comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r. sobrietatem. ⁊
puidenciam docet
iusticiam ⁊ uirtu¬
tem quib utiluis
nichil est in uita
hominũ hec cor¬
nua ex ip̃o altari
ꝓducuntur cum
munimenta uir¬
tutum fideles nõ
deo teste generant᷑
in om̃ib mundi
terminis ecc̃a uir¬
tutum potencia
sp̃uali cunctis ho¬
stium insidiis in¬

Expanded text:
r: Sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam et virtutem; quibus utilius nihil est in vita hominis . Haec cornua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum fideles non Deo teste generant. in omnibus mundi terminis Ecclesia, virtutum potentia spirituali cunctis hostium insidiis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ medias tabulas ab angło usq ad angulũ ꝑueniret
ħinc ergo uectis a puia tabłaꝵ summitate u̾sq ad al¬
tenus lateris sũmitatem ꝑ .x. cubitos latitudinis tabema
ut p᷑ hoc et ea tabernacłi plaga que ñ tabulis s colump¬
nis constabat nõ minus fixa ꝙ̃ cetere uendo licet impellente

Expanded text:
r medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. Hic ergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae vento licet impellente,
Abbreviated transcription (Latin):
et conditor pre erat
fluitanti ⁊ ꝯfuse
materie ut distin¬
gueret qnͣdo uellet
tota ergo trinitas ħ
um filius spiritus
dei sp̃c sanctus.
a. in hebreo habetur
lore animantis. In¬
de spuitu mundi di¬
ci ut putand multi
sed de spiritu sancto.
qui ⁊ ip̃e om̃ium ui¬
uificator si aũ uiui¬
fucator ⁊ conditor si conditor. ⁊ d̾s emite¬

Expanded text:
et conditor, praeerat fluitanti et confusae materiei, ut distingueret quando vellet. Tota ergo Trinitas hium, Filius; Spiritus Dei, Spiritus sanctus.  in Hebraeo habetur lore animantis. de spiritu mundi dici, ut putant multi; sed de Spiritu sancto, qui et ipse est omnium vivificator: si autem vivificator, et conditor; si conditor, et
Abbreviated transcription (Latin):
aquas nẽ facienda oꝑa pocus ꝑ necc̃itatem indł¬
gencie qm ꝑ habundanciam beneficienti d̃s ama-¬
re putaretur. Commode enĩ prus insinuatur
aliquid inchoatũ cui suꝑferetur nõ loco s om̃i
suꝑante potentia.

Expanded text:
aquas. » Ne faciendo opera potius per necessitatem indigentiae quam per abundantiam beneficentiae Deus amare putaretur. Commode enim prius insinuatur aliquid inchoatum, cui superferretur: non loco, sed omnia superante potentia.
Abbreviated transcription (Latin):
Informem materiã
sp̃italis uite sicut ĩ
se potest existere nõ
conuersa ad creatorẽ
in quo formatur
terram corꝑalem sñ
omni qualitate q̃
apparet in materia
formata.

Expanded text:
informem materiam spiritualis vitae, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur. Terram, corporalem, sine omni qualitate quae apparet in materia formata.
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ mũdi futuram ꝑ ig¬
nem sed tamqͣm puesse nõ ꝑfec¬
te. Neq enim sciebant qd̃ sõdo¬
nutis igne uastatis multum
spacium integrũ remaneret ⁊
suspicate st̃ tale aliquid fcm qͣle
ĩ temporib noe audierant ⁊ ad
repandũ genus hũanũ suꝑ sti-¬
tes se ẽẽ cum pre ⁊ qͣmͣuis grande¬
eis crimen ꝯcubitus prĩs graui¬
or uidebatur impietas si serua¬
ta castitate spem posteritatis
delerent iõ osslium in eũt ⁊ prĩs
mesticiam ⁊ rigorem iuno mo-¬
liuntur ⁊ singulis singłe nocti¬
b suscipiũt ab ignorante con

Expanded text:
mmationem mundi futuram per ignem: sed, tanquam puellae non perfectae, neque sciebant quod, Sodomitis igne vastatis, multum spatium integrum remaneret; et suspicatae sunt tale aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ad reparandum genus humanum superstites se esse cum patre. Et quamvis grande crimen concubitus patris, gravior videbatur impietas, si servata castitate spem posteritatis delerent. Ideo consilium ineunt, et patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et singulis singulae noctibus suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
inclinatur adam requisitus cõ
ex peccato pena metuitur ⁊ ami¬
ssa di facies nõ amatur. timor
ex tumore est nõ ex humilitate.
suꝑbit enim qui pecc̃m si lice¬

Expanded text:
inclinatur. Et requisitus Adam, ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si lice
Abbreviated transcription (Latin):
mulier qm dedisti¬
cit peccaui suꝑbia
.n. h̃t ꝯfusionis de¬
formitatem nõ con¬
fusionis hũilitatem
ad hoc aũ scriptũ ẽ
et interrogationes
ad hoc fcẽ ut u̾aciõ
ed utiliter scriberent᷑¬

Expanded text:
Mulier quam dedistcit, Peccavi: superbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Ad hoc autem scriptum est, et interrogationes ad hoc factae, ut veraciter et utiliter scriberent
Abbreviated transcription (Latin):
hostis enim cum ab effectu oꝑi expellit᷑. secreta cogitationis pol¬
luere molitur. uentre repit dum lubricus ꝑ m̃bra hũana sibi
subdita liuriam excercet ĩ oꝑe. serpit pectore dũ polluit ĩ cogi¬
tatione. s qr ꝑ cegitationẽ ad oꝑa uenitur prius pectore ⁊ pꝰ
uentre describitur repere.

Expanded text:
Hostis enim cum ab effectu operis expellitur, secreta cogitationis polluere molitur. Ventre repit, dum lubricus per membra humana sibi subdita, luxuriam exercet in opere. Serpit pectore, dum polluit in cogitatione. Sed quia per cogitationem ad opera venitur, prius pectore et post ventre describitur repere.
Abbreviated transcription (Latin):
facient. Rõnale ⁊
suꝑhumerale tuni¬
cam et lineam struc¬
tam ⁊ c̾. Interior aũ
erat linea byssina
qd̃ luu esse genus
nobilissimũ ꝯstat.
Exterior uero tumca
tota iacinctina nich̃¬

Expanded text:
facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea, sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat. Exterior vero tunica tota hyacinthina, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
metallo ponatur
talia dicit fieri in
ueste sacerdotis que
corꝑaliter fiũt in¬
uenire difficile est
fabulantur tñ la¬
pidem fuisse cuius
dicia filioꝵ isrł sr̃
pectus ostendens .s.
in illa demonstra¬
tione et ueritate ꝙͥ
de illis indicauerit
dominus qͣmius in
strationem ⁊ ueri¬
tatem litceris im-¬
humerali tegebat᷑
ad distinctionem
tunice que erat in¬
terius linea quarz¬

Expanded text:
metallo poneretuas, quoniam talia dicit fieri in ueste sacerdotis, quae corporaliter fiunt, inuenire difficile est. fabulantur tamen quidam lapidem fuisse, cuiusdicia filiorum Israhel super pectus, ostendens uidelicet in illa demonstratione et ueritate quid de illis iudicauerit dominus. quamquam strationem et ueritatem litteris inhumerali tegebatur, ad distinctionem tunicae quae erat interius linea; quar
Abbreviated transcription (Latin):
colore preciosissimũ
uniuersa membra
eius a capite usqz
ad pedes. grã iur-¬
tutũ tecta ẽẽ deb̾e.¬

Expanded text:
colore speciosissimum in universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum contecta esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio hereditatis que ĩ semine eius om̃ib familiis ter¬
re ꝓmitatur ĩ futura ⁊ celesti prĩa raddetur. centũ annos
pegrinatur ip̃e in terra ꝓmissionis qr qui filii abrahe ꝑfi¬
dem efficimur in spe suꝑne
hereditatis delemus ĩ p̃senti

Expanded text:
benedictio haereditatis, quae in semine ejus omnibus familiis terrae promittitur, in futura coelesti patria reddetur. Centum annos peregrinatur ipse in terra repromissionis, quia qui filii Abrahae per fidem efficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregri
Abbreviated transcription (Latin):
nib. Oro salute enun uestra misit me deulante uos in
egyptũ. Sienniũ est enĩ qd̃ fameᷤ¬
in terra cepit ẽẽ et adhuc quinq
anni restant quibz nec arari po¬
terit nec meti. premisit qz deus¬
me ut reseruemini suꝑ terram
⁊ escas adiuuendũ habere possi¬
tis. Non ur̃o consilio sed dei uolũ

Expanded text:
ante vos in Aegyptum. Biennium est enim qin terra esse: et adhuc quinque anni restant, quibus nec arari poterit, nec meti. Praemisitque me Deus ut reservemini super terram, et escas ad vivendum habere possitis. Non vestro consil
Abbreviated transcription (Latin):
D
uõs remanere nr̃as reliquias
suꝑ terram et enutrire semen
ressquiar ur̃ãꝵ magnũ hoc
mes an forte illd̃ significat se
creto myscerio qd̃ apłs ait. Re¬

Expanded text:
d uos remanere uestrum reliquias super terram et enutrire uestrum reliquiarium magnum? hoc mes. an forte illud significat alto secretoque mysterio quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
securttatis ne hoĩes formi dolosi
tuerent altero diluuio deleci
pluiiar mũdationes sepe cer-¬
nentes hic in celo positus est ut
ab om̃ib uideri possit ⁊ ꝓ qua¬
cũq tribulatione ad eum ao-¬
tollamus ocłos cordis qui habi-¬
tat in celis qr u̾o aitus nõ ẽ nisi
ex radiis solis ⁊ humida nube
iudetur qd̃ ante diluuiũ ño fu¬
issent pliuue poterat aũ ex rore
⁊ fonciũ mũdatione terra fecũ
Arhus duos ht̃ colores dedulũ
⁊ igneũ que duo iudicia expri-¬
mũt. unum aque qd̃ preceriit
aliud ignis qd̃ creditur uenturũ
in fine scli. unde ceruleus color

Expanded text:
securitatis, ne homines formidolosi timerent altero diluvio deleri, pluviarum inundationes saepe cernentes. Hic in coelo positus est, ut ab omnibus videri possit, et pro quacunque tribulatione ad eum attollamus oculos cordis, qui habitat in coelis. Quia vero arcus non est nisi ex radiis solis et humida nube, videtur quod ante diluvium non fuissent pluviae. Poterat autem ex rore et fontium inundatione terra fecundari. Arcus duos habet colores, caeruleum et igneum, qui duo judicia exprimunt: unum aquae quod praeteriit; aliud ignis, quod venturum creditur in fine saeculi: unde caeruleus color
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ter pect̾m nõ ait mortale s mortuũ qͣmuis mortale qr mori¬
tuum nõ credendũ est ante pec̃m ita fuisse illa corꝑa. sed licet a¬

Expanded text:
propter peccatum; » non ait mortale, sed « mortuum, » quamvis mortale, quia moriturum. Non credendum est ante peccatum ita fuisse illa corpora, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
hostis humani generis uecta d̾i
de cordib hoĩm molitur euelle¬
re ⁊ minas leuigare. ⁊ ad credẽ¬
Inuitat enim ad temꝑalia ut
leuiget qd̾ deus minat᷑ etemna
supplicia. spondens si quidẽ głi¬
am preseritis ute dicit. gusta¬
te ⁊. e. sicut dii qͣi temꝑalem
ꝯcupiscentiam tangitẽ ⁊ ĩ hoc

Expanded text:
Dei de cordibus hominum molitur evellere, et minas leviare, et ad credeninvitat enim ad temporalia, ut levet quod Deus minetur aeterna supplicia. Spondens siquidem gloriam praesentis vitae, dicit: « Gustate, et eritis sicut dii, » et temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
putandũ ẽ qd̃ diabłs serpentẽ
ꝑ quem temptaret elegerit s cũ
aĩał posse ꝑmissus est. Nocendi
enim nolisntas in est cuiqz a se
s podestas a dẽo.

Expanded text:
putandum quod diabolus serpentem per quem tentaret elegerit, sed cum animal posse permissus est. Nocendi enim voluntas inest cuique a se, sed potestas a Deo.
Abbreviated transcription (French):
deposuit ydriam de humero ⁊ dixit
michi e ie u bͣibe et camelis tuis po-¬
tum tribuam. Sibi et adaquauit camelos. Interregaui q

Expanded text:
deposuit hydriam de humero, et dixit  tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogaviq
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ mei abraham. si direxisti uiam
meam in qua nunc ambulo. Etce
sto uixta fontem aque.⁊
uirgo que egredietur ad hauriendã
aqͣm audient me. Da mͥ paululũ
aque ad bibendũ ex ydria tua et
dixerit mͥ et tu bibe ⁊ camelis tuis
hautiam ip̃a est mulier qͣm p̃para¬

Expanded text:
 mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam prae
Abbreviated transcription (Latin):
citus mecum uoluerem apparuit
rebecca ueniens cũ ydria qm por¬
tabat in scapula. descendit qz ad fõ¬
tem et hausit aquam et aio ad eã.
Da mͥ paululũ bibere que festinãs

Expanded text:
citus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans
Abbreviated transcription (Latin):
luti et lateris impo¬
nit grauissimum
uigum seruitutem
scłi terren ⁊ lutulẽ¬
ti oꝑis admixtis pa
pressis nemo sit qui
regnum eius disꝑ¬
dat aut uincat.

Expanded text:
luti et lateris imponit gravissimum jugum, servitutem scilicet terreni et lutulenti operis; admistis palpressis, nemo sit qui regnum ejus disperdat aut vincat.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus qui dixit
in corde suo nõ est de¬
us. qui genti sue .i.
apostatis angelis di¬
cens dicit. ecce ppls

Expanded text:
diabolus, qui dixit in corde suo: Non est Deus; qui genti suae, id est apostatis angelis, dicit: Ecce populus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe crescunt ⁊ mo¬
rientĩb in te uciis
uirtutes angentur
et terra tua te mul¬
tiplicat in bonis o¬
carns uł corporis
ministrantur. pau¬
lum multiplicau̾at
terra qui dicebat per¬
manere autem in
carne magis neces¬
sarium est ꝓpt̾ uos
dum enun manet
in terra .i. in carne
sua multiplicatur
ꝯdendo ecclias adqui¬
rendo ppłm deo ⁊ ab
ierunt usq ad ili¬
ricum euuangłicũ
predicando.

Expanded text:
ae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augentur, et terra et multiplicat in operibus bocium corporis ministrantur. Paulum multiplicaverat terra, qui dicebat: Permanere autem in carne magis necessarium est propter vos. Dum enim manet in terra, id est in carne sua, multiplicatur credendo Ecclesia, acquirendo populum Deo, et ab Hierusalem usque ad Illyricum Evangelium praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
sapi. o.e. sentit dia¬
bolus qr magnus
sit ppłs iscl ⁊ forcior
ip̃o qr sepe congressus
est sepe suꝑatus scit
iacob luccͤatum eẽ
et adiutorio angłi
sarium et inualius¬
se cum deo. alioꝵ qͦ
ꝑtulit tumet neqͣndo
eueniat bellum: et
consenciant aduer
ra sua. uidetur mͥ ex
his que prĩarchis ⁊
indicata fuerant qr
sentit uenturum qͥ
exuat principatus
eius et potestates ⁊
cum fiducia trium¬
phet eos et affligat
in ligno crucis.

Expanded text:
sapienter. Sentit diabolus quia magnus sit populus Israel, et fortior ipso, quia saepe congressus est, saepe superatur. Scit Jacob luctatum esse, et adjutorio angeli sarium, et invaluisse cum Deo. Aliorum qupertulit: timet ne quando eveniat bellum, et consentiant adversra sua. Videtur mihi ex his quae patriarchis et indicata fuerant, quia sentit venturum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat in ligno crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ inde pulmentũ sicut uelle me nosti ⁊ affer ut come¬
dam ⁊ benedicat tibi aĩa mea añ qm̃ moriar. Quod cũ
audisset refecta. ⁊ ille abisset in agrum ut iissionem¬
filio suo iacob audiuui patiem. tu¬
um loquentem cũ esau fr̃e tuo ⁊

Expanded text:
 inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea antequam moriar quod cum audisset Rebecca et ille abisset in agrum ut iussionemfilio suo Iacob audivi patrem tuum loquentem cum Esau fr
Abbreviated transcription (Latin):
est. Miserebor tui misertus ero ⁊ t̾. Quib uerbis ꝓhibuit hoĩem uelut de ꝓpriarũ
uirtutũ meritis głari. ut qui głiatur ĩ dño glorietur. Non enim ait. Miserebor ta-¬
lib ł talib sed cui misericors fuero ut neminem precedentib oꝑib uł meritis mi
sericordiam tante uocationis meruisse demonscret. et enum xp̃c ꝓ impiis mortu-
us. sed utrum hoc idem repetere uoluerit cũ addidit mĩam prestabo cui mĩam pres

Expanded text:
uerbis prohibuit hominem uelut de propriarum uirtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur in domino glorietur. non enim ait: "miserebor talibus uel talibus", sed: cui misericors fuero: ut neminem praecedentibus bonis operibus suis misericordiam tantae uocationis meruisse demonstret. etenim Christus pro impiis mortuus est. Sed utrum hoc idem repetere uoluerit, cum addidit: misericordiam praes
Abbreviated transcription (Latin):
uos. scd̃m hanc enim scĩam qua
que displicent nõ qr ignorat
ea. s qr nõ approbat. sicut ars
xerat deo. dixisti mͥ scio te pre oĩ¬
bus qd̃ illi deus postea qm hoc
ip̃e dixit legitur dixisse ante aũ
nõ legitur ut intelligamus nõ
om̃ia esse scripta que cũ illo d̾s
locutus est. s diligencius requis¬
rendum est ĩ priorib scripture
ꝑtib an uere sit ita.
Cum dixisset moyses ad dñm
mea ⁊ c̾. cum paulo ante dixis¬
set ip̃e ante cedam te.⁊ requiemꝯ
tibi dabo qd̃ moyses sic uidetur
accepisse ante cedam te. tamqͣ
ueneris nobistũ ne me educas
hinc ⁊c̾. Deus aũ neq hoc ei ne¬
gauit dicens et hoc tĩbi uerbũ
qd̃ dixisti faciam. qũo ergo cũ
dixisset ei moyses ostende michi
surus et nõ simł cũ eis futur᷑.

Expanded text:
uos? secundum hanc enim scientiam, quaquae displicent, non quia ignorat ea, sed quia non adprobat — sicut ars xerat deo: dixisti mihi: scio te prae omnibus, quod illi deus, posteaquam hoc ipse deo dixit, legitur dixisse, ante autem non legitur, ut intellegamus non omnia esse scripta quae cum illo deus locutus est? sed diligentius requirendum est in prioribus scripturae partibus, an uere Cum dixisset Moyses ad Dominero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse "antecedam te," tamquueneris nobiscum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum qdixisset ei Moyses, Ostende mihi surus, et non cum eis simul futurus,
Abbreviated transcription (Latin):
ro purissimo cũ trancła ac parietib et cornib. Hecit
ei coronam aureolam ꝑ gyrum et duos anulos aureos
sub corona ꝑ singłã latera ut muttant᷑ in eos uestes et
possit altare portari. Ipos aũ uectes fecit de lignis sechum
et opuit laminis auitis Composuit et oleuin ad scifica
tionis unguentũ et thimiama de aromatib mũdissimis¬
opere pigmentariõ. Necit et altare holcrausti de lignis
is et ĩ usus eius parauit ex ere uasa diu̾sa. lebetes. forcipes.
fiscinulas uncinos et igniũ receptacła. Eraticlam q ens
ĩmodũ retis fecit eneam et subt̾ eam ĩ altaris medio. arulã
fusis .iiii. anulis ꝑ totidẽ receptacli sũmitates ad ĩmittẽdos

Expanded text:
ro purissimo cum craticula, ac parietibus, et cornibus. Fecitque ei coronam aureolam per gyrum, et duos annulos aureos sub corona per singula latera ut mittantur in eos vectes, et possit altare portari. Ipsos quoque vectes fecit de lignis setim, et operuit laminis aureis. Composuit et oleum ad sanctificationis unguentum, et thymiama de aromatibus mundissimisopere pigmentarii. Cap. XXXVIII. Fecit et altare holocausti de lignis inis. Et in usus ejus paravit ex aere vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos et ignium receptacula. Craticulamque ejus in modum retis fecit aeneam, et subter eam in altaris medio arulam, fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates, ad immittendos
Abbreviated transcription (Latin):
fumantur ingerit. addit ignem lignis cũ intellectu uerb̃i
et efficaciam oꝑationis a deo querendam edicit. ardent ligna
bilia redduntur. unde craticła que holocausta gerit tanqͣm
recte fieri precipitur ut ꝑcrebras illuis aꝑturas ignis suppo¬
nius sedulo deprecemur ut ꝑ
singła que inchoamus bona
qͣl ꝑ singula uictunaꝵ eius fru¬
stra sua nos mĩa illustrare ⁊ ĩ
amorem suam accendere dig¬
netur pelagiani .Ni. qui sine

Expanded text:
onfirmentur, ingerit. Addit et ignem lignis, cum intellectum verbi atque efficaciam piae operationis, a Deo quaerendum edocet. Ardentque ligna bilia redduntur. Unde bene craticula, quae holocausta gerat, instar retis fieri praecipitur, quo per crebras illius aperturas ignis supponuis sedule deprecemur, ut per singula quae inchoamus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem suum accendere dignetur. P
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositis lignis ignis arderet
semꝑ ad deuoranda holocau
sta pͥaratus. Erat aũ contra
dum ignem mitti et carbones
uł cineres posset egeri sicut ĩ
pictura cassiodori senatoris
cuius ip̃e in expositione psal¬
moꝵ meminit expressũ iudi¬
nuis in qua ⁊̃ utriq altari
cisse putamus¬

Expanded text:
compositis lignis ardet ignis ad devoranda holocasta paratus. Erat enim contra dum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri, quomodo in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus: in qua etiam utrique altari, cisse putamus
Abbreviated transcription (Latin):
po. In hebreo legitõ¬
egrassus est ysaac
ut loqueretur in
solus orabat ĩ mõ
te ⁊ ysaac qui typ
domini fuit in ora¬
tionem qi uirum¬
et iustum domo e¬
hora uł ante solis
occasum sp̃uales
sito puero cognoscit
intelligit que se mox

Expanded text:
 in Hebraeo legitegressus est Isaac, ut loqueretur in solus orabat in monte, etiam Isaac qui in typo Domini fuit, ad orationem quasi virum justum domo ehora, vel ante solis occasum, spirituales sito puero cognoscit,ntelligit. Quae sese mox
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. Qui ad conspec¬
tum dei desiderat ue¬
nire scĩficet se fide ⁊
conuersatione ⁊ la¬
hodie et cras in pre¬
cius dies insinuat.
die data est lex ĩ ta¬
bulis lapideis scrip¬
ta digito dei hic est
tercius dies tercii m̃
pascha fecerunt .i.
quarto. xp̃o primi

Expanded text:
c. Qui ad conspectum Dei desiderat venire, sanctificet se fide et conversatione, et lahodie et cras, in prae, quam tertius dies insinuat. die data est lex in tabulis lapideis scripta digito Dei, hic est tertius dies tertii menpascha fecerunt, id est quarto decimo primi
Abbreviated transcription (Latin):
sti sed tu descendis in aqͣm et e¬
uadis incolumis ⁊ nouus ascẽ¬
dis peccatoꝵ sordib ablutus
ꝑatus ad cantandũ nouum
canticum egypcii inseq̃ntes
merguntur in abyssum et si
regare uidentur ih̾m ne eos i¬
terum mergat in abyssum.
d̾.oꝵ. alł. si egyptum fugias
.i. ignorancie tenebras si sequa¬
currat aũ mare .i. contͣ dicen¬
cium fluctus ꝑcute ⁊ tu obluc¬
netbo legis ⁊ iugilancia scrip¬
turarũ it tͥ disputando ꝑ adn̾¬
sarios pande ⁊ cedent. unde uic-¬
tori nurantib q ⁊ scupore de¬
fixis qui ante contͣ dicebant le¬
gittimis disputationũ lineis
rectum. fidei iter secabis ⁊ in
tm̃ doctrine uerbo ꝓficiens ut
auditores tui quos inuirga
legis erudisti iam contͣ egyp-¬
cios uelut fluctus maris insur-¬
gant nec solum impugnent
sed suꝑent et extinguit. extin¬
guit enim egypcium qui nõ
agit oꝑa tenebraꝵ. qui nõ car¬
naliterͤ sed sp̃ualiter uiuit qͥ
cogitationes sordidas. uel de cor

Expanded text:
sti. Sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis et novus ascendis peccatorum sordibus ablutus, paratus ad cantandum novum canticum. Aegyptii insequentes merguntur in abyssum, et si rogare videntur Jesum ne eos iterum mergat in abyssum. Aliter, si Aegyptum fugias, id est ignorantiae tenebras, si sequaoccurrat autem mare, id est, contradicentium fluctus, percute et tu oblucverbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi disputando per adversarios pande, et cedent undae victori, mirantibusque et stupore defixis qui ante contradicebant, legitimis disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos tu in verba legis erudisti, jam contra Aegyptios, velut fluctus maris, insurgent, nec solum impugnent, sed et superent et exstinguant. Exstinguit enim Aegyptum, qui non agit opera tenebrarum, qui non carnaliter, sed spiritualiter vivit; qui cogitationes sor
Abbreviated transcription (Latin):
illud assumentes scutũ fidei ut
possitis om̃ia maligni ignita
iacula extinguere hoc ergo modo
possumus ⁊̃ hodie egypcios iu
dere mortuos ⁊ ip̃m pharaonẽ
sitanta fide niuamus ut deus
conterat sathan sub pedibus
sanguine consecratũ sigc̃at ho-¬
stes a tergo consequentes cum-
rege moruntur qr peccata pre¬
terita in bap̃õ delentur ⁊ diabol
suffocatur premunt egypcii usq
ad mare ⁊ peccata usq ad bap̃m¬

Expanded text:
I: Assumentes scutum fidei, ut possitis omnia maligni ignita jacula exstinguere. Hoc ergo modo possumus etiam Aegyptios hodie videre mortuos, et ipsum Pharaonem, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus sanguine consecratum significat; hostes a tergo sequentes cum rege moriuntur, quia peccata praeterita in baptismo delentur, et diabolus suffocatur: premunt Aegyptii usque ad mare, et peccata usque ad bap
Abbreviated transcription (Latin):
dem suꝑfuit ex eis filii autẽ isrł̃ prexerunt ꝑ medium
sicti maris et aque eis erant qͦi pro muro a dextris et a
sinistris. liberauit qz dominus in die illo israhel de ma-¬
nu egypcioꝵ. et uiderunt egypcios mortuos super li-

Expanded text:
edium sicci maris et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris liberavitque Dominus in die illo Israhel de manu Aegyptiorum et viderunt Aegyptios mortuos super li
Abbreviated transcription (Latin):
extendisset moyses manũ super
mare abstulit illd̃ flante uento
uehementi et urenti tota nocte
et uertit in siccum diuisa qz est
aqua et ingressi sunt filii isrł ꝑ
mediũ maris sicci. Erat autem
aqua qͣi murus a dextera eoꝵ et
leua. ꝑseq̃ntes qz egypcii ingres¬
si sunt post eos. omnis equitat
pharaonis currus euis ⁊ equites
ꝑ medium maris. Iamqz adue¬
nerat iugłia matutina ⁊ ecce res¬
pitiens dñs suꝑ castra egypcioꝵ¬

Expanded text:
extendisset Moses manum super mare abstulit illud Dominus flante vento vehementi et urente tota nocte et vertit in siccum divisaque est aqua et ingressi sunt filii Israhel per medium maris sicci erat enim aqua quasi murus a dextra eorum et leva persequentesque Aegyptii ingressi sunt post eos omnis equitatus Pharaonis currus eius et equites per medium maris iamque advenerat vigilia matutina et ecce respiciens Dominus super castra Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
malũ in ilło pec̃co¬
ꝓspexit moyses qd̃
tanta cede credidit¬
expiandũ qui eos
sic diligebat ut ꝓ¬
eis illa uerba deo
funderet.¬

Expanded text:
in illo peccspexerit Moyses, quod tanta caede crediexpiandum, qui eos sic diligebateis illa uerba deo funderet.
Abbreviated transcription (Latin):
pisces ⁊ aues ꝑtinent qr sicut
om̃s pisces non nisi aquis iui¬
uere possunt ita pl̾imne aues
que si in terris aliqͣndo requi¬
escunt. fetusq faciũt nõ tñ
de terra sed de mari uinunt ⁊
uibentius mari qͣm terra utunt̃¬

Expanded text:
pisces et aves, pertinet. Quia sicut omnes pisces nonnisi aquis vivere possunt,ita plurimae aves; quae si in terris aliquando requiescunt, fetusque faciunt, non tamen de terra, sed de mari vivunt, et libentius mari quam terra utunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad ultimũ regem quem noĩa
merantur ab abraham ꝑ ia¬
cob usq ad moysen illic enĩ
inueniunt᷑. fere .xii. hic autẽ
usq ad moysen ferme .uii. fi̾
enim potuit ut ideo plures i¬
bi noĩarentur quia cicius mo¬
riendo. plures alter alteri succes¬
serint sicut contigit. ut aliũ
ordinem sequens matheus ab
abraham usq ad ioseph .xl.
duas generationes numaret.
uieiiii aquas calidas in solitudi¬
ne nuim pasceret asinas sebeon pa-¬
tris sui habuit q filium dysam
et filiam oolibama. Et isti filii
dysan amdã et hesban ⁊ ietram
et caram. hii quoq filii heser
baalam et zebam et acham ha-¬
buit autẽ filios dysan hus ⁊ ha-¬
ram hii ducces horreoꝵ dux rothã.
dux sobal. dux sebeon. dux ana.
dux dyson. dux heser. dux dysan.

Expanded text:
ad ultimum regem, quem potuit merantur ab Abraham per Iacob usque ad Moysen. nam illic inueniuntur fere duodecim, hic autem usque ad Moysen ferme septem. fieri enim potuit, ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. sic etiam contigit, ut alium ordinem sequens Matthaeus ab Abraham usque ad Ioseph quadraginta duas generationes numeraret, invenit aquas calidas in solitudine cum pasceret asinos Sebeon patris sui habuitque filium Disan et filiam Oolibama et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Charan hii quoque filii Eser Balaan et Zevan et Acham habuit autem filios Disan Hus et Aran isti duces Horreorum dux Lothan dux Sobal dux Sebeon dux Ana d
Abbreviated transcription (Latin):
de quo tu egressus es dicit abrabam.
patris mei et de tetra natiuitatis mee
qui locutus est mͥ dicens et uirauit
michi semini tuo dabo fertam hanc
uum toram te et accipies inde sꝰxorem
filio meo. sin autẽ noluecit muli¬
filium tamen meum ne reducas il-¬
luc. Hosuit ergo seruus manũ sub
femore habraam. dni liii ⁊ uirauit
illi suꝑsermone hoc. tulit q .x. ca¬
melos de grege domini sui et abiit

Expanded text:
de quo tu egressus es? Dixit Abraham: me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus est mihi, et juravit, dicens: Semini tuo dabo terram hancuum coram te, et accipies inde uxorem filio meo; sin autem mulifilium tantum meum ne reducas illuc. Posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui, et juravit illi super sermone hoc. Tulitque decem camelos de gregibus domini sui et abiit
Abbreviated transcription (Latin):
ysi et insublime tollat ea q̃¬
scripsit ⁊ intelligenciam eoꝵ
⁊ sic uincat alius uero .i. iu¬
daicus qui nõ eleuat manus¬
moysi a terra nec altum ali¬
quid nec sublime in eo intel¬
ligit ⁊ sic ab aduersariis uin¬
citur.

Expanded text:
ysi, et in sublime tollit ea qscripsit et intelligentiam eorum, ut sic vincat; alius vero, iopulus, non elevat manusMoysi a terra, nec altum aliquid nec sublime in eo intelt sic ab adversariis vincitur.
Abbreviated transcription (Latin):
di huiꝰ rectores tenebraꝵ. si ins
uncere eleua manus .i. acͥtus
conuersatio tua nõ sit irt̾ris.
s in celis. eleua ⁊ tu manus ĩ
celum ad deum. imple manda¬
tum apłi sine intermissione o¬
rate ⁊ tunc fiet qd̃ scriptum ẽ
qr sicut ablingit uitulus in
campis herbam iurentem ita o¬
obliget ppłs hic ppłm qui suꝑ
terram est ubi indicitur qr ppłs
dei nõ tam manu ⁊ armis qͣm
uoce ⁊ lingua pugnabat ⁊ ora¬
cione nuimicos ꝓsternebat. Ele¬
ua ergo actus insta oraciomi ħ¬

Expanded text:
di hujus rectores tenebrarum, si vis di hujus rectores tenebrarum, si vis vincere, eleva manus, id est, actus, conversatio tua non sit in terris, sed in coelis. Eleva et tu manus in coelum ad Deum, imple mandatum Apostoli: Sine intermissione orate ; et tunc fiet quod scriptum est, quia sicut ablingit vitulus in campis herbam virentem, ita ablinget populus hic populum qui super terram est; ubi inducitur quia populus Dei non tam manum et armis quam voce et lingua pugnabat, et oratione inimicos prosternebat. Eleva ergo actus, insta orationi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ in uetticem montis sed in
uerticem coll̃. seruabatur .ii.
er tunc ascendere in uerticem
montis cũ ascensurus erat ih̾c
⁊ cum ip̃o moyses ⁊ helyas et
ibi transformandus in głia.
nũc ergo uelud nõdũ glorifi¬
catus de transformatione ih̾u.
nõ ascendit in uerticem mon¬
tis. sed in uerticem colł̃ ⁊ cum
eleuaret moyses manus suꝑa¬
bat isrł. moyses eleuat man̾us
ñ extendit ih̾c qui totũ mũdũ
exaltatus in cruce ꝯplexus est
dicit. Extendi manus ad ppłm
nõ credentem eleuare manus
hoc est actus leuare ad deum
ut nõ habeat actus deiectos et
humi iacentes. sed deo placitos
⁊ ad celum erectos. Eleuat ergo
manus qui thesaurizat ĩ celo
ubi enim thesaurus ibi ocłos
ibi manus. eleuat manus qui
dicit. Eleuatio manuum .in.
erigite si seruat ppłs legem. ele¬
uat moyses manus ⁊ aduer¬
sarius iuncitur si nõ seruat le¬
gem inualescit amalech. Quia
igitur nobis pugna est aduer¬
sus principes ⁊ potestates ⁊ mũ¬

Expanded text:
non in verticem montis, sed in verticem collis. Servabatur enim ei tunc ascendere in verticem montis cum ascensurus erat Jesus, et cum ipso Moyses et Elias, et ibi transformandus in gloria. Nunc ergo velut nondum glorificatus de transformatione Jesu, non ascendit in verticem montis, sed in verticem collis. Et cum elevaret Moyses manus, superabat Israel. Moyses elevat manus, non extendit; Jesus, qui totum mundum, exaltatus in cruce, complexus est, dicit: Extendi manus ad populum non credentem . Elevare manus, hoc est actus levare ad Deum, ut non habeat actus dejectos et humi jacentes, sed Deo placitos et ad coelum erectos. Elevat ergo manus qui thesaurizat in coelo. Ubi enim thesaurus, ibi oculus, ibi manus. Elevat manus qui dicit: Elevatio manuum mearuerigite. Si servat populus legem, elevat Moyses manus, et adversarius vincitur. Si non servat legem, invalescit Amalec. Quia igitur nobis pugna est adversus principes et potestates mun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ losepb princeps esypti atqꝵ ad illiis nutum. ftumen.
sui et cognouissent eos qͣsi ad alienos duruis loq̃batur
interrogans eos unde uenistis. Qui respondaũt de terra
chanaan ut emamus uitui necessana ⁊ famen fraties
iple ceꝗ nosten uo est cognitus ab eis.Recordatus q sõp¬
iuoꝵ que aliquando iuserat ait. Exploratores estis ut
uideatis infurmiora terre uenistis qui dixerunt. Non ẽ
ita dñe sed seri tui uenerũt ut emerent cibos. omnes
fili unuis uiri sumus pacifice uenimus. Nec quicq̃m
famuli tui machinant᷑ mali. quib illedit aliter
est. Immunita terte huius ꝯsiderare uenistis ad illi.
suꝑ hoc est ait qd̾ locutus sum exploratores estis. Iã
nuns eqimentũ ur̃ capiam ꝑ salutem pharaonis ño

Expanded text:
rae Aegypti, atque ad illius nutum frumenta sui, et cognovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans eos, Unde venistis? Qui responderunt: De terra Chanipse cognoscens, non est cognitus ab eis. Recordatusque somniorum, quae aliquando viderat, ait ad eos: Exploratores estis: ut videatis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui venerunt ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quicquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita terrae hujus considerare venistis. Et illi: super. Hoc est, ait, quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimentum vestri capiam: per salutem Pharaonis no
Abbreviated transcription (Latin):
res .i. iudei sub de ca-¬
ligo ꝯstituti quos
ipse cognostens nõ e
agnitus ab eis. Ceg¬
noscuntur hebrei a
cunt eũ dederunt ei
pecuniam. s ioseph

Expanded text:
est Judaei, sub decalogo constituti; quos ipse cognoscens, non est agnitus ab eis; cognoscuntur Hebraei a cunt eum; dederunt illi pecuniam; sed Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
didissent defecerat egyptus.
ꝑierat mundus. Ioseph urter¬
pretatur augm̃tatio siue am¬
pliatio s in illo ioseph amplia
dei uerbum. In oẽm enĩ terrã¬
exiuit sonus eoꝵ.¬

Expanded text:
dissent, defecerat Aegyptus; perierat mundus. Joseph etiam interpretatur augmentatio, sive ampliatio; sed in illo Joseph ampliatDei verbum. In omnem enim terrexivit sonus e
Abbreviated transcription (Latin):
collig̾atur in repositione
qͣntum sufficiat ⁊̃ sabbato¬
sexta dies hec uita in qua ñt
sumus. In sex died fecio d̾s
hunc mundũ. In hac ergo die tm̃ reponere debemus qͣntum
sufficiat in futuro. si quid enĩ hic boni oꝑis adquiras. si quid
iusticie niscdĩe ⁊ pietatis recondas. hoc tibi ĩ futuro erit cib
Qui enĩ ad quirit hic decem talenta. ibi accipiet decem ciui-¬
tates. ⁊ que semmnauit homo ħ ⁊ metet duuites huiꝰ scłi ea re-¬
condunt que ĩ hoc scło. ĩmo cum hoc seculo corrumpuntur
bona aũ recondita ꝑmanent usq ĩ crastinũ scriptũ esd aũ.
infideles fuerunt setuanerunt de manna ⁊ ebullierunt ex eo
uermes et ꝯputrunt qd̃ aũ ꝓ die sabb̃i reponebatur ꝑmansi

Expanded text:
colligatur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbatoSexta dies, haec vita in qua nunc sumus, unde in sex diebus fecit Deus hunc mundum; in hac ergo die tantum reponere debemus, quantum sufficiat in futuro. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recommendas, hoc tibi in futuro erit cibus. Qui enim acquirit hic decem talenta , ibi accipiet decem civitates, et quae seminaverit homo, haec et metet . Divites hujus saeculi ea recondunt quae in hoc saeculo, imo cum hoc saeculo corrumpuntur: bona autem recondita permanent usque in crastinum. Scriptum est autem. Qui infideles fuerunt, servaverunt de manna, et ebullierunt ex eo vermes et computruit; quod autem pro die sabbati reponebatur, permansi
Abbreviated transcription (Latin):
se legitur. s qũo potuit diues
ẽẽ ualde sed ĩ hebraica ueritate
habetir graiuis ueheñiter egyp-¬
ti enim pondere grauabantur
⁊ licet udeantur esse duicie au¬
ri ⁊ argenti si autẽ egypcie sũt
scõ uiro graues sunt. Nlet ut in
.lxx. legiturabiit uñ uenerat in
desertum usq bechel sed scd̃m he¬
breum ab ut in itinere suo ꝑ au¬
strum usd bethel de egypto enĩ
ꝓfectus est nõ ut desertum pet̾et
qd̃ in egypto reliquerat s ut per
austrum qui aquiloni cͣcrius est
ueniret ad domum dei ubi erat
tabernacłm eius int̾ bechel ⁊ hay.
Est aũ bechel cuutula ĩ duo de¬
cumo lapide ab helya ad dexterã
euntib neapolun que prins lu
za .i. amigdalus uocabatur in
tribu beniamm hay uero in tri¬
bu uda seꝑatam sacerdotib be¬
thel domus dei. hay. ocl̾. ł fons
bñ ergo tabernacłm inter bechel
⁊ hay. figens altare domino edi-¬
ficauit q sci am̃di principe ⁊ se-¬
culi uoluptatib recedentes ablu¬

Expanded text:
se legitur, sed quomodo potuit dives esse valde? Sed in Hebraica veritate habetur gravis vehementer: Aegypti enim pondere gravabatur. Et licet videantur esse divitiae auri et argenti, si autem Aegyptiae sunt, sancto viro graves sunt; nec, ut in LXX legitur, « Abiit unde venerat in desertum usque Bethel, » sed, secundum Hebraeum, « Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. » De Aegypto enim profectus est, non ut desertum peteret, quod in Aegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi erat tabernaculum ejus inter Bethel et Hai.Est autem Bethel civitatula in duodecimo lapide ab Helia ad dexteram euntibus Neapolim: quae prius Luza, id est Amygdalus, vocabatur, in tribu Benjamin: Hai vero in tribu Juda separata sacerdotibus; Bethel, domus Dei; Hai, oculus vel fons: bene ergo tabernaculum inter Bethel et Hai figens, altare Domino aedificavit, quia sancti a mundi principe et saeculi voluptatibus recedentes, ablu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nichil concordie ⁊ caritati
ł suustram aduersitatis in pace ⁊
dilectione ꝑseuetemus. Rixa ind̾
pastores loth ⁊ pastores abrahe ⁊¬
ꝯtrouersiam sigc̃at. inter pasto¬
res catholicos ⁊ subuersores he¬
reticos. unde ⁊ loth heresi archas
sigc̃at. qui declinans interp̃r et
cura iordanem .i. descensum re¬
gionem sibi elegit pastores eius
herentos et scismaticos qͥ pul¬
chra ⁊ de cliua petiio net ĩ mõ¬
te cũ moyse ascendũt ad dñm

Expanded text:
et charitati vel sinistram adversitatis, in pace et dilectione perseveremus. Rixa inter pastores Lot et pastores Abrae controversiam significat inter pastores catholicos et subversores haereticos. Unde et Lot haeresiarchas significat, qui declinans interpretatur; et circa Jordanem, id est descensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem cum Mose ascendunt ad D
Abbreviated transcription (Latin):
scrutatur corda scit quid deside¬
ret sp̃c. sic ergo postulante sp̃u
scõ ꝑ silencium clamor scõꝵ.
auditur. Iubetur moyses uir¬
ga ꝑcutele mare. ut ingrediẽ¬
te põpulo dei cedat ⁊ aque que
timebantur dextera leuaq mu¬
rus effecte nõ solum ꝑniciem
nesciant s ⁊̃ munumen exibe-¬
ant soliditatem recipit liquor
⁊ solum maris arescit in pulue¬
rem bonitatem creatoris intel¬
lige. si uoluntati eius obtem¬
peres si legem eius sequaris e¬
lementa tibi contra naturam
seriure compellit audiui a ma-¬
iorib traditum qd̃ singulis
quarum facte sunt ⁊ ppria u¬
nicuiq uia. Idq ostenditur
ex eo qd dicitur. qui diuisit¬
min minor in stupore prinçi
unicuiq tribui numerari ui¬
detur ingressus apls baptizat
in moyse consũmatum dicit
in nube ⁊ in mari. ut ⁊ tu qͥ
baptizaris in xp̃o inaqua ⁊¬

Expanded text:
scrutatur corda, scit quid desideret spiritus. Sic ergo postulante Spiritu sancto per silentium clamor sanctorum auditur. Jubetur Moses virga percutere mare, ut ingredienti populo Dei cedat, et aquae quae timebantur, dextra laevaque murus effectae, non solum perniciem nesciant, sed etiam munimen exhibeant. Soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem: bonitatem Creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes, si legem ejus sequaris, elementa tibi contra naturam servire compellit. Audivi a majoribus traditum quod singulis siones factae sunt, et propria unicuique via. Idque ostenditur ex eo quod dicitur psmin minor in stupore. Principunicuique tribui enumerari videtur ingressus. Apostolus baptismum in Mose consummatum dicit in nube et in mari, ut qui baptizaris in Christo, in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ut nilla sit qõ. nec
de eterno tempore
qd̃ hic posuit. qr ed¬
si uidebunt se ut̾q
aures dei no faciũt
uerba nr̃a sed deside¬
ria eternam enim
uitam si ore petinꝰ
nec corde desideramꝰ
clamantes tacemus
⁊ moyses a screpitu
auditur ⁊ d̾r ei qͥd
clamas ad me in
desiderio enim cla-¬
mor secretus ad hu¬
plet.

Expanded text:
ut nulla sit quaestio nec de aeterno tempore quod hic posuit, quia etsi videbunt se utriquaures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam enim vitam si ore petimus, nec corde desideramus, clamantes tacemus. Moyses a strepitu auditur, et dicitur ei: Quid clamas ad me? In desiderio enim clamor secretus non peplet.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam et extende
manum tuam suꝑ
mare et duude illd̾
ut gradiantur fi¬
lii isrł in medio
mari ꝑsiccum. Ego aũ indurabo
cor egypcioꝵ ut ꝑseqͣntur uos ⁊¬

Expanded text:
tuam, et extende manum tuam super mare, et divide illud, ut gradiantur fl in medio mari per siccum. Ego autem indurabo cor Aegyptiorum, ut persequantur vos
Abbreviated transcription (Latin):
sus q ad eos loth post tergum ad laudens hostium ait. No¬
lite queso fr̃es mei nolite malũ hoc facere habeo duas fili-

Expanded text:
sus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo duas fili
Abbreviated transcription (Latin):
sit quem .ui. die fc̃m
legius an tc̃: cũ fecit om̃ia simł ño ꝑ mo-¬
cessu temꝑis ⁊̃ hoc modo fieret quo ĩ hac ꝑspi¬
tua forma uitam gerit. sicut fenum fc̃m añ¬
qͣm exoriretur añcedente temꝑe ⁊ fontis urri-¬
gatione exortum est ut suꝑ terram esset.¬

Expanded text:
uem sexta die factum legimus. An tunc cum fecit omnia simcessu temporis etiam hoc modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super terram esset.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Incipit ꝓuesta mens
.uͭ. diẽ in actionib turbulẽ¬
tis scłi. tanqͣm inaquis ma¬
ris oꝑari pp̃ utilitatem frat̾¬
ne societatis ⁊ de corporalib
agnicionib q̃ ad mare .i. ad
hanc uitam ꝑtinent ꝓdu

Expanded text:
rna. Incipit provecta mens quinto die in actionibus turbulenti saeculi, tanquam in aquis maris operari, propter utilitatem fraternae societatis, et de corporalibus agnitionibus quae ad mare, id est hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
lilia fieri singłos ex duabus
decimis qui sabbato suꝑ men-¬
sam sex huic. ⁊ sex indẽ pone¬
bantur suꝑ queniq patena
aurea cum pugillo thuris et
panes u̾o sacerdotes comedebãt
calidos cum thure reponẽtes.

Expanded text:
ila fieri, singulos ex duabus decimis, qui Sabbato super mensam sex hinc et sex inde ponebantur: super quemque patena aurea cum pugillo thuris, etpanes vero sacerdotes comedebant calidos cum thure reponentes.
Abbreviated transcription (Latin):
est. sydereum celum qd̃ de aquis
fc̃m esse potest credi. Eristallinus
enim lapis cuius magna est fip¬
mitas magna ꝑspicutas. de aqͥs
celum possint ꝯsistere cuius figũ¬
ẽẽ meminerit qui ligat aquas in
nubib suis qui enim infra celum
ligat aquas ad tempus uaporib
nubium retertas potest suꝑ qͣm
rali tenuitate sed glaciali solidi¬
tate aquas suspendere qui eciam¬
ipse qui condidit.

Expanded text:
est, sidereum coelum, quod de aquis factum esse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firmitas et perspicuitas, de aquis coelum possint consistere, esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, potest etiam super rali tenuitate, sed glaciali soliditate aquas suspendere, ne laban qui condid
Abbreviated transcription (Latin):
liit nisi qd prosit saluti.
Queritur ⁊̃ si scet an moueatur celum. si mouet᷑
eo fixa qũo citũcunt s firmam̃tum nõ ꝓpt̾
stationem s ꝓpter fumitatẽ aut terminũ
aquarum intransgressibilem dicit potest. si
autẽ stat nichil impedit moueri ⁊ circuire sy¬

Expanded text:
luit, nisi quod prosit saluti. Quaeritur etiam si stet an moveatur coelum? Si moveatur, eo fixa circumeunt? Sed firmamentum non propter stationem, sed propter firmitatem, aut terminum aquarum intransgressibilem dici potest. Si autem stat, nihil impedit moveri et circumire s
Abbreviated transcription (Latin):
Hii ppłi ante filios ysaac com¬
putantur qui cũ sint de semi¬
ne abrahe nõ tñ computant᷑ ĩ
semine qr pruis est qd̃ aĩale est
deinde qd̃ spiritale. Unde post ꝯ¬
putationem carnaliũ ponitur
genealogia ysaas de quo fc̃ã ꝓ
missio ⁊ electoꝵ ꝓpaganda suc-¬
cessio.

Expanded text:
Hi populi ante filios Isaac computantur, qui cum sint de semine Abrahae, non tamen computantur in semine, quia prius est quod animae est, deinde quod spirituale. Unde post computationem carnalium, ponitur genealogia Isaac, de quo facta est promissio, et electorum propaganda successio.
Abbreviated transcription (Latin):
noe mebriatus est
qr forte nesciebat
uino posse mebria¬
ri nec enim ante di¬
luuiũ leguntur ho¬
atus dum passus nudatus. dñ
nudata est mortalitas carius
uides scandalũ gentib stulticia
ip̃is aũ uocatis indeis ⁊ gretis¬

Expanded text:
Noe inebriatus est, quia forte nesciebat vino posse inebriari. Nec enim ante diluvium leguntur hoatus, dum passus; nudatus, dum nudata est mortalitas carnis. « Judaeis scandalum, gentibus stultitiam, ipsis autem vocatis Judaeis et genti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiem tm̃ litt̾e.
Ideo eius facies ab¬
scõdita erat .i. u̾a¬
et mera cognitio. In¬
gresso illo tab̃nacu¬
lum descendebat co-¬
lumpna nubis et
stabat ad hostium
alia translatio di¬
te ingredi taberna¬
cłm õpponebat se

Expanded text:
superficiem tantum litterae. Ideo ejus facies abscondita erat, id et mera cognitio. Ingresso illo tabernacudescendebat columna nubis, stabat ad ostium. Alia translatio dinti ingredi tabernopponebat se
Abbreviated transcription (Latin):
tamen temptacõnis sue iam
ꝑfectus impleuit ⁊ tu gͦ cum¬
cepis manducare manna panẽ
celestem nerbi d̾i. ⁊ bibere aqͣm¬
de petra cũq ad int̾iora doctri¬
ne sp̃ualis accesseris expecta pug¬
nam et prepara te ad bellum.

Expanded text:
tamen tentationis suae jam perfectus implevit; et tu ergo cumperis manducare manna, panem coelestem verbi Dei, et bibere aqde petra, cumque ad interiora doctripiritualis accesseris, exspecta pugnam, praepara te ad bellum.
Abbreviated transcription (Latin):
dentes aliam legem in membris
suis repugnantem legis m̃tis
sue. Diicias in camelis portãt
quia magnitudo reuelationũ
extollat datus est est eis stimu¬

Expanded text:
dentes aliam legem in membris suis repugnantem legis mentis . Et divitias in camelis portat, quia ne magnitudo revelationum extollat eos, datur eis stimu
Abbreviated transcription (Latin):
formam humilitatis prebens
extertituũ longanimitatis
passionis ⁊ paciencie exempla
monstrauit sicut solent iu¬
uenes excertitati armoꝵ usu
meditari. armoꝵ meditatõ
est passionis frequentatio. qͥ
enum uerbera sputa lanceam
crucem q ꝑtulit passionem
usq ad mortem in se frequẽ¬
tari ꝑmisit passiones arma
dicimus qr ꝑ ip̃as ab aduersa¬
riis liberamur. Unde in ꝑaciẽ¬
suum subtilius agnoscens car¬
nalis uite studia hũilus dese¬

Expanded text:
formam humilitatis praebens, exercitium longanimitatis, passionis, et patientiae exempla monstravit, sicut solent juvenes exercitati armorum usu meditari. Armorum meditatio est passionis frequentatio. Qui enim verbera, sputa, lanceam crucemque pertulit, passionem usque ad mortem in se frequentari permisit. Passiones arma dicimus, quia per ipsas ab adversariis liberamur; unde Luc. Xsuum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius dese
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ille uisiones dei q̃ morta¬
lium prebebantur aspectib et
ex quib fiebat sonus quo mor¬
t̾alis acccingeretur auditus sic
exhibebantur assumpta sicut
deus uolebat sp̃e qm uolebat
ut nõ in eis ip̃a ullo sensu cor¬
poris sentiretur diuina nat᷑a
que inuisibił ubiq tota est
et nullo ꝯtinetur loco. et qr
io moyseᷤ in utroq suum desi¬
derium demonstrabat ĩ dilecti¬
one .s. dei nibi ait. si inueni gͦ¬
çiam ĩ conspectu tuo ostende

Expanded text:
omnes uisiones dei, quae mortalium praebebantur aspectibus et ex quibus fiebat sonus, quo mortalis adtingeretur auditus, sic exhibebantur adsumpta, sicut deus uolebat, specie qua uolebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur diuina natura, quae inuisibilis ubique tota est et nullo continetur loco. et quiideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende