comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est uincatur incendiũ: & ubi dĩ
spͣs feruet. frigida fit flãma mor
consona hodie deuotione concele¬
brat: hinc est qͦd insuperabilem
fidem eius letior roma miratur:
quia radiis eterni solis accensus.
ignem scłi patienter sustinuit. &
confidenter euasit. Idem Sermo¬

Expanded text:
est vincatur incendium: et ubi Dei est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortconsona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit, etc. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
uendi dãpnanta morte transiret.
Uere incõparabile salutaris huius
fidei sacramentũ. quo ꝑ tormenta
beatitudo quęritur. & flãmis refri¬
geriũ p̃paratur: ut ait patriarcha
dauid. uerbis marty rum dicens.
Transiuimus ꝑ ignem & aquã. & in¬
duxisti nos in refrigeriũ. Transibat
ꝑ ignem & aquã beatus laurentius.
cũ hinc eũ mortifera mundi flãma
torreret. hinc celestis irrigui uitalis
unda ꝑfunderet: transibat ꝑ ignem
& aquã. cum uim furentis incendii
diuini fontis clementia temperaret.
A rdebat gͦ laurentius. sed uincebat¬
ignis ille de quo ait saluator:
ignem ueni mittere in terram.
quẽ uolo ut ardeat. O nouum
demq uiri & flãmis corpus ure¬
batur. & ardentis fidei calore mens
ignita feruebat: sicut loquebant᷑
adinuicem euangelici illi uiri di¬
centes. Nonne cor nr̃m ardens
erat in nobis in uia : Ubi gͦ cor
ardet. flãmã menbra non sentiunt.
Ubi xpͣi ignis oꝑatur. diaboli necesse

Expanded text:
vendi damnata morte transiret. vendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebatignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum demque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑibus seruaturũ. Propter qͦd
ꝓtinus ad tribunal rapitur impi¬
orum uir simplicitate innocens.
uirtute fortissimus: nichil sane
aliud deferens iudicanti. quam
uiue mentis constantiam. & illesȩ
conscientiȩ puritatem. deuotam
dõ offerens animã. & castissimu
tradens ꝑsequenti corpus ad penã:
illud euangelicũ seruans. nolite
timere eos qui occidunt corpus.
animã autẽ non possunt occidere.
fxcogitatur itaq in laurentium.
ferale torm̃tũ. ut qui metu mor¬
tis non mouebatur. acerbitate
supplicu frangeretur. Sed quẽ
suarũ confortabat multitudo uir-¬
tutũ. non poterat uincere magni¬
tudo penarũ. Paratur gͦ craticula
igne succensa. que trium phalis
martyris. & animũ fatigaret. &¬
corpus exureret. Sed ignara ueri
cȩcata tenebris. non uidebat quod
adustio illa membroꝵ fidelis ani¬
mi esset ęt̾na purgatio: & corpus
qđ̃ corrũpentib flãmis uita p̃sens
desereret. adincorruptionem ui¬

Expanded text:
pauperibus servaturum. Propter quod pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri caecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vi
Abbreviated transcription (Latin):
armauit. Nam cũ idem laurenti
passionẽ paternã ut pussimus
filius in consolabili merore defse¬
ret. syxtus prescientia scĩ sp̃s edo¬
cente. futura dinoscens. ait illi
Depone omnẽ fili de mea morte
tristitiam. nec enĩ diu mea te
contristabit absentia. post tridui
me sequeris. Quo responso mel
deuota ꝑcepto. indubitatam susd¬
piens optimo ab antistite xp̃i
marty re ueritatem. nichil magis
hom̃ib curat. quã ut auaritia
oscquentis qͦd de morte sc̃oꝵ con¬
tistabat eccłam. de preda eccłȩ
gaudium non haberet. Inuenit
ur prudentissimus. unde acrius
suũ posset torquere tortorem.
uasa ministerii ne ea sacrilegus
macularet aspectus. conuocatis
mopum turbis pia e rogitione
distribuit: ut futurus martyr in
retributione cȩlesti pariter & mer¬
cede sui sanguinis. & tantȩ libe¬
ralitatis prȩmio ditaretur: non
dubitans & insemetipso se fidem
xp̃o suo. & ec clesiasticas opes in

Expanded text:
armavit. Nam cum idem Laurentius armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in
Abbreviated transcription (Latin):
incerta relatione didicimus.
cũ uenerabilis sẏxtus apłice sedis
sacerdotio fungeretur. & scissimi
laurentii archidiaconi ministe¬
rio romana floreret eccła. inuidia
ardente diaboli aduersus nomen
& fidem xp̃i fla̾ma dirissimȩ ꝑse¬
cutionis in canduit: atq ut ꝑniti¬
osius dominicũ gregem feralis
bestiȩ rabies insatiata laniaret:
nocendi artifex inimicus. ꝑuigil
prius molitur custodiam pastors
eripere. Et ideo syxtum ante om̃s
summũ dni sacerdotẽ furor gen¬
tilis aggreditur. ut ȩccłastica me¬
bra tam ualido truncata captte.
uelut munimine presidii celestis
amoto. cruentus ꝑsecutor inua¬
deret. Sed magnus ille syxtus qͥ
cõmissis adõ sibi ouibus affuera
pastor in terris: aderat patronus
e celo. Deniq scm laurentiũ quas
iam pontificis sui solatio destrtu¬
tum ad subeunda supplicia manꝰ
pagana ꝑquirit. quẽ mirabilis
sixtus aduersus omia seuientis
mala uaticinio ꝓphetici sermoni

Expanded text:
incerta relatione didicimus, incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ non hȩc ei in ȩt̃num manebit
iustitia. quã & sco impleuit opere.
&e gloriosissimo martyrio conse¬
crauit: Hoc itaq dolore furor
gentilis accensus. craticulam con¬
tinuo parat ignitam. suꝑ quam
cremandũ laurentiũ ꝑ membra
distenderet. ut indignationis
sue flãmas impiis ignib uindi¬
caret. Ardet ꝓfecto totis uiscerib
fortissimus martyr & uritur.
sed regnũ cęli ꝓmissaq dĩ. fideli
mente ꝑtractans. refrigerio con¬
scientiȩ uictricis exultat. Nec
pęnali flexus incendio est. cuius
in pectore insuperabilis scĩ spͣs
flama feruebat. Aut nuͥquid cȩdẽ
poterat momentaneȩ corporis
ustioni: cuius fides etͣnum gehennȩ
extinguebat ardorem: Suꝑatis
itaq flãmarũ ministris. om̃e mun¬
danȩ insaniȩ refrixit incendiũ:
& adhoc usq diabolica ꝓfecit in¬
tentio. ut & uir fidelis ad dñm
suũ głosus ascenderet. & crudeli¬
tas ꝑsequentiũ cũ suis ignibus
confusa torpesceret. Itẽ sermo ẜi¬

Expanded text:
num manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret. HO
Abbreviated transcription (Latin):
me sequeris. Hoc est. noli tristis eẽ
uelut apud scłm derelictus: nam
nec te fides uitaq tua tali morte
priuabit. Nulla te de meo transitu
quo ego gaudeo ꝑturbet anxietas:
quia mox & tu habiturus es de
tua passione lȩtitiam. Uere beati
laurentii gła singularis. qͥ tantũ
de dõ suo consecutus est grẽ. ut
ei martyr de martyrio ꝓpheta¬
ret. quẽ ꝓ suoꝵ pͣrogatiua meri¬
toꝵ. ante uictoria lȩtificauit. quã
pugna terreret. Ergo ut cõꝑit
ore sacerdotis & martyris se qͦq
om̃imodis assumendũ: eongre¬
gatis inopum turbis. eccłasticũ
censum religiosa liberalitate diui¬
sit. Quã ꝓfundũ spiritalis uiri &
quã celeste consiliũ. ut & egenis
consuleret. & multitudine consu¬
mente. que dederat inueniri ñ
posset quod raperet ꝑsecutor: illã
nimirũ secutus sententiam. disꝑ¬
sit dedit pauꝑib. iustitia eiꝰ manet
in ȩtͣnum. Miscdđ̾ie fuit qđ alimo¬

Expanded text:
me sequeris: hoc est, noli tristis esse, me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ac dõ placitũ. ut natalem bes
laurentii pͣcipua deuotione ue¬
remur: cuius radiantib flamns
uictrix in hunc quoq diem tod
in sede gloriosissimi patriarchȩ
diaconatis fungeretur officio:
puritate in nocentis uite. fortissi¬
mȩq mortis triumpho. apłico se
consortio copulauit. Nec inmerito
eũ apłoꝵ supparem predicamus.
cui & castitas animi leuiticũ mi¬
nisterium dedit: & plenitudo fidei.
martyrii contulit dignitatem.
Quẽ uenerabilis syxtus romane
urbis antistes. cũ impietatẽ seui¬
entis mundi ꝑtorm̃ta suꝑaret.
& regnis celestibus esset iam uicinꝰ.
uideretq eũ paterna de morte tris¬
tissimũ: ita illum spũ p̾scientie cõ¬
pellasse narratur. Noli fili mestus
esse. post triduũ me sequeris.
Unde apparet km̃i. beatũ lauren¬
tiũ non de sacerdotis sui uictoria
habuisse tristitiam: sed doluisse.
quia non etiã ipse mundũ cũ suo
pariter sacerdote uincebat. Noli
inquit fili mestus esse. post triduũ

Expanded text:
ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem tot qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit, fili moestus esse, post triduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum
Abbreviated transcription (Latin):
attendi & ascultaui. nemo quod
bonũ est loquitur. Non est qui re¬
cogitet in corde suo & dicat. quid
feci: Certe nũquã cogitare mala
debuimus: sed quia cogitare recta
nolumus: ecce adhuc sustinet. ut
recogitemus. Uidete tante pietatis
sinũ. considerate aꝑtum nobis
miscđiȩ gremiũ. Quos male co¬
gitantes ꝑdidit: bene recogitants
tente̾ peccatrice̾ muliere᷑. in exta¬
plum uobis imitationis ante uos¬
ferte: quȩq in adolescentia. quȩa
in iuuentute deliquisse memint
deflete : moꝵ operũq maculas. la¬
crimis tergite. Amemus iam redĩ¬
toris nr̃i uestigia. quȩ peccando
contepͣsimus. Ecce ut diximus ad
recipiendos  nos suꝑnȩ pietatis
sinus aꝑit᷑. nec maculosa in nol
uita contepͣnitur. Per hoc quod
inquinationẽ nram ꝑhorrescimꝰ.
internȩ iam mundicie concordinꝰ
Reuertentes nos dñs clementer ai¬
plectitur. quia peccatoꝵ uita ei ess
indigna iam non potest. que flab¬

Expanded text:
Attendi, et auscultavi, nemo quod Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantestentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteeque nos in adolescentia, quęque in iuventute deliquisse meminimus, defleamus, morum operumque maculas lacrimis tergamus, amemus iam redemptoris nostri vestigia, quaepeccando contempsimus. Ecce – ut diximus – ad recipiendos nos supernę pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contempnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fl
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. Ecce paradigina turpis
mulieris dedit. ostendit qͦd post
turpitudinem recipi non poũit.
Sed hoc ipsum paradigina qͦd ꝓtulit.
cantem mulierẽ recipi nequaquã
posse: & tamen ipse fornicante᷑
animã ut recipiat expectat. Pensate
fr̃s pondus tantȩ piecatis. Dicit qͦd
fieri non potest. & demonstrat
quia hoc ipse facere etiam contra
mortẽ potest. Ecce uocat. & quos
inquinatos denuntiat. Hos etiam
amplecti quȩrit. a quib desertũ
se esse queritur. Nemo gͦ tante
miscdiȩ tempus ꝑdat: nemo obla¬
ta remedia diuinȩ pietatis abiciat.
Ecce suꝑna benignitas auersos nos
reuocat. & nobis reuertentibus
suȩ clementiȩ sinũ parat. Unus¬
quisq gͥ penset quo debito constrin¬
gitur. quando illũ ds̃ expectat. nec
contep̃tus exasperatur. Quigͦ ꝑma¬
nere noluit redeat: qui stare contep¬
sit. saltem post lapsũ surgat. Quan¬
to nos amore conditor nrͣ expec¬
tat: insinuat cũ ꝑ ꝓphetam dicit:

Expanded text:
dicit Dominus . Ecce paradigma turpis dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulitornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
tium: Aut quis ꝑ ignem. nisi sp̃s
sc̃s figuratur. de quo isdem redepͣ¬
tor dicit. ignem ueni mittere in
terram: Aarongͦ & hur graues
manus moysi sustinent. atq. susten¬
tando leuiores reddunt: quia me¬
diator dĩ & hominũ cũ igne sp̃s
sc̃s ueniens. mandata legis grauia.
quȩ dũ carnaliter tenerentur: por¬
tari non poterant: tolerabiliora
nobis ꝑ spualem intelligentiã osten¬
dit. Quasi enĩ manus moisi leues
reddidit. qui pondus mandatoꝵ
legis. ad uirtutẽ confessionis retorsit.
Hanc nobis sequentib miscdđiȩ ꝓmis¬
sionem innuit. cũ ꝓpheta dixit:
nolo morte peccatoris. sed magis
conuertatur & uiuat. Hinc iterũ
sub iudee specie unicuiq peccatrici
animȩ dicitur: si dereliquerit uir
uxorem suã. & illa recedens duxerit
uirũ alterũ. nũquid reuertetur¬
ultra ad eam: Nũ quid non polluta
& contaminata erit mulier illa:
Tu autẽ fornicata escũ amatorib
multis: tamen reuertere ad me

Expanded text:
tium ? Aut quis per ignem, nisi sanctus tium ? Aut quis per ignem, nisi sanctus Spiritus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ego et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam uaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, verumtamen revertere ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
coris. In illa quippe scriptũ est. si
quis hoc uel illud fecerit. morte
moriatur: siquis hec uel illa fecerit.
lipidibus obruatur. Apparuit con
catoꝵ non penam sed uitam ꝓmit¬
itt. Mulierẽ sua uulnera confiten¬
tem suscepit. & sanam dimisit. In¬
flexit gͦ ad miscdiam duritiã legis.
quia quos iuste illa dapͥnat. ipse mi¬
sericorditer liberat. Unde bene
quoq in lege scriptũ est. quia manꝰ
mopsi erant graues. Sumentes gͥ
lapidẽ posuerunt subter in quo
sedit: aaron autẽ & hur sustenta¬
bant manus eius. Moyses quippe
sedit in lapide. cũ lex requieuit in
eccła. Sed hȩc eadem lex manus
graues habuit. quia peccantes qͦsq
non misericorditer ꝑtulit: sed seue¬
ra districtione ꝑcussit. Aaron uͦ
mons fortitudinis. hur autẽ ignis
inter pretatur. Quẽ itaq. iste mons
frtitudinis signat. nisi redẽptorẽ
nr̃m. de quo ꝑ ꝓphetam dicitur.
erit in nouissimis dieb pͣparatus
mons domus dñi inuerticẽ mon¬

Expanded text:
toris. In illa quippe scriptum est: Si toris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit condcatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccatores quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis. Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice mon
Abbreviated transcription (Latin):
quęrit. quẽ estus igne non affica
In illis gͦ cordibus dñs requieset.
quȩ amor p̾sentis scłi non incende
quȩ carnis desideria non exurun
quȩ incensa suis anxietatib in huiꝰ
mundi concupiscentus non ares
loca in meridie ad pascendũ hinu¬
inquirit. quia talibus mentib dn
pascitur. que ꝑ respectũ gr̃ȩ temp¬
ratȩ corporalib desideriis non
uruntur. Plus gͦ penitens mulie
pascebat intus. quã phariseus dm̃
pascebat foris: quia ab estu carnal
quasi hinulus redepͣtor nrͣ ad ilia
mentẽ fugerat. quã post uitioꝵ
semus quantȩ pietatis fuerit. pa¬
catricem mulierẽ non solum adl
admittere: sed ei etiam ad tangend
pedes prebere. Consideremus gri
misericordis dĩ. & dapͥnemus mil¬
titudinẽ reatus nr̃i. Ecce peccatons
uidet. & sustinet. Resistentes tolers
& tamen cotidie ꝑ euangłm clemdꝰ
uocat. Confessionem nrãm ex pus
corde desiderat: & cuncta quȩ dl¬
quimus relaxat. Temperauit nob̾
districtionem legis. miscđia redep̃¬

Expanded text:
non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescloca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitioruPensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
nis eiꝰ mi steriũ gentilitas credit.
summa laude etiã eiꝰ ima p̾dicauit.
Sed iam re demptor nrͣ enu¬
merata bona concludit. cũ
ꝑsententiam subdit: ꝓpter quod
dico tibi. remittuntur ei peccata
multa. qm̃ dilexit multũ. ac si
aꝑte dicat: & si durũ est ualde qđ
coquitur: abundat tamen amo¬
ris ignis. quo etiã dura consum¬
mantur. Libet interhȩc conside¬
rationem tante pietatis intueri.
peccatricis mulieris oꝑa. sed pe¬
nitentis: qua estimatione ueritaᷤᷤ
apud se seruat. quȩ eiꝰ aduersa¬
rio sub tanta distributione enu¬
merat. Ad pharisȩi prandiũ dñs
discũbebat: sed apud penggentem
mulierẽ mentis epulis. tam̃con
& ei scã eccła quẽ subspecie hinuli
ceruoꝵ quęrit. in canticis canticoꝵ
dicit. indica mͥ quẽ diligit anima
mea. ubi pascas. ubi cubes in me¬
ridie. Ceruoꝵ quippe hinulus.
dñs appellatur: iuxta assũptam
carnẽ. antiquoꝵ filius patrum.

Expanded text:
nis ejus mysterium gentilitas credidit, nis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabaet ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
lari pedes meos. sũ ci Osculum
quippe dilectionis est signũ.
Et infidelis ille popłs dõ osculum ñ
dedit. quia ex caritate eũ amare
noluit. cui ex timore seruiuit. uo¬
cata autẽ gentilitas redep̃toris sui
uestigia osculari non cessat. quia
Unde & sponsȩ uoce de eodem redep̃¬
tore suo in canticis canticoꝵ dicit᷑.
osculetur me osculis oris sui. Oscu¬
lum recte conditoris sui desiderat.
que se ei obsequi ꝑ amore̾ parat.
Oleo caput meu̾ non unxisti. Si
pedes dñi mysteriũ incarnatio¬
nis eiꝰ accipimus. congrue ꝑ caput
illius ipsa diuinitas designatur.
Unde & ꝑ paulũ dicitur. caput xp̃i
as. In dõ quippe & non se quasi
in homine credere iudaicus popłs
fatebatur. Sed phariseo dicitur.
oleo caput meu̾ non unxisti: quia
ipsam quoq diuinitatis potentiam.
inqua se iudaicus popłs credere
spondet. digna laude p̃dicare
neglexit. Hec autẽ ungento unxͣ
pedes meos: quia dũ incarnatio¬

Expanded text:
lari pedes meos. Osculum lari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Caput Christi, Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
igitur redep̃toris pedes. cũ myste.¬
rium incarnationis eiꝰ ex toto corde
diligimus. Ungento pedes ungi¬
mus. cũ ipsam humanitatis eius
potentiam. sacri eloquii bona op¬
pinione predicamus. Sed hoc
phariseus uidet & inuidet. quia
cũ iudaicus popłs gentilitatem
dm̃ predicare conspicit. sua apud
se malicia tabescit. Sed redeptor
nr̃ facta huius mulieris. quasi
bona gentilitatis enumerat. ut
in quo malo iaceat. agnoscat. Nam
sic phariseus retunditur. ut ꝑ eũ
sicut diximus. ꝑfidus ille popłs
ostendatur. Intraui in domũ tuã.
aquã pedibus meis non dedisti:
hec autẽ lacrimis rigauit pedes
meos. Aqua quippe extra nos est.
lacrimarũ humor intra nos: qͥa
uidelicet infidelis ille popłs nec ea
quȩ extra se erant umquã ꝓdnõ
tribuit. conuersa autẽ gentilitas
ꝓ eo non solum rerum substantiã.
sed etiam sanguinẽ fudit. Osculũ
mͥ non dedisti. hȩc autẽ ex quo
intraui:. non ces Adi sauit oscu¬

Expanded text:
r ergo Redemptoris pedes, cum myster ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit oscu
Abbreviated transcription (Latin):
quib ex caritate cõpatimur. etiam
ex his quȩ nobis suꝑfluunt mise¬
remur. quatinus sic manens ꝑ com¬
passionem doleat: ut etiam larga
manus affectũ doloris ostendat.
Rigat namq lacrimis redepͣtoris
pedes. sed capillis suis non tergit.
qui ut cũq ꝓximoꝵ dolori cõpat
sed tamen eis ex his quȩ sibi suꝑfu¬
unt non miseretur. Plorat & non
tergit. qui uerba quidẽ doloris in¬
buit. sed non ministrando quȩ defi
uim doloris minime abscidit. Osci¬
latur mulier pedes. quos tergil
Quod nos quoq plene agimus. si fli¬
diose diligimus. quos ex largitatt
continemus. ne grauis nobis si
necessitas ꝓximi: ne ipsa eiꝰ indiẽ¬
tia quȩ sustentatur fiat onerosa.
& cũ manus necessaria tribuit.
animus adilectione torpescat.
ocest quoq ꝑ pedes ipsum myste¬
rium incarnationis eiꝰ intelligi.
quo diuinitas terram tetigit. quia
cirnem sup̾sit. Uerbũ caro factũ
est & habitauit in nobis. Osculam᷑¬

Expanded text:
quibus ex charitate compatimur, etiam quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i bonus odor sumus dõ in om̃i
loco. Si igitur oꝑa recta agimus.
quib opinionis bonȩ odore ȩccłam
respargamus. quid in dñi corpore.
nisi ungentũ fundimus : Sed secꝰ
pedes mulier stetit. Contra pedes
emͣi dñi stetimus. cũ inpeccatis po¬
siti. eius itineribus renitebamur.
Sed si adueram penitentiam post
peccata conuertimur: iam retro
secus pedes stamus. quia eiꝰ uestigia
sequimur. quẽ impugnabamus.
Lacrimis mulier pedes rigat. Quod
nos quoq ueraciter agimus. si
quibus libet ultimis mẽbris dñ
ꝑ cõpassionis affectũ inclinemur
si scĩs eius intribulatione cõpat¬
mur : si eoꝵ tristitiam. nr̃aͣm put¬
mus. Capillis mulier pedes quos
rigauerat. tersit. Capilli quippe¬
suꝑfluunt corpori. Et quid abu¬
dans terrena substantia. nisi ca¬
pilloꝵ speciem tenet: Quȩ dum
adusum necessitatis suꝑ fluit. etũ
abscisa non sentit. Capillis gͦ pede
dm̃ tergimus. quando scĩs eius.

Expanded text:
Christi bonus odor sumus Deo in omni Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigasuperfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ire precipitur. ut aueritatis itinere
inuia scandali ulterius non diri¬
uetur. Unde & ꝑ zachariam dicit᷑.
addirigendos pedes nr̃os inuiam
pacis. Tunc eñi gressus nr̃os in uiã
pacis dirigimus. quando ꝑ illud
actionũ iter ꝑgimus. in quo ab
transcurrimus. Nunc si placet. ea
quȩ dicta sunt. mystico intellectu
disseramus. Quẽ namq phariseus
de falsa iustitia p̃sumens. nisi iu¬
daicũ popłm: quẽ peccatrix mulier
ad uestigia dñi ueniens & plorans.
nisi conuersam gentilitatẽ desig-¬
nat : Que cũ alabastro uenit. un¬
gentũ fudit. retro secus pedes dñi
stetit. lacrimis pedes. rigauit. ca¬
pillis tersit. eosdemq quos infun-¬
debat & tergebat. & osculari pedes¬
non desut. Nos gͦ. nos illa mulier
ex pressit. si toto corde ad dnm̃ post
peccata redeamus: si eiꝰ pęnitentiȩ
luctus imitemur. Quid namq un¬
guento nisi bonus odor opinioniꝰ
exprimitur : Unde & paulus dicit.

Expanded text:
ire praecipitur, ut a veritatis itinere ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, in quo ab transcurrimus; nunc vero, si placet, ea quae dicta sunt mystico intellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namqguento nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. ꝓpter qͦd dico tibi. remit¬
tuntur ei peccata multa. quia di-¬
lexit multũ. Quid fr̃s mei eẽ dilec¬
tionem credimus. nisi ignem: Et
quid culpam. nisi rubigine᷑: Unde
nunc dicitur. Remitͣtur ei peccata
multa. quia dilexit multũ. Ac si
aꝑte diceretur. Incendit plane pec¬
cati rubiginẽ. quia ardet ualide
ꝑ amoris ignem. Tanto namq am¬
plius peccati rubigo consumitur.
quanto peccatoris cor magno cari¬
tatis igne concrematur. Ecce ea
quȩ ad medicũ uenerat ȩgra. sanata
est: sed de salute eiꝰ adhuc alui egro¬
tant. Nam simul discũbentes con¬
questi sunt intra se dicentes. quis
est hic qui etiam peccata dimittit:
Sed celestis medicus egros non res¬
picit. quos etiam de medicamento
fieri deteriores uidit. Eam quam
sanauerat ꝑ pietatis suȩ sententiã
confirmat dicens: fides tua te
posse accipere non dubitauit. Sed
ipsam quoq spei certitudinem
iam ab illo acceperat. a quo ꝑ spem
etiã salutẽ quęrebat. In pace autẽ

Expanded text:
dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide er amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti michi de mariȩ peni¬
fentia. flere magis libet quam
aliquid dicere. Cuius eñi uel saxe¬
um pectus. illȩ huius peccatricis
licrime. ad exemplũ penitendi nͣ
emolliant: Considerauit namq
quid fecit. & noluit moderari qͥd
faceret. Suꝑ conuiuantes ingressa
est. non iussa uenit inter ȩpulas.
lacrimas obtulit. Dicite quo dolore
ardet. quȩ flere & inter ȩpulas ñ
erubescit: Hanc uero quã lucas
peccatricẽ mulierem. ioħes mariã
nominat: illam eẽ mariã credimꝰ
de qua marcus septẽ dȩmonia eiecta
fuisse testatur. Et quid septẽ dȩmo¬
nia. nisi uniuersa uitia designant:¬

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
Capilli mulieris. suꝑ fluȩ possessiore
Tergat capillis. tergat prorsus: ope¬
retur misciam: & cũ terserit osci¬
letur: accipiat pacẽ. ut habeat cari.¬
tatem. Accessit ad talem. baptrata
est atali: qualis erat paulus apłs.
Audiat ab illo. Imitatores mei estoti
sicut & ego xp̃i. Baptirata est aut̃
ab aliquo sua querente. non que
factte: quȩ autẽ faciunt. facere nob
Secura sit & in illo: siue in bonum
euangelistam incurrat. siue in eiꝰ
qui qͦd dicit non facit. Adño enu
secura audit. Uade mulier. fides
tua te saluam fecit. Lc̃ Scĩ euoli.

Expanded text:
Capilli mulieris, superfluae possessiones. Capilli mulieris, superfluae possessiones. Tergat capillis, tergat prorsus, operetur misericordiam: et cum terserit, osculetur; accipiat pacem, ut habeat charitatem. Accessit ad talem, baptizata est a tali, qualis erat apostolus Paulus: audiat ab illo, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Baptizata est autem ab alio aliquo sua quaerente, non quae facite; quae autem faciunt, facere nolite . Secura sit et in illo, sive in bonum evangelistam incurrat, sive in eum qui quod dicit non facit. A Domino enim secura audit, Vade, mulier; fides tua te salvam fecit. SERMO C .
Abbreviated transcription (Latin):
sicut tunc ut uenirent apłi: sed
continuo uenit sp̃s scͥs. Soluta ẽ.
symonis cogitatio. ne in tali
cogitatio¬
ne habe
aliud mira¬
bilius exemplũ.
Petrus uenit ad centurionẽ cor-¬
neliũ. ad homine᷑ incircucisum
Adhuc loquente petro. non dico
qui erant cũ petro utrũ incircũci¬
si baptizandi essent: natũ quippe
erat inter eos qui crediderant &
eos qui fideles ex gentib facti erar
scandalũ. id est iudeos & xp̃ianos
qui baptizabantur incireucisi: ut
hanc ds̃ tolleret questionem. cum
loquitur petrus uenit sp̃s scͥs: im¬
pleuit corneliũ. impleuit eos qui
cũ illo erant: & ipsa atcestatione
rei magnȩ quasi clamatũ est ad
petrũ. Quid de aqua dubitas.
Iam ego hic sum. Secutura ergo¬
quȩlibet anima a multa nequita
ꝑ dnĩcam grãm liberanda. tamqũ
inmunda ꝓstitutione mundandi
in ȩccła: credat. accedat ad pedes
dñi. quęrat uestigia dm̃i: confiter
lacrimas fundens. Tergat capilis
pedes dñi. predicatores euangeli

Expanded text:
sicut tunc, ut venirent Apostoli, sed continuo venit Spiritus sanctus . Soluta est Simonis cogitatio, ne in tali cogitatione haberaliud mirabilius exemplum. Petrus venit ad centurionem Cornelium, ad hominem incircumcisum Adhuc loquente Petro, non dico,qui erant cum Petro, utrum incircumcisi baptizandi essent natum quippe erat inter Judaeos qui crediderant, et eos qui fideles ex Gentibus facti erant, scandalum, id est, Judaeos et Christianos, qui baptizabantur incircumcisi; ut hanc Deus tolleret quaestionem, cum loquitur Petrus, venit Spiritus sanctus, implevit Cornelium, implevit eos qui cum illo erant . Et ipsa attestatione rei magnae, quasi clamatum est ad Petrum: Quid de aqua dubitas? jam ego hic sum. CAPUT quaelibet anima a multa nequitia per dominicam gratiam liberanda, tanquam immunda prostitutione mundanda in Ecclesia, credat, accedat ad pedes Domini, quaerat vestigia Domini, confiteatur lacrymas fundens, tergat capillis suis. Pedes Domini, praedicatores Evangelii.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ damalt̾m etq̃ dam scłipotenem orta est
magna contentio depassione ita ꝙ uttiꝰ. ⁊
ptis fiantor es postlonga uirgit ad arma cõ¬
comitatumn solosq mͣochos suos equs ĩpo¬
neus capita aucullis oꝑiri p̾cepit et sic arma¬
tus ad locum c̾caminis ienit ꝓtinꝰ adu̾sa¬
ris tanto ho rore ꝑcussi sunt ut mor equis de¬
silirent arma ꝓieecent t̃eeq se humiłr ꝓstca¬
u̾nt et imdulgentiam Nagitauerint hoc ⁊¬

Expanded text:
 abbatem et quemdam saeculi potentem orta est magna contentio de possessione; ita ut utriusque partis fautores post longa jurgia ad arma concomitatum, solos monachos suos equis imposuit, capita cucullis operiri praecepit, et sic armatus ad locum certaminis venit. Protinus adversarii tanto horrore concussi sunt, ut mox equis desilirent, arma projicerent, terrae se humiliter sternerent, indulgentiam flagitarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ego hunc anulum recepo tũc ego ꝓculdubio
cõfico me ce pcc̃oꝵ meor nenib absolutum
Quo fc̃o hemum petit u̾ non ꝑuo tempore
mundo mortuus deo mat m̃rea definto¬
ep̃o metensi. ep̃c est electus. dumq ab e¬
su carniũ abstineret piscis ti p̾sentatus

Expanded text:
 hunc reperero, tunc ego procul dubio confidam me esse peccatorum meorum nexibus absolutum. Quo facto, eremum petiit, ubi non parvo tempore mundo mortuus, Deo vixit. Interea defuncto Metensi episcopo, electus est; dumque esu carnium abstineret, s
Abbreviated transcription (Latin):
hoiem amuindano et carnali amore. Diligẽ¬
do em̃ ꝓximum purgat ocłm ad indendũ
dm̃. Quidei p̃cepta ꝯtempnit dm̃ certe ñ
diligit. Noq enim regem diligimus si leg̃ẽ
qui noscitur ĩ ꝓnine dilectione etrare. It̾m¬

Expanded text:
hominem a mundano et carnali amore. Diligendo proximum, purgas oculum ad videndum Deum. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges qui noscitur in proximi dilectione errare.
Abbreviated transcription (Latin):
glieris in contumelia p̃ris tui. non em̃i
est tibi głia s ꝯfusio. Gli̾a enim hõis ex
honore pr̃is sin est et dedecus filii p̃r sine
honore. Fili suscipe senectam pr̃is tui⁊ ne
ꝯtristes cum in uita illius. et si defecerit
sensu ueniam da illi ⁊ ne sꝑuas eum in¬
pr̃em et est maledẽs a deo qui exasperat
matrem. honora p̃r̃em tuum ⁊ gemitus
matris tue ne obhuiscaris. Mem̃to qm̃
isi ꝑ illos non fuisses. retribue parẽti¬
b quom illi tibi. Ierꝰ. Bonum ẽ quidẽ
post dũamare ꝑentes acfilios. lzsi ne¬
cessitas nenerit ut amor parentũ ac fili¬
oꝵ dei amore ꝯꝑetur nõ possit utrũq
semuari. tunc odiun ĩ ꝓpinquis. in deo¬
pietas exhibenda est. honora pr̃em tuumni
sz si te a uero pr̃e non seꝑat. Tam diu sa
ille suum creatorẽ. Basilius. ꝑentes. ue¬
stros ut ꝓpria inscera diligamus si as

Expanded text:
in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spatrem! et est maledictus a dmatrem . Honora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris: memento quoniam nisi per illos non fuisses. Retribue parentibus quomodo illi tibi . HIERONYMUS. Bonum est quidem post Deum amare parentes ac filios; sed si necessitas orum Dei amore comparetur, et non possit utrumque servari, tunc odium in propinquis, pietas in Deo est. Honora patrem tuum : sed si te a vero patre non separat. Tille suum noverit Creatorem. BASILIUS. Parentes nostros ut propria viscera diligamus, si ac
Abbreviated transcription (Latin):
Patres nolite ad iracundiam puocare
sinos ur̃os s edocete eos in disciplina
et correptione dm̃. nec enim debent fili
pentib thresaurȩare s ꝑentes filiis.Sa¬
loñ. Qui affligit parte et fatigat m̃rem
ignomimosus est et infelix. filius sapi¬
eis lenficat pr̃em. filius stultus mestitia
est matris sue. Ih̾c. fi .sy. Sicut qͥ thesauriz at
ita et̾ qͥ honorificat mr̃em suam. Qui hono¬
diccio patris firmat domĩ filioꝵ. Male¬

Expanded text:
Patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros, sed docete illos in disciplina et correctione Domini . Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis . SALOMON. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix . Filius sapiens laetificat patrem, filius stultus moestitia est matris suae . JESUS SIRACH. Sicut qui thesaurizat, ita qui honorificat matrem suam . Qui honodierit patri
Abbreviated transcription (Latin):
ri. et fratri. ⁊ amico non des potestatẽ suꝑ
teĩ uitatua. Melius est em̃ ut filii tui te ro¬
gent q̃ te respicere in manus filioꝵ. Utiliꝰ
est sine filus mori qmͣ reliiq̃re fi lios ĩpios
Doce filium et oꝑare m illo ne inturpitudi¬
ne illius ꝯfundaris. ne dederis alio possessi¬
onem tuam ne forte peniteat te. Suꝑ fili¬
am luxuriosam firma custõdiam. ne qũ
faciat te ĩ obꝓbrium uenire ĩnnicis tus¬
IeRꝰ. Uirsapiens qñ filium siũ nõ bone
nidolis anitait non doleat qd̾ talem ꝑdi¬

Expanded text:
ri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua . Melius est enim ut filii te rogent, quam te respicere in manus filiorum . Utilius est sine filiis mori quam relinquere filios impios. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas . Ne dederis alii possessionem tuam, ne forte poeniteat te . Super filiam luxuriosam firma custodiam, ne quando faciat in opprobrium venire inimicis . HIERONYMUS. Vir sapiens quando filium suum bonae indolis a
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus relinquit filios ⁊ nepotes. qͥ ꝑcit
uirge sue odit filium suũ. qui aũdiligit
illum instant etudit. Corona senum filii
filior et gla filioꝵ ꝑentes eoꝵ. ira patris
filius stultus et dolor matris q̃ genuit
illos a pueritia eoꝵ. filie tibist̾ seria corpͥ
illaix et non ostendas y larem faciem tuã
adillas. Ne iocunderis ĩ filiis impiis si
multiplicent᷑. non oblecceris suꝑ illos si
ñ est timor dei cum ip̃is. Melior est unus
timens dm̃ qmͣ mille filii impii. qͥdili¬
git filium assiduat illi flagella. Qui do¬
cet filium suũ laudabr in illo. qui docet

Expanded text:
redes, filios et nepotes . Qui parcit virgae, odit filium suum . Qui autem diligit eum, instanter illum erudit . Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres eorum . Ira patris filius stultus, et dolor matris quae genuit illos a pueritia eorum . Filiae si tibi sunt, serva corpus earum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur . Ne oblecteris super filios, si non est timor Dei cum ipsis . Melior est unus timens Deum, quam mille filii impii . Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella . Qui docet filium suum, laudabitur in illo, et
Abbreviated transcription (Latin):
te nẽquerit duce spũ libettatis tnssire
indubitant suadeo ad locum aliũ ubi
non impediatur hõ reddere deo uota su a
q̃ distinxerunt labia sua. Et quidem
sane de religiosis at bñ ordinatis mo¬
nastetiis nullu s ꝓfessoꝵ m eo consilio
ne artioris quid̾ desiderio uite. sine licẽ¬
tia sui simoris egrediatur. fforte uult
aliquis de cluniacinsib institutis
pre illis miniũ consuetuomib magi
regule pauꝑtarem si me consulit nõ
consu lo si non sane albis usurrau̾it¬

Expanded text:
rte nequiverint; duce spiritu libertatis transire indubitanter suadeo ad locum alium, ubi non impediatur homo reddere Deo vota sua, quae distinxerunt labia sua. Et quidem o perverteris. 45. Sane de religiosis ac bene ordinatis monasteriis nullus professorum meo consilio, ne arctioris quidem vitae desiderio, sine licentia sui senioris egredietur. Egressualiquis de Cluniacensibus institutisprae illis nimirum consuetudinibus magis Regulae puritatem. Si me consulit, non consulo, si non sane id abbat