comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed qđ nolo malũ illud facio. &. miser
ego homo quis me liberabit de corpore
mortis huius. hic autẽ raro int̾ emortu¬
os cineres scintilla sublucens reuiuisce¬
re nitit᷑. & tam̃ incendia ñ potest susci¬
tare. Quã obrẽ Pãmachi cano iã mecũ
capite. impetra mihi a dño ut comitem
merear habere sapientiã de qua scrip¬
tũ ẽ. ama illã & seruabit te. honora il¬
lã & amplexabit᷑ te. ut ipsa adiuuante
& socia ceptũ in amos opus expleã. se¬
cđsq liber pͥncipiũ sumat a uaccis ba¬
san: ut qui in oseȩ ꝓpheta de uaccis siue
uitulis bethauen pleno sermone tracta¬
ui. nunc qͦq de uaccis pinguissimis possi

Expanded text:
sed quod nolo malum illud facio ; et: Miser sed quod nolo malum illud facio ; et: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Hic autem raro inter emortuos cineres scintilla sublucens reviviscere nititur, et tamen incendia non potest suscitare. Quam ob rem, Pammachi, cano jam mecum capite, impetra mihi a Domino, ut comitem mihi merear habere sapientiam, de qua scriptum est: Ama illam, et servabit te: honora illam, et amplexabitur te : ut, ipsa adjuvante et socia, coeptum in Amos opus expleam, secundusque liber principium sumat a vaccis Basan: ut qui in Osee propheta de vaccis sive vitulis Bethaven pleno sermone tractavi: nunc quoque de vaccis pinguissimis possim
Abbreviated transcription (Latin):
iordanen atq in alienos fines de suis
senectutis mala. ista sunt. Crebrȩ infir¬
mitates. pituita molestissima quã grecoꝵ
pant. caligantes oculi. acescentes cibi.
tremens int̃dũ manꝰ. nudi gengiuis den.¬
tes. & int̾ cibos cadentes. Ad hec tormi¬
nib & aculeis stomachi podagreq & cy¬
ragrȩ dolorib sepe torquet᷑. ita ut ne
stilũ qͥdẽ aut calamũ tenere queat.
ut suis pedib non possit incedere. mag¬
naq parte uitȩ uideat᷑ esse truncata.
& multis menbris prȩmortua. Cũ hȩc
ita se habeant. in maloꝵ cõparatione
tolerabilius sustinebo morbos. dũ modo
una & grauissima domina libidine
careã. Patit᷑ quidẽ & senectꝰ non nũ quã
incentiua uitioꝵ. nullusq uxta sc̃m
martirẽ ciprianũ diu tutꝰ ẽ ꝑiculo ꝓxi¬
mus. Sed aliud ẽ titillari. aliud obrui
uoluptatib Ubi cũ apło adolescentia
loquit᷑. quȩ nouit uirentis corporis neces¬
sitates. Non enĩ qđ uolo bonũ hoc ago.

Expanded text:
ordanem, atque in alienos fines de suis senectutis mala, ista sunt: crebrae infirmitates, pituita molestissima, quam Graecorum pant, caligantes oculi, acescentes cibi, tremens interdum manus, nudi gingivis dentes, et inter cibos cadentes. Ad haec torminibus et aculeis stomachi, podagraeque et chiragrae doloribus saepe torquetur: ita ut ne stylum quidem aut calamum tenere queat; ut  Al. et suis pedibus non possit incedere magnaque parte vitae videatur esse truncata, et multis membris praemortua. Cum haec ita se habeant, in malorum comparatione tolerabilius sustinebo morbos, dummodo una et gravissima domina libidine caream. Patitur quidem et senectus nonnumquam incentiva vitiorum: nullusque juxta sanctum martyrem Cyprianum, diu tutus est periculo proximus. Sed aliud est titillari, aliud obrui voluptatibus. Ibi cum apostolo adolescentia loquitur, quae novit virentis corporis necessitates: Non enim quod volo bonum hoc ago,
Abbreviated transcription (Latin):
niniuitas ueniã consecutos. postea uͦ in
pristinis uitus ꝑseuerantes. dĩ in se ꝓuo¬
casse sententiã. Traduntq hebrei oscȩ
chromati papa uenerabilis. sudoris ẽẽ uł
maxximi totũ ꝓpħam referre ad intel
ceptꝰ a ceto. qđ eiectꝰ in litꝰ penitentiam

Expanded text:
Ninivitas veniam consecutos: postea vero in Ninivitas veniam consecutos: postea vero in pristinis vitiis perseverantes, Dei in se provocasse sententiam. Traduntque Hebraei, Osenon ignoramus, Chromati papa venerabilis, sudoris esse vel maximi totum prophetam referre ad intellceptus a ceto, quod ejectus in littus poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
& ob hanc causã etiã ipsũ puerũ sic uo¬
lingua ueritatẽ sonat & ex eo qđ uerũ
helias locutꝰ ẽ ille qͥ suscitatꝰ ẽ filius ẽẽ
dr̃ ueritatis. Porro geth in secdõ asa
cesarea. euntib tiberiadẽ haud grandis
ẽ uiculus. ubi & sepulcrũ eiꝰ ostenditur.
quãquã alii iuata diospolĩ id ẽ lyddã
eũ & natũ & conditũ uelint. ñ intelli
eleutheropolĩ siue diospolĩ hodieq mon¬
strant᷑. Liber qͦq tobi licoe ñ habeatur
in canone. tam̃ quia usurpat᷑ ab ecclesi¬
asticis uiris. tale qͥd memorat dicente
tobi ad filiũ suũ. fili. ecce senui. & in eo
sũ ut reuertar de uita mea. Tolle filios
tuos. & uade in mnȩ̨diã fili. Scio enun
uertet᷑. & reuera quantũ ad historias
tã hebreas quã grecas ꝑtin&e & maxi¬
me herodotũ. legimꝰ niniuen regnante
apud hebreos iosia a stiaxa rege medoꝵ
fuisse subuersã. Ex qͦ intelligimꝰ pͥmo tẽ¬
pore ad ionȩ p̃dicationẽ acta penitentia

Expanded text:
um puerum sic volingua veritatem sonat: et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius esse dicitur veritatis. Porro Geth in secundo Sapcesaraea euntibus Tyberiadem haud grandis est viculus, ubi et sepulcrum ejus ostenditur. Quamquam alii juxta Diospolim, id est, Liddam, eum et natum Eleutheropolim, sive Diospolim, hodie quoque monstrantur. Liber quoque Tobiae, licet non habeatur in Canone, tamen quia usurpatur ab ecclesiasticis viris, tale quid memorat, dicente Tobia ad filium suum. Fili, ecce senui, et in eo sum ut revertar de vita mea: Tolle filios tuos, et vade in Mediam, fili: scio enim Et revera quantum ad historias tam Hebraeas quam Graecas pertinet, et maxime Herodotum, legimus Niniven, regnante apud Hebraeos Josia, et Astyage rege Medorum, fuisse subversam. Ex quo intelligimus primo tempore ad Jonae praedicationem, acta poenitentia,
Abbreviated transcription (Latin):
curã habuerit herbȩ uirentis & extim¬
plo aridȩ. quã tantę hominũ multitu¬
dinis. & cetera quȩ in ipso uolumine ex¬
planare nitim᷑. & tam̃ ut totũ ꝓpħȩ
sensũ breui p̾fatione cõp̃hendã. nullus
melior tipi sui int̾pres erit quã ipse qͥ
inspirauit ꝓpħas. & futurȩ ueritatis
in seruis suis lineas ante signauit. Loqͥt᷑
gͦ ad iudeos sui sermonis incredulos. & xp̃m
dĩ filiũ nescientes. Uiri niniuitȩ surgent
in iudicio cũ generatione ista. & condẽp
nabt̃ eã. qͥa penitentiã egert̃ in p̃dica¬
tione ionȩ. & ecce plusquã iona hic.
Condẽpnat᷑ generatio iudeoꝵ credente
mundo. & niniue agente penitentiã.
isrł incredulus perit᷑. Illi habent libros.
nos libroꝵ dñm. Illi tenent ꝓphetas. nos
intelligentiã ꝓphetarũ. Illos occidit lit¬
tera. nos uiuificat sp̃s. Apud illos barrab¬
bas latͦ dimittit᷑.

Expanded text:
erit herbae virentis, et extemplo aridae, quam tantae hominum multitudinis, et caetera quae in ipso volumine explanare nitemur: et tamen, ut totum prophetae sensum brevi praefatione comprehendam, nullus melior typi sui interpres erit, quam ipse qui inspiravit prophetas, et futurae veritatis in servis suis lineas ante signavit. Loquitur ergo ad Judaeos sui sermonis incredulos, et Christum Dei Filium nescientes: Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione ista, et conda poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae; et ecce plus quam Jonas hic . Condemnatur generatio Judaeorum, credente mundo: et Ninive agente poenitentiam, Israel incredulus perit. Illi habent libros, nos librorum Dominum : illi tenent prophetas, nos intelligentiam prophetarum: illos occidit littera, nos vivificat spiritus : apud illos Barabbas latro dimittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tio eoꝵ opus habeat inter p̾tatione.
& multo incertior lector receclat. quã
fuerat antequã leger&. Nec hoc dico.
qͦ magnis ingenus detrahã. & alios mea
laude suggillẽ : sed qđ cõmentatoris
officiũ sit. ut quȩ obscura sunt breuit̾
aꝑteq dilucid&. & ñ tã disertitudinẽ
ostenta suã quã sensũ eiꝰ quẽ eocponit
dñi de eo testimonio. ubi alibi in scrip¬
turis sc̃is lectꝰ sit. Q nisi fallor. in regũ
uolum ine de eo ita scriptũ ẽ. Anno
qͥnto decimo amasiȩ filii ioas regis iuda
regnauit hieroboã filius ioas regͦis nsrł
in samaria quadraginta annis & uno.
fecitq malũ corã dño. & ñ recessit ab
uniuersis peccatis hieroboã filii nabath
qͥ peccare fecit isrł. Ipse conuertit fines
israhelis in samaria ab introitu emath
usq ad mare solitudinis iuxta uerbum
dñi dĩ isrł qđ locutꝰ ẽ in manu serui sui
ionȩ filii amathi ꝓpħȩ qͥ fuit de geth.

Expanded text:
tio eorum opus habeat interpretatione, tio eorum opus habeat interpretatione, et multo incertior lector recedat, quam fuerat antequam legeret. Nec hoc dico, quo magnis ingeniis detraham, et alios mea laude suggillem; sed quod commentatoris officium sit, ut quae obscura sunt, breviter aperteque dilucidet, et non tam disertitudinem ostentet suam, quam sensum ejus quem exponit, Domini de eo testimonio, ut alibi in Scripturis sanctis lectus sit? Et ni fallor in Regum volumine de eo ita scriptum est: Anno quintodecimo Amasiae filii Joas, regis Juda, regnavit Jeroboam, filius Joas, regis Israel in Samaria quadraginta annis et uno. Fecitque malum coram Domino, et non recessit ab universis peccatis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, Ipse convertit fines Israel in Samaria ab introitu Emath, usque ad mare solitudinis, juxta verbum Domini Dei Israel, quod locutus est in manu servi sui Jonae, filii Amathi prophetae, qui fuit de Geth,
Abbreviated transcription (Latin):
Rienniũ circit᷑ fluxit.
postquã quinq ꝓphetas
interp̃tatꝰ sũ micheã. naum. ab acuc. so¬
phoniã aggeũ. & alio oꝑe detentꝰ. ñ potui
implere qđ ceperã. Scripsi enĩ librum
de illustrib uiris. & aduersus iouinia¬
nũ duo uolumina. apologeticũ qͦq &
de optimo genere int̾pretandi ad pã¬
machiũ. & ad nepotianũ uł de nepotia¬
no duos libros. & alia quȩ enumerare lon¬
gũ ẽ. Igit᷑ tanto post tẽpore quasi quodã
post liminio a iona interp̃tandi sumens
pͥncipiũ. obsecro ut qͥ tipus ẽ saluatoris
& trib dieb ac trib noctib in uentre
ceti moratꝰ prȩfigurauit dñi resurrec¬
tionẽ. nob̾ quoq feruorẽ pristinũ tribuat
ut sc̃i ad nos sp̃s meream᷑ aduentũ. Si¬
ex aduentu ad nos int̾pretem colũbȩ.
Scio ueteres ecclesiasticos tã grecos ꝗͣ
latinos suꝑ hoc libro multa dixisse. &
tantis questionib ñ tã aperuisse quã
obscurasse sententias. ut ipsa interp̃ta¬

Expanded text:
riennium circiter fluxit, postquam quinque prophetas interpretatus sum, Michaeam, Nahum, Abacuc, Sophoniam, Aggaeum; et alio opere detentus, non potui implere quod coeperam: scripsi enim librum de Illustribus viris, et adversum Jovinianum duo volumina: apologeticum quoque, et de optimo genere interpretandi ad Pammachium: et ad Nepotianum, vel de Nepotiano duos libros, et alia quae enumerare longum est. Igitur tanto post tempore, quasi quodam postliminio a Jona interpretandi sumens principium, obsecro ut qui typus est Salvatoris, et tribus diebus ac noctibus in ventre ceti moratus, praefiguravit Domini resurrectionem, nobis quoque fervorem pristinum tribuat, ut sancti ad nos Spet adventum ad nos interpretemur columbae. Scio veteres ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos super hoc libro multa dixisse, et tantis quaestionibus, non tam aperuisse, quam obscurasse sententias; ut ipsa interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
Ro tribuliꝰ quȩ hebraice appelꝰ dic̃ dñs.¬
lant̾ arsoth. & a theodotione translatȩ¬
sunt rotȩ ferreȩ quȩ nos plaustra ferrea
inter pretati sumus. septuaginta trans¬
tulerunt serras ferreas. Est autẽ genus
plaustri. qđ rotis subter ferreis atq
dentatis uoluit᷑. ut excussis frumentis
stipulã in areis conterat. & in cibos
iumentoꝵ ꝓpt̾ feni sterilitatẽ cõminuat.

Expanded text:
ro tribulis, quae Hebraice appellantur ARSOTH  , et a Theodotione translatsunt rotae ferreae, quae nos plaustra ferrea intepretati sumus, Septuaginta transtulerunt, serris ferreis. Est autem genus plaustri, quod rotis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat.
Abbreviated transcription (Latin):
& circuiet᷑ terra. & detrahet᷑ ex te forti¬
tudo tua. & diripient᷑ edes tuȩ. Lax.
Ropterea hec dicit dñs ds̃. Tyrus &
in circuitu terra tua deserta erit. &¬
detrahet de te fortitudinẽ tuã. & diri¬
ripientur regiones tuȩ̨.
terrȩ. ꝙ obsidione quȩ ab eo dr̃ fiouio
xp̃ia fortitudo a theodotione posita ẽ.
refert᷑ ad petrã durissimã. quȩ grece

Expanded text:
hetur ex te fortitudo tua, et diripientur aedes tuae. LXX: Propterea haec dicit Dominus Deus: Tyrus et in circuitu terra tua deserta erit: et detrahet de te fortitudinem tuam, et diripientur regiones tuae. Pterrae. Pro obsidione, quae ab eo dicitur πολιορκία, fortitudo a Theodotione posita est refertur ad petram durissimam, quae Graece
Abbreviated transcription (Latin):
argenteis quindecim. & coro & dimidio
coro ordei. & uocatur ad ultera. refe
quȩ erant in samaria sub rege iheroboã
qui fuit de effraim. & ad uidam qui
regnabat in iherłm de stirpe dauid.
Hae sunt duae mulieres quȩ in zacharia
upupȩ siue milui uel herodii pennas
habere dicuntur. & ire sennaar. ubi ba¬
bylon condita est. Has mulieres sub no¬
mine duarũ sororũ oollȩ significat &
colibe. Hlac in auab uirgis quas iherechiel
in unam uirgam sociat de monstrantur.
Er quia cõmentarios & non lata uolumina
seribimus: singulis capitulis explanati¬
ones proprias in suis locis reseruantes.
nunc tantum de presenti capitulo dis¬
putemus. Gomer interpretatur.

Expanded text:
argenteis quindecim, et coro, et dimidio argenteis quindecim, et coro, et dimidio coro hordei, et vocatur adultera, referquae erant in Samaria sub rege Jeroboam, qui fuit de Ephraim, et ad Judam, qui regnabat in Jerusalem de stirpe David. Hae sunt duae mulieres, quae in Zacharia upupae, sive milvi, sive herodii pennas habere dicuntur, et ire in terram Sennaar, ubi Babylon condita est. Has mulieres sub nomine duarum sororum Oola significat et Ooliba: hae in duabus virgis, quas Ezechiel in unam virgam sociat, demonstrantur. Et quia commentarios, non lata volumina scribimus, singulis capitulis explanationes proprias in suis locis reservantes, nunc tantum de praesenti capitulo disputemus. Gomer interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
Sad huc modicum & ulciscar sanguinem
ierrahel suꝑ domũ uida. & quiescere
faciam regnum domus ifrahel. Propħȩ
sic multa post sȩcula de ad uentu xp̃i
& uocatione gentium pollicentur. ut
presens tempus non negligant. ne conti¬
onem ob aliud conuocatam. non docere
de his quȩ instant : sed de incertis ac
futuris ludere uideantur. Itaq & hȩc
gomer filia de belain quȩ ab osee uxor
accipitur. & concipit ex eo & parit
ei filium nomine ierrahel qui inter¬
pretatur semen dĩ. in cuius sanguiniᷤᷤ
ultionem regnum subuertit᷑ iheu.
siue ut male error obtinuit. iuda.
sic ad uocationem referenda est na¬
tionum. ut illi tempori congruat.
sub quo filium generasse memorat᷑.
It ne longo tractatu lectoris auidi¬
tatem differamus. duȩ iste mulieres
quarũ una uocatur gomer & est me¬
retrix. parit q tres liberos primum
ierrahel. secundũ puellam quȩ uocat᷑
absq miscđia. & tertium masculum
qui & ipse appellatur non populus
meus. & altera mulier quȩ conducit᷑

Expanded text:
modicum et ulciscar sanguinem Jezrael super domum Juda: et quiescere faciam regnum domus Israel. Prophetae sic multa post saecula de adventu Christi et vocatione gentium pollicentur, ut praesens tempus 6 non negligant, ne concionem ob aliud convocatam non docere de his quae instant  Al. stant, sed de incertis ac futuris ludere videantur. Itaque et haec Gomer filia Debelaim, quae ab Osee uxor accipitur, et concipit ex eo, et parit ei filium nomine Jezrael, qui interpretatur semen Dei, in cujus sanguinis ultionem, regnum subvertit Jehu, sive, ut male error obtinuit, Juda, sic ad vocationem referenda est nationum, ut illi tempori congruat, sub quo filium generasse memoratur. Et ne longo tractatu lectoris aviditatem differam, duae istae mulieres quarum una vocatur Homer, et est meretrix, paritque tres liberos, primum Jezrael, secundam puellam, quae vocatur absque misericordia, et tertium masculum, qui et ipse appellatur non populus meus: et altera mulier, quae conducitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsum significatur conferre sermonẽ.
Aui autẽ non primum om̃ium ꝓpheta¬
rum uolunt fuisse osee ex eo quod dicit᷑.
principium loquendi dñm in oseȩ: seo
ostencdi quod hȩc quȩ sequuntur primũ
ad osee dñs sit locutus. ꝑit dixit dñs
ad oseȩ. Uade sume tibi uxorem forni¬
cationum. & filios fornicationũ: quia¬

Expanded text:
ad ipsum significatur conferre sermonem. ad ipsum significatur conferre sermonem. Alii autem non primum omnium prophetarum volunt fuisse Osee, ex eo quod dicitur: Principium loquendi Domini in Osee: sed ostendi quod haec quae sequuntur, primum ad Osee Dominus sit locutus. Et dixit Dominus ad Osee: Vade, sume tibi uxorem fornicationum. L
Abbreviated transcription (Latin):
teritam & denuntiasse uenturam.
& luxisse ingruentẽ. & in emendati¬
onem iulae retexiusse preteritam.
Quod in ipso propħa uxta historiam
conabimur approbare. Orias inter¬
pretatur fortitudo dñi. ioatham. dñi
consummatio atq perfectio. Achar.
uirtus. ez echias. imperium dñi. Hi
regnabant in popło iuda. cuius nom̃
confessio est. Porro in isrł qui sibi ido¬
la fecerat & a popło dĩ fuerat sepa¬
ratus. regnabat iheroboam qui int̾-¬
pretatur chronismos id est tempora¬
litas siue mora. quod mundũ a maue¬
rit. & in ipso diu morari uitam pu¬
tauerit sempiternã. ne quaquã futu
ut supra diximus & aliis prophetis
preferuntur in titulo. otias. ioͣt hã.
achar. er echias. quib regnantibus ꝓ¬
phetauerunt. id circo nunc dicit qđ
in ter om̃s hos: primũ in osee dñs sit
locutus. & postea ad cęteros. Aliud
est autẽ loqui dñm in osee. aliuo ad
osce. In oseȩ. non ipsi loquitur oseȩ. seo
per osce ad alios. Ad osee uero loquens.

Expanded text:
et denuntiasse venturam, et luxisse ingruentem, et in emendationem Judae retexuisse praeterita; quod in ipso propheta juxta historiam conabimur approbare. Ozias interpretatur fortitudo Domini: Joatham, Domini consummatio, atque perfectio; Achaz, virtus: Ezechias, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessio, est. Porro in Israel qui sibi idola fecerat, et a Dei populo fuerat separatus, regnabat Jeroboam, qui interpretatur χρονισμὸς, id est, temporalitas, sive mora: quod mundum amaverit, et in ipso morari diu, vitam putaverit, sempiternam, nequaquam futurut supra diximus, et aliis prophetis praeferuntur in titulo, Ozias, Joatham, Achaz, et Ezechias, quibus regnantibus prophetaverunt: idcirco nunc dicit quod inter omnes hos primum in Osee Dominus sit locutus, et postea ad caeteros. Aliud est autem loqui Dominum in Osee, aliud ad Osee. In Osee, non ipsi loquitur Osee, sed per Osee ad alios; ad Osee vero loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc aduersum hereticos. & eos qui ȩth-¬
nicorum similes sunt dixerimus : cȩ¬
terum nr̃is qui tamen uolunt susci¬
pere ueritatem. illud breuiter osten¬
damus. ex eo quod dicitur quia forni¬
cans fornicabitur terra a dño. non tã
propħam iunctum esse meretrici.
quã omne hominũ genus a societate
dnĩ recessisse. Potest quoq ex eo quod
non est additum. om̃is terra. nunc
iudȩa accipi uel propriȩ samaria &
israhel id est decem tribus. quȩ eo tẽ¬
pore quo hȩc dicebantur a dño reces¬
serant. Eit abut & accepit gomer de¬

Expanded text:
Haec adversum ethnicos et eos, qui EthHaec adversum ethnicos et eos, qui Ethnicorum sunt similes, dixerimus. Caeterum nostris, qui tamen volunt suscipere veritatem, illud breviter ostendamus, ex eo quod dicitur: Quia fornicans, fornicabitur terra a Domino, non tam prophetam junctum esse meretrici, quam omne hominum genus a societate Domini recessisse. Potest quoque ex eo quod non est additum, omnis terra, nunc Judaea accipi, vel proprie Samaria et Israel, id est, decem tribus, quae eo tempore quo haec dicebantur, a Domino recesserant. Et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. De saluatoris & ȩccłȩ typo
inprefatiuncula diximus. quod sũp¬
serit sibi uxorem fornicariam. quȩ
prius idolis seruiebat. Di quis autẽ
contentiosus & maxime gentilium nolu¬
erit figuraliter dictum recipere. & ir¬
riserit ꝓphetam fornicariȩ copulatũ.
opponamus ei illuo quod solet lauda-¬
re gretia & philopͦhorũ scolȩ concinunt.
qu a ratione predicent uirum eruditis.¬
simum xenochraten qui polemonem
luxuriosissimum iuuenem & inter
psaltrias atq tibicines & in ꝓudicas
mulieres ebrium & coronatum fecit
obędire sapientiȩ. & ad olescentẽ tur¬
pissimum mutauit insapientissimũ
philosophorũ. cur socraten ad cęlum
leuent qui phedronem ex cuius nomine
platonis liber est de lupanari ob cru-¬
delitatem & auaritiam dñi multorũ
libidini seruientem. in achadem iam
transtulerit : & quic quid illi de phi¬
losophiȩ magistris responderint. nos
ad prophetȩ defensionẽ referimus.

Expanded text:
ta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo ta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo in praefatiuncula diximus, quod sumpserit sibi uxorem fornicariam, quae prius idolis serviebat. Si quis autem contentiosus, et maxime gentilium, noluerit figuraliter dictum recipere, et irriserit prophetam fornicariae copulatum, opponamus ei illud, quod solet laudare Graecia, et philosophorum scholae concinunt. Qua ratione praedicent virum eruditissimum Xenocratem, qui Polemonem luxuriosissimum juvenem inter psaltrias atque tibicines et impudicas mulieres ebrium et hedera coronatum fecit obedire sapientiae, et adolescentem turpissimum mutavit in sapientissimum philosophorum. Cur Socratem ad coelum levent, qui Phaedonem, ex cujus nomine Platonis liber est, de lupanari, ob crudelitatem et avaritiam domini, multorum libidini servientem, in Academiam transtulerit? Et quidquid illi de philosophiae magistris responderint, nos ad Prophetae defensionem referimus.
Abbreviated transcription (Latin):
non ob causam luxuriȩ. non libidinis.
non propria fecerit uoluntate. sed dĩ
paruerit imperio. ut quod in isto car¬
naliter legimus. in dõ factum sp̃ua-¬
liter probaremus. Qui suscepit syna-¬
gogam. hoc est popłm iudȩorum. for¬
nicationi & libidini seruientẽ. Ad
quam dñs loquitur ꝑ iherechihel.
It tu meretrix audi uerbũ dñi. Factȩ
eñĩ sunt inegypto maminȩ eius. &
uolutabatur in sanguinem. & fuerat
polluta usq ad uerticem: ut nulla
pitudinis maculam non haberet. Ope-¬
ruit talem dr̃is pallio. & suis unxit
amplexibus. dedit ei mel & oleũ &
similam manducare. & induit eam
uestibus pretiosissimis. Posuit in collo
ornamenta geminarũ. aures ornauit
auro. & lapide pretiosissimo. armillaᷤᷤ
quoq brachiis prebuit. ut bonis ope¬
contẽpta largitate & bonitate uiri
prioris immemor. turpitudinis ama-¬
tores chaldeos. & assyrios. & egẏptios
qui magnarum sunt carnium secu¬

Expanded text:
non ob causam luxuriae, non libidinis, non ob causam luxuriae, non libidinis, non propria fecerit voluntate, sed Dei paruerit imperio, ut quod in isto carnaliter legimus, in Deo factum spiritualiter probaremus. Qui suscepit Synagogam, hoc est, populum Judaeorum fornicationi et libidini servientem. Ad quam Dominus loquitur per Ezechielem: Et tu, meretrix, audi verbum Domini: Fractae enim sunt in Aegypto mammae ejus ; et volutabatur in sanguine, et fuerat polluta usque ad verticem, ut nulla , quae turpitudinis maculam non haberet. Operuit talem Dominus pallio, et suis junxit amplexibus, dedit ei mel et oleum et similam manducare, et induit eam vestibus pretiosissimis, posuit in collo ornamenta gemmarum, aures ornavit auro et lapide pretiosissimo, armillas quoque brachiis praebuit ut bonis utecontempta largitate et bonitate viri, prioris immemor turpitudinis, 5 amatores Chaldaeos et Assyrios et Aegyptios, qui magnarum sunt carnium, secu
Abbreviated transcription (Latin):
icum  ranninon. non fornicariam &
fornicationem. ut pleriq ȩstimant.
fed multas fornicationes sonat. Ex qͦ
ostenditur mulier ista quã ꝓpheta
sumit in coniugem. non solum semel
sed frequentius fornicata: ut quanto
illa sordidior est. tanto sit ꝓpheta
patientior. qui talem uxorẽ duxerit.
ditur. sume tibi uxorem fornicationũ.
& sume tibi filios fornicationum:
ceptos recipiat filios. & ipse ex mere-¬
trice generet liberos. Qui id circo
fornicationis appellandi sunt filii.
quod sint de meretrice generati.
Nec culpandus ꝓpheta interim ut
sequamur historiam. si meretricẽ
conuertit ad pudicit.am : sed potiꝰ
laudandus. quod ex mala bonam fe.¬
cerit. Non enim qui bonus ꝑmanet
ipse polluitur si societur malo: sed qui
malus est in bonum uertitur. si boni
exempla sec tetur. Ex quo intelligimꝰ
non prophetã perdidisse pudicitiam
fornicariȩ copulatum. sed fornicariã
assũpsisse pudicitiam quam antea ñ
habebat : presertim cum beatus osee

Expanded text:
icum ZANUNIM  , non fornicariam et fornicationem, ut plerique aestimant, sed multas fornicationes sonat. Ex quo ostenditur mulier ista, quam propheta sumit in conjugem, non semel, sed frequentius fornicatam, ut quanto illa 4 sordidior est, tanto sit propheta patientior, qui talem uxorem duxerit. ditur: Sume tibi uxorem fornicationum, et sume tibi filios fornicationum. ceptos recipiat filios, et ipse ex meretrice generet filios, qui idcirco fornicationis appellandi sunt filii, quod sint de meretrice generati. Nec culpandus propheta, interim ut sequamur historiam, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesertim cum beatus Osee,
Abbreviated transcription (Latin):
filius eius ez echias. annis uiginiti &¬
nouem. Ex quo per spicuum est ꝓ¬
phetante osee. isaia. & iohel. & anoᷤ.
& abdia. & iona & michea. qui
Syn cronoi eius fuerunt. regnũ decẽ
tribuum esse finitum: quod apri.¬
mo rege iheroboam usq ad ultimũ¬
osee permansit annis ducentis quin¬
quaginta. Co autẽ tempore quo
orias regnare cępit super iudã. suꝑ
ifrahel regnabat iheroboam ꝓnepos
ihei. c̃ui dñs i epromiserat usq ad
quartam generationẽ sobolem illius
regnaturam. eo quod percussisset duoᷤᷤ
reges impios iuda & ifrahel. Hoc dicimꝰ.
ut tibi breuiter ostendamus osee pro¬
phetam & ante captiuitatẽ israhel
& post captiuitatem eius uaticinatũ.¬

Expanded text:
filius ejus Ezechias annis viginti novem. Ex quo perspicuum est phetante Osee, Isaia, et Joel, et Amos, et Abdia, et Jona et Michaea, qui σύγχρονοι ejus fuerunt, regnum decem tribuum esse finitum, quod a primo rege Jeroboam usque ad ultimuOsee, permansit annis ducentis quinquaginta. Eo autem tempore, quo Ozias regnare coepit super Judam, super Israel regnabat Jeroboam pronepos Jehu, cui Dominus repromiserat usque ad quartam generationem sobolem illius regnaturam: eo quod percussisset duos reges impios, 3 Juda et Israel. Hoc dicimus ut tibi breviter ostendamus, Osee prophetam, et ante captivitatem Israel, et post captivitatem e
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. Iste ergo saluator filius
est beeri. ĩd est putei mei. Quos
puteos fodit abraham. isa ac. & iacob
& allophili eos semper obruere conaban
tur. Inter puteum & lacũ id est cister¬
nam hoc inter est. quod puteus ꝑpetuaᷤ
a quas habet. & de uiuo fonte manan¬
tes: cisterna quȩ refrigerat aquas sua:
ex ternas ad uenticias possidet. Vndet
per hieremiã ꝓpħam loquitur d̃s.
Me dereliquerunt fontẽ aquȩ uiuae.
& foderunt sibi cisternas quȩ aquas
non ualent continere. De hoc fonte
ad dm̃ psalmista ꝓclamat. Apud
te fons uitȩ. in lumine tuo uidebimꝰ
lumen. Unde quidam putant be.¬
eri interpretari lumen meũ. Sed
superior uera trans latio est. In dieb
oriae. ioatham. achar. ez echiae regũ
iuda: & in dieb iheroboam filii ioath
regis ifrahel. Septuaginta similit̾.
rarias qui uocatur & or ias. destir.¬
pe dauid. regnauit in iherłm suꝑ
duas tribus quȩ appellabantur iuda.

Expanded text:
diceretur. Iste ergo salvator filius diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos semper conabantur obruere . Inter puteum et lacum, id est, cisternam, hoc interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias possidet. Unde per Jeremiam 2 prophetam loquitur Deus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Unde quidam putant Beeri, interpretari, lumen meum; sed superior vera translatio est. In diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda; et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. LXX similiter. Azarias, qui vocatur et Ozias, de stirpe David regnavit in Jerusalem super duas tribus, quae appellabantur Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
quod factũ ẽ
ad osee filium
quod in prin¬
cipio erat apud
dm̃ patrem.
& ds̃ erat uerbũ. factum est ad osee
filiũ beeri ut prophetã quoq dm̃
faceret. saluatore dicente. si illos deas
dixit. ad quos sermo dĩ factus est &
non potest solui scriptura. quẽ pater
sc̃ificauit & misit in mundũ. uos di-¬
citis. blasphemas quia dixi filius dĩ sũ.
ut quomodo ds deos facit & stat in
sẏnagoga deorũ. in medio autẽ deos
diiudicat. & eum ipse sit uerũ lumen
quod illuminat omnẽ hominẽ ueni¬
entem in hunc mundũ. ad apostolos
loquitur. uos estis lux mundi. sic &
ipse saluator ꝓphetã suũ faciat sal-¬
uatorem. Osee enĩ in linguã nr̃am
saluatorem sonat. Quod nomen
habuit etiam iosue filius nun: an¬
tequam ei a dño uocabulũ mutarẽt.
Non enĩ ut male in grecis codicib
legitur. & latinis ause dictus est
quod nihil om̃mo in telligitur sed
osee id est saluator. & additũ est
eius nomni. dñs. ut saluator dñs

Expanded text:
quod factum est ad Osee filium quod in principio erat apud Deum Patrem, et Deus erat Verbum, factum est ad Osee filium Beeri, ut prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, blasphemas: quia dixi, filius Dei sum . Ut quomodo Deus deos facit, et stat in syngoga deorum, in medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini
Abbreviated transcription (Latin):
scribit᷑. bibebant autẽ de sp̃u ali sequen¬
te eos petra. petra autẽ erat xp̃c. ne¬
quaquã nos artat ut om̃em exodi li
non semel sed bis. qđ aquȩ fluxerint.
& torrentes repleti sint: Nũ uniuer¬
sã loci huiꝰ historiã ꝑ hanc occasionem
cogemꝰ sub leges allegoriȩ. & non potius
unusquisq locus scđm historiȩ diuersi¬
tatẽ. diuersã recipi& intelligentiã sp̃u¬
alẽ  Igit᷑ sicut hȩc testimonia suas inter¬
p̃tationes habent. nec p̃cedentia nec
consequentia eandẽ allegoriã deside
rant : sic & ionas ꝓpħa ñ absq ꝑiculo
in t̾̃p̃tantis. totꝰ referri ad dñm poterit.
Nec ex eo qđ in euangelio dr̃ generatio

Expanded text:
 Bibebant autem de spirituali consequente eos petra: petra autem erat Christus , nequaquam nos arctat ut omnem Exodi libnon semel sed bis , quod aquae fluxerint, et torrentes repleti sint. Num universam loci hujus historiam per hanc occasionem cogemus sub lege allegoriae? et non potius unusquisque locus secundum historiae diversitatem, diversam recipiet intelligentiam spiritualem? Igitur sicut haec testimonia suas interpretationes habent, et nec praecedentia, nec consequentia eamdem desideam: sic et Jonas propheta non absque periculo interpretantis, totus referri ad Dominum poterit. Nec ex eo quod in Evangelio dicitur: Generatio
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. Q uł descendit in eã. ut ꝓpͥe
continet᷑ in hebraico hiered enĩ descendit
dr̃. ut fugitiuus sollicite latebras quere¬
r&. uł ascendit ut scriptũ ẽ in editione
rimũ. ñ uult tollere panẽ filioꝵ & dare
eũ canib. Sed qͥa uenerat ad oues ꝑditaᷤᷤ
domꝰ isrł. dat uectorib p̾tiũ. ut qͥ pͥmum
suũ saluare uult poplm. salu& accolas
maris. & int̾ turbines ac tẽpestates id. ẽ
passionẽ suã crucisq conuitia subiner¬
sus in inferno. salu& eos quos quasi in
naui dormiens negligebat.
Rudens rogandus ẽ lector. ñ eundẽ
ordinẽ tropologiȩ quẽ & historiȩ que¬
rere. Nã & apłs agar & sarã ad duo
testamenta refert. & tam̃ ñ omĩa quȩ
in historia illa narrant᷑. tropologice
int̾pretari possumꝰ. Ꝙ ad ephesios de
adam & eua disputans ait. ꝓpt̾ hoc re¬
linqu& homo patrẽ & matrẽ suã. &¬
adherebit uaxori suȩ : & erunt duo in

Expanded text:
unt. Et descendit in eam, ut proprie continetur in Hebraico: IERED   enim descendit dicitur: ut fugitivus sollicite latebras quaereret. Vel ascendit, ut scriptum est in editione rimum non vult tollere panem filiorum, et dare eum canibus ; sed quia venerat ad oves perditas domus Israel, dat vectoribus pretium, ut salvare vult populum, salvet accolas maris, et inter turbines ac tempestates, id est, passionem suam, crucisque convicia submersus in inferno, salvet eos, quos quasi in navi dormiens negligebat . Prudens rogandus est lector, ne eumdem velit ordinem tropologiae, quem et historiae quaerere. Nam et Apostolus, Agar et Saram ad duo Testamenta refert: et tamen non omnia quae in historia illa narrantur, tropologice interpretari possumus. Et ad Ephesios de Adam et Eva disputans, ait: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et eru
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat : ideo descendit ad interiora
nauis. & tristis abscondit᷑: ne quasi
uindices fluctꝰ aduersũ se uider& in¬
tumescere. Qd̃ autẽ dormit. ñ securi¬
tatis ẽ sed meroris. Nã & apłos legimus
in dñi passione pre tristitiȩ magnitu¬
dine sõno fuisse de pressos.
in autẽ interp̃tam᷑ in tipo. sõnꝰ ꝓpħȩ
& grauissimꝰ sopor. hominẽ significat er-¬
roris sopore torpentẽ. cui ñ suffecerat
fugisse a facie dĩ nisi quadã uecordia
mens illius obruta ignorar& iracun¬
diã dĩ. & quasi securꝰ dormir&. & ꝓfun¬
dissimũ sõnũ rauca nare sonar&.
taccessit gubernator ad eũ. & dix̃ ei.

Expanded text:
cernebat: ideo descendit ad interiora cernebat: ideo descendit ad interiora navis, et tristis absconditur, ne quasi Dei vindices fluctus adversum se videret intumescere. Quod autem dormit, non securitatis est, sed moeroris. Nam et Apostolos legimus in Domini passione prae tristitiae magnitudine somno fuisse depressos . Sin autem interpretamur in typo, somnus prophetae et gravissimus sopor hominem significat erroris sopore torpentem, cui non suffecerat fugisse a facie Dei, nisi et quadam vecordia mens illius obruta, ignoraret iracundiam Dei, et quasi securus dormiret et profundissimum somnum rauca nare resonaret. Et accessit ad e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq ad dm̃ suũ. Ignorantes ueritatẽ. ñ
ignorant ꝓuidentiã : & sub errore reli¬
gionis. sciunt aliqͥd esse uenerandum.
Proiciunt onera in mare. ut magnitu¬
dinẽ fluctuũ classis leuior transilir&.
t contra israel nec bonis nec malis intel¬
ligit dm̃. & plangente xp̃o popłs siccos oculoᷤᷤ
Et ionas descendit ad interiora Ihab&.¬
nauis. & dormiebat sopore graui. Ixx.
oNas autẽ descendit in uentre nauis.
secura describit᷑. Non tẽpestate. ñ pericu¬
lis conturbat᷑. eundẽ & in tranqͥllo & ĩmi¬
nente naufragio animũ gerens. Deniq alii
damant ad deos suos. uasa ꝓiciunt. nitit᷑¬
unusquisq qđ potest. ĩste tã quietꝰ ẽ &
securꝰ animiq tranqͥlli. ut ad nauis inte¬
riora descendens sõno placido ꝑfruat᷑. Sed
& hoc dici potest. Conscius erat fuge &
peccati quo dñi p̃cepta neglexerat. & tẽ¬
pestatẽ ignorantib ceteris contra se seuire

Expanded text:
quisque ad Deum suum; ignorantes veritatem, non quisque ad Deum suum; ignorantes veritatem, non ignorant providentiam, et sub errore religionis sciunt aliquid esse venerandum: projiciunt onera in mare, ut magnitudinem fluctuum classis levior transiliret. At contra Israel nec bonis nec malis intelligit Deum; plangente Christo populum, siccos oculos habet. Et Jonas descendit ad interiora navis, et dormiebat sopore gravi. LXX: Jonas autem descendit in ventrem navis, secura describitur: non tempestate, non periculis conturbatur, eumdem et in tranquillo, et imminente naufragio animum gerens. Denique alii clamant ad deos suos, vasa projiciunt, nititunusquisque quod potest. Iste tam quietus est et securus, animique tranquilli, ut ad navis interiora descendens, somno placido perfruatur. Sed et hoc dici potest: Conscius erat fugae et peccati, quo Domini praecepta neglexerat: et tempestatem, ignorantibus caeteris, contra se saevire
Abbreviated transcription (Latin):
hominis referri in cõmune ꝑsonã qͥ dĩ
p̃cepta contẽpnens recessit a facie eius
& se mundo tradidit. ubi postea maloꝵ
tẽpestate & totius mundi contra se seuien¬
te naufragio. cõpulsus ẽ sentire dm̃. & re-¬
uerti ad eũ quẽ fugerat. Unde intelligimꝰ
etiã ea quę sibi homines estimant salu-
ipsos qͥ prebent parit̾ conteri : sicut legi¬
mꝰ uictã ab assirus egiptũ. qͥa opitulabat᷑
israheli contra dñi uoluntatẽ. Pericli¬
tabatur nauis. quȩ periclitantẽ susceꝑat.
Uento maria concitante in tranqͥllitate
tẽpestas orit᷑. Nihil dõ aduersante securũ
dm̃ suũ: & misert̃ uasa quȩ erant in naui
in mare. ut alleuiaret᷑ ab eis. Lxx.
t timuert̃ qͥ nauigabant. & clamaue¬
rt̃ unusqͥsq ad dm̃ suũ. & iactũ fecert̃
uasoꝵ nauis in mare. ut alleuiaret᷑ nauis.
rbitrant᷑ nauĩ solito onere p̾grauari.
& ñ intelligunt totũ pondus ẽẽ fugiti¬
ui ꝓpħȩ. Timent nautȩ. clamat unus¬

Expanded text:
hominis referri in communi personam, qui Dei praecepta contemnens, recessit a facie ejus, et se mundo tradidit, ubi postea malorum tempestate, et totius mundi contra se saeviente naufragio, compulsus est sentire Deum, et reverti ad eum quem fugerat. Unde intelligimus etiam ea quae sibi homines aestimant salutaipsos qui praebent, pariter conteri. Sicut legimus victam ab Assyriis Aegyptum, quia opitulabatur Israeli contra Domini voluntatem. Periclitatur navis quae periclitantem susceperat: vento maria concitantur, in tranquillitate tempestas oritur, nihil, Deo adversante, securum est. Deum suum, et miserunt vasa 397 quae erant in navi in mare, ut aEt timuerunt qui navigabant, et clamaverunt unusquisque ad Deum suum, et jactum fecerunt vasorum navis in mare, ut alleviaretur navis. Arbitrantur navem solito onere praegravari, et non intelligunt totum pondus esse fugitivi prophetae. Timent nautae, clamat unus
Abbreviated transcription (Latin):
ouerant naturã maris. & tanto tẽ-¬
pore nauigantes. sciebant tẽpestatum
uentoꝵq rationes. & utiq si solitos & qͦs
aliquando exꝑti fuerant fluctꝰ uidissent
consurgere. nũ quã sorte auctorẽ nau¬
fragii quererent. & ꝑ rẽ incertã certũ
cuperent euitare discrimen. Nec statĩ
debemꝰ sub hoc exẽplo sortib credere. uł
illud de actib apłoꝵ huic testimonio
copulare ubi sorte in apostolatũ mathi-¬
as eligit᷑. cũ pͥuilegia singuloꝵ ñ possint
legẽ facere cõmunẽ. Sicut enĩ in condẽp¬
nationẽ balaã asina loqͥt᷑. & pharao &
nabugodonosor in indicio sui sõmii futu¬
ra cõgnoscunt. & tamen dm̃ ñ intelli-¬
gunt reuelantẽ. caiphas qͦq ꝓphetat.
ignorans qđ expedir& unũ perire pro
cunctis. ita & hic fugitiuus sorte dep̾hen¬
dit᷑ ñ uirib sortiũ & maxime sortibus
ethuicoꝵ : sed uoluntate eiꝰ qͥ sortes rege¬
tiã ꝓ afflictione & calamitate accipere
debemꝰ. scdm̃ illud. Sufficit diei malitia

Expanded text:
overant naturam maris, et tanto tempore navigantes sciebant tempestatum ventorumque rationes, et utique si solitos, et quos aliquando experti fuerant, fluctus vidissent consurgere, numquam forte auctorem naufragii quaererent, et per rem incertam, certum cuperent evitare discrimen. Nec statim debemus sub hoc exemplo sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in Apostolatum Matthias eligitur , cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. Sicut enim in condemnationem Balaam asina loquitur , et Pharao , et Nabuchodonosor in judicium sui , somniis futura cognoscunt, et tamen Deum non intelligunt revelantem: Caiphas quoque prophetat ignorans, quod expediret unum perire pro cunctis : ita et hic fugitivus sorte deprehenditur, non viribus sortium, 399 et maxime sortibus ethnicorum, sed voluntate ejus qui sortes regetiam pro afflictione et calamitate accipere debemus, secundum illud: Sufficit diei malitia
Abbreviated transcription (Latin):
plus sperare. Unde gub̾nator siue ꝓreta
qui uectores timidos debuerat consolari.
cernens discriminis magnitudinẽ. excitat
dormientẽ. & arguit imꝓuidę securita.¬
tis: cõmon&q ut ipse quoq ꝓ uirili por-¬
tione dep̃cet̾ dm̃ suũ. ut cuiꝰ erat cõmu¬
ne periculũ. cõmunis essoe oratio.
Porro iuxta tropologiã pluresst̃ qͥcũ iona
In auigantes & habentes ꝓpͥos deos. ad con¬
tẽplationẽ gaudii ire festinant. Sed postꝗͣ¬
sorte ionas fuerit dep̃hensus. & morte illius
mundi sedata tẽpestas. mariq tranquil¬
litas reddita : tunc unus ad orabit᷑ ids. &
ĩmolabunt᷑ uictimę sp̃uales. quas utiq
iuaxta litterã in mediis fluctib ñ habebant.
t di&̃ uir ad collegã suũ. Uenite &
mittamꝰ sortes. & scĩamꝰ quare hoc ma

Expanded text:
plus sperare: unde gubernator, sive proreta, qui vectores timidos debuerat consolari, cernens discriminis magnitudinem, excitat dormientem, et arguit improvidae securitatis, commonetque ut ipse quoque pro virili portione deprecetur Deum suum: ut cujus erat commune periculum, communis esset oratio. Porro juxta tropologiam plures sunt qui cum Jona navigantes, et habentes proprios deos, ad contemplationem gaudii ire festinant. Sed postquam Jonas fuerit sorte deprehensus, et morte illius mundi sedata tempestas, marique tranquillitas reddita, tunc unus adorabitur Deus, et immolabuntur victimae spirituales, quas utique juxta litteram in mediis fluctibus non habebant. Et dixit vir ad collegam suum: Venite et mittamus
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cogunt uoce ꝓpͥa confiteri. cur
tanta tẽpestas sit : uł quare contra eos
dĩ ira deseuiat. Indica inqͥunt nob̾ cuius
causa malũ istud sit suꝑ nos: qͥd operis
agas. de qua terra. de qͦ popło ꝓficisca¬
ris. qͦ abire festines. & mirancla breui

Expanded text:
rat, cogunt voce propria confiteri, cur tanta tempestas sit, vel quare contra eos Dei ira desaeviat: Indica, inquiunt, nobis cujus causa malum istud sit super nos: quid operis agas, de qua terra, de quo populo proficiscaris, quo abire festines. Et notanda brevi
Abbreviated transcription (Latin):
missioneꝰ abrahã. ut in cruce positꝰ dicer&.
pat̾ ignosce eis. qđ enĩ faciunt nesciunt.
Uel certe qm̃ tharsis int̾pretat᷑ contẽ¬
platio gaudii. ueniens in ioppen ꝓpħa
quȩ & ipsa speciosã sonat. ire festinat
ad gaudiũ. & qͥetis beatitudine ꝑfruens.
totũ se tradere theoriȩ. melius e̾ẽ arbi¬
trans pulcritudine & uarietate scientiȩ
ꝑfrui. quã ꝑ occasionẽ salutis gentiũ ce¬
naulũ eiꝰ. & descendit in eã ut ir& cũ eis
in tharsis a facie dñi. Lxx.
t descendit in ioppẽ & inuenit nauẽ
euntẽ in tharsis. deditq naulũ suũ &
ascendit in eã ut nauigar & cũ eis in
tharsis a facie dni.
ꝑueherent᷑. Hic locus ẽ in qͦusq hodie
saxa monstrant᷑ in littore. in qͥb andro¬
mecda religata ꝑsei qͦndã sit liberata p̾si¬
dio. Scit eruditꝰ lector historiã. Sed &
iuxta religionis naturã de montanis
& arduis ad ioppẽ & cãpestria ueniens

Expanded text:
issione ad Abraham, ut in cruce positus diceret: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Vel certe quoniam Tharsis interpretatur contemplatio gaudii, veniens ad Joppen propheta, quae et ipsa speciosam sonat, ire festinat ad gaudium, et quietis beatitudine perfrui, totum se tradere theoriae, melius esse arbitrans pulchritudine et varietate scientiae perfrui, quam per occasionem salutis gentium caeeam, ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini. LXX: Et ascendit in Joppen, et invenit navem euntem in Tharsis: deditque naulum suum, ascendit in eam, ut navigaret cum eis in Tharsis a facie Domini. perveherentur. Hic locus est, in quo usque hodie saxa monstrantur in littore, in quibus Andromeda religata, Persei quondam sit liberata praesidio. Scit eruditus lector historiam; sed et juxta regionis naturam de montanis et arduis ad Joppen et campestria veniens
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. scđm illud qđ alibi dr̃. Hoc ma¬
re magnũ & spatiosũ manib ibi rep¬
tilia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ. animalia pusil¬
la cũ magnis. illic naues ꝑtransibt̃: dra
co iste queꝰ formasti ad illudendũ ei. Id¬
circo enĩ & in passione dicebat. pater si
possibile ẽ transeat a me calix iste: ne
popło conclamante crucifige crucifige
nas

Expanded text:
eculi, secundum quod alibi dicitur: Hoc mare magnum et spatiosum, ibi reptilia, quorum non est numerus. Animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt Aco iste quem formasti ad illudendum ei . Idcirco enim et in passione dicebat: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me: ne populo conclamante: Crucifige, crucifige nis
Abbreviated transcription (Latin):
uat tam̃ ceptã uaccarũ metaphorã. ut
quas eẽ pingues dixerat uaccas. earũ car¬
nes narr& in contis uł in scutis esse portan¬
das. & sicut lebes feruentissimꝰ minutos
pisces parit̃ coquendo in uoluit. ita & uac¬
cas basan absq ullo ordine captiuitatis
miseriis oppͥmendas. Qđq sequit᷑. & per
aꝑturas exibitis altera contra alterã.
sic explanari potest. Aꝑta ẽ uobis cap¬
tiuitatis uia. & cũ lebetes ur̃i fuerint
exusti. exibitis altera contra alteram.
scđm̃ hebreoꝵ idioma. qͥ ꝓ eo qͦd nos dici-
mus mutuo uł uicissim. mulierẽ & mu¬
lierẽ hoc est alterã contra alterã uocant.
& ꝓiciemini inqͥt in locis armeniȩ. quȩ
uocant᷑ armona. Deniq sp̃m machus ita
in t̾pretatꝰ ẽ : & ꝓiciemini in armenia.
armona. theodotio montẽ mona. qͥn¬

Expanded text:
 tamen coeptam vaccarum metaphoram, ut quas esse pingues dixerat vaccas, earum carnes narret in contis vel scutis esse portandas. Et sicut lebes ferventissimus minutos pisces pariter involvit: ita et vaccas Basan absque ullo ordine captivitatis miseriis opprimendas. Quodque sequitur: Et per aperturas exibitis altera contra alteram, sic explanari potest: Aperta vobis est captivitatis via, et cum lebetes vestri fuerint exusti, exibitis altera contra alteram, secundum Hebraeorum idioma, qui pro eo quod nos mutuo vel vicissim, mulierem et mulierem, hoc est, alteram contra alteram vocant. Et projiciemini, inquit, in locis Armeniae, quae vocantur Armona  . Denique Symmachus ita interpretatus est: Et projiciemini in Armenia, Aquila montem Armona, Theodotio montem Mona: quin
Abbreviated transcription (Latin):
ais cẏne. quã si confusionẽ dicere uolue¬
rimꝰ. babilonẽ magis quã basan in t̾pre¬
tabim᷑. Hȩ uaccȩ pingues siue ignom ini¬
osȩ ᷤ aridȩ. nã basan & hoc intelligitur
in monte samariȩ sunt. cui & in osee
dr̃. aufer uitulũ tuũ samaria. Et rur¬
sũ in eodẽ. Quia seducens erat uitulus
tuus samaria. & ideo in monte samariȩ.
quia sẽꝑ erigunt᷑ in suꝑbiã & sibi subli¬
mia reꝓmittunt. Samaria quoq custo¬
dia dr̃. ñ qͦ custodiant sermones dñi sed
qͦ custodes preceptoꝵ eius esse se iactent.
Quȩ calũniã faciunt egenis. & confrin¬
gunt pauꝑes. Egenũ & pauperẽ intellige
ecclesiasticũ uirũ. qͥ ueritatis simplici¬
tate contentꝰ. hereticoꝵ suppellectilem
& eloquentiȩ fulgorẽ argumentoꝵq di¬
uitias non requirit. Hȩ uaccȩ dicunt
dominis suis. Afferte & bibemꝰ. Dominos
earũ uł principes ꝑuersoꝵ doginatũ pos

Expanded text:
 quam si confusionem dicere voluerimus, Babylonem magis quam Basan interpretabimur. Hae vaccae pingues, sive ignominiosae et aridae, nam Basan et hoc intelligitur, in monte Samariae sunt, cui et in Osee dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria. Et rursum in eodem, Quia seducens erat vitulus tuus, Samaria : et ideo in monte Samariae, quia semper eriguntur in superbiam, et sibi sublimia repromittunt. Samaria quoque custodia dicitur, non quo custodiant sermones Domini: sed quia custodes praeceptorum ejus esse se jactent. Quae calumniam faciunt egenis, et confringunt pauperes. Egenum et pauperem 267 intellige ecclesiasticum virum, qui veritatis simplicitate contentus, haereticorum suppellectilem, et eloquentiae fulgorem, argumentorumque divitias non requirit. Hae vaccae dicunt dominis suis: Afferte, et bibemus. Dominos earum vel principes perversorum dogmatum pos