comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui scientiam quidẽ habent. sed cognitionẽ in memo¬
ria donorũ non habent. Aperte ergo dicere ẽ memores
uberũ tuorum suꝑ uinum. quia fortior ẽ humilitas. quã
sapientia. Uinum ẽ scientia quȩ in ebriat. memoria ube¬
rũ que debriat. quȩ ad cognitionem donorum reuocat
Memores ergo uberum tuorum suꝑ uinum. quia uincit hu¬
militas habundantiam scientiae. Recti diligunt te. Ac¬
si diceret. Non recti adhuc timent. recti diligunt te
mĩs eni qui bona opera ꝓtimore agit. & si in opere rectus
est. in desiderio rectus non ẽ. Uellet enim non eẽ quod time¬
ret. & opera bona non faceret. Qui uero opera bona ꝓ
amore agit. & in opere & in desi derio rectus ẽ. sed dulcedo
amoris timentibus absconditur Vnde scriptum ẽ. Quã
magna multitudo dulcedinis tuȩ dñt. quã abscondisti
timentibus te. & ꝑ fecisti sperantibus inte. Dulcedo enĩ dĩ ti

Expanded text:
eos qui scientiam quidem habent, sed cognitionem in memoeos qui scientiam quidem habent, sed cognitionem in memoria donorum non habent. Aperte ergo dicere est: « Memores ergo uberum tuorum super vinum, » quia fortior humilitas est quam scientia. Vinum est scientia quae inebriat memoriam uberum, quae inebriat quem ad cognitionem donorum revocat. Dicat: « Memores ergo uberum tuorum super vinum, » quia vincit humilitas abundantiam scientiae. Recti diligunt te. si diceret: Non recti adhuc timent. Recti diligunt te: omnis enim qui bona opera agit pro timore, etsi in opere rectus est, in desiderio rectus non est; vellet enim non esse quod timeret, et bona opera non faceret. Qui vero bona opera pro amore agit, et in opere et in desiderio rectus est, sed dulcedo amoris timentibus absconditur. Unde scriptum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti time
Abbreviated transcription (Latin):
legere & aliter possumus. Alemores uberũ tuorum super
uinũ. Sunt multi qui uinũ quidã sapientie habent.
sed cognitionẽ bumilitatis non habent. Istos scientia
inflat. quia karitas non aedificat. Sunt multi uero qui sic ha¬
bent uinum conscientiae. ut sciant desiderare dona doctrinȩ.
dona spiritualis gr̃ae. Dona ei spũalis grãe quasi quedã ma¬
mille sunt inpectore. quȩ subtiliter occultis meatibus spiri¬
talibus ministrant & nutriunt. Memores ergo uberũ tuo¬
rum suꝑ uinum. quia hi qui sectari sciunt dona grãe tue
ut sibi non tribuant quod sapiunt. & de eadam sapientia
qũa acceperunt ñ extolluntur suꝑ illos qui de sapientia
sua extolluntur & efferuntur Plus eñi ẽ humiliter sape
re quam superbe sapere. Neque enĩ uere sapere ẽ. humi¬
liter ñ sapere. Memores ergo uberũ tuorum suꝑ uinũ.
quia scientes considerare dona spiritalis graẽ. transcenduN

Expanded text:
aliter intelligere possumus: Memores uberum tuorum super aliter intelligere possumus: Memores uberum tuorum super vinum. Sunt multi qui vinum quidem sapientiae habent, sed cognitionem humilitatis non habent. Istos scientia inflat, quia charitas non aedificat. Sunt vero multi qui sic vinum scientiae habent, ut sciant considerare dona doctrinae, dona spiritualis gratiae; dona enim spiritualis gratiae, quasi quaedam mamillae sunt in pectore, quae subtiliter occultis meatibus spiritualibus ministrant, et nutriunt. Memores ergo uberum tuorum super vinum: quia hi qui sectari sciunt dona gratiae tuae, ut sibi non tribuant quod sapiunt, sed de eadem sapientia quam acceperunt, non extolluntur; super illos qui de sapientia sua extolluntur, efferuntur. Plus est enim humre quam superbe sapere. Neque enim vere sapere est, humiliter non sapere, ait: « Memores ergo uberum tuorum super vinum. » Quia scientes considerare dona spiritualis gratiae, transcendunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur cubiculum regis ad olescentule. spem sibi exultationis
ꝓmittunt. quia dum fortes ad sublimia contemplanda
ꝑueniunt. infirmi spem de uenia peccatorum sumunt
ntroduocit me rex in cubiculum suũ. exultabimus & lae¬
tabimur inte: Memores uberũ tuorum suꝑ uinũ. rectidi¬
ligunt te Habet iste sponsus ubera. qui &iã rex ꝓpter re-¬
uerentiã uocatur Habet ubera. scõs uiros corde ad heren¬
ts sibi. Uberã in archa pectoris fixa sunt. ex interno
nutrimento trahunt ad eos: quoforas nutriunt. Scĩ ergo ui¬
ri ubera sponsi sunt. quia ex intimis trahunt & exttrius
nutriunt. Ubera illius sunt apłi. ubera illius sunt om̃s
predicatores ȩccłae: linũ sicut superius diximus fuit in
ꝓphetis. uinum fuit in lege. Sed quia ampliora manda¬
memores uberũ tuorum suꝑuinũ. quia qui ista possunt
implere que in nouo testamento mandata sunt. illam li¬
centiam legis sine dubio transcendunt. Quod tam̃ intel

Expanded text:
tur cubiculum regis, adolescentulae spem sibi exsultationis tur cubiculum regis, adolescentulae spem sibi exsultationis promittunt. Quia dum fortes ad sublimia contemplanda perveniunt, infirmi spem de venia peccatorum sumuntcubiculum suum, exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum. Recti diligunt te. 15. Habet iste sponsus ubera, qui etiam rex propter reverentiam vocatur. Habet ubera, sanctos viros corde adhaerentes sibi. Ubera in arca pectoris fixa sunt, et interno nutrimento trahunt ad eos quos fortes nutriunt. Sancti ergo viri ubera sponsi sunt; quia ex intimis trahunt, et exterius nutriunt. Ubera illius sunt apostoli, ubera illius sunt omnes praedicatores Ecclesiae. Vinum, sicut superius diximus, fuit in prophetis, vinum fuit in lege; sed quia ampliora sunMemores uberum tuorum super vinum: quia qui ista possunt implere quae in Novo Testamento mandata sunt, illam scientiam Legis sine dubio transcendunt. 16. Quod tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
in superbia delabatur . regis dicitur cubiculum intrare.
id est cui tanto maior reuerentia exhibenda ẽ. quantoma¬
gis anima ad cognoscenda cuis secreta ducitur. ut unus¬
quisq qui ꝓficit. qui ĩa excaltatur ꝑ gram & ad sublimia
secreta ꝑuenit seipsũ adtendat. & exc ipso ꝓfectu amplius
humiliatur Vnde & hie zechiel quotiens ad sublimia con¬
templanda ducitur. filius hominis uocatur Ac si ei dica¬
tur Adtende quod es. & ñ extollaris de his ad quȩ attol¬
leris. Sed paucorũ ẽ in eccła ista sublimia & occulta¬
dĩ udicia rimari & contemplari. Tamen uidemus fortes uiros
ad tantam sapientiam ꝑuenire ut contemplentur secreta dĩ
in cordibus suis. ut nos pariuuili habeamus fiduciam. quia
quandocũq adueniam. quandoq ad eius grãm ueniamus.
Unde & exurrbis ad olescentularum subditur. Exultabimus
& letabimur inte. Dum eccła in his qui ꝑfecti sunt ingredi¬

Expanded text:
in superbiam dilabatur, regis dicitur cubiculum intrare; in superbiam dilabatur, regis dicitur cubiculum intrare; id est, cui tanto major reverentia exhibenda est, quanto magis anima ad cognoscenda ejus secreta ducitur. Ut unusquisque proficiat, qui jam exaltatus per gratiam ad sublimia secreta pervenit, seipsum attendat, et ex ipso profectu amplius humilietur. Unde et Ezechiel, quoties ad sublimia contemplanda ducitur, filius hominis vocatur, ac si ei dicatur: Attende quid es, et non extollaris de his ad quae attolleris. Sed paucorum est in EccDei judicia rimari et comprehendere: tamen dum videmus fortes viros posse ad tantam sapientiam pervenire, ut contemplentur secreta Dei in cordibus suis, et nos parvuli habeamus fiduciam, quod quandoque ad veniam, quandoque ad ejus gratiam veniamus. Unde et ex verbis adolescentularum subditur. « Exsultabimus et laetabimur in te. » Dum Ecclesia in his qui perfecti sunt ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
tum meũ mihi. Et alias. Audiui archana uerba quȩ ñ licet
homini loqui. Primus ergo aditus domus istus. porta fidei.
Scds̃ ꝓuectus. ascensus spei. Tertuis. latitudo karitatis. Quar¬
tus. iam ꝑfectio karitatis. ad cognitionẽ secretorum dĩ
Quia ergo scã eccła in membris suis ꝑfectis. in scĩs doctoribus
in eis qui iam pleni & radicati sunt. in mysterus dĩ quasi ad
sublimia secreta ꝑuenit̃. & ad huc in ista uoce posita iam
illa penetrat. introduacit me rea incubitulũ suũait
iam sublimia secreta illius uite penetrabant. ȩccła incu¬
biculũ regis illius ingressa fuerat. Et caute intuendũ ẽ.
quia non dicit incubiculum sponsi. sed incubiculũ regis.
N ominando enĩ regem. secretorum reuerentiã uult ostende¬
re. quia quanto potens ẽ cubiculum. tanto maior ẽ reue¬
rentia exhibenda in his adque intratur Ne ergo dũ cog¬
noscit secreta dĩ unusquisq dũ occulta uidicia rimatur.
dũ ad sublimia contemplationis attollitur. extollatur &

Expanded text:
tum meum mihi . Et alias: Audivi arcana verba, quae non licet hominibus loqui . Primus ergo aditus domus istius, porta fidei; secundus provectus, ascensus spei; tertius, latitudo charitatis; quartus, jam perfectio charitatis ad cognitionem secretorum Dei. Quia Ecclesia sancta in membris suis perfectis, in sanctis ergo doctoribus, in eis qui jam pleni et radicati sunt in mysteriis Dei, quasi ad sublimia secreta pervenit, et adhuc in ista voce posita, jam illa penetrat. Introduxit me rex in cubiculum suum, aijam sublimia secreta illius vitae penetrabant, Ecclesia in cubiculum regis illius ingressa fuerat. 13. Et caute intuendum est, quia non dicit in cubiculum sponsi, sed in cubiculum regis. Nominando enim regem, reverentiam secretorum vult ostendere, quia quanto potens est cubiculum, tanto major est reverentia exhibenda in his ad quae intratur. Ne ergo dum cognoscit secreta Dei unusquisque, dum occulta judicia rimatur, dum ad sublimia contemplationis attollitur, extollatur et
Abbreviated transcription (Latin):
eo pestilentia supͣ modum sȩuiente: qͥa ȩccła dĩ sine rectore ẽe ñ pote¬
rat: Gregorium licet totis uirib renitentẽ. clerus. senatus. populus que
Romanus. sibi concordĩt pontificem delegerunt. Quem ille apicẽ totis
uiribus ęuitare decernens. sese in dignum tanto honore clamitabat: uideli¬
cet metuens ne mundi pompa qͣm pͥus abiecerat. ei sub ȩcclesiastici colore.
regiminis aliqͦ modo subrepere potuisset.

Expanded text:
ed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
possessio diuitiarum faciat sed cupido. cur audes paupertatem
tuam gregorui diuitus cõparare. qui magis illam cattam quã
babes cotidie palpando nulliq conferendo diligere cõpbaris.
quã illo q tantas diuitias non amando sed contempnendo cune¬
Tso liberalit̃ largiendo dispergit : ita solitarius increpatus.
do grãs retulit : et qͥ meritum suum decreuisse putauerat si
gregorio conferretur. orare uehementius cȩpit. ut cum eo
mansionem quandoq ꝑcipere mereretus. Sed et istius iam
secundi libri finis adueniat : ut quȩ secutura sunt. auxilian¬
te dño tercius ꝓsequatur. Hoc PLICIT LIBER SECUNDUS UITE

Expanded text:
possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi libri finis adveniat, ut quae secutura sunt, auxiliante Domino, tertius prosequatur. LIBER TERTIUS. Quo e
Abbreviated transcription (Latin):
ante dõ de sicilia frumenta congregentur. fames uehement̃
immineat:
uius liberalitatis multitudinẽ. quidam heremitarũ¬
x ir magne uirtutis qͥnihil in mundo possidebat preter unã
cattam. quam blandiens crebro quasi cohabitatricem in sins gre¬
miis refouebat cognoscens. orasse fertur ad dñm ut sibi ostendere.
dignaret᷑ quam futurȩ remunerationis mercedem sperare debu¬
sset. qui ꝓ illius amore seculum deserens. nil ex eius diuitus
possideret. Cumq noc te quadam dormiret. cognoscit sibi
reuelatũ fuisse. ut eum gregorio romano pontifice. mansio
nem sibi sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens. parũ
sibn.ꝓfuisse dolebat uoluntariam rerum inopiam. tantaq suȩ
remotionis ⁊ eiuna. si cum eo mansionem reciperet qui tantis
mund ialo: diuitus redundaret. Cum uͦ gregorianas diuitias
sue paupertati dic noc tuq suspirando conferret: alia nocte qͥ¬
escens. audit sibi dñm in somnis dicentẽ. Quando diuitem non

Expanded text:
hementer immineat. ujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia putabat, si cum eo mansionem reciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non
Abbreviated transcription (Latin):
tem idem de cadem re philippo comiti excubitoꝵ. In quantũ homo discu¬
tere et inuestigare iudicia dĩ non sufficit. in tantũ sub ea debet ceruicem
cordis inflectere: ut quia id quod sibi tribuitur qͦ iudicio disponat᷑ ignorat:
nec ad appetendum locũ procax insistere: nec ad repellendũ contumax
debet inueniri. Unde indignus ego ad suscipienda ȩpiscopatus onera iussio-¬
ni ommpotentis. ur̃ȩq uoluntati me subdidi: cum me p̃ẽe largtatẽ ma¬
gis gr̃ȩ: quam iudicii ęstimatione uoluistis. Potens ẽ enim d̃s̃ ꝓp̃t quem
me indignũ diligitis hanc uobis imꝑpetuũ recompensare mercedem. ut
gr̃am quam indigniᷤ famulis eiꝰ impenditi. apud eum multiplicius in¬
uenire ualeatis. At ego hic a deflorationis opere paululũ respirabo. ut
quȩ specialit̃ de pontificio eiꝰ dicenda sunt: in libro alio suffragante

Expanded text:
tem de eadem re Philippo comiti excubitorum. « In quantum homo discutere et investigare judicia superna non sufficit, in tantum sub eis debet cervicem cordis inflectere, ut quia id quod sibi tribuitur quo judicio disponatur ignorat, nec ad appetendum locum procax insistere, nec ad repellendum contumax debet inveniri. Unde 43 indignus ego ad suscipienda episcopatus onera, jussioni omnipotentis Dei vestraeque voluntati me subdidi, cui me praeesse largitate magis gratiae quam judicii aestimatione voluistis. Potens est enim Deus, propter quem me indignum diligitis, hanc vobis in perpetuum recompensare mercedem, ut gratiam 44 quam indignis famulis ejus impenditis, apud eum multiplicius invenire valeatis. » At ego hic a deflorationis opere paululum respiro, ut quae specialiter de pontificio dicenda sunt, in libello alio suffragante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq aliorum ep̃oꝵ galliȩ regumq qͥbus eo piissimus pat̃ ꝓpͥis litter̃
cõmendarat hospicia : brittanniã petuit Ad educbertũ regem can¬
tuariorũ ueniens. dĩ cooꝑante gr̃a non solũ licentiam p̃dicandi.
uerum etiã uictus et mansiones in ciuitate doruuensi qͣ erat reg¬
ni eiꝰ metropolis facile impetrauit: Ad quam augustimis cum socnꝰ
plata cruce seu saluatoriꝰ imagine appropinqͣns. cęcinit dicens. Dep̃c am̃
te dñe in omni miscd̃ia tua. ut auferatur furor tuus. et ira tua a cuu¬
tate ista et a domo scã tua: qm peccauimus. Prȩdicantib aut̃ eis et in
nomine. iñu mirabilia facientib crediderunt multi et baptil.ati sunt.
mirantes in nocentis uitȩ simplicitatẽ. complectiq desiderantes

Expanded text:
 aliorum episcoporum Galliae, regumque quibus eos piissimus Pater propriis litteris commendarat, hospitia, Britanniam petiit, et ad Edelbertum regem Cantuariorum veniens, Dei cooperante gratia, non solum licentiam praedicandi, verum etiam victus et mansiones in civitate Dorovernensi, quae erat regni ejus metropolis, facile impetravit. Ad quam Augustinus cum sociis, praelata cruce, seu Salvatoris imagine, appropinquans cecinit, dicens: « Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus iraque tua a civitate ista, et a domo sancta tua, quoniam peccavimus. » Praedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, crediderunt multi, et baptizati sunt, mirantes innocentis vitae simplicitatem, complectentesque
Abbreviated transcription (Latin):
ccersiebant᷑ pontificalib ꝓfundis
consilus prudentes uiri. quos ꝑhibui potius quam potentes et paupere
philosophẏa intrinsecus. quid potius aut potissimum in uno quoque
negotio sequendum putaretur. artificiosis argumentationib rationa¬
remanebat. Sola deerat interp̃tato bilinguis peritia. et facundissi¬
ma uirgo cecropia. quȩ quondam suȩ mentis acumina uarrone cę¬
libatum suum auferente latims tradiderat in posturarũ sibi p̃stigia:
sicut ipse in siis epłis queritur uendicabat.
taio laicorum quodlibet palatii ministeriũ uel eccłasticum

Expanded text:
cessebantur pontificalibus profundis consiliis prudentes viri, quos perhibui, potius quam potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationaremanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi praestigia, sicut ipse in suis epistolis queritur, vindicabat. 15. Nemo laicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum
Abbreviated transcription (Latin):
At. Cuius carissimam uoluntatẽ. nec ꝑtulimus. nec potuimus
contristari. Preterea cupidissimis ac tenacissimus imperator q
consuetudinibus antiquissimis dationum. legionum quoque
milites frequentissime sicuti romanoꝵ narratur hystoria de

Expanded text:
it; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus it; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, de
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quȩdam illicita quȩ: te audieram us. neglegenter omittere
uideremus. Quod si bene c̃sideres. ipse te satisfacere differendo
firmabas. atq exc hoc aduersum te ⁊elum nr̃um acrius inci¬
tabas. At ubi salubri tandem c̃silio usus. iugo te obȩdientiȩ
sũmisisti humilit. et dilectio tua pęnitentiam agens. dig¬
na se ut deputauimus satisfactione. purgauit. redditam
tͥ grãm. fraterne caritatis intellege. atque. in nr̃o te receptũ
consortio gratulare: quia sicut ꝑseuerantibus in culpa di¬
strictos. ita resipiscentibus. nos benignos decet ẽs̃ ad ueniã.
Post quam gͦ fr̃nitas tua apłicȩ sedis communionem se repa-¬
rasse cognoscit. ꝑsonam adnos transmittat. quȩ pallium t
deferendum ex more ꝑcipiat. Namq admodum illicita per¬
petrari ñ patimur. sic ea quȩ ẽsuetudinis sunt. ñ negamus.
Licet autẽ ad heç concedenda dispensatio nos loci uocauerit.
ñi domni callinici exarchi ut temperantius erga te ageremus exre¬

Expanded text:
ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos decet esse ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostolicae sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocanostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exeg
Abbreviated transcription (Latin):
quam uiderat narrauit seq ꝑ bienniũ in ãi seruite sicut p̃duxit ultra eta¬
tis suȩ annos exibuit. Euolutis autem duob annis. cum quidam fr̃ fuisset mor¬
tuus atq in monasterii eiusdem cymiterio a Gregorio fr̃ĩbusq sepultus: cunc¬
tis inde discedentibus isdem iohannes sicut postmodum pallens et tremens
Gregorio et fr̃ibus indicauit solus inuentus: ab eodem frẽ qͥ sepultus fuerat
de sepulchro uocatus ẽ. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam
post dies decẽ correptus febribus: moriendo uocantẽ secutus ẽ. Uerũ qͥa
multa restant quȩ de huius uiri sc̃imonia certis possint attestationibus
pͣdicari: quȩ etiam ex relatione maioꝵ scripturȩ suȩ priorũ compererim.
his inserenda decreui.¬

Expanded text:
iderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secutus est. Verum quia multa restant quae de hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevi.
Abbreviated transcription (Latin):
Et eũ ab hominibus ñ agnos citur s ed tamen sub diuina exa¬
minatione peccatur. tanto dettrior culpa doloris fiat.
quanto sibi ante homines uirtutis speciem uindic̃at. Di¬
cendũ itaq patientibus ut studtai diligere quos sibi necc¬
se ẽ tolerare. nt si patientiã dilectio nꝰ sequitur. in dete¬
riorẽ culpam odu uirtus ostensa uertatur: Vnde paulus
cũ diceret caritas patiens ẽ. ilico ad iunocit benigna ẽ. ui¬
delicet ostendens quia quos ex patientia toltrat. amare
&iã benignitate ñ cessat. Vnde idem doctor egregius
cũ patientiam discipulis suaderet dicens om̃is amaritudo.
&e ira. & indignatio. & clamor: & blasphemia tollatur a
uobis. quasi cunctis exterius iam bene cõpositis ad interio

Expanded text:
et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina exaet cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interio
Abbreviated transcription (Latin):
ro anme cor poris possessione ⁊ pelicltat sor pirs. lhes ũs¬
ma a ratione posfibtatur. Cuistodal igur. s n pritis aui¬
nrãt patientiã dñs ẽc̃ monstrauit. qui in ipsa nos possidere
nos metipsos docuit. Quanta ergo sit in patientia& culpa cog¬
nos cimus. ꝑ quã & hoc ipsũ amittimus possidere: ꝗđ sumꝰ.
Audiant in pauentes quod ꝑsalomonẽ rursum dicitur. Totũ¬
terum. In pauentia quippe impellente agitur ut totus fo¬
ras sp̃s ꝓferatur. quẽ id circo citius ꝑ turbatio eicit quia nul¬
la interius disciplina sapientie concluditur: Sapiens aut̃
disfert & restruat in posterũ. Lesus enĩ in presenti se uleisci
non desiderat quia &eiã toltrans parci optat. sed tamen
iuste uindicari oma extremo iudicio ñ ignorat: At con¬
tra ad monendi sunt patientes ne in eo qđ eaterius por¬
tant interius doleant. ne tantȩ uiruis sacrificiũ ꝗđ in¬
tegrũ foris immolant intus malitie peste corrumpant:

Expanded text:
ro animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum dicitur: Totutus. Impatientia impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant;
Abbreviated transcription (Latin):
ligneis et lapideis serurebant. nec ego pietati dominorũ non pro
me sed ꝓcunc tis sac̃dotib suggero. Ego enĩ peccator homo sũ.
et quia omnipotenti dõ incessanter cotidie delinquo. aliqͦd mͥ
apud trem̃dum examen illius ẽẽ remediũ suspicor. si incessan¬
tib cotidie plagis ferior. et credo qͥa eundẽ om̃ipotentẽ dñm
tanto uobis amplius placatis. quanto ei me male seruientẽ di¬
Itricte afflugitis. Multas enim iam plagas acceperã. et suꝑue¬
mentib dominoꝵ iussionib inueni c̃solationes quas ñ sꝑabã.
di possũ. has celerit̃ plagas enumero. Erimo. qͦd mͥ paac sumpta
G. quã cum langobarhis in tuscia positis. sine ullo rei publicȩ
dispendio feram. Deinde corrupta pace. de Romañ ciuitate
milites ablati sunt. et quidẽ alii ab hostib occisi alii uͦ narmiis et
perusie positi: et ut perusia teneret᷑ roma ꝑelicła ẽ. Post hoc

Expanded text:
ligneis et lapideis serviebant? Haec ego pietati dominorum non pro ligneis et lapideis serviebant? Haec ego pietati dominorum non pro me, sed pro cunctis sacerdotibus suggero. Ego enim peccator homo sum; et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto ei me male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et, supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationem quam non sperabam. Si possum, has celeriter plagas enumero. Primo quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio femilites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus occisi, alii vero Narniis et Perusii positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post hoc
Abbreviated transcription (Latin):
runt ex ore eius. quia angelus dm̃i excercituũ ẽ. Quid gͦ mirũ
si illos ur̃a pietas dignet᷑ honorare. quib in suo ȩloquio hono¬
rem tribuens. eos aut angelos. aut deos. ipse etiam appellat
ds̃  tcclesiastica quoq testatur hẏstoria. quia cũ pie memo¬
riȩ constantino principi scripto oblatȩ accusationes contra
ep̃os fuissent. libellos quidẽ accusationum accepit. et eosdẽ
qui accusati fuerant ep̃os conuocans. in eorũ conspectu libellos
quos acceperat incendit dicens. Nos dii estis auero dõ constituti.
ite. et inter uos causas ur̃as disponite. qͥa dignũ non ẽ. ut nos iu¬
dicemus deos. Inqua sententia pie domine sibi magis eax humili
tate. quam illis aliquid p̃stitit. ex reuerentia impensa. Ante
eum quiq pagani in re publica pͥncipes fuerunt. qͥuerum dm̃
nescientes. deos ligneos et lapideos colebant. et tamen eoꝵ sac̃¬
p̃dixci pͥncipes honorẽ impendere sacerdotib nouerunt. qui dnꝰ

Expanded text:
rent ex ore eius, quia angelus Domini exercituum est'. Quid ergo mirum, si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Aecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: 'Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est, ut nos iudicemus deos'. In qua setate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacepraediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓpt̃ augustinus arelas uenit: et scđm cregorii iussionẽ ab ȩtherio
ep̃c consecratus. in brittanniã remeauit: Ilico ꝑ laurentiũ presbrterũ
et petrum monachum. papȩ gregorio conuersionẽ gentis anglorũ
seq consecratum innotuit. suggerens ut sibi mitteret plurimo uerb
ministros. eo qͦd messem qͥdem multam haberet. operario aũt paucoᷤ:
uibus relationib GRESORIUS In Xp̃o¬

Expanded text:
pter Augustinus Arelas venit, et secundum Gregorii Jussionem ab Aetherio episcopus consecratus, in Britanniam remeavit; illicoque per Laurentium presbyterum, et Petrum monachum papae Gregorio conversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi ministros, eo quod messem quidem multam haberet, operarios autem paucos. 37. Quibus relationibus Gregorius in
Abbreviated transcription (Latin):
cunsi biariumn ueris consilariũ me rogo suscipe. Nullus ł fide¬
lio eẽ ad consilium potest. quã qͥ non tua. sec tȩ diligit: Ntẽ
iohann constantino politano ep̃o. post ñ nulla. Ego beatissimo
uiro domno iohanni scripserã. Sed credo quia mͥ familiaris ur̃ ille
iuuenculus rescripsit. quia ad huc de dõ nihil didicit. quia uiscera
saritatis nescit. quia in celestib reb ab om̃ib accusatur. quia in¬
sulari cotidie diuersoꝵ mortib ꝑ occulta testam̃ta nec dm̃ me¬
tis ꝑfcete habes. ipsũ pͥus corrige. ut ex qͥ uob̾ uicini sunt etiam
Hi qui uicim ñ sunt exẽplo melius emendentur. illius linguã noli
pecipers. Ile ad consiliũ ur̃ȩ scĩtatis debet dirigi. ñ autẽ uestra
scĩtas ad uerba illius inflec.ti

Expanded text:
consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fideconsiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te diligit. » Item Joanni, Constantinopolitano episcopo, post nonnulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed credo quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum meum veritatis perfecte habes, ipsum prius corrige, ut ex his qui vobis vicini sunt, etiam hi qui vicini non sunt, exemplo melius emendentur. Illius linguam noli recipere. Ille ad consilium vestrae sanctitatis debet dirigi, non autem vestra sanctitas ad verba illius inflecti
Abbreviated transcription (Latin):
arime tuȩ. ꝑiculo ministrare. et dõ nr̃o te sine. dubio reddere ratio¬
ne. si huius conscius sceleris. in eo quo es ordine cȩlans ueritatẽ ꝑma¬
nenii saolueris. Eb hoc sollicitissimus ȩccłȩ dĩ custos gregorius
umus cuiusq consiliarios arguens. quantũ in se erat. om̃s omnino
saluars curabat. Unde uenantio ex monacho patricio. post aliqua
seribens ait  Scio quia cũ epła mea suscipitur. ꝓtinus amici ẽuen¬
untLuterati dientes uocant᷑. et de causa uitȩ consiliũ exfauto¬
rib mortis querit᷑. Qui dũ non te sed res tuas diligunt. nulla tͥ
nisi que ad tempus placeant locunt᷑. Tales etiã fuerunt sicut ipse
reminisceris dudũ consiliarii. qͥ te ad tantũ facinus ꝑduxerunt
delie ti. Et ut tͥ aliqͥd secularis auctoris loquar̃. cum amicis om̃a
cons laardasunt Sed prius de ipsis. Si uͦ in causa tua hominem

Expanded text:
animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere ratioanimae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem permanere volueris. » 44. Ob hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tate tua aguntur agnoscã. et tot curis occupatus que fieri de¬
beant disponã. Nlotandũ sane. quia sicut manifesta crimina dis¬
cretissimꝰ p̃sul gregorius. aut uix. aut nũquã sine uindicta laxa¬
bat. ita nimixum in rebus dubiis. numqͣm aliqͣndo certã sententiã
ꝓferebat. Qua ꝓpt̃ andreȩ tarentino ep̃o scribit dicens. Tribunal
iudicis ęt̃ni securus aspiciet. quisquis reatus sui conscius digna eũ
modo penitentia placare contendit. Habuisse. te siqͥdem concubinã
manifesta ueritate. cõperimus. De qua etiã contraria ẽ qͥbusdã nata
suspicio. Sed quia in reb ambiguis absolutũ non debet eẽ iuditiũ.
hoc tuȩ c̃scientiȩ ȩligimus cõmittendũ. Qua de re si in sacro ordine
constitutus eiꝰ te ꝑmixtione eẽ recolis maculãtũ. sacerdotii honore
deposito. ad amministrandũ nullomͦ p̃sumas accedere. sciturus in

Expanded text:
tate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri detate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri debeant, disponam. » 43. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidem te concubinam manifesta veritate 105 comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere: sciturus in
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ mediocrit᷑ cogit necessitas cogitare. Quia gͦ nuntiatũ nobis ẽ
campanie ep̃os ita neglegentes existere. ut immemores honoris sui
in genui neq erga ȩccl̃as. neq erga filios suos patnȩ uigilantie curã
exchibeant. uel monasterioꝵ sollicitudinẽ gerant. seu inopp̃ssoꝵ
se pauperũ tuitionẽ impendant. ideo hac tͥ auctoritate p̃cipimus:
ut eis ad te. uocatis ex nr̃o illos mandato districte cõmoneas. qͣtenũ
c̃uenit. uigilantes existant. ut nullũ nos de eis denuo murmur ex¬
asperet. Si quẽ uͦ eoꝵ post hȩc neglegentẽ cognoueris. ad nos eũ sine.
aliqua excusatione transmitte. ut quã graue sit nolle abhis quȩ
rep̃hensibilia. et ualde uituꝑanda sunt corrigi. regulari in se ualeat
districtione sentire.tem uictori ep̃o panormitano post aliqͣ
Cuiꝰ inquit iã culpe sis intellegis. ut ego tã longe positus quȩ in ciui¬

Expanded text:
ne non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est ne non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut, immemores honoris sui geniique, neque erga Ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum se et pauperum tuitionem impendant, ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis a te convocatis, ex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus convenit, vigilantes existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut, quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt corrigi, regulari in se valeat districtione sentire. » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civi
Abbreviated transcription (Latin):
noscas. qui eũ obiurgare. atq cohercere ut dignũ ẽ distulisti.
Iuta sͦ hoc totũ non solũ ipsũ reprobat. sed etiã ad sacerdotaliᷤ
uel quibusdã de filiis suis nobilib contestari debeas. ac hortari
ut uitio torporis eaccusso. deses ẽẽ non debeat. sed in ꝑecłe suȩ
ae monasterioꝵ cura sit iugilans. Pat̾nam filis suis haritatem¬
exhibeat. in defensione pauperũ. cũ discretioneinqͥbus iustitia
suaserit sit erectus. c̃silia sapientũ libent̃ suscipiat. quatenus et
ciuitas illa eius queat sollicitudine consolari. et ipse desidiȩ suȩ
culpas ualeat operire. Si uͦ quod ñ credimus post hanc adhor¬
tationẽ nr̃am solito more ad huc neglegens eẽ temptauerit. ad
nos ẽ modis om̃ib transmittendus. ut hic positus discere possit
tendere. et nobis tristitiam ualeant generare. de eoꝵ nos emulatio¬

Expanded text:
noscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. noscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis suis charitatemexhibeat; in defensione pauperum sit alacer cum discretione; in quibus justitia suaserit, sit erectus; consilia sapientium libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit,tendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m paschasiũ ita desidẽ neglegentẽq in cunctis existere. ut in
nullo quia ẽ ep̃s agnoscat᷑. adeo ut neq eccłe ipsius. neq mona¬
steria. siue filii uel oppressi pauperes. eius erga se dilectionis stu¬
diũ sentiant. nec aliquã supplicantib sibi in quib iustum ẽ opem
defensionis accomodet. et quod ad huc ẽ grauius. c̃silia sapientiũ.
et recta suadentiũ nulla patiat᷑ ratione suscipere. ut quod ꝑse
nequit attendere: ab alio saltẽ possit addiscere. Sed rebus quȩ ad
pastoris curã ꝑtinent p̃termissis. ad fabricandã nauim toto se stu¬
dio inutnit̃ decupet. Unde sicut fertur. contigit quadyigento
ant eo amplius illũ iam solidos ꝑclidisse. Hoc qͦq eiꝰ culpis adum¬
git. quod ita cotidie despectus cũ uno. aut duob clericis dicitur
ad marẽ. descendere. ut apud suos in fabula sit. et extraneis sie
uilis. ac despicabilis uideatur. ut nihil in se habere episcopalis

Expanded text:
rum Paschasium ita desidem negligentemque in cunctis existere , ut in nullo quia est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi in quibus justum est opem defensionis accommodet, et, quod adhuc dici est gravius, consilia sapientum et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, ut quod per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere; sed, rebus quae ad pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandum nadio inutiliter occupet. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis
Abbreviated transcription (Latin):
su luones mee oue int̃ sorores suas urtute orationis contun it arf¬
meus felix. buiꝰ aomane eccł̃ȩ antistes apparut. ei q mansionem
ppetus claritatis ostendit dicens. Neni. quia in hac te lucis man¬
sions suscipio. Quȩ subsequenti maox febre correpta. addiẽ ꝑue¬
uit eatremũ. Et sicut nobilib feminis. uirisq morientib multi
ouenust : qͥ eoꝵ ꝓocimos c̃solent᷑. eadem hora eiꝰ exitũ p̃stolanteᷤ

Expanded text:
llae amitae meae, quae inter sorores suas virtute orationis continuae, afllae amitae meae, quae inter sorores suas virtute orationis continuae, afmeus Felix, hujus Romanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitum praesto
Abbreviated transcription (Latin):
suer atione. cepit cotidianis in crem̃tis in amorẽ conchitoris sun thas¬
quaret emiliana succrescere. Et cũ solo hic eẽnt corpore. cotidie
or hruis seculi amorẽ redire. Crebro autẽ tharsula dicere emiliane
soxori sus. tũ magno gemitu solebat. Uideo gordianã sororẽ nr̃am
bpara sorto ñ eẽ. Perpendo enĩ quia foris defluit: et cor ad quod
poposurt ñ eustodit. Quã curabant blanda coridie redargitionẽ
uorrnretem res uatenitate morũ ad grauitatẽ sui habitus reformare.
Ins quidem resumebat uultũ subito grauitatis int̃ uerba correꝯtio¬
sus del eũ eiusdẽ eorpee tionis hora transisset. transibat ꝓtinus et
supduc ta grauitas honestatis. Mexq ad lema uerba redibat. puel¬
larũ gaudebat societate laicarũ. eiq ꝑsona ualde omerosa erat.
quecuq hinic mundo dedita ñ erat. Quadã uͦ noc te huic tharsi¬

Expanded text:
conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem Conditoris sui Tharsconversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem Conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse. Perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a levitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laïcarum, eique persona valde onerosa erat, quaecumque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic. Tharsi
Abbreviated transcription (Latin):
non emendare post tuam int̃minationẽ cognoueris. in monaste.¬
rio eũ deputare. et nobis curabis modis omib indicare. ut quid
facere debeas. nr̃a iterũ p̃ceptione cognoscas. Non mirũ si gre¬
gorius ex ministerio sibi credito curabat uitia quorũ libet p̃posi¬
toꝵ uerbis salubrib increpare. qui lapsũ ꝓpriȩ amite ñ dubitaue.¬
rat ad instructionẽ populi posteroꝵ memoriȩ cõmendare. Si¬
quidẽ in ȩuangłica sententia qua dicitur multi sunt uocati pau¬
ci ũ electi. uolens multoꝵ uocationẽ a paucoꝵ ȩlectione sor¬
mis excẽploꝵ discernere ꝑhibet dicens. Pater meus tres sorores ha¬
buit. quȩ cunctȩ sacrȩ uirgines fuerunt. quarũ una tharsilla.
ala gorhiana. alia emiliana dicebat᷑. Vno om̃s amore c̃uerse. uno
coriẽ & tempore conuersȩ. sub chistrictione regulari degentes. in
ciomo. ppria sotialẽ uitã ducebant. Cumq ẽẽnt diutius in eadem

Expanded text:
non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monastenon emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio eum deputare et nobis curabis modis omnibus indicare, ut quid facere debeas nostra iterum praeceptione cognoscas. » 38. Non mirum si Gregorius ex ministerio sibi credito curabat vitia quorumlibet praepositorum verbis salubribus increpare, qui lapsum propriae amitae non dubitaverit ad instructionem populi posterorum memoriae commendare. Siquidem Evangelica sententia qua dicitur: Multi sunt vocati, pauci vero electi , volens multorum vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, perhibet, dicens: « Pater meus tres sorores habuit, quae cunctae sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes amore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes in domo propria, socialem vitam ducebant. Cumque essent diutius in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotalẽ adnihilat. statim ut experientia tua hoc p̃ceptũ sus¬
ceperit. eũ ita ad reuertendũ districta excecutione. cõpellat. qua¬
tinus ei inlicite. insistente quinq hiebus sub qualibet excusatio¬
ne immorari ñ liceat. ne si quolibet modo eum ibidem amplius
morã habere ꝑmiseris. cũ ipso apud nos grauit̃ incipias eẽ culpa¬
bilis.tem anthemio subchiacono. Peruenit adnos. pimeniũ
amalfitanȩ ciuitatis ep̃m in ȩccł̃a sua residere non ẽẽ contentũ
sed foris ꝑ loca diuersa uagari. Quod uidentes alii. nec ipsi in
castro sẽ retinent. sed eius exemplũ sequentes. foris magis eliguis
habitare. Et quia hoc agentes. ipsi potius ad suam hostes dep̃da¬
tionẽ inuitant. iccirco hac tͥ auc toritate p̃cipimus. ut suprascrip¬
to ep̃o interminare ñ desinas. quatenus hoc de cȩtero facere non
p̃sumat. sed in eccła sua sacerdotali more resideat. Quẽ si forte

Expanded text:
sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum, sussacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum, susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic, te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat: ne si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse culpabilis. » 37. Item Anthemio subdiacono: « Pervenit ad nos Pimenium, Amalfitanae civitatis episcopum, in ecclesia sua residere non esse contentum, sed foras per loca diversa vagari. Quod videntes alii, nec ipsi in castro se retinent, sed ejus exemplum sequentes, foris magis eligunt habitare. Et quia sic agentes, ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate praecipimus ut 102 supradicto episcopo interminari non desinas, quatenus hoc de caetero facere non praesumat, sed in Ecclesia sua, sacerdotali more, resideat. Quem si forte
Abbreviated transcription (Latin):
nets ob hoc apaulo dic tum c̃. ut membra cxp̃i quȩ in tiꝰ corporẽ.
ud est in cgeeda in enuncẽ sibi karitatis cõpage conexa sunt. nullã
as. se ullomodo curã gerant. Sed si neq ego ad te neq tu aliqͥd
gantris asline. aure tacere cõpellerer: ut cũ repbenderẽ qͥ emen¬
dayi ñ posset. see gͦ sententia ꝓpter tos solũmodo dictasnqui
nbos andicare student. quoꝵ cura sibi cõmissa non ẽ.Ri qu
posti quã nos auc tore. dño unũ sumus. si uobis ea quȩ corrig¬
da sunt tacemuis. ualde delinqͥmas. Peminẽ sane pontificum
a parrochia sua saltẽ parumꝑ absq in euitabili ꝓrsus necessitate
discedere Gregorius ꝑmittebat. Quos nimirũ in causis mundialib
occupari uehementissime. ꝓhibebat. Unde romano defensori
scribit dicens. Perlatũ ẽ ad nos. reuerentissimum fr̃em nr̃um basi¬
lium ep̃m uelut unũ de laicis in causis occupari. et p̃toriis inuti¬
lit̾ obseruare. Quȩ res qm̃ et ipsũ uilem reddit. et reuerentiam

Expanded text:
tum est ut membra Christi, quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invicem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qui illos judicare student quorum cura sibi commissa non est. At postquam nos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinquimus. 36. Neminem sane pontificum a parochia sua saltem parumper absque inevitabili prorsus necessitate discedere Gregorius permittebat: quos nimirum in causis mundialibus occupari vehementissime prohibebat. Unde Romano, defensori, scribit, dicens: « Perlatum est ad nos, reverendissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum de laïcis in causis saecularibus occupari, et praetoriis inutiliter deservire. Quae res, quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam