comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scãrum scripturaru a .ni¬
mena p̃ta ingredior iudissimas sm̃a¬
nũ herbas exaranto carpo. legendo come¬
do. frequẽtando rumino. arq tandem
cõgregãdo ĩ alta memorie sede repono.
ut tali modo tua dulcedine gustata
minus istui ᷤ miẜrime iute amaritudi¬
nes sentiam.

Expanded text:
arum Scripturarum amoena prata ingredior, viridissimas sententiarum herbas exarando carpo, legendo comedo, frequentando rumino, atque congregando tandem in alta memoriae sede repono: ut tali modo tua dulcedine degustata, minus istius miserrimae vitae amaritudines sentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
que xp̃s ẽ germinatur. Quoꝵ q̃ tu
or differẽtie maliis senipture locis.
uobis pueri scupsi uob̾ adoloscẽte
senipsi uob̾ iuuenes. seripsi uobis
patres in quib utiq nõ corporaliũ

Expanded text:
us, germinantur, quorum quatuor istae differentiae in aliis Scripturae locis, vobis, pueri, et scripsi vobis, adolescentes, et scripsi vobis, juvenes, et scripsi vobis, patres . I
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. de circumcisiõe carnis p̾cipit. et de
sacrifitiis mandat. et ceteris que ꝑ
tiedesignat᷑ que neccie quide sunt
ad cusfodiam eoꝵ que ẜuantur ĩtnĩ¬
secus. frangenda tam̃ qñq et sine
ris donec sumus misto corpore cor¬
ruptibili et passibili sinedubio ne
flictionis nec abstinẽtie castigati¬
oe s qualitate sui nulla ei corrupte¬
la dũinabitur siẽ ergo nuẽ dunor

Expanded text:
est, quae circumcisionem carnis praecipit, quae de sacrificiis mandat, et caetera, quae tiae designatur, quae necessaria sunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, frangenda tamen quandoque, et sine ris, donec sumus in corpore ruptibili et passibili, sine dubio necflictionis, nec abstinentiae castigatione, sed qualitate sui nulla jam corpori corruptela dominabitur. Sic ergo et nunc durior
Abbreviated transcription (Latin):
renouabit᷑. ibi uirtutes nõ contͣ
ulla intia uł mala quecunq çẽtã¬
pace quam nullus adu̾sanus in¬
quierat .ap̃a eim ẽ beatitudo finar
ip̃e ꝑfectionis finis. qui cõsumtẽ
nõ ht finez. hic aũt dicimur ꝗder
beati qñ pace habemus. ꝙtalacũq̾
hic hri pot inuita bona. S hec bea¬
titudo illi ꝙͣ finalẽ dicimus beati¬
tudini cõpata. prorsus niẜia repe¬
ritur. hanc ergo paçer q̈lis hic po¬
test eẽ mortales hoĩe inreh mor¬
talib qnͣ hemus si recte uiuimus.
bonis eius recte utit᷑ uirtus qnͣuõ
eam nõ habemus. etiam malis q̃
bonoꝵ et malor facit. et se ipam
ad eundez finez refert. ubi nobis
talis et tanta par ent qua melio
et maior ee possit.

Expanded text:
uirtutes, non contra ulla uitia uel mala quaecumque certanpacem. quam nullus aduersarius inquietet. Ipsa est enim beatitudo finalis, ipse perfectionis finis, qui consumentem non habet finem. Hic autem dicimur quidem beati, quando pacem habemus, quantulacumque hic haberi potest in uita bona; sed haec beatitudo illi, quam finalem dicimus, beatitudini conparata prorsus miseria reperitur. Hanc ergo pacem, qualis hic potest esse, mortales homines in rebus mortalibus quando habemus, si recte uiuimus, bonis eius recte utitur uirtus; quando uero eam non habemus, etiam malis, qubonorum et malorum facit, et se ipsam ad eum finem refert, ubi nobis talis et tanta pax erit, qua melior et maior esse non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
canoĩcis tim̃tes deum et pietate i¬
mãsueti querũt uolutate dei cuiuꝰ
opis et laboris prima obẜuatio est
nosse istos libros. et si nõ dum adĩ¬
tellectum legendo tñ uł mandare ⁊¬
memorie uł oĩo incogtos nõ he̾re. d̾¬
inde illa que ineis aꝑte posita sunt
uł p̾cepta uiuẽdi uł regule credẽdi¬
solertius diligentius q inuestigã¬
da siit que tanto qq in eis plurã ĩ¬
uenit. ꝙͣto ẽ intelligẽtia capatior ã¬

Expanded text:
us libris timentes Deum et pietate mansueti quaerunt voluntatem Dei, cujus operis et laboris prima observatio est, ut diximus, nosse istos libros, et si nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare memoriae, vel omnino incognitos non habere. Deinde illa quae in eis aperte posita sunt, vel praecepta vivendi, vel regulae credendisolertius diligentiusque investiganda sunt, quae tanto quisque plura invenit, quanto est intelligentia capacior
Abbreviated transcription (Latin):
tater time senentate. Utrũq ter
supba eẽ nõ sinit. Amãdo en ti¬
mnes ne amantez et amatum gra¬
uit offendas. Namq gauuor offẽ¬
sio ẽ quã ut suꝑba illi displiceas
gis debet eẽ timor ille castus ꝑma
gitas que sunt mundi quomodo
placeas deo.¬

Expanded text:
 time seueritatem: utrumque te superbam esse non sinit. amando enim times, ne amatum et amantem grauiter offendas. nam quae grauior offensio. quam ut superbia illi displiceas,gis esse debet timor ille castus permgitas quae sunt mundi. quomodo placeas co
Abbreviated transcription (Latin):
sẽsus .s. ymaginatio. rõ intellectus
ĩtelligẽtia. ꝗnq ei progressioĩb rõ¬
nalitas exẽcetur ad sapĩa et quatu¬
oraffectib ad cai̾tate q̃tenus ĩ .ix.
istis progressioĩb ĩ semetipa profici¬
ens aĩa sensu et affcũ qi ĩtenus qb¬

Expanded text:
et, imaginatio, ratio, intellectus, et intelligentia. Quinque enim progressionibus rationalitas exercetur ad sapientiam, et quatuor affectibus ad charitatem: quatenus novem istis progressionibus in semetipsa proficiens anima, sensu et affectu, quaternis quibu
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia opera sint mĩe siue ĩnos
niil ut amiseria liberemur. ac ꝑ hoc
beati sumius. quod nõ fit nͥ bono illo
dequo dictum ẽ. michi ad herere deo
bonũ ẽ. profecto efficitur. ut tota ip̃a
retẽpta cuuras hec ẽ congregatio sco
rat ꝑ sacerdotem magñ. qui ã seip̃
obtulit ĩpassione pronobis ut tã¬
ti capiti corpus eẽmus. ẜm formam
serui. hanc em̃ obtulit. in hac oblatꝰ
ẽ. quia secũdum hanc mediator est
in hac sacerdos. in hac sacaficiũ est.

Expanded text:
sacrificia opera sint misericordiae sinisi ut a miseria liberemur ac per hoc ut beati simus quod non fit nisi bono illo, de quo dictum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: profecto efficitur, ut tota ipsa redemta ciuitas, hoc est congregatio soratur Deo per sacerdotem magnum, qui etiam se ipsum obtulit in passione pro nobis, ut tanti capitis corpus essemus, secundum formam serui. Hanc enim obtulit, in hac oblatus est, quia secundum hanc mediator est, in hac sacerdos, in hac sacrificium est.
Abbreviated transcription (Latin):
Iste dim̃.¬
sioẽs tẽporaliuz spatioy que usita¬
te ac propne dicuntur tpra mãifestũ ẽ.
prius aliud postẽius p̾terit. eo qd̾
simł ẽẽ nõ possint.

Expanded text:
istae dimsiones temporalium spatiorum, quae usitate ac proprie dicuntur tempora, manifestum est prius, aliud posterius praeterit, eo quod simul esse non possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
non expressit aui hoc iudicandũ est.
utrum illi au uiratur.an sacerdoti uel
illo potest. Uidetur michi quod se hõ
soluat. ⁊̃ apeteati ñculo siudicet talibꝰ
pro illo placanto. si ⁊ ip̃e cõfessionis. ⁊o¬
hibeat medicinam.

Expanded text:
 expressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel illo potest, uidetur mihi quod se homo soluat etiam a peccati uinculo, si indicet talibus, pro illo placandum, si et ipse confessionis adhibeat medicinam.
Abbreviated transcription (Latin):
tius quamut regiñi celoꝵ nõ solum
cacheus emat dimidio/ rerũ suaru.
ser et nidua duob minu̾tis. ⁊ tãtũ¬
demibi uterq possiteat. Quid potẽ¬
rius quã item regi ⁊ thesauus di¬
uiti ⁊ calice aque fñde panꝑi ualeat.¬

Expanded text:
tius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat
Abbreviated transcription (Latin):
noxiũ ẽ ibi dãpnatur. suitile ẽ ibi
ĩuenitũ. Et cum ibi quisq ĩuenͣir.
omia que utilit̃ alibi dicit᷑. multo
habũdantius ibi ĩuemiet caque nu¬
quã oĩo alibi. s in illanĩ im̃modo.
scripturarũ mirabilia altitudine ⁊
mirabili hũilitate discũtur.

Expanded text:
noxium est, ibi damnatur; si utile est, ibi invenitur. Et cum ibi quisque invenerit omnia quae utiliter alibi didicit, multo abundantius ibi inveniet ea quae nusquam omnino alibi, sed in illarum tantummodo Scripturarum mirabili altitudine et mirabili humilitate discuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
prior emr forte tun̾o inuenis quod
gustet te possessor. omĩb latũ est
ꝙ caritas possiter. duob minutis
nens. enduob minutis ualer. Si
terrebat te p̃tium quod dedit cachen
calix aque fñde. iulior ẽ sola bona
uolunras. audi clamantes angłos.
in t̾ra ꝑax hoĩb bone uolũpratis. S
forte nõ bñdiximus. uilior ẽ bonã
uoluntatem. ĩmo ip̃a ẽ omĩb carior.
Et totum hr qui bona uolũratẽ h̃r.
quia ĩdimidiorerũ suanim cacheus
sibona uoluntate nõ hñiss ncħ de¬

Expanded text:
prior emit, forte tu non invenis quod gustet te compossessor: omnibus latum est quod charitas possidet. Duobus minutis neus, en duobus nummis valet. Si terrebat te pretium quod dedit Zacchaeus, calix aquae frigidae, vilior est sola bona voluntas: audi clamantes Angelos, In terra pax hominibus bonae voluntatis. An forte non bene diximus viliorem bonam voluntatem? Imo ipsa est omnibus charior, et totum habet qui bonam voluntatem habet: quia et in dimidio rerum suarum Zacchaeus, si bonam voluntatem non haberet, nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
Quam
pus constat regnu celorũ quã uili
pretio tanra possessio proponitur.
Proponitur enĩ int̾ra quod posside¬
as incelo. Proponitur in xp̃r ꝙ pos¬
sideas metñum. Nõ potes dicere. nõ
est illa possessio qd̾ ad pretium cõgni

Expanded text:
Quam parvo constat regnum coelorum! quam vili pretio tanta possessio proponitur! Proponitur enim in terra, quod possideas in coelo; proponitur in tempore, quod possideas in aeternum. Non potes dicere: Non est ill
Abbreviated transcription (Latin):
slimis miẜ ẽ qui
nõ spat indeo. et de sesibi fecũda pro¬
mictit. cum ex eo ip̃o qd̃ dei nõ que¬
rit auiciliu. ab oĩspe uẽ salutis ex¬
cideit.

Expanded text:
imis miser est qui non sperat in Deo, et de se sibi secunda promittit, cum ex eo ipso quod non quaerat Dei auxilium, ab omni spe verae salutis exciderit .
Abbreviated transcription (Latin):
que naͣlit᷑ de te deo dicunt᷑. Nõ est
igitur aliquod̾ nature nom̃ qd̃sic
tibi deo pr̃i cõuenire ualeat qd̾ ant
filio tuo aut sp̃m sc̃o coueĩre neq̃at
Dicunus te patre nãlit̾ ẽẽ deum
lem numeru nature noĩ b nulla¬
tenus recipis. In hoc eĩm ostẽditũ

Expanded text:
quae naturaliter de te Deo dicuntur. Non est ergo aliquod naturae nomen, quod sic tibi Deo Patri convenire valeat, ut aut Filio tuo aut Spiritui sancto convenire nequeat Dicimus te Patrem naturaliter esse Deum, lem numerum naturae nominibus nullatenus recip
Abbreviated transcription (Latin):
odiz quales patiuntur in carcerib in
et in nocẽtes. intalib ei tenebris in¬
clusi sunt martyres tenebre cutu¬
q̃ q fundebantur. et lux fulgebat in
cordib eoꝵ.ĩillis tenebris oculis nõ¬

Expanded text:
 quales patiuntur in carceribus inet innocentes. In talibus enim tenebris inclusi sunt martyres. Tenebrae circumquaque fundebantur, et lux fulgebat in cordibus. In illis tenebris carceris o
Abbreviated transcription (Latin):
suadet. qr manifesta sunt illi oĩa s
hõib ille bñ suadet ꝗ nõ se illis pla¬
cẽ uult. s ip̃a ꝙͣ suadet neitate. Qͥ
eĩm placet hoĩb nõ ab ipis sua glo¬
raz queres s dei ut salui fiant. nõ
iam hõib s deo placet aut cẽte iaz¬

Expanded text:
suadet, quia manifesta sunt illi omnia: sed hominibus ille bene suadet, qui non se illis placere vult, sed ipsam quam suadet veritatem. Qui enim placet hominibus, non ab ipsis suam gloriam quaerens, sed Dei, ut salvi fiant, non jam hominibus, sed Deo placet: aut certe ja
Abbreviated transcription (Latin):
Sunilia et quasi paĩa
te caritas. pascit et suꝑbia. s cantaᷤᷤ
ut deus laudetur. suꝑbia ut ipa lau¬
detur. Uestit mundum caiͣtas. uestit
et suꝑbia. ienunat caitas.ieiinat
et suꝑbia. sepellit mortuu caritas

Expanded text:
iat, et quasi paria tem charitas, pascit et superbia; charitas ut Deus laudetur superbia ut ipsa laudetur: vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia
Abbreviated transcription (Latin):
ht ꝙ faciat hõ nõ tẽptare dũm deu
suum. neq eĩm et ip̃e saluator nõ
poterat tuẽi discipulos suos. quib
tñ ait. siuos ꝑ secuci fuerint inuna
ciuitate fugite malia cuius rei
prior exẽplum p̃buit. nam cum po¬
testate hret ponẽdi aĩa sua nec
ea ponẽt nisi cum uellet megyp¬
tũ tñ infans portãtib parẽtib fu¬
git. et ad diem festum nõ euident
blatẽt̾ ascẽdit. cum alias palam
loqueretur indeis irascẽtib. et ini¬
micissimo aĩo audietib. nec tñ
ualẽtib in en mittẽ manus ꝗa¬
nõ dum uenerat hora. nõ eius hoe
necͣcitate cogeretur mori. s cuius
hore oportunitate dignaret᷑ occrdi
qui ergo palam docedo et arguẽto ⁊
tñ inimuicoꝵ rabie ualẽ in se aliquid
nõ sinẽco. dei demostrabat potestatẽ
idẽ tñ fugiẽto et latẽdo hoĩs ĩstrue¬
bat infurmitate. nedeum teptare ꝙ¬

Expanded text:
 faciat homo, non temptare dominum deum suum. neque enim et ipse saluator non poterat tueri discipulos suos, quibus tamen ait: si uos persecuti fuerint in una ciuitate. fugite in aliam. cuius rei prior exemplum praebuit. nam cum potestatem haberet ponendi animam suam nec eam poneret, nisi cum uellet, in Aegyptum tamen infans portantibus parentibus fugit. et ad diem festum non euidenter, sed latenter ascendit, cum alias palam loqueretur Iudaeis irascentibus et inimicissimo animo audientibus nec tamen ualentibus in eum mittere manusnondum venerat hora ejus, non cujus horae necessitate cogeretur mori, sed cujus horae opportunitate dignaretur occidi. Qui ergo palam docendo et arguendo, et tamen inimicorum rabiem valere in se aliquid non sinendo, Dei demonstrabat potentiam, idem tamen fugiendo et latendo hominis instruebat infirmitatem, ne Deum tentare
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̃cedit et̾nitate aut excedit i¬
magnitudine. ał suꝑat potestate qr
aut maior ẽ pat̾ nec filu et̾nitatisi
ergo nec filius posterior aut minorẽ
nor est filio et̾nu quippe et sine ini¬
tio ẽ ꝙ filius de patuis natura natr
extitit. et et̾nu et sine iitio est ꝙ
Obhoc ergo tres unu recte ctedimus
et dicuns deum qr una prorsus et
igit᷑ patre et filiui et sp̃m sc̾m unũ
eẽ naturalit̾ deum. nec tñ ip̃m patͣe
ẽẽ qui filius ẽ. nec filiu ip̃m ẽẽ qui

Expanded text:
aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia aut major est Pater, nec Filius est. Sicut ergo nec Filius posterior aut minor esnor est Filio. Aeternum quippe et sine initio est, quod Filius de Patris natura natus exstitit; et aeternum ac sine initio est, Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dicimus Deum, quia una prorsus aetigitur Patrem et Filium, et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius
Abbreviated transcription (Latin):
post sexti diei uesꝑam factũ est ini¬
tium accepisse. Requiem dei ne tem¬
porale ad bonum illi et̃ñitati ⁊ ĩ con¬
murabilitati accidisse uamrate te¬
meraria suspicemur. s illam quider
requiẽ dei qua inse ipõ requiescit eo¬
quoq bono bt̃s̃ ẽ. quo ipẽ sͥ est. nec
untium eidem ip̃i hr̃e nec timum.
consũmate aũt creature hr̃e mitui

Expanded text:
o mane, quod post sexti diei uesperam factum est, initium accepisse requiem dei ne temporale aliquod bonum illi aeternitati et incommutabilitati accidisse uanitate temeraria suspicemur — sed illam quidem requiem dei, qua in se ipso requiescit eoque bono beatus est quod ipse sibi est, nec initium eidem ipsi habere nec terminum, consummatae autem creaturae habere initium
Abbreviated transcription (Latin):
dine quo indeo ẽ. non sic̃ ds̃. s tam̃i
ta ur ei quies proprie stabilirati nõ
sit nisi m illius quiere q̃ nicħ p̃t̾ se ap¬
petit. quo ad epto requiescat. Et iõ dũ
ip̃e manet inse quicquid mn illo ẽ re¬
torquet ad se.ut om̃is creatura hãt
inse nature sue t̾inum quo non sit
quod ip̃e est. In illo antem quietis lo¬
cum quo ẜuet quod ip̃a est. scio ꝙ nõ
proprie dixerm locum si proprie dr̃
in spatiis que corporib occupantur. s

Expanded text:
dine quo in Deo est, non sicut Deus, sed tamen ita ut ei quies propriae stabilitatis non sit, nisi in illius quiete qui nihil praeter se appetit, quo adepto requiescat. Et ideo dum ipse manet in se, quidquid ex illo est retorquet ad se; ut omnis creatura in se habeat naturae suae terminum, quo non sit quod ipse est; in illo autem quietis locum, quo servet quod ipsa est. Scio quod non proprie dixerim locum; nam proprie dicitur in spatiis quae corporibus occu
Abbreviated transcription (Latin):
et dificultates scłi tollerari iu¬
bes nõ amari.nemo ꝙ tollerat
amat et si tollerae amat ꝙ̃ ui
eum gaudeat se tollerare maller
u̾sis desidero. adu̾sa imnprospeis
timeo. quis int̾ħ melior locus¬
nsi ubi nõ ẽ ita humana tẽp
tatio.¬

Expanded text:
et difficultates? tolerari iubes ea, non amari. nemo quod tolerat amat, etsi tolerare amat; quamuis enim gaudeat se tolerare, mauult uersis desidero, aduersa in prosperis timeo; quis inter haec medius locus, ubi non sit humana uita temtatio
Abbreviated transcription (Latin):
tunica delatrocinio nesçiẽs nesti¬
retur. exillo fit in quitatis ne¬
stis illa ex quo ꝯgnouent et ip̃e
iniqus nõ ab iecẽrit et qui nesçi¬
ens uicorẽ duerit alienaz exillo
fit adult ex quodidicent. nͥ dis¬
cesserit.

Expanded text:
tunica de latrocinio nesciens uestiretur, ex illo fit iniquitatis uestis illa, ex quo cognouerit, et ipse iniquus, nisi abiecerit, et qui nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo didicerit, nisi discesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. ẜm ꝙ̃ rem nõ tumẽda tunẽt¬
oes declinauerũt simul mutiles
fci sunt. qr plus extimatur timor
hois ꝙ̃ timor dei. et pfeit hoĩes res
quas accepenunt adeo ip̃i deo. et ne
eas tollat malus hõ. ꝯtẽpnit᷑ ds per

Expanded text:
non omnes? Quia sunt multi qui gemunt et dolent ob iniqomnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt; quia plus aestimatur timor hominis, quam timor Dei, et praeferunt homines res quas acceperunt a Deo ipsi Deo. Ne eas tollat malus homo, contemnitur Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
me castra munita. s ꝗd munitius¬
facit bellum. põt aufeire sp̃e mea
pot michi auferre qd̾ dat op̃s. sicut
nõ uincit᷑ a dat. sic nõ anfertur qd̾
dat. qr si auferri pot datu iuncitu
time. ẜpens insidiat᷑ deu time. hõ
te odit. deutime. dyabolus te in¬
pugnat.deum time uota eĩmcrea¬

Expanded text:
m. Castra munita sunt, sed quid munitiusfacit bellum? Potest mihi auferre spem meam? potest mihi auferre quod dat Omnipotens? Sicut non vincitur qui dat, sic non aufertur quod dat. Si time. Serpens insidiatur? Deum time. Homo te odit? Deum time. Diabolus te impugnat? Deum time. Tota enim crea
Abbreviated transcription (Latin):
mes pati qd xp̃s.ille uenit ferte ui¬
tam tuam tprale unfuma morti
obnoria. certe tune mori si potes
nõ mori qd̃ ꝑ naturaz iutare nõ po¬
tes qͣre ꝑꝑ fide nõ suscipis tollat
tibi uita qui minatur adu̾sarius
dat tibi ds̃ et alia uitã qr et ista
ip̃e tibi declit. et si ip̃e nolue̾i̾t nec
ip̃a tollitur. si aũt uoluent tollitũ¬

Expanded text:
mes pati quod Christus? Ille venit ferre vitam tuam temporalem, infirmam, morti obnoxiam. Certe time mori, si potes non mori. Quod per naturam vitare non potes, quare propter fidem non suscipis? Tollat tibi istam vitam qui minatur adversarius, dat tibi Deus aliam vitam: quia et istam ipse tibi dedit, et si ipse noluerit, nec ipsa tolletur; si aut
Abbreviated transcription (Latin):
i. Dei prouidẽtia regens
atq ad ministrans uniu̾sa crea¬
tura et naturas et uolũ tates ⁊
uolutates aũt ut nec in fructuo¬
se sĩt bone nec inpunite male. sba¬
dit aũt primitus oĩa sibi de inde
cteatura corporale creature spñ¬

Expanded text:
 Dei providentia regens atque administrans universam creaturam, et naturas et voluntates, voluntates autem ut nec infructuosae bonae, nec impunitae malae sint; subdit primitus omnia sibi, deinde creaturam corporalem creaturae sp
Abbreviated transcription (Latin):
uera passio u̾a mors u̾a reẜrec¬
tio. Si aliquro hoꝵ dixens fłm.
incrat puttedo de ueneno ẜpen¬
tis nascunt᷑ u̾mes mẽdacioꝵ et
nil integrum remanebit qrubi
fuerit alicuius cormptio ibi ue¬
ritatis in tegritas nõ erit.¬

Expanded text:
vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit; quia ubi fuerit falsi alicujus corruptio, ibi veritatis integritas non erit
Abbreviated transcription (Latin):
qui sb̃tilissuna cõsideratiõr istos ꝯn¬
q maĩfestissimos corporis sensus ẜ
los ad ignez. aures ad aẽrez dicanoꝑ
tinẽ olfatiẽdi au̾t et gustãdi sẽsu¬
nẽ huide attribuũt. olfatu quider
istis exalatõib hũĩdis ꝯuib grassa¬
tur hui̾s aeris spatii ĩ quo aues uo¬
litãt. gustũ ñõ istis fluxibilib et
corpuletis hũorib. nã quecũq ĩore
sapiũt. ipĩus oris hũori cõmiscẽtur
ut sapiant. qͥ si anda cũ accipẽtur

Expanded text:
qui subtilissima consideratione quinque istos manifestissimos corporis sensus seclos ad ignem, aures ad aerem dicant pertinere. Olfaciendi autem gustandique sidae adtribuunt: et olfactum quidem istis exhalationibus humidis, quibus crassatur hoc spatium, in quo aues uolitant, gustatum uero istis fluxibilibus et corpulentis humoribus. nam quaecumque in ore sapiunt, ipsius oris humori commiscentur, ut sapiant, etiamsi arida cum acciperentur
Abbreviated transcription (Latin):
propͥum est patris
ꝙ solus est patͦ et ꝙ abalio nõ enisi
a se ꝓprium ẽ filii ꝙ apr̃e genitus ẽ
solus asolo cort̾nus et cowstatia ł
tus diceretur sicut pas duo patres
sigenitus siẽ filius duo filii exti¬
man possẽt in sc̃a truitate.

Expanded text:
Proprium est Patris quod solus est Pater, et quod ab alio non est nisi a se. Proprium est Filii, quod a Patre genitus est solus a solo, coaeternus et consubstantialis tus diceretur sicut Pater, duo patres; si genitus, duo filii aestimari possent in sancta Trinitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ns ac magna exequiaꝵ sũ ꝑtuosa
diligẽtia sepulture monumtorũ
opulẽtia cõstructio uinoꝵ sũt qͣlia¬
spitib erogãt᷑ nõ ẽ dubitandu mõ¬
tuos ad iuuari ut cũ eis miẜicordi
agatura dno ꝙ̃ eoꝵ pecca metuer̃
hoc ei aprib traditu uniu̾sa ẜuat
eccłia ut pro eis ꝗ in corporis et sã¬
guinis ⁊. comunioe disp̃cti sunt
cum ad ip̃ sactifitiu loco suo cõme¬
morãt᷑ oret᷑ ac pro illis quoq iosi

Expanded text:
tuosa, diligentiae sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum sunt qualiaspiritibus erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agactis Patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem frẽm illum aut illũ ista ne¬
scientẽ. ⁊ aluid pro alio sẽtientẽ pati¬
ent̾ intueor. oppinioe errare hoĩem nͨ
illi obẽe uideo. cũ dete dñe creator õi
nõ credat ĩdigna. si forte situs ⁊ hĩtus
crcature corporał ignoret obẽẽ añt siħ
ad ipãm doctrine pietatis formã ꝑtinͣe
arbitretur. ⁊ ꝑtinaciꝰ affirmare audeat
qd̾ ignorat

Expanded text:
aliquem fratrem, illum aut illum, ista nescientem, et aliud pro alio sentientem, patienter intueor opinantem hominem; nec illi obesse video, cum de te, Domine creator omnium, non credat indigna, si forte situs et habitus creaturae corporalis ignoret. Obest autem si hoc ad ipsam doctrinae pietatis formam pertinere arbitretur, et pertinacius affirmare audeat quod ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
sit ratio quod item dñs ad anid se¬
des propherat᷑ stans uõ astephano
sub sellio sedear ds̃ ꝗ ĩfinitꝰ ẽ ⁊ ĩm̃sus.
et intra se ip̃m mag̃ creaturanĩ cũcra
cõtinear. hec aũt propt̾a ascĩs uiris
dicta arbitror eẽde dño nõ quod sĩr

Expanded text:
sit ratio quod idem Dominus a David sedens prophetatur, stans vero a Stephano subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus, et intra se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint
Abbreviated transcription (Latin):
.1I. Hec est saꝑiẽtie ⁊ sci¬
entie recta distinctio. ut ad sap̃iam
ꝑtineat ceterarũ rem̃ cognitio intł¬
lectualis. ad scĩam uo feporalm̃ rem̃
cognitio ratõnalis. quid cu pponẽdu¬

Expanded text:
 haec est sapientiae et scientiae recta distinctio, ut ad sapientiam pertineat aeternarum rerum cognitio intellectualis; ad scientiam vero, temporalium rerum cognitio rationalis: quid cui praeponendu
Abbreviated transcription (Latin):
tamina. s infuturo scło cẽtaminu
p̃mia reẜuata. Inste siquide et ꝓ¬
uide diuina sapia seꝑauit tp̃s laboi
et p̾mii. hic ergo laboramus. hic deo¬
ẜuimus et mãdata eius ẜuamus

Expanded text:
futuro saeculo certaminum praemia reservata: juste siquidem et provide divina sapientia separavit tempus laboris et praemii. Hic ergo laboramus, hic servimus Deo, et mandata ejus servamus;
Abbreviated transcription (Latin):
Non fuit conueniens ut primoge¬
niti regũ regnatib succederent pa¬
tribus.S quos regnãdi meritũ pꝑ
uututẽ terrene utilem cinitati. uł
sors alia reꝑiret. uł ille potissim̃ suc¬

Expanded text:
 erat consequens, ut primogeniti regum regnantibus succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter virtutem terrenae utilem civitati, vel sors aliqua reperiret, vel ille potissimum suc
Abbreviated transcription (Latin):
si eim ꝙ nullo modo dubi¬
tandum est ad offensioẽ xp̃i per¬
tinet. cum mẽbrum eius fide ñ
ẜuat manto ꝙͣto grauius offen¬
ditur cum illi ip̃i no ẜuatur fide
ĩeo ꝙ exigit oblatum. qui no exi¬
gerat offerẽdum. Cum eĩmꝗsq
nõ reddit qd̾ nõ impeĩo ꝯ pulsus
s consilio ꝯmoĩtus nouit tanto
magis frandati uoti anget in¬
quitater. ꝙͣ to minus habuit ha¬
buit nouẽdi nccͣitate.

Expanded text:
si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Christi pertinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
te. Magis oprabo aquolib repẽ¬
hendi. quã siue ab errante sũe
ab aduliante laudan. nullus ẽ
rep̾ hensor formidandus ẽ ama¬
tori uitatis. Et enĩ aut inimicus
rep̃hensimis ẽ. aut amicus. Si gͣ
inimicus insultat ferendꝰ ẽ. amicꝰ
aũt si errar docendus. si docet audi¬
endus. laudator uõ ⁊ errans cõ fir¬
mat ertorẽ ⁊ adulans illicit ĩ erore.
arguet me. oleum aũt peceatoris
nõ inꝑinguabit capud meñ.

Expanded text:
s: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in erroremarguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum
Abbreviated transcription (Latin):
ratices reꝵ oĩum creataꝵ. uiderunt
quidem s de lõginqͦ uiderũt. s ienõe
positi. Et io cuco ad tam magnam
nam qr uiderunt etia ip̃i ꝙͣtũ uidẽi
ab hoĩe pot creatorez ꝑ creatura fac¬
tore ꝑ factura fabricatore mundi

Expanded text:
es rerum omnium creatarum, viderunt quidem, sed de longinquo; viderunt, sed in errore positi: et idcirco ad eam tam magnam Nam quia viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest creatorem per creaturam, factorem per facturam, fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Audi qũo. Inuisibilia eĩ eiuꝰ
ꝑea q̃ facta sunt intellecta prospici¬
untur. Inceroga mũdi ornatũ celi ⁊
fulgorez. dispositioe q sydeꝵ. Solem
diei sufficiẽte. Luna nocti solatium
Inf̾roga t̾ra fiuctificãtẽ. Herbis ⁊ ligͥ¬
et animalib plenam ĩ oĩb exõ¬
natam. Interoga mare ꝙͣtis et
qualib natatisib plenum. In te¬
roga aierem quantis uolatilib¬
uicet. Int̾roga oĩa et uide sinosẽ
nos fecit. Hec et pħy nobiles que¬
sierunt. et exarte icez cognouer̃t¬

Expanded text:
it. Invisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et liganimalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aus. Interroga omnia et uide si non snos fecit. Haec philosophi nobiles quaesierunt et ex arte artificem cognouer
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dica de usuns quas ⁊̃ ip̃e legeᷤᷤ
⁊ iudices reddi iubent. An crutelior ẽ
qui subtrahit aliquid uł erpit diui-¬
ti.ꝙͣ os qui tricidat pauꝑem fenore
Hec atͣq huimodi malentiq possidẽ¬
tur ⁊ bene resti tuerẽtur. s non ẽ qõ
iudice reperantim.

Expanded text:
Quid dicam de usuris, quas etiam ipse leges et iudices reddi iubent? An crudelior est qui subtrahit vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem fenore? hec et huiusmodi male possidentur, vellem restituerentur, si non est quo iudice repetantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtus uenit ad quo
ille uenit quõ uenit u̾bum plane ⁊¬
caro fẽm ẽ ut habitaret innob. Si eĩz
insua diuinitate tnmodo ueniret ꝙ
eum ferret quis eum capẽt. quos su¬
scipẽt s suscepit ꝙ nos eramus ne

Expanded text:
quantus venit. Ad nos ille quomodo venit? Verbum plane caro factum est, ut inhabitaret in nobis . Si enim in sua divinitate tantummodo veniret, quis eum ferret? quis eum caperet? quis susciperet? Sed suscepit quod nos eramus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tume nocasti noĩe tuo intonasti⁊
desuꝑ uoce grandi in int̾iore aurez
cordis mei fiat lui et fcã ẽ lux. et
discessit nubes magna et liq̃ feã ẽ
nubes tenebrosa que oꝑuerat ocłoᷤ
uere tues d̃s qui deduxistime de
tenebris et mibra mortis et noca¬
sti me in ad mirabile lum̃ tuũ. et
cõnẽsus uidi tenebras inquibus
fuera et abyssum tenebrosa ĩ qua
cecitati illi inq̃ uidere non poterã
luce celi. ue p̃tite ignorantie qnͣ
nõ agnosçeba tediie grãs cibi

Expanded text:
me nomine tuo, intonasti desuper voce grandi in interiorem aurem cordis mei, Fiat lux; et facta est lux , et descendit lux magna, et liquefacta est nubes tenebrosa, quae operuerat oculos ne, tu es Deus meus, et eduxisti me de tenebris et umbra mortis, et vocasti me in admirabile lumen tuum; etconversus sum, et vidi tenebras meas in quibus fueram, et abyssum tenebrosam in qua  vae! vae caecitati illi in qua videre non poteram lumen coeli! vae praeteritae ignorantiae, quando non cognoscebam te, Domine. Gratias tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Sanis suauis ẽ pa¬
nuis. quid melius et p̃clanus pane
celesti. s si nõ obstupefacit dẽtes
inquitas. scriptura eĩ dicit. sic̃
uua acerba dẽtib noxda ẽ et fumꝰ
oculis sic imquitas utẽtib ea.
Quio prodest qr paner landatis si
male inuitis qd laudatis nõ mã¬
ducatis. Cum ergo audis u̾bum
to laudabilius ẽ. si façias fac ergo
ꝙ laudas. En dicturus es. Uolo et
nõ ualeo. q̃re nõ uales qr sanitaᷤᷤ¬
tibi nõ est. U ñ sanitate ꝑ didisti
nisi qr peccando creatore offẽti¬
sti. Eigo ut eius pane ꝙͣ laudas

Expanded text:
sanis suavis est panis. Quid melius et praeclarius pane coelesti? Sed si non obstupefacit dentes iniquitas. Scriptura enim dicit: Sicut uva acerba dentibus noxia est, et fumus oculis; sic iniquitas utentibus ea . Quid prodest quia panem laudatis, si male vivitis? Quod laudatis non manducatis. Cum ergo audis verbumto laudabilius est, si facias. Fac ergo quod laudas. An dicturus es: Volo, sed non valeo? Quare non vales? Quia sanitas non est. Unde sanitatem perdidisti, nisi quia peccando Creatorem offendisti? Ergo ut ejus panem, quem laudas,
Abbreviated transcription (Latin):
narm dare tepuras. tollere noli.
⁊ debisti. Cindecłis gaudet. cui
abstulens plorat. Quem duoꝵ
istorum exanditurus est dñs. Di¬
cis eñi cui de cłis. gr̃as age. qa
accepisti. Et alter tibi exaltera ꝑ¬
te dicir. Ego gemo cui abstulisti. ⁊
penes tetotum teniisti. ⁊ exiguum
illi dedisti. Si totum añt qd̾ alten
abstulisti egentibus dedisses. nec
talia oꝑa diligit dens. Dicit ribi.
Sculte iussi ut dares. s de monõ de
alieno. Si habes dadetuo. si ño hẽs.
qd̃ des detuo. melius nulli dabis ꝙ
alios expoliabis.

Expanded text:
 Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet; cui abstuleris, plorat: quem duorum istorum exauditurus est Dominus? Dicis ei cui dederis: Gratias age quia accepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egentibus dedisses, nec talia opera diligit Deus. Dicit tibi Deus: Stulte, jussi ut dares, sed non de alieno. Si habes, da de tuo: si non habes quod des de tuo, melius nulli dabis, quam alteros spoliabis.
Abbreviated transcription (Latin):
tia flueũ ministrat. quãquil illoꝵ riuo¬
rũ qui ꝑ multa locoꝵ abeodem fonte de¬
ducitur. ira nairatõ disputa toris tu ts̃¬
ẜmocinatoris tiu płib. ꝓfutura parno
sermonis modulo scater fluenta liqde
iũratis. Unte sibi quisq u̾u qd̾ tẽ biis
reb põt hic illud. ille illud. ꝑloquelaꝵ

Expanded text:
tia fluxum ministrat, quam quilibet eorum rivorum, qui per multa locorum ab eodem fonte deducitur; ita narratio dispensatoris tui sermocinaturis pluribus profutura, parvo sermonis modulo scatet fluenta liquidae veritatis: unde sibi quisque verum quod de his rebus potest, hic illud, ille illud, per longio
Abbreviated transcription (Latin):
tor nos. ut quicũq ista tpralian¬
hẽtis nõ cupiatis quicũq hẽtis ñ
paupes nõ agnosçatis. si generis
ei deus ncc̃e ẽ tribuat ĩn ouissimo
et incinitate sua ymagie talium
adnichilũ redigat.

Expanded text:
tor vos, ut quicumque ista non habetis, non cupiatis; quicumque habetis, non pauperes non agnoscatis, si generis enim Deus necesse est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoie ꝙͣ uentas ip̃a suscepit cauẽda
mõstrata ẽ. Die inquid tẽptator
lapidib istis ut panes fiant at ille
unus et solus magist̃. nõ inquid ĩ
solo pane mrut hõ. s in oĩ ubo dei.⁊
ita eñ domitaz docuit eẽ oportẽ cu¬
piditate uoluptatis.ut nee fami
cauẽdum sit. S forte dñatioĩs tẽpo¬
ralis fastudecipi poterat. qui cãmiꝰ
uoluptate nõ potuit. oĩa ergo mũ¬
di regna mostrata sunt. et dcm̃ est
oĩa tibi dabo siprostratus adorau̾is
me cur respõsum ẽ. dñm deum tuũ
adorabis et illi soli ẜines ita calcata
suꝑbia ẽ. sbiecta ẽ aũt extrema etiã
cunositatis illecebra. nõ eĩmut se
defastigio tẽpli p̃cipitaret urgebat
nisi eã tm̃ aliquid exꝑiẽdi. Sꝯneq
hic iictus ẽ ideo sit respõdit ut in¬
teligẽmus.nõ opus ẽẽ ad cõgnoscẽ¬
dum deum. tẽptatioĩb insibilite
diuina explorare moliẽtib nõ tẽp¬
tabis inquid deum et dñm tuuz
Qua obrez quis initinẽ dei u̾bo ⁊¬

Expanded text:
in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus magister: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem uoluptatis, ut nec fami cedendum sit. sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat qui carnis uoluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognoscendum deum temtationibus uisibiliter diuina explorare molientibus: non temtabis, inquit, dominum deum tuum. quam ob rem quisquis intus dei uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
tes quas acce pisti.aquo accepẽis
sentiens. ei qr grãs agẽs. easao
ip̃ris cultum etia intuis istis
scłarib honorib confera. tue q
potestati sƀditos hoĩes ad eñ colẽ¬
dum. exẽplo religiose nite. er ip̃o¬

Expanded text:
tes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vit
Abbreviated transcription (Latin):
tum in se ẽ iuita ꝑderet intam
nãq si hoc ita ẽet qũo illo tridy¬
o potuisse dicimus aliꝗd uiue̾.
suute fonte credimus amusse
Sensitigitur morter diuinitaᷤᷤ
xp̃i ꝑticĩpatioẽ humani affecto

Expanded text:
tam. Nam si hoc ita esset, quomodo illo triduo potuisse dicimus aliquid vivere, si vitae fontem credimus aruisse? Sensit igitur mortem divinitas Christi, participatione humani affectus
Abbreviated transcription (Latin):
mi sit patre cum uenit adiur¬
gine. ubi q totus ubiq ꝑfectꝰ.
qͥi nec diui sice incorporea sun¬
plicitas recepit. et ꝑtis nom̃ i
plenitudo no nouit. Erat ergo
uno atq eode tp̃rs totus etia
in inferno totus incelo. illie pa¬
tiens in iciaz carnis hĩc non
reliꝙsens głia deitatis. Etat
apud inferos reẜrectio resrectio
mortuoꝵ. erat suꝑ celos uitar

Expanded text:
misit patrem cum venit ad virginem, ubique totus, ubique perfectus, quia nec divisionem incorporei simplicitas recipit, et partis nomen plenitudo non novit. Erat ergo uno atque eodem tempore ipse totus etiam in inferno, totus in coelo: illic patiens injuriam carnis, hic non relinquens gloriam deitatis. Erat apud inferos resurrectio mortuorum, erat super coelos vita
Abbreviated transcription (Latin):
cat sie in sepulcro came suam
ꝯmoriendo nõ de ẜuit sic ĩutẽo
uurginis et nascedo formauiti
Et sic inuttoq et nasci et mori
non coactus abaltero s ponte i¬
qr nõ alius tolerabat. nam sidiu̾¬
ce incamatioĩs miste̾ium sal¬
ua indiuidue trinitatis coopã¬
te cõsidẽs.ide sibi in hac hũmi¬
lica te anctor et opus ẽ idẽ aue¬
tor qr spõte nasçitur spõte patit᷑.
idez opus qr utrũq. licet no alio
cogẽte solus tñ ip̃e ꝑpetitur. Fec̃
camez mucero matris. hes aue¬
tore opis. ip̃e in hac nasçi dignͣ¬
tus ẽ. habes o pus auctoris. u¬
na tñ ꝑsona ẽ saluatoris utrius
ꝓprietate sub̾e hñs et auctoris
et oꝑis. Sic ergo mortuus ẽ nõ
discedente uitã. Sie passus est
no peunte potẽtia. nemo aufert
aĩam eius abeo qr potestatẽ h̃t
ponẽdi et potestate assumdieã
hẽs etia hic auctore opis ponit
aĩa pro amicis suis. hũs opus
auctoris. qr ut gnͣali cõcludam¬

Expanded text:
sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis connascendo formavit: et sic in utroque et nasci et mori, non coactus ab altero, sed sponte Dquia non alius tolerabat. Nam si dominicae incarnationis mysterium salva individuae Trinitatis cooperatione consideres, idem sibi in hac humilitate auctor et opus est: idem auctor, qui sponte nascitur, sponte patitur; idem opus, quia utrumque licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur. Fecit carnem in utero matris; habes auctorem operis: ipse in hac nasci dignatus est; habes opus auctoris: una tamen persona est, salva utriusque proprietate substantiae, et auctoris et operis. Sic ergo mortuus est non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo; quia potestatem habet ponendi, et potestatem assumendi eam; habes etiam hic auctorem operis: ponit animam pro amicis suis , habes opus auctoris. Quod ut generali
Abbreviated transcription (Latin):
sum .i. mist̾ioꝵ plenitudine obscu
nõ dĩ.iusi qd̾ faciunt morituri ⁊
signatur usq ad morte testatoĩ
et post morter ip̃ius aꝑitur.ita et
post̃̾ morte xp̃i omĩa misteiareue¬

Expanded text:
um mysteriorum plenitudine obscurnon dicitur, nisi quod faciunt morituri, et signatur usque ad mortem testatoris, et post mortem ipsius aperitur: ita et post Christi mortem omnia mysteria reve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sine aliq̃ mutabilitate nõ e me
t̾nitate aũit nulla mutatio ẽ. ꝗs
nõ uideat ꝙ tpra nõ fuissẽt nisix
creatura fieret. q̃ aliquid aliquai
morib uł pro ductiorib moraꝵ in¬
t̾ uallis tp̃s sequeretur. cumigitũ
deus incuus et̾nitate nulla ẽ oĩo
mutatio creator sit tẽpoꝵ et ordi¬
nator. qũo dicatur post tp̃rm spa¬
tia. mundum creasse nõ rudeo nisi
dicat᷑ añ mundu iam ali ꝙͣ fuisse
creatura. cuius motib tp̃ra curre¬
rent /. porro si lictere sacre maximeq̃
ueraces ita dicunt. imprincipio fe¬
cissedeum celum et t̾ram ut nisi¬

Expanded text:
ili mutabilitate non est, in aeternitate autem nulla mutatio est; quis non videat quod tempora non fuissent, nisi creatura fieret, quae aliquid aliqua vioribus vel productioribus morarum intervallis tempus sequeretur? Cum igitur Deus, in cujus aeternitate nulla est omnino mutatio, creator sit temporum et ordinator, quomodo dicatur post temporum spatia mundum creasse, non video; nisi dicatur ante mundum jam aliquam fuisse creaturam, cujus motibus tempora currerent. Porro si Litterae sacrae maximeque veraces ita dicunt, in principio fecisse Deum coelum et terram , ut nihi
Abbreviated transcription (Latin):
posset ẽẽ p̾fitum. qr nulla erat crea¬
tura. cuius mutabilib motib a¬
geretur cum tp̃re aũt fc̃s ẽ mũdus
si meius cõdictioẽ fẽs ẽ mutabilis
motus siẽ iidetur se hr̃e etiaz ordo
ille primoꝵ sex uł septe dieꝵ ĩqui¬
b mane ⁊ uesꝑa noĩantur donec i¬
oĩa q̃ hiisdieb deus fecit. sexto per
ficiantur die.septimoq ĩmagno ⁊¬
mst̾i̾o dei uocato cõmẽdatur. quidi¬
es cuimodi sunt. aut ꝑ difficile nob̾
aut etiaz inpossibile ẽ cogitare qͣto
magis dicẽ. uroemus quippe istos
notos dies nõ hr̃e uespaz nisi de soli
occasu nec mane nsi de solis ortu
pacti sunt. qui qͣrto die fc̃s refertur

Expanded text:
posset esse praeteritum, quia nulla erat creatura, cuius mutabilibus motibus ageretur. Cum tempore autem factus est mundus, si in eius conditione factus est mutabilis motus, sicut uidetur se habere etiam ille primorum sex vel septem dierum in quibus mane et vespere nominantur, donec omnia quae his diebus Deus fecit ficiantur die septimoque in magno mysterio dei uacatio commendetur: qui dies cuius modi sint aut perdifficile nobis aut impossibile est cogitare, quanto magis dicere. Videmus quippe istos dies notos non habere uesperam nisi de solis occasu nec mane nperacti sunt, qui die quarto factus refertur
Abbreviated transcription (Latin):
non em quod redditis reddento mi¬
nuetur. s potius seruabit᷑ ⁊ angebi¬
tur. Benignus enĩ exanctor ẽ nõ ege¬
nus. ⁊ qui nõ crescat exredditis. s ĩ se
crescere faciat redditores. Hine ergo ꝙ
ti additur. Immouo ĩ eo cui redoitur
reddens ipẽ sematim. Id ip̃m quippe erit
redditũ ⁊ redditor. quia id ip̃m erat de¬
bitor ⁊ debitũ. Deo namꝙ se ip̃m detet
hõ. eiq reddendus ẽ ut beatuo sit aqͦ
accepit ut sit. Ira ei ds̃ exigit ymaginẽ¬
hoss in homine ip̃o. sicut suam. Cesar
exigebat ĩnumero. quanto magis ꝙͣ
redtenda est cum ꝑ mittitur. cuiꝰ ecia
non promissa debẽtur.¬

Expanded text:
neque enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod ti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo debet eique reddendus est, ut beatus sit. a quo accepit, ut sit. suam in homine ipso, sicut suam Caesar exigebat in nummo. quanto magis ergo reddenda est, cum promittitur, cui etiam non promissa debetur
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nõ ẽ igitur in hiis cõtnstãdum
que suades s e q̃ mag̾ gaudẽdũ in
biis q̃ nec dum intelligis quia et
dator gaudii ꝑ hõnis dicit. Cum ꝑse¬
cutiuos fuenit hoiẽs et dixerit oe ma¬
lum ad u̾sum uos mẽtiẽtes ꝑꝑ nomẽ
men gaudete milla die et exultate
ecce eum meices ur̃a multa ẽ inceli.¬

Expanded text:
ris; non est igitur in his contristandum, quae suades, sed contra magis gaudendum in his quae necdum intelligis, quia et dator gaudii perennis dixit: Cum persecuti vos fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes propter nomen meum, gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit libru
de mortalitate eyprianus multi
laurd abilit notu inquo ipea dic
no solum no ẽẽ ficelib inutilem
peccandi securitate cõstituit.A
peccadi pencula nec de ẽẽ inuita
ista nec suꝑ ẽe põt istar.

Expanded text:
Scripsit librum de Mortalitate Cyprianus, multilaudabiliter notum: in quo propterea dicit non solum non esse fidelibus inutilem peccandi securitate constituit. peccandi pericula nec deesse in ista vita, nec superesse post illam.
Abbreviated transcription (Latin):
g̾em et currerem ad u̾sus dñm ĩcer
se suꝑb ꝙͣtum uolueit. cẽte malto
hĩtat deus. incelo ẽ deus.nis tibi i¬
ut appropinquet. humilitate nam
tanto ate ent altior. qnto tu elatiõ¬

Expanded text:
em, et currerem adversus Dominum in s, quantum voluerit; certe in alto habitat Deus, in coelo est Deus: vis tibi propinquet? Humilia te. Nam tanto a te erit altior, quanto tu elatio
Abbreviated transcription (Latin):
hiis uins cũ oratorib gentili poetisq
cõmunia. Illud mag̃ admiror ⁊ stupeo
quod ista nostra eloquẽtia ita usi sunt
palram quãdã eloquẽriam suã. ut nec
deeẽt eis nec emineret ĩ eis. qr eam nec
inproban abillis nec honestan oporte¬
bat. quoꝵ altin fieret si uitaret᷑. aln̾
puran poss si facile agnosce̾t. Et ĩ qͥb
forte locis agnoscit᷑ a tactis tales res di¬
cũt᷑. ut u̾ba quib dicũt ñ adicẽte adhy¬
bita s ip̃is reb uelud sp̃ore sb̾ĩta uite
atii. qͣi sapĩam dedomosua .i. pectore sa¬
piẽtis procetẽ intlłigas. ⁊ rãquã ĩ sepa¬
bilem famulã ⁊̃ nõ uocatã sequi elqque̾¬
tiam.¬

Expanded text:
his viris cum oratoribus Gentilium poetisve communia: illud magis admiror et stupeo, quod ista nostra eloquentia ita usi sunt per alteram quamdam eloquentiam suam, ut nec deesset eis, nec emineret in eis: quia eam nec improbari ab illis, nec ostentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a doctis, tales res dicuntur, ut verba quibus dicuntur, non a dicente adhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjuncta videantur, quasi sapientiam de domo sua, id est, pectore sapientis procedere intelliges, et tanquam inseparabilem famulam etiam non vocatam sequi eloquentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Siue regenera¬
tio q̃ ħ indei filios adoptamur. siue
fides et spes et caritas que tria he¬
cellosa uita solatia sunt miẜrorũ
nõ dum gandia beator.¬

Expanded text:
 regeneratio qua hic in Dei Filios adoptamur, sive fides et spes et charitas quae tria aecellosa vita solatia sunt miserorum, non gaudia beator
Abbreviated transcription (Latin):
chei .c.a. Sc̃ã scriptura uerbis m̃is lo¬
quẽs q̃ ꝑ hec nerba demõstrat. nicħ di¬
gne dedeo posse dici. Cur enĩ nõ ã ista
uerba dicãtur de illa maiestate dequo
quicquid dictũ fu̾it ĩdigne dicitur.
quia om̃es otes linguar oĩũ ĩ effa¬
bili sublimitate p̃cedit.¬

Expanded text:
cta enim scriptura uerbis nostris loquens etiam per haec uerba demonstrat nihil digne de deo posse dici. cur enim non etiam ista uerba dicantur de illa maiestate, de qua quicquid dictum fuerit, indigne dicitur, quia omnes opes linguarum omnium ineffabili sublimitate praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
rabaz ligatus nõ ferro alienos
ma ferrẽa uoluntate. uelle meu̾
tenebat inmicus et in michi
cathena fecerat et cõstrin xerat
me. Quippe et nolũtate pusa
fc̃a ẽ libido et dum ẜuitur libi¬
dini fca est ꝯsuetirdo et dũ ꝯsu¬
etudini nõ resistitur. fc̃a est ne¬
cessitas quib qͣi an uł q bydaz¬
sibi met ĩnexis. unĩ catena ap¬
pellauitenebat me obstuctu ⁊¬

Expanded text:
rabam ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini, facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur, facta est necessitas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam appellaui — tenebat me obstrictum