comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingenuus.i. qui statim uͥ natꝰ ẽ lib̾ ẽ.siue exduob ingenuis
matͥmonio editꝰ. siue ex lib̾tinis. siue ex alt̾t kbtino ⁊ altero in¬
genuo. S nͣ si qͥs de matre lib̾a nascit᷑ patre seruo. ingenuus
nich̾ominꝰ nascit᷑. quẽ ad med̾ quȩ exmatre lib̾a ⁊ tu certt pal¬
nat᷑ ẽ. qm̃ uulgo conceptꝰ ẽ. Suffic̃ aũ lib̾am habuisse matirẽ eo tꝑͣe
ta pareat. placuit eũ qͥ nascit᷑. lib̾m nasci. qr nͣ debet calamitas ma¬
ͥs ei noc̾e qͥ inut̾o ẽ. Exhis ⁊ illud qͣsitũ ẽ. si ancilla pͥgna̾s manumis¬
sa sit. de inͣ ancilla pꝰea facta peꝑit. lib̃m anseruũ pariat. Marcellus
ꝓbat lib̾m nasci. Sufficit enĩ ei qͥ inuentre ẽ. lib̾am matrẽ ł medio tpͣr
habuisse. quod et uerum est.

Expanded text:
Ingenuus est, qui statim ut natus est, liber est, sive ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto panatus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo teta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. ex his et illud quaesitum est, si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla postea facta peperit, liberum an servum pariat? et Marcellus probat, liberum nasci: sufficit enim ei qui in ventre est liberam matrem vel medio tempore habuisse: quod et verum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lib̾os habu̾it inseruitutẽ deduc̾e. s pꝰmorte̾ dñi eripiat᷑ in lib̾ta¬
Siquis cum muliere lib̾a ꝯsuetudinẽ hãt ñ affectione marita¬
liceat ei cũ matre eoꝵ instrum̃ta dotalia compon̾e. Nam filii qͥ
añ nat᷑ales erant. p̾ cõpositionẽ instrum̃toꝵ dotalium sui ⁊ipo¬
testate patris efficiunt᷑. siue p̾eanati filii uiuunt. siue mortui

Expanded text:
etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini eripiatur in libertal. XIV, c. 4. Si quis cum muliere libera consuetudinem habeat, non affectione maritate sua, liceat ei cum matre eorum instrumenta dotalia componere. Nam filii qui ante naturales erant, post compositionem instrumentorum dotalium, sui et in potestate patris efficiuntur, sive postea nati filii vivunt, sive mortui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtelo dĩ ⁊ aĩarũ caritate: laudamꝰ. s ñ adõ timͣdum. ñ adoͣ uob̾ ẽ ab eiꝰ
elemosinis abstinendũ. Int̾cet̾os qͥppe nr̃e fidi̾ patres batꝰ leo doctor
mortuis qͦ cõmunicare possumꝰ. Hos plane int̾ duo oppugnantia
positi. impiis quidẽ ⁊ scismaticis comunicare nullomͦ possumꝰ. Istiᷤᷤ
aũ licet peccatorib ⁊ p̾donib dispensatiue ꝓtꝑͣr co̾ieamꝰ: qr rae
tenus eccłiã sustentauer̃. ⁊ se fideliores in posterũ pollicent᷑. Alio¬
qͥn oportet de his mundi partibꝰ exire. Sub qͣ ̃ sponsione nos eis
nuꝑ in bĩ petͥ nataliciis absolutionẽ indulsimꝰ. Qa gͦ p̾dictus uir
neq noĩatiue excoi̾catꝰ. neq comunicans cũ excõicatis ex hoi̾e exi

Expanded text:
o timendum, non adeo vobis ab ejus eleemosynis abstinendum. Inter caeteros quippe nostrae fidei Patres, beatus Leo doctor mortuis quoque communicare possumus. Nos plane inter duo oppugnantia positi, impiis quidem et schismaticis communicare nullo modo possumus, istis autem, licet peccatoribus et praedonibus, dispensative pro temporetenus Ecclesiam sustentaverunt et se fideliores in posterum pollicentur, alioquin oportet nos de hujus mundi partibus exire, sub qua etiam sponsione nos eis nuper in beati Petri natalitiis absolutionem indulsimus. Quia ergo praedictus vir neque nominative excommunicatus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sepent᷑.⁊ publicȩ penitentię subigant᷑. Rapte añ parentib legalit̾ re¬
situant᷑. Post actã uͦ publicã penitentiã.si etas incontinentiã exeg̾it.
agitimo ⁊ exutͥsq partib placito c̃uigio socient᷑. Non inhis regłam
constituimꝰ.s ũ u̾b̾ magni leonis utamꝰ: ꝗ si tolerabib̾ estimaniꝰ. ꝙ si
mnꝰ ex ꝯuigatis obierit. is qͥpublicã penitentiã exsg̾it.⁊ suꝑstes exsti

Expanded text:
igantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus, sed, ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam exegerit et superstes exsti
Abbreviated transcription (Latin):
edudiant fideles. Qd dico fidelib audiant cõpetentes. Qđ dieo fidelib.¬
⁊ competentib ⁊ penitentib: cathecumini. Audiant om̃s. timeant. ⁊¬
nemo contepnat: Si m in consolatione ur̃ auditꝰ. nec uob̾ intestimoni
res. concubinas ñ licet uob hab̾e. Audiat dõ siuos surdi estis. Andiant
anga en suos contepnitis. ꝯcubinas ñ licet uob̾ hr̃e. & si ñ habetis

Expanded text:
udiant poenitentes. Quod dico fidelibus, dico et competentibus, et poenitentibus. Audiant catechumeni, audiant omnes, omnes timeant, nemo contemnat; sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonires; concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis; audiant angeli ejus, si vos contemnitis, concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut nemo op̃oꝵ qͣlibet sine c̾ta ⁊ manifesta pecõi causa..III.
anathema ȩt̾na ẽ mortis dampnatio.  ñ nͥ ꝓmortali debet imponi cͥ¬
E xcomunicatos qͦ a sac̾dotibꝰ nullus recipiat. anͣ utusq partis
examinationẽ ĩtam. Nec cum eis orõe ã cibo. ł potu. ł oscło cõmu¬
nicet. nec aue eis dicat. Qaqͥcumq in his ł aliis ꝓhibitis scient̾ ex¬
cõmunicatis comunicau̾it. i̾ta apłoꝵ institutionẽ uipse simili ex¬
c̾ãto̾ au̾tendo regłas scient̾ saltẽ indoma simł locutꝰ fu̾it. ł oraue¬

Expanded text:
uemlibet sine certa et manifesta peccati causa privet anathema est eterne mortis damnatio et non nisi pro mortali debet imponi crExcommunicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat, ante utriusque partis examinationem iustam, nec cum eis aut oratione aut cibo aut potu aut osculo communicet, nec Ave eis dicat, quia, quicumque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, iuxta apostolorum institutionem et ipse simili excaverit avertendo regulas, scienter saltem in domum simul locutus fuerit vel orave
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cõmunicet᷑. Si uͦ añ audientiã comuuicare p̾sumpserit: damp. ia¬
tionis inse illatã cognoscat sententiam. Canoñ apłorũ. capͣ.xi..
crum mist̾iũ co̾ting̾e p̾sũpser. ipsi inse dampnationis sic̃ scĩ cano¬
nes statuer̃. sententiã intuler̃. tñ qr miseratio apłiea ueniam so¬
tra lugenda nequaquã cõmittere. Ioħs.uiii. miohaeli regi bulga¬

Expanded text:
non communicetur. Si vero ante audientiam communicare praesumpserit, damnationis in se illatam cognoscat sententiam. CAP. 40. - De eadem re. Excrum ministerium contingere praesumpserint, ipsi in se damnationis sicuti sancti canones statuunt, sententiam incurrerunt. Tamen quia miseratio aptra lugenda nequaquam committere. CAP. 36. - Ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
ietalium ad auri fulgorẽ compires. & ppe cum uideas regũ collab
e ta chetis cognosce.u ostend̾emꝰ nicħ ẽẽ in ħ scło. excellentius saẽdotib
nes sublimius ep̃is repꝑiri. Nonne sic ait bãtꝰ g̾gorius recordande
tntiam  Sic qͦ charibtꝰ parisiorum rex cũ uigobgom legittmane
urore suã reliquiss ⁊ duas sorores met᷑fide̾ ⁊ marchonenan inuxores
durisset abto germano parisioꝵ ep̃o ex cõmunicatꝰ ẽ. Et eũ resro sce
anlet nee mułtop diino iuditio defunctꝰ ẽ. Crͣ .uii. in .x. libro regis¬
Prtd ecesorum nr̃oꝵ statuta seqͣntes. eos qui ex c̃omuni catis tri suio¬

Expanded text:
metallum ad auri fulgorem compares; quippe cum videas regum colla et metallum ad auri fulgorem compares; quippe cum videas regum colla et isse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nil sublimius episcopis reperiri. » Nonne, sicut ait beatus Gregorius, recordandatentiam. Sic quoque Caribertus Parisiorum rex cum Theobergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Metroflidem et Marcovenam in uxores duxisset, a beato Germano Parisiorum episcopo excommunicatus est, et cum resipiscere nollet, non multo post divino judicio defunctus est. CAP. CX. praedecessorum nostrorum statuta tenentes, eos, qui excommunicatis fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
Talib gͣ inst̾utis. talib fulti auctoritatib płiq pontificũ. alii
reges. alii imꝑatores excõmunicauer̃. Nam si speciale aliqͥs
deꝑsonis pͥncipiũ requirat᷑ exemplum. bãtꝰ innocentiꝰ pͣ. ar¬
pelleret᷑. excomunicauit. Aliꝰ itẽ romanꝰ pontifex. regẽ franoo
utił. a regno deposuit: ⁊ pipinum karoli imꝑatoris patrẽ inei
loco substituit. om̃sq francĩgenas ã iuram̃to fidebtatis absel¬
uit. Qd̃ ÷ exfreqͣnti auctoritate agit scã ȩccłia. cñ milites ab
te a pontificali gradu deponunt᷑. Et bãtꝰ ambrosius licet sc̃s.¬
ñ tñ uniu̾s ał eccłiȩ ep̃c. ꝓculpa que ab alus sac̾dotib ñ ado gͣ¬
uis udebat᷑. theodosiũ magnũ imꝑatorẽ ex cõmunicans. ab
eccłia exclusit. Qui ⁊̃ insuis scͥptis ostendit. ꝗ aurũ ñ tã pͥcio¬
ep̃ał. nullis pot̾it comꝑationib adequari. Si regum fulgori
compares.⁊ pͥncipũ diademati: longe erit inferĩ. ꝗͣ̃si plũbi

Expanded text:
Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontifices, alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Arpelleretur, excommunicavit. Alius item Romanus pontifex regem Francorunutilis, a regno deposuit, et Pippinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites abste a pontificali gradu deponuntur. Et B. Ambrosius, licet scopus, pro culpa quae aliis sacerdotibus non adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans ab ecclesia exclusit. Quod etiam in suis scriptis ostendit, quod aurum non ita pretioepiscopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ cõuiuentes raptorib decreũ sc̃a synodꝰ. ũ siꝗ cłici sũt decida̾t
degradii ꝓͥo. Si uͦ laici: anathematizent᷑. Quibꝰ ub̾ dat᷑ intelligi. qͣ¬
lit hꝰ mali auctores dampnandi st̃. qñ participes consilii cohibenteᷤᷤ
tanto anathemate feriunt᷑. ⁊ uixta canonicã auctoritatẽ ad ꝯui¬
gia legitima raptas s uire uendicare nullatenꝰ possunt. Ex c̃ciło¬

Expanded text:
tes et conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus, siquidem clerici sunt, dea gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. » Quibus verbis datur intelligi qualiter hujus mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure 270 vindicare nullatenus possunt. De rapto
Abbreviated transcription (Latin):
gratant̾ uotũ ꝯtulit. dõ. ita difiniuit ꝙ plenitudo uotoꝵ ꝯseruatet᷑ ĩ
loco. Inqͦ quẽad modum si collata tenent᷑. manet gr̃a offerentis: ita si fru¬
strant᷑. ĩminet ꝑnicies defraudantis. Uerũ uͥ rei ħꝰ poti.or solidatꝰ hãt᷑.
cõdignis filiis.ł nepotib honestiorib q. ꝓpinqͥs. eiꝰ qͥ ꝯstrux̃ ł ditauit ec¬
łiam. licitũ sit tã bone intentionis hr̃e sollerciam. uͥ si sae̾dotẽ ł mini
strum aliqͥd excollatis reb uidit defraudare. uͥ cõmonitionis honesta coͣ

Expanded text:
gratanter votum contulit Deo, ita definivit quod plenitudo votorum conservaretur in loco, in quo vel ut si collata tenentur maneat gratia offerentis, ita si frustrantur imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentistrum aliquid ex collatis rebus praeviderint defraudare, aut commonitionis honesta conv
Abbreviated transcription (Latin):
adus pb̃̾rm. siue diac̾m. ext̾minare eũ de eccsia uolu̾it: iudendũ ẽ
ne in nocens dãpnet᷑. ã ꝑdat comunionẽ. Et idõ hãt potestatẽ is qͥ
abiectꝰ ẽ. ũ ep̃os finitimos int̾pellet. ⁊ causa eiꝰ audiat᷑. ac diligentiꝰ
tͣctet᷑. qr ñ oportet ei negari audientiã roganti. ⁊ ille ep̃e qui iꝰte aͥ
iniꝰte eũ abicit. patient̾ accipiat. u negotiũ discutiat᷑. u ꝑbet᷑ sen¬

Expanded text:
dendum est, ne innocens damnetur aut perdat communionem. Et ideo habeat potestatem is qui abiectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa eius audiatur ae diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et ille episcopus, qui iuste aut iniuste eum abiecit, patienter accipiat, ut negocium discutiat
Abbreviated transcription (Latin):
tiatũ ẽ. ex hib̾e nolu̾it: adu̾s eũ qͣsi incontumacẽ iudicari pot᷑. qͥnim¬
mo nec retractari ꝑappellationẽ negotia possunt. quociens in contu¬
macẽ fuit iudicatum. Et hanc sententiã de tͥb auctortatib̾ conuantꝰ
septo affricanũ conciliũ monstrat decresconio. ut si conuentꝰ resipisc̾e
dotuattauit. suo c̃tẽptu c̾tumatia faciente. auctoritate iuditiaria
ꝓtiñ exeludat᷑. E ⁊ it̾m bãtꝰ gͣgonꝰ. de sententia inꝯtumaeẽ scͥbens ad
maximũ p̃sumptoiẽ salonitanũ ep̃m dic̃. hortam᷑ u adnos ueni¬
re onĩa p posita exeusatiõe festines. q̃tinꝰ seruata ĩticia. ħ de quib
a cõ usaris n cognosce ⁊ finire scd̾m canoniea instituta xͦ reuelante
possimꝰ. Ita aũ fac. ut adueniendũ ampliꝰ iam moras ñ ingeras. ne
posate magͣ absentia obnoxiũ his q̃ añt assignet.⁊ nos inte ħ reᷤ
tron colum ꝑꝑp̾dicta cͥmina q̃ purgare subtfugisses ⁊ ꝑꝑ in obe

Expanded text:
xhibere noluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumacem fuerit judicatum. Et hanc sententiam de tribus auctoritatibus conventis scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detrectaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item beatus Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit : Hortamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, aec et cognoscere, et finire secundum canonica instituta Christo revelante possimus. Ita autem fac, ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, ne ipsa te magis absentia obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ aĩmũ desin̾e hr̃e. cuͣ reu̾tendi ꝯsuetudinẽ deseruerint.
Ballinarũ ⁊ anserũ nͣ ẽ fera nat᷑a. id que exeo possumꝰ intellig̾e. ꝙ.
alie s galline qͣs feraᷤ uocamꝰ. Itẽ alii anseres qͣs feraꝰ uocamꝰ. Idõq
si anseres tui a galline tue aliqͦ casu t̾riti turbatiq euolai̾unt.
licet conspectũ tuũ effug̾int. qͦcumq loco sint. tui tuę ue ee̾ in¬
celligunt᷑. ⁊ qͥ lucrandi aĩo ea aĩalia retinet. furtũ intelligͣr com

Expanded text:
ntur desinere habere, cum revertendi consuetudinem deseruerint. Gallinarum et anserum non est fera natura idque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocumque tamen loco sint, tui tuaeve esse intelleguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum com
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ẽẽ intelligit᷑. donec inconspectu tuo ẽ. nec difficił eiꝰ ꝑsecutio ẽ.
Alioqͥn occupantis fit. Pauonũ ⁊ columbarũ fera nat᷑a ẽ. nec adrẽ ꝑti-¬
net. ꝗ excͣsuetudine auolare ⁊ reced̾e solent. Nam ⁊ apexͦ idẽ faciunt.
quarũ ꝯstat ferã ẽe nat᷑am. Ceruos qͦ itti qͥdã mansuetos hñt. uͥ in
siluas ire ⁊ redire soleant. quoꝵ ⁊ ipsoꝵ ferã ẽẽ nat᷑am nemo negat.
Inhis aũ aĩalib ꝗͣ exconsuetudine abire ⁊ redire solent. tał regła ꝯꝓba¬
ta ẽ. ui eo usq tua ẽẽ intelligant᷑. donec aĩmũ reu̾tendi hãnt. Nã¬

Expanded text:
tuum intelligitur, donec in conspectu tuo est, nec difficilis ejus persecutio est, tuum intelligitur, donec in conspectu tuo est, nec difficilis ejus persecutio est, alioquin occupantis fit. Pavonum et columbarum fera natura est, nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine avolare et recedere solent. Nam et apes id faciunt quarum constat feram naturam esse. Cervos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in silvas ire et redire solent, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat. In his autem animalibus quae ex consuetudine adire et redire solent, talis regula comprobata est, ut eo usque tua esse
Abbreviated transcription (Latin):
tua c̾todia cohercet᷑. Cũ uͦ euaserit cꝰtodiã tuã.⁊ inn̾at᷑alẽ lib̾tatẽ sere¬
ceꝑit. tuũ eẽ desut. ⁊ rursũ occupantis fit. Nat᷑alẽ aũ lib̾tatẽ recipe
intelligͥt᷑ eũ ł odõs tuos effug̾it. ł ita sit in conspectũ tuo ũ dificilil¬
sit eiꝰ ꝑsecutio. Illud qͣsitũ ẽ. ansi fera bestia ita uuln̾ata sit. uͥ capi possit. sta¬
um tua ẽẽ intelligͣr. Quibꝰdã placui tuã eẽ. ⁊ eousq tuã uid̾i. donec eã ꝑseqͣ¬
ns. Qđ si desieris ꝑseqͥ. desinit tua ẽẽ. ⁊ rursꝰ fieri occupantis. Alii nͣ alit̾ pu¬
tauer̃ tuã ẽẽ. ꝗͣ siceꝑis. S pꝰt̾iorẽ sententiã nos c̃firmamꝰ. qr mlta accid̾e
solent ũ eã ñ capias. apũ qͦ: nat᷑a fera ẽ. Itaq quȩ in arbore tua ꝯsiderint.¬
anͣꝗͣ atẽ in alueo includant᷑. ñ magͣ tuȩ eẽ intelligunt᷑. ꝗͣ uolueres qͣ in
arbore tua nidũ fec̾int. Idõq si aliꝰ eas incluserit. is earͣ añs erit. fauoᷤ

Expanded text:
etur. Cum vero evaserit custodiam tuam, et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desiit, et rursum occupantis fit. Naturalem autem libertatem recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo ut difficilisit ejus persecutio. Illud quaesitum est, an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si desieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem sententiam nos confirmamus, quia multa accidere solent ut eam non capias. Apum quoque natura fera est. Itaque quae in arbore tua antequam a te in alveo includantur, non magis tuae esse intelliguntur quam volucres quae in arbore tua nidificant. Ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
stat. ũ qͥ cum excomunicatis comunicau̾it. ex cõmunicet᷑. Ipsiꝰ
namq penitentiȩ atq: absolutionis modos eo mod̾amine decre¬
uim̾. ut qui cumq seu ignorantia. seu timore. seu necessitate negocu
cuiꝰq maximi ⁊ maxime necessarii. eoꝵ se conuictu. salutatione.
oratione. oscło ue contaminau̾it. cum minoris penitentiȩ me¬
dicmna societatis nr̃e parcitipiũ sortiatur. Eos aũ qͥ a sponta¬
nee a negligent̾ incidint. subea uolumꝰ discipline cohertiõe

Expanded text:
stat, ut qui excommunicatis communicaverit excommunicetur. Ipsius tamen poenitentiae atque absolutionis modos eo moderamine decernimus ut quicunque seu ignorantia, seu timore, seu necessitate negotii cujusquam maximi et maxime necessarii, eorum se convictu, salutatione, oratione, osculatione contaminaverit, cum minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participationem sortiantur. Eos vero, qui aut spontanee, aut neglige
Abbreviated transcription (Latin):
Creditor si sine ꝯditio̾e̾ pignũ sd̾
positum ten̾s. t̃ debitorẽ suu̾ ꝯuen̾it. u̾ soluto debito pignora sua reci¬
piat. Qd̾ sicreditor nolu̾it pꝰ tres aͣmonitioes soluto debito pignora sua¬
susciꝑe. c̃ditor distrahendi pignorqͥs lib̾am habebit potestatẽ.
Si alienũ aĩal euicũq dãpnũ ĩtułit. a alicꝰ fruetꝰ teserit. añs

Expanded text:
Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod si debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora recipere, creditor detrahendi pignoris liberam habebit potestatem. Si alienum animal cuicunque damnum intulerit aut alicujus fructus laeserit,
Abbreviated transcription (Latin):
opuno ẽ.ł quẽ dignitas cõm̃dat. ł militia. ł uite honestas. Partis titulus
uilissimꝰ. si ꝓductꝰ inuiditio fu̾it. liceat udici si ħ existimau̾it. torm̃tis
eũ subig̾e. Itẽ. Non admittimꝰ aũ testimonia eoꝵ qͥ dr̃e solẽt. transeun
tes se audisse aliquẽ dicentẽ pecuniã sibi solutã eẽ. s nec tablarioꝵ sola
p̾sentia sufficit. nͥ testes qͦ rogati subscͥpserint. Capło.
scribat᷑ testimoniũ eiꝰ. Postea sipbatꝰ fu̾it seruus. nulliꝰ mom̃ti sit. Sin au̾
lib̾tuium se ee dix̾it. si qͥdẽ instrum̃tũ manumissionis suȩ ostend̾it. dicat
testimoniũ. Sin aut̃ inalio loco dicat. instrum̃ta sui statꝰ hr̃e. scribat᷑ ꝙͥ
cerit. a si s dñm suũ cͥmine impetierit. Nam si intorm̃tis positꝰ expo¬
nat ꝙ obicit. credi tnͣ illi nullomͦ oportebit. Constit̾.xlii. cap.ii.¬

Expanded text:
one, vel quem dignitas commendat, vel militia, vel vitae honestas, vel artis titulus vilissimus si productus in judicio fuerit, liceat judici si hoc aestimaverit, tormentis eum sutes se audisse aliquem dicentem pecuniam sibi solutam esse sed nec tabulariorum sola praesentia sufficit, nisi testes quoque rogati subscripserint. Item.mpleatur testimonium ejus, postea si probatus fuerit servus, nullius momenti sit. Sin autem libertinum se esse dixerit, siquidem instrumentum manu missionis suae ostendit, dicat testimonium; sin autem in alio loco dicat instrumenta sui status habere, scribatur quidem etiam dominum suum in crimine impetierit. Nam si in tormentis positus exponat quod objicit, credi tamen illi nullo modo oportebit. CAP. 225.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. Orthodoxis aũ litigantib ad testimoniũ nullꝰ ħetico pateat ad
ẽminał causa.oĩno ñ dicat. testimoniũ. Sin aũ exalia occasioe̾. dicat
Diacuit ut testes ñ admittant᷑. qͥ sut socii cͥminis. nec infames net
umpniatores. łcet̾i qͦs canones ⁊ lex ꝓhibent.ccc. xiii.
nuntiet᷑ uͥ testimoniũ litis dicat adu̾s socer̃ generũ. uit̾cum. pͥuignũ.
sobrinũ. sobrinã. sobrino natũ. eosue ꝗͥ propͥo gradu sit. Itẽ. Pelib̾to
ipsiꝰ. lib̾oꝵ eiꝰ parentũ. uiri uxoris. Itẽ. Mat̾ne. ⁊ u ne pat̾ni patͦne ad¬

Expanded text:
valeat. Orthodoxis autem litigantibus, ad testimonium nullus haeretico pateat adminali causa, omnino non dicat testimonium. Sin autem ex aliena occasione, dicat Placuit ut testes non admittantur qui sunt socii criminis, nec infames, nec calumniatores, vel caeteri quos canones et lex prohibet. CAP. 209.nuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne liberto ipsius, liberorum ejus, parentum, viri, uxoris. Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
definita ł indieata ẽ.
Siquis aũ iudicẽ recusau̾it. ⁊ aliũ
ꝓco petierit. eñq it̾m recusare malu̾it. ũ aliũ fibi itidice̾ petat. ñ audiat᷑.
udices aũ sententiã scͥptis dicant. ⁊ ꝓuocatioes con
tumax in absentia fu̾it. Nam ⁊ t̾cia ꝓuocatio p̾iudicata ẽ. ⁊ contuma¬
ces condempnati appellareñ possunt. Siseruns quẽ¬

Expanded text:
definita, vel judicata est. Si quis autem judicem recusaverit, et alium pro eo petierit, cumque iterum recusare maluerit, ut aliquem sibi judicem petat, non audiatur. Judices autem sententiam scriptis dicant, provocationis lictumax in absentia fuerit. Nam et tertia provocatio praejudicata est, et contumaces condemnati appellare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
feruentis scił siue frigide aqͣ igniti ferri contactũ. a ciuꝰ lib et ppłaris
b̾e. nec aliqͦ m te uolumꝰ pꝰtulare. ĩmo apłica atictoritate ꝓhibemꝰ
firmissime.
appło acc̾ato. si c̾ti ñ fu̾int testes qui ẽmnis illati apꝓbent u̾ita¬
tem: usiurandũ erit inmedio. ⁊ illũ teste̾ ꝓferat de innocentię
suȩ ꝓuritate. cui nuda . ⁊ aꝑta st̃ omĩa.sicq maneat ĩpͥo gradu.

Expanded text:
ferventis sive frigidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularferventis sive frigidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularbere nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.a populo accusatus, si certi non fuerint testes, qui criminis illati approbent veritatem, jusjurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia, sicque maneat in proprio gradu.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝗ illa q de eo dicta fuerant reqͥrentes innullo inuenimꝰ ẽẽ culpa¬
bilem. ꝗ insr̃ ad sacratissimũ corp̾ bĩ pet̾ apłi subiure uirando satis¬
misim. Quia sic dignũ erat. uͥ si m aliqͦ reꝰ existeret. culpã meo
canonice puniremꝰ.: ita dignũ ñ fuit. u eũ adiuuante innocẽtia
aiitiꝰ retin̾e ł afflig̾e in aliqͦ deb̾emus. Alexander .ii. ramaldo cu¬
S up cansa gillandi pbri tui. demorte eỹi sui p̃de mano ep̃o.¬
cẽisons tui infamati. inmediũ ꝯsuluimꝰ. Itaq cͥcum om̃iũ astan¬
tium fr̃m unanimi assensu tuȩ dilectioni reseribimꝰ. p̾fatũ gil¬
landũ ꝑb̾rm añ te p̾sentandũ. Ubi si c̾ti accãtores defu̾int: tẽ die
dotiũ accipiat. n integia beneficia. purgationẽ trͣi antea duob
sibi saẽdetib iunctis. nͥ accãtor cessau̾it. eund̾ exse p̾b̾e tuo cõmita
mꝰ arbito. Uulgare deniq ac nulla canoniea sauctione fultã legẽ.

Expanded text:
 quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus eum esse culpabilem, qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jurejurando satispermisimus, quia sicut dignum erat, ut si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia, diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus. Super causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defurdotium et integra accipiat beneficia. Purgationem tamen ante te, duobus tibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo commiimus arbitrio, vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam; legem
Abbreviated transcription (Latin):
qtti siue de p̾hensus in adult̾io. siue de hac sola fama resꝑsus ẽ.
debeatis cõmunionẽ sciꝑe nec ne: respondemꝰ. ñ potͣ aliqͥs qͣntũ¬
tagionũ cunctarũ existunt. Nec pot̾ solꝰ radius ꝑcloacas. ⁊ latͥ¬
nas tͥnsiens. aliqͥd ex iñ contaminationis attrałię. diñ quał cũq
sit sac̾dos. q̃ sc̃a̾ sunt coiquinari non posst̃. Idcͥco abeo usq epͣoꝵ¬

Expanded text:
rehensus est in adulterio, sive de hac sola fama respersus est, debeatis communionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumtagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens, aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sancta sunt coinquinari non possunt. Idcirco ab eo, usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
aistricta diutiꝰ fecimꝰ inqͥsitione ꝑqͥri: ⁊ nullã in eo de his qͣ fuerant
dicta eulpã inuenimꝰ. S ne qͥd uid̾et᷑ omissũ. ꝙ nr̃o potuiss cordi du¬
biũ remañe. ad bĩ pet̾ sac̃tissimũ corpꝰ districta eũ exhabundanti
fecimꝰ. sacmͣta pb̾e. Quibꝰ p̃stitis magna sumꝰ exultatione gauisi . ꝙ
nec ulla remaneat de his que iam st̃ purgata dubietas. & ita supͣ¬
septo uos ep̃o de uotissime oportet in his om̃ib ad ħere. ut congrue
decent᷑q dm̃ in eiꝰ ꝑsona uideamini cꝰ minist̾ ẽ honorare. Q rͣ adbru¬

Expanded text:
districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini cujus minister est honorare. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gittimo matͥmonio nͣ hau̾it:stati̾ ss facultatib careat. ⁊ dos qͣ
data ẽ ei fisci uiribꝰ uindicet᷑. Post publicationẽ aũ. cingłi sui pa¬
tiat᷑ amissionẽ. ⁊ exilio puniat᷑. Qd̾ si uilior sit ⁊ corꝑali qͣstioni sub¬
sistat. ⁊ uxor eiꝰ cͣc leges nupta. easd penas patiat᷑. scił si nulla uis¬
Siquis nepotes exfilio
reliqͣrit. ⁊ exfilia nepotes ł neptes. parit̾ adħeditatẽ ab intestato
aui defuncti uocent᷑. ⁊ nͣ mͦ t̾ciã partẽ sic̃ ant̃ accipiant. s inte
grã portionẽ seqͣnt᷑. H epotes exfilia talẽ accipiant nati. quali
accipiunt nepotes exfilio ꝓcreati. Item. Si auia de¬
cesserit nepotib exfilio. nepotib ⁊ exfilia delictiᷤ. om̃s parit̾ ad
ħeditatẽ auie sue uocent᷑. ⁊ om̃ino nulla sit differentia. utrũ
om̃s nepotes sint ã neptes. utrũ exfilio an exfilia ꝓcreati sint.

Expanded text:
tim suis facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulla Si quis nepotes ex filio reliquerit, et ex filia nepotes vel neptes, pariter ad hereditatem ab intestato avi defuncti vocentur, et non minus tertia parte, sicut antea capiant, sed ies ex filio gram portionem consequantur, nepotes ex filia talem accipiant nati qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item Si avia decesserit nepotibus ex filio et neptibus ex filia derelictis, omnes pariter ad haereditatem aviae suae vocentur, et omnino nulla sit differentia, utrum omnes nepotes sint an neptes, utrum ex filio an ex filia procreati sint.
Abbreviated transcription (Latin):
pagłia dato. expurget. Siqͥs scire desid̾at. q̃les testes ad acc̾ationẽ sac̃¬
doci recipi debeant. ⁊ qͥd de acc̃atione faciendũ sit. plenit incanoni¬
Nuditũ ẽ fĩs km̃i ⁊ diuulgatũ ꝑmulta loca. qͣłr hoĩes mali adũ¬
tib ⁊ obtimatib st istã ꝑuen̾ ad urbem. Quã obrẽ go leo pontifex sc̃ȩ ro¬
mane eccłie anemine iudicat᷑ neq coact᷑.s spontanea mea uolunta¬
te.purifico me inconspectu ur̃o corã do̾ ⁊ angłis eiꝰ qͥ conscientiã meã
isceleratas res qͣs illim̾ obitiunt. nec ꝑpetraui. nec ꝑpetͣre iussi. Testis

Expanded text:
ae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in canoni charissimi, et divulgatum per multa loca qualiter homines mali advetibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quam ob rem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae a nemine judicatus, neque coactus, sed spontanea mea voluntate purifico me in conspectu vestro coram Deo, et angelis ejus, qui conscientiam meam et sceleratas res, quas illi obiciunt mihi, nec perpetravi nec perpetrare iussi. Testis
Abbreviated transcription (Latin):
odnoxios. sac̃detib negotia sua comittunt. & quia sae̾dotes ap
administ̾ium salutis electi sũt ibi consentiãt regib fieri iudices. nͥ
ureuirando supplicii indulgentia ꝓmittit᷑. ñ ubi discͥminis sen¬
tentia p̾ꝑat᷑. Siquis gͥ sac̃dotum cc̃ ħ cõmune ꝯsultũ discussor in
ƿendente negotio a cõmunione uidebamꝰ fuisse suspensum.
Adiectũ ⁊̃ illud ẽ. ꝙ huic tem̾e suꝑ ordinat᷑ ee̾ cognoseit᷑. qͥñ debu¬
It ordinari. añ qͣ lupicinꝰ inp̾senti positꝰ. a ꝯfutatꝰ. ã ceite confess.
iuste posset subiacere sententiȩ.

Expanded text:
xios, sacerdotibus negotia sua committunt, et quia sacerdotes a ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri judices, ubi jurejurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia praeparatur. Si quis ergo sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in pendente negotio a comunione videbamus fuisse suspensum. Adiectum etiam illud est, quod huic temere superordinatus esse cognoscitur, qui non debuit ordinari, antequam Lupicinus in praesenti positus aut confutatus aut certe confessus iustae possit subiacere sen
Abbreviated transcription (Latin):
le infra anni spatiũ occurrere nolu̾it. uͥ ł ibi causa t̾minet᷑. ipse inse
dãpnatiõis sententiã dixisse iudicet᷑. Tꝑͣr sane qͦ nͣ cõmunicat. nec in
dicende ᷤ fũit. a cõmoĩe ñ remoueat᷑. Si uͦ aliqn defu̾it subtrahens se.
restituto in cõmĩõe ep̃o.ipse remoueat᷑ acõio̾e accusator. Ita tn. ut
nec ipsi adimat᷑ facultas cause pagende.si se ad diẽ constitutũ occur¬
rere ñ noluisse. s ñ potuisse ꝓbau̾it. Illud uͦ placuit. uͥ cũ ag̾e ceꝑit

Expanded text:
le infra anni spatium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in sedamnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore sane quo non communicat, nec in dicendae defuerit a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communionem episcopo, ipse removeatur a communione accusator, ita tamen ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem occurrere non noluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
ne inretractandis ⁊ reuocandis sententiis libm hr̃e arbitum
uuid̾ent᷑ ⁊ tp̃ra appellationis ⁊ pene constitute st. ut qͥcũq ap̃ iud¬
cen qui cansã eiꝰ audiuit appellatiõe. ⁊ ad aliũ iudicẽ ꝓuocare uo¬
lu̾it. infra .u. dies appellet. ⁊ in his ipsis dieb .u. ad iudicẽ ad qͣ
ꝓuocau̾it. sine aliqͣ dissimulatione ꝑueniat. ⁊ ipse dies in qͦ aces¬
pit littas inhis .u. diebꝰ specialit̾ cõputet᷑. Qd̾ si longiꝰ it sit. excep¬
tis his .u. dieb̾. s̃patũ dier᷑ qͦ it̾ agi possit computet᷑.xxxui. capło

Expanded text:
ne in retractandis vel revocandis sententiis liberum habere arbitrium viderentur, et tempora appellationis, et poenae constitutae sunt, ut quicunque apud judicem qui cluerit, infra dies appellet, et in his ipsis diebus V ad judicem ad quem provocaverit sine aliqua simulatione perveniat, et ipse dies in quo accepit litteras, in his V diebus specialiter computetur. Quod si longius iter sit, exceptis his V d
Abbreviated transcription (Latin):
s erplanaui. ostendens eũ posse restaurari in ꝓpͥo ordine. qͥper
muentiȩ satisfactionẽ nouit ꝓͥa delicta deflere. Qui uͦ nec luget
nłs hadrciendum putaui. ut qͦciẽs cumq ingestis concilioꝵ dis-¬
pissententia inuenit᷑. illiꝰ concilii magͣ teneat᷑ sententia. cuius
ntiquior aut potior extat auctoritas. Exconcił cabilon̾si capło.¬
ipse confessꝰ fu̾it. or dinẽ subdiaconi retineat. Exc̃cił neoces ariensi-¬

Expanded text:
lanavi, ostendens eum posse restaurari in proprio ordine, qui per poenitentiae satisfactionem noverit propria delicta deflere. Qui vero negligit adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illius concilii magis teneatur sententia, cujus antiquior aut potior existat auctoritas. CAP. CL. Qui confsi ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
N s nodicis ẽstitutis. cet̾is eccłiis p̾lata ẽ. s eũgłica uoce añi ⁊ saluatoris
tici garriunt. s uno tp̃r. uno eod̾q die głiosa morte cũ pet᷑. in urbe ro¬
ma subcesare nerone agonizans coronatꝰ ẽ. ⁊ parit̾ sup̃dictam romanã
tumpho p̾tuler̃. Est gͦ pͥma petͥ apłi sedes romana eccła ñ hñs macła
Prima gͥ sedes ẽ celesti beneficio romana ȩccłia. ꝗͣ ut me¬
ftioratũ ẽ beatissimi petrꝰ. ⁊ paulus suo mr̾ĩo consecrar᷑. Capitulo.uii.¬

Expanded text:
 synodicis constitutis, caeteris Ecclesiis praelata est, sed evangelica voce Domini et Salvatoris retici garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub caesare Nerone agonizans coronatus est, et pariter supradictam Romanam triumpho praetulerunt. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens maculam Prima ergo sedes est celesti beneficio Romana ecclesia, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ncħ absconditũ ẽ. s om̃ia manifestata sũt ei ĩ añ ꝗͣ fiant. ñ ob
aliud ħ ꝑse inqͥrere dignatꝰ ẽ. nͥ uͥ nob̾ exemplũ daret. ne p̾cipi¬
ces in discutiendis ⁊ iudicandis fr̃m negotiis ẽẽmꝰ. ⁊ ne mala
are. ⁊ ñ iudicabimini. Mala audita nullũ moueant. nec
passim dicta absq certa ꝓbatione qͥsꝗͣ unꝗͣ credat. S anͣ au¬
dita diligent̾ inqͥrat. nec p̾cipitando qͥcꝗͣ aliqͥs agat. Si enĩ
añs om̃iu sodomoꝵ mala qͦꝵ clamor adcelos usq ꝑuenerat.
om̃ĩa sciens pꝰ nec cred̾e. nec iudicare uoluit. ꝗͣ ipse ea audie

Expanded text:
t ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala , » et reliqua. Nam mala audita nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisquam unquam credat; sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quidquam aliquis agat. Si enim Dominus omnium Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens, prius credere nec jud
Abbreviated transcription (Latin):
Pullꝰ un ꝗͣ p̾sumat accusator simł eẽ iudex. ⁊ testis. qmͣ in oi iudi¬
debent uti eqͥtate. Testes ueritate. accusatores intentione. ad ãplisicã¬
dã cauiã. Defensores extenuatione adminuendã causam. Grͣ. ioħi de¬
aliqͥd ordinabilit̾ factũ. s ini̾te se asserit condenipnatũ. diligent
qͣrendũ ẽ. pͥmo si iuditiũ ordinabilit̾ pͥmũ ẽ habitũ. si alii acc usatoreᷤ.
alii testes fuer̃. De inͣ causar qͣlitas.si digna exilio ł depositiõe fuit. si
eo p̾̃sente subiure uirando cc̃ eũ testimoniũ dictũ ẽ. Siscͥptis auetũs.¬
supse licentiã respondendi ac defendendo se hu̾it. S nde ꝑsonis accu¬
santiũ. ac testificautiũ subtilit̾ querendũ ẽ. cꝰ conditionis. cͦue opinionis.

Expanded text:
tor simul esse et iudex vel testis quoniam in omni iudices autem debent uti equitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione ad minuendam causam. quid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum eipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus condition
Abbreviated transcription (Latin):
Ftatuimꝰ eos adaceusationẽ nͥ recipi. qͥ st specti. a qͥ heri a nudiꝰ tei ł
dudum fuer᷑ inimici. qm̃ specti facti s̃. ⁊ qͥ ñ sunt bone ꝯu̾sationis. ł quoꝵ
uita ẽ accusabił. a dubii inrecta fide. Similit̾ quoꝵ fides. uita ⁊ lib̾tas
noscit᷑. ł qͥ infamie macłis st̃ asꝑsi. ã sceleribꝰ irretiti. Neq eos sacerdotes¬
deb̾e. a posse accusare. qͥ rite saedotes fieri ñ posst̃. nec st̃ sui ordinis. Ta¬

Expanded text:
 eos ad accusationem non recipi qui sunt suspecti vel qui heri aut nudiustertius dudum fuerunt inimici, quoniam suspecti facti sunt, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae maculis sunt aspersi, aut sceleribus irretiti; neqdebere aut posse accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sunt sui ordinis. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
time ⁊ condigna accusatoris ꝑsona fu̾it. p̾sente uideł eo ꝗͣ accusare desi¬
đat qr nullus absens accusari pot᷑ accusare. Indee̾r. capło. iͦi.¬
sententia absente parte alia aiudice dicta. ullam obtinebit firmita¬
tem. neq absens ꝑalium accusare. a accusari potͣ. Epła calixti pͣpͣ. capͣ.
uiario causam suggerit. Ant̃ utͥusq partis discussionẽ aiudice sen xn
Incͥminalib causis nec accusator. nͥ ꝑse aliꝗͣ accusare pot̾. nec accu¬
satus ꝑaliam ꝑsonã se defend̾e ꝑmutitur. felix. ep̃is galliȩ . in. uͦ. dc̃c.¬

Expanded text:
tima et condigna accusatoris persona fuerit, praesente videlicet eo, quem accusare desiderant, quia nullus absens accusari potest, aut accusare. Item constisententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem neque absens per alium accusare aut accusari potest. CAP.sario causam suggerit, ante utriusque partis discussionem. CAP. LVI. Crimcriminalibus causis, nec accusator, nisi per se aliquem accusare potest, nec accusatus per aliam personam se defendere permittitur. CAP. LVI
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ ransgressores enĩ sponte legis sue uiolatores. apostate noĩant᷑. Om̃is
laicoꝵ excludunt᷑ accusatiõe. ita illi ab istoꝵ st̃ excludendi. ⁊ alienan¬
seruum dñi non oportet litigare. Indec̾r stephani. cap. iͦi..
Nepellant᷑ cohabitautes inimicis. ⁊ om̃s laici qr infestationẽ blã¬
Shem̾nię affeccio amicitie incitare solet. Nec illi uidł laici inur̃a st̃
recipiendi accusatione. qͥ uos in sua uolunt reciꝑe infamatione.

Expanded text:
Transgressor enim sponte legis suae, ejusque violatores apostatae nominantur. Omnis laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienanservum Domini non oportet litigare. C. VII. De eodem. Repellantur cohabitantes inimicis et omnes laici, quia infestationem blasphemiae, affectio amicitiae incitare solet. Nec illi videlicet laici in nostra sunt recipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatione.
Abbreviated transcription (Latin):
entes apłica auctoritate iubemꝰ. ne pastorẽ suũ q̃ oues ei cõmisse
fũint. nͥ infide errau̾it. rep̃hend̾e audeant. Si aũ afide de iuau̾it.
erit corrigendꝰ pꝰ secrete asubditis. Qd̾ si in corrigibilis qd̾ ab sit ap
paruerit. tẽ erit accusandus ad pͥmates suos. a ad sedẽ apłicã. Aus¬
ꝓublice derogandus. qr cum in eis asubditis delinqͥt᷑. eiꝰ ordinationi
ob uiat᷑. qͥ eos pͥtalit eis. dicente apło. dĩ ordinationi resistit qͥ potẽ.¬

Expanded text:
ica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant. Si autem a fide deviaverit, erit corrigendus prius secrete a subditis. Quod si incorparuerit, tunc erit accusandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Prpublice derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviatur, qui eos pertulit, eis dicente Apostolo: Dei ordinationi resistit qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
cͥitas tua ħ anob̾ requisiuit. ut tͥ rescrib̾em desac̾ incluso¬
ali officio pꝰlapsum resurgendi. dũ dicis de ħ canones diu̾sos te le¬
s. diu̾sasq sententias. alias resurgendi. alias nequaꝗͣ. Nam nos ge
t̃ itaq incipientes usq in quartũ altaris ministeriũ hãc formam
uandam cognoscimꝰ. ut quẽ minorẽ maior p̾cedit. sic maior ẽ ho¬
e. ita sit inerimine. Et quẽ maior sequit᷑ culpa. maior ei impli
uindicta.⁊ sic p̾ea penitentia credat᷑ eẽ fruetuosa. Quid enim

Expanded text:
ctitas inde a nobis requisivit, ut tibi rescriberem de sacerdotali officio post lapsum resurgendi, dum dicis de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias nequaquam posse. Nampite itaque incipientes, usque in quartum altarservandam cognoscimus, ut quia minorem major praecedit, sicut honore sic et in crimine, et quem major sequitur culpa, major importetur vindicta, et post poenitentiam credatur esse fructuosa. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ .u. diẽ exofficio facienda ẽ. Ista iam suꝑiꝰ subtitulo de cautio¬
nibꝰ i penis appellationũ int̾pͣtata st̃. u qͥ int̾ tꝑ̃a p̾stituta dimisso¬
rias np̾tulau̾int. ł acceꝑint. ł reddid̾int rescͥptionẽ ab agendo sub¬
moueant᷑. ⁊ penã appellationis ferre cogant᷑. xxuii. capło.
cum̃ sententia ꝓferat᷑ appellau̾it. ł si de facto suo c̃fessꝰ ne ab dicat᷑.¬
Ixotiens pꝰ audita̾ caisã iudicẽ possessor appellat. fructꝰ possessionis de
qigrt᷑. dũ seqͥnde audientiȩ euentꝰ dubiꝰ ẽ m̃ito sequestrant᷑. Nam si petitor
ppellau̾it. ħ ab eo ñ pot̾ pꝰtulari. qi nͥ pot̾ seq̃strari. qi nͣ ht. Si ꝑꝑ p̾dia urbana.

Expanded text:
intra diem quintum ex officio facienda est. Ista jam superius de cautionibus et poenis appellantium interpretata sunt, qui intra tempora praestita dimissorias non postulaverint vel acceperint, vel reddiderint, praescriptione ab agendo submoneantur, et poenam appellationis ferre cogantur. CAP. eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne addicatQuoties post auditam causam judicii possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum secundae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam, si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulari, quia non potest sequestrari quod non habet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nipagendi sollicite. leceiones. psalmũ. laudes. offertoriũ. responsoria. quiᷤ
postiarios ipse dirigat. cłieos qͦs delinꝗͣre cognoscit ipse distringat. qͦs uemdn
se disponat. Cũhis explendis certꝰ. Ad thesaumariũ ꝑtinet hostiarii basilicars
dinatio. incensi p̾paratio. cura cͥsmatis ostituendi. cuiti baptist̾ii ordinana
p̾paratio luminarioꝵ insacrario ⁊ sacͥficiis. Ioħis. ꝑͫꝑ..¬

Expanded text:
et peragendi sollicite, lectiones, benedictiones, psalmum, laudes offertorium et responsoria quis  parochitanis per ostiarios ipse dirigat; clericos, quos delinquere cognoscit, ipse distringat, quos vero ditione his explendis certus Ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacrificio et sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
Hefiniuimꝰ eũ rite ad accusationẽ ñ admitti. qui pꝰea qͣ excõ.¬
municatꝰ fu̾it. inipsa ad huc ex comunicatioe ꝯstitutꝰ. siue ełicꝰ. siue
Siȩcliasticum fu̾it cͥmen eoep̃o ullatũ. tc ꝓbari oportet accusanti¬
um ꝑsonas. ut pͥmo ꝗdẽ ħeticis ñ licet᷑ accusationes ccͣ orthodoxos ep̃o̾.
tia. Heticos inquiunt ẽẽ dm̃s. tã eos qͥ olim ab ęccłia ꝓiecti st̃. ꝗͣ ꝗ pꝰ¬

Expanded text:
efinimus eum rite ad accusationem non admitti, qui posteaquam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc excommunicatione constitutus, sive sit clericus tunc probari oportet accusantpersonas, ut primo quidem haereticis non liceat contra orthodoxos episcoptia: Haereticos, inquiunt, esse dicimus, tam eos qui olim ab Ecclesia projecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cõmutationes rerũ ȩccłiasticarũ ualde caueant᷑. Exc̃cił ap̃ beluaci¬
ab aliis illicite cõmisse sunt. ab eo qui successor ẽ em̃dent᷑. Exc̃cił biacamt¬
t̃gẽminas. uestes qͦ si sũt ł si accesserint. aliqͣ mobilia. ad or nam̃ta dua¬
na. aliqͥd imꝑpetuũ alienare temptau̾it. donator. alienator. ac uend
uine sunt. ⁊⁊ patrum orthodoxoꝵ sanxit auctoritas. Nec falsa angła
noĩa colant. sed ea tm̃ que prophetica ⁊euangłica docet scriptum
Numerus
deutero nonuiꝰ
ludicum
Ruth
Paralipomeñ
psalmorum.cl.
salomonis
tobie
hesdre
hester
Iudith
machabeoꝵ¬

Expanded text:
Ut commutationes rerum ecclesiasticarum valde caveantur, eerit, vel ab aliis illicite commissae sunt, ab eo qui successor est emendentur. CAP. Cel geminas quoque si sint, vel si accesserint aliqua mobilia ad ornamenta divina aliquid in perpetuum alienare tentaverit, donator, alienator ac venditivinae sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. Nec falsa nomina angelica colantur, sed ea tantum quae prophetica et evangelica docet Scriptura, Numeri, Deuteronomii, Judicum, Ruth, Paralipomenon 2. Psalmorum, 150. Salomonis Tobiae, Esdrae, Esther, Judith, Machabaeo
Abbreviated transcription (Latin):
icholaus. ser.ser: pussimo ⁊ dilectissimo filio michaeli adõ dilecto sẽꝑ
Aug̃t. Nc̃ aut̃ diuina inspiratione nͥ nos pigebit. nec uob̾ inpossibile erit.
ostend̾e tob̾. si tnͣ audire uelitis ñ posse qͣꝗͣ rite abhis qͥ inferioris diguita¬
fectꝰ ẽ dõ. compulsꝰ ẽ ã paganis. ut templum eoꝵ ingressus. grana thiu¬
aus ẽ. dum ei sepissime om̃s ꝑhibent᷑. tuo ore iudica causã tua̾.nͥ nr̃o
iuditio. Et item. Noli audiri in nr̃o iuditio. s collige insini tuo cau¬
quidã tp̃r qͦdam cc̾ sixtum pp. temptassent q̃dã mali rumoris obic̾e. ⁊ inc̾¬
cilio cui ualentimanꝰ augͥtꝰ int̾ erat dictum fuiss. nͣ lic̾e adu̾s pontifi¬
cẽ sententiã dare. surrex̾ idẽ ꝓtinis imꝑator. ⁊ inarbitͥo pfati pontificis

Expanded text:
orum Dei, piissimo et dilectissimo filio, MICHAELI a Deo dilecto semper Augusto. Nunc autem divina inspiratione non nos pigebit nec nobis impossibile erit ostendere vobis, si tamen audire velitis, non posse quemquam rite ab his qui inferioris dignitaest, adeo compulsus est a paganis ut templum eorum ingressus, grana thuausus est, dum ei saepissime omnes dicerent: « Tuo ore judica causam tuam, non nostro judicio. » Et item: « Noli audiri in nostro judicio, sed collige in sinu tuo cauquodam tempore quidam contra Sixtum papam tentassent quaedam mali rumoris objicere, et in concilio cui Valentinianus Augustus intererat dictum fuisse non licere adversus pontificem sententiam dare, surrexit idem protinus imperator, et in arbitrio praefati p