comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa plus est meritis et non
natura: quam uirgo et ho¬
mo: Ulnde etsi cȩtere uirgi¬
nes imitantur illam usq ad
conceptũ partus. et gabrihe.¬
lis nouȩ salutationis obse.¬
quium: deinceps est totum
diuinũ quod operatur in ea
teste angło: quia spũ scõ et
uirtute altissimi obumbra¬
tur: Ante hoc ipsum sane.
uterus uirginis quamuis
mundus: quamuis impollu¬
tus. et ab omni contagione
peccati alienus: quamuis sc̃s:
tamen adhuc uilitate huma¬
nitatis induitur: ut ita dicã
acsi lana candidissima. suisq
coloribus dealbata: Ad quã
sane cum accessit sp̃s sc̃s: qua¬
si ipsa eademq lana cum in¬
ficitur sangume conchilii uel
muricis. uertitur in purpur̃ã:
uersa est et ipsa sine coitum
matrem: ut non sit iam qͦd
fuerat: sed purpura uerissi¬
ma: ad indumentũ et głam
summi regis diuinitus aptis¬
sime dedicata: ut nulli dem¬
ceps ea uti usu femineo licu.¬
erit. nisi deo: Quippe ut ita
loquar: beata et głosa uiri¬

Expanded text:
ipsa plus est meritis, et non ipsa plus est meritis, et non natura, quam virgo et homo. Unde etsi caeterae virgines imitaconceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est, quod operatur in ea, teste angelo, quia Spiritu sancto et virtute Altissimi obumbratur. Ante hoc ipsum sane uterus virginis quamvis mundus, quamvis impollutus, et alienus a contagione peccati, quamvis sanctus, tamen adhuc vilitate humanitatis induitur, ut ita dicam, ac si lana candidissima, suique coloris dealbata. Ad quam sane cum accessit Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana, cum inficitur sanguine conchylii, vel muricis, vertitur in purpuram, versa est et ipsa sine coitu in matrem, ut non sit jam admodum quod fuerat, sed purpura veracissima ad indumentum et gloriam summi Regis disime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa vir
Abbreviated transcription (Latin):
ciam et salutem:
mc rogo omnes pari¬
ter. festuitatẽ glose sẽ¬
per uirginis mariȩ deuotis¬
sime celebremus: quia hȩc
est dies prȩclara: in qua me¬
ruit exaltari super choros
angłorũ: et peruenire ultra
quam nr̃e humanitatis est
natura: Ubi non substantia
tollitur: sed glȩ magnitubo
monstratur: cũ eleuatur in
dexterã patris: ubi xp̃s pro
nobis introiit: pontifex fa¬
ctus in ȩternũ. ad cęli pala¬
cium: hec est inquã dies:
in qua usq ad thromi celsi¬
tudinẽ intemerata mater
et uirgo processit.: atq in
regni solio sublimata. post
xp̃m głosa resedit: Sic itaq
ubiq confidenter de illa¬
scã dei canit eccła. quod de¬
nullo alio scõrum fas est cre¬
dere: ut ultra angłorũ uel
archangłorũ merita trans¬
cenderit: quia etsi similitu¬
do prõmittitur scĩs. ueritaᷤᷤ
denegatur: Hoc quippe pri¬
uilegiũ non naturȩ est. sed
mariȩ: de qua natus est ip¬
se deus et homo: Id circo et

Expanded text:
tiam et salutem. VII. tiam et salutem. VII. Hinc, rogo, omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit eangelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introiit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Eccnullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum vel archangelorum merita transcenderit, quia et si similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si continens et casta
uenerare et lauda: quia non
aliunde constat ut possis
esse casta: quam ex gr̃ã xp̃i
quȩ fuit plenissime in maria
quam laudas: Quod si comu¬
gata certe aut peccatrix:
nichilominus confitere et
nibus profluxit et gr̃a ut
laudent: Et quamuis non
sit speciosa laus in ore pecca¬
de et om̃ibus: ut laudes:
Alioquin. nisi iuxta modu¬
lum ingenii nr̃i dm̃ laudare
in scĩs suis stubeamus: quo¬
modo eum scđ̃m quod ca¬
nimus. iuxta multitudinẽ
magnitudinis eius lauda¬
re poterimus: Omnino hos
prȩtermittendũ non est:
quod impleturi sumus
quandoq. scđm quod dici¬
tur: Beati qui habitant in
domo tua dñe: in scła scło¬
rum laudabunt te: Interĩ
uero quia inmensus est:
quod uoce non possumus.
nec facundia ualemus: exe¬
quamur uotis et medulliᷤ
cordis: quia magnus et bo¬
nus est atq inmensus: tan¬
tus ac talis: quantũ et qua-¬
lem iꝑse nouit: Ore autem
ac sp̃ũ confiteamur: ad iusti¬

Expanded text:
Quod si continens et casta es, Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et nibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccade et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus quandoque, secundum quod dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Interdum vero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
celestis miratur: hoc totum
est quod per gabrihelem ar¬
nuntiatur. et per xp̃m adim¬
pletur:. Qua de causa. de tali
tantaq loqui: me indignũ
fateor: Sed et puto quod ne¬
mo prȩsumat: nisi qui quas¬
ta sint quȩ panduntur. pę¬
nitus ignorat: Tamen etsi ad
hec nemo idoneus inuenit᷑:
uotis omnibus cessare non
sebet quilibet etiam pecca¬
tor a laudibus: quamuis ex¬
plere non queat quod sen¬
titur: Unde et sermo diui¬
muis cum de peccatore ageret
in psalmis: sacrificiũ inquit
laudis honorificabit me: et¬
Nic iter quo ostendam illi
salutare der: Acsi patenten
dicat: Illic iter est laudis. ab
laudẽ sine fine mansurã: sed
nemo apprehendet illub. nisi
ropterea hm̃e. quia iter
salutis nr̃e in laudibuᷤ
est saluatoris: hortor uos
et cõmoneo in hac sacra sol¬
lemnitate gemtricis dei ma-¬
riȩ: nolite cessare a laudibu.
Quod si uirgo es gaude:
quia meruisti esse quod lau.¬
las et tu: Tantum cura ut
sis: quȩ digne laudare possis:

Expanded text:
coelestis miratur. Hoc totum coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem nuntiatur, et per Christum adimpletur. Qua de causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, illic iter est quo ostendam illi salutare Dei : ac si patenter dicat, Illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehendet illud, nisi ropterea, charissimae, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur plena: Uere plena:
per quam largo scĩ sp̃s ym¬
bre. superfusa est omnis cre¬
atura: Et ideo satis eam de¬
uotissime. primum angelus
ueneratur et salutat: Mira¬
tur itaq et ipse: qualis et
quanta sit quam salutat:
simplex fateor uel con¬
sueta fuit ista salutatio: sed
omni admiratione digna:
Siquidẽ uenerationis fuit
delatio: oblatio muneris:
famulatus obsequii: Quia
etsi in scĩs patribus et pro¬
pħis grã fuisse crebitur: nol
tamen eatenus plena: In ma¬
riam uero. totius gr̃e quȩ
in xp̃o est plenitudo uenit.
quamquã aliter: Et ideo
inquit benedicta tu inter
mulieres: id est plus bene¬
dicta quam omnes mulie¬
res: Ac per hoc. quicquid
maledictionis infusum est
per euam: totum abstulit
benedictio mariȩ: Insuper et
gr̃ãm refudit. xp̃i ortus: qua
non habuit prius omnis mũ¬
gitur quod natura non ha¬
buit: usus nesciuit: ignora¬
uit ratio:mens non capit hu¬
mana. pauet celum: stupet
terra: creatura omnis etiam

Expanded text:
dicatur plena. Vere plena, dicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mungitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
expressum. terris omnibuᷤ
pluuiam salutis infudit: et
stillicidia gr̃ȩ humanis prȩ¬
stitit mentibus: Dñs tecum
inquit: Mira res: Et iã erat
cum uirgine: qui ad uirginẽ
mittebat angłm: Et precessit
nuncium suum deus: sed a
deo non recessit: Aec teneri
potuit locis: qui omnibus
habetur in locis: Et totũ ubiq
est: sine quo nichil: Quinta le.¬
otum ergo uerbum pa-¬
tris nunquã a patre
discedens: homo propriȩ fie¬
ri dignatus est: secreto suo
mysterio quo ipse nouit:
Qui qm̃ totum suscepit quod
est hominis: homo totus
est: et totum retmens quod
dei est: omnino aliud quam
deus qui natus est ex maria
esse non potuit: Scit emm
deus omnia: et potest: Prop¬
terea quia ita est: sciuit se
ac potiit in utero uirginis
sine sui corruptione misce¬
re atq unire: ut unus esset
xp̃s deus et homo: una per¬
sona. unaq subsistentia:
Ob quod dei genitrix ele¬
cta et prȩelecta: iure ab an¬
gelo gra salutatur et preꝑ¬

Expanded text:
expressum, terris omnibus expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et prae
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem: moribus disciplinã:
Et bene angls ad uirgmẽ
est cognata uirginitas: Pro¬
fecto in carne prȩter carnẽ
uiuere: non terrena uita est
sed cȩlestis: Unde in carne
anglicam głam adquirere:
maius est meritũ quam ha¬
bere: Esse enim angłm felici¬
tatis est: esse uero uirginẽ
uirtutis: dum hoc obtinere
habet angls ex natura: Utrũ¬
q tamen. et esse angłm uel
uirginẽ: diuini muneris est
officium. non humaniz
grã plena: Et bene
plena: quia cȩteris per par¬
tes prestatur: mariȩ uero
simul se tota infudit plemi¬
tudo gr̃e: Hoc quippe est
quod dauid canit: descen¬
det sicut pluuia in uellus:
Uellus utiq cum sit de cor¬
pore: nescit tamen corporis
passionẽ: Sic et uirginitas
cum sit in carne: uicia car¬
nis nescit: Celestis plane
ymber. uirgineo uelleri pla¬
cido se infudit elapsu: et
tota diumitatis unda se cos¬
tulit in carnem: quando
uerbum caro factum est: Ac
demde per crucis patibulũ

Expanded text:
ordinem, moribus disciplinam. ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad Virginem is cognata virginitas. Profecto in carne, praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum hoc obtinere habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est offia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubium quin to¬
tum ad głam laudis
eius pertineat: quicquid dis¬
ne genitrici suȩ impensum
timeo satis et ualde perti¬
mesco: dum urĩs cupio pa¬¬
rere profectibus: ne forte
sicut improbus ita et indi¬
gnus laudator inueniar.pro¬
fecto cum nec scitas uel fa¬
cundia suppeditet: ut beatã
et głosam uirginẽ digne lau¬
dare queam: Qm̃ ut uerum
fatear: quicquid humanis
dici potest uerbis minus est
a laude cęli: qua diuimis est
et angłicis excellentius pre¬
dicata et laudata prȩconiis:
Apropħis quidem prȩnun¬
tiata: a patriarchis figuris
et enigmatibus prȩsignata:
ab euangłistis exhibita et
monstrata: ab angło uene¬
rabiliter atq officiosissi me
reterea qualis et quan¬
ta esset. ab eodem ci¬
umitus declaratur: cum ait:
tecum: benedicta tu in mi¬
ueribus: Talibus enim dece¬
pat uirginẽ opignorare mu¬
neribus: ut esset gr̃a plena
que celis debit glam: terris
deum pacemq refudit: fidẽ
gentibus: finem uiciis: uitȩ

Expanded text:
ulli dubium quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime erea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatũ: qui propriũ cor¬
pus animatum uniuit: ita
ut deus uerbum caro fieret:
et non in alium quemlib et
Idcirco non alium quã eundẽ
ipsumq dei filium et colimus
et adoramus: qui nichil in se
pro assumpto homine est co-¬
actus: nichilq quod uerbũ
caro factum est imminutus
uel immutatus: Et ideo unuᷤ
idemq semper cum deo patre
filius adoratur: non nouus:
non recens ex tempore: non
alienus a natura uel genere:
Quod si tibi nouum indetur
quod pro te hominẽ assumꝑ¬
sit: noueris quod hoc semꝑ
cum eo et in eius consilio fu-¬
it ut sic fieret: et nunc quan¬
do plenitudo temporis ue-¬
nit. id factum est: quod in

Expanded text:
incarnatum, qui proprium sibi corincarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemlibet,Idcirco non alium quam eumdem, ipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui nihil ipse pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est, imminutus, vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tempore, non alienus a natura, vel genere. XI. Quod si tibi novum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noveris quod hoc semper cum eo et in ejus consilio fuit ut sic fieret: et nunc quando plenitudo temporis venit, id factum est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
namq dñs ducebat: et non
erat cum eo deus alienus:
Unde nec nobiscum deus re¬
cens:quia unus idemq est
qui et eorum ductor fuit: et
nr̃ per passionẽ carnis sue
redemptor: Unus siquidẽ
sua in carne: unus in sacra¬
mento: atq unus in spũ:
Nec admittit ratio: ut aliuᷤᷤ
efilius hominis. alius filius
dei intelligatur: qui nec tẽ¬
pore prescribitur. nec passi¬
one separatur: sed totus ds̃
est xp̃s dicatur: et quicquid
in carne xp̃s pertulit. id deus
pertulisse credatur: Alioquĩ
si ad rationẽ respicras et ad
sensus humanos: nequaquã
itatenus potuerunt inter se
conuenire. dectas et humana
cõnditio: Conuenerunt tam̃
in xp̃o: et unus ex ambobꝰ
emmanuhel: Unde michi ui¬
detur. quod altitudmnẽ tan¬
ti mysterii diligenter intelli¬
gere et uidere non potuer̃t:
qui aut duos filios certe. aut
aliud xp̃m quam dei filium
estimauere: Qua propter nec
nos hominem seorsum coli¬
mus. quod fas non est. nec
ad oramus: sed deum magis

Expanded text:
Dominus solus ducebat: et non erat cum eis Deus alienus: unde nec nobiscum Deus recens: quia unus idemque est qui et eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae Redemptor: unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius filius Dei intelligatur. Qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur: sed totus Deusest, Christus dicatur; et quidquid in carne Christus pertulit, id Deus pertulisse recte credatur: alioqui si ad rationem respicias et ad sensus humanos, nequaquam ita hactenus potuerunt inter se convenire deitas et humana conditio: convenerunt tamen in Christo, et unus est ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis
Abbreviated transcription (Latin):
unitate sua discrepat duis
nitatis essentia: Sempiternũ
est patri: consempiterni sibi
filii sui esse genitorẽ: Sempi¬
ternum est filio: intempora
Ut nunquã pater sine filioꝵ
rint sine sp̃ũ scõ: et omnibꝰ
existentie gradibus exclusis:
nulla ibi persona sit anteri¬
or: nulla posterior: Huius
enim beate trinitatis et inc̃õ.¬
mutabilis deitatis una est
substantia: indiuisa in opere:
concors in uoluntate: par m¬
om̃ipotentia: equalis in gła:
De qua cum scã scriptura sic
loquitur. ut aut in factis
aut in uerbis aliquid assig¬
net quod singulis udeatur
conuenisse personis: non
perturbatur fides catholica
sed docetur: ut per proprie.¬
tatem aut uocis aut operis.
insinuetur nobis ueritas tri¬
nitatis: et non diuidat in¬
tellectus. quod distinguit

Expanded text:
unitate sua discrepat divinae unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporalut numquam Pater sine Filio, rint sine Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit
Abbreviated transcription (Latin):
sam atq ratio¬
nem sollemn¬
tatis hodierne diuinorum
eloquiorũ textus ostendit:
quo scm̃ spm quinquagesi¬
mo post dñi resurrectionem
die. qui ab ascensione eius
est decimus: infusum xp̃i di-
scipulis sicut ꝓromissus spe-¬
rabatur agnouimus: sed ad
nouos eccłȩ filios instruen¬
dos: addendũ est etiam nr̃i
sermonis obsequiũ: Non em̃i
timemus ut spiritales et eru-¬
diti nota fastidiant: ad quo¬
rum fructum pertinet: ut
quamplurimis insinuariue¬
lint: quod ipsi cum magna
humilitate didicerunt: Fĩat
ergo per corda omniũ dispen¬
satio munerũ diumorum: et
seruititẽ oris nr̃i. docti indo.¬
ctiq non spernant: Illi ut
probent se amare quod no-¬
runt: isti ut ostendant se de¬
siderare quod nescunt: huic
enim prȩparationi nr̃e aderit
ipsius largitas: de cuius lo¬
qui maiestate gestimus: ut
ad profectũ totius ecclȩ. et
uos capaces. et nos faciat
um igitur ad intelli.¬
gendam dignitatem
excellentia patris et filii co-¬
gitemus: quia in nulls ab

Expanded text:
am atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos faciat Cum igitur ad intelligendam dignitatem excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab
Abbreviated transcription (Latin):
re hȩc mulier. id est gentium
ppłs cȩperat egrotare: quo
Nisi enim ex cõparatione uir¬
tutum: uicium non ostencht᷑.
mulier sanguine fuienͤ.
non in domo non in urbe ac¬
cedit ad dñm: quia iuxta le¬
gem urbibus excludebatur.
Sed in itinere ambulante
git. alia curetur: Unde di
dimur ad gentes: Dicebat
enim intra se: Si tetigero fim.¬
briam uestimenti eius: sal¬
ua ero: Iuxta legem. qui mu¬
lierem menstruatã aut flu-¬
entem sanguine tetigerit:
immundus est: Ista ideo
tangit dñm: ut sanguinis
uicio etiam ipsa curetur: Con
a te saluam fecit. Nec dicit fi¬
des tua te saluã factura ẽ: s sal¬
uam fecit: In eo enĩ qd̾ ĩ me¬
ꝗtia credidisti: iam salua fa¬
cta es: Et cum uenisset iħs
in domum principis: et ui.¬
disset tybicines et turbam
domo principis mortua: Et
qui uidentur magistri: tybi¬
cines sunt: carmen lugubre
canentes: Turba quoq: iude¬
orum. non est turba creden¬
tium: sed turba tumultuan.¬

Expanded text:
re haec mulier, id est, gentium re haec mulier, id est, gentium populus coeperit aegrotare, quo  crediderat. Nisi enim ex comparatione virtutum vitium non ostenditur. mulier sanguine fluens, non in domo, non in urbe accedit ad Dominum, quia juxta Legem urbibus excludebatur ; sed in itinere, ambulante aliam, alia curaretur. Unde dicdimur ad gentes . Dicebat enim intra se: Si tetigero tantum vestimentum ejus, salva ero. lierem menstruatam aut fluentem sanguine tetigerit, immundus est . Ista ideo tangit Dominum, ut sanguinis vitio etiam ipsa curaretur. Confa te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam te fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Et cum venisset Jesus in domum principis: et vidisset tibicines, et turbam domo principis mortua, et qui videntur magistri tibicines sunt, carmen lugubre canentes. Turba quoque Judaeorum, non est turba credentium, sed turba tumultuan
Abbreviated transcription (Latin):
ermo euangeli¬
cus. apłis poti¬
us quam scri¬
bis et pharise¬
is est infundendus: qui maio¬
rum traditionibus deprauati:
sinceritatẽ preceptorũ xp̃i
non potuerunt custodire:
Alia est enim puritas uirgi¬
nalis animȩ. nulla prioris
uitȩ contagione pollutȩ:
aliȩ sordes eius quȩ multo¬
rum libidinbus subiacuit:
Ecce princeps unus accessit:
et adorabat eum dicens: F¬
lia mea modo defuncta est:
sed ueni impone manum su
per eam et inuet: Et surgens
iħs sequebatur eum: et disci¬
puli enus eius: Octauum sig¬
num est in quo princeps su¬
scitari postulat filiam suam:
nolens de mysterio uere
circũcisiomis exctudi: Sed
subintrauit mulier sangui¬
nem fiuens. et octauo sana¬
de hoc exclusa numero ueni
ret plenitudo gentium: tunc
omnis isrł saluus fieret. Et ec¬
ce mulier quȩ sanguinis flu¬
xum patiebatur dduodecĩ an¬
Nos: accessit retro: et tetigit
fimbriã uestimenti eius: In
cim annos haberet ȩtatis:
Nota ergo: quod eo tempo¬

Expanded text:
r Evangelicus apostolis potius, quam Scribis et Pharisaeis est infundendus, qui majorum traditionibus depravati, sinceritatem praeceptorum Christi non poterant custodire. Alia est enim puritas virginalis animae, et nulla prioris vitii contagione pollutae, et aliae sordes ejus quae multorum libidini subjacuerit. Ecce princeps unus accessit, et adorabat eum, dicens: Filia mea modo defuncta est: sed veni, impone manum tuper eam, et vivet. Et surgens Jesus, sequebatur eum, et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi; sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanade hoc exclusa numero veniaverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis, accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. In cim annos haberet aetatis . Nota ergo quod eo tempo
Abbreviated transcription (Latin):
na deo: Et cum eiecta esset
digni ut uiderent mysteri.¬
um resurgentis: qui resuscitã¬
tem indignis contumeliis
deridebant: Et tenuit manũ
eius: et surrexit puella: Ni
manus iudeorũ: quȩ sangui¬
ne plene sunt: synagoga
eorum mortua non resurget:¬

Expanded text:
nia. Et cum ejecta esset digni, ut viderent mysterium resurgentis, qui resuscitantem indignis contumeliis deridebant. Et tenuit manum ejus. Et surrexit puella: Et manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non resurget
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam: ore autem con¬
fessio fit ad salutem: Unde
in actibus apłorum legitur:
fide mundans corda eorũ:
sic et uos inquit baptisma
saluos facit: non carnis de¬
positio sordium. sed conscien.¬
tiȩ bonȩ interrogatio in de-
um: Hoc est uerbũm fidei
quod prebicamus: quo sine
dubio ut mundare possit
consecratur et baptismus:
Ap̃s quippe nobiscum uitis.
cum patre agricola dilexit
eccłam: et se ipsum tradidit
pro ea: Lege apłm: et uide
quid adiungat: Ut eam scĩ¬
ficaret inquit: mundans
eam lauacro aquȩ in uerbo:
Oundatio igitur nequaquã
furxo et labili tribueretur
elemento: nisi ad deretur in
uerbo: Hoc uerbum fideitan¬
tum ualet in eccta dei: ut
per ipsum credentẽ. offeren¬
tem. benedicentẽ. tin gentem:
etiam tantillum mundet in¬
fantem: quamuis nondum
ualentem corde credere ad
iusticiam: et ore confiteri ab
salutem: Totum hoc fit per
uerbum: de quo dñs ait:
iam uos mundi estis. propͥ¬
ter uerbum quod locutus

Expanded text:
ad justitiam, ore autem conad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . » Unde in Actibus apostolorum legitur: « Fide mundans corda eorum . » Sic et nos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum ; » hoc est verbum fidei, quod praedicamus, quo sidubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis cum Patre agricola dilexit Ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo. Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsam credentem, offerentem, benedicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem, quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait: Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus
Abbreviated transcription (Latin):
tat nobis peccata: et mun.¬
det nos ab omni iniquita
te: Mundet utiq mundos.
hoc est fructuosos: ut tan¬
to sint fructuosiores: quan¬
to fuerint mundiores:
estis: propter uerbum quod
locutus sum uobis: Quare
non ait mundi estis propter
baptismũ quo loti estis: sed
ait propter uerbum quod
locutus sum uobis: nisi qͥa
et in aquã uerbum mundat:
Detrahe uerbum: et quid est
aqua. nisi aqua: Accebit uer¬
bum ad elementũ: et fit sacra¬
mentum etiam ipsum. tan-¬
quam uisibile uerbum: Nam
et hoc utiq dixerat: quando
pedes discipulis lauit: Qui lo
ista tanta uirtus aquȩ. ut
corpus tangat et cor abluat.
nisi faciente uerbo: non quia
dicitur. sed quia crebitur: Nã
et in uerbo ipso aliud est so¬
nus transiens: aliud uirtus
loc est uerbum fidei
quod predicamus
ait apls: qura si confessus
fueris in ore tuo quia dñs
est iħs: et credideris in cor¬
de tuo quia deus illum su.¬
scitauit a mortuis: saluus
eris: Corde enim creditur

Expanded text:
tat nobis peccata et muntat nobis peccata et mundet nos ab omni iniquitte » : mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. 3. estis propter verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, mundi estis propter Baptismum quo loti estis, sed ait, propter verbum quod locutus sum vobis; nisi quia et in aqua verbum mundat? Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit Sacramentum, etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam et hoc utique dixerat, quando pedes discipulis lavit: Qui lotista tanta virtus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo: non quia dicituet in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud virtus hoc est verbum fidei, quod praedicamus, ait Apostolus: « Quia si confessus fueris in ore tuo, quia Dominus est Jesus. et credideris in corde tuo, quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris. Corde enim creditur
Abbreviated transcription (Latin):
adiumentũ: Sed non de suo:
quia sine me inquit nichil
potestis facere: Audi etiam
iꝑsos confitentes: Quid au¬
tem est apollo: Quid uero
paulus: Mmistri per quos
sicut unicuiq dñs dedit:
Non itaq de suo: Quarta.
sam uero quod sequitur. sed
deus incrementũ dedit: nor
per illos sed perse ipsũ facit. Exce-¬
dit hoc humanã humilitatẽ: exce-¬
dit angłicã sublimitatẽ: nec om̃i¬
no pertinet isi ad agricolam¬
ue trinitatẽ: Iam uos mun¬
di estis: Mundi scilicet atq
mundandi: Neq enim nisi
mundi essent: fructum ferre
potuissent: Et tamen omnẽ
qui fert fructum purgat
agricola: ut fructum plus
afferat: fert fructum quia
mundus est. atq ut plus af¬
ferat. purgatur adhuc: Quis
enim est in hac uita sic mun¬
dus: ut non sit magis ma¬
gisq mundandus: Ubi si
dixerimus quia peccatum
non habemus: nos ipsos se¬
ducimus: et ueritas in nobis
non est: Si autem confessi
fuerimus peccata nr̃a: fide¬
lis est et iustus. qui dimit.¬

Expanded text:
adjumentum; sed non de suo: adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos secipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et iustus, qui dimit
Abbreviated transcription (Latin):
plus afferat: Nunquid unũ
sunt agricola et uitis: Scđm
quod ait. pater maior me
est. Scd̃m autem id quod
ait ego et pater unum su
mus: et ipse agricola est:
Nec talis: quales sunt qui
extrinsecus operando exhi¬
bent ministeriũ: sed talis.
ut det etiam intrinsecus
incrementũ: Nam neq qui
plantat est aliquid. neq
qui rigat: sed qui incre¬
mentũ dat deus: Sed utiq
deus est xp̃s: quia ds̃ erat
uerbum: Ilnde ipse et pater
unum sunt: Et si uerbum
caro factum est quod non
erat: manet quod erat:
de patre tanquam de
agricola dixisset quod in¬
fructuosos palmites tollat:
fructuosos autem purget
ut plus afferant fructum:
continuo etiam se ipsũ mun.¬
datorem palmitũ ostendeiᷤ:
iam uos inquit mundi estis:
propter sermonẽ quem lo-¬
cutus sum uobis: Ecce et ip¬
se mundator est palmitũ:
quod est agricolȩ non uitis
officium: qui etiam palmites.¬
suos operarios facit: Nam
etsi nõ dant incrementũ.
impendunt tamen aliquod

Expanded text:
plus afferat . Nunquid unum plus afferat . Nunquid unum sunt agricola et vitis? Secunquod ait, Pater major me est ; secundum autem id quod ait, Ego et Pater unumus , et ipse agricola est. Nec talis quales sunt, qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Sed utique Deus est Christus, quia Deus erat Verbum; unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet quod erat. de Patre tanquam de agricola dixisset quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iħs: Vnius quippe na¬
turȩ sunt: intis et palmi¬
tes: Propter quod cum es¬
set deus cuius nature non
sumus: factus est homo.:
ut in illo esset uitis huma.¬
na natura: cuius et nos ho¬
mines palmites esse possi¬
mus: Quid ergo est ego sũ¬
uitis uera : Nunquid ut ad¬
deret uera: hoc ad eam ui.¬
tem retulit. unde ista simili¬
tudo transiata est: Sic enĩ
dicitur uitis per similitudi¬
nem non per proprietatẽ:
quem ad modũ dicitur ouis.
agnus. leo. petra. lapis angu¬
laris. et cȩtera huiusmodr:
quȩ magis ipsa sunt uera:
ex quibus ducuntur iste si¬
militudines. non proprieta¬
tes: Sed cum dicit ego sum
intis uera: ab illa se utiq
discernt: cui dicitur: Quo¬
modo conuersa es in ama¬
ritudinẽ uitis alienȩ: Nam
quo pacto est uitis uera: que
expectata estut faceret u.¬
uas: fecit autem spinas
inquit uitis uera: et
pater meus agricola est: Om¬
nem palmitem in me non
ferentem fructũ: tollet eum:
Et omnem qui fert fructũ.
purgabit eum: ut fructum

Expanded text:
s . Unius quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego suvitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem, vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me nferentem fructum, tollet eum; et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit per desertum:
sicut uirgula fumi ex
aromatibus. mirrẽ ⁊ thu¬
ris. et uniuersi pulueris
pigmentarii : En lectulũ
salomonis sexaguita for¬
tes ambiunt. ex fortissi¬
mis israhelz omnes tenẽ¬
tes gladior. et ad bella
doctissimi. Dnuscunusq
ensie super femur suũ
ponter. tunores noct᷑nos.

Expanded text:
ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus murrae et turis et universi pulveris pigmentarii en lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israhel omnes tenentes gladios et ad bella doctissimi uniuscuiusque ensis super femur suum propter timor
Abbreviated transcription (Latin):
illam: Laui pedes meos:
quomodo inquinabo illos.
Dilectus meus misit
manũ suam ꝑ foramẽ:
et uenter meus ĩtremuit
ad tactum eius. Surre¬
xi: ut aperirem dilecto
meo. Manus mee distil¬
lauerũt mirrã : digiti
niei pleni mirra proba¬
tissima. Pessulũ ostii¬
mei aperui dilecto meo.
At ille declinauerat: atq
transierat. Anima mea
liquefacta est : ut locutꝰ

Expanded text:
s quomodo inquinabo illos dilectus meus misit manum suam per foramen et venter meus intremuit ad tactum eius surrexi ut aperirem dilecto meo manus meae stillaverunt murra digiti mei pleni murra probatissima pessulum ostii aperui dilecto meo at ille declinaverat atque transierat anima mea liq
Abbreviated transcription (Latin):
uluerasti
cor meũ soror lcĩo¬
mea sponsa:⁊ uuluerasti
cor meũ in uno oculorũ
tuorũ: et in uno criue
colli tui. Quã pulchre
sunt mãme tue: soror
tanea sponsa. Pulchriora
ubera tua uino: et odor
unguentorũ tuorũ super
omma aromata. Fauus
distillans labia tua sponsa:
mel et las sub lingua

Expanded text:
ulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! pulchriora sunt ubera tua vino. et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua
Abbreviated transcription (Latin):
possit uitam reddere: cum
ipse mortem non possit eua-¬
dere: Omnes enim in adam
mortui: quia per unum ho¬
minem in hunc mundũ pec¬
catum introuuit: et per pec-¬
catum mors: et ita in omneᷤ
homines pertransiit. in quo
omnes peccauerunt: Illius
igitur culpa: mors omnium
est: Deniq missi sunt sc̃i: mis¬
si sunt et prophȩ: qui orã¬
cula diuina loquerentur: nec
quicquã promouere potue¬
runt: Queramus ergo ali¬
quem: de angelis aut archan¬
gelis medicũ: Sed quemad¬
modũ michi possunt presi¬
dium ferre ne peccem: cum
ipse archangłs a peccato noz
potuerit abstinere: Quẽ ad¬
modum ad paradisum ange¬
lus reuocare me poterit:
cum ipse sathanas et angeli
sui sedem quam acceperunt
seruare non possent: In octa¬

Expanded text:
possit uitam reddere, cum possit uitam reddere, cum ipse mortem non possit euadere? omnes enim in Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. illius igitur culpa mors omnium est. denique missi sunt sancti, missi sunt et prophetae, qui oracula diuina loquerentur, nec quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? quemadmodum ad paradisum angelus reuocare me poterit, cum ipse satanas et angeli sui sedem quam acceperunt seruare non possint? Asc
Abbreviated transcription (Latin):
quam diu fuit subdita for.¬
tiori: unam gerebant in uno
spũ deo placitam uoluntatẽ.
et in paradiso positi dei. ui¬
tȩ cȩlestis operabantur ali¬
moniam: Postea uero quam
caro suadere diuersum. et le¬
gem cȩpit propriã non tene¬
re: paradiso exules facti: in
hunc inferiorẽ demersumq
locum. peccati merito recide¬
runt: Nec quisq putet in con¬
gruũ esse: si adam atq eua
estimentur: cum in typo ec¬
cłȩ estimentur et xp̃i Nam
cum duo esse in una carne
apłs predicaret:adiecit: Sa¬
cramentũ inquit hoc mag¬
num est: Ego autem dico: in
xp̃o et in eccła: In quo ergo
superm dei: in eo multoma¬
gis animi nr̃i potest esse mi¬
sterium: Sed heret: suffixus
est. captus est. et corporeis
succensus febribus cum passi¬
one carnis egrescit: queren¬
dus est medicus: Sed quis
iste tantus est. qui sauciȩ mẽ¬
tis medeatur ulceribus: Quiꝰ
tantus est homo. qui possit
aliis subuemire: cum sibi ip¬
si ipse non possit: Qui aliis

Expanded text:
quamdiu fuit subdita forquamdiu fuit subdita fortiori, unam gerebant in uno spiritu deo placitam uoluntatem et in paradiso positi dei uitae caelestis operabantur alimoniam. posteaquam uero caro suadere diuersum et legem coepit propriam non tenere, paradisi exules facti in hunc inferiorem demersumque locum peccati merito reciderunt. nec quisquam putet incongruum esse, si Adam atque Eua aestimentur. cum in typo ecclesiae aestimentur et Christi. nam cum duo esse in una carne apostolus diceret, adiecit: sacramentum inquit hoc magnum est, ego autem dico in Christo e in ecclesia. in quo ergo superni dei, in eo multo magis animi nostri potest esse mysterium. sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse non possit? quis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Patescit deformitas: Nu-¬
dum est enim deo omne se¬
cretum: nec illius ficus foliis
hoc est tegmine corporali uel
iactantia scłari: flagitiorum
secreta uelantur: et unusqsq
diuinũ peccati conscientia
formidat mente iudiciũ. di¬
cens: Qui super me montes
cadent: in quibus me absio¬
dam fissuris petrarum: cum
uenerit confringere terram:
Tunc tribulos et spinas ani¬
mo caro. hoc est curarũ mor¬
sus. sollicitudinũq generat.:¬
estusq quos sibi per concupi¬
scentiã carnis animus ipse
circumdedit: Etenim quasi
clauis quibusdã. suffigitur
anima corporeis uoluptatibꝰ.
et cum semel adheserit cupi¬
ditatibus demersa terrens:
difficile in altum potest un¬
de descendit. sine dei fauore
releuari: Actuum enim suoꝵ
uincta laqueis: et deliciarũ
scłarium illecebris obnoxia
iam tenetur: hunc ergo adã.
hanc euam dñs liberaturus
aduenit: Quorum alter ad
imaginẽ dei factus: altera
uirtutẽ sui accipiens uiri:

Expanded text:
ris. patescit deformitas; nuris. patescit deformitas; nudum est enim deo omne secretum, nec illius ficus foliis, hoc est tegmine corporali uel iactantia saeculari flagitiorum secreta uelantur. et unusquisque diuinum peccati conscia formidat mente iudicium dicens: <qui super me montes cadant, in quibus me abscondam fissuris petrarum, cum uenerit confringere terram? tunc tribulos et spinas animo caro, hoc est curarum morsus sollicitudinumque generat aestusque, quos sibi per concupiscentiam carnis animus ipse circumdedit. etenim quasi clauis quibusdam suffigitur anima corporeis uoluptatibus et, cum semel adhaeserit cupiditatibus demersa terrenis, difficile in altum potest, unde descendit, sine dei fauore reuolare. actum. enim suorum uincta laqueis et deliciarum saecularium inlecebris obnoxia iam tenetur. Hunc ergo Adam, hanc Euam dominus liberaturus aduenit, quorum alter ad imaginem dei factus, altera uirtutem sui accipiens uiri,
Abbreviated transcription (Latin):
mi. quam corporis febris: Et
ideo pro animi uoluptate.
corporis salus plerumq con¬
temnitur: nec a periculis ab¬
stinetur: Unde non alienũ
uidetur repetere: quemãdmo¬
dum theotimus cum graui
oculorum incommodo labo¬
raret. et amaret uxorem:in¬
terdicta sibi a medico faculta¬
te coeundi: cupiditatis impa¬
tiens: atq impetu libidinis
raptus: moderari nequiuerit:
Sciens enim preuidensq quod
esset oculos amissurus: pruᷤͤ
quam conueniret uxori. inip¬
so estu feruentis cupiditatis
et consuetudinis apparatu:
uale inquit amicum lumen:
Sic febre libido flagrantior
est: grauiusq precipitat et
inflãmat: Sed ubi quis resipu¬
erit a furore: tunc conscien¬
tiȩ interioris insus aperitur:
factiq succedit pententia:
et impudentia sui unusquisq
facinoris erubescit: Tunc deuᷤͤ
timetur: et peccator cupit se
celare: sed non potest: Tunc
caro arguitur: diabolus ac¬
cusatur: hȩc quasi lena uici¬
orum: ille quasi auctor erro¬

Expanded text:
mi quam corporis febris et mi quam corporis febris et ideo pro animi uoluptate corporis salus plerumque contemnitur nec a periculis abstinetur. unde non alienum uidetur repetere quemadmodum Theotimus, cum graui oculorum incommodo laboraret et amaret uxorem, interdicta sibi a medico facultate coeundi cupiditatis inpatiens atque inpetu libidinis raptus moderari nequiuerit. sciens enim prudensque quod esset oculos amissurus, prius quam conueniret uxori, in ipso aestu feruentis cupiditatis et consuetudinis adparatu \'uale\' inquit \'amicum lumen\'. sic febri libido flagrantior est grauiusque praecipitat et inflammat. sed ubi quis resipierit a furore, tunc conscientiae interioris uisus aperitur factique succedit paenitentia et pudenda sui unusquisque facinoris erubescit. tunc deus timetur et peccator cupit se celare, sed non potest, tunc caro arguitur, diabolus accusatur, haec quasi lena uitiorum, ille quasi auctor erro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuria est: febris nr̃a ambi¬
to est: febris nr̃a iracundia
est. Quȩ licet corporis incra
sint. ignem tamen ossibus
implicant: mentem. animũ.
sensusq pertẽptant: hȩc pri-¬
o diaboli sollicitatur arte:
Etenim ager bonus. uestiᷤᷤ mu¬
nile: suad ela serpentis est:
honorum gr̃a. sublimitaᷤ po-¬
testatum. epularum suaintas:
forma meretricis: laqueus
diaboli est: Et quasi quidam
nequiciȩ spiritalis illecebrosuᷤ
affatus: quo per carnis illece¬
bram quȩ cito feminea qua¬
dam leuitate mollitur: ani¬
mum quoq de gradu deicit:
Neq enim formam mulieris
animus. prius quam corporiᷤᷤ
oculus concupiscit: Demiq
quod non uideris: non ama¬
bis: Sed ubi caro concupiue¬
rit: compatientis quoq ani¬
mi constantia defatiscit: et
mens consortio amoris infle¬
ctitur: Duo enim in carne
una sunt: atq ita mors irre-¬
pit: sceleris effectu. temptan.¬
te diabolo: carne suadente:
Ulehementior tamen est ani¬

Expanded text:
xuria est, febris nostra ambixuria est, febris nostra ambitio est, febris nostra iracundia est. Quae licet corporis vitia sint, ignem tamen ossibus implicant, mentem, animum, sensusque pertentant. Haec prior diaboli sollicitatur arte. Etenim ager bonus, vestis, monile, suadela serpentis est. Honorum gratia, sublimitas potestatum, epularum suavitas, forma meretricis laqueus est diaboli, et quasi quidam nequitiae spiritalis illecebrosus affatus, qui per carnis illecebram quae cito feminea quadam levitate mollitur, animum quoque de gradu dejicit. Neque enim formam mulieris animus prius quam corporis oculus concupiscit. Denique quod non videris, non amabis: sed ubi caro concupierit, compatientis quoque animi constantia defamens consortio amoris inflectitur - duo enim in carne una sunt atque ita mors inrepit sceleris effectu temtante diabolo, carne , suadente. uehementior tamen est ani