comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nosse deb& cũ in ea uenit. inuenit aut insuperiore
substantia id est in dõ. aut inceteris animȩ partibus.
sicut de ipsis imaginib corpoꝵ cum udicat. Intusenĩ
in anima eas inuenit ꝑcorpus impressas UIII.
mirabilis questio est. quotendait ut quęrat. Aut
quo ueniat ut inueniat. Quid enĩ tam inmente quã
mensest: Sed quia in his est quȩ cũ amore cogitat sen¬
sibilibus aut̃ id est corporalib cũ amore assue facta ẽ.
ñ ualet sine imaginib coꝵ et̃ insenctipsa. hinc ciobontꝰ
erroris dedecus dũ rerũ sensarũ imagines secer nere
ase ñ potest. ut se solã uideat. Cohescrunt cnĩ mira¬
biliter glutinȩ amoris & hȩc est cuis in munditia. qm̃
dũ sc solã nititur cogitare. hoc sc putat et sine quo se
ñ porest cogitireCum igitur ei p̃cipitur ut sc ipsã
cognoscat. ñ se tã quã sibi detracta sit qugrat. sed id
qđ sibi addidit detrahat Interior estenĩ ipsa

Expanded text:
nosse debet, cum in ea venit, invenit; aut in superiore nosse debet, cum in ea venit, invenit; aut in superiore substantia, id est in Deo, aut in caeteris animae partibus, sicut de ipsis imaginibus corporum cum judicat; intus enim in anima eas invenit per corpus impressas. CAPUTmirabilis quaestio est, quo tendat ut quaerat, aut quo veniat ut inveniat. Quid enim tam in mente quam mens est? Sed quia in iis est quae cum amore cogitat, sensibilibus autem, id est corporalibus, cum amore assuefacta est, non valet sine imaginibus eorum esse in semetipsa. Hinc ei oboritur erroris dedecus, dum rerum sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino amoris: et haec est ejus immunditia, quoniam dum se solam nititur cogitare, hoc se putat esse sine quo se non potest cogitare. Cum igitur ei praecipitur ut se ipsam cognoscat, non se tanquam sibi detracta sit quaerat; sed id quod sibi addidit detrahat. Interior est enim ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
sedd qđ ad iungunt ea sine quib nullã possunt cogitarẽ
naturã  Sine phantasus enĩ corpoꝵ quicquid ussi fue¬
rint cogitare. nihil omĩno ẽẽ arbitrantur. ideoq non se
ta quã sibi desit mens requirat. Quidenĩ tam cognitioni
adest quã id qđ menti ad est: Aut quid tam menti
ad est quã ipsamens: Inde & ipsa quae appellatur
inuentio si uerbi originẽ retractemus. quid aliud reso¬
nat.: nisi quia in uenire est. in id uenire qđ quȩritur
ropterea quȩ quasi ultro in mentẽ ueniunt. ñ usitate
dicuntur inuenta quãus cognita dici possint. quia
non mea quȩrendo tendebamꝰ ut in ea. ueniremus.
hoc est ea inueniremus Qua ꝓpt̾ sicut ea quȩ oculis.
aut ullo alio corporis sensu requiruntur ipsa mens
querit. ipsa enĩ &iã sensũ carnis intendit. tunc autem
inuenit cũ in ea quȩ requiruntur idem sensus uenit:
sic alia que ñ corporeo sensu internuntio. sed ꝑseipsa

Expanded text:
sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare naturam. Sine phantasiis enim corporum quidquid jussi fuerint cogitare, nihil omnino esse arbitrantur. Ideoque non se, tanquam sibi desit, mens requirat. Quid enim tam cognitioni adest, quam id quod menti adest? aut quid tam menti adest, quam ipsa mens? Unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? Propterea, quae quasi ultro in mentem veniunt, non usitate dicuntur inventa, quamvis cognita dici possint; quia non in ea quaerendo tendebamus, ut in ea veniremus, hoc est, ea inveniremus. Quapropter, sicut ea quae oculis aut ullo alio corporis sensu requiruntur, ipsa mens quaerit ipsa enim etiam sensum carnis intendit, tunc autem invenit, cum in ea quae requiruntur idem sensus venit: sic alia quae non corporeo sensu internuntio, sed per se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
quia uita carere uita ñ potest. ut quisq potuit ꝓbare
conati sunt Nam de quinto illo nescio quo corpore.
qđ notissimis quatuor huuis mundi elem̃tis quid ã con¬
iungentes hinc animã eẽ dixerunt. hoc loco diu disse¬
rendũ non puto. Aut enĩ hoc uocant corpus quod nos.
cuus in loci spatio pars tota minor est. et in illis adnume¬
randi sunt qui mentẽ corporeã eẽ crediderunt. aut si
uel om̃em substantiã. uel omẽm mutabilẽ substantiã
corpus appellant. cũ sciant non omẽm locorum spatus
aliqua longitudine & latitudine. & altitudine conti¬
neri. non cum eis de uocabuli questione pugnandũ
est. In his om̃ib sententus quis quis uidet mentis
naturã & cẽ substantiã & non eẽ corporeã. id est
ñ minore sui parte minus occupare loci spacium.
maiusq maiore. simul oportet uideat cos quiopinan¬
tus ẽe corporeã ñ obhoc errare qđ mens desit eoꝵ noticiȩ

Expanded text:
quia vita carere vita non potest, ut quisque potuit, probare quia vita carere vita non potest, ut quisque potuit, probare conati sunt. Nam de quinto illo nescio quo corpore, quod notissimis quatuor hujus mundi elementis quidam conjungentes, hinc animam esse dixerunt, hoc loco diu disserendum non puto. Aut enim hoc vocant corpus quod nos, cujus in loci spatio pars toto minor est, et in illis annumerandi sunt qui mentem corpoream esse crediderunt: aut si vel omnem substantiam, vel omnem mutabilem substantiam corpus appellant, cum sciant non omnem locorum spatiis aliqua longitudine et latitudine et altitudine contineri, non cum eis de vocabuli quaestione pugnandum est. 10. In his omnibus sententiis quisquis videt mentis naturam et esse substantiam, et non esse corpoream, id est, non minore sui parte minus occupare loci spatium, majusque majore; simul oportet videat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ad animũ. sed ipsã om̃ino pasticulã corporis quã
inuiscerib: dilaniatis uidemꝰ. eã eẽ putauerunt
Alii ex minutissimis indiuiduisq corpusculis quas
athomos dicunt concurrentib inse atq coherentib
eã confici crediderunt. Alii aerem. alii ignem.
substantiam eius cẽ dixerunt. Alii cã nullã ẽẽ substan¬
tiã. quia nisi corpus nullã substantiã poterant cogitare.
et eam corpus eẽ non inueniebant. sed ipsã temperationẽ
corporis nr̃i. uel cõpagem primordioꝵ quib istacaro
tan quã conectitur eẽ opinati sunt. eiq om̃s eã mostalẽ
eẽ senserunt. quia siue corpꝰ eẽt. siue aliqͣ cõpositio cor
poris. ñ posset utiq immortalit̃ ꝑmanere. Qui uero
eius substantiã uitã quandã nequaquam corpoream.
quando quidem uitã om̃e uiuum corpus animantẽ ac
uiui ficantẽ eẽ repererunt. consequent̃ & immortalem.

Expanded text:
ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem substantiam ejus esse dixerunt. Alii eam nullam esse substantiam, quia nisi corpus nullam substantiam poterant cogitare, et eam corpus esse non inveniebant: sed ipsam temperationem corporis nostri vel compagem primordiorum, quibus ista caro tanquam connectitur, esse opinati sunt. Eoque hi omnes eam mortalem esse senserunt, quia sive corpus esset, sive alporis, non posset utique immortaliter permanere. Qui vero ejus substantiam vitam quamdam nequaquam corpoream; quandoquidem vitam omne vivum corpus animantem ac vivificantem esse repererunt; consequenter et immortalem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita enim conformatur cis quodam modo ñ id
existendo. sed putando. ñ quose imaginẽ put&. sed
om̃ino illud ipsum cuius imaginem secũ habet
iget quippe in ea iudiciũ discernendi corpus qđ fo¬
ris relinquit ab imagine. quã de illo secum gerit. nisi
cum ita exprimuntur eȩdem imagines. tãquã foris
sentiantur ñ intus cogitentur. sicut dormientibus.
aut furentib aut in aliqua extasi accidere solet.
um itaq se tale aliquid putat. corpꝰ eeseputat. Et qr sibi
bene c̃scia est principatus sui quo corpus regit UII¬
inc factum est ut quidã quęrerent quid corpo¬
ris amplius ualeret in corpore. & hoc ẽẽ mentẽ.
uel om̃ino totã animã existimarent. Itaq
alii sanguinẽ. alii cerebrũ. aliicos. ñsicut scrip¬
tura dicit. confitebor tibi dñe in toto corde meo. &
diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo: hoc enim
ab utendo uel transferendo uocabulo dicit᷑ a corpore

Expanded text:
Ita enim conformatur eis quodam modo, non id Ita enim conformatur eis quodam modo, non id existendo, sed putando: non quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: nisi cum ita exprimuntur eaedem imagines tanquam foris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormientibus, aut furentibus, aut in aliqua ecstasi accidere solet.Cum itaque se tale aliquid putat, corpus esse se putat. Et quia sibi bene conscia est principatus sui quo corpus regit; hinc factum est ut quidam quaererent quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam existimarent. Itaque alii sanguinem, alii cerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tusferendo vocabulum ducitur a corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cogitat. quia de medicinȩ arte tunc cogitat. Cum
ergo aliud sit ñse nosse. aliud ñ se cogitart. tanta ius
est amoris ut ea quȩ cũ amore diu cogitauerit. eisq
curȩ glutino inheserit. attrahat secũ &iã cũ ad se cogi¬
tandã quodã modo redit. Et quia illa corpora sug
quae foris ꝑsensus carnis ad amauit. corũq diuturna
quadã familiaritate implicata est. nec secũ potest
in trorsus taquã in regionẽ in corporeȩ natura ipsa
corpora inferre. imagines corũ conuoluit. & rapit
factas in semetipsa de semetipsa: Dat enĩ eis forman¬
dis quiddã substantię sua. Seruat aũt aliquid qͦ
libere de specie taliũ imaginũ iudicct. & hoc est ma¬
gis mens. idest rationalis intellegentia quȩ seruatur
ut iudic&. Nã illas anima partes. quae corporũ
similitudinibus in formantur: etiam cum bestiis
nos communes habere sentimus
coniungit. ut &iã se aliquid ẽẽ huiusmodi existim &

Expanded text:
non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia, quae servatur ut judicet. Nam illas animae partes quae corporum similitudinibus informantur, etiam cum bestiis nos communes habere sentimus.conjungit, ut etiam se esse aliquid hujusmodi existimet.
Abbreviated transcription (Latin):
idet enĩ quędã intrinsecus pulchra in prȩstantiori nata
quȩ ds̃ est. & cũ stare debeat ut eis fruatus. uolens ca
sibi tribuere. et ñ ex illo similis illius. sed exse ipsa eẽ
qđ ille est. auestitur ab eo. moueturq & labitur inminꝰ
et minus. qđ putatur amplius & amplius. quia nec ipsa
sibi. nec ei quicquã sufficit. recedenti ab illo qui solud
sufficit. Idcoq ꝑegestatẽ ac difficultatẽ fit nimis
intenta in actiones suas. et inquictas ddectationes
quas ꝑcas colligit. atq itacupiditatẽ ad quiren di
noticias ex his quȩ foris sunt. quorũ cognitum genus
amat. & sentit amitti posse nisi inpensa cura teneantus.
ꝑdit securitatẽ. tantoq se ipsã minus cogitat. quanto
magis secura est. qđ se ñ possit amittere. Ita cũ aliud
sit non se nosse. aliud ñ se cogitare. neq enĩ multarũ
doctrinarũ peritũ. ignorare grãmaticã dicimꝰ cũ eam

Expanded text:
Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam
Abbreviated transcription (Latin):
inmente non cẽ: Huc accedit. quia si parte inuenta
ñse tota quęrit. tam̃ tota sequerit. tota ergosibi p̃sto
est. &e quid adhuc queratur non est. Hoc enĩ de est qđ
queritur. ñ illa quȩ querit Cũ itaq tota se quęrit.
nihil eius de est. Aut si ñ tota se quęrit. sed pars quae
in uenta est querit partẽ quȩ nondũ inuenta est. ñ seergo
mens quęrit. cuiusse nulla pars querit. Parsenim
quȩ inuenta est ñ se quęrit. pars aut̃ quȩ non dũ inuen¬
ta est. nec ipsa se quęrit. qm̃ ab ea quȩ iã inuenta est pas¬
te quęritur Quocirca quia nec tota se quȩrit mens.
nec pars eius ulla se quęrit: se mens om̃ino ñ querit¬
iđ ut scđm suã naturã ordinari appetat. sub eo
scilic& cui subdenda est supͣ ea quib p̃ponenda est.
sub illo aquo regi deb& supͣca quȩ regere deba Multa
enĩ ꝑcupiditatẽ prauã. tanquã suisit oblita sic agit

Expanded text:
in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota ergo sibi praesto est, et quid adhuc quaeratur non est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum inventa est, nec ipsa se quaerit, quoniam ab ea quae jam inventa est parte quaeritur. Quocirca, quia nec tota se mens quaerit, nec pars ejus ulla se quaerit, se mens omnino no ut secundum naturam suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit.
Abbreviated transcription (Latin):
fecto nouit qđ ipsa sit mens Porro si hoc inse nouit
qđ mens ẽ. & tota mens ẽ. totã se nouit. Sed ecce ñse
nouerit eẽ mentẽ. Cũ aut̃ se quęrit. hoc tantũ modo
nouerit qđ se quęrat Potest enĩ &iã sic aliud ꝓ alio
quęrere. si hoc nescit. Ut aut̃ non quęrat aliud ꝓalio.
ꝓculdubio nouit quiđ quęrat. Atsi nouit quid quęrat.
et se ipsã quęrit. se ipsã utiq nouit. Quid ergo ad huc
quęrit: Qđ si ex parte se nouit. ex parte aũt ad huc
quęrit. ñ se ipsam sed partẽ suã quęrit. Cũ enĩ ea ipsa
dicitur. tota dicitur. Deinde quia nouit nondum se
ase inuentã totã. nouit quantasit tota. atq ita quęrit
qđ de est. que ad modũ solemus quęrere ut ueniat in
mentẽ qđ excidit. nec tam̃ penitus excidit. quia potest
recognosci cũ inuenerit hoc eẽ qđ quęrebatur. Sed
quomodo mens ueniat in mentẽ qua si possit mens

Expanded text:
rofecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit rofecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens est, et tota mens est, totam se novit. Sed ecce non se noverit esse mentem, cum autem se quaerit, hoc tantummodo noverit quod se quaerat. Potest enim etiam sic aliud pro alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam quaerit, se ipsam utique novit. Quid ergo adhuc quaerit? Quod si ex parte se novit, ex parte autem adhuc quaerit, non se ipsam, sed partem suam quaerit. Cum enim ea ipsa dicitur, tota dicitur. Deinde quia novit nondum se a se inventam totam, novit quanta sit tota. Atque ita quaerit quod deest, quemadmodum solemus quaerere, ut veniat in mentem quod excidit, nec tamen penitus excedit; quia potest recognosci, cum venerit, hoc esse quod quaerebatur. Sed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dicemus: An qđ ex parte se nouit. et exparte ñ
nouit: Sed absurdũ est dicere. ñ eam totã scire qđ scit
Iondico totũ scit. sed qđ scit. tota scit. Cũ itaq aliquid
dese scit qđ nisi tota ñ potest. totã se scit. Scit aũt se
aliquid scientẽ nec potest quicquam scire. nisi tota
Scit se igitur totam. IIII¬
cinde quid cius eitam notũ est. quã se uiuere:
Non potest aũt & mens eẽ & non iuuere. quando habet &iã
amplius ut intellegat. Nam et animȩ bestiarũ uiuunt.
sed ñ intellegunt Sicut ergo mens tota mens est. sic tota
uiuit. Nouit aut̃ uiuerese. Totã se igitur nouit. Postre¬
mo cũ se nosse mens quęrit. mentẽ se eẽ iam nouit. Alio¬
quin utrũ se quęrat ignorat. & aliud ꝓalio forsitanquȩ¬
rat Fierienĩ non potest ut ipsa ñ sit mens. atq ita dũ
mentẽ nosse quęrit. ñ se ipsam querat. Qua ꝓpt̃ qm̃
cũ quęrit mens. quid sit mens. nouit qđ se quęrat. ꝓ¬

Expanded text:
ergo dicemus? an quod ex parte se novit, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam. einde quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et mens esse, et non vivere, quando habet etiam amplius ut intelligat: nam et animae bestiarum vivunt, sed non intelligunt. Sicut ergo mens tota mens est, sic tota vivit. Novit autem vivere se. Totam se igitur novit. Postremo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit: alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim potest ut ipsa non sit mens, atque ita dum mentem nosse quaerit, non se ipsam quaerat. Quapropter, quoniam cum quaerit mens quid sit mens, novit quod se quaerat, p
Abbreviated transcription (Latin):
biusq tolerat sc ipsã de eẽ scientix suȩ qua uult cuncta
cõprthendere : Nouit aut̃ quid sit nosse. & dũ hoc
amitꝰ qđ nouit. etiã secupit nosse. Ubi ergo suum¬
nosse nouit. si se ñ nouit: Nam nouit qđ alio nouerit.
se aut non nouerit: Hinc enĩ nouit. et quid sit nosse
Quo pacto igitur se aliquid scientẽ scit. quȩ se ipsam
nescit:Neq enĩ alterã mentẽ scientẽ scit. sed se
ipsam. Seit igitus se ipsã. Deinde cũ se quęrit ut
nouerit. quęrentẽ se iã nouit. lamse ergo nouit
ua ꝓpt̃ non potest om̃ino nescire se. quȩ dũ se nescientẽ
scit sc utiq scit Si aũt se nescientẽ nesciat. ñ sequer&

Expanded text:
biusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta biusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ipsam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit ut noverit, quaerentem se jam novit. Jam se ergo novit. Quapropter non potest omnino nescire se, quae dum se nescientem scit, se utique scit. Si autem se nes
Abbreviated transcription (Latin):
plandis tale aliquid adhiberi. ut mens tãquã inspe¬
culo se nouerit. An inratione ueritatis ȩternȩ uidet
quã speciosũ sit nosse semetipsã. et hoc amat qđ uid&
studetq in se fieri: Quia quãuis sibi nota ñ sit. notũ
eitamen est quã bonũ sit ut sibi notasit. Et hoc qͥdem
ꝑ mirabile ẽ. non dũ se nosse. & quã sit pulchrũ se nosse
iam nosse. An aliquẽ finẽ obtimũ. iđ securitatẽ &
beatitudinẽ suã uidet. ꝑ quandã occultã memoriam
quȩ in longinqua eã ꝓgressã ñ deseruit. & credit
ad eundẽ finẽ nisi se ipsã cognouerit se ꝑuenirẽ
ñ posse: Itadũ illud amat hoc quęrit. et notum
amat illud. ꝓpt̃ qđ quęrit ignotũ: Sedcur memo¬
ria beatitudinis suȩ potuit. & memoria sui cũ ea
perdurare non potuit. ut tase nosset quȩ uult ꝑuenire
quam nouit alud quo uult ꝑuenire: Ancũ se nosse
amit ñ se quã nondũ nouit. sed ipsũ nosse amat. acer¬

Expanded text:
plandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speplandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum se nosse amat, non se quam nondum novit, sed ipsum nosse amat; acer
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. dũ in cognita sibi est: Ecce enĩ mens
semetipsa quęrit ut nouerit. & inflãmatur
hoc studio. Amat igitur. Sed quid amat: Sise ipsã.
quomodo cũ se nondũ nouerit. nec qͥs quã possit amare
Anei fama p̃dicauit speciem suã. sicut.
de absentib solemus audire: Forte ergo ñse amat.
sed qđ de se fingit hoc amat. longe fortasse aliud quam
ipsa est. Aut si se mens sui similẽ fingit. & ideo cũ hoc
figmentũ amat. seamat antequã nouerit. quia id qđ
sui simile est intuetur. nouit ergo alias mentes ex quib:
se fingat. & genere ipso sibi nota est. Cur ergo cũ alias
mentes nouit. se ñ nouit. cũ se ipsa nihil sibi possit ẽẽ
p̃sentius : Qđ si ut oculis corporis magis alii oculi
noti sunt quã ipsi sibi: ñ se ergo quęrat nũ quã in uen¬
tura. Nunquã enĩ se oculi preter specula uidebunt
Nec ullomodo putandũ est &iã reb in corporeis contẽ¬

Expanded text:
verit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens verit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amareAn ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contem
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ & amimꝰ. ñ aliquid amamꝰ in cognitũ. Undeĩã supͣ
satis disseruimꝰ Aut aliquid notũ amamꝰ. ꝓpt̃ qđ igno¬
tũ aliquid quęrimꝰ cui: ignotiamor nequaquã nosten&.
sed illius cogniti quo ꝑtinere nouimus. Ut illud &iã qđ
adhuc ignotũ quȩrimus. nouerimtis. sicut de incognito
uerbo paulo ante locutus sũ. Aut ipsũ scire quisq ant
qđ nulli scire aliquid cupienti eẽ in cognitũ potest
is causis uidentur amare in cognita. qui scire aliquid
uolunt qđ nesciunt. & ꝓpt̃ ardentiorẽ quȩrendi appeti¬
tũ sine amore ẽẽ dici ñpossunt. Sedcũ resse aliter
habeat. neq om̃ino quicquã ametur in cognitũ. arbitror
me ꝑsuasisse uerũ diligent̃ intuentibus Sed quia
exempla quae dedimus eoꝵ sunt qui aliquid qđ ipsi ñ st̃
nosse cupiunt. uidendũ est neforte aliqđ nouũ genud
appareat. cum se ipsa mens nosse desiderat. III

Expanded text:
et credimus, et amamus, non aliquid amamus incognitum, unde jam supra et credimus, et amamus, non aliquid amamus incognitum, unde jam supra satis disseruimus: aut aliquid notum amamus, propter quod ignotum aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui aliquid quod ipsi non sunt nosse cupiunt; videndum est ne forte aliquod novum genus appareat, cum se ipsa mens nosse desiderat. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quod nescit. Aut enĩ iã genere notũ habet qđ amat.
idq nosse expetit &iã in aliqͣ singula uel insingulis reb
quȩ illi nondũ notȩ forte laudantur. fingitq animo
imaginariã formã qua exercitetur in amorem Inde
aũt fingit. nisi exhis quae ĩa nouerat: cuius tamen formae
animo figuratȩ. atq. in cogitatione notissimȩ. sicã quae
laudabatur dissimilẽ inuenerit. fortasse ñ amabit
đ si amauerit. ex illo amare incipiet. ex qͦ didicit. paulo
ante quippe alia erat quȩ amabatur. quã sibi animus
formans exhibere consueuerat: siaũt illi formȩ similẽ
in uenerit quã fama p̃dicauerat cui uere possit dicere.
um te amabã. nec tunc utiq amat. in cognitã. quã
in illa similitudine nouerat. Aut inspecie sempitnȩ
rationis uidemus aliquid. & ibi amamus. qđ cũ exp̃s sum
in aliq̃ rei tẽporilis effigie illis qui exꝑtisunt laudantibus

Expanded text:
quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in aliqua re singula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, illis qui experti sunt laudantibus
Abbreviated transcription (Latin):
quã non potest amare qđ nescit. ñ resistimꝰ ueris.
sed intellegendũ est ñ hoc idem dici cum dr̃ amat scire
in cognita. acsidiceretur amat in cognita. Illud enĩ
fieri potest. ut amet quisq scire in cognita. Ut aut
amet incognita. ñ potest. Non enĩ frustra ibi est
positum scire. qm̃ qui scire amat in cognita. ñ ipsa
in cognita. sed ipsũ scire amat. Qđ nisi haberet cognitũ.:
neq scire sequicquã posset fident̃ dicere. neq nescire
Non solũ enĩ qui dicit scio. et uerũ dicit. necesse est. ut quid
sit scire sciat : sed etiã quidicit nescio. idq fident̃. & uerũ
dicit. & scit uerũ sedicere. scit utiq quid sit nescire. qr
et discernit absciente. nescientẽ. cũ ueracit̾ se intuens
dicit nescio. & cũ id se scit uerũ dicere. Unde sciret.
siquid sit scire nesciret :
in cognita: ctiã cũ ardentissimo appetitu instat scire

Expanded text:
quam non potest amare quod nescit, non resistimus veris: quam non potest amare quod nescit, non resistimus veris: sed intelligendum est, non hoc idem dici cum dicitur, Amat scire incognita, ac si diceretur, Amat incognita. Illud enim fieri potest, ut amet quisque scire incognita: ut autem amet incognita, non potest. Non enim frustra ibi est positum scire: quoniam qui scire amat incognita, non ipsa incognita, sed ipsum scire amat. Quod nisi haberet cognitum, neque scire se quisquam posset fidenter dicere, neque nescire. Non solum enim qui dicit, Scio et verum dicit, necesse est ut quid sit scire sciat: sed etiam qui dicit, Nescio, idque fidenter et verum dicit, et scit verum se dicere, scit utique quid sit scire: quia et discernit ab sciente nescientem, cum veraciter se intuens dicit, Nescio; et cum id se scit verum dicere, unde sciret, si quid sit scire nesciret? Cincognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire
Abbreviated transcription (Latin):
appellatũ. sed iã exusu loquendi quẽ nunc habemus
hoc uocabulũ emortuũ. ꝓpt̃ non nullos fortasse ueterũ
libros sibi necessariũ deputabit. Si aũt et illos super¬
uacaneos habet. forte iã nec dignũ qđ memoriae cõ¬
mendet existimat. quia uidet ad illã speciẽ doctrinae
quã notã mente intuetus atq amat. minime ꝑtinere
uã obrem om̃is amor studentis animi. hoc est uolentis
scire qđ nescit. non est amor eius rei quã nescit. sed
cius quã scit ꝓpt̃ quã uult scire qđ nescit. Aut sitã
curiosus est ut ñ ꝓpt̃ aliquã notã causa. sed solo amo¬
re rapiatur in cognita sciendi. discernendus qͥdem
est abstudiosi nomine iste curiosus. Sed nec ipse
amat in cognita. immo congruentius dr̃ odit in cogni¬
ta quȩ nulla ẽẽ uult. dum uult om̃a cognita. Sed
ne quis quã nobis difficiliorẽ referat questionem
asserens tã non posse quẽquã odisse qđ nescit.

Expanded text:
appellatum, sed jam ex usu loquendi quem nunc habemus, appellatum, sed jam ex usu loquendi quem nunc habemus, hoc vocabulum emortuum, propter nonnullos fortasse veterum libros sibi necessarium deputabit. Si autem et illos supervacaneos habet, forte jam nec dignum quod memoriae commendet existimat, quia videt ad illam speciem doctrinae quam notam mente intuetur atque amat, minime pertinere. 3. Quamobrem omnis amor studentis animi, hoc est volentis scire quod nescit, non est amor ejus rei quam nescit, sed ejus quam scit, propter quam vult scire quod nescit. Aut si tam curiosus est, ut non propter causam aliam notam, sed solo amore rapiatur incognita sciendi; discernendus quidem est ab studiosi nomine iste curiosus, sed nec ipse amat incognita, imo congruentius dicitur, Odit incognita, quae nulla esse vult, dum vult omnia cognita. Sed ne quisquam nobis difficiliorem referat quaestionem, asserens tam non posse quemquam odisse quod nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
tangit animũ quã nouit & cogitat. inqua elucet decꝰ
consociandorũ animorũ in uocib notis audiendisatq
reddendis. eaq accendit studio quęrentẽ quidem qđ
ignorat. sed notã formã quo id ꝑtineat intuentẽ. &
amantẽ. Itaq si quęrenti uerbi gr̃a quid sit temetũ
hoc enĩ exempli causa posuerã. dicatus quid ad teꝑtinet
respondebit. Ne forte audiã loquentẽ & ñ intellegã.
aut uspiã forte id legã. et qđ scriptor senserit nesciã
Quis tandem huic dicat noli intellegere qđ audis. noli
nosse qđ legis: Om̃ib enĩ fere animis rationalibus
in ꝓmptu ẽ. ad uidendũ huius periciȩ pulchritudo. qͣ
hominũ interse cogitata significantium uocũ enuntia¬
tione noscuntur: ꝓpt̃ hoc notũ decus & obhoc antũ
quia notũ. studiose quęritur uerbum illud ignotũ
Itaq cũ audicrit atq cognouerit temetũ aueterib uinũ

Expanded text:
tangit animum, quam novit et cogitat, in qua elucet decus tangit animum, quam novit et cogitat, in qua elucet decus consociandorum animorum in vocibus notis audiendis atque reddendis: eaque accendit studio quaerentem quidem quod ignorat, sed notam formam, quo id pertineat, intuentem et amantem. Itaque si quaerenti, verbi gratia, quid sit temetum hoc enim exempli causa posueram, dicatur, Quid ad te pertinet? respondebit, Ne forte audiam loquentem, et non intelligam, aut uspiam forte id legam, et quid scriptor senserit, nesciam. Quis tandem huic dicat, Noli intelligere quod audis, noli nosse quod legis? Omnibus enim fere animis rationalibus in promptu est ad videndum hujus peritiae pulchritudo, qua hominum inter se cogitata, significantium vocum enuntiatione noscuntur: propter hoc notum decus, et ob hoc amatum quia notum, studiose quaeritur verbum illud ignotum. Itaque cum audierit atque cognoverit temetum a veteribus vinum
Abbreviated transcription (Latin):
circa eã moueantur. eiq inhient in om̃i opera quã impen¬
dunt consequende tali facultati. ut oiausu amplectant᷑
qđ ratione p̃noscunt. atq ita quisq cui facultati spȩ ꝓpin¬
quat. ci feruentius amore in ardescit. Lis doctrinis
quippe studetur uehementius. quȩ capi posse ñ despe¬
rantur. Nam cuius rei adipiscendȩ spemquisq ñgerit.
aut tepide amat. aut om̃ino ñamat. quauis quãpulchra
sit uideat. Quo circa quia om̃ium linguarũ scientia
fere ab om̃ib desperatur. suȩ gentis quisq maxime
studet ut nouerit. Qđ si et illi ad ꝑfectũ ꝑcipiendȩ
se ñ sufficere sentit. nemo tam̃ tã desi diosus ẽ huius no¬
ticiae qui ñcũ audierit in cognitũ uerbũ. uelit nosse
quid illud sit. & si potest quęrat ac discat: qđ dum
quęrit. utiq instudio discendi est. & uidetur amare
rem in cognita. qđ nonita est. Species nãq illa.

Expanded text:
circa eam moveantur, eique inhient in omni opera quam impencirca eam moveantur, eique inhient in omni opera quam impendunt consequendae tali facultati, ut etiam usu amplectantur quod ratione praenoscunt: atque ita quisque, cui facultati spe propinquat, ei ferventius amore inardescit. Eis doctrinis quippe studetur vehementius, quae capi posse non desperantur. Nam cujus rei adipiscendae spem quisque non gerit, aut tepide amat, aut omnino non amat, quamvis quam pulchra sit videat. Quocirca, quia omnium linguarum scientia fere ab omnibus desperatur, suae gentis quisque maxime studet, ut noverit. Quod si et illi ad perfectum percipiendae se non sufficere sentit, nemo tamen tam desidiosus est hujus notitiae, qui non, cum audierit incognitum verbum, velit nosse quid illud sit, et si potest, quaerat ac discat. Quod dum quaerit, utique in studio discendi est, et videtur amare rem incognitam; quod non ita est. Species namque illa
Abbreviated transcription (Latin):
intuctur inrationib: rerũ quȩsit pulchritudo doctrinȩ.
qua continentur noticiȩ signorũ om̃ium. & quęsit utili¬
tas in eapericia. qua interse humana societas sensa cõmuni¬
cat ne sibi hominũ cetus deteriores sint quauis solitudine.
si cogitationes suas colloquendo ñ misceant: Hanc ergo
speciẽ decorã. & utilem cernit anima. et nouit. et amat. eãq
inse ꝑfici studet quantũ potest. quisquis uocũ significan¬
tiã quacũq ignorat inquirit. Aliud est enĩ qđ ea inue¬
ritatis luce conspicit. aliud qđ insua facultate c̃cupiscit
on eupifcit nãq in luce ueritatis quã magnũ. & quãbonũ
sit om̃s om̃ium gentiũ linguas intellegere acloqui. nul¬
lamq ut alienigena audire. & anullo ita audiri. Cuius
noticiȩ decus. cogitatione ĩa cernitus. amaturq. res nota.
quȩ ita conspicitur. atq inflãmat studia discentiũ. ut

Expanded text:
intuetur in rationibus rerum quae sit pulchritudo doctrinae, intuetur in rationibus rerum quae sit pulchritudo doctrinae, qua continentur notitiae signorum omnium; et quae sit utilitas in ea peritia, qua inter se humana societas sensa communicat, ne sibi hominum coetus deteriores sint quavis solitudine, si cogitationes suas colloquendo non misceant. Hanc ergo speciem decoram et utilem cernit anima, et novit, et amat; eamque in se perfici studet, quantum potest, quisquis vocum significantium quaecumque ignorat, inquirit. Aliud est enim quod eam in veritatis luce conspicit, aliud quod in sua facultate concupiscit. Conspicit namque in luce veritatis quam magnum et quam bonum sit omnes omnium gentium linguas intelligere ac loqui, nullamque ut alienigena audire, et a nullo ita audiri. Cujus notitiae decus cogitatione jam cernitur, amaturque res nota; quae ita conspicitur, atque inflammat studia discentium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tSienĩ tantũ modo cẽ istã uoce nosset. tamq alicuus
reisignũ eẽ non nosset. nihil iam querer& sensibilire. qͥn¬
tum poterat sentiendo ꝑcepta. Quia ucro ñ solũ cẽ uocẽ
sel et signũ cẽ um nouit. ꝑfecte id nosse uult Neq ullũ
ꝑfccte signũ noscitur. nisi cuius rei signũ sit cognoscatur
Hocergo qui ardenti cura quȩrit ut nouerit : studioq accen¬
sus insistit. ñ potest dicict sine amore. Quid igitur amit
ertt eñĩ amari aliquid. nisi notũ non potest . Nseq enim
ille istas tres syllabas amat. quas iam notas habet. Qđ si
iam hoc incis amat. quia scit eas significare aliquid. ñ inde
nunc agitur. Nonenĩ hoc nosse querit. sed in eo qđ scire
studet. quid amet inquirimus. qđ ꝓfecto nondũ nount
Et ꝓpterea miramur cur amet. qm̃ firmissime nouimus ams
nisi nota ñ posse. Quid ergo amat. nisi quia nouit. atq

Expanded text:
est. Si enim tantummodo esse istam vocem nosset, eamque alicujus est. Si enim tantummodo esse istam vocem nosset, eamque alicujus rei signum esse non nosset, nihil jam quaereret, sensibili re, quantum poterat, sentiendo percepta. Quia vero non solum esse vocem, sed et signum esse jam novit, perfecte id nosse vult. Neque ullum perfecte signum noscitur, nisi cujus rei signum sit cognoscatur. Hoc ergo qui ardenti cura quaerit ut noverit, studioque accensus insistit, num potest dici esse sine amore? Quid igitur amat? Certe enim amari aliquid nisi notum non potest. Neque enim ille istas tres syllabas amat, quas jam notas habet. Quod si hoc in eis amat, quia scit eas significare aliquid; non inde nunc agitur, non enim hoc nosse quaerit: sed in eo quod scire studet, quid amet inquirimus, quod profecto nondum novit: et propterea miramur cur amet, quoniam firmissime novimus amari nisi nota non posse. Quid ergo amat, nisi quia novit atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne dum concupiscit nosse qͦ id
possit. om̃istudio circa illũ finẽ mouctur. que iam notum
tenct: Sic accenduntur studia discentiũ Nam qđ qͥsq.
prorsus ignorat. a mare nullo pacto potest. Itadiam
signũ siquis audiat in cognitũ. ueluti uerbi alicuus sonũ
quo quid significetur ignorat. cupit scire quidnam sit
id est sonus ille cuirei cõmemorandȩ institutussit. ueluti
audiat cũ dicitur temetũ. & ignorans quid sit. requirit
amitaq oportet ut nouerit signum ẽẽ idest ñ eẽ in a nẽ
illam uocẽ sed aliquid ea significari. Alioquin. iam notũ
ehoc trisyllabũ. & articulatã speciẽ suã impressit animc
ꝑsensũ auriũ Quid amplius in eo requiratur qđ magis
in notescat cuius om̃s litterȩ. om̃aq soni spacia nota sua.
nisi quia simul in notuit signũ eẽ. mouitq sciendi cupidi¬
tatẽ. cuius reisignũ sit: Quoigitur amplius notũ est sed
ñplene notum ẽ. eo cupit animus de illo nosse qđ rliquũ

Expanded text:
nonne, dum concupiscit nosse quo id nonne, dum concupiscit nosse quo id possit, omni studio circa illum finem movetur, quem jam notum tenet? Sic accenduntur studia discentium: nam quod quisque prorsus ignorat, amare nullo pacto potest. 2. Ita etiam signum si quis audiat incognitum, veluti verbi alicujus sonum, quo quid significetur ignorat, cupit scire quidnam sit, id est, sonus ille cui rei commemorandae institutus sit: veluti si audiat cum dicitur temetum, et ignorans quid sit requirat. Jam itaque oportet ut noverit signum esse, id est, non esse inanem illam vocem, sed aliquid ea significari: alioquin jam notum est hoc trisyllabum, et articulatam speciem suam impressit animo per sensum aurium: quid amplius in eo requiratur, quo magis innotescat, cujus omnes litterae omniaque soni spatia nota sunt; nisi quia simul innotuit signum esse, movitque sciendi cupiditatem, cujus rei signum sit? Quo igitur amplius notum est, sed non plene notum est, eo cupit animus de illo nosse quod reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ rei penitus in cognitȩ amor excitatur. cui genꝰ ita notũ
est. Cũ aut̃ uirũ bonũ amamus cui: faciẽ non uidimus.
ex noticia uirtutũ amamus. quas nouimꝰ in ipsa ueritate
Ad doctrinas aut̃ cognoscendas plerũq nos laudantiũ.
atq p̃dicantiũ accendit auctoritas. Et tam̃ nisibreuit̃
impressa cuiusq doctrinae haberemꝰ in animo notionẽ.
nullo adcã discendã studio flagraremus. Quis cnim
sciendȩ uerbi gr̃a rethoricȩ ullã curã. & operã impende¬
ret. nisi ante scir& cã dicendi eẽ scientiã. Aliquando
etiam ipsarũ doctrinarũ fines auditos. exꝑtosue mira¬
mur. & ex hoc in ardescimus facultatẽ cõparare discendo.
qua ad cos ꝑuenire possimus. tãquã silitteras nescienti
dicatur quandã cẽ doctrinã. quaquisq ualeat quã¬
ius longe absenti uerba mittere manufacta insilentio.
quȩ rursus ille cui mit tunt᷑. ñ aurib sed oculis colligat.

Expanded text:
non rei penitus incognitae amor excitatur, cujus genus ita notum non rei penitus incognitae amor excitatur, cujus genus ita notum est. Cum autem virum bonum amamus, cujus faciem non vidimus, ex notitia virtutum amamus, quas novimus in ipsa veritate. Ad doctrinas autem cognoscendas, plerumque nos laudantium atque praedicantium accendit auctoritas: et tamen nisi breviter impressam cujusque doctrinae haberemus in animo notionem, nullo ad eam discendam studio flagraremus. Quis enim sciendae, verbi gratia, rhetoricae ullam curam et operam impenderet, nisi ante sciret eam dicendi esse scientiam? Aliquando etiam ipsarum doctrinarum fines auditos expertosve miramur, et ex hoc inardescimus facultatem comparare discendo, qua ad eos pervenire possimus. Tanquam si litteras nescienti dicatur quamdam esse doctrinam, qua quisque valeat, quamvis longe absenti, verba mittere manu facta in silentio, quae rursus ille cui mittuntur, non auribus, sed oculis colligat, idque fieri videat;
Abbreviated transcription (Latin):
diligentius subtiliusq tractatum est. atq ad id
perductũ. ut inueniatur inmente euidentior
trinitas eius. in memoria scilicet. & intellegentia.
et uoluntate. Sed qm̃ et in hoc cõperitur ut mens
a corporalib rebus cadem cogitatione discerner&. dilata
est de trinitate cuius haec imago est disputatio. ut in
ipsis etiã corporalib uisis inueniretur trinitas & distinc¬
tio. unde lectoris exerceretur intentio. Nunc ad ca
ipsa consequenter enodatius explicanda. limatior accedat
om̃ino nullus potest. diligent̃ intuendũ est. cuiusmodi
sit amor studentiũ. iđ non ĩa scientiũ. sed ad huc scire
cupientiũ quãq doctrinã. Et in his quippereb in qͥb:
ñ usitate dicitur studiũ. solent existere amores ex auditu.
dũ cuiusq pulchritudinis fama ad uidendũ ac fruendũ
animus accenditur. quia generalit̃ nouit corpoꝵ pulchri¬
tudines. ex eo qđ plurimas uidit. et in est intrinsccus
unde approbetur. cui forinsecus iniatur. Qđ cum fit.

Expanded text:
diligentius subtiliusque tractatum est atque ad id perductum, ut inueniretur in mente euidentior trinitas eius, in memoria scilicet et intellegentia et uoluntate. sed quoniam et hoc compertum est, quod mens a corporalibus rebus eadem cogitatione discerneret: dilata est de trinitate, cuius haec imago est, disputatio, ut in ipsis etiam corporalibus uisis inueniretur trinitas et distinctius in ea lectoris exerceretur intentio. in undecipsa consequenter enodatius explicanda limatior accedat omnino nullus potest, diligenter intuendum est cujusmodi sit amor studentium, id est, non jam scientium, sed adhuc scire cupientium quamque doctrinam. Et in his quippe rebus in quibus non usitate dicitur studium, solent existere amores ex auditu, dum cujusque pulchritudinis fama ad videndum ac fruendum animus accenditur, quia generaliter novit corporum pulchritudines, ex eo quod plurimas vidit, et inest intrinsecus unde approbetur, cui forinsecus inhiatur. Quod cum fit,
Abbreviated transcription (Latin):
re et qͣsi rclaxare dcorsũ uersus audeamus. Nascit᷑ aũt
uerbũ. cũ ex cogitatũ placet. aut ad peccandũ. Aut ad
recte faciendũ Uerbũ ergo nr̃m et mentẽ dequa gigni
quasi medius amor coniungit. seq cũ eis terciũ cõplexu
in corporeo sinc ulla confusione constringit. Uiiii.¬

Expanded text:
re, et quasi relaxare deorsum versus audeamus. Nascitur autem re, et quasi relaxare deorsum versus audeamus. Nascitur autem verbum, cum excogitatum placet, aut ad peccandum, aut ad recte faciendum. Verbum ergo nostrum et mentem de qua gignitur, quasi medius amor conjungit, seque cum eis tertium complexu incorporeo, sine ulla confusione constringit.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorationẽ sensibilẽ tale aliquid fiat &iã in animo
audientis. quale deloquentis animo ñ recedit Nihil
itaq agimus ꝑmẽbra corporis in factis dictisq nr̃is quib:
uel approbantur. uel imꝓbantur mores hominũ qđ ñ
uerbo apud nos intus edito p̃uenimus. Nemoenim
qđ uerbũ amore concipitur. siue creature. siue crea¬
non quo ñ sit amanda creatura. sedsi ad creatorẽ
refertur ille amor . ñ iam cupiditas. sed caritas erit
unc enim est cupiditas. cum ꝓpter se amatur creatura. Tunc
non utentẽ adiuuat. sed corrumpit fruentem. Cumergo
Aut par nobis. aut inferior creaturasit. inferiore utendũ
est addm̃. pari aũt fruendũ. sed indõ. Sicut enĩ te
ipso. n inte ipso fruidebes. sed in eo quifecitte. sic &iam
illo quẽ diligis tanquã te ipsum. Et nobis ergo & fr̃ĩb
in dño fruamur. et inde nos nec ad nosinetipsos remitte¬

Expanded text:
commemorationem sensibilem tale aliquid fiat etiam in animo commemorationem sensibilem tale aliquid fiat etiam in animo audientis, quale de loquentis animo non recedit. Nihil itaque agimus per membra corporis in factis dictisque nostris, quibus vel approbantur vel improbantur mores hominum, quod non verbo apud nos intus edito praevenimus. Nemo enim13. Quod verbum amore concipitur, sive creaturae, sive Creanon quo non sit amanda creatura; sed si ad Creatorem refertur ille amor, non jam cupiditas, sed charitas erit. Tunc enim est cupiditas, cum propter se amatur creatura. Tunc non utentem adjuvat, sed corrumpit fruentem. Cum ergo aut par nobis, aut inferior creatura sit, inferiore utendum est ad Deum; pari autem fruendum, sed in Deo. Sicut enim te ipso, non in te ipso frui debes, sed in eo qui fecit te; sic etiam illo quem diligis tanquam te ipsum. Et nobis ergo et fratribus in Domino fruamur, et inde nos nec ad nosmetipsos remitte
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis mentis intuitu. Istauero aut p̃sentia sensu
corporis tangimus. aut imagines ab sentiũ fixas in me¬
moria recorðamur. aut ex carũ similitudine talia
fingimus. qualia nos ipsi uellemus atq possemus &iã ope¬
re moliremur. aliter figurantes animo imagines corporũ.
aut ꝑ corpus corpora uidentes. aliter autẽ rationes artẽq
in effabilit̃ pulchrã talium figurarum super aciemmentis
simplici intellegentia capientes. UII.¬
n illa igitur ęternaueritate exqua tẽporalia facta sunt
om̃a. formã scđm quã sumus. et seđm quã uel in nobis uel
in corporib uera et recta ratione aliquid operamur. ui¬
su mentis aspicimus. atq inde conceptã rerũ ueracem
noticiam tãquã uerbũ apud nos habemus. et dicendo
intus gignimus. nec a nob̵ nascendo secedit. Cũ aũt ad
alios loquimur. uerbo intus manenti ministeriũ uocis
adhibemus. aut alicuius signi corporalis. ut ꝑ quandã

Expanded text:
rationalis mentis intuitu. Ista vero aut praesentia sensu rationalis mentis intuitu. Ista vero aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figurantes animo imagines corporum, aut per corpus corpora videntes; aliter autem rationes artemque ineffabiliter pulchram talium figurarum super aciem mentis simplici intelligentia capientes. n illa igitur aeterna veritate, ex qua temporalia facta sunt omnia, formam secundum quam sumus, et secundum quam vel in nobis vel in corporibus vera et recta ratione aliquid operamur, visu mentis aspicimus: atque inde conceptam rerum veracem notitiam, tanquam verbum apud nos habemus, et dicendo intus gignimus; nec a nobis nascendo discedit. Cum autem ad alios loquimur, verbo intus manenti ministerium vocis adhibemus, aut alicujus signi corporalis, ut per quamdam