comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ: Propter hoo itaq: natura dr̃ simplex : cui nonsit
aliquid habere : uel qđ possit amittere: uel aliud sit
habens aliud qđ habet. sic uruas aliquẽliquorẽ : aut
corpus colorẽ : aut aerlucẽ siue feruorẽ : aut anima
sapientiã Nihul enĩ horũ ẽ. id qđ habet : nã neq: uas
liquorẽ neq corpꝰcolor neq: aerluȩ siue feruor neq
anima sapientia ẽ: hinc ẽ qued etiã priuari possunt
reb quas habent : & in alios habitus uel qualitates
uerti atq mutari. ut etuas euacuet̃ humore qd ple:
nuẽ et corpꝰ decoleret᷑ : et aer tenebrescat : siue fri¬
gescat e tanim a dissipiat. Sed et sisit corpincor¬
ruptibile qualescĩs in corruptionis iamissibilẽ¬
qualitatẽ : sed inanente substantia corporalmñ hocẽ
qđd ipsa in corruptio: Namilla etiã ꝑsingulas partes
corporis tota ẽ nec alibi maiorãiec. alibiminor neq
enĩ ulla parsẽ incor raptior quã altera : corpus

Expanded text:
ipse est. 2. Propter hoc itaque natura dicitur simplex, cui non sit ipse est. 2. Propter hoc itaque natura dicitur simplex, cui non sit aliquid habere, quod vel possit amittere; vel aliud sit habens, aliud quod habet; sicut vas aliquem liquorem, aucorpus colorem aut aer lucem siue feruorem aut anima sapientiam. Nihil enim horum est id quod habet; nam neque uas liquor est, nec corpus color, nec aer lux siue feruor, neque anima sapientia eat. Hinc est quod etiam priuari possunt rebus quas habent, et in alios habitus uel qualitates uerti adque mutari, ut et uas euacuetur umore quo plenum est, et corpus decoloretur et aer tenebrescat siue frigescat et anima desipiat. Sed etsi sit corpus incorruptibile, quale sanctis in resurrectione promittiqualitatem, sed manente substantia corporali non hoc est, quod ipsa incorruptio. Nam illa etiam per singulas partes corporis tota est, nec alibi major, alibi minor; neque enim ulla pars est incorruptior quam altera: corpus
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmutabile quodẽ. ds. ab hoc bono creatas om̃abona
sednonsimplicia etob hoc mutabilia Creasanemquã i¬
ldẽ facta ngenita. Quode nĩ desimplicibonogenitũ
aũ quã pat et silius: qui a noc patẽ nec filius: Sed alius
ñ simplex quia trimitas. Neq eñ ̃ ꝓpt̃ hocnaturã istãboni
simplicẽ diximꝰ quia pat̃ in ea solus. aut solusfilius. aut
soluis fp̃s sc̃s aut uero sola ẽ ista nominis trinitas sine substen¬
tia ꝑsonarũ. sic̃ sab elli ani hereticiputauer̃. Sedideo
simplex dr̃. qm̃ qd habet hoce : excepto quo drelatiuequȩq
ꝑsona ad alterã dr̃: Nãutiq pat̃ hab et filiũ. nec tamen
ipse ẽ silius et silius habet patrẽ nec ẽtam̃ ipse ẽ pater:
Inquo ergo ad semetipsũ dr̃ ñ ad alterũ hocẽ qđ habet:
Sic̃ adseipsũ dr̃ uiuus habendo utiq uitã et eadẽ uita

Expanded text:
incommutabile, quod est Deus. Ab hoc bono creata sunt omnia bona, incommutabile, quod est Deus. Ab hoc bono creata sunt omnia bona, sed non simplicia, et ob hoc mutabilia. Creata sane, inquam, id est facta, non genita. Quod enim de simplici bono genitum autem quam Pater et Filius, quia nec Pater est, nec Filius: sed, Alius n simplex, quia Trinitas. Neque enim propter hoc naturam istam boni simplicem dicimus, quia Pater in ea solus, aut solus Filius, aut solus Spiritus sanctus; aut vero sola est ista nominis Trinitas sine subsistentia personarum, sicut Sabelliani haeretici putaverunt; sed ideo simplex dicitur, quoniam quod habet, hoc est, excepto quod relative quaeque persona ad alteram dicitur. Nam utique Pater habet Filium, nec tamen ipse est Filius; et Filius habet Patrem, nec tamen ipse est Pater. In quo ergo ad se ipsum dicitur, non ad alterum, hoc est quod habet: sicut ad se ipsum dicitur vivens, habendo utique vitam, et eadem vita
Abbreviated transcription (Latin):
lux quaediei nom̃ accepit : c̃uius unitas utedon u
ẽ dies secundus aut tertius autceteri sedidẽ ipieua
adimplendũ senariũ uel septenariũ numerũ rept¬
propt septenaria cognitionẽ senaria scalicet operu quie
ꝓfecto factis participes lucis aeternequodẽ ipsa mao¬
mutabilis sapientia dĩ ꝑquã facta s̃ om̃a. quẽ dicimꝰ unige¬
nitũ difiliũ: Utealuce inluminati qua creatifierent:
lux etuocarent̃ dies participatione in cõmutabilis lucis
et diei qđ ẽ. ũbũ dĩ ꝑ quod etipsi etom̃a factas. Lumen
quippe uerũ quod inluminatomnẽ hominẽ uenientẽ
inhuinonundũ: hoc inluminat etomnẽ angelũ mundũ
ut sit lux ñ inseipso sed indõ: A quosi auertit̃ angelussit
in mundus: sic uts. om̃s qui uocant̃ inmundi sp̃s. neciã ligx
in dño sed in se ipsis tenebrȩ priuati participatione lucis
acterne Mali enĩ nulla natura ẽ sed amissi one bonimali

Expanded text:
lux, quae diei nomen accepit, cuius unitas ut commenlux, quae diei nomen accepit, cuius unitas ut commenest dies secundus aut tertius aut ceteri, sed idem ipse unus ad implendum senarium uel septenarium numerum rep septenariam cognitionem; senariam scilicet operum, quaprofecto facti sunt participes lucis aeternae, quod est ipsa incommutabilis sapientia Dei, per quam facta sunt omnia, quem dicimus unigenitum Dei filium; ut ea luce inluminati, qua creati, lux et uocarentur dies participatione incommutabilis lucis et diei, quod est uerbum Dei, per quod et ipsi et omnia facta sunt. Lumen quippe uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, hoc inluminat et omnem angelum mundum, ut sit lux non in se ipso, sed in Deo; a quo si auertitur angelus. fit inmundus; sicut sunt omnes, qui uocantur inmundi spiritus, nec iam lux in Domino, sed in se ipsis tenebrae, priuati participatione lucis aeternae. Mali enim nulla natura est; sed amissio boni mali
Abbreviated transcription (Latin):
caelos s̃ laudent nom̃ dñi. Qm̃ ipse dix̃ & factas̃ ipse
manda uit et creatas. Etiã hic aꝑtissime adofactoset̃
angelos diuinitus dictũẽ : cũ eis int̃cetera caelestia cõne¬
moratis infert᷑ ad om̃a ipse dix̃ & facta sunt : Quisporro
audebit opinari post om̃a ista quae sexdieb enunenta
sunt angelos factos: Sed eisiquis quã ita desipit redis
guit istã uanitatẽ illa scriptura paris auctoritatis¬
ꝑcubi ds̃ dicit quando facta s̃ sidera lauda uer̃ me uo a
magna omnes angelimei : lamergo erantangliquana¬
facta s̃ sidera facta s̃ aut̃ quarto die: Num quidna ens
die tertio factos ẽẽ dicemꝰ : Absit. In promtuẽ oñ qua
illo die factũ sit: Ab aquis utiq t̃ra discretaẽ etdistnes
ne hoc ꝗđẽ Tunc enĩfirmam̃tũ factũ q intra quol
superiores etinferiores caelũ ꝙ appellatũe mqu
sirmam̃to diequarto facta s̃ sideraꝰ Nimaru as
sia distor ũ dierũ operadi ꝑtinent angeli. ipsĩ dlua

Expanded text:
en Domini; quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandauit, et creata sunt. Etiam hic apertissime a Deo factos esse angelos diuinitus dictum est. cum eis inter cetera caelestia commemoratis infertur ad omnia: Ipse dixit, et facta sunt. Quis porro audebit opinari post omnia ista, quae sex diebus enumerata sunt, angelos factos? Sed etsi quisquam iguit istam vanitatem illa Scriptura paris auctoritatis, ubi Deus dicit, Quando facta sunt sidera, laudaverunt me voce magna omnes Angeli mei . facta sunt sidera. Facta sunt autem quarto die. Numquidnam ergo die tertio factos esse dicemus? Absit. In promtu est enim, quid illo die factum sit. Ab aquis utique terra discreta est et distinctas Ne hoc quidem. Tunc enim firmamentum factum est inter aquas superiores et inferfirmamento quarto die facta sunt sidera. nimirum ergo si ad istorum dierum opera dei pertinent angeli, ipsi sunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
buit origenes et quicũq ista sapiunt. si haec opinio
uera esset mundũ ideo factũ. utanimae ꝓmeritis
peccatorũ suorũ tã quã egrastula quib: poenaliter
incbuderent᷑ : corpora acciperent superiora & le¬
uiora quaeminus. inferiora uero et grauiora quae
amplius pec cauer̃ daemones quib: deterius nihil
ẽtetrena corpora quib: inferius et grauius nihl
esl. potius quã homines etiã bonos habere debuisse

Expanded text:
buit Origenes et quicumque ita sapiunt, si haec opinio buit Origenes et quicumque ita sapiunt, si haec opinio uera esset, mundum- ideo factum, ut animae pro meritis peccatorum suorum tamquam ergastula, quibus poenaliter includerentur, corpora acciperent, superiora et leuiora quae minus, inferiora uero et grauiora quae amplius peccauerunt, daemones, quibus deterius nihil est, terrena corpora, quibus inferius et grauius nihil est, potius quam homines etiam bonos habere debuisse
Abbreviated transcription (Latin):
disiasticis litteris tãdoctũ & exercitatũ non ad¬
tendisse: primũ qu ahocẽẽt contrariũ scriptura ehuius
tantac auctoritatis intentioni : quaeꝑ om̃a operađi
sub iungens: et uidit ds̃ quiabonũ ẽ.: cõpletisq omnib
inferens : et uidit ds om̃a quae fecit. et eccebona ualde.
nullã aliã causam faciendi mundi intellegi uoluit:
nisi utbonafierent ab onodõ: uibi sine mopeccasset :
tantũ modo naturis bonis esset mundus ornatus & plenꝰ.
& quia peccatũ ẽ. nonideo cuncta s̃ impleta peccatis.
cũbonorũ longe maior numerus incaelestib: suae
naturae ordinẽ seruet: nec mala uoluntas ꝗanaturȩ
ordinẽ seruare noluit. ideo iustidĩ leges om̃abene
ordinantis effugit : Qm̃ ficut pictura cũ coloreni gro
loco suo posita: Ita uniũsitas rerũ siquis possit intue¬
rietia cũ peccatorib: pulchraẽ : quãuis ꝑseipsos consi¬
deratos sua deformitas turpet.: De inde uidere de¬

Expanded text:
cclesiasticis litteris tam doctum et exercitatum non adcclesiasticis litteris tam doctum et exercitatum non adtendisse, primum quam hoc esset contrarium scripturae huius tantae auctoritatis intentioni, quae per omnia opera Dei subiungens: Et uidit Deus, quia bonum est, conpletisque omnibus inferens: Et uidit Deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde, nullam aliam causam faciendi mundi intellegi uoluit, nisi ut bona fierent a bono Deo. Ubi si nemo peccasset, tantummodo naturis bonis esset mundus ornatus et plenus; et quia peccatum est, non ideo cuncta sunt inpleta peccatis, cum bonorum longe maior numerus in caelestibus suae naturae ordinem seruet; nec mala uoluntas, quia naturae ordinem seruare noluit, ideo iusti Dei leges omnia bene ordinantis effugit; quoniam sicut pictura cum colore nigro loco suo posito, ita uniuersitas rerum, si quis possit intueri, etiam cum peccatoribus pulchra est, quamuis per se ipsos consideratos sua deformitas turpet. Deinde uidere de
Abbreviated transcription (Latin):
potut atq ita in cõmut abilis uerita ticluce priuis
nonci parit̃ neccimnatume quaediest sedibillo condita
longcun pare conditori diristiana sanitate sentirent.
Sedinultomirandũe amplius qdetiã quida. qui unũ
nobiscũ credunt omniũ rerũ ẽẽ principiũ mnullaq
posse noluerunt tamen ista causã fabricandimundi
tabonã acsim plice : bene acsimpliciter crederesutds
bonus conderet bona etessent post dm̃ qua e ñ essent qd
dse : bona tam̃ qua eñfaceret nisibonus ds. Sed animas
dicunt non quidẽ partesdi. sed factas ado peccasse a con¬
ditore recedendo: & diuersis ꝓ gressib ꝓdiũsitatepec¬
catorũ a caelis usq adterras diuersa corpora quasiuin¬
cula meruisse & hunc ẽẽ mundũ eãq causam mundi
fuisse faciendi nutconderent̃bona sed ut mala cohibe¬
rentur: Hinc origenes uire culpat̃ in libris enĩ quos
scripsit aibiplus quã dici potẽ : miror hominẽ anee¬

Expanded text:
potuit adque ita incommutabilis ueritatis luce priuari, potuit adque ita incommutabilis ueritatis luce priuari, non Dei partem nec eius naturae, quae Dei est, sed ab illo conditam longe inparem Conditori Christiana sanitate sentirent.est mirandum amplius, quod etiam quidam qui anum nobiscum credunt omnium rerum esse principium ullamque posse, noluertam bonam ac simplicem bene ac simpliciter credere, ut Deus bonus conderet bona et essent post Deum quae non essent quod est Deus, bona tamen, quae non faceret nisi bonus Deus; sed animas dicunt, non quidem partes Dei, sed factas a Deo, peccasse a Conditore recedendo et diuersis progressibus pro diuersitate peccatorum a caelis usque ad terras diuersa corpora quasi uincula meruisse, et hunc esse mundum eamque causam mundi fuisse faciendi, non ut conderentur bona, sed ut mala cohiberentur. Hinc Origenes iure culpatur. In libris enim, quosscripsit. Ubi plus quam dici potest miror hominem in e
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓpe modũ nihil corpori: & quã multũ detralit̃ pul¬
chritudini. qm̃ non mole constat: sed parilitate acdinen¬
sione mebrorum: Nec sane multũ mirandũẽ. quodi
quiñ nullã malã putant ẽẽ natura suo quođa contiario
ex ortã ꝓpagatãq principio: nolunt accipere ilõ ausan
ereationis rerũ : ut bonus ds̃ conderetbona credentes co
potius adhaec mundana molimina rebellantis adueriu
semali repellendi extrema necessitate ꝑductũ. Suãq
me pollutã : & crudelissime captiuatã etoppresã lab¬
re magno uix mundet acliberet: Nontam̃ tota sco
quod ẽim potuerit abilla inquinatione purgariteqũ
acuinculũ futurũ hostis uicti etincdusi: Sic aũt ma¬
nidiei non desipirent uel potius in sanirent. sidinau
si cuti ẽ immutabilẽ atq omnino incorruptibile qro¬
rent. cui nocere nulla respossit: Anima uero que
uoluntatẽ mutari indeterius. et peccato corrums

Expanded text:
quam propemodum nihil corpori, et quam multum detrahitur pulquam propemodum nihil corpori, et quam multum detrahitur pulchritudini, quoniam non mole constat, sed parilitate ac dimensione membrorum! Nec sane multum mirandum est, quod hi, qui nonnullam malam putant esse naturam suo quodam contrario exortam propagatamque principio, nolunt accipere istam causam creationis rerum, ut bonus Deus conderet bona, credentes eum potius ad haec mundana molimina rebellantis aduersum se mali repellendi extrema necessitate perductum suamqume pollutam et crudelissime captiuatam et obpressam labore magno uix mundet ac liberet; non tamen totam, sed quod eius non potuerit ab illa inquinatione purgari, tegmen ac uinculum futurum hostis uicti et inclusi. Sic autem Manichaei non desiperent uel potius insanirent, si Dei naturam, sicuti est, incommutabilem adque omnino incorruptibilem crederent, cui nocere nulla res possit; animam uero, quae uoluntate mutari in deterius et peccato corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
mta uertant᷑. Quãq acontrario etiã hsc̃ ꝗb delectant᷑
sic̃ cib et potus: et ista luximmoderato etinopportuno
usu noxia sentiantur: Vnde nos ad monet diuinia ꝓui¬
dentia: nres insipient̃ uit uperare : sed utilitatẽ rerũ dli¬
gent̃ inquirere: et ubi nr̃m ingeniũ uel infirmitas
defecit ita credere occulta: sicut erant quaedã quae
uix potuimus inuenire. Quia et ipsa utilitatis occultatio
aut humilitatis exercitatio ẽ. aut elationis attritio.
cũ omnino natura il nulla sit malũ. nomenq hoc nonst
nisi priuationis boniꝰ Sed adterrenis usq ad caelestia
& auisibilib: usq ad inuisibilia sunt aliis ab abona meliota
adhoc in aequalia ut essent om̃a. Ds̃ aũt̃ itaẽ. artifex magnꝰ
in magnis: ut mninor ñ sit inparius. Quae parua ñ sua gran¬
ditate : nam nullaẽ sedartificis sapientia metienda sunt
Sicut in specie nifibilis hominis. siunũ radat᷑ suꝑcilium:

Expanded text:
menta uertantur; quamque a contrario etiam haec, quibus delectantur, menta uertantur; quamque a contrario etiam haec, quibus delectantur, sicut cibus et potus et ista lux, inmoderato et inopportuno usu noxia sentiantur. Unde nos admonet diuina prouidentia non res insipienter uituperare, sed utilitatem rerum diligenter inquirere, et ubi nostrum ingenium uel infirmitas deficit, ita credere occultam, sicut erant quaedam, quae uix potuimus inuenire; quia et ipsa utilitatis occultatio aut humilitatis exercitatio est aut elationis adtritio; cum omnino natura nulla sit malum nomenque hoc non sit nisi priuationis boni. Sed a terrenis usque ad caelestia et a uisibilibus usque ad inuisibilia sunt aliis alia bona meliora, ad hoc inaequalia, ut essent omnia; Deus autem ita est artifex magnus in magnis, ut minor non sit in paruis; quae parua non sua granditate nam nulla est, sed artificis sapientia metienda sunt; sicut in specie uisibilis hominis, si unum radatur supercilium,
Abbreviated transcription (Latin):
ulegerit siue abhus ꝗlegerant forte cognouerit:
rant et ipse didicerit: Hanc tam̃ causã idẽ ad
bona creandabonitatẽ dĩ hanc inquã causa :
ta iustam atq: idoneã quȩ diligenter conside¬
rata: etpie cogitata : om̃s controuersias quae¬
rentiũ mundioriginẽ terminat: Quida ere¬
tici ñ uider : quia egena carnis hacius fragi¬
lẽq mortalitatẽlta deiusto sup plicio uemientẽ.
dũci non conueniunt pluruna offendunt sicut ignis aut
frigus. autferabestia: uel quid eius modi. nec attendunt
quã uel insuis locis naturisq uigeant. pulcdiroq ordine
disponant̃: quantũq unrũ sitatirer ũ ꝓsuis portionib
decoris tãquã in cõmunẽ rẽpublicã conferant uel nob
ipsis sieis congruent̃ atq scient̃ utamur cõmoditatis
attribuant.: Ita ut uenena ipsa: quae ꝑ inconuenien¬
tiã ꝑniciosa s̃: conuenient̃ adhibita: in salubra media¬

Expanded text:
legerit, siue ab his qui legerant forte cognouerit; legerit, siue ab his qui legerant forte cognouerit; rant et ipse didicerit. CAPUT XXII. De bona creanda bonitatem Dei, hanc, inquam, causam tam iustam adque idoneam, quae diligenter considerata et pie cogitata omnes controuersias quaerentium mundi originem terminat, quidam haeretici non uiderunt, quia egenam carnis huius fragilemque mortalitatem iam de iusto supplicio uenientem, dum ei non conueniunt, plurima offendunt, sicut ignis aut frigus aut fera bestia aut quid eius modi; nec adtendunt, quam uel in suis locis naturisque uigeant pulchroque ordine disponantur, quantumque uniuersitati rerum pro sui portione decoris tamquam in communem rem publicam conferant uel nobis ipsis, si eis congruenter adque scienter utamur, commoditatis adtribuant, ita ut uenena ipsa, quae per inconuenientiam perniciosa sunt, conuenienter adhibita in salubria medica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ tãꝑfecte non ope¬
raret̃ nisitã ꝑfecta
scientia cui nihilex
ẽ operib addretur. Quiaꝓpt̃ sitantum
modo nobansinuandũ eẽt : qui fecerit lucẽ
sufficeret dicere fecit ds̃ lucẽ: Si aũt ñ solum
quisfecerit: uerũ etiã ꝑquid fecerit. satise ẽt
ita enuntiari: et dix̃ dĩ fiat lux & facta ẽ. luxͥ
ut ntantũ dm̃. sed etiã ꝑubũ lucẽ fecisse nossemus
qui a uero tria quaedã maxime scienda decre¬
tatura nob̵ oportuit intimari: quiseã fecerit.
ꝑquid fecerit : quare fecerit: Dix ds̃ inꝗt
fatlux et facta ẽligo et uidit łs lucẽ quia
bona ẽ. Si ergo quaerimus quisfecerit.: dsẽ
Si ꝑ quid fecerit dixit fiat et factaẽ. Si quare
fecerit: quiabona ẽ Nec auetor ẽ excellen¬
tior da necars efficatior dĩ uerbo: nec causa
melion: quã utbonũ crearet᷑ ab onodõ Hanc
etiã plato causam condendimundi iustissimã
dicit ut ab onođõ bona opera fierent siueista

Expanded text:
qui tam perfecte non opequi tam perfecte non operaretur, nisi tam perfecta scientia, cui nihil ex eius operibus adderetur. Quapropter. modo nobis insinuandum esset quis fecerit lucem, sufficeret dicere, fecit Deus lucem; si autem non solum quis fecerit, uerum etiam per quid fecerit, satis esset ita enuntiari: Et dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux; ut non tantum Deum, sed etiam per Verbum lucem fecisse nossemus. Quia uero tria quaedam maxime scienda de creatura nobis oportuit intimari, quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit: Dixit Deus, inquit: Fiat lux, et facta est lux. Et uidit Deus lucem quia bona est. Si ergo quaerimus, quis fecerit: Deus est; si per quid fecerit: Dixit: Fiat, et facta est; si quare fecerit: Quia bona est. Nec auctor est excellentior Deo, nec ars efficacior Dei uerbo, nec causa melior quam ut bonum crearetur a Deo bono. Hanc etiam Plato causam condendi mundi iustissimam dicit, ut a bono Deo bona opera fierent; siue ista
Abbreviated transcription (Latin):
modo quoda : anrarũ cogitationũ consuctudi¬
ne longe lateq: diũso: Ille quiepe non exhoe :¬
Inillud cogitat one mutata sed omnino in cõmu¬
tabilit̃ uidet dta ut illa quidẽ quȩ tẽporaliter
fiunt etfutura ñdũ sint et p̃sentia iam sint. et
p̃terita ia ñ sint : ipse uero haec om̃a stabiliacsẽ¬
piterna p̃sentia cphendat. nec aliter oculis aliter
mente: Non enĩ exanimo constat et corpore.
nec aliter nuncetalit̃ antea etaliter p̃stea
p̃sonis uidelicet et pterit uel futuri uarietate
gitationẽ transit. incuius in corporeo contu¬
itu simul adĩ cuncta quaenouit: Qm̃tẽ pora
ita nouit nullissuis teporalib notionib quẽ
adinodũ tẽporabia mouet nullissuis tẽporalib
motibus Ibiergo uiditbonũ eẽ quod fecit: ubi
bonũ ee uidit ut faceret. Nec quia factũ uidit
scientiã duplicauit: uel exaliqua parte auxit:
ta quã minoris sciennae fuerit. prius quã face¬
ret quoduiderit.

Expanded text:
modo quodam a nostrarum cogitationum consuetudimodo quodam a nostrarum cogitationum consuetudine longe alteque diuerso. Ille quippe non ex hoc in illud cogitatione mutata, sed omnino incommutabiliter uidet; ita ut illa quidem, quae temporaliter fiunt, et futura nondum sint et praesentia iam sint et praeterita iam non sint, ipse uero haec omnia stabili ac sempiterna praesentia conprehendat; nec aliter oculis, aliter mente; non enim ex animo constat et corpore; nec aliter nunc et aliter antea et aliter posteapraesentis uidelicet et praeteriti uel futuri, uarietategitationem transit, in cuius incorporeo contuitu simul adsunt cuncta quae nouit; quoniam tempora ita nouit nullis suis temporalibus notionibus, quem ad modum temporalia mouet nullis suis temporalibus motibus. Ibi ergo uidit bonum esse quod fecit, ubi bonum esse uidit ut faceret; nec quia factum uidit scientiam duplicauit uel ex aliqua parte auxit, tamquam minoris scientiae fuerit priusquam faceret quod uideret,
Abbreviated transcription (Latin):
ibilux placuit con¬
ditor i tenebre aũtan¬
golicȩ etsifuerant
ordinandae : ñ tam̃¬
gelonũ intelog qui abonũẽ nisi operis approbatio: secundum
artẽ facti: quae s apientia di ẽ: Ds aũtusq: ad eo
ñ cũ factũ ẽ. tunc didicit bonũ: ut nihil eorũ
sieret siei fuisse in cognitũ. Dũ ergo uidet quia
bonũ ẽ : quod nisi uidisset ante quãfieret ñ utiꝗͥ
feret: docet bonũ eẽ ñ discit: Et platoꝗdẽ plus
ausus ẽ dicere : Elatũ ẽẽ scilicet đm̃gaudiomundi
uniũsitate ꝓfecti ubi et ipse ñ usq: ad eo desipie¬
bat utputaret dm̃ sui operis nouitate factum:
beatiorẽ sed sic ostendere uoluit artisicisuo
placuisse iam factũ quod placueratꝰ faciendũ
Non quodulmodo dĩscientia uariet̃ ut aliud
in ea faciant quae nondũ sunt aliud quaeiam
sunt aliud quae fucrunt : Non enĩ more nr̃o
ille uel quod futurũ ẽ prospicit: uel quod
p̃sens ẽ aspicit: uel qđ p̃teritũ ẽ recipit: Sedalio

Expanded text:
ibi lux placuit Conditori; tenebrae autem angelicae, etsi fuerant ordinandae, non tameus quia bonum est, nisi operis adprobatio secundum artem facti, quae sapientia Dei est? Deus autem usque adeo non, cum factum est, tunc didicit bonum, ut nihil eorum fieret, si ei fuisset incognitum. Dum ergo uidet quia bonum est, quod, nisi uidisset antequam fieret, non utique fieret: docet bonum esse, non discit. Et Plato quidem plus ausus est dicere, elatum esse scilicet Deum gaudio mundi uniuersitate perfecta. Ubi et ipse non usque adeo desipiebat, ut putaret Deum sui operis nouitate factum beatiorem; sed sic ostendere uoluit artifici suo placuisse iam factum, quod placuerat in arte faciendum; non quod ullo modo Dei scientia uarietur, ut aliud in ea faciant quae nondum sunt, aliud quae iam sunt, aliud quae fuerunt; non enim more nostro ille uel quod futurum est prospicit, uel quod praesens est aspicit, uel quod praeteritum est respicit; sed alio
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto citius faciliusq: sanatur: Cũ igit᷑ &iã
decarissimorũ mortib: maxime quorũ s̃ hu¬
manae soti&ati officia necessaria. Nuncmi¬
tius nunasperius affligatur uita mortaliũ
mortuostam̃ eos qm̃ diligimꝰ quã uł a fide uł
ab onis morib: lapsos hoc ẽ in ipsa anima
mortuos audire seu uidere mallemus. qua
ingentimateria maloꝵ plena ẽ terra. Propt᷑
qđ scriptum ẽ: Num quid ñ teptatio ẽ uita humana
superterrã : et ꝓpt̃ quod ipse dñ sait: Vacmundo abscan¬
tulemur: etcũmorseorũ nos contristet ipia noscertuis

Expanded text:
o citius faciliusque sanatur. Cum igitur etiam de carissimorum mortibus, maxime quorum sunt humanae societati officia necessaria, nunc mitius, nunc asperius adfligatur uita mortalium: mortuos tamen eos, quos diligimus, quam uel a fide uel a bonis moribus lapsos, hoc est in ipsa anima mortuos, audire seu uidere mallemus. Qua ingenti materia malorum plena est terra, propter quod scriptum est: Numquid non tentatio est uita humana super terram? et ptulemur, et cum mors eorum nos contristet, ipsa nos certius
Abbreviated transcription (Latin):
riclitant̃. in societate uero scorũ angelor ũ. quã philo¬
sophi illi qui nob̵ deos amicos esse uoluer̃ loco ł utad mun
cõplecterent̃ & caelum: Nullo modo quidẽ metiumꝰ.
netales amicił morte nos sua ł dep̃uatione c̃tristant:
Sed ꝗa nob ñ ea quahomines famiiliaritate miscent᷑ qđ etiã
ipsũ aderũnas huius ꝑtinet uitae & aliquando sata nas
sic̃ legimꝰ transfigurat seł ut angelũlucis ad tẽptandos
putat habeat malos dae mones fictos amicos eosq tanto
nocentiores quanto astutiores ac fallatio respatiat̃

Expanded text:
runt. In societate uero sanctorum angelorum, quam philosophi illi, qui nobis deos amicos esse uoluerunt, quarto consticonplecterentur et caelum, nullo modo quidem metuimus, ne tales amici uel morte nos sua uel deprauatione contristent. Sed quia nobis non ea, qua homines, familiaritate miscentur quod etiam ipsum ad aerumnas huius pertinet- uitae et aliquando Satanas, sicut legimus, transfigurat se uelut angelum lucis ad tentandos putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores, patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
huius uer sacmsitri multiplicia uanaq: signa
erant sa cristia prisca scõꝵ. cũ ho cuniũ ꝓmula
siguraret᷑ tamqua cibis inuitis resuna dice renus
atsine fastidio inultum cõ iñ daret᷑ huicsu mo
moderatis aut̃ p̃sinitisq temporib auiã potestos
ꝑmissa daemonib: ut homiinub quospossident
excitatis initiitias adũsus dĩciuitatẽ trrannce
exerceant sibiq sacristia ñ solũ ab osstrent il. siones
& auolentib expectant uerũ & ĩ abmnutis pie¬
quendo uiolent extorqueant nsolu ꝑmaniosa ne

Expanded text:
Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sineModeratis autem praefinitisque temporibus etiam potestas permissa daemonibus, ut hominibus quos possident excitatis inimicitias aduersus Dei ciuitatem tyrannice exerceant sibique sacrificia non solum ab offerentibus sumant et a uolentibus expetant, uerum etiam ab inuitis persequendo u
Abbreviated transcription (Latin):
tfteu tuoa facto quodam miraculo sanitatis. putatis
diieisq licaotiii uidtuas iminolare uoluerunt:
quosa se humili pietate remouentes eis inque
crederent ad nuntiauert̃ dm̃: Necobaliud pallaces
illi suꝑlae sib hocexigunt: tisi quia uerodõ deben
sciunt: non enim reuera ut ait porphyrius añ¬
nulli putant cadauerinis tidorib: sed diuins hono¬
rib gaudent. copiã uõtudoꝵ magnã habent undi
& suam plius uellent ipsi sibi poterant exibere:
ꝗergo diuinitatẽ sibiarrogant sp̃s ñ cuius liber
corporis sumo sed supplicantis animo delectant
cui decepto subiectoq domiment᷑ int̃ dudentes
cuipiã p̃t illum: unde uerus ille mediator in¬
quantũ forinã serui accipiens mediator ef
mere. ne ułlac occasione qusquã existinar&
cuilib& sacri ficandũ eẽ creaturae. ꝑ hoc& sacer¬
dos ẽ ipse offerens ipse & oblatio: cuiꝰ reisacram̃tũ
cortidianũ eẽ uoluit ecclae sacysttũ quaecũ
ipsis capitis corpussit seipsã ꝑ ipsũ dc̃ osferre.

Expanded text:
arnabas in Lycaonia facto quodam miraculo sanitatis putati sunt di, eisque Lycaonii uictimas immolare uoluerunt; quod a se humili pietate remouentes eis in quem crederent adnuntiauerunt Deum. Nec ob aliud fallaces illi superbe sibi hoc exigunt, nisi quia uero Deo deberi sciunt. Non enim re uera, ut ait Porphyrius et nonnulli putant, cadauerinis nidoribus, sed diuinis honoribus gaudent. Copiam uero nidorum magnam habent undique, et si amplius uellent, ipsi sibi poterant exhibere. Qui ergo diuinitatem sibi adrogant spiritus, non cuiuslibet corporis fumo, sed supplicantis animo delectantur, cui decepto subiectoque dominentur, intercludentes cuipiam pquantum formam serui accipiens mediator effmere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre.
Abbreviated transcription (Latin):
teres appellauerint: unde ipse liouiodĩ nomi¬
ne consetratu: &dĩ uotus in quantũ modo muarit¬
ut dõuiuat sacrifitiũ ẽ naeihoc adinĩamꝑtin&¬
quãꝗsq inseipsũ sac̃ ꝓpt̾ eascriptũẽ. Miserere
animae tue placens dõ Corpus &uã nrin cũtẽ¬
perantia castigamꝰ. sihocque ad modũ debem:¬

Expanded text:
teres appellauerint. Unde ipse homo Dei nomine consecratus et Deo deuotus, in quantum mundo moriut Deo uiuat, sacrificium est. Nam et hoc ad miquisque in se ipsum facit. Propterea scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo. Corpus etiam nostrum cum temperantia castigamus, si hoc, quem ad modum debem
Abbreviated transcription (Latin):
uelle sacrisitiũ Nonuultergo sacristtiũ truadan
pecoris: Quult sacrisitiũ ẽtriti cordis: Illoigitꝰ
quo eũ nolledix. hoc significatur qđ eũ uelle subiec̃
sicitaq illadm̃ nalle dix. ⁊ uomnodo abstultis ea uello
creditur. uelut suaegr̃a uoluptatis nãsiea sacri¬
sicia quae uult. quoꝵ hoc unũẽ cortontritũ & humi¬
liatũ dolore penitendi: nolleteis sacrisiciis signisican:
que uelud sibi delectabilia desiderare putatus e.
nonutiq delus offerendis inlogo ueteri pcepisset:
&udeo mutanda erant. oportuno certoq ia tempr:¬

Expanded text:
uelle sacrificium. Non uult ergo sacrificium trucidati uelle sacrificium. Non uult ergo sacrificium trucidati pecoris, sed uult sacrificium contriti cordis. Illo igitur quod eum nolle dixit, hoc significatur, quod eum uelle subiecit. Sic itaque illa Deum nolle dixit, quo modo ab stultis ea uelle creditur, uelut suae gratia uoluptatis. Nam si ea sacrificia quae uult quorum hoc unum est: cor contritum et humiliatum dolore paenitendi nollet eis sacrificiis significari, quae uelut sibi delectabilia desiderare putatus est: non utique de his offerendis in lege uetere praecepisset. Et ideo mutanda erant opportuno certoque iam temp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb usilidiee nete sraria quae in sicrificis osserunt
qđ cũ multis locis scriptura diuna testet᷑. ne longũ
ciamus breue ilud in psalmo cõmemorare susse¬
atq: terrena sednci praꝗdẽ iusticia hominis ds̃egere
aut luci siuiderit: ne qđ ab antiquis patrib. alia fici¬
ficia facta st̃ uictimis pecorũ quae nunc dipopłus.
legit nonsac̃. aliud intellegendũe nisireb illis
eas res fusse significatas quae agunt᷑ in nob: d hoc
ut inherramusdõ & adeunde sinȩ̃ ꝓximo consulamus.
Sicrificiũ ergouisibde. mui fibilis sacrisicii sa cram̃tũ¬
A ł sumnũ bomĩs ieł sacrũ signũ ẽ. unde ille penitens apud ꝓpłiam¬
ibus diligiuꝰił ipsȩ ꝓpłia querens dĩ peccatis sis haberȩppitiũ.
rsi uoluisses inquid sacrisiciũ dedisselttiq holocaustis
non delectaberis: sicrificium dõ sp̃s c̃tribulatus. or
c̃tritũ &lmmiliatũ ds̃ ñsperuit: Intue aniurque
ad iodum: ubidm̃dix̃ nolle facrificiũ ⁊ ibidm̃ ostendit

Expanded text:
e necessaria, quae in sacrificiis offeruntur? Quod cum multis locis diuina scriptura testetur, ne longum faciamus, breue illud de psalmo commemorare suffeadque terrena, sed ne ipsa quidem iustitia hominis Deus egere aut luci, si uiderit. Nec quod ab antiquis patribus alia sacrificia facta sunt in uictimis pecorum, quae nunc Dei populus legit, non facit, aliud intellegendum est, nisi rebus illis eas res fuisse significatas, quae aguntur in nobis, ad hoc ut inhaereamus Deo et ad eundem finem proximo consulamus. Sacrificium ergo uisibile entum, id est, sacrum signum est. Unde ille poenitens apud prophetam, vel ipse propheta quaerens Deum peccatis suis habere propitium: Si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique, holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor cad modum, ubi Deum dixit nolle sacrificium. ibi Deum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
antur opere quoequari sinis ipse quod iscequiar
in comparabilit̃. hec nr̃a ostendit excellere. Iliseru
multi tanto mitius sacristtus colendi quanto mags
haec expetunt his nõ un cõmendatur ds. quis
nullis talib indigere &sscriptura rum suarau
testificatione: &i corundẽ postea sacrisiciorun

Expanded text:
antur opere coaequari, finis ipse, quo discernuntur, antur opere coaequari, finis ipse, quo discernuntur, incomparabiliter haec nostra ostendit excellere. Illis enim multi tanto minus sacrificiis colendi sunt, quanto magis haec expetunt; his uero unus commendatur Deus, qui se nullis talibus indigere et scripturarum suarum testificatione et eorun
Abbreviated transcription (Latin):
ut leneas fugiaeis aduexit: delo co in locũ migrasse rese¬
runt᷑ qđ aut̃ tarquinius nouacula secuit. qđ epidau
uim quasimulacrum mnatrisstigiae uehebat᷑ tautis
hominum boumq conatib immobilẽ redditã una
muliercula ⁊ ona alligatã ad suae puditiciae testimo¬
nium moũ & trax̃ qđ uirgo uestalis decuius cor¬
ruptione questio uertebat᷑. aqua impleto cribro
detrberi neque perfluente abstulit controusiã.
haecergo atq hiuius ce modi tioq uaquã illis queui
populo dĩ factalegimus uirtute ac magnitudine.
conferenda st̃ quanto minus eaq: illor quoq po¬
puloꝵ ꝗtales deos coluer̃ legib iudicatas ꝓhibenda
atq plectenda magica scilic& uł theurgica quorũ
pleraq specietenus mortaliũ sensus i magiraria
Audificatione decipiunt : quale eẽ lunã deponere
qđ nec subposita ut ait lucanus ꝓpior despumet
& herbas quedã uõ & si ñ nullis piorũ sactis uide¬

Expanded text:
ia Aeneas fugiens aduexit, de loco in locum migrasse refeia Aeneas fugiens aduexit, de loco in locum migrasse referuntur; quod cotem Tarquinius nouacula secuit: quod Epidauruem, qua simulacrum matris Phrygiae uehebatur, tantis hominum boumque conatibus inmobilem redditam una muliercula zona adligatam ad suae pudicitiae testimonium mouit et traxit; quod uirgo Vestalis, de cuius corruptione quaestio uertebatur, aqua inpleto cribro de Tiberi neque perfluente abstulit controuersiam — haec ergo adque huius modi nequaquam illis, quae in populo Dei facta legimus, uirtute ac magnitudine conferenda sunt; quanto minus ea, quae illorum quoque populorum, qui tales deos coluerunt, legibus iudicata sunt prohibenda adque plectenda, magica scilicet uel theurgica! quorum pleraque specie tenus mortalium sensus imaginaria ludificatione decipiunt, quale est lunam deponere, donee subpositas, ut ait Lucanus, propior despumet in herbas;\' quaedam uero etsi nonnullis piorum factis uide
Abbreviated transcription (Latin):
mortales nuncios ñ sui fastũ. sed maiestatẽ illius pedi¬
cantes. facer& inaioracerciora clatiora miracula. ne
insirmis pus illiqui sa crisicia sibi expetunt salsa relgi¬
onem facilius psuaderent : eo qđ sensib eoꝵquedam
stupenda monstrarent quẽ tandem ita deciperelbe
ut ñ ueraeligat quae sectet᷑. ubi &am pliora inuenm
que miret᷑. illaqui ppe miraculadeoꝵ gentilium
que comendat lustoria ñ eadico que uit uallistem¬
porum occultis ipsius mundicausis. ueru tam̃ subdi¬
uina ꝓuidentia c̃stitutis & ordiuatis monistr sacon¬
tingunt qualesst uusitati partus animaliũ acaelo
terraq: rerum insolita facies siue tant ũ terrens
siue o iani nocens quȩ peurariatq mitigar idaemo¬
nicisritib fallacissumma eoꝵ astictia ꝑlubent᷑: Sed ea
dico que  aut potestate e steri. satis euidenter
apparet: ut ẽ qđ effugies deorũ penatiũ quos de trou¬

Expanded text:
mortales nuntios non sui fastum, sed maiestatem illius praedimortales nuntios non sui fastum, sed maiestatem illius praedicantes faceret maiora, certiora, clariora miracula, ne infirmis piis illi, qui sacrificia sibi expetunt, falsam religionem facilius persuaderent, eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem tandem ita desipere libeat, ut non uera eligat quae sectetur, ubi et ampliora inuenit quae miretur? Illa quippe miracula deorum gentilium, quae commendat historia non ea dico, quae interuallis temporum occultis ipsius mundi causis, uerum tamen sub diuina prouidentia constitutis et ordinatis monstrosa contingunt; quales sunt inusitati partus animalium et caelo terraque rerum insolita facies, siue tantum terrens siue etiam nocens, quae procurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibentur; sed ea dico, quae ui ac potestate eorum fieri satis euidenter apparet, ut est quod effigies deorum Penatium, quas de Tro
Abbreviated transcription (Latin):
cr respondeant ꝗcumq: philosophi. respondeant tdie¬
urgi uł potius periurgi hoceiũ st om̃s illae antes uoca¬
bulo digniores. postremnore spondeant hominessi ullus
naturae suaelensus quod rationales creatisi & exalia
parte uiũ ineis. Respondeant inquã eis ne sacristcan¬
dum sit diisuł augelis ꝗsibi sacrificare iubent: anilli
unicui iubent luq& sibi & istis ꝓlubent : sinec isti nec
illi ullamiracula facerent sed tantũ pciperent alii
quidem ut sibi sacrisicaret᷑. aluiuo iduecarent. sec
unitantum iuberentdõ satis deberet pictas ipsa
discernere: ꝗdhoriuin defastu suꝑbiae ꝗd deuera
religione descenderet: plus &iã dicã sitantũ himi¬
rabilibi factis humanas animas ꝓmouerent qacrisi¬
la facere dignarent᷑ ꝓsecto sisensu corporis sediationẽ
m̃tis pponendacoꝵ eẽt auctoritas. Cũuõ dsidegerit
ad comindandaeloquia ueritatis iuae ait ꝑistosim¬

Expanded text:
ci, respondeant quicumque philosophi, respondeant theci, respondeant quicumque philosophi, respondeant theurgi uel potius periurgi; hoc enim sunt omnes illae artes uocabulo digniores; postremo respondeant homines, si ullus naturae suae sensus, quod rationales creati sunt, ex aliqua parte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrificandum sit dis uel angelis, qui sibi sacrificari iubent, an illi uni, cui iubent hi qui et sibi et istis prohibent? Si nec isti nec illi ulla miracula facerent, sed tantum praeciperent, alii quidem ut sibi sacrificaretur, alii uero id uetarent, sed uni tantum iuberent Deo: satis deberet pietas ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de uera religione descenderet. Plus etiam dicam: si tantum hi mirabilibus factis humanas animas permouerent, qui sacrifla facere dignarentur: profecto non sensu corporis, sed ratione mentis praeponenda eorum esset auctoritas. Cum uero Deus id egerit ad commendanda eloquia ueritatis suae, ut per istos in
Abbreviated transcription (Latin):
illic & icũ & rorum omniũ ctestatione p̃cipit
facta sunt atq ut suit. & bene se habeant eius
indigent aquosactast. Qbiigitꝰ angelis debeata
& sempiterna uita credendũ cecetsemus. utrũ
eis quisereligionis ritib coliuolunt sibi sacra&
sicrisitia fligitantes amortalib exiberi aueis
quiliunc omnẽ cultum unidõ creatori onuuium
deberidicunt: eiq reddendum uera pietate
p̃cipiunt cuius &upsi contemu platione beatist
nos suturos ec̃ ꝓruttunt.S Illanamq: iusio dĩ
tante pulchritudinis uisio ẽ & tanto amore
dignissima: ut sine hacꝗb lili aliis bonispditũ
atq habundantẽ ñ dubit& plotinus inselicissimu
dicere: Cũ ergo ad hunc unũ ꝗdã angeli ꝗd ã uõ ad se
pios latria colendos signis mirabilib excitent: &
hocitant illi istoscolꝓhibeant. istiaut̃ illũ ꝓhibere
ñ audent ꝗb: potius sit credendũ. respondeant platoni¬

Expanded text:
illic et uocum et rerum omnium contestatione praecipitur, illic et uocum et rerum omnium contestatione praecipitur, facta sunt, adque ut sint et bene se habeant, eius indigent, a quo facta sunt. et sempiterna uita credendum esse censemus? Utrum eis, qui se religionis ritibus coli uolunt sibi sacra et sacrificia flagitantes a mortalibus exhiberi, an eis, qui hunc omnem cultum uni Deo creatori omnium deberi dicunt eique reddendum uera pietate praecipiunt. cuius et ipsi contemplatione beati sunt\' et nos futuros esse promittunt? Illa namque uisio Dei tantae pulchritudinis uisio est et tanto amore dignissima, ut sine hac quibuslibet aliis bonis praeditum adque abundantem non dubitet Plotinus infelicissimum dicere. Cum ergo ad hunc unum quidam angeli. quidam uero ad se ipsos latria colendos signis mirabilibus excitent, et hoc ita, ut illi istos coli prohibeant, isti autem illum prohibere non audeant: quibus potius sit credendum, respondeant Platoni
Abbreviated transcription (Latin):
dentiae placuit.ydinare tor poru uui su
ut que mad modudixi. &n nactib aploꝵ le¬
git᷑. lexinadictis angeloꝵ daret᷑ deuntus
ditiis ꝑ sulnectã creatoricreaturã uisibilit
apparer& & syllabatim ꝑtransitoras tẽporũ
morulas luimanae linguae uocib loqueretus
lquii suanatura noncorporalit sedspaliter
n sen sibibit̃ sed intellebilit̃ nontẽpor aliter
sedut itadica aternaliter: necincipit loqui
necedosinit qd apudilla sinceriur audiunt
ncoiporis aure sedm̃tis. muastriei &nun¬
ti quiẽĩ ueritate in cõmurabiliꝑst uuntur
inimortalit beati: & qđ faciendũ modismes¬
rabidib: audiunt &usq inustã uisiliba
ac sensibilia ꝑducendum incunctanter atque
dificulter efficiunt. Haec aut̃ lex distributio¬
ne temporũ data ẽ que prius haber& ut dictu
ẽꝓmis saterrenaquib tam signisicarentur
etna: quae uisibilib sacram̃tis ce lebrarent mub¬
ti intelliger inanciunius tam̃di cultus aptissuna

Expanded text:
orum cursum, ut, quem ad modum dixi et in actibus apostolorum legitur, lex in edictis angelorum daretur de unius diciis per subiectam creatori creaturam uisibiliter appareret et syllabatim per transitorias temporum morulas humanae linguae uocibus loqueretur, qui in sua natura non corporaliter, sed spiritaliter, non sensibiliter, sed intellegibiliter, non temporaliter, sed, ut ita dicam, aeternaliter nec incipit loqui nec desinit; quod aput illum sincerius audiunt, non corporis aure sed mentis, ministri eius et nuntii, qui eius ueritate incommutabili perfruuntur inmortaliter beati: et quod faciendum modis ineffabilibus audiunt et usque in ista uisibilia adque sensibilia perducendum, incunctanter adque indifficulter efficiunt. Haec autem lex distributione temporum data est, quae prius haberet, ut dictum est, promissa terrena. quibus tamen significarentur aeterna, quae uisibilibus sacramentis celebrarent multi, intellegerent pauci. Unius tamen Dei cultus apertissima
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos: inhac sacrisitiũ ẽ: Cũ itaq nos hortatus
ocet apłs ut exibeamus corporanrã hostiã uita
scam dõplacenteni. rationabile obsequiũ nrm̃
ut ñ cforiaenur huic scłos ed refor memuriua

Expanded text:
cerdos, in hac sacrificium est. Cum itaque nos hortatus cerdos, in hac sacrificium est. Cum itaque nos hortatus esset apostolus, ut exhibeamus corpora nostra hostiam uiuam, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium nostrum, et non conformemur huic saeculo, sed r
Abbreviated transcription (Latin):
in struinentaattit animatuetis betius & rectup
uscis addm̃rerertur. sacrisitiumẽ quanto inagis
atma i pracũ se resert addm̃i ut igne amorisen
accensa for mam concupiscenaae saccularis amit¬
tat eiq: tamquã in cõmutabili foriȩ subdtta
reformet᷑: Hinc eiplacers qđ exeĩ pulchritudim
acceperit sit sacrisitiũ qđ id ẽ apłs cotisequenter
adiungens: & nolite inquit consormari hiue sło:¬
ro sed resormamini in nouitate sensus uri edpbandi
nos quae sit uoluntas diqđ honũ &beneplaitũcip
fectũ. Cumigit᷑ uera si crisitia opera sint iniãe
siue itinos ipsos: siue expximno quae referunt᷑ ad đm̃:
remur. Ac ꝑhoc ut beatisimus qđ ñsit nisi bonoillo
eo regatio societasq scoꝵ iuniuer sale acrisitium
enstraturdõ ꝑ sacerdotẽ magnũ: quietiã seips uu
optulit in passionȩ ꝓnobis: ut tanti capitii torpus
essenius scđnt sormã serui. Hanc enĩ obtulit in
hac oblatus e.quia scđm hanc mediator: ẽ: inhac a¬

Expanded text:
s bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est: quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex eius pulchritudine acceperit, fit sacrificium! Quod idem apostolus consequenter adiungens: Et nolite, inquit, conformari huic saeculo; sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos quae sit uoluntas Dei, quod bonum et bene placitum et perfectum. Cum igitur uera sacrificia opera sint misericordiae siue in nos ipsos siue in proximos, quae referuntur ad Deum, remur ac per hoc ut beati simus quod non fit nisi bono illocongregatio societasque sanctorum, uniuersale sacrificium offeratur Deo per sacerdotem magnum, qui etiam se ipsum obtulit in passione pro nobis, ut tanti capitis corpus essemus, secundum formam serui. Hanc enim obtulit, in hac oblatus est, quia secundum hanc mediator est, in hac sa
Abbreviated transcription (Latin):
nicus. autia rationalẽ siue potius intellectualis edend
tat. ñhabere supra seratur aminisid e fabricatus eniunda
aquo e ipsa sactae : nec aliunde illis suꝑtus p̃bere uitam
beatã & lumen intellegentiae ueritatis quã unde plet᷑
& nõ cui c̃sonat euange liũ ubi legit᷑ fuit homorisris
adõcui nom̃ erat iõłiñs. hicuenit intestimoniũ uttesti

Expanded text:
nicus animam rationalem, siue potius intellectualis dicenda nicus animam rationalem, siue potius intellectualis dicenda itat, non habere supra se naturam nisi Dei, qui fabricatus est mundum, a quo et ipsa facta est; nec aliunde illis supernis praeberi uitam beatam et lumen intellegentiae ueritatis, quam unde praebetur et nobis, consonans euangelio, ubi legitur: Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat I
Abbreviated transcription (Latin):
necbeatos eẽ nos uolunt. colendiutq nst̃. Si aut̃
amant &ibeatos uolunt ꝓsecto inde uolunt unde
&uipsi st̃ : analiunde ipsibeati aliunde nos: Sed nẽ¬
nobulluscũ his excellentiorib: philo soptus. in bacque¬
stione c̃flictus : uuider enĩ suusq litteris multis m os¬
discopiosissime mandauer̃ hinc illos unde& nossen
ills & alindẽ quam illtaquo inlustrant᷑ utdare¬
saroe ndue ̃p articipatione ꝑsectibeatiq subsistis :
saepemultum plotinus asserit. secisum platonisex¬
planans neillã quidẽ quã creduntet̃ uniũsttatisanio¬
mũ alunde bettam eẽ qua nã i. cdque eẽ lum̃ qđ ps¬
nẽ sed a quo ereatae & quod intellegibilit̃ inluminante
intellege biliter luc&. Dat &uiã similitudinẽ adillã
incorpoream Nehus celestib: c̃spicius amplisq corponb
tamquam ille sit solexipsa sitluna: Lunã qui ppesolisch¬
estuin luminariputunt. Dic ergo ille magnis pleo¬

Expanded text:
nec beatos esse nos uolunt, colendi utique non sunt. Si autem nec beatos esse nos uolunt, colendi utique non sunt. Si autem amant et beatos uolunt, profecto inde uolunt, unde et ipsi sunt; an aliunde ipsi beati, aliunde nos? excellentioribus philosophis in hac quaestione conflictus. Viderunt enim suisque litteris multis modis copiosissime mandauerunt hinc illos, unde et nos,illis et aliud est quam illi, a quo inlustrantur, ut clareant adque eius participatione perfecti beatique subsistant. Saepe multumque Plotinus adserit sensum Platonis explanans, ne illam quidem, quam credunt esse uniuersitatis animam, aliunde beatam esse quam nostram, idque esse lumen q sed a quo creata est et quo intellegibiliter inluminante intellegibiliter lucet. Dat etiam similitudinem ad illa incorporea de his caelestibus conspicuis araplisque corporibus, tamquam ille sit sol et ipsa sit luna. Lunam quippe solis obiectu inluminari putant. Dicit ergo ille magnus Plato