comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constanti propolito urginitatem ser¬
uasse: floridum atque /anctisimũ
opus et laudabile plucimum: mr
illus netastu iuns labetactaset arti¬
bus: deoque iro: cui dicanda est.
urginitatem seruasset.
inparum uxorum numerum
ac nomina: seu coaeuorum
sccibentium desidia: seu annosetatis
uitio nobis suberacta sunt: equidem
indigne: qum nõ uulgari facmore
meruerint inpraccipuam esferrix
gloriam. Sed postquam iuidenti tort¬
unae sie iutum at qua poterimus
arte ornabrmus innominatas digno
praeconio : easque pto uicibus in mem¬
oriam poneritatis educere tanquam
meritas bene conabimur. A inyae
igitur tucre ex Iasonis atque argona¬
utacum lociis nõ mieume nobilita¬
tu iplendidissim uienes. Qui qũ
peracta expeditione Colchida redisset
in Graeciam ueteri relicto lolo apiul
Laccolaemonos sibi delegere sedel. Quib
publicae practidentis allumpti lunt.
Cuius tam plendidae muniticentiut
Iuccellord minus memor liberta¬
tam publicam ignomimolae serui¬

Expanded text:
constanti proposito virginitatem serconstanti proposito virginitatem servasse: floridum quippe atque sanctissimum opus et laudabile plurimum, ni illud nephastis suis labefactasset artibus Deoque vero, cui dicanda est, virginitatem servasset. XXXI. eniarum uxorum numerus ac nomina, seu coevorum scribentium desidia, seu annositatis vitio, nobis subtracta sunt; equidem indigne, cum non vulgari facinore meruerint in precipuam efferri gloriam. Sed postquam invidenti fortune sic visum est, qua poterimus arte, ornabimus innominatas digno preconio easque pro viribus in memoriam posteritatis educere, tanquam meritas bene, conabimur. Menie igitur fuere ex lasonis atque Argonautarum sociis non minime nobilitatis splendidissimi iuvenes; qui cum, peracta expeditione colchida, redissent in Greciam, veteri relicto solo, apud Lacedemonios sibi delegere sedes. Quibus publice presidentes assumpti sunt. Cuius tam splendide munificentie successores minus memores, libertatem publicam ignominiose servi
Abbreviated transcription (Latin):
ut placet aliquibus: regem nouum
tugiens secessit in Aham: ibi Clatui
A pollimis fanum postea celebertunũ
diuinatione institurt: et Mopsum
inelytum sui saeculi uatem: esto ex
quo conceptum non prodat antiquitas:
peperit. Alii uero aliter sentiunt: di¬
cuntque eam crum complicibus qui¬
buidam lius post Thebanum bellum
etrasse dur: et tandem in staliamo
deumnisse: ibique T̃ ybecino uinctam
ciudum: concepisse exro et pepetiase
filium : quem O enum dixere aqui¬
busdam Bianorem etam uocitatũ.
et inde cum prole in Cisalpinam
Galliam transiecisse: ubi qum palu¬
siria loca Buenaco contrrmina cõ
ꝑtrisset suinatura munita: seu ut
uis cenitationibus posset libetius na¬
uire: /cu iitae residuum seccitius
ducere: media in palude in sug emi¬
mnte aquil solo poliuisse ledem: et ibi¬
dem post tempus mortuara atque le¬
pultam. Circa euiui tumulum
stituisse: eamque de matris uolumie
Mantuam uocitasse. Quidam nõ
ebitrati sunt eam inmortem usq̃

Expanded text:
— ut placet aliquibus — regem novum — ut placet aliquibus — regem novum fugiens, secessit in Asyam ibique Clarii Apollinis fanum, postea celeberrimum divinatione, instituit et Mopsum, inclitum sui seculi vatem, esto ex quo conceptum non prodat antiquitas, peperit. Alii vero aliter sentiunt dicuntque eam cum complicibus quibusdam suis, post thebanum bellum, errasse diu et tandem in Ytaliam devenisse ibique Tyberino iuncta cuidam, concepisse ex eo et peperisse filium, quem Cithconum dixere, a quibusdam Byanorem etiam vocitatum; et inde cum prole in Cisalpinam Galliam transiecisse, ubi cum palustria loca, Benaco contermina lacui, comperisset sua natura munita, seu ut suis cantationibus posset vacare liberius, seu vite residuum securius ducere, media in palude, in supereminente aquis solo, posuisse sedem et ibidem post tempus mortuam atque sepultam. Circa cuius tumulum stituisse eamque de matris nomine Manthuam vocitasse. Quidam vero arbitrati sunt eam in mortem usque
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoste. Sic uerus amor: sic fides inte¬
gra: sic conuigii lanctitas et illibata ca¬
stitas suasisle potuere. Quo mecito
laudanda colenda et plendido extol¬
lenda praeconro utnit Atꝗia..
De Mantone Tiresiae filia. Cap .xxx.
Anto Tuesiae maximi thebanoꝵ
uatis filia: tempore dedipiie¬
gis tiliorum que tuit insignis. Nace
quidem sub patte magutro tam pro¬
mꝑti atque eapacis fuit ingenii : ut
pytomantiam uetustissimum Chal¬
deotum seu ut uolunt alii Nemb¬
roth inuentum adeo egregie discẽt᷑.
ut aeuo luo nemo molius flamaꝵ
motus colors et muemura : quibrs:
nescio quo diabolico opere fucurorum
ccunt demonserationes inine: coꝗn¬
osceret. Ptaetrita fibras peccidum et
taurorum iocinoni et quoruntionq̃
ammalium exta ꝑspicaci cognouit
et inferorum manes coegit inuoces.
et responsa dare quatrentibus. Santi
quin iam bello cacidisseat Arquri reꝗ¬
el. qui Thiebas: obsiderant: occcipasset¬
que Ceron crurtatis imgium: haec

Expanded text:
ab hoste. Sic verus amor, sic fides inteab hoste. Sic verus amor, sic fides integra, sic coniugii sanctitas et illibata castitas suasisse potuere. Quo merito laudanda, colenda et splendido extollenda preconio venit Argia. XXX. De Manthone Thyresie filia. Mantho, Thyresie, maximi Thebanorum vatis, filia, tempore Edipi regis filiorumque fuit insignis. Hec quidem sub patre magistro tam pronpti atque capacis fuit ingenii, ut pyromantiam, vetustissimum Caldeorum, seu — ut volunt alii — Nembroth inventum, adeo egregie disceret, ut evo suo nemo melius flammarum motus colores et murmura, quibus, nescio quo dyabolico opere, futurorum dicunt demonstrationes inesse, cognosceret. Preterea fibras pecudum et taurorum iecinora et quorumcunque animalium exta perspicaci cognovit mmundos et inferorum manes coegit in voces et responsa dare querentibus. Sane cum iam bello cecidissent argivi reges qui Thebas obsederant, occupassetque Creon civitatis imperium, hec
Abbreviated transcription (Latin):
otis oseula exquisisset: lauislerque
lacheimis foetidos artus: et sae¬
pe uocibus in suos amplexus re¬
uocasset. exanimem hlammurã
flagrantibus: ne quid pii officii omi¬
Ium linqueret. tradidit: consumo¬
tum que utna condidit. Nec igne
pattracto pio facinore seueti regus
subite gladium et catenas expauit.
Eleuere persaepe plurimue iuroꝵ
aegritudines: carceres: pauꝑtatem
et intortuma multa: stante tam
spe mitioris fortunae et amato se¬
uitioris pauore. Quod et si lauda¬
bile ideatut: extremum tamen
dilectromis indicium dici nõ pot.
uit Argiae dici obsequia potuere.
Haec hostiles petit agros : dumi
flere posset inpatria. Foctidum
tractauit cadauer: quod iniuny¬
isse poterat aliis. Flamiis regum
impendit honorem. dum clam in¬
fodisse qualitatt temporis inspecta
latis erat. Ululatus emsit foemin¬
eos. ubi poterat ꝑtransire tacita.
Nec quid speraret habebat ex ocor¬
so exule: quin quid timẽt abesset

Expanded text:
oris oscula exquisisset lavissetque oris oscula exquisisset lavissetque lacrimis fetidos artus et sepe vocibus in suos amplexus revocasset exanimem, flammis iam flagrantibus, ne quid pii offitii omissum linqueret, tradidit consumptumque urna condidit nec, igne patefacto pio facinore, severi regis subire gladium et catenas expavit. Flevere persepe plurime virorum egritudines carceres paupertatem et infortunia multa, stante tamen spe mitioris fortune et amoto severioris pavore. Quod etsi laudabile videatur, extremum tamen dilectionis inditium dici non potest, ut Argie dici obsequia potuere. Hec hostiles petiit agros, dum flere posset in patria; fetidum tractavit cadaver, quod iniunxisse poterat aliis; flammis regium inpendit honorem, dum clam infodisse, qualitate temporis inspecta, satis erat; ululatus emisit femineos, ubi poterat pertransire tacita; nec quid speraret habebat ex occiso exule, cum quid timeret adesset
Abbreviated transcription (Latin):
in castra. Nec eam terruere intro¬
entium itinera: manus imprae:
nõ strae: nõ auel occisorum horum
equenti corpora: non cicumuo¬
lantes ut arbitrouitur stolidi cae¬
sotum mand: nec quod terribilius
iudebatur: sreontis imperantis edi¬
ctum. quo cauebatur poena capi¬
talis supplicii. ne guis euiqueun
occisorum fuuebre praestaret offin:
quin ardenti maestoque animor
nocte media certominis aream ĩ¬
itans: caelorum atque titro odore
redolentia corpora nime hac nuic
illa deuolueret: ut parude facio
arxilio ora tabentia dilectigirmm
uiti cognosceret. Nec ante destitit
quã quod quaerebat inuenerit. o
mirrm /emela iam tacres. armoꝵ
tubigine et squalore oppleta: pril¬
uereo et marcido iam cauorere¬
sꝑsa: nulli iam aedepol cognostẽ¬
da: amantisimae coninꝗi occril¬
tari no potuit. Nec infecti uultus
ordes axoris amoutre potuerũt
oserla: nõ uocesino lachrimas:
non ignes ereontu imprum. Na
qum acperutalem: sprertum p

Expanded text:
in castra. Nec eam terruere insidin castra. Nec eam terruere insidentium itinera manus impie, non fere, non aves occisorum hominum sequentes corpora, non circumvolantes, ut arbitrantur stolidi, cesorum manes, nec — quod terribilius videbatur — Creontis imperantis edictum, quo cavebatur pena capitalis suplicii, ne quis cuiquam occisorum funebre prestaret officium; quin ardenti mestoque animo, nocte media, certaminis aream intrans, cesorum atque tetro odore redolentia corpora nunc hec nunc illa devolveret, ut parve facis auxilio ora tabentia dilectissimi viri cognosceret; nec ante destitit quam quod querebat invenerit. O mirum! Semesa iam facies armorum rubigine et squalore oppleta pulvereo et marcido iam cruore respersa, nulli iam edepol cognoscenda, amantissime coniugi occultari non potuit; nec infecti vultus sordes uxoris amovere potuerunt oscula, non voces, non lacrimas, non ignes Creontis imperium; nam cum sepe vitalem spiritum per
Abbreviated transcription (Latin):
qum iam ex illo Tessandrum peper¬
esset tilium: aduertens eum obfris
traudem mordacibus agitari curis:
tacta anxretatum particeps: pr̃em
iamsenem nõ solum exorauit la¬
chimis ptecibusque: uerum et
armauit in Eteoclem praeterpa¬
ctionum legel eum fratre Thebanui
tegnum occupantem eyrannite.
Et ne fatale reponsum deccimẽ¬
tum sasciperet:. E riphiyla Ampla¬
arei uatis conuigi: prueter ñam
foemineam liberalis ettecta: precio¬
um ulud monile matronis olim
Thebanis intaustum ultro contulit.
Ex quo latitans patetactus amplua¬
reus inThebas itum dt: led infeliei
omine. Nam post plurimar cer¬
camulum strageni: caeteris inteete¬
ctis ducibus et adrasto auxiliis
fugato atque semitugato: quini¬
tto caerera ordidi uuulqi caesique
cadariera: Polynicis corpris inte¬
pultum iactre onxia comunx
audisset: extimplo regio abrecto sp¬
lendore et mollicie thalami atque
debilitate foemina sexirs seporita:
paucis comitantibus ampuit rta

Expanded text:
cum iam ex illo Thessandrum pepercum iam ex illo Thessandrum peperisset filium, advertens eum ob fratris fraudem mordacibus agitari curis, facta anxietatum particeps, patrem iam senem non solum exoravit lacrimis precibusque, verum et armavit in Ethioclem, preter pactionum leges cum fratre thebanum regnum occupantem tyramaice; et ne fatale responsum detrimentum susciperet, Euridici, Anphiorai vatis coniugi, preter naturam femineam liberalis effecta, pretiosum illud monile, matronis olim thebanis infaustum, ultro contulit; ex quo latitans patefactus Anphyoraus, in Thebas itum est, sed infelici omine. Nam post plurimam certaminum stragem, ceteris interfectis ducibus et Adrasto auxiliis nudato atque semifugato, cum inter cetera sordidi vulgi cesique cadavera Polinicis corpus insepultum iacere anxia coniunx audisset, extemplo regio abiecto splendore et mollicie thalami atque debilitate feminei sexus seposita, paucis comitantibus, arripuit iter
Abbreviated transcription (Latin):
inquirebat. Sed ut auti immodet¬
atum delidetium sinam: quo stolidi
tere itahuntur omnes: quaelo tam
obstinato relo correpti dicant: quio
inde sibi emolumenti sentiant: qd
decoris: quid laudis aut ꝗloriae cõ¬
sequantur. Meo quippe iudicio haec
tidicula mentis est aegritudo apul¬
sanimietate patientis originem
dircens: quin nõ alibi urdetimus
quã hos penes: qui se adeo deuectue
uictutu exisamant: ut tacile sibi
quoscunque praeponendos fore con¬
De Atgia Polynicis conuige et Ad¬
Rgia Gracca mulier ab anti¬
quis Arguiorum ngibus pen¬
erosam ducens onginem: Adtasti
tegia filia tuit: et ꝯ pectabili pulchi¬
ieudine sua uti dese contemporaneis
lactum spectaculum praebuit: hc
posttris integecrimum atque prtie¬
clacum coniugalis amoris eatimoniu
perenne reliquit. Ob quod dinros
usque diel nomen eius tulꝗrdum
praccipua cotuscatione deuenit.
Naeo iꝗrtut npta ꝑ olynici filio
Dedipi ł hebatum regis et exuli:

Expanded text:
inquirebat. Sed, ut auri immoderinquirebat. Sed, ut auri immoderatum desiderium sinam, quo stolidi fere trahimur omnes, queso, tam obstinato zelo correpti dicant quid inde sibi emolumenti sentiant, quid decoris, quid laudis aut glorie consequantur. Meo quippe iudicio hec ridicula mentis est egritudo a pusillanimitate patientis originem ducens, cum non alibi viderimus quam hos penes, qui se adeo deiecte virtutis existimant ut facile sibi quoscunque preponendos fore conDe Argia Polinicis coniuge et Adrgia greca mulier, ab antiquis Argivorum regibus generosam ducens originem, Adrasti regis filia fuit et spectabili pulchritudine sua, uti de se contemporaneis letum spectaculum prebuit, sic et posteris integerrimum atque preclarum coniugalis amoris testimonium perenne reliquit; ob quod in nostros usque dies nomen eius fulgidum precipua coruscatione devenit. Hec igitur, nupta Polinici filio Edipi, Thebarum regis, et exuli,
Abbreviated transcription (Latin):
dolo friuolum ꝑ toctis amorem mnitrce¬
pisset. Quae rubore comꝑta et conscĩa
imprilsa facinoris confestim in siluas
abiit et le lolitudini dedit. Iiuenis
autem amoris impatienꝰ ultro ue¬
ma data precibus aspetnantem tero¬
cauit ingraitiam. Sed quidretert
nullat lunt indulgentiat uires ad¬
uersus conscientiae motlias. Aꝗebat᷑
Proccis in uatiol animi motus: etre¬
lo ꝑcita ne forteid inse blanditiis
Autorie uir ageret: quod ipsa in
illum aucum mercata tuerat: ela
ꝑ/copulos et abtupta montium iuga
ualliumque / ccreta uenatorem con¬
equi coepit. Quod peragens cont¬
ingit. dum interuallium herbida
calamosque palustrel latitan mo¬
uerctur Procers: credita arurobae¬
lua ai saguta confossa petiit. Igno¬
ro quid dixenm potius annil ene
potentius auro inarris: aut stolidius
quaerre: quod comperise nõ uelis.
Quorum dum utcunque inscipiens
mulier approbat: sibi indebilem nota
et mortem inuenit : quam ninime

Expanded text:
dolo frivolum Pocris amorem intercedolo frivolum Pocris amorem intercepisset; que, rubore conspersa et conscientia inpulsa facinoris, confestim in silvas abiit et se solitudini dedit. Iuvenis autem amoris inpatiens, ultro venia data, precibus aspernantem revocavit in gratiam. Sed quid refert? Nulle sunt indulgentie vires adversus conscientie morsus. Agebatur Pocris in varios animi motus; et zelo percita, ne forte id in se blanditiis Aurore vir ageret quod ipsa in illum auro mercata fuerat, clam per scopulos et abrupta montium iuga valliumque secreta venatorem consequi cepit. Quod peragens contigit, dum inter vallium herbida calamosque palustres latitans moveretur Pocris, credita a viro belua, sagitta confossa periit. Ignoro quid dixerim potius: an nil esse potentius auro in terris, aut stolidius querere quod comperisse non velis. Quorum dum utrunque insipiens mulier approbat, sibi indelebilem notam et mortem invenit quam minime
Abbreviated transcription (Latin):
regis filio nupta. ut auaritia sua
pudieis matronis exosa elt : sic et
uiris accepta: quoniam p eam r¬
caettrarrim mulierum iterium ad¬
aꝑtum sit. Nam quin lacto proq̃
amore uit et uxor iuuenes ꝗaude¬
aliquibus spectandae puilchritudinis
mulier. Quem qum cupidine lro¬
ctis suas detentum aliquandiu tru¬
sica insuam Iniam precibus tralie
conata est. Ex quo inquit indignas
poerutebit re sephale adeo fecuide
dilexisse ł roccum comperies tallo si¬
sit qui tentet eam auicum omori
praeposusse tuo. Quod audiens
uutnis expetrti aiudus: peregtin¬
atronem longinquam fingens abrt.
flexoque in patriam gradu: ꝑ inite¬
medium muneribus constantiam
tentauit uxoris. Quae quantun¬
cunque ꝗtandia sponderentur: i¬
petu ptimo morise nequiutre. Ro
tamen ꝑseuerante et iocalia augẽte
adultunum hacsitantem flexiti
animura. illique mox optati quet
amplexus : lideturs ponsum aurum
promissilunt. Tunc Cephalus mae¬
rore consternatus aperuit queniam

Expanded text:
regis filio, nupta, uti avaritia sua regis filio, nupta, uti avaritia sua pudicis matronis exosa est, sic et viris accepta, quoniam per eam ceterarum mulierum vitium adapertum sit. Nam cum leto pioque amore vir et uxor iuvenes gaudealiquibus, spectande pulchritudinis mulier, quem cupidine Pocris sue detentum aliquandiu frustra in suam sententiam precibus trahere conata est. Ex quo inquit indignans: — Penitebit te, Cephale, adeo fervide dilexisse Pocrim: comperies, faxo, sisit qui temptet, eam aurum amori preposuisse tuo —. Quod audiens iuvenis, experiri avidus, peregrinationem longinquam fingens abiit flexoque in patriam gradu, per intermedium muneribus constantiam temptavit uxoris. Que, quantumcunque grandia sponderentur, impetu primo movisse nequivere; eo tandem perseverante et iocalia augente, ad ultimum hesitantem flexit animum, illique nox optatique amplexus, si detur sponsum aurum, promissi sunt. Tum Cephalus, merore consternatus, aperuit quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nationis inculta barbariel uel in¬
Iultus: hanc tam gtandem: tam
spectabilem: tam opportunam La¬
tino nomini ꝗloriam sumpiussepo¬
tuit unquam: ut iui scilicet iins
prima litterarum possent arit au¬
derent dutre elementa: et longemi¬
nus luum compectum fiusle gram¬
maticam. Quas uti comperimu
ipli: lic etiam dedimus ultro: nr̃o
tamen semꝑ insignita uocabulo.
unde tit: rit quanto longuis fecunt.
tanto mages Latini nominis ampli¬
entur lauides et honores: clariusq̃
uetustissimi decoris nobilitatis et
ingenii testimonium deterant: et in¬
cotruptum nostrae ꝑspiecertatis ser¬
uan etiam indignante barbariear¬
gumentum. Cuius tam eximii
fulgotis et si deo datori gratias agere
debeamus.: multum tamen laudis
charitatis et fidei Carmentae debe¬
mui. Quam obrem ne aquocunq
canquam in ꝗtoiti uite redarꝗuipo¬
simus: illud pro uiribus inaeterna
memoriam eeramus piissimum
est.¬
Roccis Pandionis athenaꝵ
regis nata et Cephalo Aeoli

Expanded text:
nationis inculta barbaries vel innationis inculta barbaries vel insultus, hanc tam grandem, tam spectabilem, tam oportunam latino nomini gloriam surripuisse potuit unquam, ut sui scilicet iuris prima literarum possent aut auderent dicere elementa et longe minus suum compertum fuisse grammaticam; quas, uti comperimus ipsi, sic etiam dedimus ultro, nostro tamen semper insignita vocabulo. Unde fit ut, quanto longius feruntur, tanto magis latini nominis amplientur laudes et honores, clariusque vetustissimi decoris nobilitatis et ingenii testimonium deferunt et incorruptum nostre perspicacitatis servant, etiam indignante barbarie, argumentum. Cuius tam eximii fulgoris, etsi Deo datori gratias agere debeamus, multum tamen laudis caritatis et fidei Carmente debemus. Quam ob rem ne a quoquam, tanquam ingrati, iure redargui possimus, ut illud pro viribus in eternam memoriam efferamus piissimum est.ocris Pandionis Athenarum regis nata et Cephalo, Eoli
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia ꝑ petua secuantur memo¬
na: ut quat iudisse nequiuimus.
ipsi eis opreulantibus cognoscamus.
ttu uota noltra itansmitmus et
aliena cum tide sulcipimus. Nis
amicitias in longuiquo iunginus:
et mutius responsionibus coreruam
Hae deum prout tieri potele deseri¬
bunt. Ece cuelum tetrasque et mar¬
ia et animantia ciuicta designãt.
Nec edt quod quaeras possibile. quod
ab his uigilans nõ possis percipere.
Hatum brtiuta opere quidqiudam¬
plitudine mentis complecti atque
teneti nõ potest: fidies imae cominẽ¬
duntur custodiae. Quae tamen
et li aliis exlus nõ nulla contiugat.
nil tamen noltris commendabile du¬
scenit. Caetcium extam egtequis
dotibus quaedam perdidimus quaeda
dedimus: et non nulla adhiue tere po¬
tius nomine quam etectu tenemus.
Uecum quocunque de caeteris nr̃o
erimine a fortuna actum et: nec
Getmana rapacitas: nec ballicus
tutor: nec astutia Anglica: nec Ni¬
spana fecoertas: nec alierus altetius

Expanded text:
magnalia perpetua servantur memomagnalia perpetua servantur memoria ut, que vidisse nequivimus ipsi, eis opitulantibus, cognoscamus. His vota nostra transmictimus et aliena cum fide suscipimus, his amicitias in longinquo iungimus et mutuis responsionibus conservamus. He Deum — prout fieri potest — nobis describunt; he celum terrasque et maria et animantia cuncta designant; nec est quod queras possibile quod ab his vigilans non possis percipere; harum breviter opere quicquid amplitudine mentis complecti atque teneri non potest, fidissime commendatur custodie. Que tamen, etsi aliis ex his non nulla contingant, nil tamen nostris commendabile aufertur. Ceterum ex tam egregiis dotibus quedam perdidimus, quedam dedimus et non nulla adhuc fere nomine potius quam effectu tenemus. Verum, quomodocunque de ceteris nostro crimine a fortuna actum sit, nec germana rapacitas, nec gallicus furor, nec astutia anglica, nec hispana ferocitas, nec alicuius alterius
Abbreviated transcription (Latin):
paucis ad hue cognitam Saturnus :¬
tulit exuil. Deotum infariitus cultus
cib N etculors et Numa Lompilio ha¬
bitus. Leges publicas Athencie ptimo
inde/enatus consultu et caelare
praebuete. Sacctootium siimum re¬
ligionemque syncaeram a Hicroso¬
lymis actulit Simon Petcus. Dis¬
ciplinam aritem militarem ueteres
excogitauere Romoini : qua et atmoꝵ
atque corpotum robore & et in tem
publicam chatitate integra. orbis
totius sibi qualiuere impium. Lit¬
teras characteres latis ex dictu patet
quonam maioribus nr̃is atinta
concesserit: qum iam ex Arcada deu¬
enisset italica. Sie et grammaticae
ttcultatu ptima dedisse semmae
creditum: quae in ampliorem sege¬
tem successorum temporum prisei
traxere. Quibrs adeo fuit propituis
deus: ut Nebraicis Graccisque lñs
parte maxima gloriae demipta: omis
quasi Europa amplo tectatum tractu
nris utctur. Quibus delicnta facril¬
tatum omnium intiuita plendent
uolumina. Nominum gesta deique

Expanded text:
paucis adhuc cognitam, Saturnus ipaucis adhuc cognitam, Saturnus intulit exul; deorum infaustus cultus ab Etruscis et Numa Pompilio habitus; leges publicas Athene primo, inde senatusconsultus et Cesares prebuere; sacerdotium summum religionemque sinceram a lerosolimis attulit Simon Petrus; disciplinam autem militarem veteres excogitavere Romani, qua et armorum atque corporum robore et in rem publicam caritate integra orbis totius sibi quesivere imperium. Literarum caracteres satis ex dictis patet quoniam maioribus nostris Carmenta concesserit, cum iam ex arcada devenisset ytalica. Sic et gramatice facultatis prima dedisse semina creditum, que in ampliorem segetem successu temporum prisci traxere; quibus adeo fuit propitius Deus ut, hebraicis grecisque literis parte maxima glorie dempta, omnis quasi Europa amplo terrarum tractu nostris utatur. Quibus delinita, facultatum omnium im finita splendent volumina, hominum gesta Deique
Abbreviated transcription (Latin):
profecto credidecint rudi nõ homine
Ied potius deam esse larmentam. Quo
obrem qum uiuentem diuinis cele¬
brassent honoribus: mortuae sub intima
capitolini montis parte: ubi iutam.
duxerat: sacellum suo condidere nomi.
et adeus perpetua memoriã a suo no¬
mine adiacentia Carmentalia uo¬
cauere. Quod quidem nec Roma
iam ꝗrandis abolisse passa eit. Quin
immo ianuam eiuitatis: quam ibi
exiꝗente necessitate ciues consituxerat:
Carmentalem ꝑ multa laecula de sar¬
mentae nomine appellauere: uultis
enm dotibus Ittilia prae caeteris orbis
regionibus Hlorida fuit et fere caelesti
luce corusca. nec tantum luo iub
caelo tam iplendedus quaesitus eitr
halgor. Nam abAsia opulentia uenit
et supellectilis regia. Sanguinis cla¬
ritas: et si muleram addiderint Grao¬
ci. a lroianis habita primo. Atith¬
menicam et ꝑeometriam ares dede
Aegyptii. Plulolopliaa et eloquentia ac
mechanicum fere opus omme ab
ciidem Graecus iumptum ẽ. Agticultura

Expanded text:
profecto crediderint rudes, non hominem profecto crediderint rudes, non hominem sed potius deam esse Carmentam; quam ob rem cum viventem divinis celebrassent honoribus, mortue sub infima Capitolini montis parte, ubi vitam duxerat, sacellum suo condidere nomini et ad eius perpetuam memoriam a suo nomine loca adiacentia Carmentalia vocavere. Quod quidem nec Roma iam grandis abolesse passa est; quin imo ianuam civitatis, quam ibi, exigente necessitate, cives construxerunt, Carmentalem per multa secula de Carmente nomine vocavere. Multis olim dotibus Ytalia pre ceteris orbis regionibus florida fuit et fere celesti luce corusca; nec tantum suo sub celo tam splendidus quesitus est fulgor. Nam ab Asya opulentia venit et supellectilis regia; sanguinis claritas, etsi multa addiderint Greci, a Troianis habita primo. Arismetricamet geometricam artes dedere Egyptii; phylosophia et eloquentia ac mechanicum fere opus omne ab eisdem Grecis sumptum est. Agriculturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrotuqi munere leꝗetel didicissent
lere eosque nullo lieterarum usui
en modico et lioe Gracco assuctos.
alonge diuina mente prolpiciens.
quanta loco regionique celebritas
seruaretur inposeartm: indrgnum
rata: ut adminieulo exterarum
litteratum fucuris lacculis lua mon¬
erarentur magnalia: ineum Itudui
iuit totis ingenii iutibus: ut proprias
et omnino a caeteris nationibus dui¬
las litteras exhuberet populis. Cui
coeptui nec detiut ders. Sira enim
gratra tactum est: ut nouis ab ea
adinuentis chanactribus lecundum
talicum idioma earum coniuncti¬
ones edoccret: contenta. xui. tantum
excogieasse tiꝗuras: uti diu aonte Cao¬
mus T hebarum condieor adinueneit
Graccis: quas nol in hodiernum us¬
que Latinas dicimus eiulque te¬
nimus munere dato. Aliquas et op¬
portunt quidam sapientel addiderit.
nulla ex ueteribus amota. Cuiu
mulieris uaticinum et siplurimum
mirati sunt Iacii: hoc tamen inuen¬
cum adeo mrabile iusum elt: ut

Expanded text:
profugi munere, segetes didicissent profugi munere, segetes didicissent serere, eosque nullo literarum usui, seu modico et hoc greco, assuetos, a longe divina mente prospiciens quanta loco regionique celebritas servaretur in posterum, indignum rata ut adminiculo exterarum literarum futuris seculis sua monstrarentur magnalia, in eum studium ivit totis ingenii viribus, ut proprias et omnino a ceteris nationibus diversas literas exhiberet populis; cui ceptui nec defuit Deus. Sua enim gratia factum est ut, novis ab ea adinventis caracteribus secundum ytalicum ydioma, earum coniunctiones edoceret, contenta sexdecim tantum excudisse figuras, et uti diu ante Cadmus, Thebarum conditor, adinvenerat Grecis. Quas nos in hodiernum usque latinas dicimus eiusque tenemus munere; dato aliquas, et oportune, quidam sapientes addiderint, nulla ex veteribus amota. Cuius mulieris vaticinium, etsi plurimum mirati sint Latii, hoc tamen inventum adeo mirabile visum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nunqua relponderet tucura carmie
a Latinis quasi primo Nicoseratae
abolito nomine: Catmnenta nuneu¬
pata elt. Hace autem mater tuit
Quandri Arcadum tegis.: quem fabu¬
lae uererum. seu quia eloquemꝰ atqͥ
facundus homo: Teuquia astutus tuit
ex acreurio uolunt tuisse concep¬
tum. Qui ut quidam dicunt quin
casu eum: qui uerus erat pater: occi¬
disset: seu ut aliis placet seditione
ciutum suorum alia ex caua orta e
iino pullus atuto: Iuadente atm̃ta
matre. et magna uaticinio promi¬
ctente: si has peteret qual oltenderet
sedes: facta peregrinationis socia:
conscentis nambus cum parte popu¬
lorum lecundo uento ad hostia Ty¬
beris ex ꝑ eloponnelo deuenient: ead
matre duce in Palacino monte:
quem aPallante patre seu a Pall¬
ante tilio nommanit: rebi poltra Ro¬
ma ingens condita elt: cum suis et
matre contedit: construxitque oppidũ
Pallanteum. Sane Carmenta qu
indigenas fero siluesire comprsset
homina: esto iam dudum Saturni

Expanded text:
non nunquam expromeret futura carmine, non nunquam expromeret futura carmine, a Latinis, quasi primo Nycostrate aboleto nomine, Carmenta nuncupata est. Hec autem mater fuit Evandri, Arcadum regis, quem fabule veterum, seu quia eloquens atque facundus homo, seu quia astutus fuerit, ex Mercurio volunt fuisse conceptum. Qui — ut quidam dicunt — cum casu eum, qui verus erat pater, occidisset, seu — ut aliis placet seditione civium suorum alia ex causa orta, e regno pulsus avito, suadente Carmenta matre, et magna vaticinio promictente, si has peteret quas ostenderet sedes, facta peregrinationis socia, conscensis navibus, cum parte por pulorum secundo vento ad hostia Tiberis ex Peloponeso deveniens, eadem matre duce, in Palatino monte, quem a Pallante patre, seu a Pallante filio, nominavit, ubi pos stea Roma ingens condita est, cum suis et matre consedit construxitque oppidum Pallanteum. Sane Carmenta, cum indigenas fere silvestres comperisset homines, esto iamdus dum, Saturni
Abbreviated transcription (Latin):
quae nemini se dignuta facienti de¬
negata eit. Quod si ipectaremus de¬
sidia torpentes: sertiremus plane quod
tempore prodito ad utero etiam anno
i deferamur intumulum moreum.
Demum i ingenio et diuinitatt ꝑ¬
uigiles ualent foeminae: quio hom̃i¬
bus miseris arbitrandum ele: quibus
ad omma aptitudo promptior: li pe¬
llatur ignaiia: iniplam quidem e
euaderent dertatim. Eleant iituret
tabescant. quibus tam grande donum
inenia sublatum est : se itrhores
amimatos fatcantur lapidel : quod
tiot dum suum crimen contitebunt
clinques.
Icostrata: cui postta Carmenta
apris Italos nomen fuit: Ioniine¬
gis arcłidum filia. secundum quoldam
Pallanti Arcado iiplit: Iecundum e¬
alios: nurus fuit eiuldem. Nec regni
solum fulgore tuit inegnis: quinimo
Graecarum luterarum doctissima
adeo uersatilis fuit ingenii: ut adua¬
ticinium ulque iuꝗilanti penetraret
Irudio: et uates estrcretur nonlsima.
Quae quin quaerentibus et ale ipra

Expanded text:
que nemini se dignum facienti deque nemini se dignum facienti denegata sunt. Quod si spectaremus, desidia torpentes, sentiremus plane quod, tempore perdito, ab utero, etiam anno deferamur ad tumulum. Demum si ingenio et divinitate pervigiles valent femine, quid hominibus miseris arbitrandum est, quibus ad omnia aptitudo promptior? Si pellatur ignavia, in ipsam quippe evaderent deitatem. Fleant igitur et tabescant quibus tam grande donum inertia sublatum est; et se, inter homines animatos, fateantur lapides! Quod fiet dum suum crimen confitebuntur elingues. Nycostrata, cui postea Carmenta apud Ytalos nomen, fuit Yonii regis Arcadum filia; secundum quosdam Pallanti arcado nupsit, secundum alios nurus fuit eiusdem. Nec regni solum fulgore fuit insignis, quin imo grecarum literarum doctissima adeo versatilis fuit ingenii, ut ad vaticinium usque vigilanti penetraret studio et vaste efficeretur notissima. Que cum querentibus et a se ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
praeterea qui dicant hanc Aeneae pro¬
fugo ducatum ad inferos praestitis se.
quod ego nõ credo. sed de hoc alias. Qui
Tatquimo Prisco .uiiii. actulise libros.
Ex quibus qum negoritur a Tarqui¬
nio procium postulatum: trel eo in¬
dente conbussit. Et guin die Iequenti
ex sex reliquis illud idem praccum:
quod anae ex norem petiuerat: post¬
ulasset: asseruessetque in daretur tres
cuestigio exusturam: die sequentire¬
liquol a Tarquimo petitos suscepit
Quos quin seruaslet: aposteris comꝑtũ
eit eol Romanorum fata omniacon¬
tintre. Quam ob caulam maxima
qͥeum diligentia post hace Romani
seruauere. et iuxta opportunitatum
exigentiam de fucuris contuleuri ad
cosdem quasi ad oriculum recumbat᷑
Mihi quidem est credere haue candem
extitisse cum Deiphile. Lam tamen
apris Siculos claudisse diem legimꝰ.
et ibidem dui cius tumulum ad inco¬
lis demonseratum est. Studiis igitur
et diuina gnitia illustos efficumur:

Expanded text:
preterea qui dicant hanc Enee propreterea qui dicant hanc Enee profugo ducatum ad inferos prestitisse, quod ego non credo; sed de hoc alias. Qui Tarquinio Prisco novem attulisse libros, ex quibus, cum negaretur a Tarquinio precium postulatum, tres, eo vidente, combussit; et cum die sequenti ex sex reliquis illud idem pretium, quod ante ex novem petiverat, postulasset asseruissetque, ni daretur, tres evestigio exusturam, et die sequenti reliquos, a Tarquinio petitum suscepit. Quos cum servasset, a posteris compertum est eos Romanorum fata omnia continere. Quam ob causam maxima cum diligentia post hec Romani servavere et iuxta oportunitatum exigentiam de futuris consulturi ad eosdem, quasi ad oraculum, recurrebant. Michi quidem durum est credere hanc eandem extitisse cum Deyphebe; eam tamen apud Syculos clausisse diem legimus et ibidem diu eius tumulum ab incolis demonstratum est. Studiis igitur et divina gratia illustres efficimur;
Abbreviated transcription (Latin):
byllis extutrit ima. Troiancie deto¬
lationis tempore Hloriusse: atque
intam longum deuenisse acuum: it
id Prisci Tarquinii Romanorum regis
usque tempus deuenerit: arbietantur
aliqui. fuit hiure antiquorum eeiti¬
monio tanti iurguritas: ut tot lae¬
culorum nulla iun contagione fos¬
dari passa sit. Et quanquã poetarũ
lieterne testentur hanc a Phoebo dilectũ :¬
et eius nuumere et longȩuo annos et
diunitatem obtimusse: ego quidem
reor iurginitatis mento illam ab ipso
uero lole: qua illuminat omnemr
hominem utruentem inhune mun¬
dum: raticinii iuscepisse lumen:
quo multa praegixit scriptit que tut¬
uris. Nuc insuꝑ in Baiano litore
lecus Auccni Lacum dicunt insigne
fise oraculum : quod quidem etego
iudi audieque quod seruet ab ea co¬
gomen usque in hodiernum. Quod
et si corrosum sit uctustate plurima
et ineriria semirutum etiam sit:
in riunis marestatem secuat ueterẽ
et admirationem praescat adhugin¬
tuenti magnitudinis iuae. Sunt

Expanded text:
billis extiterit una, troiane desobillis extiterit una, troiane desolationis tempore floruisse atque in tam longum devenisse evum, ut ad Prisci Tarquinii, Romanorum regis, usque tempus devenerit, arbitrantur aliqui. Fuit huic, antiquorum testimonio, tanti virginitas ut tot seculorum spatio nulla viri contagione fedari passa sit. Et quanquam poetarum litere testentur hanc a Phebo dilectam et eius munere et longevos annos et divinitatem obtinuisse, ego quidem reor virginitatis merito illam ab illo vero Sole, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, vaticinii suscepisse lumen, quo multa predixit scripsitque futuris. Huic insuper in baiano litore secus Averni lacum dicunt insigne fuisse oraculum, quod quidem et ego vidi audivique quod servet ab ea cognomen usque in hodiernum; quod etsi corrosum sit vetustate plurima et incuria semirutum etiam sit, in ruinis maiestatem servat veterem et admirationem prestat, adhuc intuenti, magnitudinis sue. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
it si ipla fenet aregerrime: aegrius
tamen ille: adeo utdum obruibo¬
rem patrati secleris aeternam cupet
noctem: oculos abrecit et regnium
Quod discordes assumenta tilii ĩ
bellum tractis foederibus uenire :
et si grande Iocastae trittitia saepe
adielum se incertamen delten¬
derent: maximo eos decertantes
dirello mutuis nulneribus occisos
acceprt. Cius dolons impatiens
misera mater et cuua: esto Creontẽ
tratrem iam regem cerneret: et or¬
bum filium irumque captiuum
et Ismenam Antigonam que tilias
labanti fortunae implicitas: relu¬
ctantem tellamque malre animã
ferro iam anus exprilit. et anxiet¬
ates cum urea finiuit. Sunt tam
qui uelint cam tam diu noxiol er¬
rores suol fere nõ poruile : Qum
immo quin iudieset Oedipum
oculos dericientem oculos inse de¬
De Amalthta seu deiphale siby¬
Malthea iurgo : quam qui¬
dam Derphulem Glauci tilia
uocant: ex Cumis Chalcidentium
Campaniae ueteri opprdo oriquie
duxisse erditur. Et quin ex si¬

Expanded text:
etsi ipsa ferret egerrime, egrius etsi ipsa ferret egerrime, egrius tamen ille, adeo ut ob ruborem patrati sceleris eternam cuperet noctem, oculos abiecit et regnum. Quod discordes assummentes filii, in bellum, fractis federibus, venere; etsi grandi Yocaste tristitia sepe adversum in certamen descenderent, maximo eos decertantes duello mutuis vulneribus occisos accepit. Cuius doloris inpatiens misera mater et avia, esto Creontem fratrem iam regem cerneret et orbum filium virumque captivum et Ysmenam Anthigonamque filias labanti fortune implicitas, reluctantem fessamque malis animam ferro, iam anus, expulit et anxietates cum vita finivit. Sunt tamen qui velint eam tam diu noxios errores suos ferre non potuisse, quin imo cum vidisset Edypum oculos eicientem, illico in se De Almathea seu Deyphebe sybimathea virgo, quam quidam Deyphebem Glauci filiam vocant, ex Cumis Calchidiensium, Campanie veteri oppido, originem duxisse creditur; et, cum ex sy
Abbreviated transcription (Latin):
sumens: dam aliquandui secuatã
Necculi Omphalem teri Iolem ama¬
ti ꝑ Lycam seruulum cauee trans¬
misit. Iple autem qui sudore cru¬
orem ueneno infectum reoluiset
poris que bibiet: uersus inrabiem
se igni conburendum ulero conces¬
it. Etsie Deianira tanto iuduata
uiro: dum rerrahere speraret: per¬
didit: et Nessi caedem etiam ex¬
Ocasta T hebarum regina tu¬
it magis intortunio iuo cla¬
ra quam meritis aut rrgno. Hacc
quidem quin aprimis Thebarum
conditoribus originem duceneti ple¬
didam: uirgo nipsit Laio łhebaꝵ
irgi. Ex quo quin concepisset filiũ:
obaduersum Laio respontum ex
pro filio coucatum arque iam aeta¬
te proriectum. occiso ab eodem apuo
Thocenses Laio: iudra incoguitum
sumplit inconiuꝗem : et ex eo Ete¬
oclem et Polrnicem tilios et toti¬
dem foeminas ssmenam scilicet et
Antigonam peperit tilics. Et qũ
iam tam requio quam prole iude¬
itur telix. deorum responso quẽ
legutimum arbitrabatur uirum
erim esse filium nouit. Quod

Expanded text:
summens, clam aliquandiu servatam, Herculi Omphalem, seu Yolem, amanti, per Lycam servulum caute transmisit. Ipse autem cum sudore cruorem, veneno infectum, resolvisset porisque bibisset, versus in rabiem se igni comburendum ultro concessit. Et sic Deyanira, tanto viduata viro, dum retrahere speraret, perdidit et Nessi cedem etiam exYocasta Thebarum reginait, magis infortunio suo clara quam meritis aut regno. Hec quidem, cum a primis Thebarum conditoribus originem duceret splendidam, virgo nupsit Layo, Thebarum regi, ex quo cum concepisset filium, ob adversum Layo responsum, ex pro filio educatum, atque iam etate provectum, occiso ab eodem apud Phocenses Layo, vidua incognitum sumpsit in coniugem et ex eo Ethyoclem et Polinicem filios et totidem feminas, Ysmenam scilicet et Anthigonam, peperit filias. Et cum iam tam regno quam prole videretur felix, deorum responso, quem legitimum arbitrabatur virum, eum esse filium novit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
promisisse dicunt: i as eodem an ead
hiturorum notitia praestaretur. Q
quin cuicepi et negussetque pronue¬
sum: nec apollo posset auterre con¬
ceslum illum muncri adieciose ne¬
minem quod diceret crediturum.
Et lic tactum est ut quod diceret
tunquam tatuae dictum crederet᷑.
acunctis. Haec aũt nobili cindam
hortho de ponsata uuutni prius
illum inbelio ꝑdrdit quã ab eo su¬
ciperetur inthalamum. Et demu
pereuntibus rebris captiua Agame¬
moni cerit insortem. A quo qum
Alycencs traheretur: eidem cecin¬
it sibi as lytaemneera praeptintas
nidras catque mortem. Luiul u̾bil
qum tides daretur nulla: post mi¬
Ile maris pericula Mycenas cum
Aꝗameninone deueuit: ubi eo Cly¬
taemnestrae fraude caelo: et ipsa
eiusdem Elytaem nestrae uissuuu

Expanded text:
promississe dicunt, si ab eodem ante eidem promississe dicunt, si ab eodem ante eidem futurorum notitia prestaretur. Quod cum suscepisset negassetque promissum, nec Apollo posset auferre concessum, aiunt illum muneri adiecisse neminem quod diceret crediturum; et sic factum est ut quod diceret tanquam fatue dictum crederetur a cunctis. Hec aut<em> nobili cuidam Corebo desponsata iuveni, prius illum in bello perdidit quam ab eo susciperetur in thalamum; et demum, pereuntibus rebus, captiva Agamenoni cessit in sortem. A quo cum Micenas traheretur, eidem cecinit sibi a Clitemestra preparatas insidias atque mortem. Cuius verbis cum fides daretur nulla, post mille maris pericula, Micenas cum Agamenone devenit, ubi, eo Clitemestre fraude ceso, et ipsa eiusdem Clitemestr
Abbreviated transcription (Latin):
et le mortuam: et intumulo Nel¬
lespontiaci litoris: cui nomen ale
lynossema: sepultara. Non nulli
dicunt inseriutuam ab holtibus
cum reliquis captam: et ne miser¬
arum illi particula deesset ulla:
iudisse ultimo Cassandram occiso
iam Agamtamone Clytaemnestrae
urgulari iussu .
De Cassandra Priami Troranoꝵ
assandra ꝑ riami tiuit Troi¬
anorum regis tilia. Nuie
quidem: ut uetustas asserit: uat¬
icrnii mens fuit: Ieu quaelita stus¬
iis: seu dei dono: seu ponus diabo¬
lica frcurde: non satis cectum. Haec
tamen afficinatur amultis eam
longe anie ropinam Helenae au¬
daciam Paridis: et aduentum Tyn¬
daridis: et lonꝗam cuutatis ob¬
sidionera et poltremam driami atq̃
Ilionis desolationem ꝑsdepe et clara
cecinisie uoce: et ob hoc qum nulla
dictis sius praestaretur tides a patte
et trattibis uerberibus castigatam
nolunt : ac etiam tabulamꝰ uide
contictam. eam scilicet ab Apollit
dilectam et ineius concubitum re¬
quisitam: quem se praddraturam

Expanded text:
et sic mortuam et in tumulo helet sic mortuam et in tumulo hellespontiaci litoris, cui nomen a se Cynosema, sepultam. Non nulli dicunt in servitutem ab hostibus cum reliquis tractam et, ne miseriarum illi particula deesset ulla, vidisse ultimo Cassandram, occiso iam Agamenone, Clitemestre iugulari iussu. XXXV. De Cassandra Priami Troianorum assandra Priami fuit, Troianorum regis, filia. Huic quidem — ut vetustas asserit — vaticinii mens fuit, seu quesita studiis, seu Dei dono, seu potius dyabolica fraude, non satis certum est. Hoc tamen affirmatur a multis, eam longe ante rapinam Helene, audaciam Paridis et adventum Tyndaridis et longam civitatis obsidionem et postremam Priami atque Ylionis desolationem persepe et clara cecinisse voce; et ob hoc, cum nulla dictis suis prestaretur fides, a patre et Eratribus verberibus castigatam volunt; ac etiam fabulam inde confictam, eam scilicet ab Apolline dilectam et in eius concubitum requisitam; quem se prestaturam
Abbreviated transcription (Latin):
decore ac multiplicis prolis secenit¬
ate tulgida tacta elt: quin urgete
aduersa tortuna orbi toto deuer¬
ret cognita. Netrorem nempt dilet¬
imum sibi et Ttoilum adolescente
et iam maiora uitibus audentem
manu Achillis caelos: et ea caede
regni solidam basem fere euerlam
maestissime flerut: sic et a ł ytcho
ribus naribus que ituncatum det¬
Deiphobum atque foede exaram¬
atum: Ilionem iqne cremari Da¬
nuo. Polytem paittu inꝗremio cõ¬
fodi. ꝑ tiamum ipm senem se¬
cus domesticas exenterari: Cassan¬
dram filiam: And romachamnu¬
tum seque captiuam ab hostibus
tral. Polyxenam ante Achillis
tumulum obtruncan: Altyanactẽ
neporem ex laetcbris surratum saxo
illidi miseranda comspexit. Et po¬
sicemo ihtacio in lietore cumula¬
tum adolescentulum Polydotum
Polyninestons fraude occisum cõ¬
pecit atque lleuit. Quibus totta¬
que immanibus oppracisam doloribus
inrabiem uersam uolunt aliquie
sliacios ꝑ agros titu ululasse canũ:

Expanded text:
decore ac multiplicis prolis serenitdecore ac multiplicis prolis serenitate fulgida facta est, quin, urgente adversa fortuna, orbi toto longe deveniret cognita. Hectorem nempe dilectissimum sibi et Troilum adolescentem et iam maiora viribus audentem, manu Achillis cesos et ea cede regni solidam basem fere eversam mestissime flevit. Sic et a Pyrro ribus naribusque truncatum Deyphebum atque fede exanimatum, Ylyonem igne cremari danao, Polytem patris in gremio confodi, Priamum ipsum senem secus domesticas aras exenterari, Cassandram filiam, Andromacam nurum seque captivam ab hostibus trahi, Polysenam ante Achillis tumulum obtruncari, Astianactem nepotem ex latebris surreptum saxo illidi miseranda conspexit. Et postremo tracio in litore tumulatum adolescentulum Polydorum, Polymestoris fraude occisum, comperit atque flevit. Quibus tot tanque immanibus oppressa doloribus in rabiem versam volunt aliqui traciosque per agros ritu ululasse canum;
Abbreviated transcription (Latin):
animum et pocislime sub iurccdris
et hostis gladio: Subquo nõ nunꝗ
egtegiorum uitorum mitant et
piciepe deficrunt animosa pectora.
Crediderim facile hoc generosaena¬
tuitie opus: ut ostenderet hac mõ¬
tis pariupensione: quam foemia
ptoduxisser: nn tam cito hostis iur.¬
ripiuset tortuna .s.
Ecuba Troianotum prarcla¬
tissima regina fuit: aeque
perituri splendotis fulgot eximius et
miseriatum cectisimum documtum
Hato lecundum quoldam Diman¬
tis Aoruis filia extitit: alii uero liss¬
ci tegis Thtaciae uolunt. Quod
quidem ctiple arbiteor: qum uc op¬
inetur apluribus. Nupsit haecu
ꝗo ꝑnamo Ttoranotum regi illustu.
et exeo mistun utciusqueIexus con¬
cepit peperitque filios. xuiiii. Intte
quos iubar illuo eximium Plicy¬
gioe probitatis Nector. Cuius tan¬
tus tuit militiae talgor: ut non
le tantum aetcena tama splendidũ
faceret: quin immo et parentes e¬
patrramque petenni nobilitaret ꝗglia
Uecum nõ tantum teliers regnir

Expanded text:
animum et potissime sub victoris animum et potissime sub victoris et hostis gladio, sub quo non nunquam egregiorum virorum nutant et persepe deficiunt animosa pectora. Crediderim facile hoc generose nature opus, ut ostenderet hac mortis parvipensione quam feminam produxisset, ni tam cito hostis surripuisset fortuna. XXXIV. ecuba Troianorum preclarissima regina fuit, eque perituri splendoris fulgor eximi<us> et miseriarum certissimum documentum. Hec secundum quosdam Dymantis Aonis filia extitit. Alii vero Cipsei regis Tracie volunt, quod quidem et ipse arbitror, cum sic opinetur a pluribus. Nupsit hec virgo Priamo Troianorum regi illustri, et ex eo mixtim utriusque sexus concepit peperitque filios decem et novem, inter quos iubar illud eximium Frigie probitatis Hector; cuius tantus fuit militie fulgor, ut non se tantum eterna fama splendidum faceret, quin imo et parentes patriamque perenni nobilitaret gloria. Verum non tantum felicis regni
Abbreviated transcription (Latin):
culos natura fecit. et oerositas et uo¬
luptas uectit infoeminas seu lepores
Olyxena uirgo Priami regis
Troianotum ex Necuba fuit
tilia: tam floridae pulehectudiis
adolescentula: ut seuero pectore Ach¬
illis Peliadis flammas iminittere
potucrit Cupidinis: cumque mris
Necubae fraude insuam necemno¬
cte lolum initemplum usque Apo¬
llimo Thymbraei deducere. Ob qua
minus debrto laplis troianis uitib
et Ilione derecto: a Neoptolemo in
piaculum manium patuis.: ad
uus tumulum deducta ese: ibi que li
macorum lititris tides ulla praeltoui
potest: iudens accem iuuenem exp¬
edisse ꝗladium: Hlentibus caeteris
ciccunstantibus: innocens adeo con¬
tanti pectore et increpido uultu in¬
gulum praebuit: uet nõminus ad:¬
mitatio fortitrdinis eius: quã pie¬
tas pereuntis moueret animos. Ma¬
gnum quippe et inemoratu dignũ:
nequiuicse tenella aetas: sexui foe¬
mineris: mollicies regia: mutata
fortuna: gtandem praestisse uirgis

Expanded text:
culos natura fecit, et ociositas et voculos natura fecit, et ociositas et voluptas vertit in feminas seu lepores ena virgo Priami, regis Troianorum, ex Hecuba fuit filia, tam floride pulchritudinis adulescentula, ut severo pectori Achillis Peliadis flammas immictere potuerit cupidinis eumque, matris Hecube fraude, in suam necem nocte solum in templum usque Apollinis Tymbrei deducere. Ob quam minus debito lapsis troianis viribus et Ylione deiecto, a Neoptholemo in piaculum manium patris et ad eius tumulum deducta est; ibique — si maiorum literis fides ulla prestari potest — videns acrem iuvenem expedisse gladium, flentibus ceteris circumstantibus, innocens adeo constanti pectore et intrepido vultu iugulum prebuit, ut non minus admiratio fortitudinis eius quam pietas pereuntis moveret animos. Magnum quippe et memoratu dignum nequivisse tenella etas, sexus femineus, mollicies regia, mutata fortuna, grandem pressisse virginis