ait
semꝑ aĩas suꝑ t̾ras humiliatas detine¬
at ubi se scit semꝑ decelis deiectũ futu¬
rũ iusto iudicio dĩ. religionẽ simulans
cum sit maximũ sacrilegiũ. In flant᷑e
nim motũ p̾uident  stellarũ quas an¬
glos uocat. ñ auctoritate diuina s suꝑ¬
sticione humana que ad nichilũ ꝓfic̾
nͥ ad daninũ. nolentes ten̾e fidem xp̃i qͥ
om̃iũ creator ⁊ dñs ẽ. Eu ipso enĩ om̃s
originẽ habent: quare ⁊ corpoeiꝰ di¬
cuntur. si tam̃ agnoscant eũ. Ad ip̃m
eñ conuersi re edificantur cõpagina¬
ti fĩde ciꝰ submministrante engło adu¬
nantur cuncti quasi mẽbra corporis in
caritate xp̃i at augm̃tum faciant dõ.
Cum enĩ redeunt ad illũ qui perrorẽ
deseruerant illũ minuentes copias
diuiciarũ eiꝰ dũ denegant eiꝰ se esse:
crem̃tum faciunt dõq exꝑditis adqͥ¬

Expanded text:
tendant ad superiores coelos ad Deum omnium tendant ad superiores coelos ad Deum omnium adorandum. Quod opera efficitur inimici, ut semper animas super terras humiliatas detineat, ubi se scit de coelis dejectum semper futurum justo judicio Dei, religionem simulans, cum sit maximum sacrilegium. Inflantur enim motum pervidentes stellarum, quas angelos vocat, non auctoritate divina, sed superstitione humana, quae ad nihilum proficit, nisi ad damnum: nolentes tenere fidem Christi, qui omnium creator et Dominus est. Ex ipso enim omnes originem habent; quare et corpus ejus dicuntur, si tamen agnoscunt eum. Ad ipsum enim conversi reaedificantur, compaginati fidei ejus subministrante Evangelio cunctis quasi membra corporis in charitate Christi, ut augmentum faciant Deo. Cum enim redeunt ad illum, qui per errorem deseruerant illum, minuentes copias divitiarum ejus, dum denegant ejus se esse, crementum faciunt Deo. quia ex perditis acqu
Abbreviated transcription (Latin):
sic data sũt ꝑmoy sen. ut umbra essent
uel fig̾a futuroꝵ. ut apparente ueritate
sigura cessaret. Sic̃ enĩ absente imꝑa¬
tore umago eiꝰ habet auctoritatẽ. p̾sente
ñ ht̃: ita ⁊ hec ante aduentũ dĩi tẽpore suo
obseruanda fuerũt. Pre sente aũt carẽt
auctoritate. Numqͥd aliquis uicẽ dñi
agens. ipso p̾sente dñatur: Si p̾fectoꝵ
uicarii p̾sentibꝰ eis pͥuati sũt. qnͣto ma¬
gis ẜui p̾sente dño etiam ipsi in obseqͥ¬
o debent uid̾i: Nemo uos deuincat uo¬
lens in humilitate anumi ⁊ suꝑsticio¬
ne angłoꝵ ea que uidet extollẽs se fuu¬
stra inflatus m̃te carnis sue. ⁊ ñ tenẽs
caput illud ex quo om̃e corpꝰ ꝑ com¬
pagines ⁊ conuinctiones sub minis¬
sratũ ⁊ ꝯpaginatum. crescit ĩ augmẽ¬
tum dñi. quod suꝑiꝰ sub nomine philo¬
sophie cauendũ monuit. mũc aꝑtiꝰ do¬
cet obseruandũ ab his qui t̾rene sapĩe
studentes hec colenda adser: que obtu¬
tibꝰ adiacẽt uł apparent. ut hoꝵ cultu

Expanded text:
Sic data sunt per Moysen, ut umbra essent, vel figura futurorum, ut apparente veritate, figura cessaret. Sicut enim, absente imperatore, imago ejus habet auctoritatem, praesente non habet; ita et haec ante adventum Domini tempore suo observanda fuerunt, praesente autem, carent auctoritate. Numquid aliquis vicem domini agens, ipso praesente, dominatur? Si praefectorum vicarii, praesentibus eis privati sunt; quanto magis servi, praesente domiio debent videri! Nemo vos decipiat, volens in humilitate animi, et superstitione angelorum ea quae videt, extollens se frustra, inflatus mente carnis suae, et non tenens caput illud, ex quo omne corpus per compagines et conjunctiones subministratum et compaginatum crescit in augmtum Dei. Quod superius sub nomine philosophiae cavendum monuit, nunc apertius docet observandum ab iis, qui terrenae sapientiae studentes, haec colenda asserunt, quae obtutibus adjacent, vel apparent; ut horum dete
Abbreviated transcription (Latin):
tiant celestes ⁊ t̾reni. ut sint eccła. Hoc
ẽ umꝰ fidei si cominus truncati capite
totius corporis .i. a creatore suo se uine¬
ci am̃tia quadã ⁊ uanitate baccant᷑.
Qui ẽprincipiũ pͥmogenitꝰ ex mortu

Expanded text:
tiant coelestes et terreni; ut sint Ecclesia, hoc tiant coelestes et terreni; ut sint Ecclesia, hoc est, unius fidei: si quominus truncati capite totius corporis, id est, a Creatore suo sejuncti, amentia quadam et vanitate bacchantur. Qui est principium, primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsout sint eẽ ceper̃. Idõ aũt que ab ip̃o
facta sũt ꝑipsũ facta dicuntur. qr ad
nita sunt dĩ patris. Erat enĩ in dõqui
ꝓcessit de dõ. ita ut unꝰ eẽt ds̃ ac sic fic
ut neq diminutio sit patris. neq ꝓfec¬
tus filii dũ nascitur. Et ut aꝑtiꝰ tradat
que ⁊ quanta sit potentia filii. ostendit
pͥncipatꝰ. ac potestates: ut ꝑinde om̃i¬
no minꝰ in eo nichil creditur ẽẽ quã ẽ
in patre. ⁊ ipse ẽ ante om̃s. Ante õs sic
est.qr hic solꝰ de patre dõ natus ẽ. de ĩge¬
nita utiq substantia dĩ. Hec aũt uͥtu¬
te eiꝰ quã ꝑ gen̾ationẽ habet a patre
substiter̃. non ut cõmunio eis substã¬
tie sit cum eo. s ex nichilo nutu di pa¬
tris filio agente ceper̃. Et cuncta ipsi
constant. Ipsi constant. qr sine eo nich
sũt. Nisi enim huic fuerint subdita.
errore deuia q̃si fient ꝑditioni obnori¬
a. Et ipse ẽ caput corporis eccłe. Et¬
eccłe caput ẽ xp̃s. si tam̃ om̃s unũ sen¬

Expanded text:
ipso ut sint, esse coeperunt. Ideo autem quae ab ipso facta sunt, per ipsum facta dicuntur; quia ad nita sunt Dei Patris? Erat enim in Deo, qui processit de Deo, ita ut unus esset Deus: ac sic fit, ut neque diminutio sit Patris, neque profectus Filii, dum nascitur. Et ut apertius tradat quae et quanta sit potentia Filii, ostendit Principatus, ac Potestates; ut proinde omnino minus nin Patre. Et ipse est ante omnes. Ante omnes hic est; quia hic solus de Deo Patre natus est, de ingenita utique substantia Dei. Haec autem virtute ejus, quam per generationem habet a Patre, substiterunt; non ut communio eis substantiae sit cum eo, sed ex nihilo nutu Dei Patris Filio agente coeperunt. Et cuncta in ipso constant. In ipso constant, quia sine eo nihil sunt; nisi enim huic fuerint subdita, errore devia, quasi perditioni fient obnoxia. Et ipse est caput corporis Eccleesiae caput est Christus, si tamen omnes unum sen
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ t̾renam ꝑ ꝙͦ solent se duci qui cu¬
piunt prudente̾ iudicari in mundo.
hec argum̃tis ⁊ subtilitate mimitia¬
rũ quorudam cõponitur qͣsi syricas
inuestigau̾it rationes. quedã admix
meris. aliqñ de elem̃toꝵ qualitatibꝰ
⁊ qͣntitatibꝰ ordinata in cuiꝰ dispu¬
tationibꝰ qui ĩciderit. uix ⁊ raro eua¬
det. Detinetꝰ enĩ ueri similibꝰ causis
⁊ com̃ticiis reb nichil tam uerũ esti¬
mans quã conspicit᷑ ⁊ incelligitꝰ me

Expanded text:
dicit terrenam, per quam solent seduci qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Haec argumentis et subtilitate minutiarum quorumdam componitur, quasi physicas inmeris, aliquando de elementorum qualitatibus et quantitatibus ordinata. In cujus disputationibus qui inciderit, vix, et raro evadet. Detinetur enim verisimilibus causis, et commentitiis rebus, nihil tam verum aestimans, quam conspicitur et intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tori suo copulati ꝑ caritatẽ. cũ quo &¬
sepulti sũt in baptismate. resurrexer̃
aũ ꝑ fidem dĩ de quo credunt qd̃ exem¬
plo xp̃i resuscitabit illos ex mortius.
Illic enĩ homo uetꝰ deponit᷑. ⁊ nouus
ad sumitur. Peccatis morit᷑ ut iusti
cie uiuat. elem̃tis ⁊ abrenuntiat ut
xp̃o societ᷑. resurrectionis fute tenens
pignus. exemplũ saluatoris qui resur¬
rexit exmortius. Hec gͥ cõmonet ut ꝑ¬
seuerent in abrenuntiatione pompe
⁊ pͥstigiis sathane. Qui idcrrco elemẽ¬
toꝵ suadet culturã. ut a dõ auocet et
participes apostasie sue uolens effic̾e
homines. quia enĩ sub nomine suo
culturã suadere ñ pot̃. Horret᷑ enim
ipso nomine. sub alteriꝰ nomine suã

Expanded text:
tori suo copulati per charitatem. Cum quo tori suo copulati per charitatem. Cum quo sepulti sunt in baptismate: resurrexerunt autem per fidem Dei, de quo credunt quod exemplo Christi resuscitabit illos ex mortuis. Illic enim homo vetus deponitur, et novus assumitur: peccatis moritur, ut vivat justitiae: elementis abrenuntiat, ut Christo societur, resurrectionis futurae tenens pignus exemplum Salvatoris, qui resurrexit ex mortuis. Haec igitur commonet, ut perseverent in abrenuntiatione pompae et praestigiis satanae. Qui idcirco elementorum suadet culturam, ut a Deo avocet, 269 participes apostasiae suae volens efficere homines. Quia enim sub nomine suo culturam suadere non potest, horretur enim ipso nomine; sub alterius nomine suam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potestatis. Pl significat credentibꝰ
dari quã potest inelem̃tis dep̾hendi.
qr qui ĩ xp̃o est. repletꝰ ẽ habundantia
diuinitatis ꝙͣ elementa ñ habent. De¬
niq incredentibꝰ sp̃s sc̃s in habitat. qđ
dem̃tis concedi ñ potuit: qr indignũ
erat ⁊ incongruũ ut inuisibił habita¬
ret in substantia uisibili.⁊ incorporeus
in his que in sensibilia sũt. Audiant
gͦ ⁊ ueniant cultores eoꝵ. ⁊ credãt in
xp̃o ut fiant maiores eoꝵ qͦs mĩc colũt.
ñ manu facta inspoliatione corporis
carnis incircũcisione xp̃i. una cũ illo se¬
pulti in baptismo in quo ⁊ sumul sur¬
rexistis ꝑ fidẽ oꝑationis dĩ qui susci¬
tauit illũ ex mortius. Hi circũcidũtꝰ
in xp̃o. qui amputata totiꝰ traditioĩ
humane cultura. xp̃o ungunt᷑ corde
ñ carne. Circumcisi id ẽ in sp̃u non
in carne ẜuientes: ut a t̾renis ad celes¬
tia. ab humanis ad diuina: ⁊ ab erro¬
re conu̾tant᷑ adu̾itatem. capiti ⁊ auc¬

Expanded text:
 vident? Plus significat credentibus dari, quam potest in elementis deprehendi: quia qui in Christo est, repletus est abundantia divinitatis, quam elementa non habent. Denique in credentibus Spiritus sanctus inhabitat, quod elementis concedi non potest; quia indignum erat et incongruum, ut invisibilis habitaret in substantia visibili, et incorporeus in his, quae sensibilia sunt. Audiant ergo, et veniant cultores eorum, et credant in Christo, ut fiant majores eorum, quos nunc colunt. non manufacta, in exspoliationem corporis carnis, in circumcisione Christi, una cum illo sepulti in baptismo: in quo et simul surrexistis per fidem operationis Dei, qui suscitavit illum ex mortuis. Hi circumciduntur in Christo, qui amputata totius traditionis humanae cultura, Christo junguntur, corde non carne circumcisi, id est, in spiritu, non in carne servientes; ut a terrenis ad coelestia, ab humanis ad divina, ab errore convertantur ad veritatem, capiti et auc
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ne deuotio eoꝵ minueret᷑. ⁊ re¬
cedent a fide quã fuerant adsecuti.
Et pͣuis fabulis eu̾si alit̾ xp̃m accipe¬
rent quã didicerant. Multi enĩ cor¬
ruptores fidei circuibant ad seducẽ¬
dos simplices dolose ⁊ cũ sumulatiõe
adnuntiantes xp̃m. quos euitari mo¬
net magna cautela. ut stabiles ⁊ fir¬
mi supͣ fundam̃tũ trinitatis spe fu¬
turoꝵ gr̃as uberes agerẽt suꝑ mise¬

Expanded text:
tatur, ne devotio eorum minueretur, et recederent a fide, quam fuerant assecuti, et pravis fabulis eversi aliter Christum acciperent, quam didicerant. Multi enim corruptores fidei circumibant ad seducendos simplices, dolose, et cum simulatione annuntiantes Christum, quos evitari monet magna cautela, ut stabiles, et firmi supra fundamentum Trinitatis spe futurorum gratias uberes agerent super mise
Abbreviated transcription (Latin):
face̾t circa traditionẽ eugłii: gaude
se dic̃ indispositione conu̾sationis il¬
loꝵ. ut scientes unde dõ placeat᷑. in
eo fierent firmiores ꝑ qd̾ digni effec¬
ti adutilitatis ꝓfectũ fidei sue addis¬
c̾ent sensũ. Quẽ admodũ gͦ accepis

Expanded text:
aditionem evangelicam, gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum; ut scientes unde Deo placeatur, in eo fierent firmiores, per quod digni effecti ad utilitatis profectum fidei suae addiscerent sensum. Quemadmodum igitur accepis
Abbreviated transcription (Latin):
despecta sũt a nr̃is. qr ad salutẽ nõ ꝑ¬
tinent. s magis mittunt in errorẽ et
auocãt adõ. ut dũ his studẽt ratioci¬
nationũ disputationibꝰ anime sue
curã ñ agant. Que enĩ tam uera sapĩa

Expanded text:
despecta sunt a nostris, quia ad salutem non pdespecta sunt a nostris, quia ad salutem non pertinent, sed magis mittunt in errorem, et avocant a Deo; ut dum his student ratiocinationum disputationibus, animae suae curam non agant
Abbreviated transcription (Latin):
n sapiẽ ⁊ scientie meo dicuntur absco¬
diti. Oñs scientie enĩ ratio totiꝰ create
suꝑne ⁊ t̾rene in eo sit Oportet. qͥ om̃i¬
um eoꝵ caput ẽ siue angłoꝵ sine sol¬
om̃is scientie ꝑitia in auctore illoꝵ est.
Ut qui hunc agnoscit nichil ultra reqͥ¬
rat. nec sapientiã nec uirtutẽ. quia ag¬
nouit eum in qͦ ꝑfecta uirtꝰ ꝑfectaq sa¬
pientia ẽ. Quicquid enĩ alibi se puta
mueniet. Nam quid sapientiꝰ salo¬
mone: Quid prudentiꝰ danihele: qͥ¬
bus idcuro ds̃ p̾cet̾is sapientiã dedit.
ut notũ face̾t in fidelibꝰ totiꝰ se sapien¬
tie eẽ auccorẽ. Deniq nabuchodonos¬
or dic̃ damheloͥ admirans suꝑ sapiãm eiꝰ.
uere ds̃ ur ipse ẽ ds̃ uiuus. ⁊ apiens
misteria. Quod quidẽ omnẽ incredulũ
latet in xp̃o omnẽ ẽẽ sapientiã ⁊ scienti¬
am qr ñ legunt in eugłus astrologiã.
ñ in apło geometricã. Non in ꝓpħa a
rimeticã. nec musicam. Que idcirco

Expanded text:
ri sapientiae et scientiae in eo dicuntur absconditi. Omnis enim scientiae ratio totius creaturae supernae et terrenae in eo sit oportet, quia omnium eorum caput est; sive angelomnis scientiae peritia in auctore illorum est, ut qui hunc agnoscit, nihil ultra requirat, nec sapientiam, nec virtutem, quia agnovit eum, in quo perfecta virtus, perfectaque sapientia est. Quidquid enim alibi se putavde inveniet. Nam quid sapientius Salomone? Quid prudentius Daniele? Quibus idcirco Deus prae caeteris sapientiam dedit, ut notum faceret infidelibus totius se sapientiae esse auctorem. Denique Nabuchodonosor dicit Danieli admirester ipse est Deus vivus, et aperiens mysteria . Quod quidem omnem incredulum latet in Christo esse omnem sapientiam et scientiam; quia non legunt in Evangeliis astrologiam, non in Apostolo geometriam, non in prophetis arithmeticam nec musicam: quae idcirco