comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicumus qndo cetmumus. qd̾ nes¬
cientes ammiramur. suꝑnum
gͥ manna aĩa ꝑcipit cũm ꝑ
nocem ꝯpunctionis eleuata
nouam speciem eterne refectio¬
nis obscupescio ut diuina dul¬
cedine repleta uire respondeat.
quid est hoc qr dum ab infi¬
ma cogitatione suspenditur ea
que desuꝑnis conspicit insoli¬
te miratur ⁊c̃. ꝑ hanc uocem
torporis nr̃i surditas rumpit᷑
uetuste uite usus mutaturut¬
guratur predicatio diuiitꝰ
missa que transcurrit ꝑ uerba
sonancia qi ꝑ aerem uolatilis
pennata quib ꝑ fidem pascũ¬
tur qui ad prĩam celestem ꝑ¬
fidem ꝓficiscunt᷑ uel ueteris
legis eloquia que plebem car¬
nalem tanqͣm carne alebat ꝑ
uerba diuinitus missa qͣi pecͣ
sa finem erant hĩtura. Mani¬
festo aũ lumine fidei datur
pluitur ñ iam murmuranti
et temptanti synagoge s cre¬
denti ⁊ speranti eccłesie.

Expanded text:
dicimus quando cernimus quod nescientes admiramur. Supernum igitur manna anima percipit, cum per vocem compunctionis elevata novam speciem aeternae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure respondeat Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione suspenditur, ea quae de supernis conspicit et insolite miratur. Et cum per hanc vocem torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae usus mutaturguratur praedicatio divinitus missa, quae transcurrit per verba sonantia, quasi per aerem volatilia pennata, quibus per fidem pascuntur, qui ad patriam coelestem proficiscuntur. Vel veteris legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat per verba divinitus missa, quasi per sa finem erant habitura. Manifesto autem lumine fidei datur pluitur: non jam murmuranti et tentati Synagogae, sed credenti et speranti Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
men imposuit bethel .i. dom̃
dei qui añ luza uocabatur .i.
nux uł amigdalũ. unde ridi¬
cule quidã uecbũ hebraicũ
ulam nom̃ urbis eẽ putant c̃
ulam interpretet᷑ prius. ordo
gͦ iste lectionis. uocauit nom̃
loci illius bethel. ⁊ prius luza
uocabulũ cuuitatis. antique

Expanded text:
men imponit Bethel, id est domum Dei, qui ante Luza vocabatur, id est, nux vel amygdalum. Unde ridicule quidam verbum Hebraicum ulam, nomen urbis esse putant: cum ulam interpretetur prius. Ordo ergo iste est lectionis: Vocavit nomen illius loci Bethel, et prius Luza vocabulum civit
Abbreviated transcription (Latin):
congrueret alimoniã preter car¬
nes reperite ⁊ ꝯdere et om̃ib ues-¬
ci coegit fames et nich est qd̃ d̾s
suane et salubre facere nõ possit
qui eciam ut sine cibo uiuerent
diuina facultate donareo.

Expanded text:
congrueret, alimoniam, praeter carnes reperire et condere. Et omnibus vesci cogit fames, et nihil est quod Deus suave et salubre facere non possit, qui etiam ut sine cibo viverent divina facultate donaret.
Abbreviated transcription (Latin):
seruare untatem sp̃c in iuncło
pacis. mali uero ĩ binario con-¬
resurrectionis appariit. qui oc
mn muimero dic& qui ꝑ omne tẽ¬
pus uoluunt᷑ ⁊ prims ⁊ octa¬
na archa centũ amus potuit fã¬
bere qmnus oꝑis sui mercede adep-¬
ta nõ coauerint utrũ noe sapi-¬
enter an inaniter faceret. ⁊ in
eam nõ intrauerũt qr nõ cre-¬
diderunt qd̃ ille credidit.

Expanded text:
seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. mali autem in binario resurrectionis nostrae adparuit, qui octin numero dierum qui per omne tempus volvuntur, et primus, et octana arca centum annis potuit fabere, quamvis, operis sui mercede adepta, non curaverunt utrum Noe sapienter an inaniter faceret, et in eam non intraverunt, quia non crediderunt quod ille credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
contraperat ĩ domo
prĩs sui. ueniens¬
q ad baptismum¬
suscepit legem q̃
ce ed bitumine q uilib utiq ⁊ terrestrib uide¬
orum sordebat septa traditionib usq quo eccłia
sumpserit illam de palustrib et luteis loculis car¬
nalium sensuũ intra sapie uece aulas ⁊ rega
nesciebant. ꝑuula ⁊ lactentiũ hñs cibos. cũm u̾o
ad eccłiam ueuit ⁊ ꝑ eam rite in tellecta ẽ forcior
efficitur: quid gͥ est qd̃ mercedem accepit illa que
pucrum nutriebat a filia ph̾onis nisi qd̃ synago¬
ga apd̃ ꝙͣ lex nata et nutrita erat ab eccłia istam
eos qui ex gentib crediderant ita conuersos ad
deum ut penitus respuerent sumulatra ⁊ ultra nõ
colerent. Ip̃a quoq docetur erubescere ydola cołe.¬

Expanded text:
raxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismususcepit legem: quce et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat septa traditionibus, usquequo Ecclesia ruperat illam de palustribus, et luteis locis carnalium sensuum, et intra sapientiae verae aulas, et regalnesciebant parvula et lactantium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, fortior efficitur. Quid igitur est, quod mercedem accepit illa, quae puerum nutriebat, a filia Pharaonis, nisi quod Synagoga apud quam lex nata et nutrita erat, ab Ecclesia istam eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominum, ut penitus respuerent simulacra, et ultra non colerent, ipsa quoque doceretur erubescere idola cole
Abbreviated transcription (Latin):
cri ⁊ ad aquam baptismatis
unde resuscitando lazarum
mr̃e carnali xp̃m expulium
qͣi infantem qui tũc ꝑuulus
uidebatur. cum in homine cer¬
neretur. Inuenit illa moysen

Expanded text:
cri, et ad aquam baptismatis unde ad resuscitandum Lazarum matre carnali expulsum, quasi infantem. Quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. 3. Invenit illa Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
flumine et puelle¬
eius gradiebantur.
ꝑ crepidinem aluei.
Que cum uidisset
fiscellam in papi¬
rione misit unai
eͥ samulab suis et
allatam aperiens.
cernens qz in ea pos¬
uulum uagientem

Expanded text:
flumine: et puelejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulabus suis: et allatam aperiens, cernens in ea parvulum vagientem
Abbreviated transcription (Latin):
modo ego dimittam uos et parulos urõs cui dubi-¬
um est qd̾ pessime cegitetis. Ne fiat ita s ite tm̃ uiri ⁊
sacrificate dño. hoc enim et ip̃i petistis statim q eiet¬
ti sunt de conspectu pharaonis. Sixit iterum dñs ad
moysen. extende manum super

Expanded text:
modo ego dimittam vos, et parvulos vestros, cui dubium est quod pessime cogitetis? Non fiet ita, sed ite tantum viri, et sacrificate Domino: hoc enim, et ipsi petistis. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. Dixit autem Dominus ad Mosen: Extende manum tu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. alł. Mortua sara duxit abra¬
ham cethuram. nõ pp̃ inconti¬
nenciam qr iam grandeuus nec
ꝓpter filioꝵ ꝓcreationem qr illi
semen quasi stelle celi ex ysaat
ꝓmissum erat sed sicut agar et
hysmael figurauerũt carnales
ueteris .t. sic cechura ⁊ filii eius
hereticos qui se ad testam̃tum
nouũ existimant ꝑtinere s utͣq
concubina sola sara uxor. Uñ¬

Expanded text:
a duxit Abraham Ceturam. Non propter incontinentiam, quia jam grandaevus: nec propter filiorum procurationem, quia illi semen quasi stellae coeli ex Isaac promissum erat. Sed sicut Agar et Ismael figuraverunt carnales Veteris Testamenti, sic Cetura et filii ejus haereticos, qui se ad Testamentum Novum existimant pertinere. Sed utraque concubina, sola Sara uxor; un
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾. qr dantur munera filiis cõ-¬
cubinarũ .i. carnaliũ sed ño ꝑ¬
uenunt ad regnum ꝓmissum
heretici uł uidei qr carnalia lu-¬
cra secuntur solus ysaac est
heres quia filii carns nõ exti¬
mantur in semine sed ꝓmissi
male. in .lxx. additum est. De¬
ficiens est mortuus est abrahã
qr nõ conuenit abrahe deficere
uł minuu. illud quoq qd̃ pos¬
sumus in senectute bona senex ⁊
plenus in grecis codicib ponit᷑¬
plenus dierum qd̃ cum sensus
uideatur exponere eo qd̃ luce ⁊
diei oꝑib plenus occubuerit
magis tam̃ ad anagogen. facit
si simpliciter ponatur plenus.

Expanded text:
 Quia dantur munera filiis concubinarum, id est carnalium; sed non perveniunt ad regnum promissum haeretici, vel Judaei, quia carnalia lucra sequuntur; solus Isaac est haeres, quia non filii carnis existimantur in semine, sed promissimale in LXX additum est: « Deficiens mortuus est Abraham, » quia non convenit Abrahae deficere vel minui. Illud quoque quod posuimus « in senectute bona senex » et plenius in Graecis codicibus ponitplenus dierum; » quod cum sensum videatur exponere, eo quod luce et diei operibus plenus occubuerit, magis tamen ad anagogen facit, si simpliciter ponatur « plenus.
Abbreviated transcription (Latin):
longitudo quidem temꝑis sed eẽ aliquis finis indicatur. et
si in aliud scł̃m dicatur aliquid longuis indicatur. sed tñ
finis ponitur et quociens secula scłoꝵ nominantur fortas¬
se licet ignotus nob̃ tñ a deo
statutus aliquis terminus
indicatur qđ uero hic addi¬
sum alicuiꝰ. uł finem reliqͥt
qd̃cumq enim cogitaueris
in quo finem putes posse cõ¬
sistere semꝑ dicit tibi sermo
ꝓphetitus et adhuc uelud si
putas in secula scłoꝵ ⁊ adħ¬

Expanded text:
longitudo quidem temporis, sed esse aliquis finis indicatur; et si in aliud saeculum dicitur, aliquid longius indicatur, sed tamen finis ponitur: et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse, licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero hic addimini alicujus aut finem relinquit: quodcunque enim cogitaveris, in quo finem putes consistere, semper dicit tibi sermo propheticus, et adhuc; velut si putas in saecula sa
Abbreviated transcription (Latin):
Lulit aũ ⁊ c̾. Baptizati per
mundũ qł ꝑ desertũ post tnͣ¬
situm maris mubri. ducunt᷑
nõdũ hñtes ꝓmissam prĩam
sed sꝑantes ⁊ expectantes ꝑ pa¬
cientiã dumlaboriosa ⁊ ꝑͥicu¬
losa temptatione fatigant᷑.
sz ne reuertantur corde ĩ egyp¬
tum nͨ ibi xp̃c deserit. Nã ⁊ il¬
ia colũpna non recedit.

Expanded text:
l, etc. Baptizati per mundum quasi per desertum post transitum maris Rubri ducuntur, nondum habentes promissam patriam, sed sperantes et exspectantes per patientiam, dum laboriosa et periculosa tentatione fatigantur. Sed ne revertantur corde in Aegyptum, nec ibi Christus deserit: nam et illa columna non recedit.
Abbreviated transcription (Latin):
pere nõ uult ultra uineam¬
suam in humili deiectos ha¬
bere fructus sed palmites sur-
sum duci in alto locari. tra-¬
duces fĩ ⁊ traduces nõ in hu¬
milib arborib sed in excelas¬
gamur uitis qm transtulit de egypto deus ⁊ ꝑ ramos edrũ
ur̃i palmites diffundantur ⁊ ip̃is in nexi traduces efficia¬
mur caritatis adinuitem iuncti uel nexi fructũ afferemꝰ¬

Expanded text:
e. Non ultra vult vineasuam in humili dejectos habere fructus, sed palmitesum duci, in alto collocarduces fieri, et traduces non in qumilibus arboribus, sed in excelsigamur, vitis quam transtulit Deus de Aegypto, et per ramos eorum nostri palmites diffundantur, et ipsis innexi traduces efficiamur charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum plurim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. filii autẽ iscł et tu si fult̾¬
les isrł. potes ambulare ꝑ sic¬
cum ĩ medio maris si fueris
in medio nationis praue ⁊
ꝑuerse sicut lumen solis in
medio peccatoꝵ incedens nõ
te infundet humor peccati
⁊ ꝑ hunc mundũ transeũ¬
tem ntła libidinis unda res-¬
ꝑget. nlłs cupiditatis estus
uerberabit. qui egypcuis est
dextera leuaq Ip̃e aũ medi¬
a uia incedit ꝑ siccum non
declinat ad dexteram neq ad
synistram usq quo exeat ad
liberdatem ⁊ ẏmnũ iuctorie
canat dño dicens cantemus

Expanded text:
 Filii autem Israel, etc. Et tu si files Israel, potes ambulare per siccum in medio maris. Si fueris in medio nationis pravae et perversae, sicut lumen solis in medio peccatorum incedens, non te infundet humor peccati, et per hunc mundum transeuntem nulla libidinis unda resperget, nullus cupiditatis aestus verberabit. Qui Aegyptus est,dextra laevaque. Ipse autem media via incedit, per siccum non declinat ad dexteram neque ad sinistram, usquequo exeat ad libertatem, et hymnum victoriae Domino canat dicens: Cantemus
Abbreviated transcription (Latin):
ficat accedentes hoc
netibi aliquid de¬
nõ uult nos dñs in egypto¬
plantare nec in directis ⁊ hu¬
milib locis. s ĩ monte here¬
te hereditatis tue¬
ditatis tue de hac plantatio¬

Expanded text:
ficat accedentes, hocne tibi ali quid deNon vult nos Dominus in Aegyptoplantare, nec in dejectis ilibus locis, sed in monte haereditatis suae. De hac plantatio
Abbreviated transcription (Latin):
nos seruientes diabolo cui nos petcando uendidimus ⁊ ita uidetur filios recepis¬
redimisse nos d̾r qui in precio nr̃o sangumem suum dedit. sed quid tale uo nos
mercaretur diabłs dedit. homicidiũ ꝑecunia diaboli est. Ille enĩ ab initio homi¬
cida est fecisti homicidiũ diadoli pecuniam accepisti. Idem est de adulterio saco¬

Expanded text:
nos servientes diabolo, cui nos peccando vendidimus, et ita videtur suos recepisnos servientes diabolo, cui nos peccando vendidimus, et ita videtur suos recepisredemisse dicitur, qui pro pretio nostro sanguinem suum dedit. Sed quid tale ut nos mercaretur diabolus dedit? Homicidium pecunia diaboli est, ille enim ab initio homicida est: fecisti homicidium, diaboli pecuniam accepisti. Idem dicendum est de adulterio, sacr
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est natura esse lapidem nõ enu fieret nisi ꝙ
nõ erat hec ꝓpter illos diñs qui male nature pha-¬
raonem ⁊ egͣypcios dñt fuisse nec ex libertate ar¬
bitrii in hoc esse deductos. ⁊ qui creatorem deum
lapis durus incredulus. nõ ut lapidis natura maneat sed donet ꝑtranseat po¬
um ⁊ tunc iscł saluus fieret. qui ꝑ incrediutatẽ fẽs est tanqͣm lapis. potens
ad quisisie dr̃. qd̾ suum esse dubiũ non est. d̾r ⁊̃ in canticio in dent̾onomii. Nõ¬
ne hic ip̃e dñs deus tuus qui fecit et creauit te ⁊ ad quissut te. uidetur enim
unusquisq illd̾ ad quirere qd̾ nõ fuit suum. Uñ heretici de saluatore dñt qd̾
nõ erant sui quos ad quisiuit dato enim pretio meitatus est hõĩes quos crea¬
nundatur et a creatore discedit dei ergo sumus scdm qd̃ ab eo creati sumus effect
uero serui diaboli scd̃m qd̃ peccatis nr̃is uenũdati sumus. ueniens aũ xp̃c redemit

Expanded text:
non est natura esse lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos diximus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicunt fuisse, nec ex libertate arbitrii in hoc esse deductos; et qui creatorem Deum lapis durus et incredulus, non ut lapidis natura maneat, sed donec pertranseat pom acquisisse dicitur quod suum esse dubium non est? Dicitur enim in cantico Deuteronomii: Nonne hic ipse Dominus Deus tuus, qui fecit et creavit te, et acquisivit te? Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Unde haeretici de Salvatore dicunt quia non erant sui quos acquisivit: dato enim pretio mercatus est homines quos Creavenditur, et a Creatore discedit. Dei ergo sumus, secundum quod ab eo creati sumus: effecti vero servi diaboli, secundum quod peccatis nostris venundati sumus. Veniens autem Christus redemit
Abbreviated transcription (Latin):
uide clementis do¬
nuni bonitatem
nõ uult inducere¬
te ad laborem nõ
uult ut ip̃e tibi
facias habitacłm

Expanded text:
ide clementis Domini bonitatem: non vult te inducere ad laborem, non vult ut ipse tibi facias habitaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m adorant filii
ea natus. Ip̃m qui
maledixerit: male¬
dicetur. ⁊ qui bene¬
dixent bñdicetur.¬

Expanded text:
Ipsum adorant filii ea natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus est; et qui benedixerit, benedict
Abbreviated transcription (Latin):
alibi aꝑuerunt ora
sui sicułt comedens
in abscondito.
maiore filio expa¬
uit ysaac ⁊ alium
ꝓ alio se benedixisse
cognoscit. nec in¬
dignatur cognito
sacram̃to sed cõfir¬
mat benedictionẽ
dicens benedixit eũ
⁊ benedictus est. ħ̾¬

Expanded text:
alibi: « Aperuerunt ora sua, sicut comedens in abscondito. majore filio, expavit Isaac, et alium pro alio se benedixisse cognovit; nec indignatur cognito sacramento, sed confirmabat benedictionem dicens: « Et benedixi eum, et benedictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
est de rore celi .i. plu¬
⁊ de pinguedine ter¬
se .i. de congregati¬
one ppłoꝵ multrtu¬
dine frumenti et
uni hec est ml̃ti¬
tudo qmͣ colligit de
sacram̃to corꝑis et
sangunis sui. Illi
adorant trib. pͥp.¬

Expanded text:
plut de pinguedine terrae, hoc est congregatione populorum. Multitudine frumenti et vini, hoc est, multitudo quam colligit de sacramento corporis et sanguinis sui: illi adorant trib
Abbreviated transcription (Latin):
est. cur deus famu¬
lum suum cũ quo
tanta ⁊ talia loq̃ba¬
tur. ab aliengena
passus est admon̾i
in quo scriptura
nos admonet ꝑ
uidendum ⁊̃ ne for¬
te ibi uoluerit d̾s
ab alienigena mo¬
neri moysen ubi
iudiciaria sublim¬

Expanded text:
est, cur hoc deus famulum suum, cum quo ipse tanta et talia loquebatur, ab alienigena passus est admoneri. in quo scriptura nos admonet. puidendum etiam, ne forte ibi uoluerit deus ab alienigena admoneri Moysen, ubiiudiciaria sublim
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑ. alia liter. ue¬
nerunt inquit p̃s¬
biteri aaron ⁊ om̃s
iscł manducare pa¬
nem cum socero
moysi in conspet¬
tu dei nõ om̃s mã¬
ducant panem ĩ
conspectu dei sed
qui pr̃b̃ri sunt qͥ
seniores .i. qui ꝑ¬
fecti sunt ⁊ meritis
ꝓbari. qui sine mã¬
ducant siue bibũt
ad głiam dei faciũt.
omne ergo qd̃ faci¬
unt scĩ in conspet¬
tu dei faciunt. pec¬
cator a conspectu
dei fugit. adam pꝰ¬
qͣm peccauit fugit
a conspectu dñi et
interrogatus respõ¬
dit audiui dñe uo¬
cem tuam ⁊ abscõ¬
di me qr eram nu¬
dus. caym exiuit
nus erat conspectũ
dei. preterea qd̃ ple¬
niorem scĩam dei
accipiunt. si malũ
faciunt coram do
faciunt. unde tibi
facit continuo pe¬
nitet et dicit pec¬
caui qui discedit
a conspectu d̃i nes

Expanded text:
. Alia littera: Venerunt, inquit, presbyteri Aaron, et omnis Israel manducare panem cum socero Moysi in conspectu Dei. Non omnes manducant panem in conspectu Dei, sed qui presbyteri sunt, qui seniores, id est, qui perfecti sunt, in meritis probati, qui sive manducant, sive bibunt, ad gloriam Dei faciunt. Omne ergo quod faciunt sancti, in conspectu Dei faciunt: peccator a conspectu Dei fugit. Adam postquam peccavit, fugit a conspectu Domini, et interrogatus respondit: Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me, quia eram nudus . Cain exivit nus erat conspectu Domini. Propterea qui pleniorem scientiam Dei accipiunt, si malum faciunt, coram Deo faciunt. Unde psal.facit, continuo poenitet, et dicit, Peccavi. Qui discedit a conspectu Dei, nes
Abbreviated transcription (Latin):
odissent suꝑbiam
deinde qm sit obser¬
uandũ qd̃ alibi scͥ¬
tura dicit filii ne ĩ
multis sint actus
tui satis hic appa¬
prestolatur de mane usqz ad
uesꝑam. Cui respondit moyses.
uenit ad me ppls querens sen¬
tenciam dei. Cumq accident eis
alia disceptatio uenunt ad me
ut iudicem inter eos ⁊ ostendã
precepta dei atq leges eiꝰ at ille.
Non bonam inquit rem facis.

Expanded text:
odissent superbiam. deinde quam sit obseruandum quod alibi scriptura dicit: fili, ne in multis sint actus tui, satis et hic adpapraestolatur de mane usque ad vesperam cui respondit Moses venit ad me populus quaerens sententiam Dei cumque acciderit eis aliqua disceptatio veniunt ad me ut iudicem inter eos et ostendam praecepta Dei et leges eius at ille non bonam inquit rem facis
Abbreviated transcription (Latin):
aorosiã .s. auidencia si possit
dici que faciat nõ uideri non
enim deficerent q̃rendo hostium
si cecitate ꝑtussi essent ut nich̾
uiderent sua enĩ calamitate tͣ¬
dati nichil ulteriꝰ requirerent
hac aorasia ꝑcussi erant qui eli¬
seum querebant ⁊ qui xp̃m post
resurtõnem cum ip̃o ambulãtes
ño cognoscebãt.

Expanded text:
id est, avidentia, si possit dici, quae faciat non videri, non enim deficerent quaerendo ostium, si caecitate percussi essent, ut nihil viderent? sua enim calamitate turbati, nihil ulterius requirerent. Hac ἀορασία percussi erant, qui Eliseum quaerebant, et qui Christum post resurrectionem cum ipso ambulantes non cognoscebant.
Abbreviated transcription (Latin):
utrum q altare fieri precipit᷑
qua om̃ium corda electoꝵ pre-¬
muniri ⁊ ad suscipiendũ ig-¬
nem dilectionis ⁊ offerenda
om̃i inquinam̃to carns. et
¶B. apte ⁊̃ altare
thimiamatis qñt̃
metalli fulgore ꝑ̃¬
cellebat tanto qnͣ¬
titate minus erat
qnͣto enim sancti

Expanded text:
utrumque altare fieri praecipituQuia omnium corda electorum praemuniri atque ad suscipiendum ignem dilectionis, et offerenda omni inquinamento carnis et. Apte etiam altare thymiamatis quantum metalli fulgore praecellebat, tanto quantitate minus erat: quanto enim sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ne terre aquas uapo¬
raliter trahit. ⁊ ꝑ sb̾¬
tiles minucias suspẽ¬
dit ⁊post corpulen¬
cius ꝯglobatas plu¬
iuałr refundit. si
uero pot̾ aqͣ sicut u¬
demus ad tantas mi¬

Expanded text:
ne terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas mi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fiunt ideo idem dies ubiq
repetitur ut eius repetitione
fiant dies quociens distingũ¬
tur genera recum creatarum
ꝑfectione senarii terminanda
esꝑa prime diei sit sui cognitõ
non se esse qd̃ est. mane autẽ
post hanc uespani quo clau¬
ditur dies pritius ⁊ inchoat᷑¬

Expanded text:
nimirum idem dies ubique repetitur, ut eius repetitione fiant tot dies, quotiens distinguntur rerum genera creatarum, perfectione senarii numeri terminanda: ut uespera primi diei sit etiam sui cognitio non se esse, quod deus est, mane autem post hanc uesperam, quo concluditur dies unus et inchoat
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ⁊ c̾. lucerne candelabri
ex aduerio tabernacł̃m illustra-¬
bant. cum xp̃c plenus gracia
ed ueritate omnib tribuebat
de sua plenitudine mansuetis
et in oꝑib ueibum eungelii
ꝯmittens penitentib medelã
indulgencie ꝯferens nũc tem¬
pus esse ꝑcendi in futuro u¬
niuersalis iudicii tempus af¬
B. Emũctoria quoq ⁊c̾. st̃¬

Expanded text:
ceant, etc. Lucernae candelabri ex adverso tabernaculum illustrabant, cum Christus plenus gratia et veritate omnibus tribuebat de sua plenitudine; mansuetis et pauperibus verbum Evangelii committens; poenitentibus medelam indulgentiae conferens. Nunc tempus esse parcendi in futuro universalis judicii tempus af38.-- Emunctoria quoque, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶oꝵ. Is ysaac apd̾ alienige¬
nam gentem puteos fodit in
quo mouemui ut ĩ hac ꝑegri¬
natione cogitationũ ꝓfilnda
penetremus ⁊ quo usq uere
intelligencie aqua redeat inqͥ¬
sitionis manus ad haurienda
cordis tertena ñõ torpescat alo¬
phili insidiantes puteos replẽt
qr ĩ mundi sp̃c cum nos studio¬
se fodere conspicĩt molestias
temptationũ cogitationib in

Expanded text:
tc. Isaac apud alienigenam gentem puteos fodit: in quo monemur ut in hac peregrinatione cogitationum profunda penetremus, et quosque verae intelligentiae aqua redeat, inquisitionis manus ad exhaurienda cordis terrena non torpescat. Allophyli insidiantes puteos replent, quia immundi spiritus, cum nos studiose fodere conspiciunt, molestias tentationum cogitationibus in
Abbreviated transcription (Latin):
zephon ascensio specule uł hñs
spetulam interpretatur credebas
forsitan qd̃ ostenderet deus planũ
iter ⁊ molle sedascensio est ⁊ tor¬
tuosa. Non enum prodiue iter
quo tenditur ad uirtutes sed
ascenditur auguste ⁊ difficult¬
arta est enu ⁊ angusta uia q̃
ducit ad uitam. est̃ gͦ iter quo
incendit᷑ ascensio tortuosa ⁊
ascensio spetule uł hñs specu¬
lam ascensio ad actiis ꝑtinet
spetula ad fidem ostenditur
ergo qr et inactib ⁊ in fide
multa est difficultas multꝰ
iaboi. siulte enim temptationes nob̾ occurtũt. multa
offendicula uolentib agere que dei sunt deuide in fide mł¬
si hõ unde ꝑficiat ista est ergo turris exhis ardua ⁊ excelsa
uictutib q̃d̃ uidens pharao dicit errant isti apd̃ phonem
qui dm̃ sequitur errare d̾r quia inter sap̃ie tortuosum mł¬
tas hñs facultates ⁊ anfractus si confitearis unum prẽm

Expanded text:
sephon ascensio speculae, vel habens sephon ascensio speculae, vel habens speculam, interpretatur. Credebat forsitan quod ostenderet Deus planum iter et molle, sed ascensio est et tortuosa. Non enim proclive iter est quo tenditur ad virtutes, sed ascenditur anguste et difficultarcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Est ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem. Ostendit ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide musi habet unde perficiat? Ista est ergo turris ex his ardua et excelsa virtutibus; quod videns Pharao dicit: Errant isti. Apud Pharaonem, qui Deum sequitur errare dicitur, quia iter sapientiae tortuosum, multas habens difficultates et anfractus. Si confitearis unum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ut a phares filio ude qui cum
iuda pr̃e suo ingressus est in¬
egyptum usq ad salmon qui
in ip̃a tribu dux interram pro¬
missionis intrauit sut .u. ge
nerationes phares genuit estõ.
Esron genuit amram. amram¬
autẽ genuit aminadab. amina¬
dab autẽ genuit naason. Naa-¬
ror est in nube uisioins lene blã¬
dimentum dies uita iusti. Nox
om̃ipotens deus. et blandus iu¬
stus et terribilis apparẽbit in in¬
stis hos ad iuddiciũ ueniens per
lenitatis mansuetudinẽ mul¬
cet. Illos ꝑ iustitie districtionem
terrẽt. aliter columpna nubis
inheremo ppłm prehibat ⁊ splẽ¬
dore igns non indie sed in noc¬
sue exemplo ducatũ seq̃ntibus
prestans de iusticia sua conficen¬
tib nulla luce clariut pecc̃oꝵ
uero tenebras agnoscentib igne
sui amoris infulait
Di. uideamus que uia preci¬
pitur eligenda de othom inquit
conuersi iter facite inter epaule¬
um et magdalon qd̃ est contra
beelphon ⁊c̾. Epauleũ ascensio
tortuosa. Magdalon turris. Seel¬

Expanded text:
ut a Phares filio Judae, qui cum Juda patre suo ingressus est Aegyptum, usque ad Salmon, qui in ipsa tribu dux, terram repromissionis introiit, sint quinque generationes. Phares genuit Esrom; Esrom genuit Aram; Aram genuit Aminadab; Aminadab autem genuit Naasson; Naarror, in nube visionis lene blandimentum. Dies, vita justi; nox,omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit impiis. Hos ad judicium veniens, per lenitatis mansuetudinem mulcet, illos per justitiae districtionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocsationis suae exemplo ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Videamus quae via praecipitur eligenda. De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum et Magdalum, quod est contra Beelsephon, etc. Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum turris, Beel
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et dñs ascendit ad eum¬
mons altitudo ꝯtemplatõnis
est in quẽ ascendimus ut ad¬
ea que ultra infirmitatẽ no¬
stram sunt intuendo suble-¬
ueniur. sed dñs descendit qr
paruum de se aperit.

Expanded text:
tem, et Dominus descendit ad euons altitudo contemplationis est, in quem ascendimuea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuendo sublevemur. Sed Dominus descendit, quia, aliquid de se aperit.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. alia lit̾. mensis autem
tercii exitus filioꝵ istł de derra¬
egypti. hac die uenerũt in he
na et applicuit ibi istł contra
montem ⁊ moyses ascendit ĩ
montẽ dei et nocauit eum dñs
de monte dicens. ħ dices domui
iacob ⁊ nũciabis filiis isił ⁊ c̾. ⁊
paulo post descende et contesta¬
re ppło ⁊ purificabis illos hodi¬
e ⁊ tras et lauent uestim̃ta sua
tertia en̾im die descendit in
montẽ syna coram om̃i ppło.
hoc die repitur dari lex que in
lapideis tabulis scripta est digi¬
todei sicut seq̃ncia docent. Dies
aũ iste tercuis apparet tercii m̃¬

Expanded text:
. Alia littera: Mensis autem tertii exitus filiorum Israel de terra Aegypti: hac die venerunt in erem Sina, et applicuit ibi Israel contra montem. Et Moyses ascendit in montem Dei, et vocavit eum Dominus de monte dicens: Haec dices domui Jacob, et nuntiabis filiis Israel, etc. Et paulo post: Descende et contestare populo, et purificabis illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo. Hoc die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei, sicut sequentia docent. Dies autem iste tertius apparet tertii m
Abbreviated transcription (Latin):
hanc significatõem
lo tempe fuerũt ad
to pegerat ignotus pharao¬
affuit iosepħ a pr̃e suo ⁊ frib
suis quo medio temꝑe quomͦ
fieri potuerunt de urbre ⁊ fili¬
is et nuru uide om̃ia que nar¬
rantur inueniri difficile est
xit uxorem nõ dũ uendito io¬
seph.¬
cui de tribu uida reges tamꝙͣ

Expanded text:
hanc significationemlo tempore fuerint, adin Aegypto ignotus Pharaoafuit Ioseph a patre et a fratribus suis. quo medio tempore quomodo fieri potuerunt de uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare difficile est;xit uxorem nondum uendito Iosephcui de tribu Juda reges tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
excertitus bellatoꝵ ñ petefre
ut ĩ latino scriptũ est s phu¬
tiphari eunucho ubi querit᷑
nem in turpe ministeriũ ⁊ a
dño uirilib eius arefastis p̾ea
electum esse iuxta morem iero¬
phantaꝵ in pontificatũ est¬
eliopoleos ⁊ huiuis filiam esse
acheneth qm postea ioseph ac¬
Queritur qñ ista fieri potue¬
runt. si enim postea qmͣ io
om̃s dicere uxores nam thamar
nurum suam mortuo primo
ceret tercius ⁊ cũ creuisset nͨ
illi dedit timens ne ⁊ ille mo¬
reretur. Unde fc̃m est ut eidẽ
potuerunt: merito queritur
nisi forte ut solet scriptura ꝑ
recapitulatõnem aliquos añ¬
nos ante uenditũ ioseph hoc
fieri repisse intelligi uelit. qr
sic positum est ut dr̃etur fcm
est aũ in illo demꝑe ubi tñ q̃ri
tur si secdecim annoꝵ erat io¬
seph qͣnͣdo uenditus est quot
ruben ut płimum frẽm suũ
ioseph quinq aut sexannis
potuerit precedere euident̾ aũ
scriptura dicit .xxx. annoꝵ fu¬
isse iosepħ qnͣdo innotuit pha¬

Expanded text:
exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Putiphar eunucho. Ubi quaeritur nem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph Quaeritur, quando ista fieri potuerint. Si enim posteaquam Jospossent ducere uxores? Nam Thamar nurum suam, mortuo primogceret tertius; et cum crevisset, nec illi eam dedit, timens ne et ipse moreretur. Unde factum est, ut eidem potuerint, merito movet, nisi forte, ut solet Scriptura per recapitulationem, aliquot annos ante venditum Joseph hoc fieri coepisse intelligi velit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est autem in illo tempore. Ubi tamen  et septem annorum erat Ioseph, quando uenditus est, quotRuben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pha
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. qd̾ dicit dñs
ad moysen. sed nc̃
uade tu et ego ape¬
riam os tuum ⁊ in¬
struam de que locu¬
turus es apparet nõ
tm̃ instructionem
onem ad dei grãm
ꝑtinere. Non enim
ait. aꝑi os tuum ⁊
ego instruam te s
utrumq ꝑmittit
aꝑiam ⁊ instruam.
In psalmo aũ dicit
dilata os tuum et
implebo illud. ubi
sigc̃at in homine
uoluntatem accipi¬
endi. qd̃ deus donat
uolenti ut ad uolũ¬
tatis exordium ꝑti¬
neat. dilata os t̾uũ
ad dei autem grãm
et implebo illud.

Expanded text:
uod dicit Dominus ad Mosen: Sed nunc vade tu, et ego aperiam os tuum et instruam te quae locuturus es, apparet non tantum instructionem onem ad Dei gratiam pertinere. Non enim ait, Aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque promittit, aperiam, et instruam. In psalmo autem LXXX: Dilata os tuum, et ego adimplebo illud. Ubi significat in homine voluntatem accipiendi quod Deus donat volenti, ut ad voluntatis exordium pertineat, Dilata os tuum, ad Dei autem gratiam, et implebo illud.
Abbreviated transcription (Latin):
reuocanda sicut nec illd̾ de pe¬
tra et cauerna eius et manus¬
suꝑ positione s plane de fide
narrationis hoc exigendũ estut¬
que dicit fcã esse uere fcã sunt
et q̃ dicit dcã esse uere dcã sunt
qd̾ exigitur ⁊̃ a narratorib eun¬

Expanded text:
reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manusuperpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum este dicit facta esse uere facta sint et quae dicit dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a narratoribus eu
Abbreviated transcription (Latin):
Stra. Collo cauit ⁊ c. hoc est ꝑ
ministeriũ angłoꝵ igneam cu¬
stodiam constituit flamieus
gladius tribulationes ⁊ dolores
⁊ labores huius uite quib nos
exceidemur uł sentencia iuste
dampnationis que hoĩ data qͥ
ita dampnatus est ut xp̃i pas¬
sione redum posset. unde gla¬
dius uersatilis d̾r qr potest re¬
moueri. Remotis est enĩ enoch
⁊ helye ⁊ cotidie remouetur
fidelib de hac uita ad suꝑnã
beatitudinem transeuntib nͥ
dicit flãmam. ⁊. gla. s flame¬
um gladiũ qui enĩ ad ꝑadysũ
redeunt necesse est ut igne sp̃c
omnia noxia precidant.

Expanded text:
 Collocavit, » etc. Hoc est per ministerium angelorum igneam custodiam constituit. Flammeus gladius tribulationes, dolores et labores hujus vitae, quibus nos exercemur; vel sententia justae damnationis, quae homini est data, qui ita damnatus est ut Christi passione redimi posset. Unde gladius versatilis dicitur, quia potest removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. Nec dicit flammam et gladium, sed « flammeum gladium: » qui enim ad paradisum redeunt, necesse est ut igne Spiriomnia noxia praecidant.
Abbreviated transcription (Latin):
pecora. Uñ uiuebant cũ tan¬
ta fames inualusset ⁊ fres
ioseph phomi dixerunt. Nõ
sunt pascua pecorib pueroꝵ
tuoꝵ ⁊ c̾. Si ergo ea fame pas¬
cua defeterant in terra chana¬
an. cur ĩ egypto nõ defecerant
cũ eadem fames eẽt ubiq an
sicut ꝑhibetur ab eis qui loca
sciunt in multis egypti palu-¬
dib poterant pascua nõ deisse
⁊̃ cum fames esset frum̃toꝵ que
solent nili mundatione ꝓueni¬
re dñr ille paludes feracins pas¬
cua gignece qñ aqua nili mi¬
nus excresceret.

Expanded text:
pecora unde vivebant, cum tanta fames invaluisset, et fratres Joseph Pharaoni dixerunt: « Non sunt pascua pecoribus puerorum tuorum, » etc. Si ergo ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, cum eadem fames esset ubique? An, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset frumentorum, quae solent Nili inundatione provenire: dicuntur illae paludes feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excrescit.
Abbreviated transcription (Latin):
i. Qnatuor reliquas ꝑmitto nobis ĩ
sementem ⁊ in cilis familiis et liberis urĩs. Qui respõ¬
derunt. lalus nra in manu tua est. Respiciat tm̃ do-
sentem diem in uniuersa terra egypti regib quinta ꝑs
soluitur et fc̃m est quasi in legem absq terra sacer¬
et multiplicatus nuis et uixit in ea

Expanded text:
 quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibum familiis et liberis vestris. Qui responderunt: Salus nostra in manu tua est: respiciat nos tantsentem diem, in universa terra Aegypti, regibus quinta pars solvitur, et factum est quasi in legem, absque terra saceret multiplicatus nimis. Et vixit in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph cum ⁊̃ fidelitas eius mñ
cõmendetur qr nullius ꝑsone
grãm suscepit. sed iuxtã emꝑ¬
toris precuim equo librami¬
ne repensauit. Mistice autẽ
sigc̃at om̃s qui in sp̃ali egypto
sunt ⁊ eius opes ambiũt seruos
esse. Nullus est enim liber egyp¬
cius qui carnalis ⁊ uenundatꝰ
sub peccato. pharao enĩ eos õs¬
subiecit. unde fortasse d̾r. Ego¬

Expanded text:
 fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium aequo libramine repensavit. Mystice autem significat omnes qui in spiritali Aegypto sunt et ejus opes ambiunt, servos esse. Nullus est enim liber Aegyptius, qui carnalis est, et venundatus sub peccato: Pharao enim eos subjecit; unde fortasse d
Abbreviated transcription (Latin):
erat et oppresserat fames tera maime egypti ⁊ chx-¬
naan. De quib om̃em pecuniam cõgregauit ꝑ uendi-¬
tione frumenti et intulit eam in erariũ regis. Cumq
deferisset emptorib precum uenit egyptus cuncta ad
ioseph dicens.Da nobis panes. quare moriemur coram
te deficiente pecunia. Quib ille respondit. Ad d̾ucite pͦe-¬

Expanded text:
erat et oppresserat fames terram maxime Aegypti et Chanaan e quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti et intulit eam in aerarium regis cumque defecisset emptoris pretium venit cuncta Aegyptus ad Ioseph dicens da nobis panes quare morimur coram te deficiente pecunia quibus ille respondit adducite pe
Abbreviated transcription (Latin):
nec dante est qd̃ absq pecorib et
terra nichil habramus. Eur ergo
moriemur te uidente ⁊ nos et tetra nr̃a tui etimus. Eme
nos in seruitutẽ regiam et prebe semina ne ꝑeunte cul-
Emit igitur ioseph om̃em tetra
egypti uendentib singlis possessi¬
ones suas pre magnitudine famis
subiecit q eam pharaoni ⁊ cunctos
ppłos euis a nouissimis terminis e-¬
gypti usq ad extremes fines eius

Expanded text:
nec clam te est, quod absque corporibus et terra nihil habeamus. Cur ergo moriemur, te vidente? et nos et terra nostra tui erimus: eme nos in servitutem regiam, et premit igitur Ioseph omnem terram Aegypti vendentibus singulis possessiones suas prae magnitudine famis subiecitque eam Pharaoni et cunctos populos eius a novissimis terminis Aegypti usque ad extremos fines eius
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta q sibi dñs ad faciẽ¬
dum scũarium materialiter
offerri precepit nos quoq qui
sp̃ualiter offerre debemus ut
ꝑhas oblationes uoluntari-¬
as ip̃i sc̃uarium in nobis faci¬
amus ut ip̃e habitare nr̃o
corde ⁊ sibi mansionem con¬
secrare dignetur.

Expanded text:
Cuncta quae sibi Dominus ad faciendum sanctuarium materialiter offerri praecepit, nos quoque, qui spiritualiter offerre debemus: ut per has oblationes voluntarias ipsi sanctuarium in nobis faciamus, ut ipse habitare in nostro corde et sibi mansionem consecrare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mos ur̃as et ledere. custodi uer¬
bum istud legitiimũ tibi ⁊ filiis
tius usq in etemnumꝰ umq
introieritis terram qm dñs datu¬
rus est uobis ut pollicitus est ob¬
seruabitis cerimonias istas. Et cũ
dixerint uobis filii ur̃i que ẽ ista
religio dicetis eis. uictima tran¬
situs dñi est qñ transunt suꝑer do¬
mos filioꝵ isrł in eͥg  pto pͥ eiuu¬
ens egypcios et domos ur̃as libe¬

Expanded text:
stras et laedere. Custodi verbum istud legitimum tibi et filiis tuis usque in aeternum. Cumque introieritis terram, quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est, observabitis caeremonias istas. Et cum dixerint vobis filii vestri: Quae est ista religio? dicetis eis: Victima transitus Domini est, quando transivit super domos filiorum Israel in Aegypto, peens Aegyptios, et domos nostras libe
Abbreviated transcription (Latin):
hurignis. huri lux¬
mea. Iudas confes¬
mea pr̃ achisamech.
frẽm ineũ roborãs.
dan iudiciũ inter¬
excogitandũ et fa¬
ciendũ opus ĩ au
sua domũ dei fabri

Expanded text:
Hur ignis, Huri luxmea, Judas confespater, Achisamech fratrem meum roborans, Dan judiciumHur ignis, Huri luxmea, Judas confespater, Achisamech fratrem meum roborans,
Abbreviated transcription (Latin):
Lalem inquuẽt faceret hoĩem qui nollet omino
peccaret. Concedimus meliorem naturam eẽ que
oĩo peccare nollet. concedant nõ esso malam que
talis fcã est ut posset nõ peccare si uellet
et uiste punitam que uolũtate nõ neces¬
sitate peccauit. cum ergo ħ natura bõa
sit illa melior cur nõ utramq faceret.
ut uberiuis laudaretur de utraq. Illa .n.
ĩ scĩs angłis hec de scĩs hominib est.

Expanded text:
em debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est.
Abbreviated transcription (Latin):
s. ysaac diligebat
esau qr de uenatio¬
nib eius uescẽbat᷑.
Rebecta diligebat ia¬
cõb ẏsaac dm̃i. rebec¬
ca aũ prescĩam dei
tionib placabatur
sed presciens pplin
genciũ multo meli¬
orem futurũ ꝑ pre¬
scĩe sue grãm ampliꝰ
diligebat. esau in
uenatione morante
ut de agrescib ani¬
malib cibos pr̃i ex-¬
hiberet ⁊ benedicere¬
tur mater iacob ad
bñdictionem ꝑcipi¬
endam pr̃ĩ appłicu¬
legalib morantur
⁊ ad fidem xp̃i tar¬
de occurtunt. mater
gracia gentiles fidẽ
auide suscipientes
ad ꝑcipiendam be-¬
nedictionem iudeis
debitam obtulit qͣ¬
liter aũ benedictio¬
nis donui ꝓmerue¬
runt testantur oꝑa
iacob que ꝓ benedic¬
tione suscipienda ges¬
sit.

Expanded text:
. Isaac diligebat Esau, quia de venatione ejus vescebatur. Rebecca diligebat Jacob, Isaac Deum; Rebecca autem praescientiam Dei tionibus placabatur. Sed praesciens populum gentium multo meliorem futurum, per praescientiae suae gratiam amplius diligebat. Esau in venatione morante, ut de agrestibus animalibus cibos patri exhiberet et benediceretur, mater Jacob ad benedictionem percipiendam patri appliculegalibus morantur, et ad fidem Christi tarde occurrunt, mater gratia gentiles fidem avide suscipientes ad percipiendam benedictionem Judaeis debitam obtulit. Qualiter autem benedictionis donum promeruerint, testantur opera Jacob, quae pro benedictione suscipienda gessit.
Abbreviated transcription (Latin):
mascła si drẽtur esset absur¬
dius pecus uero si poneretur
⁊̃ aliud intelligeretur nec ser¬
uaretur sacramentũ qd̃ cum
de oue loquatur post dicit
ab agnis ⁊ hedis accipietis il¬

Expanded text:
mascula si diceretur esset absurdius. pecus uero si poneretur, etiam aliud intellegeretur nec seruaretur sacramentum, quod cum scriptura de oue loquatur, post dicit: ab agnis et haedis accipietis il
Abbreviated transcription (Latin):
lapidibz impressis.
amonem iouem in¬
ariete uenerantes
anulum in cane¬
tenta deoꝵ que egyptꝰ
miratur ut quibus¬
cultum credebant ẽẽ¬

Expanded text:
lapidibus impressis: Ammonem Jovem inriete venerantes, Anubim in canetenta deorum, quae Aegyptus miratur, ut quibcultum credebant e
Abbreviated transcription (Latin):
Egressus qz moyses a ph̾one ora¬
uit dñm qui fecit iuxta ueibũ
illuis et abstulit muscas a phara¬
one et a seriuis.⁊ a pplõ eius. Non
superfuit nec una quidem et in¬
grauatũ est cor ph̾onis ut ne hac
quidẽ uice dimitteret ppłmn. Si¬
xit autem dñs ad moysen. ingre¬
dere ad ph̾onem ⁊ loquere ad eũ.
hec dicit dñs deus
Qiuinto loco ani¬
malium nece uel
pecudum egyptus¬
uerberatur in quo
uecordia uel stul-¬
ticia mortalium
arguitur qui tanꝙͣ¬
irracionabłia pe¬
coia cultum ⁊ uo-¬
cabulum dei impo-¬
suerunt figuris nõ¬
solum hominũ s
pecudum ligno et

Expanded text:
egressusque Moses a Pharao oravit Dominum qui fecit iuxta verbum illius et abstulit muscas a Pharao et a servis et a populo eius non superfuit ne una quidem et ingravatum est cor Pharaonis ita ut ne hac quidem vice dimitteret populum dixit autem Dominus ad Mosen ingredere ad Pharaonem et loquere ad eum hQuinto loco anmalium nece vel pecudum Aegyptusrberatur. In quo vecordia vel stulitia mortalium arguitur, qui tanirrationabilia pecora cultum cabulum Dei imposuerunt figuris, noolum hominum, sed et pecudum, ligno et
Abbreviated transcription (Latin):
ut in societate ꝑacis qd̃ est ĩ iuncłm ꝑfectionis sibi iniu¬
cem copłentur electi future quoq sꝑes ⁊ memoria socie¬
tatis et pacis que in hac uita habetur temꝑib łlocis dis¬
cretos una facit pietate ꝯcordes.¬
H. Cortine in utraq ꝑte habent ansas ut ꝓximas sibi¬

Expanded text:
ut in societate pacis, quae est vinculum perfectionis, sibi invicem copulentur electi: futurae quoque spes et memoria societatis et pacis, quae in hac vita habetur, temporibus vel locis discretos una facit pietate concordes. Cortinae in utraque parte habent ansas, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
rao duris oꝑib urget ut alius
uocando traheret. alius seruẽ¬
do impelleret ut plebs in ser¬
uicio turpit̾ fixa uel uocata ł
in pulsa moueret᷑. hoc cotidie
agitur dum predicatis celestib
premiis se iure in electos rexbi
ꝑmittuntur ut quos egyptꝰ .i.
u̾ita presens oppreslit blandiẽs

Expanded text:
rao duris operibus urgeret ut alius rao duris operibus urgeret ut alius vocando traheret, alius saeviendo impelleret, ut plebs in servitio turpiter fixa, vel vocata, vel impulsa moveretur; hoc quotidie agitur dum praedicatis coelestibus praemiis saevire in electos reprobi permittuntur: ut quos Aegyptus, id est vita praesens, oppressit blandiens
Abbreviated transcription (Latin):
ut si sponsam sponsus repu¬
diaret in signum repudii dis¬
calciaretur. Ideo moyses excalci¬
ari iubeturͦ. ne ad eccl̃iam que
in rubo significatur qͣi spons
accedat calciatus. hoc enim xp̃o
seruandum qui uerus est spon¬
sus de quo iohes ait. cuius nõ
sum dignus soluere corrigiã
calciamentoꝵ eius.
c̾. sparsis foris mentib ad sein¬
ip̃m redire cuiq difficile est qr
praua itinera semel captos tã¬
to dilectabilit̾ tenent qnͣto qd̃
ubuerit licet qr cum discipli¬
ne murus nõ obuiat nulla re¬
tributionis ꝓspicitur pena q̃
decreat sed clausis oculis cordis
precipitatur anima et danto
securius mala temporalia pe¬
netrat qͣnto durius bona eter¬
na desperat s ista repboꝵ ma
licia electoꝵ uitam qͣi grana
a paleis seꝑat et dum affligit
expedit qr dum uiolenta in¬
gerit festinare ad suꝑna com¬
pellit qd̾ in isflitico ppło moy¬
se uocante et pharaone serui-¬
ente signatur. m oyses enim ad
uocandum missus est cum pha¬

Expanded text:
ut si sponsus sponsam repudiaret, in signum repudii discalcearetur. Ideo Moses discalceari jubetur, nec ad Ecclesiam, quae in rubo significatur, quasi sponsus accedat calceatus; hoc enim Christo servandum, qui verus est sponsus. De quo Joannes ait: « Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti .c. Sparsis foris mentibus ad seipsum redire cuique difficile est: quia prava itinera semel captos tanto delectabiliter tenent, quanto quod libuerit, non licet. Quia cum disciplinae munus non obviat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat. Sed clausis oculis cordis praecipitatur anima, et tanto securius mala temporalia penetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia electorum vitam, quasi grana a paleis, separat, et dum affligit, expedit: quia dum violenta ingerit, festinare ad superna compellit; quod in Israelitico populo, Mose vocante et Pharaone saeviente, signatur. Moses enim ad vocandum missus est, cum Pha
Abbreviated transcription (Latin):
S. spine antea eiãt
s nõ ut laborem ho¬
mini inferent ciui
post petc̃m fuerũt
ad laborem ⁊ afflic¬
tionem sicut seipẽ¬
tes. ⁊ quecũq no¬
noxia ⁊ notandũ
qd̃ ade ex trinseca
pena imponitur
ducta seduxto uirũ.
fuit ut manerte
illo decederent tem¬
transiret stabat᷑ er-¬
terminũ ꝑ dierum
increm̃ta tendebat¬
ibis statu .s. ĩmortalitatis ãmisso cuisus eũ mor

Expanded text:
. Spinae antea erant, sed non ut laborem homini inferrent: cui post peccatum fuerunt ad laborem et afflictionem, sicut serpentes et quaecunque nonoxia. Et notandum quod Adae extrinseca poena imponitur:ducta seduxit virum. fuit ut manente illo decederent temtransiret. Stabat erterminum per dierum incrementa tendebatibis. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mort
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i fecetunt sibi ꝑi¬
romata ut pecc̃m
suum absconderẽt
liceas quib totum
eoꝵ corpus induit
qr ⁊ĩcorpore ⁊ in
anua eos iuste dãp¬
nauit. stulta uero¬
qõ est qualit̾ ł quo
oꝑante pelles ab a-¬
nimalib deducte sĩt
querere. qui enim
de nichilo omĩa cre¬
uoluit hoc fecit.

Expanded text:
m fecerunt sibi perizomata, ut peccatum suum Deo absconderent. liceas quibus totum corpus eorum induit,  corpore et in anima eos juste damnavit. Stulta veroio est qualiter vel quo operante pelles ab animalibus deductae sint, quaerere: qui enim de nihilo omnia cvoluit, haec fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
mater om̃ium iuuenciũ tamꝙͣ
reddat cãm noĩs a se impositi
cur .s. eam euam uocauerit.
Mystice post pecc̃m. ⁊ iudicis
sñam nocauit adam uxorem

Expanded text:
mater omnium viventium, tanquam reddat causam nominis a se impositi, cur scilicet Evam vocaverit. Mystice. Post peccatum et judicis sententiam vocavit Adam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
uul. dei ⁊c̾. utrum pauentis ⁊
ꝑturbati aĩ uerba usq in hanc
adulationẽ ꝓruperũt. an sñ¬
enum qr ⁊ dcĩ sunt ⁊ genciũ
dii qui sunt demonia ño pre-¬
iuidicatur ex uerbis hoĩ d̾i qr ⁊
si benigno aĩo sunt dicta hec
rat potuit sic dici quem admo¬
dum moyses ph̾omi d̾s dictus
⁊ c̾. maxime q sine articulo

Expanded text:
 dei? utrum pauentis et perturbati animi uerba usque in hanc adulationem proruperunt? an senim quia dicti sunt et gentium dii, qui sunt daemonia, non praejudicetur ex his verbis homini Dei; quod et si benigno animo dicta haec rat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus dictus ulti, maxime quia sine articulo