comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. In patientia ur̃a. posside¬
bitis animas ur̃as. Qui ad meditan¬
dũ in agro inclinata iã die exiit. qr
passionũ exercitia iuxta fin̾e mun¬
di suscepit. sic̃ ꝑ psalmistã de cruci¬
fixionis suȩ exp̃ssione loquit᷑ dicens.
Eleuatio manuu̾ mearu̾. sacrificiũ
uesꝑtinũ. Quid ẽ aut̃ qd rebecca
ad isaac dorso cameli deducit᷑. nͥ q¬
camelũ cui p̾sedit. tortis morib atq
inuenert᷑ dõs quos colerent. qͣsi a
semetipsis eis onꝰ indorso excreue¬
rat. qd̃ portarent. Rebecca gͦ ad
isaac ueniens dorso cameli dedu¬
cit᷑. qr ad xp̃m ex gentilitate eccłia
ꝓpans. in tortis uitiosisq uitȩ ue¬
teris cõu̾sationib muenit᷑. Quȩ
ut isaac uidit. de camelo descendit.
tȩ studia humiliꝰ deserit: atq in se¬
met ipsa tortitudini uitiosȩ cõtͣdicit.
sa ac gͥ uiso descendit. qr dño cognito
uiã suã gentilitas deseruit.⁊ ab elati¬
one celsitudinis ima humilitatis pe¬

Expanded text:
Dominus dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut per Psalmistam de crucifixionis suae expressione loquitur dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quid est autem quod Rebecca ad Isaac dorso cameli deducitur, camelum cui praesedit tortis motibus atque invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis onus in dorso excreverat quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens, dorso cameli deducitur, quia ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae ut Isaac vidit, de camelo descendit, tae studia humilius deserit, atque in semetipsa tortitudinem vitiosam contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia Domino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a repleca: ãpliatis ĩa munerib crescat.
Quer uͦ matri eiꝰ ac fr̃ib dona obtulit.
qi gentilitas ex quo ȩccłia ad fidẽ uenit.
oñe sentiunt. ⁊ gentiles quiq in t̾rena
qr hi qͥ in ea fidẽ u̾boteñ tenent. s tam̃
ꝓfessioñe suã morib ñ sequentes. carna¬
lit̃ uiuunt. benigne a fidelib honora
reditatis alieni. Quia siue infide¬
les. seu carnales. qͥ int̾ fidĩ ꝓfessione
tenent᷑: ad hereditatis ȩt̾nȩ sort̾e ñ
tẽporalit̾ cõsequunt᷑. Nebecea autꝰ
cũ ꝑuellis suis uirũ secuta ẽ: qr sc̃a
ȩccłia habet secũ minoris meriti ani¬
mas sodales suas. ⁊ siĩ quibdã ꝑ as¬
censũ m̃tis in thoro cõtẽplationis ñ
habet. Quȩ uidelicet tales animȩ.
qͣsi puellȩ rebeccȩ st̃. qr secunt᷑ mori¬
b. s tam̃ ad cõtẽplationis thorũ mi¬
nime ascendunt. Nã⁊ isdem puer
quosdã habuit in comitatu. qr cum¬

Expanded text:
gratia repleta, ampliatis jam muneribus crescat. Puer vero matri ejus ac fratribus dona obtulit, quia gentilitas ex quo Ecclesia ad fidem venit, onem sentiunt. Et gentiles quique in terrena quia ii qui eam fidem verbo tenus tenent, sed tamen profectionem suam moribus non sequentes, carnaliter vivunt, benigne a fidelibus honorarreditatis alieni, quia sive infideles seu carnales qui intra fidei professionem tenentur, ad haereditatis aeternae sortem non temporaliter consequuntur. Rebecca autem cum puellis suis virum secuta est, quia sancta Ecclesia habet secum minoris meriti animas sodales suas. Nam etsi in quibusdam per ascensum mentis in thoro contemplationis non habitet, quae videlicet tales animae quasi puellae Rebeccae sunt, quia sequuntur moribus, sed tamen ad contemplationis thorum minime ascendunt. Nam et isdem puer quosdam habuit in comitatu; qu
Abbreviated transcription (Latin):
antecessit. Et ex egipto popłs duct in he¬
remo occubuit. qui despecto manna. ci¬
bos carniũ petut: quos lautiores pu¬
tauit. Et pͥma filioꝵ heli culpa subor¬
ta ẽ: qd̾ ex eoꝵ uoto sacerdotis puer. ñ
antiquo more coctas uellet de saerifi¬
cio carnes acciꝑe. s crudas quȩ reret:
quas accuratiꝰ exiberet. Et cũ ad hierłm¬

Expanded text:
antecessit. Et ex Aegypto populus ductus, in eantecessit. Et ex Aegypto populus ductus, in eremo occubuit, qui, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Jer
Abbreviated transcription (Latin):
brante. cũ dicit. Transferet᷑ a uob̾ reg-¬
nũ dĩ. ⁊ dabit᷑ genti facienti fructꝰ eiꝰ.
Primogenita aut̃ ipsa. uestis erat sacer¬
dotalis. qu̾a maiores natu cũ benedi¬
ctione patris induti: uictimas dõ uelut
pontifices offerebant. Hoc dono. t̾reni
amoris desiderio caruert̃ iudȩi. cũ gła¬
Uõ regni futuri. Sciendũ ẽ qr quinq
nos modis gulȩ uitiũ tẽptat. Aliqu̾a
do naq indigentiȩ tepora p̾uenit. ali¬
qu̾ado uͦ tẽpꝰ ñ p̾uenit. s cibos lautioreᷤᷤ
parari accuratiꝰ expetit. aliqu̾ado aut̃
ꝯqualitate ciboꝵ ⁊tẽpore cõgruit: s m
ipsa qu̾atitate sum̃di. m̾sur̃a refecti¬
onis excedit. Nonñqu̾a uͦ. ⁊ abiectiꝰest
qd̾ desiderat. ⁊ tam̃ in ipso ȩstu ĩm̾si de¬
siderii. deteriꝰ peccat. Quȩ uitioꝵ tẽ¬
pora meliꝰ ostendimꝰ. si hȩc exemplis eui-¬
dentiorib approbamꝰ. Mortis quippe
sententiã patris ore ionathan meruit.
qr in gustu mellis cõstitutũ edendi tẽpꝰ

Expanded text:
dicit: Transferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Primogenita autem ipsa vestis erat sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris induti, victimas Deo velut pontifices offerebant. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei, cum gloria regni futura. Sciendum est quia quinque modis nos gulae vitium tentat. Aliquado namque indigentiae tempora praevenit; aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores q sint praeparari accuratius expetit, aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram modeonis excedit. Nonnunquam vero et abjectus est quod desiderat, et tamen in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Quae vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbamus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus
Abbreviated transcription (Latin):
bat melchisedec. cuiꝰ tanta fuit excel¬
lentia. ut a ñnullis dubicet᷑. utr̃u
homo an angłs fuerit. An erant aliqͥ
tales etiã illo tẽpore homines dĩ. in qͥb
posset ds̃ int̾rogari: Quicqͥd hoꝵ ẽ.n
siquid aliud qd me forte ne cõmemo
qd̃ dñs respondit rebeccȩ. duȩ gentes
in utero tuo st̃. ⁊ duo popłi de uentre
tuo separabunt᷑. ⁊ popłs popłm suꝑabit.
⁊ maior seruiet minori: historica ꝓpͥ
etate hoc responsũ inuenit᷑ ẽẽ cõpletũ:
ubi popłs isrł. hoc ẽ iacob minor filiꝰ.
suꝑaũ idumeos. hoc ẽ gent̾e qu̾a ꝓ¬
pagaũ esau: eosq fecer̃t tributari¬
os ꝑ dd̃. qd̾ diu fuert usq ad regẽ.
sub quo idumei rebellauert̾. ⁊ iugũ
ifrahelitarũ idumei a ceruice sua
qu̾ado minor̾e ꝓmaiore benedixit.
Hoc eñi dixit eidẽ maiori. cũ ⁊ ipsũ post¬

Expanded text:
bat Melchisedech, cuius tanta fuit excelbat Melchisedech, cuius tanta fuit excellentia, ut a nonnullis dubitetur, utrum homo an angelus fuerit? an erant aliqui tales etiam illo tempore homines dei, in quibus posset deus interrogari? quidquid horum est et si quid aliud quod me forte, ne commemoquod dominus respondit Rebeccae: duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo separabuntur; et populus populum superabit et maior seruetate hoc responsum invenitur esse completum, ubi populus Israel, hoc est, Jacob minor filius, superavit Idumaeos, hoc est, gentem quam propagauit Esau, eosque fecerunt tributarios per Dauid: quod diu fuerunt usque ad regem, sub quo Idumaei rebellauerunt et iugum Israhelitarum Idumaei a ceruice sua quando minorem pro maiore benedixit. hoc enim dixit eidem maiori, cum et ipsum post
Abbreviated transcription (Latin):
Dep̃catus ẽ dnm isaac ꝓ uxore sua. eo qd̃
ẽẽt sterilis: qui exaudiuit eũ. ⁊ dedit
c̃oceptũ rebeccȩ. Si gͦ multiplicatio
generis abrahȩ ꝑ isaac p̾destinata
fuit. cur cõiugẽ sterilẽ accepit: S ni¬
mirũ cõstat. qr p̾destinatio p̾cib im¬
plet᷑. qu̾ado is in quo ds̃ multiplicare
sem̃ abrahȩ p̾destinauerat. oratione
obtinuit. ut filios habere potuisset.
errexitq rebecea ut cõsuleret dñm.¬
t᷑ quo ierit. Non enĩ erant tẽ ꝓpħe.
aut sacerdotes sc̃m ordinẽ tab̾nacłi.
uł tẽpli dñi. Quo gͦ ierit merito mo¬
uet. nͥ forte ad locũ ubi ara cõstitue¬
rat abrahã. S illic qͦmͦ respons aden¬
t᷑. om̃ino tacet scriptura: utrũ ꝑ ali¬
qu̾e sacerdot̾e qd̵ incredibile ẽ. si erat
ñ fuisse nominatũ:⁊ nullã ibi om̃ino
sacerdotũ aliquoꝵ factã c̃ẽ m̃tionem.
An forte ibi cũ orando alligassent de¬
sideria sua. dormiebant in loco. ut
ꝑ sõniũ monerent᷑. An ad huc uiue¬

Expanded text:
uxore sua, eo quod esset sterilis. Qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. Perrexitque Rebecca ut consuleret Domtur quo ierit. non enim erant tunc prophetae aut sacerdotes secundum ordinem tabernaculi uel templi domini. quo ergo ierit, merito mouet, nisi forte ad locum, ubi aram constituerat Abraham. sed illic quomodo responsa ederentur omnino tacet scriptura: utrum per aliquem sacerdotem — quod incredibile est, si erat, non fuisse nominatum et nullam ibi omnino sacerdotum aliquorum factam esse mentionem — an forte ibi cum orando allegassent desideria sua, dormiebant in loco, ut per somnium monerentur? an adhuc uiue
Abbreviated transcription (Latin):
iuratione mea. Greci habent a male
illa iuiratio maledictũ possit intelligi:
nͥ qr maledictus ẽ. qͥ cõtra iurationẽ fec̾it
Qua obr̃e si facitis miscd̃iã ⁊ u̾itat̾e cũ
año meo. ĩdicate mͥ. Quo illa quȩ assidue
ponunt᷑ in aliis sc̃ĩs scripturis.⁊ maxime
in psalmis. miscdĩa n iustia. t̾atũdẽ eñi
ualet. miscd̃ia ⁊ u̾itas. hinc ĩa appare¬

Expanded text:
juratione mea, Graeci habent, a maledjuratione mea, Graeci habent, a maledilla juratio maledictum possit intelligi, nisi quia maledictus est, qui contra jurationem fecerit. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum Domino meo, indicate mihi. Duo illa quae assidue ponuntur, in aliis sanctis Scripturis et maxime in Psalmis, misericordia et justitia, tantumdem enim valet misericordia et veritas, hic jam appare
Abbreviated transcription (Latin):
cognatione mea accipies uxore filio
meo. Seruus abrahȩ narrans quȩ
sibi mandata fuerant a dño suo. dicit
eũ sibi dixisse. ñ sumes uxorẽ filio¬
meo de filiab chananeoꝵ ĩ qͣuos
ego habito ĩ t̾ra eoꝵ. s in dom̃ũ patriᷤᷤ
mei ibis. ⁊ in tribu̾ meã. ⁊ sumes u¬
xor̃e filio meo inde. ⁊ cȩt̾a Si legant᷑
qu̾eadmodũ illi mandata sint: senten¬
tia eadẽ repperit᷑. Uerba uͦ. ñ om̃ia uł
ipsa uł ita dicta st̃. Qd̾ ãmonendũ pu¬
ta ꝓͥpt̾ stultos ⁊ indoctos homines. qui
ȩuangłistis hinc calũmant᷑. qd̾ in ali¬
reb atq sententiis. om̃ino ñ discrepẽt.
Certe eñi istũ librũ unꝰ homo scripsit. qͥ ea
quȩ supͣdixi cũ mandaret abrahã: uł re¬
lecta sie poñe potuit. si rẽ ꝑtinere uidi¬
caret. cũ u̾itas narrationis ex igit᷑. nͥ ut
rerũ sententiarũq sit quib uoluntas
rante seruo abrahȩ q̃ sibi mandaũ at
dñs eiꝰ. t̾ec innocens eris a uiram̃to uł a

Expanded text:
cognatione mea accipies uxorem filio meo. Servus Abrahae narrans quae sibi mandata fuerant a domino suo, dicit eum sibi dixisse: Non sumes filio meo uxorem de filiabus Chananaeorum inter quos ego habito in terra eorum, sed in domum patris mei ibis et in tribum meam, et sumes uxorem filio meo inde, etc. Si legantur quemadmodum illi mandata sint, sententia eadem reperitur, verba vero non omnia vel ipsa vel ita dicta sunt. Quod admonendum putavi propter stultos et indoctos homines, qui evangelistas hinc calumniantur, quod in alirebus atque sententiis, omnino non discrepeat. Certe enim istum librum unus homo scripsit, qui ea quae supra dixi, cum mandaret Abraham vel Rebecca, sic ponere potuit, si ad rem pertinere judicaret, cum veritas narrationis exigitur, nisi ut rerum sententiarumque sit, quibus voluntas rante servo Abrahae quae sibi mandaverat Dominus ejus. Tunc innocens eris a juramento meo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
interiorib uoluptatib fusi car ne se¬
quunt᷑: Qui etiã agricola ẽẽ desebri¬
bit᷑. qr amatores huiꝰ scłi tantomagis
exteriora in colunt. qu̾ato interiora sua
inculta derelinquunt. Iacob uͦ uir sim¬
plex in tab̾naculis uł in domo habitare
ꝑhibet᷑. qr nimirũ om̃s qͥ in curis ex¬
teriorib spargi refugiunt. simplices
in cogitatione. atq. in cõscientiȩ suȩ ha¬
bitatione cõsistunt. In tab̾naculis enĩ
aut in domo habitare ẽ. se intͣ m̾tis se¬
creta restringere:: nequaqu̾a ext̾ius
ꝑ desideria dissipare. ne dũ ad mul¬
ta foras inhiant. a seipsis alienatis
cogitatib recedant. Coxit aut̃ ia¬
rubeo cibo uendiderit pͥmitiua su¬
a. fului .i. edom. sortitus ẽ nom̃. Qui
dixit iacob. Uende mͥ pͥmogenita tua.

Expanded text:
 fisi, carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione, atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, recedant. CAPUT X. rubeo cibo vendiderit primitiva sua, fulvi, id est, Edom sortitus est nomen. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua.
Abbreviated transcription (Latin):
pensata: ut ad hoc electi ex labore
ꝑueniant. quatinꝰ postulando me¬
reant᷑ acciꝑe. qd̃ eis om̃ps ds̃ ante
scła disposuit donare: qd̾ utrũ ita
sit. cõcite ualet ꝓbari. Certe i en̾i
nommꝰ. qd̾ ad abrahã dñs dixit.
inisaac uocabit᷑ tibi scm̃: cui etiã.
dixerat. patre multarũ genciũ cõ¬
sticuite. Cui rursũ ꝓmisit dicens.
Bmedic̃a tibi ⁊ multiplicabo sem̃ tuu̾
sic̾ stellas cȩli. ⁊uelut arenã quȩ ẽ in li¬

Expanded text:
c electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod utrum ita sit, concite valet probari. Certe etenim novimus, quod ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae e
Abbreviated transcription (Latin):
nã spineã tolerando sustinuit. Deã¬
bulasse gͦ in humilitate passionis ẽ:
tot adu̾sitates. ⁊ ꝓbra. diu̾sis modis
iterando ꝑtulisse. Qͥ isaac rebecca
ueniente. in t̾ra australi habitat.
qr unigenitꝰ dñs acredentor nr̃. ueni¬
ente ad se ȩccłia. in illoꝵ m̃tib man¬
sit. quos ex iudea ȩditos ñ torporis
frigus. s feruor caritatis tenuit.
Ex illo quippe popło. anna ꝓpħissa.
ex illis symeon extitit: qͥ in ulnas
dñm accepit. Egressus aut̃ fuerat
ad meditandũ in agro. qr ager mũ¬
dus accipit᷑. ipse ꝑ se dñs exponit
dicens. Ager aut̃. ẽ mundus. Qui
in hoc egressus: qd̾ uisibilis appare¬
re dignatꝰ ẽ: sic̾ scriptũ ẽ. Ex isti in
salut̾e popłi tui. ut saluos facias
xp̃os tuos. Solent aut̃ exercitati iu¬
uenes. in armoꝵ usu meditari. Isa¬
ac gͦ ad meditandũ in agro exiii. qr
redẽptor ⁊ r se sequentib forma hu¬
militatis p̾bens. ꝑ exercitiũ longa¬
nimitatis suȩ. passionis in se ⁊ pati¬

Expanded text:
 crucem tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est, tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac, Rebecca veniente, in terra australi habitat; quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon exstitit, qui in ulnas Dominum accepit. Egressus autem fuerat ad meditandum in agro. Quia ager mundus accipitur, ipse per se Dominus exponit dicens: Ager autem est mundus . Qui in hoc expressus est, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos. Solent autem exercitati juvenes in armorum usu meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitium longanimitatis suae passionisque in se et pati
Abbreviated transcription (Latin):
de tribu iuda. aꝑire librũ ⁊ solu̾e
i signacula illiꝰ soluit. qͥ nascendo.
moriendo. resurgendo. ad cȩlos as¬
cendendo. scripturȩ saerȩ nob archa¬
na patefecit. Et notandũ qd ñ dr̃. ã
bulabat ꝑ uiã quȩ ducit ad puteu̾:
s deãbulabat. Deãbulabat quippe
redeundo cõculcat. In humilitate pas¬
sionis dñs deabulauit. qr mͦ a iudeis

Expanded text:
de tribu Juda aperire librum, et solvere » Signacula illius solvit, qui nascendo, moriendo, resurgendo, atque ad coelos ascendendo, Scripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicitur, ambulabat per viam quae ducit ad puteum, sed deambulabat; deambulabat quippe redeundo conculcat. In humilitate autem passionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
siue calcitrabant: qd aquila tran¬
stulit. cõfingebant᷑ filii in utero eiꝰ.
a quȩ sẽi uiri orando efficiunt.
ita p̾destinata sunt: ut p̾cib obtine¬
ant᷑. Nã ipsa quoq ꝑennis regni¬

Expanded text:
sive calcitrabant, quod Aquila transtulit: Confringebantur filii in utero ejus,Ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoq
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ cõuenit abrahe deficere ⁊ ĩmi¬
nui. Iuuad qͦ qd̾ nos posuimꝰ in se¬
nectute bona. senex ⁊ plenus: in
grecis codicib ponit᷑. plenꝰ dierũ.
Qsͦ cũ sensũ uideat᷑ exponere. eo qd̾ lu
ce diei plenus occubuerit. tam̃ma¬
gis cedaẜNał u stinfacit. si sim¬
plicit̾ ponat᷑ plenꝰ. Et hȩc nomina
filioꝵ isiahel in nominib suis.¬
q̃ cęt̾a. Duodec̃i filii nascunt᷑ isma¬
heli. equib pͥmogenitꝰ fuit naba¬
ioth: a quo om̃is regio ab eufrate
usq ad mare rubrũ nabathena
usq hodie dr̃. quȩ pars arabia ẽ.
Nã ⁊ familiȩ ipsoꝵ oppidaq ⁊pagi. ac
minuta castella. itrib. eoꝵ appella¬
tione celebrant᷑. ab uno ex his cedar
in deserto. ⁊ duma alia regio. the¬
man ad austrũ. icedenia ad orien¬

Expanded text:
non convenit Abrahae deficere et imminui. Illud quoque quod nos posuimus, in senectute bona, senes et plenus, in Graecis codicibus ponitur, plenus dierum. Quod cum sensum videatur exponere, eo quod luce diei operibus plenus occubuerit, tamen magis ad anagogen facit, si simpliciter ponatur plenus. Et haec nomina filiorum Ismael in nominibus suismahelis. Duodecim filii nascuntur Ismaheli, e quibus primogenitus fuit Nabaioth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabathena usque hodie dicitur, et quae pars Arabiae est. Nam et familiae ipsorum, oppidaque et pagi, ac minuta castella et tribus, horum appellatione celebrantur. Ab uno ex his Cedar in deserto, et Duma alia regio, et Theman ad Austrum, et Cedema ad Orien
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiis eotinere parati st̃. s p̃dica¬
tores sc̃i ꝑciꝑe nolunt tẽporalia. nͥ pͥ¬
us obtineant ȩt̾na. Si enĩ in animab
fructũ ñ inueniunt. sumere stipen¬
dia corporib cõtẽpnunt. Nec pedes
aqua lauant. qr laboris sui desideri¬
ũ nulla cõsolatione releuant. Mor
uͦ ut causã cõiugii dñi sui puer ob¬
tinuit. uasa aurea atq argentea ac
uestes ꝓtulit. quas rebecce dedit: qr
doctores uiri sc̃ȩ ȩccłie. tot ornam̃ta
p̃bent. quot uirtucũ bona docuerint.
Quȩ eñi pͥus maures ⁊ armillas acce¬
ꝑat. ia ñc uasa aurea ⁊ argentea. ac ue¬
stes accipit: qr sc̃a eccłia quȩ ante ꝑ
fidẽ. obedientiã n oꝑationẽ ꝑcipit. ex

Expanded text:
stipendiis continere parati sunt, sed praedicastipendiis continere parati sunt, sed praedicatores sancti, percipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna. Si enim in animabus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporibus contemnunt, nec pedes aqua lavant, quia laboris sui desiderium nulla consolatione relevant. Mox vero ut causam conjugii domini sui puer obtinuit, vasa aurea atque argentea ac vestes protulit, quas Rebeccae dedit, quia doctores viri sanctae Ecclesiae tot ornamenta praebent, quot virtutum bona docuerunt. Quae enim prius in aures et armillas acceperat, jam nunc vasa aurea et argentea ac vestes accipit, quia sancta Ecclesia quae ante per fidem obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
ens. t̾rena stipendia p̃dicatorib reddi¬
dit. quȩ dũ paulus qͣsi ꝓ nichilo acci¬
ꝑet.dixit. Sinos uob sp̃italia semina¬
uimꝰ. magnuẽ si a uob̾ carnalia me¬
tamꝰ: Frat᷑ rebeccȩ erat laban. qui
cõcite egressus. in aures ⁊ armillas.
sororis aspiciens. intꝰ puerũ uocaũ.
qr st̃ carnales quique fidelib cõiun¬
cti. qͥ dũ sp̃italiũ dona cospiciunt.
in ãmiratione suspensi. ⁊ si ñ usq
ad̃ oꝑa. tam̃ in animu usq ad susci¬
piendã fidẽ. u̾bũ p̾dicationis admit¬
tunt. Quia eni bonos sepe miracu¬
lis fulgere cõsiderant. ea quȩ de ȩt̾ni¬
tate audiunt. ñ recusant: qu̾auis
scãm electoꝵ ȩccłiã morib ñ sequen¬
tes. in carnali oꝑatione remaneant.
Qui laban. paleas. fȩnũ. aqũa. pan̾e.
obtulit: s puer nͥ causa pͥus couigii ob¬
tineret. accepturũ se ẽe recusaũ. Qͥa
st̃ pleriq qͥ doctores suos ex teporalib

Expanded text:
ens, terrena stipendia praedicatoribus reddiens, terrena stipendia praedicatoribus reddidit, quae dum Paulus quasi pro nihilo acciperet, dixit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si a vobis carnalia metamus? Frater autem Rebeccae erat Laban, qui concite egressus, inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit, quia sunt carnales quique fidelibus conjuncti, qui dum spiritualium dona conspiciunt, in admiratione suspensi, et si non usque ad opera, tamen in animum usque ad suscipiendam fidem verbum praedicationis admittunt. Quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt non recusant, quamvis sanctam electorum Ecclesiam moribus non sequentes, in carnali operatione remaneant. Qui Laban paleas, fenum, panem, aquam obtulit, sed puer nisi causam prius conjugii obtineret, acceptum se esse recusavit, quia sunt plerique qui doctores suos ex temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
sicloꝵ st̃. armillȩ aut̃ sicloꝵ dec̾e. qr pͥma
uirtꝰ obȩdientiȩ in caritate ẽ. Quȩ ui¬
delicet caritas in duob p̾ceptis distin¬
guit᷑. ut ds̃ ⁊ ꝓximꝰ diligat᷑. Et recta oꝑa¬
tio ex decalogi cõpletione ꝑficiat᷑. ut
cũ bona agi ceꝑint. mala ĩa nulla ꝑpe¬
trent᷑. Pebecca aut̃ ẽẽ in domo patris
sui locũ spatiosũ admanendũ ꝑhi¬
buit. qr a pͥore ĩa popło naturȩ leg̾e
sc̃a ȩccłia se scisse monstrauit: ⁊ p̾dica¬
tionis u̾ba in ãplo caritatis gremio
suscepit. Doctori eni spatiosus ad ma¬
nendũ loc̾ ẽ: in auditoris corde lati¬
tudo bonitatis. Uñ ⁊qͥb dã dĩt Capi¬
mꝰ: ñ angustiamini in nobis. angusta¬
mini aut̃ inuiscerib ur̃is. Acsi eis aꝑ¬
te diceret᷑. Ad suscipiendã doctrinã
spatiosũ locũ m̃tis facite. s ad eogi¬
tanda carnalia angusti remanete.
Qd̾ palearũ ac feni plurimũ haberet
indicauit. qr sc̃a ȩccłia u̾ba uitȩ audi¬

Expanded text:
iclorum sunt, armillae autem siclorum decem, quia prima virtus obedientiae in charitate est: quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur, et recta operatio ex decalogi completione perficiatur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrentur. Rebecca autem esse in domo patris sui locum spatiosum ad manendum perhibuit, quia a priore jam populo naturae legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicationis verba in amplo charitatis gremio suscepit. Doctori enim spatiosus ad manendum locus est in auditoris corde, latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicimus; non angustiamini in nobis; angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite, sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit, quia sancta Ecclesia verba vitae audi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis p̃buit om̃ip̃s ds̃. Quȩ ẽ aut̃ uia
q̃ ducit ad puteũ uiuentis ⁊ uidentis.
nͥ humilitas passionis unigeniti. ł ꝙͣ
nob̾ aꝑtũ ẽ. hoc qd̾ pͥus latent̾ scriptu¬
rȩ sacrȩ fluenta loquebant᷑. Nisi eñi
unigenitꝰ dĩ filiꝰ. incarnat᷑. tẽptat᷑. ap¬
p̾hensus. colaphis cȩsus. sputis illusus.
crucifixus. ac mortuus fuisset: nob̾
huiꝰ putei .i. seripturȩ sacrȩ ꝓfunditaᷤᷤ
ñ pateret. Quid gͦ fidelib humilitas
passionis eiꝰ factaẽ. nͥ claues aꝑtionis:
ꝑqu̾a mysterioꝵ dĩ puteũ inuenimꝰ.

Expanded text:
mentis praebuit omnipotens Deus. Quae est autem via quae ducit ad puteum viventis et videntis, nisi humilitas passionis unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sacrae fluenta loquebantur? Nisi enim unigenitus Dei Filius, incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illusus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus putei, id est Scripturae sacrae profunditas non pateret. Quid ergo fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis apertionis, per quam mysteriorum Dei puteum i
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝓħiȩ spm ñ haberent. Cũ beatis
apłis fuer̾t pleriq qͥ uitã morib te¬
nerent. s p̾dicationis u̾ba ñ ꝓmerent.
Festinꝰ aut̃ puer ad dñm redit. qr
p̃dicatores sc̃ĩ cũ p̾dicando uitã au¬
dientiũ obtinent. illi mox gr̾as red¬
dt̃. de cuiꝰ hoc munere ꝑ ceꝑunt: ut
sibi in ea oꝑatione nichil tribuant.
s auctori Eo aut̃ tẽpore. isaac de¬
ãbulabat ꝑ uiã quȩ ducit ad pute¬
ũ: cuiꝰ nom̃ ẽ uiuentis ⁊ uidentis.
Quis ẽ uiuens ⁊ uidens. nͥ om̃ipotens

Expanded text:
m non haberent. Cum beatis apostolis fuerunt plerique qui vitam moribus tenerent, sed praedicationis verba non promerent. Festinus autem puer ad dominum redit, quia praedicatores sancti, cum praedicando vitam audientium obtinent, illi mox gratias reddunt, de cujus hoc munere perceperunt, ut sibi in ea operatione nihil tribuant, sed auctori. Eo autem tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum, cujus est nomen Viventis et videntis. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
refectionis obtulit. eiꝰq anim̾a refri¬
gerauit. Et not̾adũ qd̾ hẏdriã ab
humero in ulnas posuit. qr illa ẽ pla¬
cita cõfessio. q̃ abono oꝑe ꝓcedit.
Uł certe aqu̾a p̾buit. qr in eo qd̃ eredi¬
dit. uacua ñ remansit. Nã mox p̾di¬
care studuit qd̃ audiuit. ⁊ docendo
multos ex se p̾dicatores ꝓtulit. Aqͥ
qͥppe in hẏdria ẽ. scientia p̃dicationiᷤᷤ
in m̃sura. qr sca ȩccłia studet ñ plus
saꝑe qũa oportet saꝑe. s saꝑe ad so

Expanded text:
refectionis obtulit, ejusque animam refrirefectionis obtulit, ejusque animam refrigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia illa est placita confessio, quae a bono opere procedit; vel certe aquam praebuit, quia in eo quod crediditcare studuit quod audivit; et docendo, multos ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria est scientia praedicationis in mensura; quia sancta Ecclesia studet non plus sapere, quam oportet sapere, s
Abbreviated transcription (Latin):
onis bonis m̃tib faciunt. ad un̾ aqu̾ãq
animꝰa unigenito filio c̃oiuingendã.
quasi ꝓuisores fiunt. Qͥ ꝑgens. secũ
de bonis om̃ib dñi sui detulit. qi in his
quȩ de dño loqutunt᷑ in semet ipsis ur¬
tutũ diuitias ostendt̃. Et tãto citiꝰ ad se¬
qu̾edũ dñm ꝑtͣunt. qu̾ãtũ auditori¬
b suis ui semet ipsis monstrant quȩ
narrant. Atq isdẽ puer iuxta font̾e
stecit. atq. ex p̾fixa sententia q̃ puella
eligenda eẽt ꝓposuit: qr p̾dicatores
scĩ. sacri eloquii fluenta cõsiderant.
atq ex ipsis colligunt. qͥ uł quib p̾di¬
cationis suȩ u̾ba comittant. ⁊ ex qͥb
auditorib fidutiã certitudinis assu¬
mant. Potũ uͦ petiit. qr p̾dicator om̃is
anim̃a sui auditoris sitit.S rebecca
potũ p̾buit. qr sc̃a electoꝵ ȩccłia p̾di¬
catoꝵ suoꝵ desiderio. ex uirtute suȩ
fidĩ satis fecit. Que en̾̃i dm̃ qu̾e au¬
diuit cõfessa ẽ: p̾dicatori suo aqu̾a

Expanded text:
onis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam, quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini sui detulit, quia in his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt; ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Atque idem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia, quae puella eligenda esset, proposuit: quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis colligunt quae, vel quibus praedicationis suae verba committant, ex quibus auditoribus fiduciam certitudinis assumant. Potum vero petit, quia praedicator omnis animam 743 sui auditoris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta electorum Ecclesia praedicatorum suorum desiderio ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ isaac dilecto filio uxor de filiab
chananeoꝵ duci ꝓhibet᷑. nͥ qd̾ illi de qͦ
scriptũ ẽ. filiꝰ m̃s dilectꝰ in quo mͥ cõpla¬
cui. nullȩ repbe animȩ cõiungunt᷑:
De cognatione aut̃ uxorẽ filio deducere
seruus p̾cipit᷑. qr sola sc̃a electoꝵ eccłia
unigenito filio copulanda erat. qu̾a
ipse unigenitꝰ ex p̃destinatione ĩa ⁊
p̃sentia extraneã ñ habebat. Quis
uͦ ẽ puer. qͥ ad deducendã uxore

Expanded text:
est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus Chananaeorum duci prohibetur, nisi quod illi de quo scriptum est: Filius meus dilectus in quo mihi complacui , nullae reprobae animae conjunguntur; de cognatione autem uxorem filio deducere servus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito filio copulanda erat, quam ipse unigenitus ex praedestinatione jam et praescientia extraneam non habebat. Quis vero est puer, qui ad deducendam uxore
Abbreviated transcription (Latin):
pallis dr̃ genꝰ. etiã ñc arabici uestim̃ti.
qͦ mulieres ꝓuinciȩ illiꝰ uelant᷑. Nc̃ gͦ qͥd
iste seruus abrahã qu̾e ille misit ad dis¬
ponendã rebeccã. ⁊ quȩ de eadẽ histo¬
ria subsequunt᷑. sp̾italit̾ significent
uideamꝰ. Qͥd ẽ qd̵ abrahã puerũ iu¬
bet sub femore manũ ponere. ⁊ ꝑ celi
dñm uirare. nͥ qd̾ illiꝰ caro ꝑ illud m̃brũ
descensura erat. qͥ ⁊ abrahȩ filiꝰ eẽt ex
humanitate.⁊ dñs ex diuinitate: Sic
itaq. puero dr̃. Pone manũ sub femo¬
re meo. ⁊ iura ꝑ dñm cȩli. Acsi aꝑte di¬
ceret᷑. Lange filiũ meu̾. ⁊uira ꝑ dñm
meũ. Unde nec suꝑ fem᷑.s sub femore
manũ ponere iubet᷑. qr ex illo femore
ille descensurꝰ erat. qͥ homo qͥdẽ. s suꝑ
om̃s homines ueniret. Uñ dignũ ñ fu¬
it. ut manũ suꝑ fem᷑ poneret. qr nulla
caro suꝑ illã carnẽ ẽ. qu̾a in redẽptionẽ
nr̃am sibi patris unigenitꝰ uniuit. Qͥ d

Expanded text:
tiam nunc Arabici vestimenti quo mulieres provinciae illius velantur. Nunc ergo quid iste servus Abraham, quem ille misit ad desponsandam Rebeccam, et quae de eadem historia subsequuntur spiritualiter significent, videamus. Quid est quod Abraham puerum jubet sub femore suo manum ponere, et per coeli Deum jurare, nisi quod illius caro per illud membrum descensura erat, qui et Abrahae filius esset ex humanitate, et Dominus ex divinititaque puero dicitur: Pone manum sub femore meo, et jura per Deum coeli; ac si aperte diceretur: Tange filium meum et jura per Deum meum. Unde nec super femur, sed sub femore manum ponere jubetur; quia ex illo femore ille descensurus erat, qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit ut manum super femur poneret, quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemptione nostra sibi Patris Unigenitus univit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ẽ qd̾ plerũq adã culpa comittit᷑. etiã
cũ abiecta ⁊uilia sumunt᷑. Neq adam
solus. ut a uetito se pomo suspenderet.
p̃ceptũ ꝓhibitionis accepit. Nã eũ alm̃¬
ta quȩdã saluti nr̃ȩ ds̃ cõtraria indicat.
abhis nos quasi ꝑ sencentiã uetat. Et
cũ cocupiscentes noxia attingimꝰ. ꝓfe¬
cto qͥd aliud quã uetita degustamꝰ:

Expanded text:
Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque Adam solus, ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per praesentiam vetat; et cum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita degustam
Abbreviated transcription (Latin):
dantia. aꝑte ostendit᷑. qd̾ idcirco salu¬
tẽ ꝑdidit. qd̾ cũ suꝑbiȩ uitio. m̃sur̾a
mo deratȩ refectionis excessit. Hmc pͥmo¬
genitoꝵ głam esau amisit. q magno
estu desiderabile cibũ .i. lenticulã ẽo¬
cupiuit: qu̾a dũ uenditis etiã pͥmoge¬
nitis p̾culit. qd̾ in illa appetitu anhela
ne culpa sumimꝰ. ⁊ abiectiores ñ sine
reatu coscientiȩ degustamꝰ. Hinc qͥppe
que diximꝰ esau pͥmatũ ꝑ lenticulã ꝑ¬
didit. ⁊ helias in heremo uircute cor¬

Expanded text:
salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Hinc primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderabilem cibum, id est, lenticulam concupivit, quam venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illa appetitu anhelarne culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. nͥ qd ꝑfectus quisq p̾dicator. extinctã
a p̾sentis uitȩ desideruis anim̃a suam
sub bone oꝑationis tegmine ⁊ c̃otẽpla¬
tionis ab scõdit. ut a carnali ẽocupis¬
centia. sub actiua cõt̾eplatiuaq uita qͣsi
insensibilis lateat. qͥ pͥus mundi desidia
sentiens. mortalit̾ uiuebat: Unde ⁊ ꝑ¬
^uita ur̃a absc̃õdita ẽ cũ xp̃o in dõ. Ac¬
tiua quippe uita sepulchrũ ẽ. que a
p̃ius oꝑib mortuos tegit. s c̃oteplati¬
ua ꝑfectuis sepelit: quȩ acunctis ac¬
tionib fundit̾ diuidit. Quisquis gͦ ĩa
in se c̃otumelias carnis edomuit. suꝑẽ
ut m̃t̾e ꝑstudia sc̃ȩ oꝑationis exerceat.
hanc usq ad secreta intimȩ cõtẽplatio¬
nis extendat. Neq eñi ꝑfectꝰ p̃dicator
ẽ: qͥ uł ꝓpt̃ cõtẽplationis studiũ oꝑan¬
da negligit. uł ꝓpt̾ oꝑationis instantiã.

Expanded text:
nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc tra abscondita est cum Christo in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quae a pravis operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quae a cunctis actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat, hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est, qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis
Abbreviated transcription (Latin):
plaria. quȩ ẽ in ualle: in authenticis co¬
dicib ñ habet᷑. Nom̃ qͦ ciuitatis arboc:
eni nichil om̃ino significat. s dr̃ arbeȩ.
hoc ẽ quatuor. Quia ibi abrahã ⁊isaac.
n iacob. cõditꝰ ẽ: i ipse pͥnceps humani
generis adam: ut in iħu libro aꝑtiꝰ demon
srabit᷑. Cu surrexisset ab officio fu¬
neris. locutus ẽ ad filios het: usq. ⁊ ad ora
bis. ⁊ illi soli seruies. cũ abrahã sic hono¬
raũ popłm quẽdã gentiũ. ut etiã adora¬
ret: S animadu̾tendũ ẽ in eodẽ p̾cepto.
ñ dictũ. dñm dm̃ tuũ solũ adorabis. sicut
dictũ ẽ: ⁊illi soli seruies. qd̾ ẽ grece aAl¬
Yncic. Talis eni seruit᷑. ñ nͥ dõ debetur:
tut̾e exhibentes idolis. quȩ debet᷑ deo.
Nec moueat qd̾ alio loco in quadã scrip¬

Expanded text:
positum est, in valle, in authenticis Codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc penim nihil omnino significat, sed dicitur Arbec, hoc est quatuor, quia ibi Abraham, Isaac et Jacob conditi sunt, et ipse princeps humani gstratur. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth dicens: Abis et illi soli seruies, cum Abraham sic honorauerit populum quendam gentium, ut etiam adoraret. sed animaduertendum est in eodem non dictum: Dominum Deum solum adorabis, sicut dictum est: Et illi soli servies, quod est Graece λατρεύσεις Talis enim servitus, non nisi Deo debetur. i servitutem exhibentes idolis quae debetur Deo. Nec moveat quod alio loco in quadam Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Terra austri. gerarã significat. unde a pa¬
tre ad ĩmolandũ quondã fuerat abdu¬
ctus. Q.d̃ aut̃ ait. ⁊ egressus ẽ ut exerce¬
in hebreo legit᷑. ⁊ egressus ẽ isaac ut lo¬
queret᷑ in agro. inclinata ĩa uesꝑa.
Significat aut̃ scđm illud qd̾ dñs solus
orabat in monte. etiã isaac qui in trpo
dñi fuit ad oratione quasi uirũ domo
egressũ. ⁊ uł nona hora. uł ante solis
occasũ. sp̃ituales dõ uictimas obtulisse.
u̾q eleuasset oculos. uidit camelos

Expanded text:
Terra Australi Geraram significat, unde a patre ad immolandum quondam fuerat abductus. Quod autem ait: Et egressus est ut exercein Hebraeo legitur: Et egressus est Isaac, ut loqueretur in agro declinante jam vespera. Significat autem, secundum illud, quod dominus solus orabat in monte, etiam Isaac qui in typo Domini fuit, ad orationem quasi virum justum domo egressum, et vel nona hora, vel ante solis occasum, spirituales Deo victimas obtulisse. Cumque levasset oculos, vidit camelos
Abbreviated transcription (Latin):
ã timet signũ petere. ne dm̃ tẽptare ui¬
deat᷑. cũ hoc eũ dñs ãmoneat ꝑ ꝓpħam.
credo existimans qd̾ ab ipso ꝓpħa explo¬
raret᷑. utr̾ũ p̾cepti memor ẽẽt. qͦ te̾pta¬
re dm̃ ꝓhibem᷑. Protulit uir maures¬

Expanded text:
am timet signum petere, ne Deum tentare viam timet signum petere, ne Deum tentare videatur, cum hoc eum Dominus admoneat per prophetam, credo existimans quod ab ipso propheta exploraretur, utrum praecepti memor esset, quo tentare Deum prohibetur. Protulit
Abbreviated transcription (Latin):
usq ꝑ hoc intelligã qd feceris misediã
cũ año meo. Querendũ quo diffe¬
rant augurationes illieitȩ. ab illa pe¬
aitione signi qua petuit seruus abra¬
hȩ ut ci ds ostenderet ipsã ẽẽ futurã
arore dñi sui isaac. a qua eũ petiuisset
ut biberet. diceret᷑ illi bibe ⁊ti. ⁊ ad aqͦ¬
bo n camelos tuos. quo adusq bibere¬
desiderent. Aiud ẽ eñi nimirũ aliqͥd
petere. qd̾ ipso miraculo signũ sit: a¬
uud bec obseruare. quȩ ita fiunt qd̾
mira ñ sint. s a c̃oiectorib suꝑstitiosa ua¬
nitate int̾ptant᷑. S hoc ipsũ etiã qd̾ mi-¬
rũ aliqͥd postulat᷑ qd̾ significet᷑. qd̵ qͥs¬
dñm. Na ipse añs cũ a diabolo tẽp¬
taret᷑. testimoniũ de scripturis ad¬
hibuit: ñ cẽptabis dñm dm̃ cuũ. Sug¬
gerebat᷑ eñi tãquã homini ut signo
aliqͦ ex ploraret. ipse quat᷑ eẽt .i. qua
gedeon fecit pugne iminente ꝑiculo.
Concudleatio quippe illa magis qũa
tẽptatiodĩ fuit. Unde ꝯ achar apud isai¬

Expanded text:
 hoc intelligam quod feceris misericordiam cum domino meo. Quaerendum quo differant augurationes illicitae ab illa petitione signi, qua petivit servus Abraham, ut ei ostenderet Deus ipsam esse futuram uxorem domini sui Isaac, a qua cum petivisset ut biberet, diceretur illi: Bibe et tu, et adaquabo camelos tuos, quoadusqdesinent. aliud est enim mirum aliquid petere, quod ipso miraculo signum sit, aliud ea obseruare, quae ita fiunt, ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa uanitate interpretentur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod quisdominum. nam ipse dominus, cum a diabolo tentaretur, testimonium de scripturis adhibuit: non tentabis dominum deum tuum. suggerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est Gedeon fecit, pugnae imminente periculo: consultatio quippe illa magis quam tentatio Dei fuit. Unde et Achaz apud Isai
Abbreviated transcription (Latin):
posuimꝰ. pͥmũ nom̃ eiꝰ describit᷑ ephron:
scãm efran. Post qu̾a emĩ p̾tio uictus est.
ut sepulchrũ uenderet. ⁊ acciꝑet argen¬
tũ. licet cogente abrahã. uãu littera q̃
apud illos ꝓ .o. legit᷑. ablata de eiꝰ nomi-¬
ne ẽ. i. ꝓ ephron. appellat᷑ ẽ efran. Sig.¬
nificante seriptura. ñ eũ fuisse cosu̾ma¬
tȩ ꝑfectȩq. uirtutis. qui pocuerit memo¬
rias uendere mortuoꝵ. Seiant gͥ qui
sepulchra uenditant. ⁊ ñ cogunt᷑ ut
accipiant p̾ciũ. s a nolentib qͦ extor

Expanded text:
posuimus, primum nomen ejus describitur, Ephron, secundum Ephran, Postquam enim pretio victus est, ut sepulcrum venderet et acciperet argentum, licet cogente Abraham, vaf littera quae apud illos pro o legitur, ablata de ejus nomine est, et pro Ephron, appellatus est Ephran, significante Scriptura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerat memorias vendere mortuorum. Sciant igitur qui sepulcra venditant, et non coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentibus quoque extor
Abbreviated transcription (Latin):
Inqua t̾cia ȩtate. qͥsi pꝰ triduũ saeram̃¬
tũ sacrificisi xp̃i cõpletũ ẽ. Deinde
lud qd̾ figuratũ ẽ in isaac. tͣnsgestũ ẽ
ad arietẽ. Cur: Quia xp̃e ouis. Ipse eñ
filiꝰ. ipseagnꝰ. Fiiꝰ qi natꝰ. aries q ĩmolat᷑
S. qͥa ẽ qd in ueprib herebat aries ille
Crux cornua habet. Sic eñi duo ligna
cõpungunt᷑ secũ. ⁊ speciẽ erucis reddt.
Unde ⁊ scriptũ ẽ de eo. Cornua iumanib
eiꝰ st̃. Cornib gͦ herens aries. erucifpxũ¬
qͥ suspendert dnm ineruce. Int̾ spias

Expanded text:
in qua tertia aetate quasi post triduum sacramentum sacrificii Christi completum est. Deinde lud quod figuratum est in Isaac, transgressum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis: ipse filius, ipse agnus: filius, quia natus; aries, quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille? Crux cornua habet, sic enim duo ligna compinguntur in se, cum speciem crucis reddunt. Unde scriptum est de eo: Cornua in manibus ejus sunt . Cornibus ergo haerens aries, Christuq
Abbreviated transcription (Latin):
potuert̃. Ex origine quippe illiꝰ. sy roꝵ
genꝰ ionge p̾tea ꝓpagatũ ẽ. S dictũ
ẽ aꝑsona scribentis. qui pꝰ om̃ia illa to̾¬
pora hec seribendo narraũ. qu̾e admodũ
supͣdiximꝰ de puteo iurationis. Uixit aũ¬

Expanded text:
potuerunt; ex origine quippe illius Syrorum genus longe postea propagatum est. sed dictum est a persona scribentis, qui post omnia illa tempora haec scribendo narrauit, quemadmodum supra diximus de puteo iurationis. Exsu
Abbreviated transcription (Latin):
plantauerit abrahã. si in t̾ra illa qu̾e¬
admodũ stephanꝰ dicit. ñ acceꝑat he¬
reditatẽ. nec spaciũ pedis: S ecce
intelligenda hereditas qu̾a ds̃ mune¬
re suo fuerat daturꝰ ñ empta p̃tio.
intelligit᷑ aut̃ spatiũ circa puteu̾. a
illud emptionis pactũ ꝑtinere. in quo
fuerant agnȩ sept̾e datȩ. qu̾ãdo abi¬
melech ⁊ abrahã fibi etiã iurauer̃t.¬
qͦmͦ hoc uerũ sit. cũ dicat in epła sua
ia cobus. qd̾ ds̃ neminẽ tẽptet. nͥ qr lo¬
cutione scripturarũ solet dici tẽptat.
ꝓ eo qd̵ ẽ ꝓbat. Lẽptatio uͦ illa de qua
iacobus dicit. ñ intelligit᷑ nͥ qͣ quisq
peccato implicat᷑: unde apłs dicit.
ne forte tẽptauerit uos is qui tẽptat.
Nã ralibi scriptũ ẽ. Tc̃ptat uos dñs dẽ
ui:. ut sciat si diligitis eũ. etiã hoc gen̾e
iocutionis. ut sciat dictũ ẽ: ac si diceret᷑.
ut scire uos faciat. Qm̃ uires dilectionis
suȩ hominẽ latent. nͥ exꝑim̾̃to etiã eidẽ¬

Expanded text:
n terra illa, quemadmodum Stephanus dicit, non acceperat hereditatem nec spatium pedis. sed ea est intellegenda hereditas, quam deus munere suo fuerat daturus, non empta pretio. intellegitur autem spatium circa puteum ad illud emptionis pactum pertinere, in quo fuerant agnae septem datae, quando Abimelech et Abraham sibi etiam iurauerquomodo hoc uerum sit, cum dicat in epistola sua Iacobus, quod deus neminem temtet, nisi quia locutione scripturarum solet dici "temtat" pro eo quod est "probat". temtatio uero illa, de qua Iacobus dicit, non intellegitur nisi qua quisque peccato implicatur. unde apostolus dicit: ne forte temtauerit uos is qui temtat. nam et ab illo scriptum est: temtat uos dominus deus uester, ut sciat si diligitis eum. etiam hocloquendi, ut sciat, dictum est, ac si diceretur, ut scire vos faciat; quoniam vires dilectionis suae hominem latent, nisi experimento etiam eide
Abbreviated transcription (Latin):
generati. ultimũ cupiunt euadere
iudiciũ. Qd̃ uͦ iͦdẽ respiciens reman
Nã nec ipsũ tacuit xp̃c dicens. Mem̃to¬
te uxoris loth: scilicet ut nos taqu̾a
sale cõdiret. ut ñ tã qu̾a fatiu negli¬
gerem. s prudentes cauerem. Hoc
eñi ⁊ illa ãmonuit. cũ in statuã sał

Expanded text:
generati, ultimum cupiunt evadere generati, ultimum cupiunt evadere judicium. Quod vero eadem respiciens remansNam nec ipsum tacuit Christus dicens: Mementote uxoris Lot , scilicet ut nos tanquam sale condiret, ut non tanquam fatui negligeremus, sed prudentes caveremus; hoc enim et illa admon
Abbreviated transcription (Latin):
usq ⁊ cuncta t̾rȩ uirentia. Quid in
sulphure. nͥ fetor carnis: Et qͥd ꝑ ignẽ.
nͥ ardor desiderii carnalis expͥmitur:
Cũ gͦ habitantiũ sodomis uł gomorra.
carnis scelera punire dñs decreuisset.
in ipsa qualitate ultionis. in notuit
maculã criminis. Sulphur qͥppe fe¬
tor̾ẽ habet. ignis ardor̃e. Qͥ itaq ad
ꝑu̾sa desideria ex carnis fȩtore arse¬
rant. dignũ fuit ut simul sulphure.
ꝑirent ⁊ igne. qͣtinꝰ ex iusta pena disce¬
rent: ex iniꝰto desiderio qd̃ fecissent.
espiciensq uxor illiꝰ post se: ũsa
ẽ in statuã salis. Uxor aut̃ eiꝰ eoꝵ sci¬
licet genꝰ figurauit. qͥ ꝑ grãm dĩ uo¬
cati retro respiciunt. ⁊ ad ea quȩ re-¬
liquerant. redire cõtendunt. De quib¬
ipse adñs. Nemo in quit ponens manũ
suã suꝑ aratrũ. respiciens retro: ap¬
tꝰ ẽ regno dĩ. Unde ⁊ illi ꝓhibet᷑ retro
respicere. ꝑ qd̾ ostenderet ñ ẽẽ rede
undũ ad ueter̾e ui̾a. qͥ ꝑ grãm re¬

Expanded text:
um, et cuncta terrae virentia. Greg. Quid in sulphure nisi fetor carnis, et quid per ignem nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? Cum ergo habitantium Sodomis vel Gomorrhae carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis innotuit maculam criminis. Sulphur quippe fetorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul sulphure perirent et igne, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissent. Respiciensque uxor illius post se, versa est in statuam salis. Uxor autem ejus, eorum scilicet, genus figuravit, qui, per gratiam Dei vocati, retro respiciunt, et ad ea quae reliquerant redire contendunt. De quibus Dominus: Nemo, inquit, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei. Unde et illi prohibetur retro respicere, undum ad veterem vitam, qui, per gratiam re
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dat᷑. Sed̾m qu̾a gr̃am. genꝰ morta¬
le ñ erimꝰ. accepta potestate ut filii dĩ
uocem̃⁊ scimꝰ. Neq eni grãm hane de
sinagoga matre xp̃i scđ̃m carne. s de dõ
patre ꝑcepimꝰ. Hanc uͦ cognationẽ t̾renã
uocans in aliã uitã ubi nullus morit᷑.
negare nos xp̃c docuit ñ fateri. cũ dis¬
cipłis ait. Nle uob̾dicatis patr̾e int̾ra.

Expanded text:
am genus mortale non erimus, accepta potestate ut filii Dei vocemur et simus. Neque enim gratiam hanc de synagoga matre Christi secundum carnem, sed de Deo Patre percepimus. Hanc vero cognationem terrenam, vocans in aliam vitam, ubi nullus moritur, negare nos Christus docuit, non fateri, cum discipulis ait: Ne vobis dicatis P
Abbreviated transcription (Latin):
cuniꝰ uxor sit occultat᷑ alienigenis. cuius
aut̃ soror ñ tacet᷑. hȩc interĩ causa faci¬
le occurrit. qr occultũ ẽ ⁊ difficile ad
intelligendũ. qͦmͦ anima humana u̾bo
dĩ copulet᷑ siue misceat᷑. siue qd̃ melius
⁊ aptiꝰ dici potest. cũ sit ille ds̃ ista. cre¬
atura. Scd̾m hoc eñi sponsus ⁊ sponsa.

Expanded text:
cuius uxor sit occultatur alienigenis, cuius autem soror, - non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum et difficile ad intellegendum est, quomodo anima humana uerbo dei copuletur siue misceatur siue quid melius et aptius dici potest, cum sit illud deus, ista creatura. secundum hoc enim sponsus et sponsa