comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anre ferre possim posttridie : Cumq. puer cognouerim. In co¬
lumi memoria planerecexebam. Nisi forte maior in illa a &ate
cognitionis delectatio altũs in signit mentibus cognita. fors &iam
quod studiosa senis & assidua relatio meracam quandam & in obsol&a
infecerit animo notã : quare ut id ad quo chomnia quaedicta sunt
pertinent elo quardicere sum paratus : Non ut narrationẽ recexam
sed ut ostendam rempublicam & populum sermone socratis hester¬
na disputatione. adumbratã : Non pictura tam effigiem bea tae
ciuitatis . seduere beatam ciuitatem & uiuum populum quondam
fuisse. propugnatoresq: quos iste instituebat ad tolerantiam laborũ
uirtutẽ que animi grmmasiis & musica mansue tudine maiores
nros fuisse Quos ille sacerdos Aegyptius praedicar&. Quan¬
do facta eorum nu trimentis ad hoc memoratis institutisq conueni¬
ant : Imperato quippenobis asocrate muneri non aliter sacisfueri
possearbitror nisi consensu omnium participum officii recepti pro¬

Expanded text:
an referre possim postridie, cum quae puer cognouerim incolumi memoria plane retexam; nisi forte maior in illa aetate cognitionis delectatio altius insignit mentibus cognita, fors etiam quod studiosa senis et assidua relatio meracam quandam et inobsoletam infecerit animo notam. Quare ut id ad quod omnia quae dicta sunt pertinent eloquar, dicere sum paratus, non ut narrationem retexam, sed ut ostendam rem publicam et populum sermone Socratis hesterna disputatione adumbratum non picturatam effigiem beatae ciuitatis, sed uere beatam ciuitatem et uiuum populum quondam fuisse, propugnatoresque, quos iste instituebat ad tolerantiam laborum uirtutemque animi gymnasiis et musica mansuetudine, maiores nostros fuisse, quos ille sacerdos Aegyptius praedicaret, quando facta eorum nutrimentis ab hoc memoratis institutisque conueniant. Imperato quippe nobis a Socrate muneri non aliter satisfieri posse arbitror nisi consensu omnium participum officii recepti pro
Abbreviated transcription (Latin):
inlustrat᷑uenus tatẽ : quẽ ꝗdebeatũ animal & dm̃ appellant ergo corpuniuersum iuxtastoicosdecerminatũ ÷
&unũ & totũ &essentia : totũ quid ẽ qunihilei partiũ deẽ : unũ auẽ qr in separabile s oi partessunt & inuicẽ
sibi coherent : essentia uero qiuia princepssilua e st omniũ corporũ ꝑquã iredicunt rationẽ solidam atq
iuniũ sã ꝑindeũt sem̃ ꝑm̃bragenitalia quã ꝗdem rationẽ ipsũ fore opificem uolunt : coherons uero corpꝰ
& si ne qualitate patibile totũ & commnutabilẽ siluã siue essentiã : Quȩ uertat᷑ ꝗdem nec intereat tam̃
peq tota nec partiũ excidio id eoquia philosophorũ omniũ commune dogmaest : Neq quid fieri exnihilo
nechinihilũ interire : Lic& e nĩ cunotacorpora casu aliquo diffluant siluatam̃ semꝑẽ & opifexds
ratio scilic& in qua sit fixũ quo ꝗd que tompr̃ tamnascatur quã accidat. proptereaq deexistentib:

Expanded text:
illustratur uenustatem. Quem quidem beatum animal et deum appellant. Ergo corpus uniuersum iuxta Stoicos determinatum est et unum et totum et essentia: totum quidem quia nihil ei partium deest, unum autem quia inseparabiles eius partes sunt et inuicem sibi cohaerent, essentia uero quia princeps silua est omnium corporum; per quam ire dicunt rationem solidam atque uniuersam, perinde ut semen per membra genitalia. Quam quidem rationem ipsum fore opificem uolunt, cohaerens uero corpus et sine qualitate, patibile totum et commutabile siluam siue essentiam, quae uertatur quidem nec intereat tamen neque tota neque partium excidio, ideo quia philosophorum omnium commune dogma est neque quid fieri ex nihilo nec in nihilum interire — licet enim cuncta corpora casu aliquo diffluant, silua tamen semper est et opifex deus, ratio scilicet in qua sit fixum quo quidque tempore tam nascatur quam occidat — proptereaque de existentibus
Abbreviated transcription (Latin):
terre ꝑpunctum stellȩ exeunte de monstrari : Erit gͦ un linea directa exterrȩ
medietate. solem demonstrans. duȩ uͦ aliȩ dextra leuaq: nihilominus directȩ
lineae. a solequidem distantes qͥn qͣ ginta momentis. aseisinuicem centũ:¬
Quarum alto linea orienti ꝓxima de monstrat lucifer̃ cũ lucifer plurimũ
a sole distabit factͣsucin: orientalib plagis. ꝓpt̃ eaq idem hesꝑinomeꝵ
accipiens. ꝙ in eo his uesꝑe. postq: occasum solis appareat: Alter u occidep¬
ti pxima .cum plurimũ distabit: idem licifer a sole factͭs uicin:  occiduis.

Expanded text:
terrae per punctum stellae exeunte demonstrari. Erit ergo una linea directa ex terrae terrae per punctum stellae exeunte demonstrari. Erit ergo una linea directa ex terrae medietate solem demonstrans, duae uero aliae dextra laeuaque nihilo minus directae lineae a sole quidem distantes quinquaginta momentis, a se autem inuicem centquarum altera linea orienti proxima demonstrat Luciferum, cum Lucifer plurimum a sole distabit factus uicinus orientalibus plagis proptereaque idem Hesperi nomen accipiens, quod in eois uespere postque occasum solis appareat, altera uero occidenti proxima, cum plurimum distabit idem Lucifer a sole factus uicinus occiduis
Abbreviated transcription (Latin):
tñ suum peragat anni spatio. cuius epierdi contrariaest conuersio. mundi
conuersione : luciferuero &mer curins contrariossemper motuexerant mnundi
crcum actioni. quidamuero putant contrari amuĩ eẽ in his stellis. ꝓpterea ꝙ
comp̃hendunt solis incessum mercurius& lucifer. interdũ remorantes eos sol
comp̃hendat cũ ortus &itemoccasus effulsionesq & obum bratio nes inter dum
mane interdũ uesperascente patiant᷑. praecedentes modo modorelicti:
Sicenĩ fere semper iuxta solem quoͦ mitari uidentur. ꝙ is usu accidit exeo ꝙ
una medietas atq unum punctum ẽ tã solstitialis circuli ꝗ cuius lib &
alterius stellar̃ har̃: Deniq heradi despunticcũ circulum luciferi
describer&. item solis. & unum punctũ atq unã medietatẽ duob dar&circulis.
de monstrauit ut interdum lucifer suꝑior. interdũ inferior solefiat: Ait it & solẽ
& lunam & lucifer̃ & omnes planetas. ubieor̃ quis que sit. un alinea apuncto

Expanded text:
n suum peragat anni spatio, cuius epicycli contraria est conuersio mundi conuersioni, Lucifer uero et Mercurius contrarios semper motus exerant mundi circumactioni. Quidam uero putant contrariam uim esse in his stellis propterea quod comprehendant solis incessum Mercurius et Lucifer et interdum remorantes eos sol comprehendat, cum ortus et item occasus effulsionesque et obumbrationes interdum mane, interdum uesperascente patiantur, praecedentes modo, modo relicti; sic enim fere semper iuxta solem comitari uidentur. Quod his usu accidit ex eo quod una medietas atque punctum unum est tam solstitialis circuli quam cuiuslibet alterius stellarum harum. Denique Heraclides Ponticus, cum circulum Luciferi describeret, item solis, et unum punctum atque unam medietatem duobus daret circulis, demonstrauit ut interdum Lucifer superior, interdum inferior sole fiat. Ait enim et solem et lunam et Luciferum et omnes planetas, ubi eorum quisque sit, una linea a puncto
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a. Nẽ qm̃ cuneta ad modũ exceptis paucis exsecuti sumꝰ : q̃ ꝓuidȩmentis itellect:
ĩstituit : Oport& deillis &iã q̃ necessitas ĩ uehit dr̃e : mixta si qui dẽ mundisensilis
exnecessitatis intellegentiȩq codu cssttt generatio dominante ĩ tellecti & sa¬
lubri ꝑsuasi onerigonẽ ne cessitatis assi duç trahente adoptimos actus : Itaq uicta & pͥa¬
rone ꝓuidis auetoritatib necessitate pͥmrerimundiq ex ordia costitiert Siqs gͥ uereluxtaq

Expanded text:
ncta exceptis admodum paucis executi sumus, quae prouidae mentis intellectus instituit, oportet de illis etiam, quae necessitas inuehit, dicere, mixta siquidem mundi sensilis ex necessitatis intellegentiaeque coetu constitit generatio dominante intellectu et salubri persuasione rigorem necessitatis assidue trahente ad optimos actus. Itaque uicta et parente prouidis auctoritatibus necessitate prima rerum mundique exordia constiterunt. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
usq natura frigoris : Ciugit᷑ t̃ralate fusa c̃uert& aliquatenꝰ inaquã tuncsiccitas ꝗde meius mu

Expanded text:
usque natura frigoris. Cum igitur terra late fusa conuertetur aliquatenus in aquam, tunc siccitas quidem eius muusque natura frigoris. Cum igitur terra late fusa conuertetur aliquatenus in aquam, tunc siccitas quidem eius mu
Abbreviated transcription (Latin):
taest igitur nrãopinio neq: ignem neq terrã neq aquã nec spm̃ eẽ siluã sed materiã
principalem & corporis primã subiectionẽ in quañ qualitas. ñ forma ni quantita spon
figura sit exnatura ꝓpria : sed uirtute opificis hȩo eicuncta conuexa sint . ut exhi suni¬
uerso corpori & singillatim ꝑfectio &communiter uari&as compar&ur : quoduero sit
uniuersi corporis fomes & prima subiectio facile ꝓbat᷑ exelem̃torũ in se conuersione
mutua & exqualitatum inconstanti mutuatione : &eni terraduas hab& proprias quali¬
tates frigus & siccitatem : Perinde eni tractemꝰ ad p̃sens quasi terra exaliqua parte in ali¬
ud aliqđ conuertat᷑ elementũ : similit̃ aqua induab: qualitatib: inuenit᷑ humoris uidolic&
& frigoris & est ꝓpria qualitasterrȩ ꝗdemsiccitatis aquȩ uero humor : Communis uero utri¬

Expanded text:
ta est igitur nostra opinio neque ignem neque terram nec aquam nec spiritum esse siluam, sed materiam ta est igitur nostra opinio neque ignem neque terram nec aquam nec spiritum esse siluam, sed materiam principalem et corporis primam subiectionem, in qua non qualitas, non forma, non quantitas, non figura sit ex natura propria, sed uirtute opificis haec ei cuncta conexa sint, ut ex his uniuerso corpori et singillatim perfectio et communiter uarietas comparetur. Quod uero sit uniuersi corporis fomes et prima subiectio, facile probatur ex elementorum in se conuersione mutua et ex qualitatum inconstanti mutatione. Etenim terra duas habet proprias qualitates, frigus et siccitatem perinde enim tractemus ad praesens quasi terra ex aliqua parte in aliud aliquod conuertatur elementum. Similiter aqua in duabus qualitatibus inuenitur, humoris uidelicet et frigoris, et est propria qualitas terrae quidem siccitas, aquae uero humor, communis uero utri
Abbreviated transcription (Latin):
non potest quippeqđ augo accessum agnitudinis crescit & p̃teripsã siliuã pihiloe arbitror
exquosi& accessiouł in quod id qđ ex siluade fluit in anita silua minuit̃ : sunt ꝗ censont oã
fundi &itẽcontrahi sed neq fundit᷑ quo d si nehumore nec contrahit᷑ sine replicatione
Itrũq auẽ hoc ñ car& qualitate & silua car& qualitate : Neq igit᷑ ut fusilis mnateria por¬
rigitur neccontrahitur ut replicabilis : Sunt itẽ ꝗputent infinite sactionis patibilẽ siliuã
sedomne qđ sõcatur cõpositumminime que simplex erit &in aliquo spatio qđ ẽ ꝓpriusi
quantitati sergosit siluaminime secabit᷑ : Car& enimquantitate porinde ii tqualitato
quã uis qualitatem quantitatẽq comit&ur : Siue ro quia corpora qualitatib & quanti¬
tatib: prȩdita que abea continent̃ se cariqueunt ã psã quoq una cum isdom secari
fingamꝰ : Nonerit omnino ab horren soratione uł in conueniens presumptio : Reo¬

Expanded text:
non potest. Quippe quod augetur accessu magnitudinis crescit, et praeter ipsam siluam nihil esse arbitror ex quo fiat accessio uel in quod id quod ex silua defluit inanita silua minuatur. Sunt qui censent eam fundi et item contrahi. Sed neque funditur quid sine humore nec contrahitur sine replicatione. Vtrumque autem hoc non caret qualitate, et silua caret qualitate: neque igitur ut fusilis materia porrigitur nec contrahitur ut replicabilis. Sunt item qui putent infinitae sectionis patibilem siluam. Sed omne quod secatur compositum minimeque simplex erit et in aliquo spatio, quod est proprium quantitatis: ergo silua minime secabitur; caret enim quantitate perinde ut qualitate, quamuis qualitatem quantitatemque comitetur. Si uero, quia corpora qualitatibus et quantitatibus praedita, quae ab ea continentur, secari queunt, ipsam quoque una cum isdem secari fingamus, non erit omnino abhorrens a ratione uel inconueniens praesumptio. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
a flumine usq: ad terminos orbis terrarũ. Suptilit̃ igitur expendat fidelis exami¬
nator & pius quanta fuerit hominis iniquitas quã necquis quã hominũ necquilib&
angelorũ nisi dĩ solius sanguis ualuit expiare Nec semereri aliud quã suppliciũ
credat homo qͥ ppurgationẽ baptis matis qua &iã paruulis regni caelestis i anua aperi¬
t᷑ tã & si quȩdã digna uenia suspicat᷑ segessisse magis quã nouit multo s̃ tam̃ plura
suꝑ quibus diuini iudicii seueritatẽ formid& quanquã &iã debene gestis timendũ ẽ

Expanded text:
a flumine usque ad terminos orbis terrarum . Subtiliter igitur expendat fidelis examia flumine usque ad terminos orbis terrarum . Subtiliter igitur expendat fidelis examinator et pius quanta fuerit hominis iniquitas, quam nec quisquam hominum nec quilibet angelorum nisi Dei solius sanguis valuit expiare; nec se mereri aliud quam supplicium credat homo, qui post purgationem baptismatis, qua etiam parvulis regni coelestis janua aperitur tametsi quaedam digna venia suspicatur se gessisse magis quam novit, multo sunt tamen plura super quibus divini judicii severitatem formidet. Quanquam etiam bene gestis timendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ret omne peccatũ. hic uirgine satus uirgine natus. ut absq delicto conceptus &
natus sicabs queulla offensaemacula conuersatus postquam dispensationem nostrae
&utroq unus dignatione mirabili mostẽ quȩ pecato debet᷑ totius expers contagii
sponte ꝑtulit: & nos peccatores a&erna moste liberauit tum intra triduũ resur¬
gens spem nram in caelũ sustulit & paulatim pristini lapsus ueritatẽ & nr̃as instau¬
rationis integritatẽ exposuit. Ñ suis uerbis solũ uerũ &iã discipulorũ & uerbis
& scriptis quanquã & scãe litterȩ quae dicunt᷑ ueteris testam̃ti. alterũ mira ꝓ¬
prietate ex presserint alterũ mistica p̃figuratione signarint Nam & primi paren¬
tis peccatũ ipse ꝓdider̃ & futurũ ut ꝑ dñm ih̃m reparar&ur genus humanũ cum
multis aliis locis tũ in illo sũme atq: clarissime dominabit᷑ a mariusq ad mare &

Expanded text:
ret omne peccatum. Hinc virgine satus, virgine natus, ut absque delicto conceptus et ret omne peccatum. Hinc virgine satus, virgine natus, ut absque delicto conceptus et ortus, sic absque ulla offensae macula, conversatus, postquam 217 dispensationem nostrae utroque et ex utroque unus, dignatione mirabili, mortem quae peccato debetur, totius expers contagii sponte pertulit, et nos peccatores aeterna morte liberavit. Tum intra triduum resurgens, spem nostram in coelum sustulit, et paulatim pristini lapsus veritatem et nostrae instaurationis integritatem exposuit, non suis verbis solum, verum etiam discipulorum et verbis et scriptis. Quanquam et sanctae litterae, quae dicuntur Veteris Testamenti, alterum mira proprietate expresserunt, alterum mystica praefiguratione signarunt. Nam et primi parentis peccatum ipsae prodiderunt, et futurum ut per Dominum Jesum repararetur genus humanum, cum multis aliis locis, tum in illo summe atque clarissime: Dominabitur a mari usque ad mare, et
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã sempit̃no quondã p̃mio coronandã nec minꝰ exmalis bonũ agit cũ singulis
eis meritũ repensat suppliciũ bonũ ẽ enimmalos ñ conuersos puniri ut compri¬
mat᷑ superborũ elatio crescat humiliũ deuotio augeatur ex utrisq diuina lau¬
datio Inuieta ut opinor superiorũ ratione colligit᷑ hominẽ tã anima quã cor¬
pore fuisse damnatũ nec in fostuniũ damnationis ei : aliiquã ipsi & sedustori
eius aliquatenꝰ imputandũ. Illud &iã claruit potuisse suis uirib: hominẽ pec¬
cando cadere . uerũ ñ posse unquã sua uistute resurgere. pro inde pius astifex
qđ homo ñ poss& ut ipse ꝑficer& filiũ sibi coa&ernũ aequalitate uoluntatis
& potestatis consimilẽ ñ exmare & femina. sed ex spiritu scõ & maria uirgine
nouo nascendi priuilegio hominẽ absq peccato instituit ut ꝑ eum qui obumbrante spi¬
ritu scõ ni fuiss& conceptus aestu libidinis . eorũ qui in peccatis concepti essent abole¬

Expanded text:
patientiam sempiterno quondam praemio coronandam. Nec minus ex malis bonum agit, cum singulis eis meritum repensat supplicium. Bonum enim est malos non conversos puniri, ut comprimatur superborum elatio, crescat humilium devotio, augeatur ex utrisque divina laudatio. Invicta, ut opinor, superiorum ratione colligitur hominem tam anima quam corpore fuisse damnatum, nec infortunium damnationis ejus alii quam ipsi et seductori ejus aliquatenus imputandum. Illud etiam claruit, potuisse suis viribus hominem peccando cadere, verum non posse unquam sua virtute resurgere. Proinde pius artifex, quod homo non posset ut ipse perficeret, filium sibi coaeternum, aequalitate voluntatis et potestatis consimilem, non ex mare et femina, sed ex Spiritu sancto et Maria virgine, novo nascendi privilegio, hominem absque peccato instituit, ut per eum qui obumbrante Spiritu sancto non fuisset conceptus aestu libidinis, eorum qui in peccatis concepti essent abole
Abbreviated transcription (Latin):
earum quae aguntur. perquas aguntur. sed causa prȩcedens quam sequitur
id quod ex fato est: sed pr&erspem aiunt aliquanta prouenire : scimus & horũ omni¬
um duplex genus : Vnum eorum quae perraro accidunt. qua e uel forte proueru¬
unt uel casu aliquo inportantur. ut ex hominibus portenta Nasci alte¬
rum quod frequertius quidem prouenut. sed originem sumit ex humani
iudicii deprauatione. cum uel a potentibus iratis. uł ab inimi cis resiudicantur. ut aci¬
dit socrati : eius demiq. populi iuditio cum uir iustissimus condem natus est aristides. uł cum
prophe&ȩ dianscelerate site muembratim sectus. alter obrutus saxis :Nũ quid &iã horum

Expanded text:
earum quae aguntur, per quas aguntur, sed causa praecedens quam sequitur earum quae aguntur, per quas aguntur, sed causa praecedens quam sequitur id quod ex fato est. «Sed praeter spem aiunt aliquanta prouenire». Scimus, et horum omnium duplex genus: unum eorum quae perraro accidunt, quae uel forte proueniunt uel casu aliquo importantur, ut ex hominibus portenta nasci; alterum quod frequentius quidem prouenit, sed originem sumit ex humani iudicii deprauatione, cum uel a potentibus iratis uel ab inimicis res iudicantur, ut accidit Socrati eiusdemque populi iudicio cum uir iustissimus condemnatus est Aristides, uel cum prophetae a consceleratis unus membratim sectus, alter obrutus saxis. Numquid etiam horum
Abbreviated transcription (Latin):
culum querentibus: an aduersum persas bellum suscipi conuenir& :res ponsum
est : uicinis offensa dõ carissima prebes armorum cohibe munimina. corporis
omne dis crimensola capitis tutabitur umbra : Sciebat enim quid e& eligen¬
dum. quod que optio pȩnes hominem : Iduero quod sequitur optionẽ pȩnes factum:
Hebrȩis quoque consilium datum est ado. cum predictione rerũ futurarum inistum
modum : si preceptis parebis: bona terrarum omnia pęnes uoserunt . : Lactȩ itaq.
& melli flui fructus nondeerun: si contempseritis . pęnarum imminentium
seriem : diuina uox prosecuta est.: quippe. quod essetdubium id quod erat positum
in hominis potestate parare uel contem nere iussa caelestia: quodsi optionẽ eorũ
preceder& decre&sum in euitabilẽ neces sarioq contemnendum e&s : abundar&
predictio abundarent &iam promissa &minȩ: Est lgitur aliquid in hominis po¬
testate. Nec sunt homines ita. ut a contra sentientibus adserebatur materiȩ rerum

Expanded text:
culum quaerentibus an aduersum Persas bellum suscipi conueniret responsum est: Vicinis offensa, deo carissima plebes, armorum cohibe munimina: corporis omne discrimen sola capitis tutabitur umbra. Sciebat enim quid esset eligendum, quodque optio penes hominem, id uero quod sequitur optionem penes fatum. Hebraeis quoque consilium datum est a deo cum praedictione rerum futurarum in istum modum: «Si praeceptis meis parebitis, bona terrarum omnia penes uos erunt. Lac itaque et melliflui fluctus non deerunt. Si contempseritis, poenarum imminentium seriem diuina uox prosecuta est», quippe quod esset dubium id quod erat positum in hominis potestate, parere uel contemnere iussa caelestia. Quod si optionem eorum praecederet decretum ineuitabile necessarioque contemnendum esset, abundaret praedictio, abundarent etiam promissa et minae. Est igitur aliquid in hominis potestate nec sunt homines, ita ut a contra sentientibus asserebatur, materiae rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quemnũn greci uocanl. Et aut̃ intellegibilis esseritia ȩmulȩ bonitatis ꝓpt̃ indefes¬
sam ad summũ dm̃ conuersionem : Estq ei ex illo bonitatis haustus. quotã ipsa ornat᷑¬
quam c&era quȩ ipso auctore hones tantur : Haeclgitur di uoluntatem tã qua sapientẽ

Expanded text:
quem νοῦν Graeci uocant; est autem intellegibilis essentia aemulae bonitatis propter indefesam ad summum deum conuersionem, estque ei ex illo bonitatis haustus, quo tam ipsa ornatquam cetera quae ipso auctore honestantur. Hanc igitur dei uoluntatem, tamquam sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicquã arbitrio ac uoluntate : qͥdã esse q̃ fato nihiloq minus alia eẽ q̃uolun¬
tate siant : Ig uxta platonẽ praecedit prouidentia . sequitur fatũ: aitenim
dm̃ postmundi constitutionẽ. diuisisse animas stellar̃ numero pares singulasq
singulis cõparasse. uni uersiq mundi monstrasse natꝰã atq uniuersã factor
seriem reuelasse : hor̃ enim qͥ pͥma sunt prouidentiã ĩ dicant secunda leges
fatales ꝓptereaq iuxta platonẽ p̃noscitur ꝓuidentia. ideoq facũ quidẽ
dicimus ex prouidentia fore non tam̃ ꝓuidentiã exfato : fatũ ergo iuxta
platonẽ dupliciter intellegitur. ⁊ dicitur unumcũ substantiã eius animo
ĩ cuem᷑ alter̃ cũ ex his q̃ agit ⁊ eẽ id & cuius modiuĩ habeat recognoscus : Idem
fatũ ĩ fedro quidẽ scitũ ĩ euitabile intime olegos quasds̃ deuniuerserei nata dixerit
cȩlestib: animis: porro in politia lache seos appellat orationẽ nrtagice : Sed more

Expanded text:
nec quicquam arbitrio ac uoluntate, quidam alia esse quae fato nihiloque minus alia esse quae uoluntate fiant. Igitur iuxta Platonem praecedit prouidentia, sequitur fatum; ait enim deum post mundi constitutionem diuisisse «animas stellarum numero pares singulasque singulis comparasse» uniuersique mundi monstrasse naturam atque uniuersam fatorum seriem reuelasse. Horum enim quae prima sunt prouidentiam indicant, secunda leges fatales, proptereaque iuxta Platonem praenascitur prouidentia; ideoque fatum quidem dicimus ex prouidentia fore, non tamen prouidentiam ex fato. Fatum ergo iuxta Platonem dupliciter intellegitur et dicitur, unum cum substantiam eius animo intuemur, alterum cum ex his quae agit et esse id et cuius modi uim habeat recognoscimus. Idem fatum in Phaedro quidem «scitum ineuitabile», in Timaeo «leges» quas deus de «uniuersae rei natura» dixerit caelestibus animis, porro in Politia «Lacheseos» appellat «orationem», non tragice sed more
Abbreviated transcription (Latin):
regionẽ ꝓ gredicenseat in frauero Neq ꝓuidentiae scitis regi. necangelorũ ope consultisque susten¬
tari. nec uero demonũ ꝓspicientiam put& interuenire : ꝓpt̃ eaq tollathominẽ diuinationẽ neg& q

Expanded text:
regionem progredi censeat, infra uero neque prouidentiae scitis regi nec angelorum ope consultisque sustentari nec uero daemonum prospicientiam putet interuenire proptereaque tollat omnem diuinationem negetq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙredderet᷑ cũ opͥfor& ea q̃ acceꝑant c̃glutinabant : ñ isdem qͥo: ipsi nexibus
sunt aliis ob in cõp̃hensibilẽ breuitatẽ in uisibilib: gomfis : Itaq ad paratȩ interiȩ
circuitꝰ immortalis animȩ circũligabant irriguo fluidoq corpori.: Circuitus
porro ut torrentirapido defluoq: obligati neq tenebant neq tenebant᷑ sit fere

Expanded text:
redderetur cum opus foret, ea quae acceperant conglutinabant non isdem quibus ipsi nexibus, sed aliis ob incomprehensibilem breuitatem inuisibilibus gomphis. Itaque apparata materia circuitus immortalis animae circumligabant inriguo fluidoque corpori; circuitus porro ut torrenti rapido defluoque obligati neque tenebant neque tenebantur, se
Abbreviated transcription (Latin):
solq itẽ in hoc in eodẽ epiordo constitutus epicrcliquidẽ suimotiu c̃trariũ
motũ moliat : Mundi s uro totius comitatus equit: bitergo ẽ ⁊ sirepierđ paO
N ÷ circulũ gradiens : Acũ ꝑuenerit ad õ. luterã quartã mundi parte bibit: tc̃
sol abẽ ad io ꝑg& eritergo solubi& o littera : Nobistam̃ at̃ra id÷ e
mundi partẽ minorẽ quartã c̃fecisse uidebit᷑ : Ac rur suidẽ epicxclus a regione
uisũ intuentib: udebit᷑ eẽ ubet lit tera: ta cũ equalẽ quartã mundi parte con¬
fecent a litera .B usq ad s̃. litterã maiore quartã citius & incitacius uid &p¬
agrasse : Rursũ idem epicrlus c̃ficiataliã mundi aequalẽ partẽ id est. Ñ
solquas itẽ ut in priorib: ab N ad z ꝑgat erit ubi est . nob aut̃ uidebit᷑
ubi ÷ .V. litera : ita cũ aequalẽ quartã mundi partẽ ꝑ agraugitimaiorẽ
ꝑagrasseput abit᷑ : T̃ .A: Hodi acicirculi residuũ demũ quadrantẽ ꝗ¬

Expanded text:
solque item in hoc eodem epicyclo constitutus epicycli quidem sui motui contrarium motum moliatur, mundi uero totius comitatum sequatur. Ibit ergo ΕΖΗΚ epicyclus per circulum gradiens et, cum peruenerit ad Ο litteram, quartam mundi partem obibit. Tunc sol ab E ad Κ perget; erit ergo sol ubi est Ο littera, nobis tamen a terra, id est mundi partem, minorem quartam confecisse uidebitur. Ac rursum idem epicyclus a regione uisu intuentibus uidebitur esse ubi est Γ littera. Ita, cum aequalem quartam mundi partem confecerit a littera Β usque ad peragrasse. Rursum idem epicyclus conficiat aliam mundi aequalem partem, id est ΝΖ, sol quoque item ut in prioribus ab Η ad Ζ pergat; erit ubi est Ξ, nobis autem uidebitur ubi est Δ littera. Ita, cum aequalem quartam mundi partem peragrauerit, maiorem peragrasse putabitur ΓΔ zodiaci circuli. Residuum demum quadrantem Ξ
Abbreviated transcription (Latin):
leribus suis ae phoca eter nosipplicio pumendos ignorare pomnpotest p̃scius omnium futurorum: net ab cis
abstimno bonum ereationis suiae quibus riec pasci expedir& pecborium putritionis & uiui ficationos suae
quantum eiplacuerit diuturpide quibus mori quantocius expedir& : interquos sunt certeplurim quis
ex hacuita abriperentur in fantes secundum falscum uestram here sim penitus ab omni. secundum autem
cacholicam fidem adcmnatione grauissima tollerentur. Quid de inde illud est quodinhis sinistrae pcrtis
hedis indipraescientia quae falli ponporest igmni perpetuo destinatis multi sunt quila uccro regeperauons
ablute postet uel eposta suapereurit uel tam faci norose flagitioseq uiunt ut edem sinstrae si pedidio
bmueeitur pet rapuntur sicut quidam pemalitiamuta in telectum eorum: pecuthocois dr̃ canimagnũ

Expanded text:
leribus suis ac per hoc aeterno supplicio puniendos ignorare non potest, praescius omnium futurorum, nec ab eis leribus suis ac per hoc aeterno supplicio puniendos ignorare non potest, praescius omnium futurorum, nec ab eis abstinet bonum creationis suae quibus nec nasci expediret, nec bonum nutritionis et vivificationis suae quantum ei placuerit diuturnae, quibus mori quantocius expediret? Inter quos sunt certe plurimi, qui si ex hac vita abriperentur infantes secundum falsam vestram haeresim penitus ab omni, secundum autem catholicam fidem a damnatione gravissima tollerentur. Quid deinde illud est quod in his sinistrae partis haedis in Dei praescientia, quae falli non potest, igni perpetuo destinatis multi sunt qui lavacro regenerationis abluti, postea vel apostasia pereunt, vel tam facinorose flagitioseque vivunt, ut eidem sinistrae sine dubio deputentur, nec rapiuntur sicut quidam, ne malitia mutet intellectum eor
Abbreviated transcription (Latin):
ante constitutionem mundi & tunc p̃destinauit quo d insine facturus ẽ mundi Pater inquĩ & iuste mundus ie
non cognouit Quit iustus es ideo te cognouit Mundis quippe ille damnationi prae destinatus merito pon
cognouit Mundus uero quem perxpm̃ reconciliauit sibi Non merito sed gratia cognouit. In opere autem
quodut psptestis est ulcimum contra iulicm libros interim pecumgucqd dorum in ipsodierum suorum fine
compo suit gloriose in desensiope xp̃iane gratice ꝑ seuerans sic loquitur. Quidte adiuuat quod eosminob ieci¬
sti quos exspe ctat dipatientiei ꝓ paieni tentiam corrigendos &i deo siperillos oririsolom suumfticit & pluit
cumego tibi hedos sinstraopertis ob iecerim quosusq in finem simepenitentia uicturos in impieate a sce¬

Expanded text:
ante constitutionem mundi, et jam praedestinavit quid in fine facturus est mundi. Pater, inquit, juste, mundus te ante constitutionem mundi, et jam praedestinavit quid in fine facturus est mundi. Pater, inquit, juste, mundus te non cognovit , quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus vero quem per Christum reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. 250 In opere autem quod, ut Prosper testis est, ultimum contra Juliani libros inter impetum Wandalorum in ipso dierum suorum fine composuit gloriose in defensione Christianae gratiae perseverans, sic loquitur: « Quid te adjuvat quod eos mihi objecisti quos exspectat Dei patientia per poenitentiam corrigendos, et ideo super illos oriri solem suum facit et pluit, cum ego tibi haedos sinistrae partis objecerim, quos usque in finem sine poenitentia victuros in impietate et sce
Abbreviated transcription (Latin):
praedestione. occulte quidem sediuste aliudiudicauit. Non est enim iniquitas apud am̃ in eõdem libro
nomine p̃scientiae signisicari p̃destinationem a postolico testimonio corifirmauit: Nonreppulit inquet di
plebem suam quam p̃scuuit. hoc quod ait p̃scuut. ponrette intellegitur rusi p̃dlestinauit. quid autem sit
p̃destinare in superioribus eiusdem libri taliter
quod fideliesi memoria continendum sine penitentia
inquit sunt dona & uocatiodĩ pamq insua quae falli mutariq nonpotest p̃scuntia operasua futura disponere
id omnno recaliud quicquam .ẽ p̃destinare. deutrorumq p̃d estinatione hocẽ bonorum & malorum: Nondubi¬
tauit pulam in populo p̃dicare: quiadilexisti in quitme antemundi consitutionem. In illo enim dilexit & nos

Expanded text:
praedestinatione, occulte quidem, sed juste, aliud judicavit, non est enim iniquitas apud Deum. » In eodem libro praedestinatione, occulte quidem, sed juste, aliud judicavit, non est enim iniquitas apud Deum. » In eodem libro nomine praescientiae significari praedestinationem apostolico testimonio confirmavit. Non repulit, inquit, Deus plebem suam quam praescivit. Hoc quod ait praescivit, non recte intelligitur nisi praedestinavit. « Quid autem sit praedestinare in superioribus ejusdem libri taliter definierat , quod fideli est memoria continendum: » Sine poenitentia, inquit, sunt dona et vocatio Dei. Namque in sua quae falli mutarique non potest praescientia opera sua futura disponere, id omnino nec aliud quidquam est quam praedestinare. » De utrorumque praedestinatione, hoc est bonorum et malorum, non dubitavit palam in populo praedicare: Quia dilexisti, inquit, me ante mundi constitutionem . In illo enim dilexit et nos
Abbreviated transcription (Latin):
iam pec nonoretur ꝓ infidelibus impusq defunctis. Nam pro de functis quibusdam uel ipsius ecclesi ae
uel quorum dampiorum &x audituroratio sed prohis quorum in xp̃o regeneratorum nec usq adeo
uita in corpore male gesta est ut talimisericordi iudicentur digninop ẽẽ necusq ad eobene ut talem
miseri cordiam reperiantur necessariam non habere. IItem in securido ad marcellinum libro malos
praedestinatos iam ep̃s itascribit ut in notescat quod latebat. & sua uefiat quod nonde lec tabat. gratia
dĩ est q. hominum adiuuat uoluntates. qua ut non ad iuucintur in ipsis itidem causa est pon indõ. siue
damnandi uel praedestinati sunt ꝓpter iniquitatem superbice. siue contra ipscm suam su ꝑbicam iudi¬
inter ł postlibros retractionum edidit sic sentit. Quibus nonuult subuenire. non subuenit. Dequibus in sua

Expanded text:
iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae uel quorundam piorum exauditur oratio, sed pro his, quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo uita in corpore male gesta est, ut tali misericordia iudicentur digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem misericordiam reperiantur necespraedestinatos jam episcopus ita scribit: « Ut innotdei est, qua hominum adiuuat uoluntates; qua ut non adiuuentur, in ipsis itidem causa est, non in deo, siue damnandi praedestinati sunt propter iniquitatem superbiae siue contra ipsam suam superbiam iudiinter vel post libros Retractationum edidit, sic sentit : « Quibus non vult subvenire non subvenit, de quibus in sua
Abbreviated transcription (Latin):
in aeternum ignem irecumdiabolo tam peis non orar& quam nec pro ipso Sed qx denullo certa est
orat pomnibus dumarat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis. Nec tamen ꝓomnibus exauditur
Prohis enimsolis ex auditur. qui & si cduer scpt᷑ ecdesi ce it a sunt tamen praedestinati ut peis exaudiatur
ecclesa. & fili efficiaxtur ecclesice. Si qui autem usq ad mortem habebunt cor inpenitens Nec ex inimi¬
cis conuertentur infilios. Numquid icm pro eis id est ꝓtalium de functorum spiritib: orat ec desia
curita pisiqr in parte iam diaboli computar tur. quicum esset in corpore non est traps latus ad xp̃m:
Eadem itaq eauisa est curnon oretur tunc prohominibus aeterno igne puniendis. quae causa est. ut
rieq: nunc neq tunc oretur ꝓangelis malis. quae itdem causciest ut quamuis prohominibus tamep

Expanded text:
in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi aduersantur ecclesiae, ita sunt tamen praedestinati. ut pro eis exaudiatur ecclesia et filii efficiantur ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor inpaenitens nec ex inimicis conuertentur in filios, numquid tamen pro eis, id est pro talium defunctorum spiritibus, orat ecclesia? Quid ita, nisi quia in parte iam diaboli conputatur, qui cum esset in corpore non est translatus ad Christum? Eadem itaque causa est, quur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne puniendis, quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur pro angelis malis; quae itidem causa est, ut, quamuis pro hominibus, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ista quid dabit eis quos praed estinauit aduitam qui hȩc dedit &iam eis quos praedestineiuit
admortem In penultimo autem eius dem tam el ꝓorati & miranidi operis libro sic docuerat. Haco
ceusa qua fit ut nunc ecdesica nonor& ꝓmalis angelis quossuos nouit. eẽ inimicos ea demipset
cause est qua fie ut in illatunc iudicio &i amꝑhominibus aeterpoignicruciandis quam uis ꝑfecta
sit scitate nonor& Nunc enim propterea pro eis orat quos in genere humano haba immicos. qr tempus est
paenitentiae fructuosae. Nmquid maxime proeis orat pisi utda illis dẽ sicut dicit apostolus pcteniteni ã
& resipis ecint adiaboli laqueis a quo captiui teneptur. secundum ipsius uoluntatem Deniq: side aliquib: ita
certa esi& ut quisunt illi &icam noss& quilic& ad huc in hac uita sint constituti. tamen p̃destinati sunt

Expanded text:
sunt ista? Quid dabit eis quos praedestinavit ad vitam, qui haec dedit etiam eis quos praedestinavit sunt ista? Quid dabit eis quos praedestinavit ad vitam, qui haec dedit etiam eis quos praedestinavit ad mortem? » In penultimo autem ejusdem tam elaborati et mirandi operis libro sic docuerat: Haec causa qua fit ut nunc Ecclesia non oret pro malis angelis, quos suos novit esse inimicos, eadem ipsa causa est qua fiet ut in illo tunc judicio, etiam pro hominibus aeterno igni cruciandis, quamvis perfecta sit sanctitate, non oret. Nunc enim propterea pro eis orat quos in genere humano habet inimicos, quia tempus est poenitentiae fructuosae. Nam quid maxime pro eis orat nisi ut det illis Deus, sicut dixit Apostolus, poenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi etiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rumor aspersit. Quemtantȩ scientia e olim fuisse meminimus ut in termagistro: &i am a meis semꝑde¬
ce aribus haberetur Bene ergo de coomis in comimune enserurit. ut pote qu ulnq cunetis e amori fuerit & honori
Hicdarissinus doctor sedis apestoliȩ tapito p̃ coniolaudatus in libro adlcurentium defide & spe & caritate quem
ianeps & senex edidit. prae destinatos bonos & malos itt in sinuct. Hce sunt magna operahuĩ ex quisi ca¬
in cms uoluntates eiur Et tam scpienter exquisita ut cum apgelic & huma nacre atura peccas so: id est
non quodille sad quod uoluit ipsa fecissa: etiam ꝑeandem creaturae uoluntatem qua sectum est qđ creator¬
noluit implera ipse quod uoluit. bene utens & imnclis ttmquam summebonus ad eorum dem nationem
quos iuste p̃destinaiuit ad poenam & ad eorum sclutem quos benigne prȩdestineuit ad gloricum
sunt dam natorumq so lacia Non premiabeatorum. Que igicur illa sunt sitot & talia actanita

Expanded text:
rumor aspersit. Quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros 247 etiam a meis decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori. » Hic clarissimus doctor, sedis apostolicae tanto praeconio laudatus, in libro ad Laurentium de Fide, Spe, et Charitate, quem jam episcopus et senex edidit, praedestinatos bonos et malos ita insinuat . in omnes voluntates ejus , » et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id est non quod ille, sed quod noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gloriam. sunt dam natorumque solatia, non praemia beatorum. Quae igitur illa sunt, si tot et talia ac tanta
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem: exempli & ueritatis suȩ
Nisiquia nondum hic mundus cuncta continebat animalia. Per¬
inde utintellegibilis ad cuiuis aemulationem fiebat: hͦigitur quia deerat:

Expanded text:
similitudinem exempli et ueritatis suae, nisi quod nondum hic mundus cuncta continebat animalia perinde ut intellegibilis, ad cuius aemulationem fiebat. Hoc igitur quod deerat
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentiam hocidẽ &iã in testudinib: obseruatũ marinis & terrestrib: capris : Ad uersũ q̃ respon¬
detar abalus yuhl eẽ nimirũ sicũinitia & quasi quȩd amfundam̃tad ogmatis inbealla & minꝰ idonca
lacta sint totũ eorũ dogmanu t& :
Quȩ ẽ enĩ eorũ deanima opinionẽ pe qđ exminutis
corpus culis const& : Ergo corpus initium est
animȩ &erit animȩ ꝓpria nulla substantia s ed po¬
tius corporis : Corpus enĩ animã creat uitaipso suitũ que animbs : c̃tingit Ergo sȩđm hanceoꝵopinionẽ

Expanded text:
uiolentiam, hoc idem in testudinibus obseruatum marinis et terrestribus capris. Aduersum quae respondetur ab aliis nihil esse mirum si, cum initia et quasi quaedam fundamenta dogmatis imbecilla et minus idonea iacta sint, totum eorum dogma nutet. Quae est enim eorum de anima opinio? Nempe quod ex minutis corpusculis constet. Ergo corpus initium est animae et erit animae propria nulla substantia, sed potius corporis; corpus enim animam creat iuxta ipsos uitamque animae. Contingit ergo secundum hanc eorum opinione
Abbreviated transcription (Latin):
patibile idẽq rationabile. ꝙ cȩleste dr̃ existenteitẽ aliomortali passionibusq: obno¬
xio genere nr̃o necesse : aliꝙgenꝰ mediũ fore ꝙ tã cȩlestis ꝗ terronȩ natȩ sit parti

Expanded text:
patibile idemque rationabile, quod caeleste dicitur, existente item alio mortali passionibusque obnoxio, genere nostro, necesse est aliquod genus medium fore, quod tam caelestis quam terrenae naturae sit parti
Abbreviated transcription (Latin):
ostender& ꝓpri&atẽ. estq intersensũ &rationẽ neq plane sensile quid ñecomnino
rationabile. sed motũ animi cõp̃ henda tals ut qui contigerit eã nihil senti&. & quirationẽ &animo
exercuerit adulterina quadãratione assecutus eẽ uideatur: solũ ergoremediũ assecutionis id
erit: ut putemꝰ ignẽ ei ignita aquã uero qua humectata÷ similit̃ c&era. Quatenus igitur ista

Expanded text:
ostendet proprietatem estque inter sensum et rationem, neque plane sensile quid nec omnino rationabile, sed motu animi comprehendenda tali ut qui contigerit eam nihil sentiat et qui rationem eius animo exercuerit «adulterina quadam ratione» assecutus esse uideatur. «Solum ergo remedium assecutionis id erit ut putemus ignem esse partem eius quae ignita, aquam uero quae humectata est», similiter cetera. Quatenus igitur ista
Abbreviated transcription (Latin):
pegurgi te inrigante & in moderate effluente . hirgante quidem cũ nimio calorecto c̃fastus
cib resumit sepius effluente uero luxta necessitatem cgestionis : testat᷑ hippo crates cibomnigre¬
creanda eẽ puerilia santiens corpora ne consumantur dãnis ẽ gestionis Sed adhibito abo tenera & as
delectat᷑ inminuto aut dene gato dol&. ex quo fitutuo luptatem ꝗdẽ ã plexeo᷑ tã quã bonũ offendat᷑ aũ
doloretuã quãmalo Etiam qͣ extrinsecus accidunt frigus & siccitus asperior & dunortactꝰ quȩ
omĩa sensus excitantas peros quȩ q his c̃traria sunt iucundos & uoluptarios intactiu odora¬
tionegustato᷑ quos quidem sensus ait & initio & nuncusq manimos & uiolentos motus curȩ quip

Expanded text:
pe gurgite inrigante et immoderate effluente», inrigante quidem cum nimio calore cito confectus pe gurgite inrigante et immoderate effluente», inrigante quidem cum nimio calore cito confectus cibus resumitur saepius, effluente uero iuxta necessitatem egestionis. Testatur Hippocrates cibo nimio recreanda esse puerilia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. Sed adhibito cibo tenera aetas delectatur, imminuto aut denegato dolet; ex quo fit ut uoluptatem quidem amplexetur tamquam bonum, offendatur autem dolore tamquam malo. Etiam quae extrinsecus accidunt, frigus et siccitas, asperior et durior tactus; quae omnia sensus excitant asperos, quaeque his contraria sunt iucundos et uoluptarios in tactu odoratione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos et uiolentos motus ciere», quip
Abbreviated transcription (Latin):
Sedutriusq opus est̃ p̃sentia : Et est opinor qđ quidõ mou& anima qđ uero mouetur corpus
Ex quibus & animalia constant & motus eorum. Et prorsus haec omniaspectantȩ out
concipiatur animȩ uitȩ puerilis am̃tia. quoq modo sensus eoxatetur omnibus anima¬
libus secundum naturam eorumsex illimotus familiares sunt: Est quippe in his ignis
oui natur a sum a & alta semꝑ & capacesat Est &iã t̃raealiquantũ que mediã mundis edẽ apti¬
n& estaerium
quiddam &humectũ quȩ duohuc atq illuc late & prorsus ad omiã nactira sua feruntur. Quoꝵ
motuum cõpos est anima mobilior porro anima puerilis & in qui & amaximȩ quid ẽobinratio¬
nabilem m̃tis in becillitatẽ ñ dumratione firmata. deinde obnumium calorem humor̃e que
iꝰla &ate abundanteam si cit ipseait in legib: puerosimioignis luctar calore propt̃eaq in¬
ordina tesineuditiomn ꝓbeq omnino motus naturales in pueris celebrari unde aitinm̃ sõquip¬

Expanded text:
erius praesentia. Et est, opinor, quod quidem mouet anima, quod uero mouetur corpus, ex quibus et animalia constant et motus eorum; et prorsus haec omnia spectant eo ut concipiatur animae uitae puerilis amentia quoque modo sensus excitetur omnibus animalibus secundum naturam eorum. Sex illi motus familiares sunt; est quippe in his ignis, cuius natura summa et alta semper capessit, est etiam terrae aliquantum, quae mediam mundi sedem obtinet, est aereum quiddam et humectum, quae duo huc atque illuc late et prorsus ad omnia natura sua feruntur; quorum motuum compos est animal. Mobilior porro anima puerilis et inquieta maxime quidem ob inrationabilem mentis imbecillitatem nondum ratione firmata, deinde ob nimium calorem humoremque in illa aetate abundantem, sicut ipse ait in Legibus pueros nimio ignis luctari calore proptereaque inordinate sine iudicio improbeque omnino motus naturales in pueris celebrari. Vnde ait: «Immenso quip
Abbreviated transcription (Latin):
censende nobis singulȩ st̃ ut habita comparatione quanti ceteris & ueritatẽ prest& platonis fia
palã : quiduiduã foreesiluȩ substantiam censuert̃ ntponentes nm̃ solnanimodo exc̃tiamodo partes
quidẽ sed indifferentersuisimiles tatuma tomosiuel solidas moles : Nullum locũ certũde finitũq
principali animȩ partided er̃ t̃ : Sp̃s quippe ut ipsi ad seuerant ꝑ fauces ad pil monem comeans inres¬
prationea tonuatꝰ ad cordis sedẽ faat transitũ : deinde parterias que sunta corde porrecor puenit
adiomoas ta ippellato : uenas qđ e  de uui neratȩ mortem ad ferant soporiferã ꝓ quas ide sp̃s adiaput

Expanded text:
censendae nobis singulae sunt ut, habita comparatione, quanto ceteris ad ueritatem praestet Platonis fiat censendae nobis singulae sunt ut, habita comparatione, quanto ceteris ad ueritatem praestet Platonis fiat palam. Qui diuiduam fore siluae substantiam censuerunt interponentes immenso inani modo expertia, modo partes quidem, sed indifferentes, sui similes, tum atomos uel solidas moles, nullum locum certum definitumque principali animae parti dederunt. Spiritus quippe, ut ipsi asseuerant, per fauces ad pulmonem commeans, in respiratione attenuatus, ad cordis sedem facit transitum, deinde per arterias quae sunt a corde porrectae peruenit ad caroticas ita appellatas uenas quod eaedem uulneratae mortem afferant soporiferam; per quas idem spiritus ad caput
Abbreviated transcription (Latin):
reiutilis alicuius quȩq si neratione & uc lib& ordit᷑doniq: a capite quã partem corporis princi¬
pali quadã ee eminentiadic̃. Propt̃ eaq oportuis se in excelso atq eminentilo eo tã quã ar cẽtotius
corporis conlo cari ued omirliũ tã partis animȩ principalis quo d hiẽgemoni conaphilo sophis
dicit̃ ides tratiociuus duplexurta sulterain tellegensõ pinatrixt Vtera iuxta quas sapientia
cũ disciplana &iterum płudentia cũ rectis opinionibus conuales cunt: quas duas diuinas aroũactiones
animȩ idẽ auctor appellatiuxeaq eas diuina potestates que frͥingebant corpora hominũ a d similitudinẽ
mundanicorporis. fermassedic̃ capuorotundũ & glolisũ. Cuigita in sormato comexuis serationabue motũ :
quiration abilis motus principalis animȩ potestasẽ: propt̃ eaq principalẽ animȩ potestato ad serie in
capitesedes habere : Sed qm̃ dehoc diuerseopiniones philosophoꝵ tã ue terũ quã nouorũ extiter t̃re¬

Expanded text:
rei utilis alicuius, quaeque sine ratione et ut libet. Orditur denique a capite, quam partem corporis «principali quadam» esse «eminentia» dicit proptereaque oportuisse in excelso atque eminenti loco tamquam arcem totius corporis collocari, ut domicilium esset partis animae principalis, quod hegemonicon a philosophis dicitur, id est ratio; cuius duplex uirtus, altera intellegens, opinatrix altera, iuxta quas sapientia cum disciplina et item prudentia cum rectis opinionibus conualescunt. Quas duas diuinas circumactiones animae idem auctor appellat iuxtaque eas diuinas potestates, quae fingebant corpora hominum, ad similitudinem mundani corporis formasse dicit caput rotundum et globosum eique ita informato conexuisse rationabilem motum, qui rationabilis motus principalis animae potestas est; proptereaque principalem animae potestatem asserit in capite sedes habere. Sed quoniam de hoc diuersae opiniones philosophorum tam ueterum quam nouorum extiterunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
Frit porro in ꝑfecta siuniuersa mortalia genera intra c̃septũ suũ minime
continebit : Oport& i sierit mund ꝑfeccus futurus perueni& : porro h

Expanded text:
rit porro imperfecta, si uniuersa mortalia genera intra conseptum suum minime continebit. Oportet autem, si erit mundus perfectus futurus proueniet porro h
Abbreviated transcription (Latin):
dem unde ẽ ex ordiũ motus .: Ante autẽ ad quod fit imp&us : praeceden¬
diofficiũ cõmodius in qua uisum ẽ quã recedendi. opinor ideo quia
mundi quoq: motus agit᷑ in antecedentia. Naturaeq: animaliũ congru¬
entiũ progredi quã recessim moueri. totius deniq: corporis confirmatio

Expanded text:
dem, unde est exordium motus, ante autem, ad quod fit impetus. «Praecedendi officium commodius», inquit, «uisum est quam recedendi», opinor ideo quia mundi quoque motus agitur in antecedentia naturaeque animalium congruentius progredi quam recessim moueri; totius denique corporis conformatio