comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onas interpraetatur columba
Dolens autem uel propter tristi¬
tiam quam habuit desalute
nini uetarũ. uel propter hederã
subito arescentem cuius umbra
uiduae filius ut iuda ei ad fir¬
mant quem resuscitauit helias
Matre postea ad cum dicente
Nunc cognoui quia uirdĩ estũ¬
tas prohac causa ipsum puerũ¬

Expanded text:
onas interpretatur columba,Dolens autem, vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cujus umbraculo reptanae viduae filius, ut Judaei affirmant, quem resuscitavit Elias, matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu,t . Ob hanc causam ipsum puer
Abbreviated transcription (Latin):
frondeum uermis inholere uel
pampino. inuobuta. abheroder¬
do dictum dequadicit plautus
ł mittatus. herudiam bestiam
malificam in uolutam in pampino
inplicat. Sedidem non aduolat.
& locusta. & huc illucque. discur¬
rens sem pasta dimittit sed perma¬
net. perituris flugibus ec tardo
lapso pigrisque morsibus omnia
Locusta quod pedibus sit longius
uel uti hasta uode eam greci tã
maritimũ quam terrestrem. hastaco

Expanded text:
frondium vermis, in olus vel pampino involuta, ab erodendo dicta. De quo meminit Plautus: « Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino implicat. » Sed idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat: scilicet permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigris morsibus universa Locusta, quod pedibus sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν
Abbreviated transcription (Latin):
ut putabantur idolorũ fuerant.
congregata du cent᷑ ad aliam
mere tricem. Id ẽ niniuen ut quo¬
modo in terra fornicati sunt cum
idolis quae fecerunt sic uadant
ad terram idolorũ &fornicant

Expanded text:
ut putabantur idolorum fuerant congregata, ducentur ad aliam meretricem, id est, ad Ninive: ut quomodo in terra sua fornicati sunt cum idolis quae fecerunt, sic vadant ad aliam terram idolorum et fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
credidit dõ. & reputatũ ẽ ei adiustitiam.
necircũcisio gloriar et᷑ gentesq: incircũcisas
deitibi terrã hanc ut heressiseius ubi eum
inter rogauit ab raham secundũ qđ scir&. qđ
camtriennem & caprã triuam & arie¬
tẽ triumꝰ & turturem & colũbam: & fecit

Expanded text:
Deo, et deputatum est illi ad iustitiam; ne circumcisio gloriaretur gentesque incircumcisas dem tibi terram hanc, ut heres sis eius. Ubi cum interrogasset Abraham secundum quid sciret, quod ncam trimam et capram trimam et arietem trimum et turturem et columbam. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
Ca lomon filius dauid regis is rahel :¬
Dluxtanumerũ suorum nominũ trta
uolumina edidit. Quorũ primus est
mas a lotħ. quem greciparabolas lati¬
nł prouerbiorũ sonant. eo quod in co
sub conparatiua similitudine figuras
uerborũ &imagines ueritatis osten¬
derit. Ipsam autem ueritatẽ : Ad in
nator : eo quod sermo eius non speciali¬
ter Ad unũ sicut in prouerbus. sed
ad uniuersos generaliter dehegatur
dicens. Omnia quae inmundo cer¬
nimus caduca & breuia. & obhoc
non apetenda. Tertiũs libȩrõ si rassirim
praenotauit : qui in latina lingua. can¬
ꝑ ẽpitalamiũ carmen coniunctionẽ xp̃i
canticas prefertur quae inscripturis
scĩs habentur : sicut quedam in lege¬
dñi dicuntur sca quibus maiora suNt
scã scõrũ. Horũ autem triũ libro¬
rum carmina ex ametris & penta¬
metris uersibus aput suos composita
perhibentur: VT EUSESIVS ET
HIERONIMUS. SCRIBUNT

Expanded text:
alomon, filius David, rex Israel iuxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostenderit. Ipsam autem veritatem ad intelnator, eo quod sermo eius non specialiter ad unum, sicut in Proverbiis, sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia, quae in mundo cernimus, caduca esse et brevia, et ob hoc minime adpetenda. Tertium librum Sir hassirim praenotavit, qui in Latinam linguam verper epithalamium carmen coniunctionem Christi canticis praeferatur, qui in Scripturis sacris habentur; sicut quaedam in Lege dicuntur sancta, quibus majora sunt sancta sanctorum. Horum autem trium librorum carmina exametris, et pentametris versibus apud suos composita perhibentur, ut Josephus, Hieronymusque scribunt
Abbreviated transcription (Latin):
diues exhortationis blandimento
placandus ẽ quia aliquando dura
uulnera perlenia fomenta mo¬
lescunt. & furor insanorũ ad salu¬
tem medico blandiente ducitur:¬

Expanded text:
dives exhortationis blandimento placandus est: quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem, medico blandiente, reducitur
Abbreviated transcription (Latin):
sonanux longuahane alii neciclam
dicunt: quasi minorem aucem
plurima ensiluis induit feorem:
Omnibus arboribus priorse flore
conuestit : & ad inferanda poma
arbustasequentia prae uenit
in platea plangentes. ante quã
rum patur funis argenteus. &re¬
currat uita aurea & conteratur
hidria super fontem Et confringa¬
tur rota suꝑcisternam & reuerta¬
tur puluis in domum suã unde erat

Expanded text:
ocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem.plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenitin platea plangentes. Antequam rumpatur funis argenteus et recurrat vitta aurea: et conteratur idria super fontem, et confringatur rota super cisterna. Et revertatur pulbis in terram suam unde erat
Abbreviated transcription (Latin):
& occidit: & ad locũ suũ reuertit᷑.:
ibique renascens Girat permeri¬
diem & flectitur ad aquilonem :
lustras om̃a circuitu pergit sp̃s.
& in circulossuos regreditur:

Expanded text:
et occidit, et ad locum suum revertitur: Ibique renascens, gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mom archesunt qui singula rem
possident principatum. ut fuit ale¬
xander apudgrecos: & iulius apud
Tetrachȩ dicuntur. eo quartã par¬
tem regni tenent. Nam tetra.¬
grece .iiͦi. sunt : qualis fuit apud:
rem publicam : p̃erfecti dicuntur:
quod pretoriȩ potestate presint :
Pretores qui et p̃erfecti: quasi pre¬
positores: Presides dicti. quia ali¬
cuius loci tutelam presidi aliter
bus uel plebibus iura tribuunt.
Cili archesunt : quimille presint.
quos nos millearios dicimus. & est
grecum nomen. Centuriones dicti
Sicut quinqua genarii . qui in capi¬
tesunt quin qua ginta militum
Sicut decanibabeo quod decẽmilia
preferuntur. Miles dictus qđ

Expanded text:
Monarchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, Julius apud Tetrarchae sunt quartam partem regni tenentes: nam τέτταρα quattuor sunt; qualis fuit apud rei publice. Prefecti dicti eo quod pretoria potestate presunt. Pretores iidem qui et prefecti, quasi prepositores. Presides vero dicti, qui et alicuius loci tutelam presidialiter bus sive plebibus iura tribuunt. Chiliarchae sunt qui mille praesunt, quos nos millenarios nuncupamus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti,itibus; sicut quinquagenarii, quia in capite sunt quinquaginta militum; sicut decani, ab eo quod decem militibus praeferuntur. Miles dictus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Suigitur ad a&erni solis habitatio
nalibus a fectibus non declin&mus
esses paruulus in oculistuis. caputte
xisset magnus mihi fuistis quia
des pectus tibi : sed nunc quia mag¬
nus tibies factus es dispectus mihĩ
qui sapientes estis in oculis ur̃is & corã
uobis met ipsis prudentes tanto fit
quis que uilior dõ quanto pretiosior
sibi Et tanto pretiosior dõ quanto
uilior sibi: quia humilia respicit.
& alta a longe cognoscit xXXIII.
GRT̃G Melior est oboedientia
quam uictima. Et ascultare magis.

Expanded text:
igitur ad aeterni solis habitationnalibus affectibus non declinemusesses parvulus in oculis tuis, caput t aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe agnoscit . CAP. VIII.-- Melior est obedientia quam victimae, et auscu
Abbreviated transcription (Latin):
tiora sine sapientia pondere penetrat
sua illum leuitas grauius ruiturum
titudinis de ẽ quia quod tractando
inuenit carens uiribus usque ad per¬
fectionem operis non perducit. et for¬
titudo destruitur nisiper consilium
fulciatur quia quod se posse plus con¬
spicit eouirtus sine moderamine ratio¬
nis deterius. in praeceps ruit. Scien
tia nulla ẽ siutilitatem. pietatis non
habet quia dumbona cognita negle¬
git sese adiudicium. arcius contrin¬
git. Et pictas in utilis ẽ sif scientiae
discrimine caret. quia dumnulla
hanc scientia inluminat. quomodo
misereatur ignorat. Timordñi. quip¬

Expanded text:
tiora sine sapientiae pondere penetrat, tiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum titudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit; et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur: quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit; et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur, ignorat. Timor quoq
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. Cum enim uerbo alieno de
luunt opera. quasi exbono itinere
pul uerem male cogitationis sumunt.
faciebat. Dies enim unius cuius que
filii ẽ inluminatio unius cuiusque
uirtutis. ut haec ipsa dona breuiter
uII. formis gratiae replicem. Sapien¬
tiae in die suo. Conuiuium facit quia
quia in eo quod audita penetrat.
reficiendo cor tenebras in lustrat.
Consilium indiesuo coruium facit
quia dum esse praecipitem prohibet
ratione animum replet. Fortitudo
indiesuo conuiuium facit quiadum ad¬
uersa non metuit. trepidanti menti
cibus confidentiae apponit᷑. Scientiȩ
indie suo conuiuium facit. quia inuen¬
tre mentis ignorantiae ieiuniũ supe¬
rat. Pictas in diesuo conuiuium facit.
quia cordis uiscera miseri cordiae ope¬
ribus replet. Timor indiesuo conui¬
uium facit qui adum premit mentẽ
ne de prae sentibus superbiat. de futu¬
ris spe illam cibo confortat. Itẽ sicut¬
tus careat. & in utilis ẽ intellectus.
si ex sapientia non subsistat quiacum al¬

Expanded text:
nt. Cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt.o. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breviter septiformis gratiae replicem, alitia ergo in die suo convivium facit, quiaquia in eo, quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat: consilium in die suo convivium exhibet, quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet; fortitudo in die suo convivium facit, quia dum adversa non metuit, trepidanti menti cibos confidentiae apponit; scientia in die suo convivium parat, quia in ventre mentis, ignorantiae jejunium superat, pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet; timor in die suo convivium facit, quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. Sed itu careat: et valde inutilis est, intellectus si ex sapientia non subsistat. Quia cum al
Abbreviated transcription (Latin):
pauł dicit. Benedicite & nolite
maledicere. Item neque maledici
regnum dĩ possidebunt. Ds̃ male¬
dicere dicitur & tamen homo male¬
dicere prohibitur quia quod homo agit
malitie uindicto Ds uero non facit
nisi examine & uirtute iustitiae: Cũ

Expanded text:
ait: Benedicite, et nolite maledicere , et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur: quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
perit quasi brutrum animal &nulla
ratione retinens. quo uoluit errorum
substrauit. Bos possessorũ & assinrł¬
bat sedignorabat reperit & genti¬
litas legis pabulũ. quod non habebat

Expanded text:
perit quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit? Bos ergo possessorem, et asinbat, sed ignorabat, reperit, et gentilitas, legis pabulum quod non habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
mensura: Mensura est quic quid pon¬
dere. capacitate. longitudine & lati
in partibus : Partis in prouinciis. pro¬
uincias in regionibus regionis in locis
Loca interritoris territoria inagr̃is.
a gro in centeris Centdris iniugeribus
iugera indimatibus. Elemata in
actus. perticas. passus. gressus. cubitos
pedes. palmas. untias. digitos. diui¬
serunt: tanta enim fuit solertia eoꝵ:
Digites. ẽ. pars minima a grestium
mensurarum. in de untia habens digitos

Expanded text:
m. Mensura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, altituin partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos
Abbreviated transcription (Latin):
NIS. ET DEMILI CIAE UOCABULIS
Regnum a regibus dictum: sicut
reges a regendo dicti. int omnia
regna terrarum duo regna aliis¬
gloriosa traduntur asfrriorum.
primum: deinde romanorũ ut tem¬
poribus. & locis interse ordinata
acdistincta : Nam sicut illud prius
& hoc posterius. ita illud inoriente
hoc in occidente exortum est¬

Expanded text:
nis et militiae vocabulis. 1. Regnum a regibus dictum, nam sicut reges a regendo vocati, ita regngloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qualitates dequibus scã
euangelia contexuntur prae¬
cepta mandata testimonia ex¬
empla. In praeceptis iustitia
inmandatis caritas. Intestimo¬
nia fides In exemplis perfectio
consistit. Vt sunt haec praecep¬
iohannis testimonium perhibet
deme sed habeo testimonium
maior iohanne. Pater qui in
me manet testimoniũ perhibet

Expanded text:
sunt qualitates, de quibus sancta Evangelia contexuntur: praecepta, mandata, testimonia, exempla. In praeceptis justitia: in mandatis charitas: in testimoniis fides: in exemplis perfectio consistit. Ut sunt haec praecepJoannes testimonium perhibet de me, sed habeo testimonium majus Joanne. Pater ipse, qui in me manet, testimonium perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
gestio hoc aput nos diurnum
uocatur: Nam quod latini diur¬
num greci epimeria dicunt. Ra¬
lendaria appellantur quae per
men ses singulis. degeruntur
annos in libris acta sunt. Inter
historiam & annales hoc inter¬
ẽ quod historia ẽ eorũ temporũ¬
gesta quae uidimus. Annales
Historia ẽ narratio rei geste.
perquam ea quł in praeterito fac¬
ta. uel dicta noscuntur. Dicta
ueteris enim nemo conscribebat
historiam nisi is qui inter fuisset¬

Expanded text:
gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. annos in commentariis acta shistoriam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales Historia est narratio rei gestae, per quam ea quae in praeterito facta sunt dignoscuntur. Dicta veteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus ebraice ex celsus manda¬
to utique propter euangelium
altissimi quod prae dicauit ina
nio exmerito nomen accipit inter
Amplius enim eum praeceteris
apostolis dilexit iħs . iI. ISIDOR̃¬

Expanded text:
MARCUS excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavit. 23. nio ex merito nomen accepit; interAmplius enim eum caeteris apostolis dilexit Jesus. 13. Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
dis a concupiscentis illa temp¬
tatio est quiahumiliati deiudi¬
lorum : II. Perfecta caritas
foras mittit timorem: Cum ali¬
bi dicitur: Timor dñi castus per¬
manens in saeculum sae calit¬

Expanded text:
d a concupiscentiis nostris illa tentatio est, cum humiliati deio modo perfecta caritas foras mittit timorem, cum rursum scribatur: timor domini castus permanet in saeculum saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
nis quinq: quȩ species dictionis, auctoritas.
scriptor modusordo: A .I. Speties dictio¬
nis quod sunt : N quattuor. aut enim
historia est. aut prophetia. aut prouer¬
bium. aut simpliciter docet: .O. Histori

Expanded text:
. Quae? M. Species dictionis, auctoritas, conscriptor, modus, ordo. D. Species dictionis quot sunt? M. Quatuor. Nam aut historica est, aut prophetica, aut proverbialis, aut simpliciter docens. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
tuor animalia. quia perquat tuor mundi
partes. fide sxp̃iane religiones eorii
pito edicatione deseminata est. Ani¬
malia dicta sunt. qm̃propt̃ animam
hominis predicatur euangelium xp̃i.
Nam & oculis plenaeront intus &foris¬
qm̃ prouident euangelia quedic tisunt
a prophetis &que promiserit in priori
Cruntc eteũ recta quia nihil prcuum ine¬
uingelio est. Etalas senas tegentescru¬
ra & facies suas. Reuelata sunt enim quȩ
tegebantur in aduemiuxp̃i. Euangeli¬
umaut̃ interp̃tatur bona ad nuntiatio
Grece enim eu bonum angelium ad¬
nunciatio dicitur. Vnde & angelus
scripsit. Alias discipulis. Romanis

Expanded text:
tuor animalia, quia per quattuor mundi tuor animalia, quia per quattuor mundi partes fides cristiane religionis eorum predicacione disseminata est. Animalia dicta sunt, quoniam propter animam hominis predicatur ewangelium Cristi. Nam et oculis plena erant, quoniam prevident ea, / que dicta sunt a prophetis et que premCrura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus scripsit, reliquas discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ris & sermonibus. Iniudea initians
euangeli tare abhumane natiuitate
xp̃idicens. Liber genenationis ihũ
xp̃i filiidauid. filii abraha m signifi
cans descendisse corponoliter ex semine
patri archarum xpm sicut promis sumerat
cus plenus spũsc̃o scripsit euangelium xp̃i
eloquio greco initalia secutus perrum ut
discipulus. inicium aũt abspũ prophetali
Tertius lucas inter om̃s euangelistas greci
sermouis erudnisimus quippe ut medicus
⁊ acharias ut manifesta r& ihm̃xp̃m post
natiuitatem carnis & p̃dicatiouem euan¬
gelii hostiam fuisse effectũ promundisalu
te. Ipse enim sacerdos de quodictum est
cerdocium iudetã obmutuit lex & pro¬
phetia cessauit. Quartus iohannes
scripsit euangelium ultimus inasta inci¬
ipsum ante scła dĩ uerbũ esseipsum e ce¬
louenisse . & post mortem iterũ acelũ re¬
measse. Nusunt quatiuor euangeleste
per chie. rechielem sps sc̃s significauit in
quattuor animalib proptꝰea aut̃ quat¬

Expanded text:
cis et sermonibus in Iudea inicians ewangelizare, ab humana Cristi nativitate dicens: Liber generacionis Ihesu Christi, filii David, filii Abraham, signicans descendisse corporaliter ex semine patriarcharum Christum, sicut promissum erat cus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus  Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est cerdocium Iudeorum obmutuit, lex eciam et prophecia cessavit. Iohannes scripsit ewangelium ultimus in Asya inciipsum ante secula dei verbum esse, ipsum e celo venisse et post mortem iterum ad celum remeasse. Hii sunt 4or ewangelistequos per Ezechielem Spiritus sanctus significavit in quattuor animalibus. Propterea autem quat
Abbreviated transcription (Latin):
edicionem origenis labore miro rep¬
perit. Cumaliis edicionibus compara¬
uit. Presbit̃ quoq hieronimus trium
linguarum peritus. ex hebreo in lati¬
num eloquium easdem scripturas
conuertit eloquent̃ quȩ trans fudit.
Cuius interp̃tatio merito aliis ante¬
fertur. Namẽ & uerbor tenacior
&perspicuitate sententiȩ clarior

Expanded text:
Editionem Origenes miro labore reperit, et cum caeteris Editionibus comparavit. 5. Presbyter quoque Hieronymus, trium linguarum peritus, ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit, cujus interpretatio merito caeteris antefertur. Nam est, et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae clarior
Abbreviated transcription (Latin):
ce inuentumess& quod in aliis uel in
uerborum ordine discrepar&. Tue¬
runtaut & alui interp̃tes qui ex hebre¬
a lingua ingrecam saent eloquia
tnonstulerumt. sicut aquila sima
tatio cuius auctor non appar& & obhos
sine nomine interp̃tes quinta edicio

Expanded text:
ce inventum esset, quod a ceteris vel in ce inventum esset, quod a ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea ltranstulerunt, sicut Aquila, Simainterpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis quinta editio
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreus nusquamẽ. unde & ipse
reddol& N unc uid ei philonis essedi¬
cunt qui pro inde sapientiȩ dicitur
quia meo xp̃i aduentus qui est sapien¬
tiȩdĩ patris & passio eius euidentur ex¬
primitur. Librumecclesi asticum¬
nepus iesu. sacerdites magni conposu¬
it dequo meminit. &zacharias qui
liber apud latinos propt̃ eloqui simi¬
litudinis salo monis titulo p̃nutatur.
Dicius aut ec clesiastes eo quod detoti¬
us ec clesie disciplina religiose conuer¬
sationis magnacuro & rationesit edi¬
tus hic & apud hebreus repperitur
sed inter apogriphas habetut. Iud
dith& tobias siue machabetã libri qui¬
bus auct orib scripta sunt non constant
Habent aut̃ & nomina ex eor nomini¬
bus quorum gesta scribuntur¬
ab eleazaro paetifice petens scriptu¬
ras ueteris testamenti. Ingrecam
Nocem ex hebrea lingua per lexagin¬
ta inte:p̃tas t̃nensferre curauit.
quas malexandria bibliotsta habuit si¬
quidest singuli in singulis cellulis sepa
tisunt ut nihil in alicuius eorum codi¬

Expanded text:
apud Hebreos nusquam est; unde et ipse redolet. Hunc Judei Filonis esse affirmant: qui proinde Sapientia nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio ejus evidenter exprimitur. Librum autenepos Jesu sacerdotis magni, composuit; de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus, eo quod de totius Ecclesiae disciplina religiosae conversationis magna cura et ratione sit editus. Hic apud Hebraeos reperitur, sed nunc apocryphus habetur. Judith vero, et Tobiae, sive Machabaeorum libri, quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribuntab Eleazaro pontifice petens scripturas veteris testamenti, in grecam vocem ex hebrea lingua per LXX interpretes transferre curavit; quas in alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis cellulis separ interpretati sunt, ut nihil in alicuius eorum codi
Abbreviated transcription (Latin):
multa falsa nullaẽ in eis canonica a ue¬
toritas quȩ recte a prudentib iudican¬
tur. non esse eor credenda quib: adscri¬
buntur nammultos & sub nominibus
prophetirũ & recentiono sub nominibus
a postoloe abhereticis proferuntur.
quȩ omnia sub nomine a pocrifoi aucto¬
ritate canonica diligendi examinatio¬
ne remota sunt

Expanded text:
multa falsa nulla est in eis canonica aucmulta falsa nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credenda quibus ascribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur; quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctus a postolo primordia fidei
xp̃iane ingentib & nascentis ec¬
clesiȩ historiamn degerit. Actuum
a postolor scrictorem lucamẽẽ euange¬
listam in quo opere nascentis ecclesie inf
xitur. & a postolũ historia retinetur
unde & actus apostolõ dicitur. A poca¬
lipsi lib ioħ e uangelista scripsit. eotem¬
pore quo ab euangelui p̃dicationem in in¬
sulam pathinos traditur religatus.
A pocalipsis aut̃ grece. litine reuela¬
tio interp̃tatur : Reuelatio enim dicit᷑
mamfestatio eor quȩ abscondita enont se
seruissuis.Hii sunt scriptores sacrẽ
eruditionem nram & p̃cepta uiuendi &
credendi regulam conscripserunt. prȩ¬
terhec alia uolumina apogripha dirun¬
tur. A pogripha aut dictisunt idest
secreta quia indubium ueniunt. Est
enimeor ocoulta origo nec pat& patribus
a quib: usq ad nos auctoritas uenttium.
scriptuntrũ certissima & notissima sus¬
ceptione ꝑuenit. in his a pogriphis & sim
uenitur aliqua auctoritas. tamen propĩ

Expanded text:
ctus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, servis suis. Hi sunt scriptores sacrorum eruditionem nostram praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo; nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veritatis Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter
Abbreviated transcription (Latin):
multis hab& obscuritatibus inuoluta.
Danihel uero. clarosermone regnaor¬
bis p̃nuntiat. & tempus aduentus xp̃i
manifestissima pncedicatione ad notat
Ni sunt quatiuor prophete quimaio¬
resdicuntur. quia prolixa uolumi¬
na condiderunt. Liber xii prophe¬
tarum auc tor sum̃ nominib prenota¬
quia sermones eiã breuessunt. unde
& connexi sibimet inuicem. In unoli¬
bro continemur quõ nominasunt.
ossee. iohel. amos abdias. ionas. miche¬
as naum. abbacuc. sofomas. aggeus
Tacharias & malachias. It es dreliber
auetoris sui nomine p̃notatur. incuius
contextu eiusdemherdrenimiaq ser¬
mones parit̃ continentur. nequem quã
mouea ł qđ unis hesdre dicitur. quia
secundus & tertius & quartus habentur
erclesiaidi populum a seruitute
amorte eripuisse scribitur. ac int̃¬
fecto aman. qui int̃pretatur iniqui¬
tas diei celebritas in posteras mituitur
Lib̵ sapieniȩ salomon scripsis sepro¬
bat᷑ testimomiis illis quib ibilegitur

Expanded text:
multis habet obscuritatibus involuta. multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis praenuntiat, et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt quatuor prophetae qui majores vocantur, quia prolixa volumina condiderunt. Liber XII Prophetarum auctorum suorum nominibus praenotaquia sermones eorum breves sunt. Unde et connexi sibimet invicem in uno volumine continentur; quorum nomina sunt Osee, Joel, Amos, Abdias, Jonas, Michaeas, Nahum, Habacuc, Sophonias, Aggaeus, Zacharias et Malachias. 28. Esdrae liber auctoris sui titulo praenotatur, in cujus textu ejusdem Esdrae, Nehemiaeque sermones pariter continentur. Nec quemquam moveat quod unus Esdrae dicitur liber, quia secundus, tertius et quartus non habentur Ecclesiae Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. 30. Liber Sapienbatur testimoniis illius, quibus ibi legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
rigitur. Dicensoma quȩ inmundo
cernimus caduca & breuia & ob hoc non
appetenda. Tercius liber sirasirim
prenotauit qui in latina lingua. can¬
holamium carnem coniunctionem
ticum canticorũ eo qđ omnibus cantiois
prefertur : quȩ in scripturissacris haben¬
tur sicut quȩdam in legedñ dicuntur
ex a metris & penta metris uersibus
apud suos composita ꝑhibentur ut euse¬
bius & hieronimus scribunt. Isaias¬
euangelista pottus quam propheta. edi¬
didit librum suum. Cuius castu¬
omne contextum . eloquentiȩ proso
sudiscurrit. Hieremias edidit librũ
suum cumtrinis eius quos nos lamenta
uocamus eo qđ intrist ioribus reb fune¬
⁊ resuersiculi quisibi conexisunt. & abu¬
natantum lit tera incipiunt. hieroicũ
coma concdudit. Tertium alfabetum
trimetro scriptumest & ternis litteris¬
idẽ terne uersus incipiunt. Quar¬
tum alfabetum simile primo & secun¬
do habetur. Etechihel &dam hel &¬
E rechihel enim. principia & fines

Expanded text:
rigatur, docens omnia quae in mundo rigatur, docens omnia quae in mundo cernimus, caduca esse et brevia et ob hoc minime appetenda. Tertium librum Sirasirim praenotavit, quod in Latinam linguam verthalamium carmen conjunctionticum Canticorum, eo quod omnibus canticis praeferatur, qui in Scripturis sacris habentur; sicut quaedam in Lege dicuntur exametris, et pentametris versibus apud suos composita perhibentur, ut Josephus, Hieronymusque scribunt. Ievangelista potius quam propheta edidit librum suum, cujus omne contextum eloquentiae prosa su discurrit. Jeremias similiter librum suum cum Threnis quos lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebtres versiculos, qui sibi nexi sunt, et ab una tantum littera incipiunt, erectum coma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis versibus threni incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Ezechiel principia et fines
Abbreviated transcription (Latin):
sius ab eo loco in quoait. pereat dies in
qua natus sum usq ad eum locum. id¬
circo egome reprehendo & agopeniten¬
ciam omnia. hiẽ roico metro discur
um hebrei nablũ. latine organũ dici¬
tur. Dictus ẽ aut̃ psalmorũ liber. quod
uno prophetecanente adpsalterium
chorus consonando responder& ⁊ itu¬
quos hesdras unolibro conprehendit. Oms
uñ psalmi apud hebreus metrico carmine
constant eẽ conpositi. Naminmore ro¬
mani flacci & greci pindari nuncalii iam¬
Nunc sapiconitent trimetro uel tetrame¬
tropede incidentes. Salo monfili usdauid
treauolumine edidit. Quorum pri¬
musmas loth quemgreci parabulas. lati¬
comparatiua similitudinẽ figuras uerbo¬
rũ & imaginis ueritates ostenderit. Ip¬
samaut̃ ueritatem. ad intellegendum
legentib reseruauit. Secundus libii
coeleth dicunt quigrece ecdesiasten di¬
citur. latine contionator eo qđ sermo
eius non specialiter adunum. sicut in
prouerbiis sed ad om̃s generaliter di¬

Expanded text:
sius ab eo loco, qui ait: Pereat dies, in sius ab eo loco, qui ait: Pereat dies, in qua natus sum, usque ad eum locum: Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam , omnia heroico metro discurrum, Hebraice Nabla, Latine organum dicitur: vocatus autem Psalmorum liber, quia uno propheta canente ad psalterium chorus consonando responderet. Tituquos Esdras uno volumine comprehendit. Omnes autem psalmi apud Hebreos metrico carmine constant esse compositi. Nam in more Romani Flacci, et Graeci Pindari, nunc alii iamnunc Satro pede incedentes. Salomon, filius David, tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Laticonparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostenderit. Ipsam autem veritatem ad intellegendum legentibus reservavit. Secundum librum Coheleth vocavit, qui Graece Ecclesiastes dicitur, Latine Contionator, eo quod sermo eius non specialProverbiis, sed in adversos generaliter di
Abbreviated transcription (Latin):
cribit. Id circo & abeo nomen accepit
& quamuis iolibersau & dauid histori¬
am contin& utrue tamen łamu hel
referuntur qira ipseunxit saulmregẽ¬
& ipse dauid pregem futurum Mala¬
dinem degerat temporũ. Malachim
enim hebreice. latine regum interp̃¬
tatur E unc librum hiere mias pri¬
mus uinunum uolumen coegit. pam
antea sparsusentt per singuliã regũ
historias. P aralipemenon grecedi¬
citur qđ nos preter missorum uel re¬
liquor dicerepossimus quia eaq in le¬
ge uel regumlibro. uel omissa uel
non pleneꝰ relata sunt inistosum ma¬
tim acbreuiter explicantur. Librũ
iob alii morsen scripsisse arbitrantur
Alii unum & prophetis Non nulli uero
eundem iob postplagam sue passionis
scriptorem fuisse existirant. Ar bi¬
trantes ut quicertamina spiritalis pug¬
ue sustinuit ipse narrar&. quas uicto¬
rias expediuit. Princ ipia aut̃. & fi¬
nes libruob apud hebreos prosa oneri¬
one contexta sunt. Media aut ip¬

Expanded text:
cribit; idcirco et ab eo nomen accepit. cribit; idcirco et ab eo nomen accepit. Et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse uncxit Saul in regnum, ipse David in regem futurumdinem digerat temporum. Melachim enim Hebraice, Latine Regum interpretatur. Hunc librum Ieremias primus in unum volumen coegit. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis puge sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Job apud Hebreos prosa oratione texta sunt; media autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
nominatur. Aemta thẽucum aut̃e ꝗ
dium mundi & genenttio sđi in eo conti
netur. Exodus uero exitus exegrpropo
ministeria & diuersita tem uictima¬
rum exsequitur: totusq ineo ordo leui¬
ticus ad notatur. Numerorum liber
remum mansionum meo discriptio con¬
⁊ inetur. Deutero nomium grecoser
mone dicitur qđ latine interp̃tatur
secundalex id est repetitio & euange¬
lice legis prcefigunttio: quia sic ea ha¬
b& que priora sunt. ut timen noua
sin ommia quȩ ineo replicantur
losue liber nomenaccepit ab iosue fili¬
onaue cuius istoria contine. scrip¬
ture uero eunde miosue hebreidicuNt
incuius contextu postiordanis tran¬
sitũ regna hostium subuertuntur¬
Et terra populo duuditur. & persin¬
gulas urbes uicolos montes e confinia
ecclesiȩ cȩlestisq hierusalem spirita¬
lia regna p̃figurantur. iudi cum
dicitur a principibus populi: quipre
quam dauid & alu reges ex isterent¬
sit sequentia uero samuhelis. usq
uitatem & sacerdocium & gestadis¬

Expanded text:
cognominatur. Pentateuchus autem dium mundi, et generatio saeculi in eo contineatur. Exodus vero exitum de Aegypto ministeria et diversitatem victimarum exsequitur, totusque in eo ordo Leviticus adnotatur. Numerorum liber remum mansionum in eo descriptio continetur. Deutmone appellatur, quod Latine interpretatur secunda lex, id est, repetitio, et evangelice legis prefiguratio; que sic ea habet que priora sunt, ut tamen nova sint omnia que in eo replicantur. Iosue liber ab eo nomen accepit, cuius historiam continet. Scriptorem vero eius eumdem Iosue Hebrei asserunt, in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas urbes, viculos, montes, atque confinia, ecclesie celestisque Hierusalem spiritualia regna prefigurantur. Iudicum vero nominatur a principibus populi, qui prequam David et ceteri reges existerentsit; sequentia vero usque vitatem et sacerdotium et gesta des
Abbreviated transcription (Latin):
iudamaut̃ ruth &cinõth. & qđ latine
dĩc lamentatio heremiȩ agiognophis.
res faciunt iuxta xliil. seniores qui an¬
tẽ comspectũ dĩ alsistunt Ii.I. Quar¬
teris testamenti eor̃ librorũ qui incano¬
nehebraico non sunt. quor̃ primus sapi
quos &iam iudei int̃ a poc ripha sepa¬
rant. ecclesia tamenxp̃i interdiui nos
libros & honorat & predicat. In nouo
gelicus in quosunt . matheus. marcus.
lucas. & iohannes. Secundus aposto¬
licus. in quosunt paulus in quatiuor de¬
cimepistolis. Petrus induabus. Iohan¬
nes intribus. la cobus & iudas insingu¬
ma aut̃ utriusq testamenti: trifarie
distingitur. Idẽ hinistoria in moribus
in allegoria. Rursusista ⁊rea multi¬
fariȩ diuidumur. Idest qđ adõ. qđ
ab angelis qđ ab omnibus gestũ dictũ¬
quesit qđ a prophetis ꝓrenunciatum
dexpo & corpore eius quidediab alo
& membris eius. quid de ueteri & no¬
uopopulo quid depresenti scło & fu¬
turo regno siudicio : SENE IET Ot¬

Expanded text:
Quidam autem Ruth; et Cynoth, quod Latine dicitur Lamentatio Hieremiae, agyographis menti faciunt, juxta XXIIII seniores, qui ante conspectum domini assistunt. Quarteris testamenti, eorum librorum qui in canone hebraico non sunt. Quorum primus Sapiequos licet Iudei inter apocripha separent, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et predicat. In novo imus evangelicus, in quo sunt Mattheus, Marcus, Lucas, Ioannes: secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quatuordecim epistolis: Petrus in duabus: Ioannes in tribus Iacobus et Iudas in singuma autem utriusque testamenti trifarie distinguitur id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur, id est quid a deo, quid ab angelis vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis pronunciatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris eius; quid de veteri et novo populo; quid de presenti seculo et futuro regno atque iudicio. DE AUCTO
Abbreviated transcription (Latin):
o dicit nouum quia innouat. Non e¬
niit discunt nisi hominesrenouati
exuetus tatt pergatiam. & pertinen¬
tesiam ad teslamentum nouum qđ
estregnum caulorum. H ebreiauĩ
openo fecit. Namprimodie .uII. ope
ra Idesimaterum in formamt ange¬
los lucem cȩlos superiores terram
aqũa atq. aerem Secundodiȩ fit¬
mamentũ solum Terciodie .iIͦIͦI. ma¬
ria semina sationis plamtaria.
Quartodie solem & lunam & stellas
Quintodie .Iil. pisces &reptilia aqua¬
rum & uolatilia. Sextodie iiII.
bestias pecodes & reptilia terrȩ &ho¬
minem ł acta sunt omnia Xuͦ o
pent in ui diebus liem xuͦ genera¬
tiones sunt ab adim usq adiacob
dunt hebrei: Intresordines. legis &¬
rimus ordolegis quinq l¬

Expanded text:
o nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem opera fecit. Nam prima die VII opera fecit, idest materiam informem, angelos, lucem, celos superiores, terram, aquam, aerem; secunda die firmamentum solum; tertia die IIII, scilicet maria, semina, sationes et plantaria; quarta die III: solem, lunam et stellas; quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia; VI die IIII: bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, dentes eos in tres ordines, Legis srimus ordo Legis, in
Abbreviated transcription (Latin):
esse uoce propria confitentes. de
filiorũ profitemur adscitos. di¬
centes. paternoster. quies incelis.¬
uitȩ praesentis. quia in hac degimꝰ
nos longe separantem. totohor¬
rore uitantes. ad illam potius re¬
gionem. in qua patrem nostrum
morari fatemur summo desiderio
mali facimus quod indignos nos
nostra pro fessione acnobilitate
tantȩ Ad optionis efficiens et he¬
reditate paterna uel ut degene¬
ris priuat &iram innos faciat
filiorũ ut boni filii pietate fla
tatibus sed pronostripatris gloria
totum in pendamus affectum
Di centes sci ficetur nomentuũ
Nostrum desiderium & nostrum
gaudium gloria nostripatris. ut di¬
citur. Quia semet ipso loquitur
gloriam propriam quaerit. Qui au¬
tem quaerit gloriam eius quimisit
illum. Hic uerax ẽ & iniustitia in

Expanded text:
esse uoce propria confitemur, proffiliorum nos profitemur adscitos, adicientes deinde: qui es in caelis,uitae praesentis qua in hac degimusnos longissime separantem toto horrore uitantes ad illam potius regionem, in qua patrem nostrum conmorari fatemur, summo desiderio modi, quod indignos nos hac nostra professione ac nobilitate tantae adoptionis efficiens et hereditate paterna uelut degeneres priuet et iram nos faciat quae est in bonis filiis pietate flagutilitatibus, sed pro nostri Patris gloria totum impendamus affectum, dicentes ei, Sanctificetur nomen tuum , nostrum desiderium, nostrum gaudium, gloriam nostri Patris xit: qui a semet ipso loquitur, gloriam propriam quaerit: qui autem quaerit gloriam eius qui misit illum, hic uerax est, et iniustitia in
Abbreviated transcription (Latin):
super acdificao super fundam̃¬
tum hoc a agentum lapidis
practiosos lignum focnum sti¬
pulam unius cuius que opus
manifestum erto Dusenim
dñi declarabit qui aigne reue¬
labitur. Et unius cuius que
opus quale sit ignis probabit
Sicuius opus manserit quod
super aedi ficauit mer cedom
accipiat. Si cuius opus arseru
de trimeneũ patietur ipseaũ
saluus erit sic tamen quasi per

Expanded text:
superaedificat super fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus manifestum erit: Dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur: et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem accipiet: Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit: sic ta
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis quae dissonantiam
sed uel barnabe secundum ter¬
quia paulus scribebat ad eb
us ebrece. Id est suo eloquio
ris pauli epistolis discrepare
uideatur: Legunt ad lauda

Expanded text:
sermonisque dissonantiam, sed vel Barnabe, vel Clemenquia Paulus scribebat ad Hebraeos, ice, id est, suo eloquio ris Pauli Epistolis discrepare videatur. Legunt quida
Abbreviated transcription (Latin):
quasi duo. Alii stabant unus
hinc superripam fluminis. et
alius inde ex altera ripa flumi¬
nis & dixiuiro qui indutus erat
lineis qui stabat super aquas
fluminis usque quo finehorum
mirabilium. Id ẽuidi duos ange

Expanded text:
quasi duo albi stabant, unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: Usquequo finis horum mirab
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi quasi speciem electri.
Quid ẽ quod aspectus hominis
uidetur inthrono quasi species
electri. Nisi quod inelectro. au
species argento claroscit. Siq̃
diuinitatis. perhum anitatem¬
tus ignis intrin secus percircui¬
tum alumbis eius & desuper
Et alumbis eius usque deorsum
Vidi quasi speciem ignis ardentis.¬
Quare alumbis & desuper ignẽ
intrinsecus. Nec tamen splenden
& deorsum habere ignis speciem
nomine designatur. nisi propago
mortalitatis. exprimitur propt̃
in lumbis patris erat cũ malchi¬
sedech ocurrit abrahe. Delũ¬
bis uero abrahe uirgomaria exut
in cuius utero unigenitus patris
per spm scm in carnari dignatus est
ex qua carne totomundo ds̃ in no¬
re gladiotuo super femurtuum
mo praedicationis illius. ex in car¬
natione conualuit. Quid iste
tu hominis alumbis superius in¬
trinsecus percircuitum ignis ar¬
det:. Alumbis uero inferius non
ignis in trinsecus sed incircuitus
splendet. Nisi quod ante in car
post incarnationem uero. incir

Expanded text:
Et vidi quasi speciem electri . » Quid est quod aspectus hominis videtur in throno, quasi species electri, nisi quod in electro, sispecies argenti clarescat. In divinitatis tus ignis, intrinsecus ejus per circuitum, a lumbis ejus et desuper. Et a lumbis ejus usque deorsum, vidi quasi speciem ignis splendentisquare a lumbis et desuper ignem intrinsecus, nec tamen splendentis vero et deorsum habere ignis speciem nomine nisi propago mortalitatis exprimitur? Proptein lumbis patris erat, cum Melchisedech occurrit Abrahae. De lumbis vero Abrahae virgo Maria exiit, in cujus utero Unigenitus Patris per Spiritum sanctum incarnari dignatus est, ex qua incarnatione universo innor mo praedicationis illius ex incarnatione convaluit. Quid vero iste tu hominis qui trinsecus per circuitum ignis ardet, a lumbis vero inferius non ignis intrinsecus, sed in circuitu resplendet, nisi quod ante incarnapost incarnationem vero illius
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ambularent quasi sonus
erat multitudinis ut sonus castro¬
rum. Id ẽ cum praedicatores scĩ
recte ut sonus castrorum. Id ẽ cũ
scĩs praedi catoribus fideles populi
coniunguntur: contramalignus
sp̃s in procincto fidei multitudinis.
castrorum fiunt. Hinc paulus

Expanded text:
Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, et sonitus castrorum. » Cum praedicatores sancti mr: « Et sonus castrorum. » Cum enim sanctis praedicatoribus fideles populi conjunguntur, contra malignos spiritus in procinctu fidei multitudines castrorum fiunt, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
Viuit dñs in cuius conspectusto
Altitudo ẽ caelestis. regni pro¬
missio adquam tunc pergitur
staturam babet qui amores
patria a&ernę uitae gaudia
promittet. Horribilem aspec¬
tum habet. quia omnibus re¬
probis gehenne supplicia mina¬

Expanded text:
Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingiturstaturam habet; quia mores patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia mina
Abbreviated transcription (Latin):
quia nisilex euangelio concor¬
daret: in quatuor mundi parti¬
bus non in notesceret. Et aspectus
earum et opus. quasi uisio maris¬
sensũm & sacramenta bapͥtismi
Etuna similitudo ipsarũ quasi¬
praedicat lex hoc et prophetae¬

Expanded text:
quia nisi lex Evangelio concordaret in quatuor mundi partibus, non innotesceret. « Et aspectus rotarum et opus earum quasi visio marissUna similitudo ipsarum espraedicat lex, hoc etiam prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
tio apud dm̃. simplex fuerit in
eius iudicio nam actio tenebrosa
inquantũ si ne peccato ẽẽ possum̃
uitare proximorũ scandalum
debemus Si autem deueritate
permitatur nasci scandalũ. quã¬
ut ueritas relinquetur. Dorsa eo¬

Expanded text:
tio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa Quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. HIE
Abbreviated transcription (Latin):
& discurrere dicitur : quia in uni¬
uersam ecclesiam replenꝰs inelec¬
torum cordibus ex seipso flãmas
Item omnes. qui discurrit accedit
ad locum in quo non fuit. & eum
deserit. in quo fuit. Quaigitur
ratione discurrere spm̃ dicimus
dum omnia intrase ipsum sunt.
& locus non ẽ ubinon sit. Hino dic

Expanded text:
s discurrere dicitur, quia universam Ecclesiam replens, in electorum cordibus, ex ipso flammas tenim qui discurrit, accedit ad locum, in quo non fuit, et eum deserit, in quo fuit. Qua igitur ratione discurrere Spiritum dicamus, dum cuncta intra ipsum sint, et locus nusquam sit ubi non sit? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Stant enim scã animalia. quan¬
do ea quaedĩ sunt intenta contẽ¬
platione considerant. sed eorũ
penne deponuntur quia dum
alta dĩ iudicia aspiciunt. sue
ei uirtutes uilescunt. Nam cũ¬

Expanded text:
Stant sancta animalia quando ea quae Dei sunt intenta contemplatione considerant: sed eorum pennae deponuntur, quia dum alta Dei judicia aspiciunt, suae eis virtutes vilescunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius potestas & pulchritudo
& lux & sipientia circum daret
omnem potestatem & puldri¬
tudinem. &lucem et sapientiã¬
Item in eius tempore fluxit
fons olei in roma de taberna meri¬
toria. pertotam diem usque ad

Expanded text:
cujus potestas et pulchritudo, et lux, et sapientia circumdedisset omnem potentiam; primam pulchritudinem, lucem et sapientiam. Ipso tempore fluxit fons oleum a taberna meritoria tota die, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Id est quomodo qui intuebantur illũ
serpentem non periebant morsibus
serpentium. Sic qui intuentur fidẽ
morte xp̃i sanantur morsibus pecca¬
Id est quia & hoc ipsum quod tibi
displicuisset peccatũ tuũ non tibi
displiceret nisi dñs tibi luceret et
eius & ueritas tibi ostenderet lucẽ¬

Expanded text:
nam. Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum; sic qui intuentur fide mortem Christi, sanantur a morsibus peccafacta, quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet luc