comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cclesie̾ mec cui deꝰ¬
noster meũ sacer¬
dotium uobis res huma¬
nas regentib deputauit:
nos cura constrinxit: ne
causis eius quãuis ad huc
corporis in cõmoditate
detmear propter comien¬
tus qͥui a sacerdotibus
uniuersis et clericis et cri¬
stiane plebis perturbatio¬
nibus agitantur apued
aures cristianissimi prin¬
Si enim secus quã opor¬
teat euemat: non uos id
facereꝰ qui cuncta equa
moderatione cõpomtis:
seo nos per nr̃am tacẽte
desidiam udebimur qđ
ciuitatis quictẽ et ecclie
pacem peruertere ualeat
admisisse. cum enim hu¬
manis reb diuine cultor
religioms dño fauente
prouideas: nostra culpa
exit: si non id sub uestra
gloria quam certum est
promptiore fauisse fir¬
mo et stabili iuire custo¬
diatur:quod per tot an¬
noꝵ seriẽ sub illis etiã
principib obtinuit qͦs
nilla nr̃e religionis cu¬
ra cõstrmxit.i. ut licita
seruentur: et sub uestre
imperio clementic iim¬
me que sunt licita for¬
midentui. ¶l psa emĩ

Expanded text:
cclesiae meae, cui Deunoster meum sacerdotium vobis res humanas regentibus deputavit, nos cura constringit, ne causis ejus, quamvis adhuc corporis incommoditate detinear, propter conventus, qui a saceuniversis et clericis, et christianae plebis perturbationibus agitatus, apud aures Christianissimi prinuid enim secus quam oportet eveniat, non vos id facere, qui cuncta aequa moderatione componitis; sed nos, per nostram tacentes desidiam, videbimur quod civitatis quietem et Ecclesiae pacem pervertere valeat admisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis Domino favente praesideas; nostra culpa erit, si non id sub vestra gloria, quam certum est promptiore favisse, firmo et stabili jure custodiatur, quod per tot annorum seriem principibus obtinuit, quos nulla nostrae religionis cura constrinxit, id est ut licita serventur, et sub vestrae imperio clementiae minime quae sunt illicita formidentur. § 1. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbi oci et carnis y na
naturã pronũciantẽ et
sorẽ quõdã alexandri¬
nũ ep̃m et ip̃m rursus
nestoriuĩ ep̃m cũ reli¬
quis hereticis Una pr̃m̃
sententia pre dãnauit:¬
Tynodus xp̃m deum
sic natũ de uirgine
ut in eo substanciam¬
et diuine et hũane cõ¬
fitcamur niture. ¶c
sunt quattior synodi
principa les fidei natu¬
ram plenissme predi¬
cantes. Seed t si qua sũt
alia concila que sancti
patres spũ lei plem sã¬
xerunt: pst istor quat¬
tuor auc uritates om̃
maneant Iabilita ui¬
gore: quor gesta ĩ hoc
opcre conota cõtinc̃tur.¬
¶ S ynoduautẽ ex gre¬

Expanded text:
carnis unam naturam pronunciantem et corum quondam Alexandrinum episcopum et ipsum rursus Nestorium cum reliquis hereticis una patrum sententia predampnavitynodus, Christum Deum sic natum de Virgine, ut in eo substantiam divinae et humanae confiteamur naturae. Hae sunt quatuor synodi principales fidei doctrinam plenissime praedicantes. Sed et si qua sunt alia concilia, quae sancPatres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum aute
Abbreviated transcription (Latin):
deũ negantẽ condẽnãs:
cõsubstancialẽ pr̃i et
filio spin sanc tu demo¬
strauit: dans symboli
formã quã tota grecoꝵ
et latmnoꝵ confessio in
ecclesiis preolicat. ¶Ler
cia synodus ephesma
primaᷤ.cc. ep̃oꝵ sub iu¬
more theodosio augusto
eoita est: que nestorũ

Expanded text:
esse negantem, condemnans, consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum demonstravit, dans symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in ecclesiis praedicat. § 4. Tertia synodus Ephesina prima CC. episcoporum sub juniore Theodosio Augusto edita est, quae Nestorium,
Abbreviated transcription (Latin):
deo. In tuis iustificatio¬
mbus meditabor non o¬
bluuscar sermones tuos:
obseruare saluberrimũ
est: sed precipue hos qui
cccliasticam cõsecuti st̃
dignitatem. Unde dif¬
fimmus omnem qui ad
gradũ modis om̃bus
plalteriũ nosse: ut ex hoc
ctiam om̃s clerus qui
sub eo fuerit ita monea¬
tur et imbuatur. In qui¬
ratur autem diligẽter a
metropolitano: si in prõp¬
tu habeat legem scrutabi¬
liter et non transitorie
tam sacros canoẽs et scm̃
euangeliũ quã oium
apostoli librũ et ommẽ
ouunam scripturam:
atq sccũdũ mandata
cõseruare et docere sibi¬
populũ cõmissũ. substã¬
tia  enim sũmi lacercotii
nostri sunt eloquia di¬
uinitus traditã.i. Uera
diuinaꝵ scripturarum
disciplina: quẽao mooũ
magnus perhibet oyo¬
nisius. Q si oisceptaue¬
ritͤ et ita libenter facere
et coccre mĩme spopon¬
cerit nullatenus conse¬
Tu scientiã repulisti et
ego repellam te ne sacer¬
Cotio fungaris michi.¬

Expanded text:
Deo: In justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos observare saluberrimum est, sed praecipue hos qui ecclesiasticam consecuti fuerint dignitatem. Unde diffinimus, omnem qui ad gradum, modis omnibus psalterium nosse: ut ex hoc etiam omnis clerus qui sub eo fuerit ita moveatur et imbuatur. Inquiratur autem diligenter a metropolitano, si in promptu habeat legem legere, scrutabiliter et non transitorie, tam sacros canones et sanctum Evangelium, quam divini apostoli librum, et omnem divinam Scripturam; atque secundum mandata conversari, et docere populum sibi commissum: substantia enim summi sacerdotii nostri sunt eloquia divinitus tradita, id est, vera divinarum Scripturarum disciplina, quemadmodum magnus perhibet Dionysius. Quod si disceptaverit, et ita libenter facere et docere minime spoponderit, nullatenus conseTu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Ec emeritis in sus
ecclesiis peregrim
et extranci: et qui ante
ignoti sunt ad exclusio¬
nem eorum qui bene ciui¬
um suoꝵ merentur testim

Expanded text:
ec emeritis in suis ecclesiis clerici peregrini et extranei et qui ante ignorati sint ad exclusionem eorum qui bene de suorum civium merentur testim
Abbreviated transcription (Latin):
Onsulendũ de¬
cernitis utrum
prelbiterũ habentem uxo¬
rem debeatis sustentare
et honorare: an a uobis
proncere. In quo respon¬
demus qm̃ licet ipsi ual¬
de sint repre hen sibiles.
nos tamen deũ conuemt
mntari qui solẽ suũ ori¬
ri facit super honos et ma¬
los. deiicere enim a uobis
ideo non debetis. quomã
nec uicdam dñs cum ess
falsus discipulus a nũero
et de presbiteris vobis ꝗͥ

Expanded text:
onsulendum dcernitis, utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare et honorare, an a vobis projicere. Ad quod respondemus: Quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum convenit imitari, qui solem suum oriri facit super bonos et malos. Dejicere vero eum a vobis ideo non debetis, quoniam nec Judam Dominus, quum esset mendax discipulus, de numero  de
Abbreviated transcription (Latin):
et dei iuissa cõtẽnimus
et proximus impia cru¬
delitate nocemus: nos
ip̃os crudeliori mortis
gladio trucidamus.
Illic em̃ duplici culpaꝵ¬

Expanded text:
et Dei jussa contemnimus, et proximis impia crudelitate nocemus et nos ipsos crudeliori mortis gladio trucidamus. Hic enim duplici culpar
Abbreviated transcription (Latin):
Erui testiculor¬
xi sunt. quia sugge¬
stionũ illius argumẽ¬
ta implicatis inuẽtis
alligantur: ut pleros
hoc sine alio peccati.¬

Expanded text:
rum testiculorxi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosqhoc sine alio peccati
Abbreviated transcription (Latin):
uix duo in sacris ordini¬
bus ͤ mnuenti fuerunt. fr̃
scilicet et cocpiscopus m̃s
paulmus: et dilectissimꝰ
filius meus honoratus
archidia conus eiusdẽ
ecclesie: qui cõmunica¬
re maximo sacerdotiũ
rapienti minime consẽ¬
tirent: et se xp̃ianos cẽ
cognoscerent: exbiuistis
emm filiscarissimi pen¬
sare orolmes uestros. et
quem sedes apostolica
repellebat: repulsum co¬
gnoscere: ut prius si pos¬
⁊et illatis a criminib
mundaretur: et tũc ei
uestra dilectio cõmu¬
incaretur: ne particeps
obligationis existeret¬
Non est in ẽcclesia qui
catheoram petri non seqͥt.

Expanded text:
ex sacris ordinibus inventi sunt, frater scilicet et coepiscopus noster Paulinus, et dilectissimus filius meus Honoratus archidiaconus ejusdem Ecclesiae, qui communicare Maximo sacerdotium rapienti minime consentirent, et se Christianos esse cognoscerent. Debuistis enim, filii charissimi, pensare ordines vestros, et quem sedes apostolica repellebat repulsum cognoscere, ut prius, si posset ab illatis criminibus mvestra dilectio communicaret, ne particeps obligationis ejus exsistereNon est in ecclesia, qui cathedram Petri non seq
Abbreviated transcription (Latin):
priam vxorem.
rit sacerdotẽ
sub obtentu religioĩs
propriam uxorem cõ¬
tenmercͤ anathema sit.
¶Anathe¬
ma sit qui ꝓbrm cõiu¬
gatum discernit a com

Expanded text:
priam uxorem. rit, sacerdotem sub obtentu religionis propriam uxorem contemnere, anathema sit. Anathema sit, qui presbyterum conjugatum d
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Causarum uero
merita accipienda sũt.
ut his qui postulat mere¬
atur accipere: et fidei sue
stolicis decretis atq sy¬
nodalib statutis se obe
sarum solennia ciuiquã¬
pene metropolitano uti
fidei professionem pal¬
lium dari non debxta

Expanded text:
. Causarum vero merita accipienda sunt, ut et is, qui postulat, mereatur accipere, et fidei suaestolicis decretis atque synodalibus statutis se obedsarum solennia cuiquam metropolitano uti fidei professionem pallium dari non debet
Abbreviated transcription (Latin):
tua quia prius
palliũ: insi dato cõmo¬
do non dabatur: quod
quia incongruũ crat:
facto concilio ante cor¬
pus petri apostolorum
principis: tam de hoc
quam de corum ordina¬
tiomb aliquid acciꝑe:
sub districta interoi¬
Ctione uctiumus. Opor¬
tet ergo ut neq per cõ¬
modum: neq per gr̃ãm:
aut quoꝵdam supplica¬
tiomb aliquos ad sa¬
cros ordines consentia

Expanded text:
tra, quia prius pallium, nisi dato commodo, non dabatur. Quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petri, apostolorum principis, tam de hoc quam de ordinationibus aliquid accipere 86 sub districta interdictione vetuimus. Oportet ergo ut neque per commodum, neque per gratiam, aut quorumdam supplicationem, aliquos ad sacros ordines consenti
Abbreviated transcription (Latin):
Onor auctori
mherere aliter nõ ualemꝰ.
nisi cupiditatem a nobis
que oĩm malor radin
est abscindamus. B Etẽ¬
ambro. de co quod scrip¬
tum est in euangelio
homĩs cuiusoam diuitis:
fructus uberes ager aitu

Expanded text:
onorum auctori haerere aliter non valemus, nisi cupiditatem a nobis, quae omnium malorum radix est, abscindamus , peLXXXI, de eo, quod scriptum est in evangelio: Hominis cujusdam divitis fructus uberes ager attu
Abbreviated transcription (Latin):
da: non in cõuementib
meritis ingerenda: tanto¬
q magis quod lacris ap¬
tum possit esse seruitiis i
corum querendũ est insti¬
tutis: quantũ de tempore
quo fuerint hec assequẽ¬
da decerpitur: ut morũ
hoc doccatur habere probi¬
tas: quod prolixior cõsuc¬
tudo non contulit ne per
occasionem supplende ꝓe¬
nurie clericatus uitia po¬
tius diuinis cultibus in¬
tulisse non legitime fami¬
lic dñ computemur pro¬
curasse compendia quor
promotiomb super ãm
mẽses subrogamus qm̃
sicut dictum est distare
debet inter personam di¬
uino cultui dedicatã et
de laicoꝵ cõuersatione ue¬
mentem: que tamen eate¬
nus mdulgenda credimꝰ
ut ecclesiis ab hac occasio¬
ne cessantibo canonum

Expanded text:
nt, non inconvenientibus meritis ingerenda, tantoque magis quod sacris aptum possit esse servitiis in eorum quaerendum est institutis, quantum de tempore, quo fuerant haec assequenda, decerpitur, ut morum habere doceatur hoc probitas, quod prolixior consuetudo non contulit, ne per occasionem supplendae penuriae clericalis vitia potius divinis cultibus intulisse non legitimae familiae Domini computemur procurasse compendia. Quorum promotionibus super anni minus subrogamus, quoniam, sicut dictum est, distare convenit inter personam divino cultui deditam, et de laicorum conversatione venientem. Quae tamen eatenus indulgenda credidimus, ut ecclesiis ab hac occasione cessantibus canonum
Abbreviated transcription (Latin):
so proposito: et de
le munus accedit: in p̾
lo graui facmore proba¬
tur infectus: si secũdã
lictam sortitus osten

Expanded text:
so proposito, et disle munus accedat, imprimlo gravi facinore probatur infectus, si secundam al. rejectam sortitus osten
Abbreviated transcription (Latin):
lector uel notaruis aut
certe defen sor effec tus
post tres menses existat
acolitus maxime si huic
etas suffragatur: sexto
nono mense dyacoms:
cõpletoq anno sit ꝓbr̃.¬

Expanded text:
lector vel notarius, aut certe defensor effectus post tres menses existat acolythus. Maxime si huic aetas etiam suffragatur, sexto nono mense diaconus, completoque anno fit pr
Abbreviated transcription (Latin):
Piscopũ oppor¬
tet᷑ maxime qu¬
dem ab omni concilio
constitui. Q si hoc aut
pro necessitate: aut pro
longinquitate itineris
difficile fuerit: ex oĩb
tres eligantur: ut om̃ p̾
sentiũ uel absentiũ sub¬
scriptiones teneantur.
et sie postea ordiatio
fiat ¶Quius autem rci
potestas in omni proui¬
cia ad metropolitanum

Expanded text:
piscopum oportet maxime quidem ab omni concilio constitui, sed si hoc aut pro necessitate, aut pro longinquitate itineris difficile fuerit, ex omnibus tres colligantur, et omnium praesentium vel absentium subscriptiones teneantur, et sic postea ordinatio fiat. Hujus autem rei potestas in omni provincia ad metropolitanum
Abbreviated transcription (Latin):
diutius ab cius ordina¬
tione suspenderet. et qnͣ¬
tum ad cautelam hu¬
manam pertinet integro
pene anno distulimus:
to irrcuocabiliter. persti¬
terunt et nullus est ali
in eadem repertus eccliã
insi longiorib ad huc
tẽpor diffcretur spatiis.
ne paulo amplius insa¬
mrent sicut filii uestri
magnifici pretoris testi¬
ficatione didicimus: ĩter
huiusmodi ambiguita¬
tes illuo cõsultus iudica¬
uimus facienoũ ut con¬
grua prouidentia cau¬
Tam Propter quã pim¬
cipalis constitutio habe¬
tem filios et uxorẽ ad epi¬
scopatus ordiẽ promo¬
positione concilii mum¬
remus. Qua de re sũmo
studio ab eodem syracu¬
sane urbis epõ priusꝙͣ
tigerit oxdinari huius¬
modi exegimus cautio¬
nem: per quam et suã¬

Expanded text:
diutius ab ejus ordinatione suspenderent. Et quantum ad cautelam humanam pertinet, integro pene anno distulimus; to irrevocabiliter perstiterunt, et nullus est alius in eadem repertus Ecclesia, nisi longioribus adhuc temporum differretur spatiis, ne paulo amplius insanirent, sicut filii nostri magnifici viri praetoris testificatione didicimus, inter hujusmodi ambiguitates illud consultius judicavimus faciéndum, ut congrua providentia, causam propter quam principalis constitutio habentes filios et uxores ad episcopatus prohibet ordipositione concilii muremus. Qua de re summo studio ab eodem Syracusanae urbis episcopo, priusquam tingeret ordinari, hujusmodi exegimus cautionem, per quam et sua
Abbreviated transcription (Latin):
E syracusanc
urbis antistite
optaucramus in ipso
micio glorie uestre de¬
sideriis obedire: msi nos
multiplex ratio ipsiꝰ
nõ paucis temporib
oromationẽ differre
sacerdotii cocgisset. ob
sone qualitas sicut ẽt
uos melius nostis: uel
superstes uxor aut filii
per quos eccles iastica
solet periclitari sub¬
stantia: nrõs ammos

Expanded text:
e Syracusanae urbis antistite optaveramus in ipso initio gloriae vestrae desideriis obedire, nisi nos multiplex ratio ipsius non paucis temporibus ordinationem differre sacerdotii coegisset, ob ersonae qualitas sicut et vos melius nostis, vel superstes uxor aut filii per quos ecclesiastica solet periclitari substantia nostros
Abbreviated transcription (Latin):
Rusꝗͣ ad nos scͥp¬
tura ⁊ estra dis¬
nũ qui ab altera partel
electus est paruula hẽre
filiam quor dam relacce
cognouimus. Unde si
rationẽ uoluissent attẽ¬
dere: nec alii eum eligere
nec ipse cebuerat consẽ¬
tire. Nam qua presump¬

Expanded text:
uam ad nos scripta vestra disnum, qui ab altera parte electus est, parvulam habere filiam, ex quorundam relatione cognovimus; unde, si rationem voluissent attendere, nec alii eum eligere, nec ipse debuerat consentire. Nam qua praesump
Abbreviated transcription (Latin):
Aula uero
constitutio¬
nis legum
est huma¬
nam coercẽ
audaciã et nocendi fa¬
cultatem refrenare. Si¬
tur dicens. ¶ Quari
leoes fac te sunt.

Expanded text:
ausa vero constitutionis legum est humanam coercere audaciam et nocendi facultatem refrenare, situr dicens: C. I. Quare leges factae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. Si quis uero ante
concilium nr̃m et ante sen¬
tentiam oc omni concilio
micidis statutũ legitur:
intelligitur quando fa¬
cultas effugiendi datur.
nec necessitate claudũt᷑
obsidiomis. Ceterum cũ
necessitate angustati effu¬
gerc non possunt: si tunc
homicidiũ admiserint:
purgati per penitentiã:
reddantur. AInde ĩ hy¬

Expanded text:
oporteret. Si quis vero ante consilium nostrum et ante sententiam de omnium consilio midicis statutum legitur, intelligendum est, quando facultas effugiendi datur, nec necessitate clauduntur obsidionis. Ceterum, quum necessitate angustati effugere non possunt, si tunc homicidium admiserint, purgati per poenitentiam reddentur. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶Post duoꝵ annor pe¬
mtentiam officio et com¬
munioni restituantur
clerici: qui in obsidiom.¬
bus positi: necessitate sa¬
guinem fucerunt.

Expanded text:
Post duorum annorum poenitentiam officio et communioni restituantur clerici, qui in obsidionis positi necessitate sanguinem fuderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ordiandus est nõ
Umolentus: quod ex
auc toritate Uetcris te¬
stamenti introductum
est. Mmistri em̃ templi
prohibentur uinũ et si¬
ceram bihere: ne ebric¬
tate grauentur corda
corum ut sensus corũ
Uigeat semper et tenuis
sit. Uel quia uenter me.
roestuans facile dispu¬
mat in libiomes. Unde
noe ebrictate nudauit
femora. loth autẽ quẽ
prohibetur non semel
sed frequenter uino ri¬
pletus eebet intelligi.

Expanded text:
qui ordinandus est, non vinolentus, quod ex auctoritate veteris testamenti introductum est. Ministri enim templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum et ut sensus eorum vigeat semper, et tenuis sit, vel quia venter mero aestuans facile despumat in libidinem. Unde Noe in ebrietate nudavit femora; Loth autem, quemsse prohibetur, non semel, sed frequenter vino repletus debet intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
et an liceat sortiri uxo¬
res in sacris ordiib
constitutis: multorũ
auctoritatib breui¬
ter monstratum est.
Sequitur autem in
oxscriptione illa apo¬
stolica ut sit sobrius

Expanded text:
et an liceat sortiri uxores in sacris ordinibus constitutis, multorum auctoritatibus breviter monstratum est. § 1. Sequitur autem in descriptione illa apostolica: ut sit sobrius
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes leges
aut du̾nen
sunt aut humanc: di¬
uine nafura: hũanc
moribus constant
ldeoq ixe discrepant
quorã alie aliis gen¬
tibus piacent. Fas lex
diuina est: ius lex¬
turale est quod in lege et in
euãgelio cõtinetur: quo iure¬
quisq iulxtur alii facere qso

Expanded text:
es, aut sunt divine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lexretorum: In lege et in Evangelio continetur, quo quisque iubetur alii facere quod
Abbreviated transcription (Latin):
oportet
else: ne
inferioꝵ
cum refundantur: qui
docendi offitiũ accẽpit:
quod excqui nescit: uel
negligit. ¶Inde leo ep̃s
scribit aquilegiensi ep̃o¬

Expanded text:
oportet esse, ne inferiorum eum refundantur, qui docendi officium accepit, quod exsequi nescit vel negligit. Unde Leo Episcopus scribit Aquilegiensi Ep
Abbreviated transcription (Latin):
Uanuis errareͬ
quanta possumꝰ
cura cauendũ sit: non
solum in maiorib Uer
ctiam in minorib rebus:
nec insi rerum ignoran¬
tia possit errari: nõ est¬
tamen cõscquens Ut cõ¬
tinuo erret quisquis a¬
liquid nescit: seo si quis
existimet se scire quod
nescit: pro uero quippe
approbat falsum quod
erroris est proprium:
Ueruntamẽ in qua reqͥs¬
quis erret intcrest plũ¬
rimum. nam in Unã ca¬
aemq  re et nesciẽti sciẽs:
et erranti non errans re¬
cta ratione preponitur.
in diuersis autem reb
idest cum iste sit alia:
ille alia: et iste utiliora:¬
et ille minus utilia uel
etiam noNia quis non
in eis: que ille scit ei pre
ferat nescientẽ. sunt enĩ
quedam que nescixe me¬
tiam grãmatice artis a¬
liquidꝰ uitiosũ proferãt
itxo a scolasticis sũt ocs¬
piciendi: quia morum
uitia magis quã uerboꝵ¬

Expanded text:
uamvis errare quanta possumus cura cavendum sit, non solum in majoribus, verum etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari, non tamen est consequens, ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est, cum iste sciat alia, ille alia; et iste utiliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei prferat nescientem? Sunt enim quaedam, quae nesciretiam grammaticae artis aliquid vitiosum proferant ideo a scholasticis sunt despiciendi, quia morum vitia magis quam verbo
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit. Lauabo per si¬
gulas noctes lectũ meũ:
lacrimis meis stratũ meũ
rigabo: et illud. cynerem
tanquam panem manou¬
cabam et potũ meũ cum
fletu miscebam: nec eos
Uacare uideamus. possu¬
mus agnoscere si ad pri¬
res redirent cum quanta
negligentia: et cũ quãto
torpore: et amme sue imi¬
mica securitate permane¬
rent: credentes ꝙ sic eis nõ
acta penitentia digna
dimiserit dcus quomodo
Sacerdotes idulsisse ui¬
dentur: uere dico. quia
ipsi quibus cum periculo¬
sa et falsa miscricordia
indulgere uidemur: cum
ante tribunal xp̃i protã¬
tis peccatis danmanois
aduenerint: cõtra nos cau¬
gue eoꝵ Expauimus:
aut falla blandimẽta
et periculosas alulacões

Expanded text:
qui dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum; lacrimis meis stratum meum rigabo; et illud: Cinerem tanquam panem manducabam, et potum meum cum fletu miscebam; nec eos vacare videamus, possumus agnoscere, si ad prires redirent, cum quanta negligentia et cum quanto torpore et animae suae inimica securitate permanerent, credentes, quod sic eis non acta poenitentia digna dimiserit Deus, quomodo sacerdotes indulsisse videntur. Vere dico, quia illi ipsi, quibus cum periculosa et falsa misericordia indulgere videmur, quum ante tribunal Christi pro tantis peccatis damnandi advenerint, contra nos cauguae eorum expavimus, aut falsa blandimenta et periculosas adulationes
Abbreviated transcription (Latin):
ex co ꝙ recte du¬
cit nec aliquem aliop̾sũ
trahit. Alii uero dixer̃t
regulam dictam uel ꝙ
rẽgat: uel ꝙ normam
prebeat: uel ꝙ distortũ¬
la prauũq corrigrit ¶ Por¬
ro canonũ aliĩ sunt de¬
creta pontificũ: alii sunt¬
statuta consiliorũ. Con¬
ciliorum Uero alia sunt
umuersalia. alia sunt¬
prouincialia. Prouincia
lium: Alia celebrantur
aue toritate pontilicis
ro. prelente iudelicet le
uel metropo litanoꝵ eius¬
dem prouincie. Hec qͥ¬
odem de generalib regũ¬
lis intesligenda sunt.
¶ Sunt autem queedã
priuate leges tam eccle¬
siastice quam seculares
que pruulegia appellãt᷑.

Expanded text:
eo quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat vel quod normam prebeat vel quod distortum pravumque corrigat. Porro canonum, alii sunt decreta pontificum, alii statuta conciliorum. Conciliorum vero alia sunt universalia, alia provincialia. Gratilium alia celebrantur auctoritate Pontificis Romani, praesente videlicet legvel metropolitanorum ejusdem provinciae. Haec quidem de generalibus regulis intelligenda sunt. § 1. Sunt autem quaedam privatae leges, tam ecclesiasticae quam saeculares, quae privilegia
Abbreviated transcription (Latin):
Os antiquus
perduret in egyp¬
touel libia et pentapoliͦ
ut alexandrinus ep̃s
horum oĩm Habeat po¬
testatem: quomã qui¬
dem et romano ep̃o pa
as honor suus unicui¬
q seruetur ecclesie¬

Expanded text:
os antiquus perduret in Aegypto vel Libya et Pentapoli, ut Alexandrinus episcopus horum omnium habeat potestatem, quoniam quidem et Romano episcopoas honor suus unicuique servetur Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam cuiuscunq sit
miseratione collectus cõ¬
testationis ponatur epi¬
stola: ut si is qui colle¬
Ctus est intra decẽ dies:
quesitus agnitusq non
fuerit securus habeat qui
collegit. Sane qui post
predictum tempus ca
lũmator extiterit: ut ho¬
micida ecclesiastica di¬
strictione danmabitur:
sicut patrum sanxit au¬
ctoxitas.

Expanded text:
ecclesiam cuiuscunque fuerit miseratione collectos, contestationis ponat epistolam. Et si is, qui collectus est, intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane qui post praedictum tempus eius calumniator extiterit, ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut patrum sanxit auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
ea sciptũ sit: uel cõsti¬
teritille. Episcopoꝵ ãt
littens que post cõfir¬
mati canonẽ uel scri¬
pte sunt uel scribũtur.
et pei sermonẽ forte
fortia ueritate deuia¬
tumest  Acx̃ in eplã
Ex di
me ron colligantur.

Expanded text:
ea scriptum esse constiterit, episcoporum autem litteras, quae post confirmatum canonem uel scriptae sunt uel scribuntur, et per sermonem forte forte a veritate deviatum est. Idem in Epistola Ex dicniae non colligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
non legibus publicis: non a pote¬
statibꝰ seculi: sed apontificib et
sacerdotib omp̃s deus xp̃ĩane
religiomis Clericos et sacerdotes
uoldut ordmari et discutiꝰ et reci¬
pi de errore remeantes. Imperato¬
res xpiam subdere debent execu¬
tiones suas ecclesiasticis presuli¬
hus non preferre ¶dem.

Expanded text:
n a legibus publicis, non a potestatibus seculi, sed a pontificibus et sacerdotibus omnipotens Deus christianae religionis clericos et sacerdotes voluit ordinari et discuti recipique de errore remeantes. Imperatores christiani subdere debent execrationes suas aecclesiasticis presulibus, non preferre.
Abbreviated transcription (Latin):
łimperator catho¬
licus est qđ sal¬
ua pace ipsius diximns
filius est non presul ec¬
clesie quod ad religio
nem competit: iscere
ei comiemit non docere
habet priuilegia sue po¬
testatis que ad minstrã¬
dis legib publicis diui¬
nitus consecutus est: et
eius beneficiis non ingra¬
tus contra olisposiuonẽ
celestis ordimis mlusur¬
pet. Ad sacerdotes emm
deus uoluit que ecclesie
disponenda sunt pertine:
non ad seculi potestites:
quas si fideles sunt c¬
Clesie sue sacerdotibus
uoluit esse subiectas:
nõ sibi uendicet alienĩ
ius et ministeriũ quo
alteri deputatũ est: nq
contra cum contenda
abrũpi a quo omma
consfituta sunt: et cõ¬
tra illius beneficia pi¬
gnare uideatur: a quꝰ
p̾ropriã consecutus est
potestatem: nõ legib

Expanded text:
imperator catholicus est quod salva pace ipsius dixerimus filius est, non praesul ecclesiae; quod ad relnem competit, discere ei convenit, non docere. Habet privilegia potestatis sue, que administrandis legibus publicis divinitus est consecutus, et eius beneficiis non ingratus contra dispositionem celestis ordinis nil usurpet. Ad sacerdotes enim Deus voluit que ecclesiae sunt disponenda pertinere, non ad seculi potestates; que si fideles sunt, aecclesie sue et sacerdotibus voluit esse subiectas. Non sibi vendicet alienum ius et ministerium, quod alteri deputatum est, nec contra eum tendat abrumpi, a quo omnia constituta sunt, et contra illius beneficia pugnare videatur, a quo propriam consecutus est potestatem. Non a legib
Abbreviated transcription (Latin):
Piscopũ non o¬
portet p̾reter iudiciũ me¬
tropolitanoꝵ et finiti¬
mor epoꝵ constituiꝰ ad
ecclesie prĩcipatũ: nec
cligantur nisi hi quos
multo ante nota proba¬
hilisq uita commendãt
et inchilominus si in ser¬
mone fidei et recta rã¬
tione pro sua comiersa¬

Expanded text:
piscopum non oportet praeter judicium metropolitanorum et finitimorum episcoporum constitui ad ecclesiae principatum. Nec eligantur nisi hi, quos multo ante nota probabilisque vita commendat, et nihilominus si in sermone fidei et recta operatione per suam conversa
Abbreviated transcription (Latin):
loth in ipla peruersa ciui¬
tate fuit iustus: in mõte
peccauit. Sed ista cur di¬
cius cum maiora no¬
uerimus: quid enim pa¬
radiso iocundius: quid
cedo securius et tamen hõ
ex paradiso et angelus
de celo peccando cecidit
radiso eiectus est: hoc
est quia dei nobilitatẽ
a se deiecit: nobilitate lo¬
ci priuatus est.Atem
Non est uerꝰ

Expanded text:
Loth in ipsa perversa civitate fuit justus: in monte peccavit. Sed ista cur dicimus, quum majora noverimus? Quid enim paradiso jucundius? quid coelo securius? et tamen homo ex paradiso, et angelus de coelo peccando cecidit.radiso ejectus est: hoc est, quia Dei nobilitatem a se dejecit, nobilitate loci privatus est. C. XII. Non est ver
Abbreviated transcription (Latin):
Uelibet occultaᷤ
loca si sine grã
ammam saluare non
possent: q̃ aliquando
in ipsis quoq conspici¬
mus errał dec toru. Ma

Expanded text:
elibet occulta loca sine Dei gratia animam salvare non possunt; quod aliquando in ipsis quoque conspicimus erratibus electorum. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Ullus missã au¬
diatꝰ presbiteri
quẽ scit concubinã i¬
oubitanter habere:aut
subintroductam mulie¬
rem. Unde etiam ipsa sc̃a
synodus hoc capitulũ sub
excõmunicatione statuit
dicens: quicunq sacerdo¬

Expanded text:
ullus missam audiat presbyteri quem scit concubinam indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde etiam ipsa sancta synodus hoc capitulum sub excommunicatione statuit, dicens: « Quicunque sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si forte aliqͣ.
intercessio fuerit ep̃o sug¬
geratur. et si talis est ad
quem ire debeat ipse per
interuentum pergat. sm
autem de latere Suo di¬
rigat: cum duob: aut
trib testib. Nemo tamẽ
cum extranca habitet fe¬
mina: msi soror aut pro¬
xima fuerit: et cũ magñ
sollicitudine fiat: nõ ei
ignoro malicias satha¬

Expanded text:
ed si forte aliqua intercessio fuerit episcopo, suggeratur. Et si talis est ad quam ire debeant, ipse per interventum pergat. Sin autem, de latere suo dirigat cum duobus aut tribus testibus, nemo tamen cum extranea habitet femina, nisi soror aut proxima fuerit, et hoc cum magna sollicitudine fiat. Non enim ignoramus malitias Sata
Abbreviated transcription (Latin):
orario ambit.
Nũ orarium
oportet lcuita
gestare inͥ sinistro hu¬
mero propter qd̃ orat.
i. predicat. dexteram
autem partem oportet
Habere liberam ut ex¬
peditius ad ministeri
ne recurrentes qui ex
quib ordiib ĩquẽ
gradum conscendere
possint: qui post lap¬
sum ualcant reparari:
uel qui non: quibus
culpis a proprio gia¬
du mereantur denci.
quo accusante: qͥb
testificationib possint
cõuinci: cuius senten¬
cia sint absoluendi
uel danandi brcui ter

Expanded text:
orario ambit. num orarium oportet Levitam gestare in sinistro humero, propter quod orat, id est praedicat; dexteram autem partem oportet habere liberam, ut expeditius ad ministeriune recurrentes, qui, ex quibus ordinibus, in quem gradum conscendere possint; qui post lapsum valeant reparari, vel qui non; quibus culpis a proprio gradu mereantur dejici; quo accusante, quibus testificantibus possint convinci: cujus sententia sint absolvendi vel condemnandi, breviter
Abbreviated transcription (Latin):
Piscopus ad
TYnooũ ire nõ
tardet: si non satis gra¬
ui neccessitate in hibea¬
tur. sic tame ut in per¬
sona sua legatũ mit¬
tat: susceptuius salua
fidei yexitate quicqͥd
IUnoclus statuerit.

Expanded text:
piscopus ad synodum ire non tardet, nisi satis gravi necessitate inhibeatur: sic tamen, ut in persona sua legatum mittat, suscepturus salva fidei veritate quidquid synodus statuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus: aut cõcubinam
babuerit: non p̃t fieri ep̃s
aut prorsus ex numero
cor qui in ministeriosa¬
cro deleruiunt. ¶Meler¬
uientes sacro ministerio
intelligũtur subdiacoĩ
qui calicem dyacono of¬
ferunt et accoliti qui cũ
cereis daconos precedũt
Unde ceroferarii dicũtur
qui ctiam uinũ et aquã
preꝑarando calici submi¬
nistrant. Concubina
intelligenda est preter
Uxor̾m: Ut iste sit sen¬
sus capituli. Si qͥs post
acceptum lacrũ baptis¬
ma sccũdis fuerit nup¬
tiis copulatus: aut con¬
cubinam habuerit: di¬
stinguendũ est anteꝙͣ
UXdrem duxerit: sue
maritus: post baptismũ
clericus non orometur.

Expanded text:
pulatus, aut concubinam habuerit, non potest esse aut prorsus ex numero eorum qui ministerio sacro deserviunt. » Itevientes sacro ministerio intelliguntur subdiaconi, qui calicem diacono offerunt, et acolythi, qui cum cereis diaconos praecedunt, unde et ceroferarii dicuntur, qui etiam vinum et aquam praeparando calici subministrant. Concubina intelligenda est praeter uxorem, ut iste sit sensus capituli: Si quis post acceptum sacrum baptisma secundis nuptiis fuerit copulatus, aut concubinam duxerit: distinguendum est, antequam uxorem duxerit, sivetronarum maritus post baptismum clericus non ordinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
x pemtentibus
ꝙͣ ius sit bonus¬
tamen clericus non or¬
dinctur si per ignoxan¬
tiam epĩ factum fuerit:
se ordinationis tempore
non prodidit fuisse pem¬
tentem. Si autem sciẽs
epũs ordiauerit talem:
etiam ab ep̃atu suo ordi

Expanded text:
x poenitentibus, uamvis sit bonusclericus non orLXIX. Si per ignoranpi factum fuerit, se ordinationis temporenon prodidit fuisse poenitentem. Si autem sciens episcopus ordinaverit talem, etiam ipse ab episcopatu suo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Idecreta rõaoꝵ
pontificũ non halctis:
de neglec tuͥ atq incu¬
ria esfis redarguẽdi.Si
Uero halxtis et nõ obs¬
uatis: de temeritate estis
corripiendi. et increpã¬

Expanded text:
decreta Romanorum pontificum non habetis, de neglectu atque incuria estis redarguendi; si vero habetis et non observatis, de temeritate estis corripiendi et increpa
Abbreviated transcription (Latin):
Ommumter dif¬
finimus ut nulłꝰ
de his qui aut in terra ar¬
repti a ocmonib elidũt᷑.
aut quolibet modo ue¬
xatioms incursib effe¬
runtur. Uel sacris aude¬
ant ministrare altarib:
ceptis illis qui corporũ
incõmoditati dcoiti sñ
huiusinoli passionib
in terra probantur elisi:
qui tamenᷤ et ipsi tãdiu
crunt ab officii sui ordiẽ
et loco suspensi: quousq
Umus anin spatioᷤ per
tur ab incursu demonũ
De eodem

Expanded text:
ommuniter definivimus, ut nullus de his qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, ceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in terram approbantur elisi. Qui tamen et ipsi tandiu erunt ab officii sui et ordine et loco suspensi, quousque unius anni spatio, per tur ab incursu daemonum De eadem
Abbreviated transcription (Latin):
extiterit clericus: triouo
priuctur honore: ut pc¬
nntens redeat ad matrẽ
asperis sed blandis ad
fidem uerbis sunt aliqui
prouocanoi.

Expanded text:
exigit clerici triduo privetur honore, ut poenitens redeat ad matrem asperis, sed blandis verbis ad fidem sunt aliqui provocandi.
Abbreviated transcription (Latin):
Eritate maĩtẽ¬
sta cedat cõsue¬
tuodo ueritati: plane qͥs
dubitet ueritati mam¬
feste consuetudinẽ cede¬
re. Item nemo consue¬
tudinem rationi et ue¬
ritati preponat: quia cõ¬
suetudinem xatio et ue¬
ritas semper eꝵcludit.

Expanded text:
eritati manifesta, cedat consuetudo veritati. Plane quis dubitet veritati manifeste consuetudinem cedere. Itemtudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
Eabiec tione et¬
ambitione eius:
quem duo presumpserũt
ordmare epĩ in uestris ꝓ¬
uintiis: placuit de pr̃e¬
sumptionib ut sic v bi
contigerit duos epõs ter¬
tium ordmare: et ep̃i et
actores danmnabuntur:
quo cautius ca que sunt
antiquitus statuta seruẽ¬

Expanded text:
abjectione etambitione ejus quem duo praesumpserint ordinare episcopi in vestris provinciis placuit de praesumptoribus, ut sicubi contigerit duos episcopos, tertium consecrare, et ipse et auctores damnabuntur, quo cautius ea quae sunt antiquitus statuta serven
Abbreviated transcription (Latin):
Oli frater cõtra
ta. tan preclara tã in¬
dubitata testimoniã
colligre uelle calũnas
ex epͦoꝵ scriptis. siuc
nostroꝵ sicut hilarii:
hoc onus litteraꝵ ab
auc rocitate canonũ
di stinguendũ est: nõ
enimsic legũtur: tãꝙͣ.
ita excis testim protẽ¬
ratur.ut contra senti¬
re non liccat. sicubi for
te aliter sapucrit: qm
Ueritas postulat. In co
quippe numero sumꝰ
ut nõ dedignemur: etiã
nobis dic tũ ab aplõ
accipere: et si quid ali¬
ter lapitis hoc quoq
Uohis deus reuelauit.
dem in eplã ad for¬
tunatũ¬
¶ lõ de betur
Par reuerencia canoĩciᷤ
scripturis et hoĩbus

Expanded text:
oli, frater, contra ta, tam clara, tam indubitata testimonia colligere velle calumnias ex episcoporum scriptis sive nostrorum sicut Hilarii, hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distienim sic leguntur, tanquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerint quam veritas postulat. In eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab Apostolo accipere: Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelavit. Idem in Epistola ad Fortunatum: Non debetur par reverentia canonicis scripturis, et expos
Abbreviated transcription (Latin):
cubitũ uir suus
accedere non odebet quo¬
usq qui gignitur ab¬
lac teturͤ. Praua autem¬
gatorum moribus ir
quod uidelicet ex sola
carnis incontinencia
quia dum se continere
nolunt: despiciunt la¬
ctare quos gignunt.

Expanded text:
cubitum vir suus accedere non debet, quoadusque qui gignitur, ablactatur. Prava autemgatorum moribus conquod videlicet ex sola causa incontinentiae quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Os qui post dya¬
conatum Uxo¬
rib uacare uoluerint:
ab omĩ sacro ordine re¬
mouemus: officioq at¬
q beneficio ecclesie care¬
re decerimmus:ꝙ si ab
rexerint: principibus
pent seruituti. Si uero
ep̃i consenlerintͥ corũ
prauitatib: ipsius offi¬
ci interdictione mul¬
ctentur. EEtem gian¬
¶Excludendi sunt
a suor graduũ dign¬
tate subdiacom: et dem¬
ceps: si continentes esse
nolunt.

Expanded text:
os qui post diaconatum uxoribus vacare voluerint, ab omni sacro ordine removemus, officioque atque beneficio Ecclesiae carere decrevimus. Quod si ab rexerint, principibus pent servituti. Si vero episcopi consenserint eorum pravitatibus, ipsius officii interdictione multentur. Excludendi sunt a suorum graduum dignitate subdiaconi, et deinceps, si continentes esse nolunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Uanto aplica
sedes sua aucto¬
ritate cunctis prelata
constat ecclesiis: tanto
inter multiplices curas
et illa nos ualde sollici¬
tat: ubi ad consecran¬
dum antistitem nr̃oꝵ
speratur arbitriũ. defũ¬
rentid ecclesie mediola¬
nensis archiepo sua no
bis xelatione clerus i¬
notuit: in electione se
filii nri constantii dya¬
com sui unanimiter cõ¬
sensisse. sed quoniam
cadem non fuit sb̃scͥpta
relatio: ne aliud quod

Expanded text:
uanto apostolica sedes Deo auctore cunctis praelata constat ecclesiis, tanto inter multiplices curas et illa nos valde sollicitat, ubi ad consecrandum antistitem nostrum expectatur arbitrium. Defunrentio ecclesiae Mediolanensis epibis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod
Abbreviated transcription (Latin):
Resbiteris: dya¬
comb subdiaco¬
nib: et monachis: con¬
cubinas habere scu ma¬
trimonia contra here pe¬
nitus interdicimus: cõ¬
tracta quoq matrimo¬
nia ab huuismoodi perso¬
nis disiungi: et ꝑsonas
ad penitentiam redigi
debere iuxta sacroꝵ ca¬
nonũ diffinitionẽ iu¬
dicamus.¶ic distin¬

Expanded text:
resbyteris, diaconis, subdiaconis et monachis concubinas habere, seu matrimonia contrahere penitus interdicimus; contracta quoque matrimonia ab hujusmodi personis disjungi, et personas ad poenitentiam redigi debere, juxta sacrorum canonum diffinitiones judicamus. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
Cce ostẽsũ
ꝙ nolẽtes
YOuere
cõtinẽtiã
nec ad suboliacona¬
tum nec ad superiores
gradus cõscendere¬
subdiaconatũ. accedẽ¬
tes non sine uoto casti¬
tatis iubentur admit¬
ti auctoritate beati
gregorii qui scribens
petro subdiacono ait.

Expanded text:
cce ostensum d nolentes vovere continentiam, nec ad subdiaconatum, nec ad superiores possunt gradus conscenderesubdiaconatum accedentes, non sine voto castitatis jubentur admitti, auctoritate B. Gregorii, qui scribens Petro subdiacono lib.
Abbreviated transcription (Latin):
alii sunt simpliciter
uouentes. oc quibus
Augu. et theodorus lo¬
cutiꝰ sunt. alii sunt qͥbꝰ.
post uotum benedictio
accedit consceratioĩs
uel propositũ religio¬
nis ode quib ihero et
nico. et calixtus scrip¬
scrunt. ¶Inde idem

Expanded text:
alii sunt simpliciter voventes, de quibus Augustinus et Theodorus locuti sunt, alii sunt, quibus post votum benedictio accedit consecrationis, vel propositum religionis, de quibus Hieronymus et Nicolaus et Calixtus scripserunt. Unde idem
Abbreviated transcription (Latin):
N terdixit per
omma sanc ta
Tyngdus non ep̃o: non
presbitero: non dyacono:¬
alicui omnino qui i
clero est licere subintro¬
ductam habere mulicrẽ:
insi forte aut matrẽ: aut
sororemꝰ:. aut amicã: aut
etiam eas ydoncas per so¬
nas que fugiant suspi¬
tiones

Expanded text:
nterdixit per omnia sancta synodus, non episcopo, non presbytero, non diacoalicui omnino, qui in clero est, licere subintroductam habere mulierem, nisi forte aut matrem, aut sororem, aut amitam, aut etiam eas idoneas personas, quae fugiant suspiciones
Abbreviated transcription (Latin):
On decet a capite
membraᷤ discedere
sed iuxta scripture testi¬
moniũ omĩa mẽbra ca¬
put sequantur. Mulli
uero oubiũ est q aplica

Expanded text:
on decet a capite membra discedere, sed juxta sacrae scripturae testimonium omnia membra caput sequantur. Nulli vero dubium est, quod apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
ccclĩa: cuius caput Ut
predictũ est romana
consistit ccclĩa. Quicꝙ
ergo sine discretione ui¬
sticie contra huius disci¬
plinamac tũ fuerit. ra¬
permittit. ¶ Etem. grego.¬

Expanded text:
ecclesia, cuius caput, ut predictum est, Romana existit aecclesia. Quicquid ergo sine discretione iustitie contra huius disciplinam actum fuerit, rapermittit. Item e
Abbreviated transcription (Latin):
On oportet cle¬
ricos seruientes
a presbiteris usq ad dya¬
cones et deinceps ordĩs
eccliãstici om̃s usq ad ii¬
mĩstros aut lec rores aut
&orcistas: aut ostiari¬
os: aut psalmistas aut
ctiam eos qui in propo¬
sitoꝰ continentie sunt
Deponatur clericus qui
tabernas aut ergasteriũ
habere uoluerit.

Expanded text:
on oportet clericos servientes a presbyteris usque ad diaconos et deinceps ordinis ecclesiastici omnes usque ad ministros, aut lectores, aut exorcistas, aut ostiarios, aut psalmistas, aut etiam eos, qui in proposito continentiae sunt, Deponatur clericus, qui tabernam aut ergasterium habere voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Resbiter aut dya¬
conus qui in for¬
incatione aut periurio:
aut furto: aut homici¬
dio captus est deponat᷑.
non tamen cõmunione

Expanded text:
resbyter, aut diaconus, qui in fornicatione, aut perjurio, aut furto, aut homicidio captus est, deponatur. Non tamen communione
Abbreviated transcription (Latin):
isti canũt ut excitent ad
cõpunctionẽ aĩos audic̃¬
tium. licet & quidã lectores
ita miserabiliter pronũ¬
cient: ut quosdam ad
luctũ lamentationesq
cõpellant. Iidẽ etiam et
pronũciatores uocant᷑.
quia populo annũciant.
tanta etiam et tam clara
erit coꝵ. uox ut ꝙͣuis lõg
positoꝵ aures adimplcat
Cantor autem uocatus¬
est: quia uocẽ modulat᷑
in cantu: huius duoge¬
nera dicũtur m arte m̾u¬
sica sicut ea doctissim
honnes latine dicere po¬
tuerunt precentor & suc¬
centor. Precẽtor. scilict
qui uocẽ premittit ĩ cãtu.
Succẽtor autẽ qui uoce¬
sub sequẽter canendo
rñdet. Concentor ãt dr̃
qui autẽ non cõsonat
erit. Acoliti enĩ grece la¬
tine ceroferarii dicũtur:
a deportandis ccrcis qñ
legendũ est cuangeliũ
aut sacrificiũ offerc̃dũ.
tunc eñ accendũtur
lummaria ab eis: et de¬
portantur non ad effu¬
gandas tenchras dum
sol eodẽ tempore ruti¬
lat: sed ad signũ leticie

Expanded text:
isti canunt, ut excitent ad isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miserabiliter pronuncient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronunciatores vocantur, quod porro annuncient. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. § 16. Cantor autem vocatus, quia vocem modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines latine dicere potuerunt, praecentor et succentor: praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu, succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, qui autem non consonat erit. § 17. Acolythi graece, latine ceroferarii dicuntur a deportandis cereis, quando legendum est evangelium aut sacrificium offerendum: tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur: non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae
Abbreviated transcription (Latin):
acceperũt presbiteri nomi¬
nantur. Ideo autẽ presbi¬
teri sacerdotes yocantur:
quia sacra dant: sicut ep̃i
qui l sint sacerdotes: ⁊ñ
pontificatus apicẽ nõ hñt:
quia nec chrismate fron
tem signant: nec paracly¬
tum spm̃ dant: quod solũ
et apud ueteres idẽ ep̃i et
presbiteri fuerũt: quia illo
nomẽ dignitatis et nõ cta¬
leui enĩ leuite exorti sũt:
a quib in templo dei mi¬
Nici sacramenti misteria
explebantur hi grecedia¬
cones: latine miltri dicũ¬
tur: quia sicut in lacerdo¬
te cõsecratio: ita in oiaco¬
no misterii dispẽsatio ha¬
betur. Hipo diacones grece
quos subdiacones dicimꝰ.
qui ideo sic appellantur:
quia subiacent preceptis
et officiis leuitar. Obla¬
tiones enĩ in templo dni
a fidelibus ipsis suscipi¬
unt: & leuitis supponẽdas
altarib deferunt. hi apõ
hebreos nathanervocant᷑
lectores a legendo: psalmi¬
ste apsalmis canendis uo¬
cati sunt: illi enim predi¬
cant̾ populis uolũta tem¬
dei & quid sequantur:

Expanded text:
acceperunt, presbyteri nominantur. Ideo autem et presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent; quia nec chrismtem signant nec Paraclitum Spiritum dant, quod solis et apud veteres iidem episcopi et presbiteri fuerunt, quia illud nomen est dignitatis, hoc etaLevi enim levite exorti sunt, a quibus in templo Dei mistici sacramenti ministeria explebantur. Hii grece diacones, latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Nathanei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid seis quid sequantur;
Abbreviated transcription (Latin):
arripere: unde honorẽ
fratrum suoꝵ ĩminucre
&x quãtu lacũq parte
iudcatur. Qua propter
caritas uestra neminẽ
unquam ctiam suis in
cpistolis uniuersalẽ no¬
minet: ne sibi debitum
subtra hat: cum alteri
honorem infert in debitũ¬
epistole quam
ad incip̃m qui ꝓhibui:
direxistis superbe appel¬
lationis uerbum uniuer¬
salem me papam dicens
imprimere curastis: qđ
pcto michi dulcissiã
sanctitas uestra ultra
non faciat: quia uobis
subtra hitur quod alte¬
ri plusquam ratio exi¬
git: prebeturᷤ. Ego non
Uerbis quero ꝓsferari
sed morib: nec honorẽ
esse deputo: in quo frẽs
meos honorem suũ per¬
derc cognosco. Meu

Expanded text:
arripere, unde honorem fratrum suorum imminuere ex quantulacunque parte videatur. Quapropter caritas vestra neminem unquam suis in epistolis universalem nominet, ne sibi debitum subtrahat, quum alteri honorem defert indebituepistole quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus