comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quali signo conatus fuit. aut quem effectũ hãt uite qͥ nascit᷑.
intptantur. hi sunt qui uulgo mathematici uocantur. Cuiꝰ
suꝑsticionis genꝰ constellationes latini uocant .i. notationes
sydetũ quomodo se ha̾nt cũ qͥsq nascitur. Primũ aũ ioem
stellarũ int̾p̃tes. magi nuncupabantur ficut dehis legr̃ qui m
euangłio xp̃m natũ annuntiauerunt. Postea hoc noĩe soli
celo interp̃cet᷑. Oroscopi dicti sunt q̃ horas natiuitatis hominũ
specularentur. dissimili ⁊ diuerso ficto. Sotilogi sunt. qui sub nõie
religionis ꝑ quasdam quas scõꝵ sortes uocant diuinationis sen¬
tentias ꝓfi̾tentur. aut quarũcumq scripturarum sententie in¬
spectione futurarĩp̃romittunt. Salisatores uocati sunt. quia
dum eis nienbroꝵ quecumq partes salierint. aliquid sibi
exiñ ꝓsperum seu triste significari p̃dicunt. Ex dictis eiꝰdem¬

Expanded text:
quali signo fuerit quali signo fuerit itur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annunciaverunt. Postea hoc nomine soli coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis, per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
q custodiunt. ⁊ qͥd ꝑsingula temꝑa obseruare debeat homo.
gures sunt. qui uolatus auũ ⁊ uoces intendunt. aliaq signa
retũ uel obseruationes inꝓuisas hominibus occurrentes ferunt.
Idem ⁊ auspices. Nam auspicia sunt que it̾ facientes obserua̾t.
Dicta aũt sunt auspicia. quasi auiũ aspicia. ⁊ auguria qͣsi
auiũ guarria hẽ auiũ uoces ⁊ lingue.ltem. Augurium qͣsi
auigerium qͦd aues gerunt. duo sunt aut̃ gnͣa auspicioꝵ unũ
ad oculos. altm ad aures ꝑtinens. Ad ocłos scił uolatus. ad aures
uox auium. Phitonisse aphitͥo apolline dicte. q̃ his auctor fu¬
erit ditunandi. Astrologi dicti sunt. eo qmastris augurantur.
Genethliaci appellati sunt. ꝓpnatalicioꝵ considationes dierũ.
Geneses enim hominũ. ꝑ .xii. signa celi describuntur. syderũq
cursus. nascentiũ mores. actus ⁊ euentus p̃dice̾ conantur .i. qͥs

Expanded text:
sque custodiunt: quo per singula tempora observare debeat homo isque custodiunt: quo per singula tempora observare debeat homo igures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Idem et auspices. Nam et auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia, et auguria quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguae. Jam augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus: ad aures vox avium. Pithonissae a Pithio Appollinae dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter nataliciorum considerationes dierum. Geneses enim hominum per XII signa coeli describuntur, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus praedicare conantur, id est, quis,
Abbreviated transcription (Latin):
natio nuncupatur. Ad qͦs suscitandos cadaui̾s quotiens
nicromantia sit. cruor aque miscetur. ⁊ colore sangii¬
nis facilius ꝓuocant᷑. Idromantui ab aqua dicti. Est eñi¬
dromantia in aquarũ inspeetione umbras demonis eu&are. ⁊
miagines ludificationis eoꝵ uidẽ. ibiq ab eis aliqua audire.Uui
uinationis. iiͣ. eẽ. gn̾a. tr̾am. aquã. aerem. ignem. Hinc geo¬
mantiã. ioromantiã. cromantiã. pyromantiam. dictã autu¬
mant. diuini dicti sunt. quasi deo pleni. diuinitate enĩ ple¬
nos se ẽẽ assimulant. astutia quadam fraudulenta homini¬
bus sutura ꝯiectantant. Duo aũt sunt gnã diuinationis. ars.
⁊ furor. Incantatores uero dicti sunt. qui artẽ uerbis ꝑagunt.
Arioli uocati sunt. quod ꝓꝑ circa aras idoloꝵ. nefarias p̾ces
emittunt. ⁊ funesta sacrificia offerunt. hisq celebritatibus
horarũ inspectores. dies enĩ ⁊ horas in agendis negociis oꝑib¬

Expanded text:
natio nuncupatur: ad quos suscitandos, cadaveri snatio nuncupatur: ad quos suscitandos, cadaveri sNecromantia fit, cruor aquae miscetur, et colore sanguinis facilius provocantur. Hydromantii ab aqua dicti: est enidromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificationis eorum videre, ibique ab eis aliqua audire. Ubi vinationis quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant. Divini dicti sunt, quasi Deo pleni. Divinitati enim plenos se esse assimulant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo autem sunt genera divinationis: ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati sunt propterea quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibu
Abbreviated transcription (Latin):
sumerent. inbestiarũ formas ꝯuerterentur. S ħ omĩa ma¬
gicis p̃strigiis potiꝰ fingebantur. quã rerũ uĩtate com¬
plerentur. Ut gͦ ipsi errores ignorantib manifesti fiant de
eoꝵ ꝓͥetate.atq inuentorib uixta traditionẽ maiorum.
primũ dicere ꝯgruum arbitramur. Magi sunt qui uul¬
go malefici ob facinoꝵ magnitudinem ñcupantur. hi
ꝑmissu dĩ elementa cũcutiunt. turbant mentes hominũ
minꝰ confidentiũ in deo. ac sine ullo ueneni haustu uio
lentia tm̃ carminis int̾imunt. Uñ ⁊ lucanꝰ. Mñs hausti
nulla sanie polluta uenem incantata ꝑit. Demonibus
enĩ accitis. audent uentilare ut quisq suos ꝑimat mał
artib inimicos. hi ĩ sanguine utuntur. ⁊ uictimis sep
contingunt corꝑa mortuoꝵ. Nicromancii sunt. quoꝵ
p̃cationib uidentur resuscitari mortui diuinare. ⁊ ad in¬
terrogata responde. Nicro enĩ gce mortiuis. mantia diui¬

Expanded text:
sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia masumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sinlentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantici sunt, quorum praecantationibus videntur resuscitari mortui: divinare, et ad interrogata respondere, νεκρὸς enim Graece mortuus: μαντεία divi
Abbreviated transcription (Latin):
expetunt. ⁊ morem gentiliũ subsequuntur. uł in
domos huiꝰcemodi homines introducunt exquirendi aliqͥs¬
arte magica. aut expiandi causa. sub regula quinquen¬
nii iaceant. scđm gradus penitentie difinitos. Ex ic̃ Laodi¬
on oportet sacris officiis deditos. uł censi. cp̃.xxxu.¬
clericos. magos. aut incantatores existere. aut facere
filacteria. que animarũ suarũ uincła cõꝓbantur. hos
aut̃ qui talib rebus utunt᷑. ꝓici ab eccłia ussimus ex ic̃.
augures. uł sortilogos. uł eos qui ꝓfitentur artem ma¬
gicam.aut aliquos eoꝵ similia exercentes. ꝯsuluisse
scelus admissi sacrilegii soluat. Aug̾ de ciuitate dĩ. libro
maleficiorũ arces. ut ⁊̃ moysi in illis signis resisterent.
uertentes uirgas in dracones. aquas insanguinem. cũ
fertur ⁊̃ in gentiliũ libris. q quedam maga formosissima
circe. socios ulixis mutauit inbestias. Legitur ⁊ de sacri¬
ficio. quod archades deo suo lieo ĩmolabant. ex quo quicũq

Expanded text:
expetunt et morem gentilium subsequuntur aut in domos suas huiuscemodi homines introducunt inquirendi aliqarte malefica aut expiandi causa, sub regula quinquennii iaceant secundum gradus poenitentiae definitos. » Opoon oportet sacris officiis deditos vel clericos magos aut incantatores exsistere, aut facere phylacteria, quae animarum suarum vincula comprobantur. Eos autem, qui talibus rebus utuntur, projici ab ecclesia jussimus. C.augures vel sortilegos, vel eos qui profitentur artem magicam, aut aliquos eorum similia exercentes, consuluisse scelus admissum sacrilegii solvat. Item: Si maleficiorum artes, ut etiam Mosi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerit in medio tui ꝓpħes. aut qui somnium se uidisse
dicat. ⁊ p̃dixit signum ac portentum. ⁊ ueni̾t quod locutus ẽ.
i dixit tibi. camꝰ ⁊ sequam᷑ deos alienos. ⁊ seruiamꝰ eis. ñ audies

Expanded text:
surrexit in medio tui prophetans, aut qui somnium vidisse surrexit in medio tui prophetans, aut qui somnium vidisse dicat, et praedixerit in signum ac portentum, et venerit quod locutus est, et dixerit t
Abbreviated transcription (Latin):
mentitus ẽ. Uerum pot̃ uidĩ si de sanuieles noĩe taceatur.
quia saul cũ diabolo futurus erat. Ad eũ enĩ tnͣsiigrauit.
quem adorauit. Semꝑ gͦ diabolus sub uelamine latens. ꝓdit
se dũ ea confingit que horreant. ꝑsonis quas fallere nititur.
Si autem quilibet opponit. qui dicit. quomodo eueniunt
illa q̃ illi diuini p̃dicunt futura. aut quomodo possunt egris
p̃bere medelani. aut sanis egritudinem ĩmittere. si aliquid
ꝓprie uirtutis ac potestatis ñ hñt. hoc anobis recipiat respon¬
sum. quod iõ quisq ñ debet eis c̾dere quia aliquando eueniunt
que p̃dicunt. aut sanare uidentur languidos. uel ledere sanos.
quia hoc ꝑmissu dĩ fit. ut ipsi qui hec audnunt uł uident ꝓbent᷑.
⁊ appareat qͣli fide s. int. uel deuotione gͣ dm̃. sicut in deutero¬
nomio lag̃r moyses uerbo dñi popło dĩ p̃cepisse ita dicens. Si

Expanded text:
mentitus est. Verum potest videri, sed de Samuelis nomine taceatur, mentitus est. Verum potest videri, sed de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. Ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens prodit se, dum ea confingit, quae horreant personis, per quas fallere nititur. Si autem quislibet nobis opponit ac dicit; quomodo eveniunt illa, quae illi divini praedicunt futura aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a nobis recipiat responsum quod ideo quisquam non debet eis credere: quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos, vel laedere sanos: quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt, vel vident, prohibentur, et appareat quali fide sint, vel devotione erga Deum. Sicut in Deuteronomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecipisse ita dicens: Si
Abbreviated transcription (Latin):
uã ⁊ falsa sunt. Quio enĩ ait audiens in quo habitu eẽt exci¬
tatus. intellexit inquit hunc eẽ samuel. Quid intellexit re¬
tulit. ⁊ quia bñ ñ intellexit. stͣ scripturam alium ad oraũ
quã dñm. Et putans samuelem adorauit diabolum. ut
fructum fallacie sue hr̃et sathanas. Hoc enĩ nititur ut adoret᷑
quasi deus. Si em̃ uere samuel illi apparuisset. si utiq uir iꝰtus
ꝑmisise̾t se. ad orari. qui p̃dicauerat dñm solũ et̃ adorandum.
Et quomodo homo dĩ qui cũ abraham in refrigerio erat.
dicebat ad uirũ pestilentie dignum ardore gehenne cras me¬
cũ eris: his duobus titulis subtilitatem fallacie sue ꝓuidit
inꝓuidus sathanas. quia ⁊ adorari se ꝑmisit sub habitu ⁊ no¬
mine samuelis ꝯtͣ legem. ⁊ uirum pecc̾is p̃ssũ cũ magna dis¬
tantia peccatoꝵ ⁊ iustoꝵ sit. cũ samuele iustissimo futurũ

Expanded text:
vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excivera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. Quia intellexerit, retulit: et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit improvidus Satanas: quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuelis contra legem: et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele ju
Abbreviated transcription (Latin):
quedam soleant apparere morituris quippe a quib dĩ ꝓte¬
Ctectio amota uidetur. Quantoinagis diabolo quẽ angłi¬
ca magestate sublimem. ꝓpħica oracula fuisse testantur.
de cuĩ magnitudine apłs ait. An ignoraitis attitudinem
sathane: Quid mirũ gͦ si imminentem ꝓpe mort̾ẽ potuit p̃¬
uide. cũ hoc scit uñ fallit. ⁊ se in dĩ potestate uult ad orari:
Nam tanta hebitudine demens effectus ẽ saul. ut ad pbitonis¬
sam ꝯfugeret. depͣuatus enĩ causa peccati ad hec se ꝯtulit q̃
dampnauerat. S siquis ꝑꝑ hystoriam ⁊ ea que u̾bis exp̃sa st̃.
putet ñ p̃t̾imittenda ne rõ hẏstorie inanis sit. recte faciet
quidem. si tñ immune istud ad iu̾ rapiat rõnem: s ad uisũ
intellectum saul: neq enĩ reprobus factus potat bonum
intellectũ hr̃e. hystoricus eñĩ mentem saul ⁊ habitũ samu-¬
elis descripsit. ea q̃ dicta ⁊uisa sunt expͥmens. pt̾miitens si

Expanded text:
quaedam soleant apparere morituris quippe a quibus Dei proquaedam soleant apparere morituris quippe a quibus Dei protectio amota videtur. Quanto magis diabolo quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur. De cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem Satanae? Quid mirum ergo si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus enim causa peccati, ad haec se contulit, quae damnaverat. Sed si quis propter historiam ut ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul. Neque enim reprobus factus, poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens: praetermittens si
Abbreviated transcription (Latin):
citasse ad colloquiũ saul impussimi regis. si phitonica
diuinatio errori magice artis deputanda sit. Quib ita
respondĩ pot̃. in dignum omino facinꝰ eẽ. si scd̾m uerba hy¬
iustus: Ac si non attͣctus ẽ: consensit. Qđ utrumq de uiro¬
in carne quesiuerat. Quod ualde absurdũ ẽ. quia hinc qui
iustus recedit ꝑmanet iustus. Prorro aut̃ hoc ẽ p̃strigium
sathane. quo ut plurimos fallat. ⁊̃ bonos in potestate se hr̃e
confingat. quod apłs int̃ cetã ostendit dicens. ipse sathanas
transfigurat se in angłm lucis. Ut enĩ errorem facẽt in quo
głaretur. in habitu uiri iusti ⁊ noĩe se subornauit. ut nich̾
ꝓfice̾ specie quã p̃dicabat dĩ cultorib mentiretur. qnͣ huic
exeuntes iustos finxit in sua eẽ potestate. S hoc quo̾dam fal¬
lit. quod de morte saul ⁊ filii eiꝰ ñ sit mentitꝰ. quasi magnũ
sit diabolo añ occasũ mortem corporis p̃uidere. cũ signa

Expanded text:
citasse ad colloquium Saul impiissimi regis, si Pithonica citasse ad colloquium Saul impiissimi regis, si Pithonica divinatio, errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi pots vitae iustus? Ac si non attractus est, consensit, quod utrumque de iin carne quaesiverat, quod valde absurdum est, quia hinc qui justus recedit permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo, ut pessimos fallat, etiam honos in potestate se habere confingit. Quod Apostolus inter caetera ostendit dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem faceret in quo glorificaretur, in habitu viri justi et nomine se subornavit, ut nihil proficere spem quam praedicabant Dei cultore mentiretur, quando hinc exeuntes justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saulis et filii ejus non sit mentitus; quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. sic̃ ⁊ illoꝵ fuit. Nec io quisquã credere debet qͦslib
magicis artib aliquid facere posse sine ꝑmissu dĩ qr omĩa
que fuint aut iusto uidicio facit aut ꝑmissu suo ita fieri
sinit. Qđ p̃dicti magi similia legiuit᷑ fecisse moysi. qui uir
gim suam ꝓiecit ⁊ conuersa ẽ in draconem. pieceruntq ipsi
nec mai. nec angłi mali. quib ministris illa oꝑabantur.
lnsunt enĩ reb corporeis ꝑ omĩa elementa quedam occulte
seminarͥe rationes. quib cũ dicta fui̾t oportunitas tempo¬
ralis atq causalis ꝓrumpunt inspecies debitas suis modis ⁊
finib. Et sic ñ dicunt᷑ angłi qui ista faciunt animalium cre¬
atores. sic̃ nec agricole segetũ uł arboꝵ uł quoꝵcũq in t̾ra
gignentium c̾atores dicendi sunt. quãuis nouint p̃bere
quasdam inuisibiles oportunitates ⁊ causas ut illa nascant᷑.
uit. Item. retereaquidam querendum putant quo¬
modo scriptura narret phitonissam sanuelem ꝓpħam sus¬

Expanded text:
e debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quoniam quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, « qui gam suam projecit, et conversa est in draconem: projeceruntque ipsi nec magi, nec angeli mali quibus ministris illa operabantur. insunt enim corporeis rebus per omnia elementa mundi quaeseminariae rationes, quibus cum data fuerit opportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. Et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt animalium creatores, sicut nec agricolae segetum, vel arborum, vel quorumcunque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamvis noverint praebere quasdam visibiles opportunitates et causas, ut illa nascantur.uit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret Pithonissam Samuelem prophetam sus
Abbreviated transcription (Latin):
gque sunt deo placita. In nullo enĩ ei beatus petrus aberit
cum suo accipiti gladio. si tñ patrie saluti ꝯsulat. August¬
bella gerebantur a filiis isrł otͣ amorreos. Innoxiꝰ enim
transitus negabatur. qui iure humane societatis equissimo

Expanded text:
quae sunt Deo placita, in nullo ei beatus Petrus aberit quae sunt Deo placita, in nullo ei beatus Petrus aberit cum suo ancipiti gladio, si tamen patriae saluti consulat. bella gerebantur a filiis Israel contra Amorrheos. Innoxius enim transitus negabatur, qui iure humane societatis equissimo
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ crudelis qui crudeles iugulat. ysaiam .ł.u.¬
sed crudelis io uocatur. qd crudelis patientibꝰ eẽ iudeatur.
Nam latro suspensus patibulo crudelem iudicem constat.
⁊ pirate diripiat. infirmosq reddat. ꝓdest illis sua infir
egum ꝓͥum ẽ facere iudiciũ atq iusticiam.
⁊ liberare de manu calumpniatoꝵ ui opp̾ssos. ⁊ pere¬
grino pupilloq ⁊ uidue qui faciliꝰ opprimuntur. a po¬
tentibus p̾bere auxiliũ. Et post aliqͣnta. homicidas enim¬
⁊ sacrilegos ⁊ uenerarios punire. non ẽ effusio sanguineis.
ustũ bellũ ẽ quod ex dicto geritur de rebus repetendis.
aut ꝓpulsandoꝵ hostiũ causa. ludex dictus ẽ. qr ius dictat
popło. siue quod iure dictet. lure aut̃ disceptare ẽ. iuste
udicare. Non ẽ enĩ uidex si ñ in eo iusticia ẽ. Scephanꝰ pp̃ lui¬
on aut̃ sine causa gladiũ portat rexcuario ep̃o¬
iudex ẽ enĩ otͣ om̃s iniquos ut ⁊ t̾rore cõprimat. quos
nequit corrigere monitis salubrib Aggdiatur gͥ secure

Expanded text:
on est crudelis qui crudeles jugulat: sed crudelis ideo vocatur, quod crudelis patientibus esse videtur. Nam et latro suspensus patibulo crudelem judicem putat.s 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirum est facere iudicium atque iustitiam et liberare de manu calumniatorum ui oppressos et peregrino pupilloque et uiduae, qui facilius opprimuntur a potentibus. praebere auxilium. et ut curam et sacrilegos et venenarios punire non est effusio sanguinis, Justum bellum est quod ex edicto geritur de rebus repetendis , aut propulsandorum hostium causa. Judex dictus est quia jus dictat populo, sive quod jure disceptet. Jure autem disceptare, est juste judicare. Non est enion autem sine causa gladium portat rex, vindex est enim contra omnes iniquos , ut terrore comprimat quos nequit corrigere monitis salubribus, Aggrediatur igitur secure
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatur. ds aꝑtis celis spectat. ⁊ partem quã inspicit iu¬
qui nulla suꝑiore ac legitima potestate uel iubente ce
dente. in sanguinem alicuiꝰ armatur. Item. Siue deo siue
aliquo legitimo imꝑio iubente. gerenda bella suscipiunt᷑
ã bonis. cũ nec rerum humanarũ ordine inuenitur. ubi
eos tale aliquid uel iubẽ uel in talib obedire ordo ipse con¬
stringit. Alioqͥn ioħes cũ ad eũ baptirandi causa milites ueni¬
rent dicentes. ⁊ nos quid faciemus. respond̾et eis arma abicite.
miliciam istam deserite. neminem ꝑcutite. ꝓsternite nemi
nistros legis ⁊ ñ ultores iniuriarum suarum. s salutis publi¬
ce defensores. respondit eis. neminem concusseritis. nulli
calumpniam fecitis. sufficiat uobis stipendiũ ur̃m. Item.
tem reddi cesari qd ioħes dicit sufficere militi. Reddite inqͥt¬

Expanded text:
pugnatur, Deus apertis coelis spectat, et partem quam inspicit jupugnatur, Deus apertis coelis spectat, et partem quam inspicit juqui, nulla superiore ac legitima potestate, vel jubente vel cogente, in sanaliquo legitimo imperio jubente, gerenda bella suscipiuntur a bonis, cum in eo rerum humanarum ordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid vel jubere, vel in talibus obedire juste ordo ipse constringit. Alioquin Joannes cum ad eum baptizandi milites venirent dicentes: Et nos quid faciemus? responderet eis, Arma abjicite, istam militiam deserite, neminem percutite, prosternite neminnistros legis, et non ultores injuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respondit eis: Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat vobis stipendium vestrum . Item. te reddi Caesari, quod Joannes dicit sufficere militi. Reddite, inq
Abbreviated transcription (Latin):
ticie. pacatã societatẽ uictis faciliꝰ consoletur. Namq si licen¬
tia miquitatis eripitur. utilit̃ iuncitur qm̃ nicħ ẽ infeliciuis
felicitate peccantiũ. qͣ penalis nutritur impunitiͣs. ⁊ mala
uoluntas uelut hostis int̾ior roboratur. Item. Miscricorditer
enĩ si fieri pot̾. ⁊̃ bella gerentur a bonis. ut licentiosis cupioi¬
tatib domitis. hec uitiil ꝑderentur. que iusto mnꝑio uel
extrirpari uł puniri debuerunt. Nam si xp̃iana disciplina
omĩa lella culparet. ħ potiꝰ militib consiliũ salitis pecen¬
tibus in euangłio diceretur. ut abicent arma. seq militie om̃ino
subtraherent. Dictũ ẽ aũt eis. Neminem concusseritis. nulli ca¬
lumpniam fecitis. sufficiat uobis stipendiũ ur̃m. Quibus p̾ũ
stipendium sufficẽ debẽ p̃cepit. militare utiq ñ ꝓhibuit. Aug̃ad
Arripe manib arma. orõ aures pulset auctoris. quia qn

Expanded text:
stitiaeque pacatam societatem victis facilius consulatur. Nam cui licenstitiaeque pacatam societatem victis facilius consulatur. Nam cui licentia iniquitatis eripitur, utiliter vincitur, quoniam nihil est infelicius felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas, et mala voluntas velut hostis interior roboratur. Item. Ibid. paulo post. Misericorditer enim si fieri posset, etiam bella gererentur a bonis, ut, licentiosis cupiditatibus domitis, haec vitia perderentur, quae justo imperio vel exstirpari vel premi debuerunt. Nam si Christiana disciplina omnia bella culparet, hoc potius militibus consilium salutis petentibus in Evangelio diceretur, ut abjicerent arma, seque militiae omnino subtraherent. Dictum est autem eis: Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis; sufficiat vobis stipendium vestrum . Quibus proprium stipendium sufficere debere praecepit, militare utique non prohibuit. » Iarripe manibus arma, or
Abbreviated transcription (Latin):
quam patrie. seu legum paternarsum belloꝵ proculdubio p̃pa¬
rationi parcendum. ne uidelicet dm̃ uideatur homo tempta¬
re. si ht̃ quod faciat. ⁊ sue ac illoꝵ saluti ꝯsulere ñ ꝓcurrat. ⁊ sc̃e
ihomicidiũ ẽ hominem occidere. pot̃ occidere aliqñ sine
peccato. Nam ⁊ miles hostem. ⁊ udex ⁊ minister eiꝰ nocentẽ
⁊ cui forte inuito atq in prudenti telum manu fuigit. ñ michi ui¬
necet. a qua cede si temꝑaui̾t. ab imꝑatore penas luit. Non ne¬
istas leges iniustas ł potiꝰ nullas dicere audebimꝰ: Nam mͥ lex c̃ẽ
ũ minist᷑ iudicis occidit eũ quem lex iussit occidi. ꝓfecto si
sponte id faciat homicida ẽ. ⁊̃ si eũ quem occidit. scit occidi
fficia uindicte possunt implere boni bono aĩo. quomodo ler.
i t̾rena ista res publica p̃cepta xp̃iana custodiat. marcellinĩ¬
⁊ ipsa bella sine beniuolentia ñ gerentur. ut ad pietatis iꝰ¬

Expanded text:
quam patriae, seu legum paternarum bellorum procul dubio praepaquam patriae, seu legum paternarum bellorum procul dubio praeparationi parcendum, ne videlicet dictum videatur: homo tentare si habet quod faciat, et suae et aliorum saluti consulere non procurat, et sanctae homicidium est hominem occidere, potest occidere aliquando sine peccato. Nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, vel cui forte invito atque imprudenti telum manu figit, non mihi vinecet, a qua caede si temperaverit, ab imperatore poenas luit. Num istas leges injustas, vel potius nullas dicere audebimus? Nam mihi lex esse um minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto, si id sponte faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi fficia vindictae possunt implere bono animo, quo modo lex,i terrena ista respublica praecepta Christiana custodiat, et ipsa bella sine benevolentia non gerentur, ut ad pietatis ju
Abbreviated transcription (Latin):
iles cũ obediens potestati sub qua legitime constitutus est
hominem occidit nulla ciuitatis sue lege  ħomicidii. ĩmo nͥfe
cerit reus ẽ imꝑii deserti atq ꝯtempti. Quod si sua sponte atq
auctoritate fecisset. crimen effusi humani sanguinis incidiss.
ltaq uñ punitur si fec̃ iniussus. iñ punietur nͥ feci̾t uissus. Qđ
si ita ẽ iubente imꝑatore. qnͣtomag̃ uibente creatore. Qui gͦ
audit ñ licẽ se occide. faciat si iussit. cuiꝰ ñ lic iussa tepne̾ þ elagi¬
on ꝑsequit᷑ nͥ qui ad malũ cogit. Qui uͦ malum uł factum
punit. uł ꝓhibet ne fiat. ñ ꝑsequitur iste s diligit. Nam si u̾
quidam putant. nemo aut reprimendus amalo. nec ret̾hen¬
diis ad bonũ ẽ. humanas lac diuinas leges necẽe ẽ euacuari. q̃
⁊ mał penam. ⁊ bonis p̃mia. iusticia suadente constituunt Ni
s omi tempore a plus abstinendũ ẽ. Si. iut̃ in eutabilis urget
oportunitas nec quadragesimali ẽ tempore ꝓ defensione tamsua

Expanded text:
iles cum oboediens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod si ita est iubente imperatore, quanto magis iubente creatore! Qui ergo audit non licere se occidere, faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tanon persequitur, nisi qui ad malum cogit. Qui vero malum vel factum jam punit, vel prohibet ne fiat, non persequitur iste. sed diligit. Nam si. ut quidam putant, nemo aut reprimendus a malo, aut retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia justitia suadente constituunt; maed omni tempore est a praeliis abstinendum. Si autem inevitabilis urget opportunitas, nec quadragesimali est tempore pro defensione tam sua
Abbreviated transcription (Latin):
dium p̃beatur. Item. Int̾est quib causis. quibq auctorib
homines bella gerenda fuscipiant. ordo tñ ille naturalis
mortaliũ paci accõmodatus ħ poscit. ut suscipiendi belli
auctoritas atq consiliũ penes principem sit. Exeqñdi aũt
iussa bellica minist̾ium. milites debeant pasci salutiq cõ¬
muni. Bellũ aũ quod gerendum deo auctore suscipitur.
sub rege homine ⁊̃ sacrilego militet. recte possit illo iubñ¬
te bellare cui pacis ordinem seruanti qd iubetur. uł ñ eẽ¬
ꝯtͣ dĩ p̃ceptũ certũ ẽ. uł utrũ sit certũ ñ ẽ ita ut fortasse
reũ regem faciat iniquitas imꝑandi. innocentẽ autem
militem ostendat ordo seruiendi. qnͣtomag̃ in administra¬
tione belloꝵs innocentissime deu̾satur. qui dõ iubente
belligeratur. quem male aliquid iubere ñ posse nemo ei
on solũ homines ministri sunt ⁊ ultores ire dei in his qͥ xiii
malũ oꝑantur. ⁊ ñ sine causa portant gladiũ. s ⁊ contͣ¬

Expanded text:
d. c. 75. Interest quibus causis, quibusque auctoritatibus homines bella gerenda suscipiant; ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principem sit, exsequendi autem jussa bellica ministerium milites debeant paci salutique communi. Bellum autem quod gerendum Deo auctore suscipitur, sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo jubente bellare, civicae pacis ordinem servans; cui quod jubetur, vel non e dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo, qui on solum enim homines ministri sunt et ultores irae ejus in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ecreta satisfactione solui mortalia crimina ñ negamus. sed
uite correctionem. ⁊ uigi imnio ꝑpetuo luctu. miserante oeo
ita dunitaxat. ut tͣria ꝓhis q̃ penitet. agat. Augͥ¬
sionem egĩt. inaicetur ei remedium canonicum quod su¬
bire oebuisset. si eiꝰ facinꝰ publicatũ fuisset. uerum qr latet cõ¬
missum. det᷑ ei a sacerdote osilium. ut saluti anime sue ꝑ
occultam penitentiam ꝓficiat. ħ ẽ ut ueracit̃ ex corde se gͣ¬
uiter deliquisse ꝯfiteatur. ⁊ ꝑ ieiunia. ⁊ elemosinas. ugiliasq
aiq sacras orõnes cũ lacrimis se pͣgare ꝯtendat. ⁊ sic se ad spẽ
e his qui diu̾sis facinoribus peccar̃. ⁊ ꝑseuerantes in oroe
ꝯfessionis ⁊ penitentie ẽu̾sionẽ amalis habuere ꝑfectam.
ꝓ qͣlitate delicti talibꝰ penitentie temp̃ impensum ꝓꝑ clemen-¬
tiam ⁊ bonitatem dĩ cõmunio ocedatita. Augꝰ in libro de penit̃.

Expanded text:
e satisfactione solvi mortalia crimina non negamus, mutvitae correctionem et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his quae poenitet agat. Quotsionem egerit, indicetur ei remedium canonicum quod subire debuisset si ejus facinus publicatum fuisset. Verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae pro occulta poenitentia proficiat, hoc est ut veraciter ex corde se graviter deliquisse confiteatur, et per jejunia et eleemosynas, vigiliasque ac sacras orationes cum lacryme his qui diversis facinoribus peccaverunt, et perseverantes in oratione confessionis, et poenitentiae conversionem a malis habuere perfectam, pro qualitate delicti, talibus poenitentiae tempus impensum, propter clementiam et bonitatem Dei communio concedatur. CLXII. De te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ aliquid sunt necessaria. siẽ doctrina. cibi. potꝰ. sõnus. ꝯiugiũ.
concubitꝰ. hoꝵ enĩ quedã necessaria sunt ꝑꝑ sapientiã. sic̃ doctri¬
na quedã ꝑp̃ salutẽ. si ẽ cibi. potus. sõnꝰ q̃dã ꝑꝑ̃ amicitiã. sicut
nuptie. ł ꝯcubitus. hĩc enĩ subsistit ꝓ pagatio gn̾is humani.
in quo societas aĩał magnũ bonũ ÷. his gͥ bonis que ꝑꝑ̃ aliaud¬
s toleranda. Non enĩ ẽ naturali conubio ueniens bonũ.
s ex. antiquo peccõ accidens bonĩi malũ . ẜp hanc gͦ fit ut ĩ
de iustis ⁊ de legitimis nuptiis filioꝵ dei. ñ filii dĩ s filii seli¬

Expanded text:
propter aliquid sunt necessaria, sicut doctrina, cibus, potus, somnus, conjugium, concubitus. Horum enim quaedam necessaria sunt propter sapientiam, sicut doctrinanuptiae vel concubitus. Hinc enim subsistit propagatio generis humani, in quo societas amicabilis magnum bonum est. His itaque bonised toleranda. Non enim est ex naturali connubio veniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de justis et legitimis nuptiis filiorum Dei, non filii Dei, sed filii sa
Abbreviated transcription (Latin):
cepit uxorẽ. ⁊ pꝰ filiorũ ꝓcreationẽ. occasione diuortii. c̾ꝰdã seruũ
se fecit. Utrũ necessario mulierẽ tenere debeat. ⁊ si tenuerit. utrũ
illa quoq scđm scłarẽ legem seruituti subici debeat. Iudicatũ ẽ
mͥ uisũ ẽ eũ monendo dixisse. Quia enĩ oiunx fidelis relinque¬
quendis infidelib ꝑmissa licentia ñ utant᷑. Tibi aut̃ iudecur
infideles qͦ dimitti a fidelib ñ licẽ. quia ħ uetat apłs. cũ ego

Expanded text:
ceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenuerit, utrum illa quoque secundum saecularem legem servituti subjici debeat. Judicatum est est visum mihi, eum commonendo dixisse. Quia enim conjux fidelis relinquequendis infidelibus, permissa licentia non utantur. Tibi autem videntur infideles quoque dimitti a fidelibus non licere quia
Abbreviated transcription (Latin):
nimaduertendum ẽ. ꝗ uisiurandum hos hãt comites.
ueritatem. iudicium atq iusticiam. Siista defecerint.
nequaquã iuramentum erit. s ꝑiurium. Augꝰ ꝯtͣ m̃datiũ¬

Expanded text:
Animadvertendum est quod jusjurandum hos habeat comites: Animadvertendum est quod jusjurandum hos habeat comites: veritatem, judicium, atque justitiam. Si ista defecerint, nequaquam juramentum erit, sed perjurium. CAP. 23. - Qu
Abbreviated transcription (Latin):
In colume. tutũ. honestum. utile. facile. possibile. In colume
ud elici. ne sit in dampnum dño de corpore suo. lutum. ne
sit eim dampnum de secreto suo. uł de munitionib ꝑ quas
tutus pot̾ eẽ. Honestum. ne sit ei in dampnum de iusticia¬
sua ł de aliis causis que ad honestatem eiꝰ ꝑtinere uidentur.
Utile. ne sit ei in dampnum de suis possessionib. falice. uł pos¬
ũbile. ne id bonum qͦd dñs suus leuit̃ facere poterat. faciat
ei difficile. ne ue id quod possibile erat reddat eiin possibile. ut
Non enini suffic̃ abstinere amalo nisi fiat qd bonum ẽ. Restat gͦ
ut in eusdem sex supͣdictis consilium ⁊ auxiliũ dño suo fidelĩ
p̃stet. si bñficio dignꝰ uideri uult ⁊ saluus eẽ de fidelitate quã
iurauit. Dñs quoq fid eli suo in his om̃ĩb uicem reddererde¬
bet. Qđ si ñ fecit. merito   sebitur malefidus. sic̃ iłle. si in eoꝵ
p̃uaricatione uel faciendo uł ssentiendo dephensus fuĩt per¬

Expanded text:
Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume, videlicet, ne sit domino in damnum de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei in damnum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus leviter facere poterat, faciat ei difficile: neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Utnon enim sufficit abstinere a malo, nisi fiat quod bonum est. Restat ergo, ut in eisdem sex supradictis consilium et auxilium domino suo fideliter praestet, si beneficio dignus videri vult, et salvus esse djuravit. § 2. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille, qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel consentiendo deprehensus fuerit per
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Illis seorsũ se iunctis. ex radice illiꝰ trunci egdiuntur isti¬
ramusculi. nepos ⁊ neprtis. primꝰ. ꝓnepos. ⁊ nepatis: scđs. Ab ne¬
pos:⁊ abneprtis: t̃ciꝰ. Ad nepos. ⁊ ad neptis: qͣrͣtus. Trinepos ⁊ tri
neptis: quintus. Trinepotis nepos. ⁊ trineptis nepta : sextus.
hec ꝯsanguunitas dum se paulatim inꝓpaginum ordinib
dirimens usq ad ultimũ gradum sese subtͣterit. ⁊ ꝓpinquitas
eẽ desierit. tunc primũ lex matrimonii uinculum repecit.
i quodanmͦꝰ reuocabit fugientem. lõ aut̃ usq ad septimũ
generis gͣdũ osanguinitas ostituta ẽ. ut sic̃ in sex. etatibus
mundi gnatio. ⁊ hõis status finitur. ĩta ꝓpinquitas gn̾i̾s
Rogeniem suã unũqueniq ad septimã obseruare decer¬
nem ꝯsanguineam suam ducat uxorẽ. ł eam quo qͦ mõdo
incesti macła polluat. Siquis uero ħ temere p̃sumpserit. ut
incestum luat. ac publice uixta canonicos gͣdus peniteat.

Expanded text:
cus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, neptis, quintus: et trinepotis nepos et trinepotis neptis, sextus. Haec consanguinitas, dum se paulatim in propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum recipietur, et quodammodo revocabit fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut in sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis rogeniem suam unumquemque usque ad septimam observare decernsanguineam suam ducat uxorem, vel eam quoquomodo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, vel incestum luat, ac publice juxta canonicos gradus poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
icut unum ẽ baptisma. ita una ẽ penitantia. que tamen
publice agr̃. Nam cotidie nos debet penitere peccĩ. Seo
tiam seruauer̃. quã qui ogrue eger̃ penitentiam. Anqͥsꝙͣ
illam penitentiam putat. uͥ acquirende ambitio dignita¬
tis. ribi ium effusio. ubi ipsĩ copule ꝯiugalis usus Renun¬
tiandũ ẽ scło. sõno ipsi nunꝰ indulgendũ quã natura pos¬
ita. ut uitali huic moriam᷑ usui. seipsũ hõ¬

Expanded text:
icut unum baptisma, ita una poenitentia, quae tamen publice agitur; nam quotidiani nos debet poenitere peccati: sedtiam servaverint, quam qui congrue egerint poenitentiam. An quisquam illam poenitentiam putat, ubi acquirendae ambitio dignitatis, ubi vini 437 effusio, ubi ipsius copulae conjugalis usus? Renuniandum est saeculo, somno ipsi minus indulgendum, quam natura posst ita, ut vitali huic moriatur usui, seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. qm̃ magna de anima questio ñ est p̃cipitanda indis¬
cussa temi̾tate sententie. iõ lex noluit ad homici dium
hñtẽ. ⁊ abortuiũ feci̾t. si formatũ fuit. det animam
pro aĩa.si aũ informatũ fui̾t. multetur pecunia: ut ꝓba¬
ret ñ eẽ animam an̾ formam. ltaq si iam formato corpori
datur. ñ in conceptu corporis nascitur con senune diriua
in adam exemplum datũ ẽ. ut eo intelligatur. quia iam for¬
matũ corpus accepit animam. Nam pota̾t aninam limo
t̃re admiscere. ⁊ sic formare corpus. s rõne informabatur qr
primũ oportebat domũ cõpaginari. ⁊ sic habitatorem in¬
duci. Anima certe quia sp̃c ẽ in sicco habitare ñ pot̾. lõ insan-¬
formantur in utõ. ⁊ tamduu ñ reputatur homicidium.
donec elementa confecta. suas imagines menbraq suscipiant.
ita sensus rõne ꝯceptus. nͥ in oꝑa ꝓ̃ruꝑit ad huc uentre retinet᷑.¬
uisquis xp̃ianum inique ꝑsequitur. xp̃i ẽ inunicus. ue¬

Expanded text:
uoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussa temeritate sententiae, ideo lex noluit ad homicidium habentem, et abortiverit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaque si jam formato corpori datur, in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic habitatorem induci. anima certe, quia spemina paulatim formantur in utero, et tandiu non reputatur homicidium donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc in ventre retinetur, etuisquis Christianum iniquus persequitur, Christi est inimicus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
porib tenenda indulsimꝰ. ne bonũ qd infirma ad huc radice plan¬
occasione noue dispensaciõis illicita matrimonia contͣ hunc eru¬
dicissimum uirum causant᷑. non generalit̾ quarte gnationis co¬
pulam censuisse. immo uenialit̾ simulq temꝑalit̾ ꝑmisisse cog

Expanded text:
poribus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice planporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice planoccasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
erũ pꝰt multũ tp̃ris a felice messane siliciȩ p̾sule reqͥsitꝰ utrũ
augtino gregoriꝰ scͥpserit. ut angloꝵ qͣta gn̾atiõe ꝯtͣctamat¬
monia minime soluentur. humillimꝰ pat̾ gregoriꝰ. int̾ cetã talẽ
ipsi ⁊ angloꝵ gn̾ti. q nuꝑ ad fidem uenbsatit. ne a bono quos
ceꝑat metuendo austĩora recedẽt. specialit̾ iñ gnalr̾ certil¬
sime scripsisse me cognoscas. Uñ mͥ om̃is romana eiuitas te¬
stis existit. nec ea intentione hec illis scripsi manoata ut
postquã firma radice infide fiu̾nt solidati. si infra ꝓsarosani¬
guinitatem inuenti fiu̾nt. ñ seꝑaent᷑. Aut infia asfinitatis¬
lineam.i. usq ad septimã gua̾tionẽ uingant᷑. s q ad huc
illis neophitis existentib eis primũ illicita osentire.. peos
ũbis ac exemplis instruere. ⁊ que pt᷑ de talib egerent po¬
nabilit ⁊ fidelit exdudere oportet. Nam iunxta apłm qͥ ati¬
lac dedi uobis potũ ñ escam. illis modo ñ postĩs ut p̃fixũ ẽ tem¬

Expanded text:
erum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus, utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus pater Gregorius inter caetera talem ipsi et Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit; nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fidem fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentlineam, id est usque ad septimam generationem jungantur, sed quod adhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instrucre, et quae post de talibus egerint rationabiliter et fideliter excludere oporteret. Nam juxta Ap dedi, non escam , ista illis, modo, non posteris, ut praefixum est, tem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quesisti que debiusti. ⁊ iocundũ reddidisti me. Uñ placi¬
de adinquisita respondeo. Sedem apłicam osulere dec̃iusti. si
alio uiro cognationis uocabula dissoluantur. uł si suscepte
soboles possint legitime ad pͥoris uiri cognationis tnͣsire co¬
pulam. Est enĩ u̾bũ dñi ualidũ ⁊ forte. ẽ durabile. ẽ ꝑseuera¬
bile. ẽ immutabile. ñ momentaneũ. ñ tͣnsitoriũ. Ait aũt ꝑse

Expanded text:
quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum reddidisti me. Unde placiquoniam quaesisti quae debuisti, jucundum reddidisti me. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte, est durabile, est perseverabile, est immutabile, non momentaneum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut discidium coniugii fieret. si postea in tali copulatione
ꝑmanere possent. de talib sic respondendũ ẽ. Si filiolam aut
legitimi unus aut ambo ex industria fecint. ut filium suũ
de fonte suscipiant. ut discidiũ fiat : tale osiliũ damus. Si in¬
nupti manere uoluint. bonum ẽ. Sin aut̃: gͣuis penitentia
insidiatori iniungatur. ⁊ simul maneant. Et si suꝑiuxi̾t
p̃uaricator ꝯiugñ. acerrima penitentia mułtetur. ⁊ sine
ui spualem ht̃ compatrem. cuiꝰ filiũ de lauacrho saeri
fontis accepit. ⁊ eiꝰ uxor cũmat̾. ñ ẽ. liceat ei defuncto cõ¬
patre suo. eiꝰ uiduam in uxorem ducẽ si nullam hñt con¬
sanguinitatis ꝓpinquitatem. Quid enĩ: Numquid ñ possunt
ningi. quos nulla ꝓximitas carnalis. uł nulla generatio se¬
regoriꝰ seruus seruoꝵ dĩ. uenerio caralitano. fr̃nitas tue
studiose sagacitati fr̃ amande quas debeo refero grates.

Expanded text:
ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugi, acerrima poenitentia multetur, et sine itualem habet compatrem, cujus filium de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habet consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Numquid non possunt conjungi quos nulla proximitas carnalis, vel nulla generatio seGregorius, servus servorum Dei, Venerio Caralitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates,
Abbreviated transcription (Latin):
in carne una. Itaq cũ constet. quia uir ⁊ uxor una caro
ꝑ conubiũ efficiuntur. restat nimirum uirum compa¬
trem ostitui illi mulieri. cuiꝰ. matrimonio assumpta ux¬
or cõmat᷑ ẽẽ uidebatur. Et iccirco liquet. uirũ illi femi¬
ne ñ posse uingi copula. que cõmat̃ eiꝰ erat. cũ qua idẽ
una fua̾t caro effectus. Hicholaus karolo archi cpo
iquis cũ matre spuali fui̾t fornicatus. anathematis
quasdam uͦ fraudulent̃ ut a uiris suis separentur ꝓͥos
filios coram epĩs ad ꝯfirmandum tenuisse. Uñ nos dignũ
duximus ut siqua mulier filiũ suũ desidia aut fraude
aliqua corã ep̃o teniu̾t ad ꝯfirmandum. ꝓpt̾ fallaciam
suã aut ꝑꝑ fraudem. quam diuꝰ penitentiam agat. a suo
e eo q interrogasti si ille qui filiolam suã dux̃ uxorem ꝙ̃
⁊ de eo qui ꝯcubuit cũ cõmatre sua sp̃uali. ⁊ de eo qui fi¬
liũ suũ baptizauit. ⁊ cuiꝰ uxor eũ de fonte suscepit. ea rõne

Expanded text:
in carne una . Itaque cum constet quia vir et uxor una caro per connubium efficiuntur, restat nimirum virum compatrem constitui illi mulieri cui in matrimonio assumpta uxor commater esse videbatur: et idcirco liquet virum illi feminae non posse jungi in copula quae commater erat ejus, cum qua idem una fuSi quis cum commatre spirituali fornicatus fuerit, anathematis quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam suam aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat; a viro e eo quod interrogasti, st de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione,