comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccutem uocabantur sollem¬
Qnia dedicationis templi
quȩ populus dĩ exantaqua patrum
traditione ꝑ annos singulos cȩlebra.¬
re consueuercet: Quorum uestigia
nos hodie iux tamorem xp̃ian iorbis
sequentes Annuam dedicationis ec¬
clesiȩ nostrȩ diem. Diuinis laudibus
&iuigiliis studuimus agere sollem¬
nem: Et hancnos festiui tatem eo¬
maiare deuatione cȩlebrare opor¬
t& quo eam redemptori nostro
gratirsimamesse cognouimus adeo
ut in illa templum ipse¬
ingredi & sermonem facore adpo¬
pulum acdiuinri suȩ sacramen¬
ta pcendere dignatus sit facta
sunt inquitencenia in hier solymis
& hiemuserat &ambulabat ihs in
templo inposticir salomonis:
Si ergo ambulere uoluit intemplo inquo
caro & scnguis brutorum animediũ
offegrebatur multomagis nost ram
orationis domum. ubi carnis ipsius ac
sanguinis sacramenta cȩlebrantur.
uisitare gatudebit: Siꝑ ambulare non
des pexit posticum inqua rex quandam
mostdif acterrenus : quam uis poten¬
tissimus acsapientissimus adorandum

Expanded text:
autem vocabantur solemnia dedicationis templi quae populus Dei ex antiqua patrum traditione per annos singulos celebrare consueverat. Quorum vestigia, nos hodie juxta morem Christiani orbis sequentes, annuam dedicationem ecclesiae nostrae diem divinis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem. Et hanc nos festimajore devotione celebrare oportet, quo etiam Redemptori nostro gratissimum esse cognovimus; adeo ut in illa ipse templum ingredi et sermonem facere ad populum, ac divinitatis suae sacramenta pandere dignatus sit. Facta sunt, inquit, Encaenia in Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Si ergo voluit ambulare in templo, in quo caro et sanguis brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum, in qua rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus, ac sapientissimus ad orandum
Abbreviated transcription (Latin):
quasiflos lilii interius colorem
aurosum & e terius haber& can¬
didum: Quidnamq: aurirubor
incandore nisi fulgor est diuini¬
tatis in homine: quemui delic&
hominem & prius iustutibus la¬
rum ostendit: & post mortem
niueo in corruptionis splendore
defactura templi pauca &pluri¬
bus fraternitati uestre & posu¬
isse libuit : quatenus & miranda
terrestrirdomus dñi fabrica
spiritaliter intellecta mentes
nostrar ardentius ad amorem
supernȩ habitationis erigere
Diligamus igitur fr̃s meitoto
corde decorepdomus e ternȩ
quam gdõ habemus incelis. &de
loco taber naculi gloriȩ eius. se¬
dulo cogitare acnos alter utrũ
ammonere curemus : linum
ante quania p&amus abeo: & hoc in¬
fatig cibuli intentione quȩramus et
in habitare mereamur indomoeius
omnibus diebus uitȩ nostrȩ. hoc e st
penni uita aclucȩ felices: Non
autem spernit neque des picit pre¬
tem pauperum quando hoc quod
diligit psđ prȩcamur: sedclement᷑

Expanded text:
quasi flos lilii interius colorem quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo incorruptionis splendore de structura templi pauca ex pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica spiritualiter intellecta mentes nostras ardentius ad amorem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer
Abbreviated transcription (Latin):
narrantur esse satutȩ: & hir
capitella quasi opere lili super¬
mnpositeo : Nolumnȩ enim stant
ance ostium templi : quia aduentũ
redemptoris nostri quiait. ego sũ
stium. perme siquis introrerit
luabitur prȩcesserunt doctorer
egregu de qualibur dicit aposto
lur idtobur. & cephas & iohannes
quiin debantur colum ne eora qui
eidem eius aduentu testimonium
ostii: alia stabat asinistrir
quia epopulo isnł. quituno chui¬
na fide & caritate calebat
in carnationẽsui redemptoris
futuram prȩcinebant : & non
minus gentibur quȩ alhuo qua¬
si ad aquilonem põsitȩ per fidiȩ
frigore torpebant : eiusdem
redemptionis in gressum. prȩ¬
dicabant esse pandendum:
Quoduero cepitella columnarũ.
quasi opere lilii fabricata ereut
significat quia tota prȩdicatio¬
nir eorum summa declaritate
perp&uȩ beatitudinis in sonuit
eiusq: uidendam gloriam suis
auditoribus ꝓmisit: qui ȩter¬
nus ante sȩcula dr̃ gistens homo
factus est infine seculorum ut

Expanded text:
narrantur esse statutae, et his narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur , praecesserunt doctores egregii, de qualibus dicit Apolus: Jacobus et Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium extris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fectionem ut diximus. geminȩ di¬
ectionis insinuat: qui a quic quid
nhac pere grinatione prodõ geri¬
tur: totum hoc in illa mansione
patriȩ perennis ubi magnificen¬
dia ciur continua beatorum spirituũ
laudatione sustollitur: in sola dilec¬
tionis amplitudine perficitur
Qraot eporticus ante templum
excubitorum longitudinis. iuxta
mensuram latitudinis templi.
& decem cubitorum latitudinis.
habens ostium contra nostiumtem¬
pli ab oriente Quȩ uidelic& por¬
acus illam sc̃ȩ ecolenȩ plebem de¬
signat. que dominicȩ in carnationis
tempora prȩcessit : Nec tamen ab
cius dem in carnationis fide. uacua
remansit: Hoc estenim ostium por¬
ticus contra ostium templi esse ad
ostum solis. fidem populi prioris
de xp̃o. eandem esse quȩ sequentis : eo¬
demq gratiȩ orientis lumine.
cunotorum fiolelium conda mlus¬
trari Vnde bene in eãdem posti¬
et duȩ columne ereȩ maximi &
mirandi operis. circa ostium tẽpli

Expanded text:
perfectionem, ut diximus, geminae diperfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi
Abbreviated transcription (Latin):
preximo celestis introitur po¬
sita: sud uissimum suae orta
rum superna emittunt ubi xp
est inde tera dĩ sedens quer
aptissime arca testament t
quȩ erat intrauelum designaes¬
in qua urna erat aurea haben
manna. & uirga adron quȩ
fronduerat & tabulȩ testa¬
menti : spranamque arcanatu¬
ram hum anitatis eius :urna manpe
plenitudinem diunitatis: uirga
aaron potentiam sacerdotii eius
in uio labilem ÷ tabule testamert
dedit quique saam benedictionent
his qui legem faciunt dabit: Bepeo¬
autem templum proforibus ora¬
culi .xl. cubitorum erad longitudinis
qũ in hac adhuc uitẽ. leiunus & don¬
tinentia nas castigari oport& e
ut interne dulcedinis sati&ate
peruenire mereamur : Namepi
hoc numero. castigationemrie
presentis signifidari intellegr
omnis qui que dra genariun
morsi uel heliȩ uel ipsius dñi ieiu¬
nium. recte intellegere nouit
Peneipsum oraculum. inquo
ar & a ꝑcherubin glorie tegeba tur
axcubitis longitudinis. latitudinis
& altitudinis habebat : quinumerus

Expanded text:
coelestis introitus posita suavissimum suae oratia sanctorum superna emittunt, ubi Christus est in dextera Dei sedens, quem apertissime arca Testamenti, quae erat intrain qua urna erat aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti. Ipsa namque arca naturam humanitatis ejus, urna mannae plenitudinem divinitatis, virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem, tabulae testamenti qui legem dedit, quique etiam benedictionem his qui legem faciunt, dabit. Beneoribus oraculi quadraginta cubitorum erat longitudinis, quando in hac adhuc vita jejuniis et continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae, vel ipsius Domini jejunium recte intelligere novit. Bene ipsum oraculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus
Abbreviated transcription (Latin):
tendo summatim tota ꝑstrinximus. ia
ꝑlectionis ordinem singula disseromus:
Erborem fic habebat quidam planta¬
tam inuinea &uenit quȩrens fructum

Expanded text:
tendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum
Abbreviated transcription (Latin):
humanis necessitatibur ꝓbar&ur : As.¬
nauem seculi fluctum semꝑ mitigatu¬
rus arcendit ut credentes in se adcȩ¬
lestem patriam tranquilla nouiga¬
tione ꝑducat: & municiper ciuitatis
suȩ faciat quos humanitatis suȩ
facit erre consortes. Nonergo xp̃s

Expanded text:
humanis necessitatibus probaretur. Ashumanis necessitatibus probaretur. Asnavem, saeculi fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat, et municipes civitatis suae faciat quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m inhumanis actibus diui¬
na gessirse mesteria & in reb¬
A iuribilibur inuiribilia gercu¬
irre negotia. lectio hodierna monstre¬
uit Ascendit inquit in pauiculam
& transfreauit & uenit inciuitatẽ sua
Nonne ipre est quifugatir fluctibur ma¬
ros ꝓsunda nudauit : uit inaheliticur
populur inter stupenter undar sc coue¬
tigio uelut montium concaua trannne
Non ne hic est qui p&ri pedibus marinor
uerticer inclinauit: ut iter liquidũ huma¬
ur grersbur solidum prȩber& obsequium
& quidest quodi presibi maris sic dene¬
gat seruitutem : ut breuissimi lacitran¬
situm sub mercede nautica transf&a¬
r& Ascendit inquit in nauiculã & traenr¬
nobis conferre tedia referre sanita¬
tes: quia medicus qui non fert infir
rit cum infirmo infirmatus: infir¬
mo non potest conferre sanitatem
xp̃rergo siinsuis mansiss& uistutibur
commune cum hominibus nilhaber&:
& nisismpless& carnis ordinem : carnis
in illo err& otiora susceptio. Qustinuit
ergo har necessitates: ut homouerus

Expanded text:
m in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat sersitum sub mercede nautica transfretaret. Ascendit, inquit, in naviculam, et transnitates; ferre taedia, referre sanitates; quia medicus qui non fert infirmrit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo, si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus
Abbreviated transcription (Latin):
iuppiter herculer quelapideus circa
quor cȩcis oculis. frequenti errore
circum eunt : Cȩcos in quã dixerim eorĩ
oculos : quiputantse uidere quod non
uident: aspicientes enim saxum dm̃se
uidere confidunt: At tamen quimolã
uoluit. consumandi aliquando finem
operis hab& &uendi spem gerit laboris:
Ciiuero mola asinaria adcollum suspen¬
ditur : portat lapidem qui portare de¬
buerat iugum dñi Nsinus ergo ad molã
cȩcur ad lapidem gentilis adsaxum
qui ad orateum quem non uid& nec ag¬
norcit: Dr̃ enim non in manu factis habitat
nec in metallo aut saxo cognoscitur
Hicergo gentilir populur cum ꝑsecutio¬
nem diristiano intulerit. hacpena
plectitur: ut cum sua sacrilega mola
iudicandi seculi fluccibur de mengatur

Expanded text:
Jupiter, Herculesque lapideus, circa Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Christiano intulerit, hac poena plectitur, ut cum sua sacrilega mola judicandi saeculi fluctibus demergatur
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcipit&ur in mare : Seduideamus
cur scandaligantibus p̃ianos ista
pena decretasit: aut quid sibi uelit
ipsa sententia: putoenim illam aliquod
mysterium continere. Quasi uero non
suffieer & in mare homini demergendo
saxum qualecumque non magnum
aut in orme : sed molȩ asinariȩ lapir
ci relig&ur ad collum ut cum peritu¬
ro homine pereatrer usui necersaria
ged puto hoc magis erre quod inserip¬
turir a sini figura populus gentiliũ
nuncupatur : quiclausis oculis cir ca
ignorantie molam errorissui grri
ꝑtrahitur : & sine ulla cunsur dinec¬
tione uestigur in re sepe redeuntibur
inuitur usui labonat alienor ponne
quidem iunculis alligatur ut uerbum dĩ
molat dñm cȩli querat. sedopertȩmen¬
tis cecitate subfurus uultum animi
erigere addm̃ cordis oculor leuare
nompossit adcelum: ⁊ ed qm̃ mola
asinaria sacum esre coriitat: uidea mus
Ñ &paganorum talis est mola Talirest
plene saxea enim mola est paganorũ

Expanded text:
praecipitetur in mare. Sed videamus praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aliquod mysterium continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne quidem vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum
Abbreviated transcription (Latin):
nudur mundanir uestibur. sed in mor¬
talitaus erat splendore ueritur
Nil prauum respiciebant eiuroculi
non cor eiur turpe aliquidcogitabat:
erat apud honest ar menter nuditar
ipra uestita: Sicut enim apud nequam
hominer turpis cogitatio. a concupis¬
centia uestibus non arc&ur : Ita apud
scõr uiros. hon esta simplicitas ad con¬
cupiscendũ nuditate nontrahitur :
Sed sicut uitiosis ad corruptelam nuda r̃
omnia : ita religiosis ad castimoniam
oꝑta sunt uniuersa: Quiꝰd autem ait
euangelica lectio : quis candalic auerit
unum depur illis istis qui in mecredunt
&pedit ei ut suspendatur mola asinaria
in collo eius. & mergatur in ꝓfundum
maris: Pusillor hic non gate pueror
sed malicia paruulor dicit. sicut apor¬
tolor ait: malitia paruuli estote ut sensib
ꝑfectisitis: qui sunt isti. nisi clerici idonei¬
& monachi religiosi uellaici Quir que
igitur his in reuerens. aut contum elio¬
sur & titerit: hac beliuna poena plectetꝰ.
lit in formisaxo religato illi ad collum

Expanded text:
nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit, hac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum
Abbreviated transcription (Latin):
diuiten in r egnõ celorum : Sicut enim
camelum animal tortuo sum atque
deforme &igua cauerna pr&erire
non patitur : Ita & diuitem auarũ atq
mendacem arta cȩli ianua minime
intrare ꝑmittit: Namideo nudiin hoc
diti ad cȩli ianuam ꝓperemus : Quam
autem in congruum & absurdum est.
ut quẽ nudum mater genuit. nudum
surcepit ecclesia: diues intrare uelit
incelum: propterea ad alercenti illi
diuiti in euangelio a saluatore dicitur.
esse uende omniatua & da pauperibus
Usque ad eo enim nula uirtus apta gelo est.
ut quamuis iustus. quamuis sẽr. aurũ
uel diuitias porsidens. non porsit erre
ꝑfectus⁊ tialemenim uoluit aduler¬
centem illum dñs ad paradisum redire :
qualir adam fuerat de paradis subli¬
mitate deiectus : Nudus enim adam.
in cola para disi fuit: denique port pec¬
catum nuditatem suam ꝑuidenr folio
pudenda conteit : Prius enim quã
peccar&. honestatirerat calore uerti¬
tur : atque ideo nuditatem in honestã
non natura in stituit. sed delictirea¬

Expanded text:
e in regnum coelorum . Sicut enim camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore dicitur: esse, vende omnia tua, et da pauperibus. Usque adeo enim nuda virtus apta coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti rea
Abbreviated transcription (Latin):
usque ad diuisionem mentis exccsperat.
auaritia cruciat. luxuri& eneruat :
Pensate quis sit sp̃s xpi. ꝓfecto ille qui fa¬
cit amicos &inimicos diligi terrena
despici ꝓcȩlestibus est uari. carnẽ ꝓptꝰ
uitia conterimentem a concupis cen¬
tus frenari: Siergo uultis ius cognos¬
cere possessionis dĩ ꝑsonam ꝑpendite
possessoris uestri: Ecceenim quod di¬
ximus uoce ueredica paulurclamat:
siquis sp̃m xp̃i non hab&. hic non esteius
Acsi aꝑte dicat : quinunc dõ in habitante
non regitur : dediuina claritatis specie
post modum non la&actur: Sed nosta¬
men adhȩc quȩ dicta sunt infirmamur
necdum culmen ꝑfectionir
ad tingimus : Inuia dicotidie scideside¬
rii gressus ponamus: consolatur nos
ueritts quȩ ꝑsalmastam dicit: Imꝑfec¬
tum meum uiderunt oculitur & in li¬
brotuo omnes cribentur: Non omnino
erit nobis noxia nostra imꝑfectio. si indi
itinere constituti. & adtrans acta non

Expanded text:
usque ad divisionem mentis exasperat, usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis sit spiritus Christi. Profecto ille qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si, in Dei itinere constituti, et ad transacta non
Abbreviated transcription (Latin):
ius amor non ligat: quibur & siut cũq
ꝑcomptamenta ubstrepit : coepta ta¬
ien eorum desideriaonon r&undit :
De hoc extremo conuiuio abasꝑio hannem
dicic̃ur beatiqui cedeȩnam nuptiarũ agni
uoauansunt : Id circoenim non cidpr andiũ
Pdedienam uocatos natrrcct: qlia nimi¬
turin fine diei conuiuium cenaest qui
et go finito prasentis uite tempore adre¬
fectione suꝑne contemplationis uent¬
uorantut Qñe uidelicore & hoc ul tum
tunc interna resectio re puret qui plens
sequi in futurum porsit ex prȩsenti ꝑpen¬
dite: Pensate si hoc spũ pleniestis & nostis
si ad illud conuiuium ꝑ uenire ualeatir
quis quis namque ille est quem nuno sp̃s iste
non reparat : ꝓfecto ab illa &ni conuiuu
refectione ieiunat: Mementote quid
de eodem ip̃u peculusdicat : si quis sp̃m xp̃i
non hab& hic non est eius : Quasi quidã
titulus diuinȩ possessionis est iste sp̃s amo
mentem odiaa dissipant. elatio inflat ira

Expanded text:
jus amor non ligat, quibus etsi utcunque jus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis venivocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo tunc interna refectio reparat, qui pleni rate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae possessionis est iste spiritus mentem odia dissipant, elatio inflat, ira
Abbreviated transcription (Latin):
dñs noster pisciasso coniungere fauũ
uoluit : quieo uidelic& illos in suo corpore
adeernam qui&em suscipit. qui cũ hic
tribulationes ꝓdõsentiunt. ab amore
interne dulcedinis non recedunt:
Cum assopisce ficuus sumitur. quia qui
hic afflictionem ꝓueritate suscipiunt
illic dulcedine uera saticantur:
Notandum quoque quod ultimũ conuiui¬
um dñs cum septem discipulis habuis se
describitur: p&rus namq & thomas. na¬
thanahel. filii zebedȩi & cilii ex discipu¬
lis eiusduo. in eo fuisse memorantur:
Quur cum septem discipulis ultimum con¬
uiuium cȩlebrat. nisi quod eos tantum¬
modo qui septi formi gractia sc̃i sp̃s ple¬
nisunt. fut uros secum in &esnarefec¬
tione denuntiat: Septem quoque dieb
omne hoc tempus uoluitur. & septe nario
numero ꝑfectio de signatur. Illiergo
ultimo conuiuio deprȩsentia ueritatis
epulantur quinunt ꝑfectionis studio
tertenatranꝰ cendurt : quos mundi hu¬

Expanded text:
Dominus noster pisci asso conjungere favum Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hu
Abbreviated transcription (Latin):
tus i nciquis generis humani. capiuoluit
laquȩ o mostis nostrȩ & quac si tribulatio¬
ne assatus est tempore passicnis suȩ:
Sed qui piscis assus fieri dignatus est inpasis¬
one fccuus mellis nobis extitit in resur¬
rectione : At qui in pisce assofigurari uo¬
luit tribulationẽ passionis suȩ in fauo
mellis ut ramque naturam ex primere
uoluit ꝑsone suȩ fiauus quippe mel
incera est: mel uero in cora est : diuini¬
tas inhumanitate: Quod ab hac quoque
lectione non discrepat: nampiscem come
dit & panem: Quienimas sari ut piscipa¬
tuit ex hum anitate ponenos resict
exdiinnitate quiait: ego sum panis uiuus
quide celo descandi: Assum ergo piscem
comedit & panemui pso suo cibo nalusos¬
tender& quia & passionem exuastra
humanitate ꝑtulit &ri fecun
nostram ex iua chiamitate ꝓeurauet
Quodsi uigilanter inspicimus nobis quoq
qualiter adimitandum coñgrucet
uidemus: Sic enim suca redemptor
indicat ut imitationis uram nobis
sequentibus sternat: Ecce incibo suo

Expanded text:
tus in aquis generis humani, capi voluit laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurari voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel 642 in cera est: mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat: nam comedit piscem et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Hiituq crucem quidem uiden¬
tur ferre sed dñm non sequuntur
Unde recte hȩc eadem ueritasdicit:
qui nonbaiulat erucem suam & ue¬
nit postine : non potest meus disci¬
cem. & post dñm ire est : uel carnis
abstinentiam. uel compassionem
ꝓximq. prostudio ȩternȩ intentio¬
nis &hibere Nam quis quis bec
ꝓtemporedi intentione & hib& eru¬
cemquidem baiulat. sedire post
dnm recusat: quia uero sublimia
precepta date sunt protinus com¬
paratio edificandȩ siblimitatis
adiungitur: cum hicitur. Qui senĩ¬

Expanded text:
ant. Hi itaque crucem quidem videnant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discicem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis eni
Abbreviated transcription (Latin):
itinere procarnalib: appectibus
non declinenis totaenim uirtute
pensandum est qu agenur
nimirum predicatoresdi sic fideles
quique esse intra scãm ecclesiam de¬
bent : ut campatiantur ꝓximis per
canitatem & tamendeuiadi non &¬
orbitent per compassionem: hocip¬
sum uero animȩ odium qualiter
ex hibert debeat: ueritas subdendo
manipestat cdicens: qui n onba iulat
crucem suam & uenie postie nonpo¬
test meus esse discipulus: Erux quip łc.iͣ.¬
pe acruciatu dicitur: & duobus modis
crucem dñi baiulȩmus: cum aut per
abstinentiam carnem afficimus.
aut per compas sionem ꝓximi. neces¬
sitatem illius nostram putemus:
quienim dolorem ghib& in aliena
nec essitate : crucem portat inmente
Cciendum uero est . quod sunt non nul¬
li qui carnis abstinentiam. non ꝓdo
sed proinanigloria &hibent:
& sunt plerique . qui compassionem
pximo non spiritaliter sed carna¬
liter inpendunt: ut ei non ad iustute.
sed quasi miserendo adculpas faue¬

Expanded text:
itinere pro carnalibus affectibus itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccanimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas fave
Abbreviated transcription (Latin):
philistim arca dñi ad terram
israhelitarum redir& plaustro
suꝑ inositt est: & uaccȩ plaustro
sub iunctȩ sunt : quȩ fetę fuisse memo¬
rantur: quarum filios elauserunt
domi & scriptum est : ibant autem in
directum uaccȩ ꝑuicm quȩ ducit
b&hsamis. uno itinere gradiebantur
ꝑgentes & mugientes. & non declina¬
bant neque ad d&teram neque adsi¬
nistram: Quidigitur uaccȩ. nisi fi¬
deles quosque in eclesia designatt
quidum sacri eloquii prȩcepta con¬
siderant : quasi super inpositam
dñi arcam portant: dequib: hoc est¬
&iam notandum quod fuisse fetȩ
memorantur: qui aospleriq: quiin
uiadĩ intrinsecus ponti. foris car¬
nalibus affectib: ligantur non de¬
clinant arecto itinere qui arcam
dĩ portant inmente: Ecce & enim
uaccȩ b& h samis pergunt: b& hsa¬
mis quippe dicitur domus solis,
& ꝓph&a ait uobis autem quitime¬
tis dñm ori&ur soliustitiȩ gugi
tur ad&̃ nisolis habitationem ten¬
dimus dignum ꝓfecto est ut dedĩ

Expanded text:
im 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisi fideles quosque in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur; sed non declinant a recto itinere, qui Arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsames pergunt. Bethsames quippe dicitur domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i qua uerum ħi cemplũ
iuduica impi&ãte resolu¬
cum. diuina intriduo poten¬
tia surcitauit quadiegenarius ho¬
die ddilectirsimi scõrum dierum &¬
pl&us est numerus: sac ratissima
ordinatione dispositus. & adutilita¬
tem nos treerudicionis inpensus. ut
dum adũo in hoc s̃ pacium mora preren¬
te corporalis &tenditur fides resur¬
rectionis. documentis necessarus muni

Expanded text:
 qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muni
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Si autem quod est hoc deillo sen¬
tiunt quomodo eum nescire dicuntur
& de hominibur quidem fiori potest.
uteos sȩpe quos num quam uidimus
diligamur ac ꝑ hoc nec illud a con¬
trario inporbile est: ut eor quos nũ¬
quam uidimus oderimus Nama
quippe de aliquo sermoc inante
seubene seu malefit non in merito
ut amemus uel oderimur ignotum:
Sedsifama sit uerax quomodo est
dequo uera dilicimus dicendus
ignotus : an quia eius faciemnon
uidimus: quam cum &ipse non ui¬
deat nullitamen potest notior
esse quam sibiꝰ Nonigitur in eius
facie corporal inobis intimamur
cuiusque notitia: seltunc nobis
ad cognitionem pat&. quando
eius mores & uita non lat&: alio¬
quin nec seipsum nos sequis quã
potest qui uidere faciem suam
non potest: sed utique tanto cer¬
tiur quam notus est aluis. ipse
senouit : quanto certius interio¬
re cons pectu potest uidere
quod sapitaudere quod cupit uide

Expanded text:
unt: si autem quod est, hoc de illo senunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, quanto certius interiore conspectu potest videre quod sapit, videre quod cupit, vide
Abbreviated transcription (Latin):
tus est eis si autem habent utrũ
ad hoc habeant ut poenis alie¬
nentur. an ut mitius puniantur
Adhec inquisita pro meo captu
dnodonante respondeo. Habere
illos &cusationem non deomni
peccatosuo sed hoc peccato. quo
in xp̃m noncrediderunt aquor
non uenit & quibus non est locu¬
tus sed non in eo sunt numero.
ad quor in discipulis uenit. &
quibus perdiscipulos est locutus
Quod & nune facit nam ꝑ eccle si¬
amsuan uenit ad genter & ꝑ
ecclesiam suam loquitur gentib
Ad hoc enimꝑtin& quod ait : qui
uos recepit merecepit: & quiuor
& patrem meum odit : Qui supe¬
rius dixerat hȩc facient uobis quia
nesciunt eum quimisitme: Nonitaq
dissimulanda nascitur quȩstio quo¬
modo porsint odisse quem nesciunt :
si enim dm̃ non quod est ipse sed nescio
quid aliud eum suspicantur autcre¬
dunt & hoc oderunt: utique non ipsũ
oderunt. sed quod sua mendaci sus pi¬
cione uel uana ers dęlitate concipi¬

Expanded text:
tus est eis? Si autem habent, utrum tus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant, ut a poenis alienentur, an ut minus puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu Domino dante respondeo habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato, quia in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus; sed non in eo sunt numero, ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus: quod et tunc facit, nam per Ecclesiam suam venit ad gentes, et per Ecclesiam suam loquitur gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait: Qui vos recipit, me recipit; et qui vos et Patrem meum odit; qui superius dixerat, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Non itaque dissimulanda nascitur quaestio, quomodo possint odisse quem nesciunt. Si enim Deum non quod est ipse, sed nescio quid aliud eum suspicantur aut credunt, et hoc oderunt; utique non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipi
Abbreviated transcription (Latin):
euidentissime indicat euangel ũ⁊
Iudeis locutus est xp̃s non olipgen¬
tibus: Incis ergo aolure utVogi
quoque ad eundedpt
num quid sine peccato erant iudȩt
antequam xp̃s ad eos in carne
uenisr&: quis hoc uel stultissimus
dixerit Sed magnum quod dam
peccatumꝰ non omne peccatum
quasi subgenerali nomine uult in¬
tellegi hoc estenim peccatum quo
tenentur cuncta peocata quod
unus quisque si non habeat di¬
mittuntur ei cunctat peccata
Hoc est autem quod non credider̃
inxp̃m: qui propte reauenit utere¬
datur in eum : Hoc pec catũ si non
ueniss & non utique haberent :
aduentus quippe eius quantum
credentibus salutaris tantum
non credentibus &iti abilis fac¬
tus est: Sed quod adiunxit atq
ait. nunc autem & cusationem
non habent depeccato suo: Potest
mouere quȩrentes utrum hi
adquor non uenit xp̃s nec locutus
est eis habeant & cusationem de
peccatosuo Si enim non habent
curhic dictum est ꝓpt̃ ea istos
non habere qui a uenit & locu¬

Expanded text:
evidentissime indicat Evangelium. Judaeis locutus est Christus, non aliis gentibus. In eis ergo voluit intelligi quoque ad eumdem muNunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata: quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit, ut credatur in eum: hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus, quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est. Sed adjunxit atque ait: Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Potest movere quaerentes utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur dictum est propterea istos non habere, quia venit, et locu
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus dñr dr israhel qui facit mira¬
bilia solus: Nemo ergo alius fecit quȩ¬
cumque in eis opera fecit: qm̃ quis quis
aliur homo aliquideorum fecit ipso fa¬
ciente fecitꝰ hȩcautem ipse non illis
facientibus fecit¬

Expanded text:
Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit miraBenedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit, quaecunque in eis opera fecit, quoniam quisquis alius homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit; haec autem ipse non illis facientibus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
illa sunt quȩ in eorum ual&udinib:
tanta miracula salutis ostendit.
quanta illis antea nemo donauit:
Hec enimuiderunt : & hoc eis & pro¬
brans adiungit & dicit nunc autẽ
& uiderunt & oderunt & me &pa¬
tremineum: Sed ut impleatur ser¬
mo qui in legeeorum scriptus est
quia odio habuerunt megratis
orum legem dicit : non abipsis in¬
uentam sed ipsis datam sicut dici¬
mus panem nostrum cotidianum
queitamen ado p&imus addendo
danobis Gratis autem odit quinul¬
lum godio commodun quȩrit uel
in commodum fugit: Sic oderunt
dm̃ impii sic diligunt iusti hoc est
gratis ut alia preter illũ non
& pectent bona qm ipseerit in
omnib: omnia. Quisquis uero
altius ad tenderit xp̃mdicentem siope¬
ra non fecirsem in eis quȩ nemo alius
fecit inueni &ipsum fecrise siquando
quispiamcħi homo tale aliquid fecit:
potest quipƿe ipse cuncta ꝑ seipsum:
nemo autem potest aliquid sincipso
trer dii sed unus ds: de quo scriptum est :

Expanded text:
illa sunt, quae in eorum valetudinibus illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit; haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjunxit, et dicit: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum, sed ut impleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis. Eorum legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum , quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis. Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit. Sic oderunt Deum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, inveniet ipsum fecisse, si quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe ipse cuncta nemo autem potest aliquid sine ipso. tres dii, sed unus Deus; de quo scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
bant eum salui fiehant: Hec nemo
alidsfecit in eir: sicenimest intelle¬
gendim. quod ait in cis non inter
cos uel corameis sed prorsurs meis
quia sanauites. Hec quippe in¬
tellegi uoluit quȩ nor solam paco¬
rentꝰ adminationem uet an
salutem, proquibur bene ficuir utiq
amorem nonodium r&ribuere debue¬
runt: Omnia quippe c&erorum mi¬
racula superat quod est natur &
uirgine matris que integritatem
solus potuit. nec conceptus uiolare
nec natus: Sed hoc nec coram eis pac¬
tum est nec in eis: Ad cognascendam
quippe huius miraculi ueritatem
non communicum eis aspectu sed
discreto ab eis discipulatu a postoli
ꝑuenerunt. Iamuero illud quod
die tertio in carne in qua occisus fue¬
rat desepulchro se reddidit uiuum.
&num quam deinde moriturus. cum
illa ascendit incȩlum superat &iam
cunattiquȩ fecit: sed neque hoc fac¬
tum est in uidȩis. neque coram eis
& nondum hoc fecerat quando dice¬
bat. siopera non fecirsem in eis. quȩ
nemo alius fecit: sumirumergo

Expanded text:
alvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim est intelligendum, quod ait in eis, non inter eos, vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit, quae non solum facerent admirationem, verum etiam salutem: pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare, nec natus. Sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu apostoli pervenerunt. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
siderare nos ad mone: nenoi
qui nlis c&eris in hoc mundo accepire
aliquid cernimur. ab auet oremundu
grauius in de iudicemur: Quenim
augentur dona : rationes &ia
crescunt donorum: Fantoergoi
humlior ad que ad seruiendum
promptior quisque deb& emune
quanto se obligatiorem esse consp¬
cit in reddenda ratione Ecer
homo qui peregre ꝓficiscitur ser¬
uos suos uocat: eir̃ que ad neguuum
talenta partitur ÷ post multum uero
temponis positururrationem reuer¬
titur: bene operanter ꝓ ad postato
lucro remunerat seruum ueno a
bono opere torpentẽ damnat: Quir
itaque iste homo est. qui per egre
ꝓficircitur nisi redemptor noster
qui in ea carne quam ad sumpserat
abiit incȩlum : Cannis &iã locus prio

Expanded text:
siderare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus pro
Abbreviated transcription (Latin):
bendo sicut occurrebant saluos
singulos fecit marcus euange lista
quodam loco ait: uespere autem
facto cum occidis r& sol. adfere¬
bant ad eum omnes malehabentes.
& dȩmonia habenter: &erat omnis
ciuitas congregata adianuam:
& curauit multos quiue abantur
uarur languoribur & demonia
multa eiciebat: Iel autem cum

Expanded text:
bendo sicut occurrebant salvos bendo sicut occurrebant salvos singulos fecit; Marcus evangelista quodam loco ait: Vespere autefacto cum occidisset sol, afferebant ad eum omnes male habentes et demonia habentes, et erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eicieba
Abbreviated transcription (Latin):
oculos cȩcinati & alia multa quȩ
commemorare longumest: Sed
res pond&ur nobis. & alior fecirre
quȩ ipse non fecit. & quȩ nemo aliur
fecit: Quis enim nisimorses. egyptior
plagis tot tantisq ꝑcussit : diuiso
mari populum duxit &imnannade
cȩlo esurientibus in p&rauit. aquã
dep&ra sitientibus fudit: Quis
nisi ihr naue populo transituro ior¬
danis fluenta diuisit & currentem
solem emissa ad dnm oratione
a sini gundante satiatur est : quis¬
preter heliã curru igneo in alta
sub uectus est : quis prȩter heliseum
quod paulo ante commemoraui
esurientium uuxit in nocuus: quis
pretertres uiror annaniam
agariam misahelem in flammis
ardentibus & non urentibus deam¬
bulauit in lȩsus: Prȩtereo c&era
qm̃ hȩc satis esse arbitror quibus
opera mipenda fecirre quȩ nemo
alidr fecit : sed quitam multa uitia
& mala sualecudines ueationesqł
mostalium tanta potestate sana
r& nullus omnino legitur antiquo¬
rum utenim taceantur quos iu¬

Expanded text:
oculos caeci nati , et alia multa quae oculos caeci nati , et alia multa quae commemorare lrespondetur a nobis et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit, aquam de petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transitu Jordanis fluenta divisit, et currentem solem emissa ad Dominum oratiasini praeter Eliam curru igneo in alta subvectus est ? Quis praeter Elisaeum, quod paulo ante commemoravi, esurientium vixit innocuus ? Quis praeter tres viros, Ananiam, Azariam, Misaelem, in flammis ardentibus et non urentibus deambulavit illaesus ? 3. Praetereo caetera, quoniam haec satis esse arbitror, quibus opera miranda fecisse, quae nemo alius fecit. Sed qui tam multa vitia et malas valetudines vexationesque mortalium tanta poterit, nullus omnino legitur antiquorum. Ut enim taceantur, quos ju