comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niunt: tentoria figunt. ⁊ excubias ordinant
nequis ingredi aut egredi ualeat. ut mane
facto instructis machinis muros diruant et
irruant suꝑ eos. Itum timor pauiditate solli¬
citus. sollicitudine nõ piger. necunquã secur.
cõmilitones excitat. iusticiã conuenit de mu¬
nitione loci de p̾paratione armoꝵ querit. ad¬
itiens et illud neforte sustentationi defitiant
uertere potestis saxosꝰ ẽ ⁊ maccessibił. nec ma¬
paucos habet indigenas. quos arido cibo ordea¬
cei panis utrũq sustentat. Et nunc suꝑsunt
nob quinq panes ordeacei ⁊ duo pisces. Et
qd̾ ab equo desidii descendisset illud sepus
memorabat. Nouissima hominis illiꝰ peio¬
ra pͥoribꝰ. E quus enim ille cursu p̃peti festinuꝰ
aduolabat ad ignẽ. nunc soliꝰ rationis com¬

Expanded text:
niunt, tentoria figunt, et excubias ordinant, niunt, tentoria figunt, et excubias ordinant, ne quis ingredi aut egredi valeat, ut mane facto instructis machinis diruant et irruant super eos. Interim Pavor paviditate et sollicitudine non piger, nec unquam securus, commilitones excitat, Justitiam convenit, de munitione loci, de praeparatione armorum quaerit, adjiciens et illud, ne forte sustentationi deficiant vertere potestis, saxosus et inaccessibilis aucos habet indigenas, quos arido hordeacei panis cibo utcunque sustentat. Et nunc supersunt nobis quinque panes hordeacei, et duo pisces. Et quod ab equo Desiderii descendisset, illud saepius memorabat, esse novissima hominis illius pejora prioribus. Equus enim ille praepeti cursu festinus advolabat ad urbem, nunc solius Rationis com
Abbreviated transcription (Latin):
delissimus iusticia scił. quẽ ego noui. castrum
habens ꝓpe nos positum. et firmissimũ ẽ illi ha¬
bitaculum. quia in petra posuit nidum suum.
Diuertamꝰ ad illum si placet. quia bonum erit¬
nos illic eẽ. Qd̾ cum placiusset omnibꝰ ⁊ ducẽ
itineris quesissent: ait prudentia. Ratio ar-¬
miger meus p̾cedet uos. Est enim gnarus uia¬
rum. & notꝰ iusticie ut pote consanguineus eiꝰ.
Precedente itaq ratione cet̾isq subsequentibꝰ ante¬
uenit ratio. Et salutata iusticia: nuntianit hoᷤᷤ¬
pites aduentare. Querit illa qͥ sint. unde.⁊ ad
quid ueniant sciscitat᷑. Cumq rẽ cognouisset hy¬
lari uultu surgens: cũ panib occurrit fugien¬
tibꝰ. Et obuiauit eis quasi mat̾ honorificata.
Susceptãq animã ab eqͦ deposuit et in penetra
undiq. inquirit siquis forte pateret ingressus.
ac tanquam leo rugiens eireuit querens quẽ
deuoret. S cum undiq illud minittum inue¬

Expanded text:
delissimus, quem ego novi, castrum delissimus, quem ego novi, castrum habens prope nos positum, et firmissimum est habitaculum; quia in petra posuit nidum suum. Divertamus ad illum, si placet, quia bonum est illic esse. Quod cum placuisset omnibus, et ducem itineris quaesissent, ait Prudentia: Armiger meus Ratio praecedet nos. Est enim gnarus viarum, et notus Justitiae, utpote consanguineus ejus. Praecedente itaque Ratione, caeteris subsequentibus, antevenit Ratio; et salutata Justitia, nuntiavit hospites adventare. Quaerit illa qui sint; unde, ad quid veniant, sciscitatur. Et cum regem cognovisset, hilari vultu surgens fugientibus occurrit cum panibus, et obviavit illis quasi mater honorificata, susceptamque animam ab equo deposuit, et in penetralundique inquirit, si quis forte pateret ingressus, ac tanquam leo circuit quaerens quem devoret. Sed cum undique illud munitum inve
Abbreviated transcription (Latin):
imposuit. ⁊ spem mod̾atiꝰ incede ꝑsuasit.
Prudentia uͦ timorẽ increpans ⁊ arguens im¬
ꝓbitates eiꝰ de futuro cõmonuit. et eqͦ sellã
circumspectionis apposuit. ut nõ cadet ascen¬
sor eiꝰ retro. s appodiaret᷑ preteriti confusione
peccati. et meditatione uiditii. a sinistris pa¬
cientiã mittens a dextris humilitatẽ. P orro speᷤᷤ
et tumor dede calcaria. Spes in dextro pede expec¬
tationẽ premiĩ. Tunor in sinistro metum supplitii.
Et facta mora cum ad nesꝑasceret. ⁊ melinata es¬
set iam dies:: rursus congregati sunt hostes in
multitudine ut dimicarent cont᷑ eos. P auet
timor spes accelerat. s tandẽ ad consilium pru¬
dentie temꝑantia eos reuocat. Uidete quia di
es p̾cessit. nox appropinquauit. et qui ambulat
in tenebris nescit quo uadat. P orro grandis
adhuc nob restat uia. nec parua ẽ hostium
multitudo. Est autẽ miles quidã nr̃i regis fi¬

Expanded text:
imposuit, et Spem moderatius incedere persuasit. imposuit, et Spem moderatius incedere persuasit. Prudentia vero Timorem increpans et arguens improbitatis, de futuro commonuit: et equo sellam Circumspectionis apposuit, ut non caderet ascensor ejus retro; sed retro praeteriti confessioni peccati, ante meditationi judicii, a sinistris patientiae inniteretur, a dextris humilitati. Porro Spes et Timor dedere calcaria, Spes in dextro pede exspectationem praemii, Timor in sinistro supplicii metum. 4. Et facta mora cum advesperasceret, et inclinata esset jam dies, rursus congregati sunt hostes in multitudine, ut dimicent contra eos. Pavet Timor, Spes accelerat; sed vix tandem ad consilium eos Prudentia, Temperantiaque revocavit. Et illa: Vimbulat in tenebris, nescit quo vadat? Porro vobis grandis restat via, nec parva est hostium multitudo. Est autem miles quidam regi nostro fi
Abbreviated transcription (Latin):
debamꝰ: quomͦ plausus inferni uersꝰ ẽ in planc¬
tum. ⁊ ꝑsolos duos milites gaudiũ ẽ in celis.
suꝑ sui lib̾atione concuus: Quomͦ ꝑit uersutia
chiabolice fraudis: Unus autẽ ex eis cetis ne¬
quior cum sceleris huiꝰ opifex ẽet. inquiens ꝓ
phanum ꝓtulit consilium. Uos nescitis quicquã
nec cogitatis quia modo ad capiendum facilioꝵ
sit. ⁊ si captꝰ fu̾it: difficiliꝰ eripi pot̾it. Uos igit᷑
alonge ꝓsequimin ego me in lucis angłm
transfigurabo. ut ignaros uie tanquam adue¬
nas ⁊ ꝑegrinos docendi simulatione decipiam.¬
n hunc gͥͦ modum fraude disposita. regi nr̃o
alonge ꝓsequunt᷑. alii tanquam inuet̾ati ma¬
lorum iuaꝵ compendia captant. S et nunc
unum uideo in quo armoꝵ nr̃oꝵ reluçet es¬
sollicitat animarum duos consiliarios suoᷤ
ei mittit. prudentiam ⁊ temꝑantiã. Quoꝵ
temꝑantia quidẽ equo frenum discretionis

Expanded text:
debamus? Quomodo plausus inferni versus est in plancdebamus? Quomodo plausus inferni versus est in planctum, et per solos duos milites gaudium est in coelis super sui liberatione concivis? Quomodo periit versutia diabolicae fraudis? Unus autem ex eis caeteris nequior, cum sceleris hujus opifex esset, profanum protulit consilium, dicens: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis, quia modo ad capiendum facilior sit; et si captus, difficilius eripi possit. Vos igitur a longe prosequimini; ego me in angelum lucis transfiguro, ut ignaros viae, tanquam advenas et peregrinos, docendi simulatione decipiam. Hunc igitur in modum fraude disposita, regi nostro a longe prosequuntur; alii, tanquam inveterati malorum, viarum compendia captant. Sed et nunc unum video, in quo armorum nostrorum relucet efsollicitat animarum, duos consiliarios suos emittit, Prudentiam et Temperantiam. Quarum Temperantia quidem 1249 equo frenum Discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo iii. s fraude. Uos autẽ expectate finem.
Fecit ut dix̾at. ⁊ marum compendia captans
diebat᷑ : timori obuiuis factus ẽ. amnca s iniqua
cum eo colloquia miscens. ita ut seduc̾e eum ce¬
perit. ⁊ timor nesciꝰ bono animo sequebatur.
Prope iam erat ut eos in foueam desꝑationis im¬
pelleret. S speculator indicat regi quid agat᷑.
Rex autẽ unum de militib spẽm scilicet p̃cepit
accersiri. quẽ cum equo desidii ⁊ ense leticie
in auxiliũ iubet accelerare timoris.ẜ. idelis mi¬
les ad imꝑiũ regis egrediens cum ꝑuenisset ad
locum iubrans ensem leticie tͥsticiã effugauit.
sicq lib̾atum conciuẽ et impositũ eqͦ desidii
p̾cedens trahebat funicłis ꝓmissionum. Timor¬
tus. in de compulsꝰ s intã rapido cursu tim̃dũ
ei fuerat ab incursu. Collegerant enim mili¬
tes babilonici consilium dicentes. Quid facimꝰ
quia sic euadit. quẽ quasi cũ securitate possi¬

Expanded text:
cum eo vi, sed fraude. Vos autem exspectate finem. cum eo vi, sed fraude. Vos autem exspectate finem. Fecit ut dixerat, et viarum compendia captans,diebatur Timor, obvius ei factus est, amica, sed iniqua cum eo colloquia commiscens, ita ut seducere eum coeperit: et Timor nescius bono animo sequebatur. Prope jam erat, ut eum in foveam desperationis impelleret. Sed spectator regi indicat quid agatur. Rex autem unum de militibus suis, Spem scilicet, praecepit accersiri, quem cum equo Desiderii, et ense Laetitiae in auxilium jubet accelerare Timoris, Fidelis miles ad imperium egrediens, cum pervenisset ad locum, vibrans ensem Laetitiae, Tristitiam effugavit. Sicque liberatum concivem, et impositum equo Desiderii praecedens, trahebat funiculo promissionum, et Timortus, inde compulsus; sed in tam rapido cursu timendum ei fuerat ab incursu. Unde et collegerunt milites Babylonici consilium, dicentes: Quid facimus, quia sic evadit, quem jam quasi cum securitate possi
Abbreviated transcription (Latin):
Nter babilonem et ibrłm milla pax ẽ sed guer
dolus. Et cum alt̾um iniusticia. altum in mali¬
cia semꝑ regnare delectet: rex labilonis quos
lator constitutꝰ trahi cerneret: nuntiauit regi
captã p̾ddam in babilonẽ duci. Rex uͦ ibrłm
aduocans sp̃m timoris. militẽ in talibꝰ strenuũ.
uade inquit eripe p̃dã nr̃am. Iste ut ẽ semꝑ
ad om̃ĩa imꝑata paratꝰ. cum uelocitate hostes
tanquã aduenientis sp̃s uehem̃tis. Tunor enĩ
suꝑ eos intonuut. et ad nocẽ uirtutis eiꝰ hostiũ
robur om̃e contremuit. quoᷤ in fugã com̾sos ti
reducebat ad ꝓpria. Uerum unus ex adu̾sariis
cũ cerneret sotios subito fugientes. ab insidiis
in quib latebat otius aduolauit. Cui illi. A
timore inquiunt solo factum ẽ istud. ⁊ ẽ oppro¬
brium om̃ibꝰ nob̃. At ille. Ne timeatis a timore
isto. scio enim quid facto opꝰ sit. Ibo et ero sp̃s men¬
dax in angulis semitarum. ⁊ amicum me simu¬
labo timoris. Noui enĩ hominẽ nec ẽ agendũ

Expanded text:
nter Babylonem et Jerusalem nulla pax est, sed guerrbylonis diabolus. Et cum alterum in justitia, alterum in malitia regnare delectet, rex Babylonis quos erusalem trahi cerneret, nuntiavit regi captam praedam in Babylonem duci. Rex vero Jerusalem advocans spiritum timoris, militem in talibus strenuum: Vade, inquit, eripe praedam nostram. Ille ut semper ad omnia imperata paratus, cum velocitate hostes enientis spiritus vehementis. Timor enim super eos intonuit, et ad vocem virtutis ejus hostium robur omne contremuit: quos in fugam conversos Timreducebat ad propria. Verum unus ex adversariis advenit. Hic cum cerneret socios subito fugientes, ab insidiis, in quibus latebat, ocius advolavit. A Timore, inquiunt, solo factum est istud, et est opprobrium omnibus nobis. At ille: Ne timeatis a Timore isto: scio enim quid facto opus sit. Ibo et ero spiritus mendax in angulis semitarum, et amicum me simulabo Timoris. Novi enim hominem, nec est agendum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec enim q̃ ex parte contigit seꝑatio. po-¬
tuit unitati p̾scribe ꝑmanenti in totis
tͥb. Siue conuinctis suie disiunctiᷤᷤ duobꝰ:
Eque unus xep̃c unaq ꝑsona u̾bũ anima
⁊ caro: etiã mortuo homine ꝑdurauit.
n ut̾̃o uirginis ut sentio ego cõmixtio hec
⁊ ferm̃tatio facta ẽ : ⁊ ipsa mulier que
miscuit ⁊ ferm̃tauit. Nã ferm̃tum ñ
inm̾ito fortasse dix̾im fidẽ marie. ł lane
beata q̃ credidit: qm̃ ꝑfecta sunt in ea q̃
dicta sunt ei a dño. ꝑ fecta autẽ ñ ẽent
si cominꝰ uixta u̾bũ d̃ni eẽt ferm̾tatum
totum. ⁊ ꝑpetuo ferm̃tatũ : seruans nob̾¬

Expanded text:
Nec enim quae ex parte contigit separatio, poNec enim quae ex parte contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti in totis tribus. Sive conjunctis, sive disjunctis duobus, Aeque unuet caro, etiam mortuo homine perduravit. In utero Virginis, ut sentio ego, commistio haec et fermentatio facta est: et ipsa mulier quae miscuit, et fermentavit. Nam fermentum non immerito fortasse dixerim fidem Mariae. Plane beata, quae credidit, quoniam perfecta sunt in ea, quae dicta sunt ei a Domino . Perfecta autem non essent, si quominus juxta verbum Domini esset fermentatum totum
Abbreviated transcription (Latin):
uł animã de carne. nͥ absurdissime p̾dicas:
⁊ si similit̾ animna ⁊ caro unus sit homo.
Nec mirũ. si ñ eque potis aĩa sit sua illa ui.
siuis affectibꝰ astring̾e sibi carnẽ: ut sibi di¬
uinitas hominẽ illũ qͥ p̃destinatꝰ ẽ filiꝰ di
in uirtute. Longa cathena ⁊ fortis ad re¬
stringendum: duia p̾destinatio. Ab et̾̃no
ẽ enim. Quid longiꝰ et̾nitate: Quid di¬
uinitate potentiꝰ: Inde ẽ qd̾ nec morte
incidente. ullatenꝰ int̾cidi. hec unitas po¬
tuit ⁊ si carne ⁊ anima ab inuicẽ separa.¬
tis. Et fortassis hoc sensit ille: qui se in¬
dignũ ꝓfessꝰ ẽ. solu̾e corrigiã caltiam̃ti
et ferm̃tata in panẽ unum. siqͥs ad hec tͥa
dix̾it ꝑtin̾e: ñ incongrue id mͥ fac̾e uide¬
bitur. Quam bene ea mulier ferm̃tauit :
ut nec duisione quidẽ facta carnis et
anime. a carne uł anima u̾bum diuidet᷑.
Mansit ⁊ in seꝑatione. inseꝑabił unitas.

Expanded text:
vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, etsi similiter anima et caro unus sit homo. Nec mirum, si non aeque potis anima sit sua illa vitasuis affectibus astringere sibi carnem, ut sibi divinitas hominem illum, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, Longa catena et fortis ad stringendum, divina praedestinatio: ab aeterno est enim. Quid longius aeternitate? Quid divinitate potentius? Inde est quod nec morte incidente ullatenus intercidi haec unitas potuit, etsi carne et anima ab invicem separatis. Et fortassis hoc sensit ille, qui se indignum professus est solvere corrigiam calceamenti et fermentata in panem unum, si quis ad haec tria dixerit pertinere, non incongrue id mihi facere videbitur. Quam bene ea mulier fermentavit, ut nec divisione quidem facta carnis et animae, a carne vel anima Verbum divideretur! Mansit et in separatione inseparabilis unitas.
Abbreviated transcription (Latin):
uiam eẽ ꝑsonã: et itẽ absq pre uiditio
ꝑsonalis unitatis. in sua numerositate ma¬
nere. Nec negai̾m hanc ad illud quoq
genꝰ unitatis ꝑtin̾e : q̃ anima ⁊ caro unꝰ
est homo. Decuit quippe familiarus si¬
mliusq cũ hominis conuenire constitutio¬
ne qd̾ ꝓ homine constitutũ ẽ sacram̃tum.
Decuit ⁊ cum summa que in deo ẽ. ⁊ ds̃ ẽ
untate congruere: ut quomͦ ibi tres ꝑso¬
ne una eẽntia. ita hic comiementissima
qͣdã contͣrietate. tres eẽntie sint una ꝑso¬
na.Uidesne pulchre int̾ utrãq uitatẽ
re sacram̃tũ congrua quadã similitudine
ambobꝰ respondeat: ⁊ saluanti udelicet
saluato. Ita hec unitas duarũ consistens
p̃ssam uionis uim in se p̃fert. ea ꝑsona in
qua ds ⁊ homo unus ẽ xep̃c: ut si duo illa
de se iuicẽ p̃dices ñ errau̾is. đm udelicet
hominẽ ⁊ hominẽ d̾m u̾e catholiceq pro¬
nuntians. Non autẽ similit̾. uł carnẽ de aĩa

Expanded text:
unam esse personam, et item absque praejudicio unam esse personam, et item absque praejudicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua anima, et caro unus est homo. Decuit quippe familiarius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decuit et cum summa, quae in Deo est et Deus est, unitate congruere, ut quomodo ibi tres personae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem re sacramentum congrua quadam similitudine ambobus respondeat, et salvanti videlicet et salvato. Ita haec unitas duarum consistens pressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus est Christus; ut si duo illa de se invicem praedices, non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere catholiceque pronuntians. Non autem similiter vel carnem de anima,
Abbreviated transcription (Latin):
hec omnia quid ad illud summũ. atꝙ ut
ita dicã unice unũ: uͥ unitatẽ consubstan¬
cialitas facit: Hinc uni qd̾ uisilloꝵ siaẽ¬
sumiles. erit quo quomͦ unum: si compare
nisllo. Igit᷑ int̾ omnia q̃ unũ recte dicunt᷑.
ardẽ tenet unitas tnitatis. qͣ tres ꝑsone ui
me illiꝰ unitatis imitatione ñ comꝑatione
una appellari u̾a sobriaq ꝓbat considatio.
Nec abdueiur ab hac unitatis ꝓfessione as¬
sertione trium: cũ in hac tͥnitate ñ recipiamꝰ
multiplicitatẽ. sic̃ nec solitudinẽ in unitate.
Q uamobrẽ cum dico unum ñ me tͥntatis tur¬
bat numerꝰ: qui eẽntiã ñ multiplicat. non
uariat ñ partit᷑. Rursum cũ dico ta. non
me arguit intuitꝰ unitatis. q̃ illa quecũq
ta. seu illos tres. nec in confusionẽ cogit:
nec in singłaritatẽ redigit. Idẽ me sentire
fateor. ⁊ de unitate: cui scdđm ab ista inter
cet̾a una honorẽ dedi. Dico in xp̃o u̾bum
animã ⁊ carnẽ. sine confusione eẽntiaꝵ

Expanded text:
ec omnia quid ad illud summum, atque, ut ita dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assimiles, erit quoquo modo unum: si compares, nullo. Igitur inter omnia quae recte unum dicuntur, arcem tenet Unitas Trinitatis, qua tres personae una mae illius unitatis imitatione, non comparatione, Una appellari vera sobriaque probat consideratio. Nec abducimur ab hac unitatis professione assertione Trium: cum in hac Trinitate non recipiamus multiplicitatem, sicut nec solitudinem in unitate. Quamobrem cum dico Unum, non me Trinitatis turbat numerus, qui essentiam non multiplicat, non variat, nec partitur. Rursum cum dico Tria, non me arguit intuitus unitatis, quae illa quaecumque tria, seu illos tres, nec in confusionem cogit, nec in singularitatem redigit. fateor et de illa unitate cui secundum ab ista inter caetera Una honorem dedi. Dico in Christo Verbum, animam, et carnem, sine confusione essentiarum
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̾. qui talum nos ⁊ tantoꝵ ñ desiit
iocundare uisitationibꝰ. instruere reuelatiomi¬
bus: suggestionibꝰ common̾e. sedulitate sola
qui condidit illos unꝰ atq idẽ sp̃s: diuidens

Expanded text:
de nobis ; qui talium nos et tantorum non desinit de nobis ; qui talium nos et tantorum non desinit jucundare visitationibus, instruere revelationibus, suggestionibus commonere, sedulitate solatqui condidit illos, unus atque idem summus
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatis insigne ẽ. De uultu tali iudici¬
um meum ꝓdeat opto. cui insit amor. er¬
ror absit: absit ⁊ ꝑturbatio. Cern̾e ẽ in
dominationibꝰ qͣnte sit d̾ns maiestatis: cui
nutu imꝑuim constat: ⁊ imꝑio unu̾sita
atq et̾nitas t̃mini sunt. Cern̾e ẽ in pͥnci¬
patibꝰ pͥncipiũ ex qͦ omnia: et quomͦ a caꝵ.¬
dine ostium. sic ab ipso regi uniu̾sitatẽ. Cer¬
nere in potestatibꝰ qͣm potestatiue idẽ pͥncepꝰ
quos regit ꝓtegit: contrarias potestates ar¬
cens ⁊ ꝓpulsans. Cern̾e in uirtutibꝰ unãtibiq
equaliter p̾sto ẽẽ uirtutẽ ꝑ qͣm omnia. uiuifi¬
cam. efficacẽ. inuisibilẽ. immobilẽq omnia ta-¬
men mouentẽ utilit̾. tenentẽ fortit̾. Que cũ
inminus usitata. effecta apud mortales eru¬
ꝑit: miracła siue ꝓdigia uocant. Cern̾e postre¬
mo ⁊ mirari ẽ in angłis et archangłis u̾ita¬
tẽ atq exꝑientiã uocis illiꝰ qm̃ ipsi cura est

Expanded text:
quillitatis insigne est. De vultu tali judiciquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominationibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constat, et imperio universitas atque aeternitas termini sunt. Cernere est in Principatibus principium ex quo omnia; et quomodo a cardine ostium, sic ab ipso regi universitatem. Cernere est in Potestatibus, quam potestative idem princeps quos regit, protegit, contrarias potestates arcens et propulsans. Cernere est in Virtutibus unam ubique aequaliter praesto esse virtutem, per quam omnia, vivificam, efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem fortiter: quae cum in minus usitata effecta apud mortales eruperit, miracula sive prodigia vocant. Cernere postremo et mirari est in Angelis et Archangelis veritatem atque experientiam vocis illius, Quoniam ipsi cura est
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾i̾a bone noluntatis. benignitatis archa¬
na : que clausa mortalibꝰ. etiã ipsis electis suspec¬
ta sunt. Io quidem salubrit̾ ne desinant tim̾e:
dum necdum digne amare idonei inuenuint᷑.
Cern̾e ẽ. in his qui seraphim appellant᷑. quom̃
amet. qui unde amet ñ habet. s ẽ : ⁊ qui
nich̃ hoꝵ que fecerit odit quos saluandos
fecit. quomodo foueat. quomͦ ꝓuehat. qͦm
⁊ paleas ignorantiarũ eiꝰ. ignis ille consu¬
mens. ipsam sibi purgatissimã ⁊ suo amo¬
re dignissimã reddat. Cern̾e ẽ in cherubin
lux ⁊ tenebre in eo ñ sint ulle: totꝰ sit ocłs.
⁊ qui minime aliqͣndo fallit᷑. quia minime
claudit᷑: qui extͣ se ñ querat hum̃ cui admno¬
ueat᷑ ut uideat. ipse qui uidet. ip̃e unde ui¬
det. Cern̾e ẽ in thronis qͣm ñ suspectꝰ omni
innocentie uidex sedeat in his. qui circumue¬
nire nolit. circumueniri ñ possit: qͥppe sic
amans ⁊ sic uidens. Nec uacat sessio: tran¬

Expanded text:
mysteria bonae voluntatis; benignitatis arcamysteria bonae voluntatis; benignitatis arcana, quae clausa mortalibus, etiam ipsis electis suspecta sunt. Id quidem salubriter, ne desinant timere, dum necdum digne amare idonei inveniuntur. 10. Cernere est in his qui Seraphin appellantur, quomodo amet qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, quomodo foveat, quomodo provehat, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat. Cernere est in Cherubin,lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quippe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tran
Abbreviated transcription (Latin):
iam dat᷑ libet exclamare. domine dilexi de¬
corẽ domꝰ tue: ⁊ locum habitationis głȩ tuȩ.
Qund si totã se colligat anima: ⁊ reduetis af¬
fectibꝰ e eunctis locis. quibꝰ captiui tenentur
tim̃do que ñ oportet. amando que ñ decet.
dolendo uane. gaudendo uanius. cum his in-¬
eat tota libtate uolatum. pulset in imperu
sp̃s. ⁊ impinguedine gr̾e illabat᷑ : Nonne
conceꝑit eircuire lucidas mansiones. ⁊ si-¬
num illum etiã habraecuriosiꝰ ꝑscrutari. et
nimas in pͥma stola. scdam patientissime
ex pectantes. multomagis tunc instabit lo¬
quens eum ꝓpħa. unã petii a dno hanc reqͥ.¬
ram ut in habitẽ in domo d̃m omnibꝰ dieb
uite mee. ut uideã uoluntatẽ dm ⁊ iusitem¬
templũ eiꝰ: Quidni ibi uideat᷑ cor dei: Qͥd¬
ni ibi ꝓbet᷑ que sit uoluntas dei bona et
bene placens ⁊ ꝑfecta: b̾ona in se. placens
patent cogitationes pacis. diuitie salutis.

Expanded text:
jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi dejam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum illum etiam Abrahae curiosius perscrutari, et nimas, in prima stola secundam patientissime exspectantes, multo magis tunc instabit loquens cum propheta: Unam petii a Domino: hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meplum ejus? Quidni ibi videatur cor Dei? quidni ibi probetur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta? Bona in se, placens patent cogitationes pacis, divitiae salutis 449,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat omnẽ intellectum. Talis ẽ qui sedet
in throno: dns sabaoth uidicans ommia cũ
tranquillitate: placidissimus. serenissimus.
pacatissimus. Et tales sibi constituit thro¬
nos. simillunoᷤ sibi. ł utemus cherubui ex
ipso sapientie fonte ore altissimi haurien¬
tes. ⁊ refundentes fluenta scientie unuisi
eiuib siuis. Et uide ne is sit quẽ ꝓpħa lo¬
quebat᷑. Numinis impetꝰ letificans ei¬
uitatẽ di. P utemꝰ seraphin. sp̃s totos diumoᷤ
igne succensos. fucrende umu̾sa. ut singuli
ciues. single sint lucerne ardentes ⁊ lucen¬
tes. ardentes caritate. hicentes cognitione.
eugeni qͣm bonum noꝰ hic eẽ. qͣm fore meliꝰ
siquando tam̃ toti sequemur qͦ ex parte p̃¬
cessimꝰ. P recedimꝰ aimo:⁊ ne ipso quidem
toto: s parte. ⁊ parte modica nimis. Affec.¬
tus iacent mole corporea pregrauati: ⁊ luto
herentibꝰ desidiis. sola int̾im arida ⁊ tenuis
confidatio p̃uolat. Et tam̃ ex tantillo quod

Expanded text:
superat omnem intellectum. Talis est qui sedet superat omnem intellectum. Talis est qui sedet in Thronis Dominus sabaoth, judicans omnia cum tranquillitate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Putemꝰ potestates suꝑiores istis. quasum uir-¬
tute potestas tenebraꝵ compͥmit ᷑. ⁊ coherce¬
tur malignitas aeris huiꝰ : ne qͣntum uult
noceat. ne malignari nͥ ut ꝓsit possit. Pute¬
mus pͥncipatꝰ his quoq p̾latos. quoꝵ mode¬
ramine ⁊ sapientia omnis in t̾ris pͥncipatꝰ
constituit᷑ : regitat᷑. limitat᷑. transfert᷑. mu¬
tilat᷑. mutat᷑. Putemus dominationes a¬
deo cunciis suꝑemin̾e p̃fatis ordinibꝰ: ut
respectu horum cẽti uideant᷑ omnes adminiᷤ¬
tratorii sp̃s: ⁊ ad istos tanquam ad ̃nos
referri regimina pͥncipatuum. tutamina
potestatum. oꝑationes uirtutum. reuelatio¬
utemꝰ thronos alto etiã ab his euolasse re¬
cessu: qui ex eo qd sedent throm dicuntur:
aer eo sedent. qd̾ sedet in eis qs. Ieq eni
sede ieis qui ñ sedent posset. Queris qd
illam sentiam sessionẽ. Summã tͣnquislita¬
tẽ placid issimãq serenitatẽ: pacẽ que ex¬

Expanded text:
Putemus Potestates superiores istis, quarum virPutemus Potestates superiores istis, quarum virtute potestas tenebrarum comprimitur, et coercetur malignitas aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi ut prosit, possit. Putemus Principatus his quoque praelatos, quorum moderamine et sapientia omnis in terris principatus constituitur, regitur, limitatur transfertur, mutilatur, mutatur. Putemus Dominationes adeo cunctis supereminere praefatis ordinibus, ut respectu horum caeteri videantur omnes administratorii spiritus, et ad istos, tanquam ad dominos, referri regimina Principatuum, tutamina Potestatum, operationes Virtutum, revelatioPutemus Thronos alto etiam ab his evolasse recessu, qui ex eo quod sedent, Throni dicuntur; et ex eo sedent, quod sedit in eis Deus. Neque enim sedere in eis qui non sederent posset. Quaeris quid  al. quam illam sentiam sessionem? Summam tranquillitatem, placidissimam serenitatem, pacem quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
geli nuncupant᷑. distantia: Quid sibi gͦ uult
gradał distinctio hec: Putemus angłos dici.
nisi tu conuenientius aliquid considasti qui
singłi singłis hominibꝰ dati credunt᷑ missi in
ministerum scđm pauli doctͥnã: ꝓpt̾ eos qui
hereditatẽ capiunt salutis. De quibꝰ saluator.
Angłi eoꝵ semꝑ uident fatiẽ patris. P utemus
his p̾eẽ archangłos qui conscii mist̾iorum di¬
unoꝵ. ñ nͥ ob precipuas et maximas causas
mutunt᷑. Ex quibꝰ magnꝰ ille archangłs ga¬
brihel missus legit᷑ ad mariã. ob causã utiq
q̃ maior eẽ ñ potuit. P utemꝰ suꝑ istos uirtuteᷤ
eẽ. quoꝵ nutu uł oꝑe. signa ⁊ ꝓdigia in ele¬
m̃tis siue ex elem̃tis facta apparent. ad cõmo¬
nitionẽ mortaliũ. Inde ẽ fortassis qd̾ cũ in e-¬
uangeliis legas.erunt signa in sole.⁊ luna.
⁊ stellis: pꝰt habes. Nã uirtutes celoꝵ moue¬
bunt᷑. Hi nimirum sp̃s ꝑ quos signa fiunt.

Expanded text:
geli nuncupantur, distantia? 8. Quid ergo sibi vult geli nuncupantur, distantia? 8. Quid ergo sibi vult gradualis distinctio haec? Putemus 448 Angelos dici nisi ut convenientius aliquid considerasti qui singuli singulis hominibus dati creduntur; missi in ministerium, secundum Pauli doctrinam, propter eos qui haereditatem capiunt salutis : de quibus Salvator, Angeli eorum semper vident faciem Patris . Putemus his praeesse Archangelos, qui conscii mysteriorum divinorum, nonnisi ob praecipuas et maximas causas mittuntur. E quibus magnus ille archangelus Gabriel missus legitur ad Mariam , ob causam utique, qua major esse non potuit. Putemus esse super istos Virtutes esse, quorum nutu vel opere signa et prodigia in elementis, sive ex elementis facta apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, quod cum in Evangeliis legas: Erunt signa in sole et luna et stellis, paulo post habes, Nam virtutes coelorum movebuntur ; hi nimirum spiritus, per quos signa fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia aliquoꝵ. Unde siquis int̾ opinabilia
magis id ponendum censu̾it. ñ contendo. ł or¬
ro intellectu p̃ditos. ñ fide ñ opinione s intel¬
lectu capimꝰ : quia ñ possunt huiꝰ exꝑtes. et
dĩ simul participes eẽ. Sunt ⁊ nomina que.¬
dam nota nob similit̾ ex auditu : ꝑ quȩ harũ
beatitudinũ etiã quȩ ñ liquido mortalium ꝑ¬
cepit auditꝰ. offitia. m̾ita. grad̾ꝰ ordines. ut cũq
a nob̾ conici ⁊ discerni queunt. S enĩ qd̾
ex auditu ñ ẽ: iam nõ ex fide. Ham fides ex
auditu.Itaq opinandoista dix̾imus. Ad qͥd
enim celestium nomina innotuer̃: si ne
opinari quidẽ salua fide aliquid licet de re¬
bus quaꝵ nomina sunt: Angłi archangłi.
uirtutes. potestates. pͥncipatus. dominatio.¬
nes. throni. cherubin. ⁊ seraphiu. Hec uoĩa.
Que significata eoꝵ: Nulla ne int̾ eos sp̃o
qui simplicit᷑ angł̃i: ⁊ eos qui ⁊ archan¬

Expanded text:
tentia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia tentia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia magis id ponendum censuerit, non contendo. Porro intellectu praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes esse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortalium percepit auditus, officia, merita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, quarum nomina sunt? Angeli, Archangeli, Virtutes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni, Cherubin, et Seraphin, haec nomina. Quae significata eorum? Nullane inter illos spiritus qui simpliciter Angeli, et eos qui Archan
Abbreviated transcription (Latin):
intellexisti. Nil autem malumꝰ scire: quam
que fide iam scimus. Nil suꝑerit ad beati.¬
tudinẽ: cũ que iã certa sunt. erunt eque
⁊ nuda. His ita expeditis. age iã dirigat᷑
nr̃a: ac totis trib memoratis uiis. caute
⁊ ingilant̾ uestigemus inuestigabilia: qͣte.¬
nus tam̃ licet. uł magis quatenus nob̾ dona-¬
bitur. Et pͥmo quidem ciues sp̃s etiã illic
potentes głosos beatos. distinctos in ꝑsonaᷤ.
dispositos indignitates. ab untio stantes
in ordine suo. ꝑfectoᷤ in gn̾e suo corpore ethere.¬
os ummortalitate ꝑpetuos. impassibiles ñ crea¬
tos s factos. id ẽ grã ñ natura: m̃te puros.
affectu benignos. religione pios. castimonia in¬
tegros. unanmitate indiuiduos. pace securos.
a deo conditos. diunis laudibꝰ ⁊ obsequiis
deditos. Hec omnia legendo comꝑimꝰ. fide te¬
nemus. Quãquã de corporib hoꝵ ñ modo
unde sint. s an aliquatenus sint. heret sen¬

Expanded text:
intellexisti. Nil autem malumus scire, quam intellexisti. Nil autem malumus scire, quam quae fide jam scimus. Nil supererit ad beatitudinem, cum quae jam certa sunt nobis fide 7. His ita expeditis, age jam dirigaturm mater nostra, ac totis tribus memoratis viis caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortalitate perpetuos, impassibiles non creatos, sed factos, id est gratia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos, pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis deditos. Haec omnia legendo comperimus, fide tenemus. Quanquam de corporibus horum non modo unde sint, sed an aliquatenus sint, haeret sen
Abbreviated transcription (Latin):
renocet in questionẽ. Et hoc sciendĩ q opim.
tet irrumꝑe: reputat᷑ efractor. scrutator
maiestatis Multi suam opinionẽ intellec¬
tum putau̾unt: ⁊errauerunt. Et quidem
opimo pot̾ putari intellectꝰ: intellectꝰ opimo
ñ pot̾. Unde hoc accidit: ꝓ fecto quia hec fal¬
li pot̾: ille ñ pot̾. Aut si falli potuit intellec.¬
tuis ñ fuit: s opinio. Uerꝰ nempe intellectꝰ
certã habet ñ mͦ u̾itatẽ: s noticiã u̾itatẽ.
Possumꝰ singła hec ita diffinire.I ides ẽ uo¬
luntaria qͦdam ⁊ certa p̃libatio necdum ꝓ.¬
palate u̾tatis. Intellectus ẽ rei cinꝰeũq in¬
uisibilis certa ⁊ manifesta noticia. Opuno
ẽ qͣsi pro uͦ hab̾e aliquid qd̾ falsum eẽ nescia.
Ergo ut dixi fides ambiguum ñ habet: aut
si habet fides ñ ẽ. s opmio. Quid gͦ distat
luerum qd̾ ñ intellectꝰ. Deniq qd̾ intelle¬
xisti ñ ẽ de eo qd̾ ultͣ queras: aut si ẽ nõ

Expanded text:
revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, tet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellectus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio est quasi pro vero habere aliquid, quod falsum esse nescias. Ergo, ut dixi, fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat luerum, quod non intellectus. Denique quod intellexisti, non est de eo quod ultra quaeras: aut si est, non
Abbreviated transcription (Latin):
st t ex istimes iritt a me fuspice solẽ. Lunã.
te d so ñ ipsum firmam̃tũ: nõ aquas que suꝑ
sedos sunt.I Na siquidẽ omina ⁊⁊ si supͣ opoc ppe¬
eio inifia sunt et dignitate nature. S unt eñ
angłi ꝓrã upiores sunt. Unum siquide tui et
angli optimnum ratio ẽ. Ds̃ ui ñ sisi adiqtuo
optinum habet: unum optimũ totꝰ. uet
qui eum eo sunt beati sp̃s. tribꝰ modis ueluti
iis totde̾ nr̃a funt consid̾atione uestigandi.
opimone. fide. intellectu. Quoꝵ intellectus
ratioi mnititur: fides auctoritati: opinio
sola. i̾i similitudine se tuet᷑. Habent apadu¬
o certã u̾itatẽ: s fides clausam ⁊ inuolutã.
ure iigentia nudaĩ ⁊ manifestã. Cetum apino
certi nil habens. uerum in similia querer oo¬
cius qrã apprehendit: omnino in his cauen¬
da confusio. ne aut moertũ opinionis fides
fegot: aut qd̾ firmũ fixumq ẽ fidei. opiio

Expanded text:
non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim Angeli gratia superiores sunt. Unum siquidem tui et Angeli optimum, ratio est: Deus vero non sui aliquid optimum habet, unum optimum totus. Is, et qui cum eo sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, opinione, fide, intellectu. Quorum intellectus rationi innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi nihil habens, verum per verisimilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝰ ordinate ⁊ sotiabilit̾ utens ad ꝓmerendũ
đm. Estimata ẽ consid̾atio prudent᷑ ac diligen.¬
ter queq scrutans ⁊ ponderans ad uestigan¬
dum dm. Speculatiua ẽ consid̾atio se in se colli¬
gens. ⁊ qͣntum diunitꝰ ad uiuat᷑ reb humaniꝰ
eximens ad contẽplandum dm. P uto uigilant
adu̾tis. aliaꝵ hanc ẽẽ fructũ: cetas si nõ refe-¬
rant᷑ ad istã qd̾ dicunt᷑ uidĩ posse. s ñ ẽẽ. Et
pͥor quidẽ absq intuitu huiꝰ multa serit: et
nicħ metit. Sequens uͦ nisi ad istã se dirigat:
tadit s ñ euadit. Ergo qd pͥma optat. scd̾a odo.¬
rat: t̾cia gustat. Ad quẽ tam̃ gustum ꝑducu̾t
⁊ cet̾e. ⁊ si tardius: ñ qd̾ pͥma laboriosius. scd̾a
quietiꝰ ꝑuenit᷑. Dixisti inquis satis qͣ ascendat᷑.¬
etiã ⁊ quo ascendendũ dic̾e̾ habes. I alleris si
id sꝑas: ineffabile ẽ. Tu me existimas loqui qd̾
sp̃u reuelant᷑. Uerum qd̾ sermo nõ explicat.
quatur. Sane eorum admonitꝰ que supͣ sunt

Expanded text:
ocialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad contemplandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad istam, quod dicuntur videri posse, sed non esse. Et prior quidem absque intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem tamen gustum perducunt et caeterae, etsi tardius: nisi quod prima laboriosius, secunda quietius pervenitur. etiam quo ascendendum, dicere habes. Falleris, si id speras: ineffabile est. Tu me existimas loqui quodspiritu revelantur. Verum quod sermo non explicat, quatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uni huic om̃e qd unum dici pot̾ : ⁊ unum
ñ erit. Trmitas ẽ tam̃ ds̃. Quid gͦ: Destrui¬
mus qd̾ dictũ ẽ de unitate: qr inducimus
tͥnitatẽ : Non: s statiumꝰ unitatẽ. Dicimus
patrẽ: dicimꝰ filium : dicimꝰ sp̃m sc̃m: ñ ta-¬
men tres deoᷤᷤ s unum. Quid sibi uult iste ut
sic loqͣr. absq num̾o numerꝰ: Si tͥa quomͦ
ñ numerꝰ: Si unum: uͥ numerꝰ: S habeo
inquit quid nũmerẽ: ⁊ qͥd ñ numerẽ. Sub¬
stantia una ẽ ÷ ꝑsone tres sunt. Qͥd mirum.
qͥd uł obscurum in hoc: Nicħ: si ꝑsone seor-¬
ꝑsone: quis numerũ neget: Nã u̾e tres s̃t.
Quis num̾et tam̃ : Nlã u̾e unum sunt. Aut si
tu id putaᷤᷤ explicatu facile dicendo tres: di-¬
cito quid numĩasti. Iat᷑as: Una ẽ. Essentiase
Una ẽes ułris : Una ẽ. Dentates: Una est.
N on hec: s ꝑsonas num̾o inquis. Que ñ sint
illa una natͣa. illa una eẽntia. ula una suba

Expanded text:
huic uni omne quod unum dici potest; et unum huic uni omne quod unum dici potest; et unum non erit. Trinitas est tamen Deus. Quid ergo? Destruimus quod dictum est de unitate, quia inducimus trinitatem? Non; sed statuimus unitatem. Dicimus Patrem, dicimus Filium, dicimus Spiritum saiste ut sic loquar absque numero numerus? Si tria, quomodo non numerus? si unum, ubi numerus? Sed habeo, inquis, quid numerem, et quid non numerem. Substantia una est: personae tres sunt. Quid mirum? quid vel obscurum in hoc? Nihil, si personae seorpersonae; quis numerum neget? Nam vere tres sunt. Quis numeret tamen? Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explicatu id putas, dicendo tres, dicito quid numerasti? Naturas? Una est. Essentias? Una est. Substantias? Una est. Deitates? Una est. Non haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia,
Abbreviated transcription (Latin):
tur đs. Nõ ẽ formatꝰ ds̃: forma ẽ. Nõ ẽ af¬
fertꝰ do: affectio ẽ. Nõ ẽ compositꝰ dõ: merum
simplex ẽ. Et ut liquido noũis quid simpler
dicam idẽ qd̾ unum. Tam simplex ds̃ q̃m unꝰ
ẽ. E st autẽ unꝰ: ⁊ quomͦ aluid nichil S u
dici possit unissimꝰ ẽ. Unus ẽ sol qd̾ nõ sit
alt̾: una luna qd̾ eque alt̾a ñ sit. Atq id quidẽ
ds̃: s plus. Quid plꝰ: Nnus ẽ etiã sibi. Et hoc
uis tͥ declinari. Idẽ ẽ semꝑ ⁊ uno mͦ. Non sic
unus sol. Non sic una luna. Clamat ut̾q nõ
eẽ se unum sibi ÷ ille motibꝰ. illa ⁊ defectib
suis. Ds̃ autẽ ñ mͦ unꝰ sibi: ⁊ in se unus est.
Nicħ in se nͥ se habet. Nõ ex tp̃re alt̾ationem
habet: nõ in substantia alt̾itatẽ. Hinc de eo
boetiꝰ. Hoc u̾e unum in qͦ nullꝰ ẽ ninierus:
nullũ in eo aliud p̾̃t̾ id qd̾ ẽ. Neq enim sub-¬
iectum fieri pot̾: forma enim ẽ. Compara

Expanded text:
tur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est aftur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est affectus Deus: affectio est. Non est compositus Deus: merum simplex est. Et ut liquido noveris, quid simplex dicam: idem quod unum. Tam simplex Deus, quam unus est. Est autem unus, et quo modo aliud nihil. Si dici possit, unissimus est. Unus est sol, quod non sit alter: una luna, quod aeque altera non sit. Atque id quidem Deus, sed plus. Quid plus? Unus est etiam sibi. Et hoc vis tibi declarari? Idem est semper, et uno modo, Non sic unus sol, non sic una luna. Clamat uterque non esse unum sibi; ille motibus, illa et defectibus suis. Deus autem non modo unus sibi: et in se unus est. Nihil in se nisi se habet. Non ex tempore alterationem habet, non in substantia alteritatem hinc de eo Boetius: « Hoc vere unum, in quo nullus est numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est: Neque enim subjectum fieri potest: forma enim est. » Compara
Abbreviated transcription (Latin):
coepꝰ : ñ affectibꝰ distat ut anima: ñ formis
substat ut omne qd̾ factum ẽ S neq for¬
me: ut istis uisum ẽ. Mlagna laus udelicet
deo: ut se ab informitate uendicet. forma
una eẽ contentum. Hoc ẽ dice. Cet̾a pluribꝰ:
am̃ ñ nͥ uni debe qd̾ ẽ. Quid: Cuiꝰ benefi¬
cio sunt que sunt. ipse ꝓsuo ẽẽ alt̾i benefi¬
cio inclinabit᷑: Laus ista ut uulgo dicit᷑.
blasphemiã ualet. An ñ pluris ẽ nullo eg̾e
qͣm uno: Habe reu̾entiam deo ut qd plu¬
ris ẽ illi tͥbuas. Si cor tuum usq hue ascen¬
dere potuit: d̾m tuum infra quomͦ collo¬
cabis: Ipse sibi forma: ip̾e sibi eẽntia ẽ.
In hoc int̾im gradu suscipio illum: ⁊ si alt̃
potior appareret. illũ potiꝰ darẽ. Nim quid
uerendum. ne cogitatio tͣnsuolet illum s En¬
tuncunq in altum ꝓfitiat. ultͣ ẽ. Infra qd
homo cogitare posfit. altissimũ querere ri¬
Ascende adhuc si potes ad cor altiꝰ. ⁊ exaltabi¬

Expanded text:
corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat, ut omne quod factum est; sed neque formae, ut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informitate vindicet, forma una esse contentum. Hoc est dicere, caetera pluribus, Deum nonnisi uni debere quod est. Quid? Cujus beneficio sunt quae sunt, ipse pro suo esse alteri beneficio inclinabit? Laus ista, ut vulgo dicitur, blasphemiam valet. An non pluris est nullo indigere quam uno? Habe reverentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. Si cor tuum usque huc ascendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis? Ipse sibi forma, ipse sibi essentia est. In hoc interim gradu suspicio illum: et si alter potior appareret, illum potius darem. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridus est. 17. Ascende adhuc, si potes, ad cor altius, et exaltabi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ad hec responde solent. Nõ multa inqui¬
unt : s unã tantũ diuinitatẽ que omnia
illa sunt do ut sit conferre asserimꝰ. asseri¬
tis gͦ ⁊ si ñ multiplicẽ. duplicẽ d̃m: et nõ
ad merũ simplex ꝑuenistis. neq ad id qͦ
meliꝰ cogitari nõ pot̾. Tam̃ ñ ẽ simplex qd̾
uł uni fu̾it obnoxium forme: qͣm nec uir¬
go uł uni cognita uiro. Securꝰ loquor: ne
is quidẽ qui uł duplex ẽ erit ms. Habeo e¬
nim meliorẽ. Esto qd̾ hunc num̾oso et
multiplici anteponã: s plane p̾ simplici
sꝑno. Ms̃ ds̃ ipse catholice ẽ: tam ñ habet
hoc uł illud. qͣm ñ hȩc ⁊ illa. Est qui ẽ:
ñ que ẽ. Purus simplex integer. ꝑfectus
constans sibi: ncħ de temporib. nicħ de
locis. nicħ de rebꝰ trahens in se: nicħ ex se
deponens in eis ñ habens qd̃ ad numerũ
diuidat: ñ que colligat ad unum. U num
qͥre ẽ s ñ unitum. Nõ partibꝰ constat ut

Expanded text:
quod ad haec respondere solent. Non multa, inquiquod ad haec respondere solent. Non multa, inquiunt, sed unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, Deo ut sit conferre asserimus. Asseritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum; et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici anteponam: sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholice est. Tam non habet hoc et illud, quam non haec et illa. Est qui est, non quae est. Purus, simplex, integer, perfectus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
đ̃m eẽ : Hon: s ñ alia quã que ipse ẽ. Aut
si tu aliã inuenisti adiuuet me trinitaᷤ ds̃:
adu̾sus illã tota me contuatia erigo. Qua.¬
ternitas orbẽ dist̾minat: ñ signat ditatẽ.
Ds̃ iͥnitas ẽ: ds trium singła ꝑsonaꝵ. Si
qͣriã diumitatẽ adice placet: int̾im ego
hanc que ds̃ ñ ẽ ꝑsuasi mͥ minime adoran¬
dam. Puto qd̾ ⁊ tu. Nempe dnm đm tuũ
adorab. ⁊ illi soli serines. Głosa uͦ diumi¬
tas que sibi honorẽ ñ audeat arrogare
duimnum. At meliꝰ quartũ hoc omnino res¬
pumꝰ: qͣm sine honore recipimꝰ. Mul ta
dicunt᷑ eẽ in deo: ⁊ quidẽ sane catholiceq
s multa unum. Alioquin si diu̾sa putemꝰ.
ñ quat̾nitatẽ habemꝰ: s centenitatẽ. U̾bi.
dicimꝰ magnũ. bonũ. iustũ. et innumera
talia: s nͥ omnia unum indeo ⁊cum deo
Queris quid: Mera simplicitas. U ero uidici¬
o natura simplex multiplici antefert᷑. Scio

Expanded text:
Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placet; interim ego hanc, quae Deus non est, persuasi mihi minime adorandam. Puto quod et tu. Nempe Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Gloriosa vero divinitas, quae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus, non quaternitatem habemus, sed centenitatem. Verbi causa, dicimus magnum, bonum, justum, et innumera talia: sed nisi omnia unum in Deo, et cum Deo Quaeris quid? Mera simplicitas. Vero judicio, natura simplex multiplici antefertur. Scio