comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi ꝑfrẽm sisinniũ diaconẽ exemplaria ꝑuener. absq subscriptione tua:
futurũ retratũ de itinere.⁊ ep̃m constitutũ ueloci morte subtractum. illum
cuius nom̃ retices maris timuisse discrimina. ⁊nauigationiᷤᷤ mutasse consiliũ.
Que cum ita sint. satis mirari nequeo. quomͦ ipsa epła ⁊ rome ⁊ initalia. hab̾i aple¬
isq dicatur. ⁊ adme solũ non ꝑueneri cui soli missa ẽ. P resertim cum idem fr̃
sisinniꝰ int̾ cet̃os tractatꝰ tuos dixerit eã se non in africã. ñ apud te s in infula
laẽ ⁊ siccũ amico quasi cum alt̾o eẽ loquendũ. Nonnulli familiareᷤᷤ mei ⁊
uasa xp̃i quoꝵ iherosolimis ⁊ insc̃is lociᷤᷤ ꝑmagna copia est. suggerebant ñ
Utde nob̾ cresceres ut multi cognocerent te ꝓuocare. me timere ͭ ĩ scrib̾e i
doctũ. metacere ut imꝑitũ.⁊tandẽ reꝑisse. qͥ garrulitati mex modũ impo¬
neret. Ego aut ut simplicit᷑ fatear dignationi tue pͥmũ hic cuto respondere

Expanded text:
scripsi, per Sisinnium diaconum exemplaria peruenerunt absque subscriptione tua eProfuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quo modo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula io est et sic cum amico quasi cum altero se loquendum. nonnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant nonut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te scribere ut doctum, me tacere ut inperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem, ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥs martirio dignus fuit : Scilicet ut martirio deleret errorẽ:
Ut unã culpã sanguinis sui effusione piugaret. Quanti in toto
orbe martires anteꝗͣ cederentur uariis subiacuere peccatiᷤᷤ: De¬
fendamiis gͦ peccata. qr qua pꝰea martireᷤᷤ. prius peccatore ᷤᷤ fuer̾t.
hec fr̃s amantissimi ad epłam uiam celeri sermone dictaui. iun

Expanded text:
t quomodo,\' inquies; \'martyrio dignus fuit?\' scilicet ut martyrio deleret errorem; t quomodo,\' inquies; \'martyrio dignus fuit?\' scilicet ut martyrio deleret errorem; ut unam culpam sanguinis sui effusione purgaret. quanti in toto orbe martyres, antequam caederentur, uariis subiacuere peccatis! defendamus ergo peccata, quia, qui postea martyres, prius peccatores fuerunt? Haec, fratres amantissi
Abbreviated transcription (Latin):
saliua docere me pot̾it. Nuiꝗͣ credã. q doctꝰ uir primoᷤᷤ ingenii sui
fructus questionib ⁊ infamie dedicau̾it. & ipsum nom̃ apologe¬
tici. ostendit accusationẽ Non enĩ defenditur. nisi ꝗͥ incrimin
ẽ. Nũ ꝓferã. ciu contra dicere uł stulti sit uł imprudentis. Sexti
libri eusebii suꝑ origenis defensione pͥncipiũ usq admille fer¬
me uersus liber iste qui pamphili dr̃ continet. Inreliqͥs scptura
eiusdem oꝑis ꝓfert testimonia. quib nititur approbare origenẽ
fuisse catolicũ. E usebiuis ⁊ pamphdus tantã iit̃ se habuere concor¬
arriaat dogmatis ꝓbet. ⁊ pamphiluꝰ nicene sinodi que fuit p̾ea
defensaret. ex quo ostendit᷑ uł didimi.uł cuiustibet alt̾ius eẽ opus
culũ. Qui sextã libri capite detruncato. adcẽta membra socia¬
rit. S concedamꝰ exsuꝑfluo ut pamphili sit: pampbat sñdũ

Expanded text:
saliua docere me poterit. numquam credam, quod doctus uir primos ingenii sui saliua docere me poterit. numquam credam, quod doctus uir primos ingenii sui fructus quaestionibus et infamiae dedicarit. et ipsum nomen Apologetici ostendit accusationem; non enim defenditur, nisi quod in crimine est. unum proferam, cui contradicere uel stulti sit uel inpudentis. sex librorum Eusebii super Origenis defensione principium usque ad mille ferme uersus liber iste, qui Pamphili dicitur, continet et in reliquis scriptor eiusdem operis profert testimonia, quibus nititur adprobare Origenem fuisse catholicum. Eusebius et Pamphilus tantam inter se habuere concorArriani dogmatis probet et Pamphilus Niccenae k. synodi, quae fuit postea, defensorem? ex quoculum, qui sexti libri 533 capite detruncato, caetera membra sociarit. Sed concedamus, ex superfluo, ut Pam
Abbreviated transcription (Latin):
ad fabianũ romane urb ep̃m. penitentiã agit curtalia scͥpserit.
& causaᷤᷤ temeritatis in ambrosiũ refert. q secreto edita. inpublicum
orro qͥ pamphilũ ꝓferunt laudatorẽ eius. gr̃as illis ago ineo nom¬
ne. qͥ dignũ me putauerũt. quẽ cum martire calumpmarentur.
Si enĩ abinimicis origenis libros eus dicitis esse uiolatos ut
infirmarẽtur. quare michi non liceat dicere.
abinimicis eius ⁊ obtrectatorib compositũ ẽẽ subnomine pam¬
phili uolum̃. q illum testimonio martiris ab infamia uen¬
dicaret : Ecce uoᷤᷤ em̃datis in origenis libris ꝗ̃ ille non scͥp¬
sit. ⁊ miramini siedat aliquis librũ quem ille nonedi¬
dit.: Uos medito oꝑe potestis coargui. ille qui nichil aliud
edidit facilius patet calumpnie. Dateq libet iis pamphili: nuꝗͣ
reꝑietis. hoc unũ ẽ. Unde gͥ sciam. ꝗͥ pamphili sit᷑. Uidelicet stilus ⁊

Expanded text:
ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem eius, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putauerunt, quem cum martyre calumniarentur. si enim ab inimicis Origenis libros eius dicitis esse uiolatos, ut infamaretur, quare mihi non liceat dicere ab amicis eius et sectatoribus conpositum esse sub nomine Pamphili uolumen, quod illum testimonio martyris ab infamia uindicaret? ecce uos emendatis in Origenis libris, quod ille non scripsit, et miramini, si edat aliquis librum, quem ille non edidit? uos in edito opere potestis coargui; ille, qui nihil aliud edidit, facilius patet calumniae. date quodlibet aliud opus Pamphili, nusquam repperietis; hoc unum est. unde igitur sciam, quod Pamphili sit? uidelicet stilus et
Abbreviated transcription (Latin):
cirnẽ. castã. uirginẽ. ieuinantẽ.amo carues non oꝑa. s substan¬
tiã. Amo carnẽ que uidicandã se ẽẽ nouit. amo illã quȩ ꝓxp̃o
hereticis ⁊ maliuolis hominib libioᷤᷤ eius ẽẽiuidlatoᷤ. ꝗ̃ meptum.
sit. hinc ꝓbari potest. Quis prudentior: doctior. cloquentior.
etisebio.⁊ didimorassertorib origeniᷤ niueniri potest F&uoꝵs
alter .ui. uoluminibi nncina noaiac. ita eum ut sensisse se
confirmat. Alt̾ sic eus eraores nitit᷑ exousare. ut tam̃ allius efsi
fateatur: non scriptũ negans. s fensũ sgnibentiᷤ edissemus Alicid
õ siqua abhereticis addita sunt. aliuo siqͥs quasabeiedicta defen¬
dit. Solꝰ scilicet inuentꝰ ẽtorigenes. etũssc upti intoto iebe
parit falsarent᷑. ⁊ gitasi ad nutridats lnr̃aᷤ. omni teritaᷤᷤ uno
die deuoluminib issius nderetur. Sninus uolanis ẽiliben
nũ uniuersaniꝰoꝑa quȩ diuersis ⁊ loc̾s itemporibs edidit
simul corrumpi potuerunt: Ipse origene inrepła qͣ sc cibit

Expanded text:
 castam, uirginem, ieiunantem; amo carnis non opera, sed substantiam; amo carnem, quae iudicandam esse se nouit; amo illam, quae pro Chereticis et maliuolis hominibus libros eius esse uiolatos, quam ineptum sit, hinc probari potest. quis prudentior, doctior, eloquentior Eusebio et m Didymo, adsertoribus Origenis, inueniri potest? quorum alter sex uoluminibus tfjg ajzoloyiag ita eum ut se sensisse confirmat, alter sic eius errores nititur excusare, ut tamen illius esse fateatur, non scriptum negans, sed sensum scripti edisserens. aliud est, si, quae ab hereticis addita sunt, Didymus quasi bene dicta defendit. solus scilicet inuentus est Origenes, cuius scripta in toto orbe pariter falsarentur et quasi ad Mithridatis luminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit
Abbreviated transcription (Latin):
faticr. horarq it o̾ ip̃oor ꝑdm̃ caritatẽ. ut nob̾ uioᷤᷤ tribuatiᷤᷤ aspectꝰ.
i polcasione scõꝵ locoꝵ tanid ditetis nunere. Certe si amsortia disp¬
srentia natiuitatis ⁊ ctucis ac passioniᷤᷤ uidisse uestigia. Opuscłoꝵ¬
meoꝵ quia plurima uolauer dendulo suo. ⁊ temerario editionis
honore uulgata sũt nicħ misi. ne eadẽ forsitan mitterẽ quę habebaᷤᷤ
oꝑiens p̃sentũ tuã. aut totũ dabo cũ affueriᷤᷤ. aut si hoc alique
impedierint difficultateᷤᷤ queã pcepis libens mittam. s cripsi
librũ de illustrib utris ab apłis eisq ad nũm etatẽ imitatꝰ ⁊aniquislũ
grecũq apolloniũ.mpꝰ tatalogñ plurmm oꝵ ierpoq intalce uolumi

Expanded text:
or per domini caritatem, ut nobis uestros tribuatis aspectus et per occasionem sanctorum locorum tanto ditetis munere. certe, si consortia disp recentia natiuitatis et crucis ac passionis uidisse uestigia. Opusculorum-meorum, quia plurima euolauerunt de nidulo suo et temerario editionis honore uulgata sunt, nihil misi, ne eadem forsitan mitterem, quae habebas. opperiens praesentiam tuam aut totum dabo, cum adfueris, aut, si hoc aliquae impedierint difficultates, quaecumque praeceperis, libens mittam. scripsi librum de inlustribus uiris ab apostolis usque ad nostram aetatem imitatus Tranquillum Graecumque Apollonium
Abbreviated transcription (Latin):
ecto sermone dignationiᷤᷤ tuę que mͥ nec opinanti tua beniuo¬
Ulentia tribuit gausus sũ ꝗ testimonio hanesti ⁊ eloquentis uir
s ininemet reuersus satis dolui indignũ tantis laudib atq p̃conio
opprimi me potiꝰ ꝗ̃ leuari. Scis enimꝰ dogina nrm humilitatiᷤᷤ tene¬
re uexillum ⁊ ꝑima gradienteᷤᷤ adsum ma ñ scandere. Quotus gͥ
ego ł quantus sum ut erudite uocis merear testimonui. ut mͥ ab eo
palina eloquentie deferat᷑. qui scribendo dnsertissime det̾ruit
ne scriberẽ. Ueruntam̃ audendii ẽ ⁊ caritaᷤᷤ que ñ querit quę

Expanded text:
ecto sermone dignationis tuae, quem mihi nec opinanti tua beniuolentia tribuit, gauisus quidem sum testimonium honesti et eloquentissimi uiri, sed in memet reuersus satis dolui indignum tantis laudibus atque praeconio opprimi me potius quam leuari. scis enim dogma nostrum humilitatis tenere uexillum et per ima gradientes ad summa nos scandere. quotus igitur ego uel quantus sum, ut eruditae uocis merear testimonium, ut mihi ab eo palma eloquentiae deferatur, qui scribendo disertissime deterruit, ne scriberem? uerumtamen audendum est et caritas, quae non quaerit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dei facere nitatur: Qđ sistatim sod̃m ꝑdiderit. sortiet᷑ it̾cium:
& si ille dorimerit. inquartũ quintũq ꝓcedet. Ut ameretricib differat
omni ritione uidue ꝓudendũ ẽ. ne castitatis pͥmaᷤ excedat limites
uoᷤ si excesserit.⁊ uerecundiã ruꝑit matronalẽ: in omnẽ debacabit᷑ luxuriã
ita ut ꝓpħam mereat᷑ audire dicentẽ: facies meretrice ᷤᷤ facta ẽ tͥ. inpudata
estu. Q iuid gͥ: Damnamꝰ scđa matͥmonia : minime. S pͥma laudamus
Abicimꝰ deeccła digamoᷤᷤ : absit. s monogamo ad continentiã ꝓuocamus.
narcha noȩ. non solũ munda. s unmunda fuer̃ ammalia. habuit ⁊ boues habu
⁊ serpentes. Indomo quoq magna uasa diu̾sa sunt. Alia inhonorẽ: alia in cõ¬
tumeliã. Est ⁊ crat adbibendũ: e imatula a dsecretiora nat᷑e. xã c̃ ĩso m̃te

Expanded text:
iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in se
Abbreviated transcription (Latin):
nanũuolum in hedificationẽ tuã sumere. unũ tantũ q̃ inpatria tua ges¬
tum ẽ refera. ut scias puditinã ⁊̃ batbariᷤᷤ ac feris ⁊ sangumariis gentib
ee uenerabilẽ. Gens teutonũ exultimᷤ oceatii atq germanie ꝓpħa
ltitorib. omne ᷤ galliã inundauit: sepiꝰq cesiᷤ iomaniꝰ exeititib ap̃ aqͦs
sextia mario pugnante suꝑata ẽ. Quoꝵ. ce̾c. matione cumaliis seuir¬
captiuitatiꝰ conanione tradendã ẽẽ didicissent. pͥmũ consulẽ aep̃cate st̃.
ut templo cereriᷤ acueneris inseruitiũ tradent᷑. Qđ cũ non impetrauẽt.
submnouente eas lictore. cesis pariuiliꝰ lib̾is. mane nortue sunt repte.suf¬
focatis laqueo faucib ⁊imutius complexib setenentes q̃ gͥ barbare ca¬
utati ñ potuit  inferre captiuitaᷤᷤ. ħ matrona nobił faciet.⁊ expietur
altũ uirũ que pͥorem aut bonũ ꝑdidit. aut malũ Exꝑta ẽut rursum cõt᷑

Expanded text:
anum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextiacaptivitatis conditione tradendas esse didicissent, primum Consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra
Abbreviated transcription (Latin):
putant᷑ ⁊ miseri. Annon ẽ miferia alieniᷤᷤ dolere uulnerib ⁊ mortuaᷤ carues
clem̃ti secare ferro. ñ horere curantẽ qd horret ipse quipatit᷑. ⁊ iuqũ putari.  Ita

Expanded text:
an non est miseria alienis dolere uulneribus et mortuas carnes clementi secare ferro? non horrere curantem, quod horret ipse, qui patitur, et i
Abbreviated transcription (Latin):
audiat: cum accinctũ gladio suꝑ femur. ⁊ regnare ꝓpt̾ u̾itatẽ
⁊ mansuetudinẽ: ⁊ungi ob dilectam iusticiam ⁊ exosam ini¬
quitatẽ. ⁊ unctũ ẽẽ p̃consortib suis : dequib scͥptũ ẽ. partiq pes
xp̃i facti sumus: si tam̃ pͥncipium substantie usq ad finẽ firmã
retineamꝰ: Miror cur solũ dm̃ dĩ ad calũpniã uocet. quasi uniu̾sa
ue dicta sunt diuinitati uerbi ⁊ nõ humilitati hominiᷤᷤ con¬
P articipes aũt. apłoᷤᷤ credentesq significat: quib unctioniᷤᷤ sue
uocabulũ tribuit. ut abuncto uocẽt᷑ uncti. idest xp̃iani.
Mirra iguita ⁊ quasia auestim̃tis eiꝰ ad omib eburneis ex quib¬
lelectauerte filio regũ in onore tuo. In hebraico: mirra ⁊
stacte ⁊ gassia in cunctis uestim̃tis tuis. dedomib eburneis:
quib letificauerunt te filie regũ in honore tuo. Prefatio
ipsa te docuit: id cito me hunc psalmũ explanare uolius¬

Expanded text:
audiat, cum accinctum gladio super femor et regnare propter ueritatem et mansuetudinem et ungueri ob dilectam iustitiam et exosam iniquitatem et unctum esse. prae consortibus suis, de quibus scriptum est: participes Christi facti sumus, si tamen principium substantiae usque ad finem firmum retineamus, miror, cur solum deum dei ad calumniam uocet, quasi uniuersa, quae dicta sunt, diuinitati uerbi et non humilitati hominis con\'participes\' autem apostolos credentesque significat; quibus unctionis suae uocabulum tribuit, ut ab uncto uocentur uncti, id est Christiani. Murra et gutta et cassia a uestimentis tuis, a domibuseburneis, exquibusdelectauerunttefiliae regum in honore tuo. in Hebraico: smyrna et stacte et cassia in cunctis uestimentistuisdedomibuseburneis, quibus laetificauerunt te filiae regum in honore tuo. praefatio ipsa te docuit idcirco me hunc psalmum explanare uoluis
Abbreviated transcription (Latin):
excusso uigo libiꝰ agere. adire balneaᷤ. uolitare ꝑ plateaᷤᷤ. nultꝰ circũferre meretri¬
cio. saccũ indueret. ut errorẽ publice fateret᷑. ⁊ tota urbe spectante romana. ant̃
diẽ paschȩ ĩ basilica qͦndã lat̾ani ꝗ cesariano truncatꝰ ẽ gladio staret ĩ ordine
manꝰ. sordida colla submittẽt Quę peccata fietꝰ iste ñ purget.Quas inue¬
tãtaᷤᷤ maculaᷤᷤ ħ lam̃ta ñ abluaa.Petrꝰ trinã negationẽ. trina ẽfessione deleuit.
iron sacrilegiũ ⁊ c̾flatũ ex auro uituli cap̃. fr̃nę correxere p̃ces. Daũ sci ⁊ ian¬
suetissimi uiri homicidiũ parit̃ ⁊ adult̾iũ.uͭii. dier̃ eiñdaũ fames. Iacebat in t̾ra
uolutabat᷑ ĩ cinere. ⁊ oblitꝰ regie potestatiᷤᷤ lum̃ querebat ĩ tenebriᷤᷤ illũq tarlũ
ispiciens ꝗͦ offendat. lacrimabili noce dicehat. Tibi soli peceaui ⁊ malũ corã te feci.
Et redde mͥ letieiã salutariᷤᷤtui. ⁊ spu pͥncipali c̃firma me. Atq ita factũ ẽ. ut

Expanded text:
excusso agere se liberius, adire balneas, uolitare per plateas, uultus circumferre meretricios, saccum indueret, errorem publice fateretur et tota urbe spectante Romana ante diem paschae in basilica quondam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordinemanus, sordida colla submitteret? quae peccata fletus iste non purget? quas inueteratas maculas haec lamenta non abluant? Petrus trinam negationem trina confessione deleuit. Aaron sacrilegium et conflatum ex auro uituli caput fraternae correxere preces. Dauid, sancti et mansuetissimi uiri, homicidium pariter et adulterium septem dierum emendauit fames. iacebat in terra, uolutabatur in cinere et oblitus regiae potestatis lumen quaerebat in tenebris illumque tantum respiciens, quem offenderat, lacrimabili uoce dicebat: tibi soli peccaui et malum coram te feci et: redde mihi laetitiam salutaris tui et spiritu principali confirma me. atqueitafactumest, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
se uoluminiᷤᷤ induta uestib ꝑ midi huiꝰ solitudinẽ gaudeat se ad t̾rã reꝓmissioniᷤᷤ
ciis. orienᷤᷤ totꝰ intremuit. ab ultina meotide. Int gladii thanaun ⁊ masagetar̃
manes ppłoᷤᷤ. uͥ caucasi rupib feraᷤᷤ gentes alexandr claustra coibea. erupisse hu¬
nors exramina. q̃ ꝑnicib eqͥs huc illucq uolitadia. cedib parit ac t̾rorib cunc¬
ta ẽplerent. Aberat tẽ romanꝰ exercitꝰ. ⁊ belł eiuilib in italia tenebat᷑. Hanc
uã. ⁊ ab egyptiis atq ethiopib annuũ eregisse uectigal. Abigat iħo ab urbe
romana tales ultra bestiaᷤ. Inspłrati ubiq ad eran. ⁊ fama celeritate uincełes.
ñ religioni. ñ dignitatib. ñ etati. ñ uagienti misereban ĩfanciȩ. mori cogelan

Expanded text:
se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis tiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc uum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aeta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃salmoᷤᷤq currebat. qͦstiones ꝓponenᷤ. ⁊ solutaᷤᷤ reponenᷤ in scriniolo pectoriᷤᷤ sui. Nec
ut nulluᷤ ꝓpe modũ ꝓpħar̾ tã aꝑte d eo uaticinatꝰ sit. respondi ut potui. ⁊ uisus su¬
iTragatioĩ eiꝰ satifacẽ. Uoluenᷤᷤ gͦ librũ. ꝑueni ad eũ locũ. tͥ cathalogꝰ deseribit᷑ oĩũ
mansionii. ꝑ qͣs d̃ egẏpto egredienᷤᷤ ppłs ꝑuenit usq ad fluenta iordaniᷤ. Cũq causas
i rationes quereret singular. ĩ qͥbda hesitaui.ĩ aliᷤᷤ in offenso eucurri pede. ĩ plerisq¬
ignoranliã c̾fessus sũ. Te uͦ magᷤᷤ cep̃ urgere.⁊ qͣsi ñ mͥ liceret nescire qͥ nescio.
expostulare. ac se indignã tanłis mistñis dice. Qͥd plura. extorsit mͥ negandi ue¬
recundiã. ut ꝓpͥũ ei opꝰ huiꝰ cemodi disputatiunculȩ pollicerer. q usq inp̾senᷤᷤ tẽ
ut iic intelligo diũ uoludate dilatũ : reddet᷑ memoriȩ illiꝰ. ut sac̃dotalib pͥoriᷤᷤ ad

Expanded text:
Psalmosque currebat: quaestiones et proponens, et solutas recondens in scriniolo pectoris sui. Nec ut nullus propemodum Prophetarum tam aperte de eo vaticinatus sit; respondi ut potui, et visus ad eum locum, ubi catalogus describitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus peruenit usque ad fluenta Iordanis. cumque causas et rationes quaereret singularum, in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso cucurri pede, in plerisqignorantiam confessus sum. Tunc vero magis coepit urguere et, quasi mihi non liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. Quid plura? Extorsit mihi negandi verecundia, ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae pollicerer, quod usque in presens tempus, ut nunc intellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad
Abbreviated transcription (Latin):
scrib̾& p̃lia. ⁊ ꝑ tatse nobilitatiᷤᷤ gradus. fabiolã uenisse iactaret. ut qͥ ĩ uirga ñ
pot̃at. in radicib demorstraret. Ego diũsorii behleemitici ⁊ p̃sepiᷤᷤ diũci amator.
ĩ qͦ uirgo puerꝑa dm̃ fudit infaidẽ. ancillã &ͥ ñ đ nobilitate uet̃ĩs historiȩ. s ȩccłẽ¬
humilitate ꝓducã. Et qr statĩ ĩ pͥncipio qͣsi scopulus qͥdã ⁊ ꝓcella mͥ obrrectatoꝵ
eiꝰ opponit᷑ qͣ scđdm sortita matrimoniũ pͥuᷤᷤ reliquerit ñ laudabo cũsa.nͥ ab solue¬
ea sustinere posset. Quȩ si uoluero dicere. ꝑdã uirtutẽ feminę.q̃ maltut culpã
subire discidii. ꝗͣ ꝗͣdã corꝑiᷤᷤ sui infamare partẽ. ⁊ macalas eiꝰ detegere. Hoc sol

Expanded text:
ia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uirga non poterat, in radicibus demonstraret. ego, diuersorii Bethlemitici et praesepis dominici amator, in quo uirgo puerpera deum fudit infantem, ancillam humilitate producam. 3. Et quia statim in principio, quasi scopulus quidam, et procella mihi obtrectatorum ejus opponitur, quod secundum sortita matrimonium, prius reliquerit, non laudabo conveea sustinere posset. quae si uoluero dicere, perdam uirtutem feminae, quae maluit culpam subire discidii quam quandam corporis sui infamare partem et maculas eius detegere. hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
riᷤᷤ suiᷤᷤ ipsa portaũ. qͦtieus laũ purulentã uulnerũ saniẽ.ꝙͣ. aliꝰ aspic̃e ñ ualebat. Prebelit
ciboᷤ ꝓpͥa manu. ⁊ spiranᷤᷤ cadauer sorbiciuncuł irrigabat Scio multoᷤᷤ diuites ⁊ religio¬
in becillitati stomachi ueniã tͥbuo. sic ꝑpetẽ m̃tiᷤᷤ ardorẽ ĩ celũ laudib fero. Magna fi¬
de ᷤᷤ ista ctẽpint Scit qͥd in lararo dities purpuratꝰ aliqͣndo ñ fecerit quali suꝑba meis
retͥbutione dãpnata sit. Ille quẽ despieimꝰ. quẽ uide ñ possumꝰ. ad cuiꝰ intuitũ nob̾
uomitus erũpit. nr̃i simił ẽ. d eod nob̾cũ formatꝰ ẽ luto. Hisd ẽpactꝰ elem̃tiᷤᷤ qͥcqͥd pati¬

Expanded text:
s lauit purulentam uulnerum saniem, quam alius aspicere non audebat? praebebat cibos propria manu et spirans cadauer sorbitiunculis inrigabat. scio multos diuites et religioinbecillitati stomachi ueniam tribuo, sic perfectae mentis ardorem in caelum laudibus fero. magna fides ista contemnit; scit, quid in Lazaro diues purpuratus aliquando non fecerit, quali superba mens retributione damnata sit. ille, quem despicimus, quem uidere non possumus, ad cuius intuitum uomitus nobis erumpit, nostri similis est, de eod
Abbreviated transcription (Latin):
õĩr̃. Noy cokoaloi instituit. ĩ qͦ egrotailes colligeret d platei̾. ⁊ c̃sũpta languorib
atq inedia miseroꝵ mĩbra foueret Describũ nc̃ ego diũsaᷤᷤ hõir̃ calamitates. truncaᷤ
nares. esftossoᷤ oculo̾. semiustoᷤ pedes. lorpa manꝰ tum̃tes aluioᷤ. exile fem᷑. erura turgedia.¬

Expanded text:
omnium voooxdfuov instituit, in quo aegrotantes colligeret de plateis et consumpta languoribus omnium voooxdfuov instituit, in quo aegrotantes colligeret de plateis et consumpta languoribus atque inedia miserorum membra refoueret. describam nunc ego diuersas hominum calamitates, truncas nares, effossos oculos, semiustos pedes, luridas manus, tumentes aluos, exile femur, crura turgentia
Abbreviated transcription (Latin):
at. Nẽ cfusa dñm ĩ tr̃iᷤᷤ. ⁊ ille eã ñ cfundet᷑ ĩ ceł. Aꝑuit cunctiᷤᷤ uulnꝰ suũ. ⁊ decolorẽ
ĩ corpore cicatricẽ. Flenᷤ roma c̃spex̃. dissuta habuit latã. nudũ cap̃. clausũ o. ñ ẽ
ingressa ȩccłam domini. s extra castra cũ maria sorore moysi separata c̃sedit. ut ꝗ̃ sac̃¬
ꝑ ꝗ̃ scdo uiro placuerat. ũb̾abat Odat gemaᷤᷤ. liałeamina uidẽ ñ potãt. ornam̃ta
fugiebat sic dolebat qͣsi adult̾iũ c̃misisset. multiᷤᷤ inpendisᷤᷤ medicamnũ. unũ uulnꝰ san¬
re cupiebat. Dui morati sumꝰ in penitenłia. ĩ q̃ uelut in uadosis lociᷤ resedimꝰ. ut marer
nob̾ ri absq ullo ĩpedim̃to se landũ eiꝰ cãpꝰ aꝑiret. Recepta sub ocuł oĩs ȩccłȩ ꝯmumi
ꝑicła naufragandi. Qͥn pociꝰ omnẽ censũ ꝗͣ hab̾e pot̾at. erat aut̃ aplissimꝰ ⁊ respõ¬
denᷤͤᷤ gnĩ eiꝰ. dilapͥ unt ac uendidit. ⁊ i pecuna c̃gregatũ. usib pauꝑũ p̃paraũ. Et pͥmo

Expanded text:
confusa dominum in terris et ille eam non confundetur in caelo. aperuit cunctis uulnus suum et decolore in corpore cicatricem flens Roma conspexit. dissuta habuit latera, nudum caput, clausum os. non est ingressa ecclesiam domini, sed extra castra cum Maria, sorore Moysi, separata consedit, ut, quam sace secundo uiro placuerat, uerberabat, oderat gemmas, linteamina uidere non poterat, ornamenta fugiebat. sic dolebat, quasi adulterium commisisset et multis inpendiis medicaminum unum uulnus sanare cupiebat. Diu morati sumus in paenitentia, in qua uelut in uadosis locis resedimus, ut maior nobis et absque ullo inpedimento se laudum eius campus aperiret. recepta sub oculis omnis ecclesiae cpericula nauigandi? quin potius omnem censupecunia congregatum usibus pauperum praeparauit. et primo
Abbreviated transcription (Latin):
feminã receili adhuc uulnere c̃solatꝰ sĩ: qairͭ ȩlatiᷤᷤ cutulus uoluit᷑. ex qͦ ad helio¬
doꝵ epm nepotiani scribenᷤᷤ epitaphiũ. qͥcqͥd habere uiriũ potui ĩ illo tẽ dolore
c̃sũpsi. Ante hoc ferme bienniũ pãmachio mõ ꝓ subita dormitione patilinę.
breuẽ epłam dedi: erubescenᷤᷤ ad disertissimũ uirũ pluraloꝗ ⁊ ei sua ingerere. ne
ñ tã c̃solari amicũ uiderer. ꝗͣ stulta iactailia docere ꝑfectũ. Nc̃ mͥ fili oceane uo¬
lecłi ⁊ ultro appetedi debitũ munꝰ ĩponiᷤᷤ. q̃ ꝓ nouitate uirtutũ ueterẽ matheriã nouã
faciat. In ilł eñ ł parenis affectꝰ. łmeror auunculi. ł desidir̃ mariti tẽꝑandũ fuit. ⁊

Expanded text:
feminam, recenti adhuc uulnere consolatus sum. quartae aestatis circulus uoluitur, ex quo ad Heliodorum episcopum Nepotiani scribens epitaphium, quidquid habere uirium potui, in illo tunc dolore consumpsi. ante hoc ferme biennium Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae breuem epistulam dedi erubescens non tam consolari amicum viderer, quam stulta iactantia docere perfectum. Nunc mihi, fili Oceane, volenti et ultro adpetenti debitum munus inponis, quod pro novitate virtutum veterem materiam novam fa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊domũ uida testam̃tũ nou̾ii: Non scđ̾m testam̃tũ qͥ disposui patrib
eoꝵ indie qua apphendi manũ eoꝵ ut educerẽ co det̾ra egipti. Obserua
quid dicat. qͥ non ppło gentiliũ. cũ qͦ ante non fecerat testam̃tũ. s ppł.
ut neq̃ ꝗͣ uiuant inuetustate littere. s unouitate sp̃s. Paulus aũt
suꝑ cuius nomine questio uentilatꝰ. crebraᷤᷤ huiꝰcemodi ponit senten¬
tia ᷤᷤ : ẜ quib breuitatiᷤᷤ studio. pauca subnectã. Ecce ego paułꝰ dico uobi.
ex lege iustificamim. agr̃a excidistiᷤᷤ. & infra. Sispũ duoimini. iã
ñestis sublege. Ex quo apparet. qui sublege ẽ. ñ dispensatiue ut nr̃i
na: ⁊ uistificationes inqͥb ñ uiuãt in eis. Hec dicimꝰ. nõ qͥ legẽ uxta

Expanded text:
ndum testamentum, quod disposui patribus eorum in die, quando adprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti. obserua, quid dicat, quod non populo gentilium, cum quo ante non fecerat testamentum, sed poput nequaquam uiuant in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus. Paulus autem, super cuius nunc nomine quaestio uentilatur, crebras huiusce modi ponit sententias, e quibus breuitatis studio pauca subnectam: ecce ego Paulus dico uobis, in lege iustificamini; a gratia excidistis, et infra: si spiritu ducimini, iam non estis sub lege. ex quo apparet, qui sub lege est non dispensatiue, ut nostri na et iustificationes, in quibus non uiuant in eis. haec
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ex muliere. factũ sublege: ut eos qui sublege erãt redimeret.
adobtionẽ filioꝵ reciꝑꝰmus: ⁊ neqͣꝗͣ subpedagogo.s sub adulto ⁊ dño he
ditiones obseruaret. Qđ sifac̾e uellet. nec mendacit̃ nec incongrue fa
suscipe alique iudeoꝵ. q̃ factꝰ xp̃ianiis natũ sibi filiũ cucũcidat. qui
inmo non feceriᷤ. Scio eiũ eẽ te xp̃ianũ ⁊ rẽ sacrilegã non ẽẽ facturũ
Uelis nolis tuã sentẽtiã rȩꝓbab̾.⁊ tunc scies ope difficilius eẽ confirmar¬
re sua : ꝗͣ aliena rep̃hendere. Ac ne forsitan iͥ ñcredemꝰ. ꝗ dceres: fro¬

Expanded text:
i sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto et domino et herditiones obseruaret, quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue facsuscipe aliquem Iudaeorum, qui factus Christianus natum sibi filium circumcidat, qui immo non feceris — scio enim te Christianum et rem sacrilegam non esse facturum -, uelis nolis tuam sententiam reprobabis et tunc disces opere difficilius esse confirmare sua quam aliena reprehendere. ac ne forsitan tibi non crederemus,
Abbreviated transcription (Latin):
adfictura festinãt. Qđ aũt semꝑ imotł sunt illud significant: qͥ
⁊ philosophi suspicantur currere mundũ suo ordine. incessabilit uł¬
ut rotã in suo ac se torqueri. Unde ⁊ rota in rota ẽ: Idẽ tempꝰ int¬
por& ⁊ ananꝰ insemedipsũ reuoluit᷑ ⁊ ipse in rote heleuant᷑ ad ełm:
⁊ suꝑ crͥstallũ tronꝰ ex saphiro ẽ: ⁊ suꝑtrond̃ similitudo sedentiᷤᷤ cuiꝰ
inferiora ignea sunt: suꝑiora eletͥna. Ut demonstret quȩ inferio¬
ra sunt igne ⁊ purgatione indig̾e : quȩ sursũ inconditioniᷤᷤ sue pu¬
ritate ꝑsistere. & qͣm hic in habitu sacerdotiᷤᷤ auri lamina desuꝑ ẽaita
in exechiele heletrũ inpectore.⁊ inuertice conlocat᷑. Iustum gͦ erat
sic̃ supͣ ex parte diximꝰ. ut pontifex dĩ creatura omniũ tipum por¬
tanꝰ inuestib suis. indicare cuncta indigaie iniscđia dĩ. iconsacrific

Expanded text:
ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri. unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum similitudo sedentis, cuius inferiora ignea sunt, superiora electrina, ut demonstret, quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere, quae sursum, in condicionis suae puritate persistere. et quomodo hic in habitu sacerdotis auri lamina desuper est, ita in Ezechiele electrum in pectore et in uertice conlocatur. iustum ergo erat — sicut supra ex parte diximus —, ut pontifex dei creaturarum omnium typum portans in uestibus suis indicaret cuncta indigere misericordia dei et consacrific
Abbreviated transcription (Latin):
nisi consuetis uocib intellige. Pułcre aũt hoc ipsũ qd inmedio ẽ appo¬
latur iationale. Raciouale eñ cuncta sunt plena. ⁊ t̾re herẽt celestibꝰ:
idẽ manifestatio atq doctrina uł ueritaᷤ. ħ ipsum significat: q̃ mĩꝗͣ
indĩ ratione mendaci u̾sit: s ipsa u̾itaᷤᷤ multiᷤᷤ signiᷤᷤ ⁊ argum̃tis
monstret᷑ hominib nũsq dmortales ueniat. Unde factũ ẽ ut ra¬
sapientiã: ⁊ ipsohabitare atq doctore domicilii sui nob̾ ⁊ fabrice scientiã
demonstrante. Suꝑ om̃ia cit̾ariᷤᷤ. ⁊ uita iacinctina celũ monstrãt:
auri lamina que infronte pontificiᷤᷤeͥ scriptĩiq dĩ nom̃iũ. umuersa
que subt̃ sunt dĩ arbitrio gubnari. I ipsĩ ego puto subaliis nromi¬
nib ⁊incherubin quatuor hiezechielic. figuratũ. figuratũ. que ita sibi
ꝑmixta sunt ⁊ herent: ut in uno inueniãt᷑. ⁊ reliq̃. & q instant̃ ai

Expanded text:
nisi consuetis uocibus intellegere. pulchre autem hoc ipsum, quod in medio est, appenisi consuetis uocibus intellegere. pulchre autem hoc ipsum, quod in medio est, appellatur rationale; ratione enim cuncta sunt plena et terrena haerent caelestibus, id est, manifestatio atque doctrina vel veritas, hoc ipsum significat quod nunquam in dei ratione mendacium sit, sed et ipsa ueritas multis signis et argumentis monstretur hominibus et usque ad mortales ueniat. unde factum est, ut rasapientiam et ipso habitatore atque doctore domicilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt, dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis nominibus et in cherubin quattuor animalibus figuratum, quae ita sibi permixta sunt et haerent, ut in uno inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante
Abbreviated transcription (Latin):
solẽ ⁊ lunã. que desuꝑ rutilant. Sana illã qua sacerdotiᷤᷤ pectus ar¬
tatur. ⁊ linea tunica idẽ quat̾ra constringitur. intp̃tat᷑ oreauũ. Ra¬
tionale in medio positũ trã ediffer̃. que ad instar puncti. licet om̃
inse habeat. tam̃ acunctiᷤ ualat᷑ elem̃tiᷤᷤ. Duodec̃i lapide ᷤᷤ uł zosia¬
cum int̾p̃tatur circulũ. ł duodecĩ menseᷤ: i singłiᷤᷤ uersidiᷤᷤ singła
ad assignãt tempora. ⁊ his anoᷤ deputant menseᷤᷤ. Nec alicui genti¬
iᷤᷤ uideat᷑ expositio. Noneni si celestia ⁊ dĩ dispositia ne idoloꝵ nomi¬
nib infamarunt id cnto dĩ neganda ẽ dĩ ꝓuidentia. quecerta lege
currit ⁊ fertur ⁊gegit omnia. Nã ⁊ in iob anturũ ⁊ orionẽ. ⁊ ma-¬
guroth hocẽ zodia cum circulũ.⁊ ceta astroꝵ nomina legimus non
quo eandẽ apud hebreᷤᷤ uocabula sint.s. quo no non possumꝰ que dicũt᷑

Expanded text:
solem et lunam quae desuper rutilent. Zona illa qua sacerdotis pectus arsolem et lunam quae desuper rutilent. Zona illa qua sacerdotis pectus arctatur, et linea tunica, id est, terra, constringitur, interpretantur oceanum. Rationale in medio positum terram edisserunt, quae ad instar puncti licet omnia in se se habeat, tamen a cunctis vallatur elementis. Duodecim lapides vel zodiacum interpretantur circulum, vel duodecim mena assignant tempora, et his ternos deputant menses. Nec alicui gentilis videatur expositio. Non enim si coelestia et Dei dispositionem idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei neganda est providentia, quae certa lege currit et fertur zuroth, hoc est zodiacum circulum, et cetera astrorum nomina legimus, non quo eadem apud Hebraeos uocabula sint, sed quo nos non possumus, quae dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
mundus iste consistit: ⁊hec helem̃ta sũt omniũ. Unde pͥmũ lineum
uestimtũ ẽ.⁊ trã significãs. Scđ̾m iacinctinĩt aeremi colore demons¬
trans. quia det̾reniᷤ paulatim ad excelsa sustollimur: & ipsa uestis i¬
cinctina acapite usq adtaloᷤ uexiiens. indicat aerẽ deceliꝰ usq ad t̾rã
fusum. Mala aĩntpunica ⁊ tintinabula in inferiorib posita. fulgura
tonitruaq demonstrant. siue t̃rem ⁊ aꝗ̃ ⁊omniũ helem̃toꝵ. int̾se
consonantiã. ⁊ sic sibi uniu̾sa ꝑplexa ut insingłiᷤᷤ omnia reꝑiantuꝵ.
Qđ aut supradicti colorgᷤᷤ auro intexti id significari uolunt. q uitał ca¬
lor. ⁊ diuini sensꝰ ꝓuidentia uniu̾sa penetret. Suꝑhumerale ⁊ duoᷤᷤ
lapides. uł zmaracdinoᷤᷤ. uł onicinoᷤ. quȩ desuꝑ sunt:⁊ utĩq hm̾ũ teg̃t.
luoł mispheria intp̃tantur: quoꝵ aliud suꝑ t̾rã. alud subt̾ra sit: suic

Expanded text:
mundos iste consistat et haec elementa sint omnium. unde primum lineum mundos iste consistat et haec elementa sint omnium. unde primum lineum uestimentum est terram significans, secundum hyacinthinum aerem m colore demonstrans, quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur, et ipsa uestis hyacinthina a capite usque ad talos ueniens indicat aerem de caelis usque ad terram fusum. mala autem Punica et tintinabula in inferioribus posita fulgura tonitruaque demonstrant siue terram et aquam et omnium elementorum inter se consonantiam et sic sibi uniuersa perplexa, ut in singulis omnia repperiantur. quod autem supra dicti colores auro intexti sunt, id significari uolunt, quod uitalis calor et diuini sensus prouidentia uniuersa penetret. superumerale et duos lapides uel zmaragdinos uel onychinos, qui desuper sint et utrumque umerum tegant, duo
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Octaua ẽ lamina aurea.i. siszaabin. Qe seriptũ ẽ nomitũ dĩ.
hebraiciᷤᷤ quatuor litt̾is. ioth. he. uau. he. qapud illoᷤᷤ inesfabile nunc¬
cupat᷑. Hoc suꝑ palleolũ lineũ.⁊ comune õĩũ sacerdotũ inpontifice pl
additur.: ut infronte uita iacinct ina constringat᷑. totãq ponificis
cum sacerdotib que spetialiꝰ pontificis uestimta sint.isitanta difficul¬
taᷤᷤ fuit inuasi ᷤᷤ fictilib. quanta maiestaᷤᷤ erit intesauro qui intrinse
latꝰ : Dicamꝰ igir prius q ab hebreiᷤᷤ accepimꝰ. ⁊ uixta morẽ nr̃m sp̃ali.¬
alis postea intellegentie uela pandamꝰ. Quatuor coloreᷤᷤ aut. nĩrele¬
menta referunt᷑. exquib uniuersa subsistunt. Bissus t̾re deputatur:
qr extra gingnit᷑. Purpura mari: qr exeuis cocleoł. tingint᷑. Iacinet
aeri. ꝓpt̃ coloris similitudinẽ. Coccꝰ. igni aeri. qui hebraice sani appel¬
scribitur: Wiustum eẽ cominemorant. ut pontifex creatore non so

Expanded text:
. Octava est lamina aurea, id est, SIS ZAAB, in qua scriptum est nomen 366 Dei Hebraicis quatuor litteris JOD, HE, VAV, HE, quod apud illos ineffabile nuncupatur. Haec super pileolum lineum et commune omnium Sacerdotum, in Pontifice plus additur, ut in fronte vita hiacynthina constringatur, TOTAMQUE Pontificis cum Sacerdotibus, vel quae specialia Pontificis vestimenta sint: et si tanta difficultas fuit in vasis fictilibus, quanta majestas erit in thesauro, qui intrinsecus latet? Dicamus igitur prius quod ab Hebraeis accepimus: et juxta morem nostrum, spiritualis postea intelligentiae vela pandamus. Quatuor colores et quatuor elementa referuntur, ex quibus universa subsistunt. Byssus terrae deputatur, quia ex terra gignitur. Purpura mari, quia ex ejus cochleolis tingitur. Hiacynthus aeri propter coloris similitudinem, coccus igni et aetheri, qui Hebraice \'sani appels —, et iustum esse commemorant, ut pontifex creatoris non so
Abbreviated transcription (Latin):
dit ame : ⁊ ñ nuntiauit mͥ. Plura sunt ꝗͣ ut exemplis debeamꝰ docere.
scõs uiros ⁊ deo caros. ea tantimͦ scisse que eis ad ño reuelata sũt: ig¬
danielẽ. int̾rogare angłm. ⁊supplicit dep̾cari. ut exponat sibi que sit
illa quę uideant. Uuide ñ mirum ẽ : ⁊ ysahac insuam maxime utilita¬
nocent̃ habitabat domi uellet effere ⁊ suam magis ẽ dĩ facere uolũpͥta¬
tẽ.ẜ go puto duune dispensanonis fuisse. ut ocłis cecaret᷑. Et cum
ipsc aceret uox ꝗđ uox ẽ iacob: mamis aũt manꝰ esau: tam̃ non
intellig̾et minorẽ eẽ filiũ . qͦ benediclionẽ fras p̃reptoꝵ adstit̾at. Qm̃

Expanded text:
 mea antequam moriar. Plura sunt quam ut exemplis debeamus docere sanctos viros et Deo charos ea tantummodo scisse quae eis a Domino revelata sunt; igDanihelum interrogare angelum et suppliciter deprecari, ut exponant sibi, quae sint illa, quae uideat. unde non mirum est et Isaac in suam maxime utilitanocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo puto diuinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur et, cum ipse diceret: uox uox Iacob, manus autem manus Esau, tamen non intellegeret
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans usq ad dđ nescisse describit᷑. heliseus qͦq qui duplici głifi¬
catus ẽ sp̃u. cuiis ossa uitã exanimi cadau̾i reddider̃. cũ sunamitis
adcum ueniss ininontẽ. ⁊ adpedes eiꝰ flebilit̾ corrusset: giexi ꝓhibẽ

Expanded text:
ignorans, usque ad David nescisse describitur. Elisaeus quoque qui duplici glorifiignorans, usque ad David nescisse describitur. Elisaeus quoque qui duplici glorificatus est Spiritu, cujus ossa vitam exanimi cadaveri reddiderunt : cum Sunamitis ad eum venisset in montem, et ad pedes ejus flebiliter corruisset, Giezi prohib
Abbreviated transcription (Latin):
ur ysahac iur iustus ⁊ deo ciruis. non illi cui uoluit. Hysaac.¬
supra. Differo paulisꝑ typos ⁊ ea que amaiorib nr̃is suꝑ hoc loco siñ
int̃p̃tata p̃teo. Nonqͦ opiioni eoꝵ non adquiescã s qͥ tu hoc tantũ quę¬
ras : quare uir uistꝰ aliquio ignorau̾it. ⁊ ꝯt̾ suam fecerit uolũptatem
dqͥ districta responsio ẽ: nullũ hominũ excepto eo qͥ obniam salutem
carne ẽ dignatus adsumere: plenã abiusse scientiã. ⁊certissimã u̾itatem
Deniq paulus ex parte cognoscit. ⁊ exparte ꝓpħat. Et uunc ꝑspedm
uidet inenigiate. Et scđm qͥ oportet orare. nescite nos dicit. qͥa cum
uen̾it qͥ ꝑfactũ ẽ. tunc qd exparte ẽ destruet᷑. Samuel ꝓpħa conum̾atꝰ
moysi mnpsalt̾io ĩsac̾dotib dĩ. adũguẽdũ regẽ missus. cũ maximũ filioꝵi esse
uidiss eliab. ait. Ecce corã dño xp̃s eius.  dix̃ dns ad samuel. Noli r¬

Expanded text:
ur Isaac, uir iustus et deo canis non illi, cui noluit, sur Isaac, uir iustus et deo canis non illi, cui noluit, sdixit? Differo paulisper typos et ea, quae a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem. ad quod districta responsio est nullum hominum excepto eo, qui ob nostram salutem carnem est dignatus adsumere, plenam habuisse scientiam et certissimam ueritatem. denique Paulus ex parte cognoscit et ex parte prophetat et nunc per speculum uidet in aenigmate et, secundum quod oportet orare, nescire nos dicit, quia, cum uenerit, quod perfectum est, tunc, quod ex parte est, destruetur. Samuhel propheta connumeratus Moysi in Psalterio ad unguendum regem missus, cum maximum filiorum Iesse uidisset Heliab, ait: ecce coram domino Christus eius. et dixit dominus ad Samuhel: noli ads
Abbreviated transcription (Latin):
ebieos sic̃ ⁊ ap̃ nos onoma inueniant. &dđ udelicet ł idẽ sermo. ⁊uisdẽ littis
scriptꝰ diu̾sas. ipud eos noces ⁊ intellegentias habeat. Exqͥbꝰ exempli cau¬
s& unũ ponimꝰ. ut qͥ dicimꝰ ꝑspicuũ fiat. Pastores ⁊ amatores eisdẽ littĩ
scribunt᷑. ats. six ted scai. s pastores roim̃. amatores legunt᷑ relim.
Scio molesta ẽ lectori .S dehebreis libris disputantẽ. ñ decet aristotel
aigum̃ta cõqͥrere. nec ex flumine tulliane eloquentie ducendus ẽ
ruilus. nec aures quintiliani floscłis. ⁊ scolari declamatione mulcẽde.
P edestris ⁊ quotidiane similis ⁊ nullã iugubrationẽ redoles oratio neces¬
essaria ẽ que rẽ explicet sensũ edissenit. obscura manifestet. nõq̃ u̾boꝵ
compositione fundescat. Sint alii di serti. laudent᷑ ut uoliit.⁊ inflatiꝰ
buccis spumantia u̾ba trutinẽt: Michi sufficit sic loqͥ ut intelligar.
Et ut descripturis disputans scripturaꝵ imiter simplicitatẽ. De¬

Expanded text:
sa subsellia, quod uidelicet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegentias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\' eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraeis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura manifestet, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter simplicitatem. C
Abbreviated transcription (Latin):
uixisse scribitur. nec tam̃ archam ingressus ẽ cũ noȩ. Et eũ ipse añs locutꝰ sit
adabraã. sciendo scies quia ꝑegͥnũ erit sem̃ tuũ it̾ra non sua. ⁊ ĩseruititem
in exhodo: ⁊ factũ ẽ pꝰ quadringentos ⁊ triginta annos exuit om̃is populꝰ dm̃¬
tenerũ portat inhumis.cũdecẽ ⁊ octo ferme ⁊ apliꝰ repꝑiatur annoꝵ.⁊ ridi¬
culũ sit tã grandẽ uiuenẽ mai̾s sedisse ceruicib Roboã uͦ filiꝰ. salomonis qua-¬
dragesimoͬ pͥmo etatis suȩ anno regni sũpsit exordiũ: ⁊ regnauit iniħrłm on¬

Expanded text:
uixisse scribitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem in Exodo: « Et factum est post quadringentos et triginta annos, exivit omnis pottenerum portat in humeris, cum decem et octo ferme, et amplius reperiatur annorum: et ridiculum sit tam 166 grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam vero filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. Licet ꝓeo qͥ armati nos diximꝰ scđm greci fermonis ambiguitatẽ
instructi siue muniti. ꝓpt̾ supellectilẽ quao yptios spoliauerãt possit
intelligi. Extimamꝰ curiositatẽ ẽẽ finitã. alaiorquerendi ardor exorit᷑.
⁊ insimilitudinẽ ihetemiȩ dissoluor undiq ⁊ ferre ñ possũ: Quare sep¬
tuaginta quint̾ã generationẽ. ⁊ aquila ũ stulerit armatos. Pemolem
dã uocat i ipsos caracteres sollicitꝰ attendẽs septũ reꝑꝑio.Ꝙ musira abũ
ne isrł inaeres mendrarm. Inteliqͣ parte intp̃tatio. non discordat. Om̃iᷤ

Expanded text:
egypti, licet pro eo, quod carmati\' nos diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem et Cinstructi\' siue \'muniti\' propter supellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae dissoluor undique et ferre non possum, quare Septuadam vocat, et ipsos characteres sollicitus attendens, scriptum reperio. VAMUSIM ALU BNE ISRAEL MEAREZ MESRAIM. In reliqua parte interpretationes non
Abbreviated transcription (Latin):
motũ : pꝰuicendiũ ignorantie quo urebar. uoxadine aure lenioris accedet.
dicerẽq inueni que quesuutaia mea.tenebo eũ indimitã. Et n cũ uideat᷑
scͥptura int̾ se eẽ ꝯtraria : utrũq u̾ũ ẽ cũ diu̾sũ sit. ⁊ gresii sunt quarta ga¬
neratione filii isrł detra egypti. Replica genealogiã leui Lui genuit cabath.
C abat. genuit amrã. Amram. genuit aaron. aeron genuit elehadar. ⁊leadar:¬
gnuit finees. Cahat cũ patre suo leui. ingressus ẽ egyptũ. Rursũ eleadar
patre suo aaron egressus ẽ deagypto. Rursus acahat usq adeleadar: con¬
putant᷑ generationes.iiii:Licet quidã uelint ab anitam in ciꝑeꝰ usꝙ ad fi¬

Expanded text:
motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam . Etenim cum inter se Scriptura videatur esse contraria, utrumque verum est, cum diversum sit. Egressi sunt quarta generatione filii Israel de terra Aegypti; replica genealogiam Levi. Levi genuit Caath. Caath genuit Amram. Amram genuit Aaron. Agenuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar conputantur generationes quattuor, licet quidam uelint ab Ambram incipere et usque ad Fi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ uide ordo numet᷑. Iuda genuit fares. Fares. genuit esroma. Esrom.
enuit arã. Aram. genuit aminadab. aminadab. genuit naason xaasoi
genuit salmon. Fares cum patre suo uida: ingressus ẽ egyptum. xaason
princeps tribus uida irdeserto describit᷑. cuiꝰ filius salmon t̾rã reꝓissioniᷤ
introiit. Computa afares usq ad naason. ⁊ inuenies genenitiones qurnq: ta¬
i sinnulli ut intͥhu leui ostendimꝰ.mestom uitiũ faciant. ⁊ ad salmon usq
ꝑueniãt. Puto ꝓblema dissolutũ. Qa sidiplicet ad conpendũi uenia.

Expanded text:
it Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam