comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petuus timor et ꝑiculosa sblimitaᷤᷤ
Initium sine prudentia et fini cũ
penitentia. Ita se hñt om̃ia q̃ ĩ ista
mortalitatis erũpna cupidi us ꝙ
prudetius appetuntur. Alia esti
aũt spes pioꝵ. alius laboris fructꝰ
alia ꝑiculoꝵ mẽçes. Nam ĩ hoc mũ¬
do nõ timẽ nõ dolẽ non laborarer
infest qua cã qua expectatione
quo t̾mino ista patiantur. Ego ⁊¬
aũt cum amatores scłi huiũs in¬
respuunt salubres monitus et qͣi
anilem reputant cantilena ꝙͣ do
an̾t inadu̾sis aguntur mag cogitaᷤ
euat̾e̾. uñ ad p̾sens aguntur quam
cape unde curetur.

Expanded text:
petuus timor, et periculosa sublimitas. Initium sine providentia, et finis cum poenitentia. Ita se habent omnia quae in ista mortalitatis aerumna cupidius quam prudentius appetuntur. Alia est autem spes piorum, alius laboris fructus, alia periculorum merces. Nam in hoc mundo non timere, non dolere, non laborare, interest, qua causa, qua expectatione, quo termino quisque ista patiatur. ego quidem cum amatores saeculi huius inrespuunt salubres monitus et quasi anilem reputant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, magis cogitant euadere, unde ad praesens anguntur. quam capere, unde curentur
Abbreviated transcription (Latin):
nnita. ꝙ eĩ de simplicibono genitũ
est paĩt sunplex est. et hoc est qḋ
illud dequo genitu est queduo
et filius. qr nec pat̾ est nee filius
s alius dixi. nõ aliud qr et hoc pant
sum ꝑlex. parit̾q ĩcõmutabile bonũ
est et cort̾num et hec trinitas iui¬
nec eũm ꝑpnã ista boni simplice
dicimus. qr pat̾ in ea solus aut so¬
sola est ista noĩs trinitas sine sb̾si¬
stentia ꝑ sonaꝵ. sicut sabelliai hr̃ti¬
ci putauerũt. s iõ simplex dicitur
qm hoc est qd̾ ht excepto ꝙ relati¬
ue queque ꝑsona adaltera dicit᷑
nam utiq pas̾ht filiu. necꝰ tñ ip̃e
ẽ filius. et filius ht̃ patre. nec tni
ip̃e ẽ rat. in quo ergo ad semetipm
aut aer lucer siue feruorez aut aia
neqr uas liquor e. nec corpus color
nec aer luie siue feruor nec aia sa¬
piẽtia est. hinc etia est qd̃ priua¬
n possunt reb quas hñt et in alioᷤ
hĩtus uł qualitates u̾ti atq mutai
ut et uas euacuetur humoẽ quo ⁊¬

Expanded text:
nita. Quod enim de simplici bono genitum est, pariter simplex est et hoc est quod illud de quo genitum est; quae duo et Filius, quia nec Pater est nec Filius; sed \'alius\' dixi, non ‛aliud\', quia et hoc pariter simplex pariterque incommutabile bonum est et coaeternum. Et haec trinitas uhoc naturam istam boni simplicem dicimus, quia Pater in ea solus aut sosola est ista nominis trinitas sine subsistentia personarum, sicut Sabelliani haeretici putauerunt; sed iquia hoc est quod habet, excepto quod relatiue queque persona ad alteram dicitur. Nam utique Pater habet Filium, nec tamen ipse est Filius et Filius habet Patrem, nec tamen ipse est Pater. In quo ergo ad semet ipsaut aer lucem siue feruorem aut anima neque uas liquor est, nec corpus color, nec aer lux siue feruor, neque anima sapientia eat. Hinc est quod etiam priuari possunt rebus quas habent, et in alios habitus uel qualitates uerti adque mutari, ut et uas euacuetur umore quo
Abbreviated transcription (Latin):
nabitur. cuius dãpnatio et intoła¬
bilis penaet delectabile spectacu¬
lum pstabit electis. Tuc artẽtis¬
simo amore libera torez suum. et
oĩum bonoꝵ datore amabunt⁊ si
ne fine et fastroio et cla more cor¬
dis lairdabunt ip̃m oĩpotẽte. be¬
gͥnum et miẜicorde.¬

Expanded text:
damnabitur, cujus damnatio et intoleradamnabitur, cujus damnatio et intolerabilis poena delectabile spectaculum praestabit electis. Tunc ardentissimo amore liberatorem suum et omnium bonorum datorem amabunt, et sine fine et sine fastidio clamore cordis laudabunt Deum omnipotentem, benignum et misericorde
Abbreviated transcription (Latin):
uentas non mag̾ ueritas ꝙͣ sapi¬
solum hec int̾se eader sunt in deo
dus erat irdeo añꝙͣ in seip̃o eẽt.
nõ mũdus tñ s deus. Et quonio
ubiq totus sine loco magnus
sine ꝙͣ titate bonus sine qua li¬
rate. Et quo oĩa penetrat mun¬
da et in munda sine sui pollutoe.
Si eim lux ista uisibilis oĩa loca
illustrat. et sterquilline pẽtrat.
sine siifetore et sine sui pollucti¬
oẽ ꝙͣ tomagis deus qui ẽ inuisibi¬
lis inꝯmut̾abilis lux oĩa penetat
regit sẜstinet et cucunoat. illu¬
str̾at sine ulla mutatioe uł polly¬
ticẽ. nõ solum celestia et t̾restna
s etia in fernalia. Tuc ent elec¬
splendentia ut sol. quoꝵdam ut
luna quordam ut stelle. Et spũ
iustoꝵ post corpor claustra. Et ui¬
sio intellectualis q̃ puromẽtis
oculo in sp̃n dni uidebunt et suaᷤᷤ
aimas et uirtutes intimas et
sp̃s angłicos Tunc duplices deo
cõmunis onĩm reus et hostis dya¬
bolus. incõspectu oĩm electoꝵ dãp

Expanded text:
 sapisolum haec inter se eadem sunt in Deo,mundus erat in Deo, antequam in se ipso esset, non mundus, sed Deus: et quomodo ubique totus sine loco, magnus sine quantitate, bonus sine qualitate: et quomodo omnia penetrat munda et immunda sine sui pollutione. Si enim lux ista visibilis omnia loca illustrat, et sterquilinia etiam penetrat sine fetore, et sine sui pollutione; quanto magis Deus, qui est invisibilis et incommutabilis lux, omnia penetrat, regit, sustinet, circumdat, illustrat, sine ulla mutatione vel pollutione, non solum coelestia et terrestria, sed etiam infernalia? Tunc erit elec quorumdam splendentia ut sol, quorumdam ut luna, aliorum ut stellae. Et spiritualjustorum post corporum claustra: et visio intellectualis, qua puro mentis oculo in spiritu Deum videbunt, et suas animas, et virtutes intimas, et spiritus angelicos. Tunc duplices Deo communis omnium reus et hostis diabolus in conspectu electorum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mille annos et milies mille. et
cum angłi ab initio mundi ea so
mirantur ea ꝙͣ in prima die.alio¬
quin dudum cora angłis assiduo
uidẽli usu ilescerẽt. Cuius co¬
gitationi ptita et futura nõ p̾tita
et futura s p̾sentia sunt. uñ ñ diẽ¬
urditii uidebit et primũ die scłi
nõ uidit. s utrũq uidet. Cuius ⁊¬
p̾scia nemine cogit ad peccãdum
ut multi errãtes dñt. Si ei̾ ĩqui¬
unt p̾sciuit adam reccaturũ eẽ ñ
peccare nõ potuit ex quo errore na¬
cauit.et nõ alia necessitate peccet᷑.

Expanded text:
mille annos et millies mille. Et mille annos et millies mille. Et cum angeli ab initio mundi ea soladmirantur ea quam in primo die; alioquin dudum coram angelis assiduo videndi usu vilescerent. Cujus cognitionis praeterita et futura, non praeterita et futura, sed praesentia sunt. CAPUT V. Dejudicii videbit, et primum diem saeculi non vidit; sed utrumque videt. Cujus praescientia neminem cogit ad peccandum, ut multi errantes dicunt. Si enim, inquiunt, praescivit Deus Adam peccaturum esse, non peccare non potuit. Ex quo errore nacavit, et non aliqua necessitate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scit. cuius gła neꝗd narrari. cuiꝰ
lux ita sole obscirrat. ut eius cõ¬
ꝑatice nulla habeat lucer cuius
dulçedo tam mel suꝑat ut eiꝰꝯꝑatõe
mel uideat᷑ ab sinthiu amarissi¬
mu. Cuiis facie si cẽs carcete
in serni in clusi uiderẽt. nullã pe¬
na nullu dolore milla tristiti¬
am sentirent. Cuius p̾sentia si
ĩinfemo cum suis hĩta torib ap¬
pareret cõtinuo in femus ĩ ame¬
nu co u̾tẽt᷑ ꝑadisu. Cuius sine
ntu nec folium de arbore erditi
dis uoce audit .i. cogitatioe. Cuꝰ
oculus nõ minus andit ꝙ etiam
ꝙͣ audit. qr hee nõ corpus sunt s
suma sapĩa et certa cognitõ. Cuiꝰ
delitie sine fastroio satiant q̃ cum
abeatis inueniũt᷑. semꝑ tñ deside¬
rantur et esurie et sitim sine pea
efficiunt.i. ardeti sẽꝑ desideno de¬
lectant. Cuius secretamirabilia
uidentib ea sẽꝑ noua et mira fũt
et nõ plus cum incipiunt uideri
patiunt stupore ceretib. ꝙͣ post

Expanded text:
it, cujus gloria nequit narrari; cujus lux tam solem obscurat, ut ejus comparatione nullam habeat sol lucem; cujus dulcedo tam mel superat, ut ei comparatum velut absinthium sit amarissimum; cujus faciem si omnes carcere inferni inclusi viderent, nullam poenam, nullum dolorem, nullamque tristitiam sentirent; cujus praesentia si in inferno cum sanctis habitatoribus appareret, continuo infernus in amoenum converteretur paradisum; cujus sine nutu nec folium de arbore cadit; dis vocem audit, id est, cogitationem; cujus oculus non minus audit quam quam audit, quia non corpus sunt, sed summa sapientia et certa cognitio. Cujus deliciae sine fastidio satiant: quae cum a beatis inveniuntur, semper tamen desiderantur, et esuriem et sitim sine poena efficiunt, et ardenti semper desiderio delectant. Cujus secreta mirabilia, videntibus ea semper nova sunt et mira, et non plus cum incipiunt videri, pariunt stuporem cernentibus, quam post
Abbreviated transcription (Latin):
lum uł pecm. Alid namq est ip̃m
malu aliud ueꝵ est illud ꝙͣ m̾igit᷑
ut sit illud nisi eĩm bonũ eẽt eẽ ma¬
lum nullo modo sinẽtdeus illio
fien multa quippe bona demalis ⁊¬
oĩps facit.ut deadulterio hoũum
bonos format et faẽ hoĩes. Siuͦ q̃dã¬
et sapĩe illic illustrabim̃. ubi ip̃ solẽ
u̾itatis facie ad facie uidebimus.
.i. certa et uẽa sapĩa cõgnoscemus.
et pulcẽ et̾nus erit. Sic eñn absen¬
tia eius dissimiles oĩo eos facit ⁊
Cuius efuitas sine initio et sine
añ ip̃m alius deus nõ erat. nec est
nec erit nõ forte se ip̃m cteauit i
cum nichil seip̃m creat. qͣ eũ po¬
tentia qui oĩo nõ eẽt se ip̃m facẽt.
Cum ergo nullo modo deus fes ẽ
faciẽte. Cuius scĩa sine ulla uan¬
etate cognitionis et sine nllo nsu
huc et illuc inmirabiler mirabilẽ
uarierate oĩum creaturar angłor.
boꝵ cogitationu momitor oĩim.
simul et semelop̾hendit et intel¬
ligit. Fons igitur et origo oĩs scie¬

Expanded text:
lum vel peccatum; aliud namque est ipsum malum, aliud verum esse illud. Quamvis igitur ut sit illud. Nisi enim bonum esset esse malum, nullo modo sineret Deus illud fieri. Multa quippe bona de malis Omnipotens facit, ut de adulterio hominum bonos format et facit homines. Si aet sapientiae illic illustrabimur, ubi ipsum solem veritatis facie ad faciem videbimus, id est, certa et vera sapientia cognoscemus? et pulcher et aeternus erit. Sic enim absentia ejus dissimiles ei omni modo facit. Cujus aeternitas sine initio et sine ante ipsum Deus alius non erat, nec est, nec erit. Non forte seipsum creavit, cum nihil seipsum creat: qua enim potentia qui omnino non esset seipsum faceret? RCum ergo nullo modo Deus factus faciente. Cujus scientia sine ulla varietate cognitionis, et sine ullo cursu huc et illuc innumerabilem veritatem omnium creaturarum; angelorum, borum, cogitationum, momentorum omnium, simul et semel comprehendit et intelligit. Fons igitur et origo omnis sci
Abbreviated transcription (Latin):
tate nõ coactus ẽ appeccañdu. po¬
tuit sine dubio nõ peccare siuellet.
ta ĩspiratio q̃ mẽtib sua uocer et
suam uentate inuisibilit̾ ostẽdit.
ꝙͣ uidẽdo angłi ꝑ oĩa deo obedinnt.
Cuius laus qua electos laudabit ẽ
magnifestatio qua suoꝵ electori
bonã oĩb mostrabit. assroua antẽ
laus qua electi deum laidabunt.
est ad miratio eius ꝑ hennis. que
miro modo noͣ tp̃re precessit mũdũ
et rp̃s. Nulli eĩ hore spatio fuit
tp̃s ab initio mundi ceyit cõcuite᷑
ante mundum fcm̃ nõ erat.rdeoo

Expanded text:
 non coactus est ad peccandum, potuit sine dubio non peccare si vellet; ta inspiratio, qua mentibus suam voluntatem et suam caritatem invisibiliter ostendit; quam videndo Angeli per omnia Deo obediunt. Cujus laus est qua electos laudabit, manifestatio qua suorum electorum bona omnibus monstrabit; assidua autem laus qua electi eum laudabunt, est admiratio ejus perennis. Qui miro modo non tempore praecessit mundum et tempus nullius enim horae spatio fuit tempus ab initio mundi coepit currere, ante mundum factum non erat. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ et scoꝵ et p̾senti ip̃ius dei
uitreum. tͥna nob̾ uisio mostrat᷑.
qr nos ip̃os et ip̃m speculum ⁊ qd
quid ad est uidemus. sic ꝑ speculr̃
diuine claritatis et ip̃m deu ut¬
creature. et nos ip̃os et cetos cta
abdita creatũraꝵ et ip̃ius infen
uidendo deu uidebimus. Tunc
altꝰ ex duob processit. et quõ patͥ
no p̾cessit filium tp̃re. s o̾rigine.
sunt in deo. excepto ꝙ ad relatioe
ꝑtinet. Nam sapiã dei et ueritas

Expanded text:
anctorum, et praesenti ipsius Dei vitreum trina nobis visio administratur, quia nos ipsos, et ipsum speculum, et  adest uidemus, sic per speculum diuine claritatis et ipsum deum creature et nosipsos et cetera abdita creaturarum, et ipsius inferni, videndo Deum videbimus. Tunc alter ex duobus processit; et quomodo Pater non praecessit Filium tempore, sed origine, ia Dei unum sunt in Deo, excepto quod ad relationem pertinet; nam sapientia Dei et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ibi õiũm bonum oĩb patebit.
ibi omes inuicẽ fuas cogitatioesi
cõgnoscent.ibi nullus supior suꝑ¬
bus erit. nullus infenor inuious.
quo eĩ qui oes sic̃ se ip̃m diliget
alicui inuide potent. nemo sibi ĩ
uidet. ibi nillus melius ẽẽ uł suꝑiꝰ
erit. non sibi ip̃i. s etia uniuso cõ¬
pori ecce celestis. quo eĩ si qdlib
mebrum in corpore supius uł in¬
ferius ponatur. alit̾ ꝙͣ na cõstitu¬
it. mostruosum efficit corpus et
turpe. sie ni mirum si aliquis ĩ te
pitudine effiçiet. et solum sibi a¬
met. s etia oĩ cogregatioĩ ĩqua
qui erit miniinus. maiorẽ sine
mundi huius regnum etia si et̾¬
num eẽt. uile eĩm ualde electisi¬

Expanded text:
t. Ibi omnium bonum omnibus patebit. Ibi omnes invicem suas cogitationes cognoscent. Ibi nullus superior superbus erit, nullus inferior invidus. Quomodo enim qui omnes sicut seipsum diliget, alicui invidere poterit; cum nemo sibi ipsi invideat? Ibi nullus melius esse vel superius erit, non solum sibi ipsi, sed etiam universo corpori Ecclesiae coelestis. Quomodo enim quodlibet membrum in corpore, si superius vel inferius ponatur quam natura constituit, monstruosum efficit corpus et turpe; sic nimirum si aliquis in regpitudinem efficiet, non solum sibimet, sed omni congregationi; in qua qui erit minimus, majorem sine mundi regnum, etiam si aeternum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
et tn̈ de hoĩe duro ⁊absdo dr̃ petra. et
dehoĩe robusto et in mobili. dr petra.
et ad laude inde dixisti fumitate. et
ad uctuꝑatiõe duritia. Nouimꝰ et in
petã furmitater et accepimus xp̃. petta

Expanded text:
tur de homine absurdo et duro petra, et de homine robusto et immobili dicitur petra; et ad laudem inde duxisti firmitatem, et ad vituperationem duritiam. Novimus in petra firmitatem, et accepimu
Abbreviated transcription (Latin):
los ħ dicimꝰ. Simꝰ scĩ deus scit. simus
in iqui et mag hoc ip̃e scit. uos ĩ uo¬
b̾ spe nõ poĩtis qualescũq simus si
bom sumus. facite ꝙ scriptu ẽ imita¬
tores mei estote siẽ et ego xp̃i. si aũt
mali sumus. nec sic dẜti estis. nec
sic sine ꝯsilio remãsistis. audite dicẽ¬
te. que dicunt facite. que aũt fatiũt¬

Expanded text:
oc dicimus: Simus sancti, Deus scit; simus iniqui, et hoc magis ipse scit: vos in nobis spem non ponatis, qualescumque simus. Si boni sumus, facite quod scriptum est: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Si autem mali sumus, nec sic deserti estis, nec sic sine consilio remansistis: audite dicentem, Quae dicunt, facite; quae autem faciu
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ ⁊ quale bonũ sit ds̃ q̃
ex hoc eindenter ostenditur. quia
nulli ab eo recedenti bñ ẽ. Quia
⁊ qui gantent ĩ morti feris uolup¬
tatib sine doloris timore ẽẽ non
possunt. Et qr oĩo malũ deẜtõis
suemaiore suꝑbie stupore nõ sen

Expanded text:
Quantum et quale bonum sit Deus, etiam ex hoc evidenter ostenditur, quod nulli ab eo recedenti bene est: quia et qui gaudent in mortiferis voluptatibus, sine doloris timore esse non possunt; et qui omnino malum desertionis suae majore superbiae stupore non sen
Abbreviated transcription (Latin):
qui accipit si hõ bonus ab hoĩe malo.
si fidelis aꝑfido. si ꝑius abĩpio. ꝑm¬
nosum erit danti nõ accipienti. Ilud
quippe scm̃ male utentẽ iudicat. bene
utẽtem scĩficat. Si aũt ⁊ ille q accepit
unque accep̃. nec sic recissũ ẽ. s agnitr̃.

Expanded text:
qui accepit si homo bonus ab homine malo, si fidelis a perfido, si pius ab impio, perniciosum erit danti, non accipienti. illud quippe sanctum male utentem iudicat, bene utentem sanctificat. si autem et ille qui accepit inique accepit, nec sic rescissum, sed agnitum,
Abbreviated transcription (Latin):
d disciplinis ocurrebat ei om̃ia
nũosa que tam̃ millis dimẽ siõi¬
bus maĩfestius eminebant. qͣs
inse ip̃a cogitando. atq ĩ uoluẽto
tuebatur uenssimas. in hiis au̾te
que sẽtiuntur umbras earum potiꝰ¬
quam uestigia recolebat. Hine se
multum exexit. multũq ẜsũpsit.
ausa ẽ enĩ inmortalẽ aĩam ꝯproba¬
re. tractauit oĩa diligent᷑ ꝑcep̃ pror
mens posse. mouit eam qd̃dam i¬
miraculum ⁊ suspican cepit scip̃a.
fortasse nũm ẽẽ eũ ip̃m quo cũ cra
nuͣarentur. aut si id ñ eẽt. ibitũ eu
ẽẽ quo ꝑ uenire saragẽt. Hũc uero
totis urib ꝯp̃henditur. ꝗ iam uni¬
use m̃tatis uitex futurus. ymagĩes¬
eĩ fłe rerum eaꝵ quas nuͣa mus ab
illo occultissimo quo nũamꝰ deflue̾te
insese rapiũt cogitationem. ⁊ sepe il¬
lum cũ iam tenetur elabi facuint.
Quib si quisq nõ cesserit. ⁊ illa oĩa
que ꝑtot disciplinas. late uaneq
diffusa sunt. adimũ qd̃dam sim x¬

Expanded text:
 disciplinis occurrebant ei omnia numerosa, quae tamen in illis dimensionibus manifestius eminebant, quas in seipsa cogitando atque volvendo intuebatur verissimas: in his autem quae sentiuntur, umbras earum potiuque uestigia recolebat. hic se multum erexit multumque praesumpsit, ausa est inmortalem animam conprobare. tractauit omnia diligenter, percepit prorsosset numeris posse. mouit eam quoddam miraculum et suspicari coepit se ipsam fortasse numerum esse eum ipsum, quo cuncta numerarentur, aut si id non esset, ibi tamen eum esse, quo peruenire satageret. hunc uero totis uiribus conprehendit, qui iam uniuersae ueritatis index futurus, ienim falsae rerum earum, quas numeramus, ab illo occultissimo, quo numeramus, defluentes in sese rapiunt cogitationem et saepe illum, cum iam tenetur, elabi faciunt. Quibus si quisque non cesserit et illa omnia, quae per tot disciplinas late uarieque diffusa sunt, ad unum quiddam sim
Abbreviated transcription (Latin):
sit ułquid informis matena. ꝗd
formatũ exaĩe. ꝗd cor̾. quid ex aĩe
incorpore. ꝗd locus. quid tp̃s. ꝗd ĩ
loco. ꝗd in tp̃re. quid motus ẜm locũ.
tp̃s ⁊ semꝑ quid sit ⁊ nusqu̾a esse.
numquam nõ ẽẽ. Quisquis ergoi¬
sta nesciens. nõ dico desũmo illox
tõ qui scitur melius nesciendus.
s de aĩa ip̃a sua queir ⁊ disputa re
uoluent. tantum errabit. quantũ
erran plurimum põt. Facilius aũt
ista crgnoscet. qui numeros simpli¬
ces atqͦ integrales Ꝯp̃hendent.
porro istos conphenderet ꝗ ⁊ in ge¬
monalens ⁊ priuilegio eratis.
aut ciuꝰlibet felicitatis onosus. et
studio uehem̃t incensus. memora¬
tum disciplinarum ordinem. ꝙͣ¬
tum satis est fuit ꝑsecutus. Cu
enimartes ille om̃s liberales ꝑtĩ
adu̾sum uite ꝑtim ad cõgnitionẽ
rerum ꝯtem plati onemq discãt᷑
usum earum assequi difficilimũ ẽ
nisi ei qui abipã puentia ĩgemosissim
instantissime atq ꝯstantissime o¬
beram dedert.

Expanded text:
 quid informis materia, quid formatum exanime; quid corpus, quid species in corpore, quid locus, quid tempus, quid in loco, quid in tempore; quid motus secundum lt semper, quid sit et nusquam esse numquam non esse, quisquis ergo ista nesciens, non dico de summo illo deo. qui scitur melius nesciendo, sed de anima ipsa sua quaerere ac disputare uoluerit, tantum errabit, quantum errari plurimum potest. facili?.. autem ista cognoscet. qui numeros simplices atque intellegibiles conprehenderit; porro istos conprehendet, qui et ingenio ualens et priuilegio aetatis aut cuiuslibet felicitatis otiosus et studio uehementer incensus memoratum disciplinarum ordinem, quantum satis est, fuerit persecutus. cum enim artes illae omnes liberales partim ad usum uitae partim ad cognitionem rerum contemplationemque discantur, usum earum assequi difficillimum est nisi ei. qui ab ipsa pueritia ingeniosissimus instantissime atque constantissime operam dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
et sũme unu sunt uͥnulla nax. uͥ
nulla ẽ diu̾sitas uolũ tatum. si au̾t
na unu eẽt et cõfessioẽ nõ eẽnt ñ
sũme unu eẽnt. siũo natura dispa¬
res eẽnt unu nõ eẽnt. hii ergo tre
qui unũ st pp̃ ĩ effabile comctioẽ
deitatis. quia in effabilif copulat᷑

Expanded text:
et summe unum, ubi nulla naturarum; nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent et consensione non: non summe unum essent. Si vero natura dispares essent unum non essent. Hi ergo tres quia unum sunt, propter ineffabilem conjunctionem Deitatis qua ineffa
Abbreviated transcription (Latin):
timore foras mictẽdo ad ꝙ̃ ꝑtinet
ẜuns nõ manẽs ĩ domo ĩet̾nu. ut
diũn facẽ scimus. hoc ẜuus ille nescit
qui nescit ꝗd fatiat dns eius. et cu
aliꝗd boni facit sic extollitur qͣiͣ hoc
ip̃e feceĩt nõ dñs eius et gliat᷑inse. nõ
ꝗd nr̃ dñs faciat sciamus. nõ solu
ei hoĩes. neꝵ etia iustos ip̃e facit
nos et nõ ipi nos et ut hoc sciamus
ꝗs insi ip̃e facit

Expanded text:
tendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non  Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽt hoĩes memoria flitates enrt̃e¬
que alioꝵ. s nõ intẽti nisi ĩea que
illoꝵ respõsis prouenerũt obliui s¬
que nulla ẽ. s quada obscura reꝵ
sorte cõtingũt᷑. qd̾ siꝑitie illoꝵ no¬
lunt tribuẽ artificiose diuinaẽ q¬
ꝵ si nõ arte de codicib exit. sepe nẽ¬
sus futura pronũtians. ꝗd miri si
etia ex aĩo loꝙ̃tis nõ arte s sorte
exit aliq̃ p̾dictio futuroꝵ.¬

Expanded text:
tenent homines memoria falsitates erroresque illorum, sed non intenti nisi in ea quae illorum responsis prouenerique nulla est, sed quadam obscura rerum sorte contingunt. Quod si peritie illorum volunt tribuerquod si non arte de codicibus exit saepe uersus futura pronuntians, quid mirum, si etiam ea animo loquentis non arte, sed sorte exit aliqua praedictio futuro
Abbreviated transcription (Latin):
petuus timor et ꝑiculosa sblimitaᷤᷤ
Initium sine prudentia et fini cũ
penitentia. Ita se hñt om̃ia q̃ ĩ ista
mortalitatis erũpna cupidi us ꝙ
prudetius appetuntur. Alia esti
aũt spes pioꝵ. alius laboris fructꝰ
alia ꝑiculoꝵ mẽçes. Nam ĩ hoc mũ¬
do nõ timẽ nõ dolẽ non laborarer
ño ꝑi clitari unpossibile ẽ s pliũ
infest qua cã qua expectatione
quo t̾mino ista patiantur. Ego ⁊¬
aũt cum amatores scłi huiũs in¬
respuunt salubres monitus et qͣi
anilem reputant cantilena ꝙͣ do
an̾t inadu̾sis aguntur mag cogitaᷤ
euat̾e̾. uñ ad p̾sens aguntur quam
cape unde curetur.

Expanded text:
petuus timor et periculosa sublimitas, initium sine prouidentia et finis cum paenitentia. ita se habent omnia, quae in ista mortalitatis aerumna cupidius quam prudentius appetuntur. alia est autem spes piorum alius laboris fructus alia periculorum merces. nam in hoc mundo non timere, non dolere, non laborare, non periclitari inpossibile est; sed plurimum interest, qua causa, qua expectatione, quo termino quisque ista patiatur. ego quidem cum amatores saeculi huius inrespuunt salubres monitus et quasi anilem reputant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, magis cogitant euadere, unde ad praesens anguntur. quam capere, unde curentur
Abbreviated transcription (Latin):
bet. qñ nec ip̃e dñs inquãtu uia⁊
nr̃a eẽ dignatus est tenere nos no¬
luit. sec transiẽ ne reb tempõalib
ꝙͣuis ãb illo pro salute nr̃a suscep¬
tis et gestis hereamus ĩfimt̾ seti
ꝑeas potius cutramus alacrit̾ ut ⁊¬
ad deum ip̃ qui nr̃a naturam atẽ¬
poralib liberauit et collocauit adex¬
teram patris. prouehi atq pẽnehi
gum. Si ĩ exꝑta concupisti expẽta
cotẽpnas. Fallax ẽ eĩm meis sua¬
uitas et infiuctuosus laboret per

Expanded text:
beat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi us, si inexperta concupisti, experta contemnas. fallax est enim in eis suauitas et infructuosus labor et per
Abbreviated transcription (Latin):
lexaĩam uoluit significare ꝓsangui¬
nem rem indelicet innisibilem. ꝑ rẽ
iusibilem. nisi quia ⁊ sangus pue¬
nas om̃s abip̃o corde diffusus ĩ no¬
stro corpore plus cerens hũorib pͥn¬
cipatur. ita ut u̾cũq fĩt uulnꝰ ĩflic¬
tum nõ hũor alius. s ip̃e procedar.i¬
taq aĩa quia om̃ib quib cõstamus

Expanded text:
Lex animam voluit significare per sanguinem, rem scilicet invisibilem per rem visibilem; nisi quia sanguis penas omnes ab ipso corde diffusus, in nostro corpore plus caeteris humoribus principatur; ita ut ubicumque fuerit vulnus inflictum, non humor alius, sed ipse procedat: itaque anima, quia omnibus quibus co
Abbreviated transcription (Latin):
lis. ẜauitalis t̾tia aĩalis. Et sic deꝰ
trinus et unus. uenis et ꝑfectus x¬
omĩa tenet. oĩa implet. omĩa susti¬
net. et oĩa suꝑ cedit et circum plec
humores quos ꝑuenas ad oĩa cor¬
poris m̃bra trãsmictit ut inde au¬
geantur et nutriant.uis ista qͣdiͣ¬
fana diuiditur. nãq ĩ appetitinã
retẽtina. expulsiua et distribu¬
corpori appetit. retẽtina supta deti¬
net. donec ex illis uitalis di gestio
tiar. expulsiua q̃ noccitura et̃ suꝑ¬
flua sunt expellit. distributiua⁊
bris distribuit ꝓut cuiq expedit.¬

Expanded text:
 vitalis; tertia, animalis. Et sicut Deus trinus et unus, verus et perfectus omnia tenet, omnia implet, omnia sustinet, omnia superexcedit, omnia circumplecthumores, quos per venas ad omnia corporis membra transmittit, ut inde augeantur et nutriantur. Vis ista qtur namque in appetitivam, retentivam, expulsivam et distribucorpori appetit. Retentiva sumpta retinet, donec ex illis digestio utilis fiat. Expulsiva nociva et superflua expellit. Distributiva bibus membris distribuit, prout cuique expedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ht aĩa uirtutes quib in stiuitur
et anatur ꝯͣuitia. Drudẽtia nãq
at reddere. Drudẽtia nõ ẽ scire qo
rossis fortitudo in qd̾ possis. tem¬
perãtia uõ nõ p̃ sumiẽ qd̾ nõ possi.
iustitia nõ uelle plusꝙͣ rossis. pũ¬
dẽtia ẽ ineligendis. teꝑantia in
utendis. For̾titudo intollerandi
timere. et quid quid agimus uł co¬
gitamus ad roĩs norma dingẽ. Fõ¬
titudinisẽ trenas cupiditates non

Expanded text:
tiam virtutes, quibus instruitur et armatur contra vitia. A prudentia namque at reddere. Prudentia est scire quid possit; fortitudo, facere quod possit; temperantia, non praesumere quod non possit; justitia, non velle plus quam possit. Prudentia est in eligendis; temperantia, in utendis; fortitudo, in tolerandis; timere, et quidquid agimus vel cogitamus ad rationis normam dirigere. Fortitudinis est terrenas cupiditates non
Abbreviated transcription (Latin):
Cotidiane ẽ humane uite tẽptatio
aliqñ ei eg̾tat fidelis et ibi ẽ tẽpta¬
tur ꝓmictitur illi pro salute illi¬
citum sacrificiũ nocia esacnlega
ligatura. nephãda incãtatio ma
hoc tibi exobligo dicit obcultus tẽy¬
tat᷑ fac tibi hoc remediũ et uues. si¬
nõ feceĩs moriens. Nõne hoc ẽ. siño
sactificaueĩs moriẽis. In uenisti pa
onu lecum. martir stephanus hec
honoratur. s in eiꝰ honore coronator
stephani adoretur. In ẜoe desortilec

Expanded text:
otidiana est humanae vitae tentatio. Aliquando aegrotat fidelis, et ibi est tentator. Promittitur illi pro salute illicitum sacrificium, noxia et sacrilega ligatura, nefanda incantatio, mahoc tibi ex obliquo dicit occultus tentator. Fac tibi hoc remedium, et vives: non feceris, morieris: nonne hoc est, Si non sacrificaveris, morieris? Invenisti paronum locum. Martyr Stephanus hic honoretur: sed in ejus honore coronator Stephani adoretur. SERMO C
Abbreviated transcription (Latin):
hinc aute participationi prorsus ĩ¬
habiles et minus ydonei eramus
ꝑꝑ inmunditia pecoꝵ mũdãdi ergo
eramus. porro un quoꝵ et suꝑborũ
una mundatio ẽ sangnis msti et
humilitas dei. ut adcõtẽplandum
deum qd ña nõ sumus. ꝑ eum mũ¬
daremur fcm̃ qd̾ na sumus. et ꝙ pec¬
cato nõ sumus. dii enn na nõ sumꝰ.¬

Expanded text:
Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sum
Abbreviated transcription (Latin):
eq̃lis s suꝑ̾ior angłis qr hõdeus et
deus hõ nõ angłs. Et dicam ꝑꝑea i
hoĩem eẽ creaturam dignissimam
oĩa imprincipio. idem u̾bum caro
fcm est et habitauit innob̾. et uidi¬
mus gloriar eius. ecce głia ꝑ quar
glorior qñ sane glorior. ecce gaudi

Expanded text:
elis; sed superior Angelis: quia homo Deus, et Deus homo, non angelus. Et dicam propter hoc hominem esse creaturam dignissimam omnia in principio, idem Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus . Ecce gloria per quam glorior, qua
Abbreviated transcription (Latin):
erat xp̃õ detruce descendẽ quod potiut¬
postea de se pulcro resurge: S çessis¬
se uitẽtur insultantib ⁊ hoc opõteba
ut resurgens suis se ostentẽt ⁊ ñ ill.
ĩmagno sacram̃to. quiã resiurectio
ip̃ius uitã noua singnificabat.Yita

Expanded text:
erat magnum de cruce descendere, qui potpostea de sepulcro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus: et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostenderet, et non illis, in magno sacramento; quia resurrectio ipsius vitam novam significabat, vita
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipiendum ẽ ut ins moẽ usi¬
catore uereamur nos diceͬ ꝙ ydo
cum loquimur io solum scire dici¬
mus ꝙ m̃tis firma rõe cõp̾hendimꝰ
cum uõ loquimur. u̾bis cõsuetu¬
dini actiorib siẽ loquitur etiam
dice̾ scire nos et ꝙ ꝑcipimus nrĩs
corporeis sensib. et ꝙ fide dignis
credimus testib dun tam̃ ĩt̾ hoc
et illud quid distet intelligamuᷤ.

Expanded text:
sic accipiendum est, ut in sermone usitatiore uereamur nos dicere scirecum loquimur, id solum scire dicimus, quod mentis firma ratione conprehendimus. cum uero loquimur uerbis consuetudini aptioribus, sicut loquitur etiam dicere scire nos et quod percipimus nostri corporis sensibus et quod fide dignis credimus testibus, dum tamen inter haec et illud quid distet intellegamus.
Abbreviated transcription (Latin):
spatiu ita sistitur ul mouetur. uł
maiori sui ꝑte maiore locum occu¬
p et buiori breniore minorq sic in
inminorib nec maior in maiorib
s alicubi intensius et tota in oĩb¬
et singulis tota ẽ. Siẽ eñi ubiq ds
est totus into to mundo et moĩ cre¬
atura sua. sie aĩa ubiq in toto cor¬
tensius tũ incorde et cebro. q̃ aomo

Expanded text:
ine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in in minoribus, nec in majoribus major, sed alicubi intensius, alicubn singulis tota est. Sicut enim Deus ubique est totus in toto mundo, et in omni creatura sua: sic anima ubique tota in toto cortensius tamen in corde et in cerebro, q
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura et toem mãdatum cum
bonis t̾renis in hiantes p̾mit ser¬
uos testam̃tum uetus cum in boa
uera flagrantes engit liberos testa¬
m̃tum nouum uocatur.

Expanded text:
Scriptura et idem mandatum, cum bonis terrenis inhiantes premit servos, Testamentum Vetus; cum in bona aeterna flagrantes erigit liberos, Testamentum Novum vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
deo sunt oia.ita ab uno hoĩe oe i
genus humanu. Sumi litudo ãt
hec ẽ ut ꝙ̃ admodum de pr̃e et fili
sic et de uiro mulier. ut unius ⁊¬
prinçipii autoritas cõ ẜuetur. S
filius in effabilit̾ incõp̾hesibilitẽ
natus ẽ dedeo pr̃e. mulierañt cor¬
poralit̾ sic̃ legimus feã de niro ẽ

Expanded text:
sunt omnia, ita et ab uno homine omne genus humanum. similitudo autem haec est, ut quem ad modum de patre est filius, sic et de uiro mulier, ut unius principii auctoritas conseruetur. sed filius ineffabiliter inconprehensibiliter natus est de deo patre, mulier autem corporaliter, sicut legimus, facta de uiro
Abbreviated transcription (Latin):
Ilud quod die temo ĩ came in qua
occisus fuãt de se pulcro se reddidit
uiuũ ⁊ nũquam de inde morituns.¬
et cum illa ascendit incelũ. suꝑat ã
cucra que fecit¬

Expanded text:
lud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit
Abbreviated transcription (Latin):
adymaginez nr̃a s adymagines ⁊¬
ntas. una eĩ ymago triu naturarũ
in equaliũ ẽẽ nõ posset s dum aduna
ymaginẽ unius dei hõ fes dicit una
st̃e tu̾nitatis eẽntialit̾ diuinitas in¬
timatur. deunde et paulo post ꝓ eo qdi
maginẽ et similitudine nr̃a. sic hoĩ¬
ne fem scriptura narrauit ut diceret
et fecit deus hoĩez adymagine dei fec̃¬
illum. hanc aut trinitater ꝑsonaru
ato unitate nature. ꝓpħa ysaias reue¬
lata sibi nõ tacuit. cum se dicit sera
baoth. diuine nature cognoscimus i¬
uutater. Inilla ergo sea trimtate ꝙ¬
roeo a nob̾ repetit᷑ ut nr̃o cordi tenatiꝰ
infigatur. unus ẽ pat̾ qui solus eẽn¬
tialit᷑̾ de se ip̃o min filiu genuit. et
qr igit᷑ aliud est genuisse ꝙͣ natum
ẽẽ. Aliud q ẽ procede̾ ꝙͣ genuusse uel
natum esse. magnifestum ẽ qm̃ aliꝰ¬
pat̾ alius filius alius sp̃s sẽs. trim

Expanded text:
ad imagines nostras: una enim imago trium naturarum inaequalium esse non posset. Sed dum ad unam imaginem unius Dei homo factus dicitur, una sanctae Trinitatis essentialiter divinitas intimatur. Deinde et paulo post pro eo qumaginem et similitudinem nostram, sic hominem factum Scriptura narravit, ut diceret: Et fecit Deus hominem: ad imaginem Dei fecit eum . 6. Hanc Trinitatem personarum atque unitatem naturae propheta Isaias revelatam sibi non tacuit, cum se dicit Serapbaoth, divinae naturae cognoscimus unitatem. In illa igitur sancta Trinitate ideo a nobis repetitur, ut vestro cordi tenacius infigatur, unus est Pater, qui solus essentialiter de seipso unum Filium genuit; et Quia igitur aliud est genuisse quam natum esse, aliudque est procedere quam genuisse vel natum esse, manifestum est quoniam alius
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre. nuc aũt lux urdño. In uolũ¬
cate eim cuiusqr ẽ. uctum tenebre ⁊¬
sit an lux. S cum tenebre ẽ inseip̃o¬
est. hoc ẽ peceatis. que ip̃uis sunt pro¬
pria. Cum aũt lux nõ in seipo ẽ s in
dño aquo illuminatur.I¬

Expanded text:
tenebrae; nunc autem lux in Domino . In voluntate enim cujusque est, utrum tenebrae sit, an lux: sed cum tenebrae, in seipso, hoc est, peccatis quae ipsius sunt propria; cum autem lux, non in seipso sed in Domino, a quo illuminatur
Abbreviated transcription (Latin):
sura cor̾s ĩ qua mortuus est resurreẽ.
nefas ẽ dicere. cum resurrectionis
om̃ium tempus uenĩt. accessuram
corpori eius eam magnitudinẽ qu̾a
hũit quando in ea discipulis ĩ qua
illis notus erat apparint. ut longis¬
simis fien poss equalis. Si antem
dixenmus ad dñici corporis modũ
tute etiam si senex ẽ mortuns.uł fuãt
ꝙ cõmemoranit apłs. dem̃sura eratiᷤᷤ¬
si hoc teresurectione corporũ dictum
ẽ. sic accipiamus dc̃m ut nec ultra
nee ĩfra inuenilẽ formã resurgant
corpora mortuoꝵ. s ĩea etate a robõẽ
usque ad quam xp̃m hic ꝑuenisse
cognonimus. Cura triginta quippe
annos diffimerũt eẽ ã huius seculi
doctissim hoĩes imietutẽ. quetũ fmnͣt
spatio ꝓprio tĩnara. iñ iam hoĩem in
demim̾ra uergẽ. gramoris ac semilis

Expanded text:
sura corporis, in qua mortuus est, resurrexit, nec fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus uenerit, accessuram corpori eius eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corporis modum tute, etiamsi senex est mortuus, uel fuerat quod commemorauit apostolus de mensura aetatisi hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec ultra, nec infra juvenilem formam resurgant corpora mortuorum; sed in ejus aetate et robore, ucognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt etiam hujus saeculi doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio suo terminata, inde jam hominem ad detrimenta vergere gravioris
Abbreviated transcription (Latin):
ant ut audiant qũa bñ hie ad tp̃e miñe
debeant. ut post hãc uit̾a beate semꝑq
uũe mͬeantur. unisali scuptura iusti¬
neq doctiina. de suꝑiori loco incõspectu
om̃ium ꝑsonãte. Et qui facuĩt audiãt
ad p̃min. ⁊ qui nõ faciũt audiant adin¬
diciũ. Quo ⁊ siuemũt qdã talm̃ p̃cepto¬
rũ imisores. omĩs coꝵ peculantia aut
repentina ĩmutatioẽ deponit᷑ aut tinc̃e
aut pudore cõpͥmitur. Nichil eĩ ẽẽ tur¬
pe ac flagitiosum spetrãdũ mutandũ¬
antur. aut miracula nãrant̾. aut toã
laudantur. aut bñficia postulantur.

Expanded text:
 ubi audiant quam bene hic ad tempus uiuere debeant, ut post hanc uitam beate semperque uiuere mereantur, ubi sancta scriptura iustitiaeque doctrina de superiore loco in conspectu omnium personante et qui faciunt audiant ad praemium, et qui non faciunt audiant ad iudicium. Quo etsi ueniunt quidam talium praeceptorum inrisores, omnis eorum petulantia aut repentina mutatione deponitur, aut timore uel pudore conprimitur. Nihil enim eis turpe ac flagitiosum spectandum imitandumantur aut miracula narrantur, aut dona laudantur aut beneficia postulantur.
Abbreviated transcription (Latin):
assidue se dicit filiũ hoĩs ut fa¬
çiat nos recordan illum hoĩe a
nõ fuit filius hoĩs ut recordemur
uullo morte misto nita inillo
pc̃cm ĩ isto remisioẽ pec̃oꝵ in illo nĩ¬
culum instolibertate mnillo dap¬
natioẽ. ĩ isto ab solutioẽ.

Expanded text:
assidue se dicit filium hominis, ut faciat nos recordari hominem qui non fuit filius hominis: ut recordemur in illo mortem, in isto vitam; in illo peccatum, in isto remissionem peccatorum; in illo vinculum, in isto libertatem; in illo damnationem, in isto absolutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scint quid ꝗd futurum eẽt ĩnr̃a
nolũtate : nõ utiq nchil s aliꝗo
p̃scunt. pr ofecto et illo p̾sciente est
aliquid innr̃a uolũtate. Quo circa
nullo modo cogimuruł retẽta pre¬
scĩa dei tollẽ uolũtatis arbit᷑o.deũ¬
qd nephas ẽ negare p̃scium futũo¬
nim. S utrũq amplectemur utu¬
q fidelit̾ et ueracit᷑ ꝯfitemur illud
ut bñ credamus. hoc ut bñ uiuaꝰ
male añt mutur side deo nõ bñ i
creditur. uñ absit anob̾ eius ne¬
gare p̃scĩa ut libere uelimus quo
adimiãde sumus liben ut uelimuᷤ
ꝓinde nõ frustra sunt leges et ob¬
nrgatices. exortatioes laudes et

Expanded text:
scivit quid futurum esset in nostra voluntate, non utique nihil, sed aliquid praescivit; profecto et illo praesciente est aliquid in notra voluntate. Quocirca nullo modo cogimur, aut retenta praescientia Dei tollere voluntatis arbitriuquod nefas est negare praescium futurorum; sed utrumque amplectimur, utrumque fideliter et ueraciter confitemur; illud, ut bene credamus; hoc, ut bene uiuamus. Male autem uiuitur, si de Deo non bene creditur. Unde absit a nobis eius negare praescientiam, ut libere uelimus, quo adiuuante sumus liberi uel erimus. Proinde non frustra sunt leges obiurgationes exhortationes laudes et
Abbreviated transcription (Latin):
põt ut bõ integñi hãt sacram̃tũ. ⁊ pẽ¬
usam fitẽ sicut sien põt. ut ĩtegra teneat
uba syboli. ⁊ iñ nõ recte credat. siue de
ip̃a minitate sine de ip̃a resurtectõe suĩ
aliquid aluid. Neq emĩ ꝑna res ẽ upa
intus catholica tenere integr̃a fitẽ. ita
ut oiõ nõ dealiqua creatura. s de ipotõ
nich̾ alit̃ credat quã m̃tas ħt.¬

Expanded text:
t ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
quã ẜiire maluerũt. nam ĩ omĩb fe¬
re gentib quodamõ uox ne ista ꝑso¬
nuit. ut sb̾ingm uicrorib mallent
quib cõtingit uĩci. quã bellica õĩpha¬
riam uastatione delen. Hinc fcm̃ est
ut nõ sine dei ꝓintẽtia ĩcuiꝰ potãte ẽ
iugent. quidã ẽẽnt regnis p̾diti. ꝙ¬
dã regnantib subditi. S mp̃ pluri¬
ma regna terrarum ⁊ que frene utili¬
ratis uł cupiditatis ẽ dinina sotieraᷤᷤ
quã ciuita tem mũdi huiꝰ uniusali
uocabulo nũcupamꝰ duo regna cernimꝰ
longe ceteris proueĩsse clanora. Assi¬
rioꝵ primu deinde romanoꝵ. ut te¬
porib ira locis int̾se ordinata atq di¬
stĩcta. nã qũo illiro pri. hoc posteriꝰ eo¬

Expanded text:
ire maluerunt. Nam in omnibus fere gentibus quodam modo uox naturae ista personuit, ut subiugari uictoribus mallent, quibus contigit uinci, quam bellica omnifariam uastatione deleri. Hinc factum est, ut non sine Dei prouidentia, in cuius potestate juget, quidam essent regnis praediti, quidam regnantibus subditi: sed inter plurima regna terrarum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque disti
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ siłi tudinib que sp̃u uidẽtũ
fallit᷑ aĩa. cum ea que sic uideta
ip̃a corpora ee̾ arbitrat᷑. uł qd̾ sibi
suspitioẽ falsa ꝯiectum fuerit a
hoc etiam in corporib putat que
non uisa ꝯiectat. At nõ nullis ĩ¬
tellectualib uisis fallit᷑. Ant eñ
in telligit et neꝵ ẽ. aut siuerum
nõ ẽ non intelligit. uñ alid est
inhiis errare que uidet. aliuid io
etrare que nõ uidet

Expanded text:
ilitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est; aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra. et in tuẽtib celum stare a¬
sy dera que mouẽtur. et diuacri¬
catis radiis oculoꝵ duas luceme
spẽs apparere. et iam aqua reni
fractus. et multa huĩmodi. aut
coloratum est. ut ignotus anu
lus cõtrectatus intenebris pu¬
tatur aureus. cum sit ereus. aut
cum repetinis inopinatis nisiso
corporalib aĩa turbata uł in sõp¬
nis uicẽ se putat. uł aliquo mo¬
huuismodi cum spũali nisu affi

Expanded text:
 et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuaricatis radiis oculorum duae lucernae species adparere et in aqua remus infractus et multa huius modi — aut coloratum est ulus contrectatus in tenebris, putatur aureus, cum sit aereus aut argenteus. aut cum repentinis inopinatisque corporalibus visis anima turbata vel in somnis videre se putat, vel aliquo h
Abbreviated transcription (Latin):
o. hãc uita diletissimi
amemus appetamus desideremus
ad qua oĩs qui currit nõ graditur
uia peduz s uia mor. boni ergo mo¬
res reꝗrant᷑. ip̃i in oĩb inueniant᷑.¬

Expanded text:
. Hanc vitam, dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in omnibus inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
buc rrepidantibus ⁊ mirantib p̃
gaudio dix̾.iam gaudiũ erat ⁊ ad¬
huc trepidatio ꝑmanebat. res eñi
dit mũdus. qui nõ credit remanet
ĩmũdus. tunc tũ incredibile erat
⁊ ꝑsuadebatur nõ solum oculis. set
⁊̃ manib. ut ꝑ sensum corꝑis fites
ĩ cortescenderet. ⁊ ĩcorde fides descẽ
biratione cretentib. Hẽtis ĩquid bic
aliquid quod manducetur. quã ra
addit ad edifinũ fitei ĩstructor bonu.
non exuriebat ⁊ manducare q̃re¬
bat. s manducabat potãte s non
necrͣirate.

Expanded text:
huc trepidantibus et mirantitibus prae gaudio. Jam gaudium erat, et adhuc trepidatio permanebat. Res enim didit mundus: qui non credidit, remansit immundus. Tunc tamen incredibile erat: et persuadebatur non solum oculis, sed et manibus, ut per sensum corporis fides in cor descenderet, et in cor fides descendbitatione credentibus. Habetis hic, inquit, aliquid quod manducetur? Quanta addit ad aedificium fidei structor bonus? Non esuriebat, et manducare quaerebat. Et manducavit potestate, non necessitate.
Abbreviated transcription (Latin):
P diem sol principa¬
tum tenet. luna uõ ꝑ nocte. qr ꝗsi
cetera sydera tunc apparet. illa tñ
suo fulgore oĩa fuꝑat et ideo prin¬
ceps eoꝵ rectissime dr̃.¬

Expanded text:
 diem sol principatum tenet; luna vero per noctem, quia etsi caetera sidera tunc apparent, illa tamen suo fulgore superat omnia, et ideo princeps eorum rectissime d
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ moe p̾dicauerunt. neꝵ etiã ad ĩstiuc¬
tiõe salubeima post̾oꝵ scriptis sius
utdita reliq̃rũt. unu deu p̾dicat ⁊
ꝑsona dicẽtur ꝑat̾ et filius et sp̃s scs
si eĩ sic̾ ẽ patris et filii asp̃s sciuna¬
in quo ueracit̾ trinitas diceret. Rur¬
sus trinitas quidẽ uera ẽẽt. sunus
deus trinitas ip̃a nõ eẽt si ꝙ̃ad mo¬
dum pat̾ et filius et sp̃s sẽs ꝑ sonaꝵ¬

Expanded text:
erunt, verum etiam ad instructionem saluberrimam posterorum scriptis suis inditam reliquerunt, unum Deum praedicat Trpersona diceretur Pater et Filius et Spiritus sanctus. Si enim sicut est Patris et Filii et Spiin quo veraciter Trinitas diceretur. Rursus Trinitas quidem vera non esset, sed unus Deus Trinitas ipsa non esset, si quemadmodum Pater et Filius et Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
nã unus ẽ ꝑ hancunitate nalem
totus pat̾ infilio et sp̃u sco est. et to¬
tus filius in pr̃e et sp̃u scõ ẽ. nullus
aut p̃cedit et̾nitate aut excedit i¬
magnitudine. ał suꝑat potestate qr
nor est filio et̾nu quippe et sine ini¬
tio ẽ ꝙ filius de patuis natura natr
extitit. et et̾nu et sine iitio est ꝙ
Obhoc ergo tres unu recte ctedimus
et dicuns deum qr una prorsus et
igit᷑ patre et filiui et sp̃m sc̾m unũ
eẽ naturalit̾ deum. nec tñ ip̃m patͣe
ẽẽ qui filius ẽ. nec filiu ip̃m ẽẽ qui

Expanded text:
ra unus est. Per hanc unitatem naturalem totus Pater in Filio et Spiritu sancto est, et totus Filius in Patre et Spiritu sancto est, totusaut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate. Quia nor est Filio. Aeternum quippe et sine initio est, quod Filius de Patris natura natus exstitit; et aeternum ac sine initio est, Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dicimus Deum, quia una prorsus aetigitur Patrem et Filium, et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius
Abbreviated transcription (Latin):
de celestiũ corpoꝵ mũis uł dequib lib
clem̃toꝵ mũdi huiꝰ questionib subti¬
lit̾ ⁊ copiose disserere auduĩt. euanes¬
cunt a eos sibi cũ suspirio p̃ponẽtes et
magnos purãtes salub̾time pieratis
libros cũ fastidio repetunt. ⁊ quos dul
cit hanure deberẽt. uix ꝑatient̾ attin¬
gũt. segetiꝰ asꝑitatẽ ab horrentes. ⁊
spinani florib in hiãtes. nõ enĩuac̃a
uidere qũa suanis ẽ dñs. nec in sabbo
esuriũt. atq iõ pign sunt. potãte ado¬
mino sabbati accepta.uellere spicas.
⁊ tamdiu u̾sare manib cõtristasqi
purgare. donec ad escam ꝑueĩant.di¬
cet aliquis. Quro tu tanta tͥrura deẜ¬
tioms buiꝰ. quid granoꝵ exuisti. ti
euẽnlasti.cur prope modũ ĩ questio¬
nib ad hue latent om̃ia. affirma
aliquid eoꝵ que multa posse ĩtelli
gi disputas. Cu respondeo. ad eum
ip̃m cib̃u me suauit̃ ꝑuenisse. quo
didici nõ habere hoĩe inxesp̃otento⁊
secũdum fitem quod respontendu est

Expanded text:
de coelestium corporum numeris, vel de quibuslibet clementorum mundi hujus quaestionibus subtiliter et copiose disserere audiunt, evanescunt; et eos sibi cum suspirio praeponentes, et magnos putantes, saluberrimae pietatis Libros cum fastidio repetunciter haurire deberent uix patienter adtingunt, a segetis asperitate abhorrentes et spinarum floribus inhiantes. non enim uacant uidere. quam suauis est dominus, nec in sabbato esuriunt; atque ideo pigri sunt potestate a domino accepta uellere spicas et tamdiu uersari manibus contritasque purgare, donec ad escam perueniant. Dicet aliquis: quid tu tanta tritura dissertationis huius, quid granorum exuisti? quid euentilasti? cur propemodum in quaestionibus adhuc latent omnia? adfirma aliquid eorum, quae multa posse intgi disputasti. Cui respondeo, ad eum ipsum me cibum suaviter pervenisse, quo didici non haerere homini in respondendo secundum fidem, quod respondendum est