comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes eiꝰ omĩs uritas eẽ debere dec̾uit. ⁊
alia horribilia dictu in eũ fecit legit᷑
enĩ qd̃ ip̃e ⁊ nõ serguis ⁊ corpꝰ formo¬
si a sepuitro in cõcilio. psratũ ⁊ ppͣli
ueste exutũ laicali induit: ⁊ abscisis
duob digitis dextre manꝰ eiꝰ in tybe¬
tim p̃cipitari fecit.

Expanded text:
nes ejus irritas esse debere decernit, et alia horribilia dictu in eum fecit. Legitur enim, quia ipse, non Sergius, corpus Formosi a sepulchro in concilio protractum et papali veste exutum laicali induit, et abscisis duobus digitis dexterae manus ejus in Tiberim precipitari fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
pseguentẽ nõ ferẽs. qͥppe cui nec
urbes nec rastra imuruca natura
resistere poterant: dũ se fugiendo
tutatet᷑ imꝑator uxorem eiꝰ obsed.
q̃ iã reb suis diffidens. ꝑ unũ fami¬

Expanded text:
persequentem non ferens, quippe cui nec urbes, nec castra natura munita resistere poterant, dum se fugiendo tutaretur, imperator uxorem ejus obsedit: quae jam rebus suis diffidens, per unum i
Abbreviated transcription (Latin):
t̾et᷑ gͦ cãe: sic̃ oportet. Nã is modꝰ qui
frecytat᷑ ẽ execrabilis plene: ⁊ qͥ non
re sustinẽt hiꝰ disputatõnes aduocato¬
rũ. ⁊ pugnas u̾boꝵ q̃ magis ad sub¬
u̾sionẽ qm ad niuensionẽ ꝓficiunt
u̾itatis. Corrige pranũ morẽ: p̃cide
claude. Hi sũt qͥ dotuert linguas su¬
as loqͥ mendatiũ: diserti adu̾sus ius-¬
ticiam. eruditi ꝓ falsitate. Sapien¬
tes sũt ut faciant malũ: eloc̃tes
ut in pugnẽt uex. Hi sũt qui instru

Expanded text:
e, sed sicut oportet. Nam is modus, qui frequentatur, exsecrabilis plane; et qui, non re sustinent hujusmodi disputationes advocatorum, et pugnas verborum, quae magis ad subversionem, quam ad inventionem proficiunt veritatis. Corrige pravum morem, et praecide claude. Hi sunt qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut impugnent verum. Hi sunt qui instru
Abbreviated transcription (Latin):
die in obtims baldakinis. In illo aũ¬
tabulato uiͣt tentoriũ erãt due maiorẽ
porte ꝑ tͣꝵ unã solus ĩꝑator debebat ĩ¬
fre: ⁊ ad illam nulla erat tustodia qͣuiꝰ
gredi uł exire. ꝑ aliã om̃s qͥ admittebã¬
tur intrabarit: ⁊ ad illam tustodes cum
qui positi erant: si capiebat᷑ uͭb̾abatur
bat᷑ Multuꝵ iͥ erant: qͥ in frenis pecto¬
auri cirtit᷑ ytͣ marthas habebãt Dic
duces infra tentoriũ colloq̃bant᷑. ⁊ de ĩ
diem morabant᷑ bũc incipiebant lac

Expanded text:
optimis baldachinis. In tabulato illo iuxta tentorium erant due porte maiores, per unam solus imperator debebat intrare, et ad illam nulla erat custodia quamvigredi vel exire; per aliam omnes qui admittebantur intrabant, et ad illam erant custodes cum qui positi erant, si capiebatur verberabatur, t multi erant qui in frenis pectoauri circa viginti marchas habebant. Et sic duces infra tentorium colloquebantur et, ut diem morabantur, et tunc incipiebant lac
Abbreviated transcription (Latin):
oẽtẽ cederet. nͨ pͥus desisteret qͣm pene
examinẽ ⁊ ip̃a lacrimis infunderet.
Qra pp̃ tota uita sua ita candelas ex¬
orruit: ut nũqͣm ante se pateret᷑ infr̾i
lum̃ẽ eaꝵ. Huiꝰ coronandi capiti cumi
b̾atꝰ dunstanꝰ dyadeina inponeret:
ait corã omm̃ib. Quia ꝑ mortẽ fc̃s tui as¬
pirasti ad regnũ ꝓpte̾a audi u̾bũ dm̃. H
dicit dñs dẽ. Nõ delebit᷑ ptc̃m ignomuini¬
ose mattis tue. ⁊ pcc̃o uiroꝵ qui inter¬

Expanded text:
centem caederet, nec prius desisteret, quam pene centem caederet, nec prius desisteret, quam pene exanimem et ipsa lacrymis infunderet. Quapropter tota vita sua ita candelas exhorruit, ut nunquam ante se pateretur inferri lumen earum. Hujus coronandi capiti cum B. Dunstanus diadema imponeret, ait coram omnibus: « Quia per mortem fratris tui aspirasti ad regnum, propterea audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Non delebitur peccatum ignominiosae matris tuae, et peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
Totharius rex francoꝵ subito ad inua¬
dendã lotharingiã cõtendit. ⁊ cedente ĩ¬
ꝑatore qr ad pugnã imꝑatꝰ erat: rex
post ml̾tã uastatõnẽ repatriauit. Que
cũ mnestitabili ex̾citu imꝑator ꝓsecutꝰ
essionũ ⁊ parisiensiũ. diu̾sa cede uastauͭ:
eccłiis tm̃ d̾i om̃i inruraitate cõcessa
Irxedeundo tñ: cͣc axonam fluuiũ. par¬
tẽ impedimentoꝵ amisit. De his quidã
reclusus p̾dixit: qd̃ om̃s huiꝰ mali in¬
centores. Ante septẽniũ morerent᷑. A¬
no .uͦi. ignee acies uise sũt in celo ꝑ to¬
Hoc anrio regnare incepit ethelredꝰ filiꝰ
edgan ⁊ elfrii: qͥ regnauit annis . xxxui.
hic pusiolus cũ baptizaret᷑ circũ stanti¬
b ep̃is in satro fonte cacauit: ⁊ sacra¬
m̃to int̾polauit. Unde dunstanꝰ turbatꝰ
detenuis cũ frem suũ necatũ audirẽt¬
cõclamari: fletu suo furentẽ matr̃e a¬
d̃o cõmonuit. Et quia flagellũ ad ma¬
nũ nõ habebat: acreptis candeł inno¬

Expanded text:
s rex Francorum subito ad invadendam Lotharingiam contendit; et cedente imperatore, quia ad pugnam imparatus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inestimabili exercitu imperator prosecutus, essionum, et Parisiensium diversa clade vastavit, aecclesiis tantum Dei omni immunitate concessa. In redeundo tamen circa Axonam fluvium partem impedimentorum amisit. De his quidam reclusus predixit, quod omnes hujus mali incentores ante septennium morerentur. 979. 6. 24. Igneae acies visae sunt in caelo per toHoc anno regnare incoepit Ethelredus filius Etgari et Effridae, qui regnavit annos 36. Hic pusiolus cum baptizaretur, circumstantibus episcopis, in sacro fonte cacavit, et sacramenta interpolavit. Unde Dunstanus turbatudecennis cum fratrem suum necatum conclamari audiret, fletu suo furentem matrem adeo commovit, ut quia flagellum ad manum non habebat, arreptis candelis inno
Abbreviated transcription (Latin):
nathꝰ fiam. S ubi Si cluniaci uł uecti to¬
tũ tempꝰ qd̃ in discendis litt̾is posui ꝑdidi
slam ⁊ cluuiati distuctio orduus ⁊ betti su¬
ꝑeminẽs prudentia lanfranci: me aut nul
in tali loco ꝑficiam qid̃ dispono. in tͦ ⁊ scire
meũ possim ostendere ⁊ mł̾tis ꝓdesse. Non¬

Expanded text:
nachus fiam. Sed ubi? Si Cluniaci vel Becci, totum tempus quod in discendis litteris posui, perdidi. Nam et Cluniaci districtio ordinis, et Becci supereminens prudentia Lanfranci, qui illic min tali loco perficiam quod dispono, in quo et scire meum possim ostendere, et multis prodesse.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iam dissimulare ũõ poss. retuisitus
ab anseliuo qͥd hĩet. rem telare ũ potuit
ad monitꝰ autẽ ut modum egritudinies

Expanded text:
em dissimulare non posset, requisitus ab Anselmo quid haberet, rem celare non potuit. Admonitus itaque ut modum aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
chil mito tam execbilẽ formã ũ tribuit
ẜ spetiẽ płch̾rmã ⁊ figurã regiã mͥ dedit
Deinde ⁊ ħ mͥ ꝯfert bufonis uisio. qd̃ qͦti¬
ens eũ uideo forma tã horridũ natura
tã senũ gressu tam pigrũ. ueneno tã nox¬
iũ. hõini tam inimitũ. ualde fornudo ne
assib̾atꝰ illi in morib pectore ⁊ uentre re¬
pene aliqͣndo qd̃ au̾tat ame deus tͣdar
huiꝰ modi pessimis u̾mib deuorandꝰ ñ
in gehẽna ⁊ de gehenna uiuentib qͥ nũꝙͣ
moriũt᷑. Hoc sapientissimo fcĩs respon¬
so ꝯfusus obuirgator obtituit. Sola gͣ
me ait qͥdam cũ calamitas sit trulla ⁊
olim aliꝰ alii eẽt fastidio. Stultissimus
autẽ ẽ cui mortis necessitas timorẽ iudi¬
cii ñ infert tũ scͥptũ sit. Statutũ ẽ hõi¬
b semel mori ptꝰ ħ autẽ iuditiũ. H de
ext̾iori specie ñc de int̾iori uideamꝰ. cxi. di

Expanded text:
ito tam exsecrabilem formam non tribuit, sed speciem pulcherrimam, et figuram regiam mihi dedit. Deinde hoc mihi confert bufonis visio, quod quoties video eum forma tam horridum, natura tam saevum, gressu tam pigrum, veneno tam noxium, homini tam inimicum; valde formido, ne assimilatus illi in moribus, pectore et ventre repens, aliquando, quod avertat a me Deus! tradar hujusmodi pessimis vermibus devorandus; non in gehenna, et de gehenna viventibus, qui nunquam moriuntur. Hoc sapientissimo fratris responso confusus objurgator obticuit. Sola igitur e ait quidam, cum calamitas sit querela, olim alius alii esset fastidio. Stultissimus autem est, cui mortis necessitas timorem judicii non infert, cum scriptum sit: Statutum est hominibus semel mori: post hoc autem judicium . Haec de ex
Abbreviated transcription (Latin):
aduiuãs seu ĩ orõe seu ĩmeditatõne
seu intractatu. in firmitatẽ cogitan¬
tis. Et ꝯtinuo menioria efficit᷑ sapĩa
cũ suauit̾ ei sapunt bõa dm̃i ⁊ ꝙ ex
eis cogitandũ ẽ formãd̾ ĩ affectu ad¬
hib ĩtlłctui: ĩtlłctꝰ uͦ cogitãtis effici¬
expientias afficit ex eis aciẽ cogitã¬

Expanded text:
adjuvans seu in oratione, seu in meditatione, seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, effici suavitatis experientias afficit ex eis aciem cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ultͦ ⁊ młtipłr de memoria scaturiẽtes:
In quib passio q̃dã uoluntatis potiꝰ
ẽẽ uidet᷑ qmͣ actio: cũ nulla sit in eis
cogitantis intentio. cũ qd̃ sponte ebul¬
lit de memoria formandũ se offert in¬
tellectui nõ turanti: ⁊ qͥcꝙͣ agit᷑ uidetur
potiꝰ agi in sõpnio dormientis. qͣm in
atie cogitantis. u̾ tam si repellere a se¬

Expanded text:
ultipliciter de memoria scaturientes. In quibus passio quaedam voluntatis potius videtur esse quam actio, cum nulla sit in eis cogitantis intentio: cum quod sponte ebullit de memoria, formandum se offert intellectui non curanti, et quidquid agitur, videtur potius agi in somnio dormientis, quam in acie cogitantis. Ubi tametsi a se repellere S
Abbreviated transcription (Latin):
niens ascendit lectulũ. uolutat᷑ ĩstra¬
mine audit ululatũ plangentiũ. Her.
heu ip̃i nos ꝑdidimꝰ. Decepti sumꝰ. eua¬
sit ⁊ dicto citiꝰ recessit. ab eo demoniũ¬
t̾cor ⁊ horror c̃ patiebat᷑ ⁊ oĩs parit̾
egͥtudo. Item tnͣseũte malachia ali¬
qnͣdo ꝑ lagimã: oblatꝰ illi in fans hñs

Expanded text:
niens ascendit lectulum, volutatur in stramine, audit ululatum plangentium: « Heu, heu! ipsi nos prodidimus, decepti sumus, evasit. » Et dicto citius recessit ab eoniens ascendit lectulum, volutatur in stramine, audit ululatum plangentium: « Heu, heu! ipsi nos prodidimus, decepti sumus, evasit. » Et dicto citius recessit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tingat. ⁊ sic effugiat manꝰ ur̃as. Cog¬
nouit hõ. qd̃ malachiã loq̃rent᷑ ꝙͣ nõ
młto añ in eatẽ domo memin̾at ꝑ¬
noctasse. ⁊ ad huc stram̃ ĩ loco. Sũp¬
taq fidutia qͦ potuit conatu cepit
repꝑpe. debił corꝑe. s fide fortis. Et ecce
ĩaere clamor: ⁊ uotif̾a̾tõ. Phibe eũ pro¬
hibe retine eũ retine amitimꝰ p̾dam.

Expanded text:
ras. » Cognovit homo, quod Malachiam loquerentur, quem non multo ante in eadem domo meminerat pernoctasse. Et adhuc stramen in loco: sumptaque fiducia, et quo potuit conatu, coepit repere debilis corpore, sed fide fortis. Et ecce in aere clamor et vociferatio: « Prohibe eum, prohibe; retine eum, retine: amittimus praedam.
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾am ꝙͦ in saballo regione ulidie
m̃bra ꝓpria dentib laniantẽ: oran¬
do ⁊ tangendo curauit. Exiens de
cũ uxore sua. q̃ ñ pot̾at loqui. Roga¬
Fꝰ ut eiꝰ misereat᷑: stat in porta pro¬
ppło uirtũstante ⁊ data bñdc̃onẽ suꝑ
sã: iubet dñicã dice̾ orõnẽ. Dixit illa. et
uisitantis se sc̃i loq̃lam retuꝑat: eucha¬
ristiam sumit. ⁊ ita munitꝰ. extͤmũ
ĩ bona ꝯfessione efflauit sp̃m. Intͣ¬
uit ad eũ qͥda de nobilib hñs ei aliqͣd
dic̃e. Qui int̾ loq̃ndũ fide plenꝰ tres ũ¬
tos pre furatꝰ de lectulo qͦ ille sedebat:
tulit secũ ⁊ młta d̾s̃ de furto pietatis
bat ĩcãpo cũ comite ulidie aliqͣ trac¬
tãs. ⁊ młtitudo copiosa cirra eos. Ue¬
nit mulier gͣuida: ⁊ u̾e gͣuis. Indicat
se ꝯtͣ om̃s nature leges retiñe ꝑtum

Expanded text:
am quoque in Saballo regione Ulydiae, membra propria dentibus laniantem, orando et tangendo curavit. Amentecum uxore sua, quae non poterat loqui. Rogatus ut ejus misereatur, stat in porta, populo circumstante; et data benedictione super eam, jubet dominicam dicere orationem. Dixit illa, et visitantis se sancti, loquelam recuperat, eucharistiam sumit: et ita munitus, extremum in bona confessione efflavit spiritnobilibus, habens ei aliquid dicere. Qui inter loquendum, fide plenus, tres juncos pie furatus de lectulo, in quo ille sedebat, tulit secum: et multa Deus de furto pietatis bat in campo cum Comite Ulydiae aliqua tractans, et multitudo copiosa circa eos. Venit mulier gravida, et vere gravis. Indicat se contra omnes naturae leges retinere part
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in totũ uelit uł uolend̾ sͥ sit sĩt ẽ a¬
mor d̾i: ꝙͥ pp̃ illud sic̃ ẽ amor ꝓpoĩti.
yt .ii. in illo tuta sit oĩs indiscretio: ĩ
ħ semꝑ scd̃m obedientie regłas. cauta¬
semꝑ et prudẽs ẽẽ d discretio. In dilec¬
tiõe quippe d̾i ñ alia rõ ñ alia discretõ
ẽ nͥ ut fic̃ ille cũ dilexiss suos in finẽ di¬
lexit eos: sic si fi̾ pot̃ in infinitũ diligamꝰ

Expanded text:
quid in totum velit, vel volendum sibi sit, sicut est amor Dei: quid propter illud, sicut est amor proximi. Ut enim in illo tuta sit omnis indiscretio, in hoc semper secundum obedientiae regulas cauta et prudens debet esse dilectio. In dilectione quippe Dei non alia ratio, non alia discretio est, nisi ut sicut ille cum dilexisset nos, in finem dilexit nos: sic, si fieri potest, in infinitum di
Abbreviated transcription (Latin):
ic edgarus rex adeo in scĩtate
tͥ mallet ꝓprie uite dispendio infortu-¬
nas alienas grassari. Quin ⁊̃ omĩs
gn̾is feras sang̃ius auidas: ex reg¬
no exc̃minare cogitauit uoidualo
regi. walensiũ pn dixit: ut sibi ciͦt ãniᷤᷤ

Expanded text:
ic Etgarus rex adeo in sanctitatqui mallet propriae vitae dispendio in fortunas alienas grassari. Quin etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno exterminare cogitavit. Widialo regi Vallensium indixit, ut sibi quotannis
Abbreviated transcription (Latin):
dormuentiũ meditantes. Ruulfus rex
m̃tioꝵ fuliũ septẽnẽ kenelinũ. quendride so¬
uoris fidei alendũ ꝯmiserat. Illa falso sibi
regũ p̃sagiens: infantulũ tollendũ e medio
satelliti tͥ alũpnus erat mandauit. Qui
pueꝵ uenatũ ducẽs: int̾ frutecta obtrũca¬
uit. Qd̃ celatũ ĩ anglia: statĩ rome diuini¬
tꝰ innotuit. Nã mẽbͣna suꝑ altare sc̃ĩ petͥ
suꝑne delapsa. elem̃tis anglicis scͥpta: co¬
lũba de ferente. ⁊ necẽ ⁊ sepultũ ꝑ ordinem
ꝓdidit. Ea quodã angio int̾p̃tata est. ⁊
mox epła ppͦ: regib anglie ꝯpatriotam
martirẽ indicauit. Unde freq̃nti tultu cor¬
pꝰ innocẽtis sollẽpnit̾ leuatũ ẽ. Cũꝙ defͤ¬
ret᷑ wincelꝯbã: cl̾itoꝵ cantu ⁊ laitoꝵ plau¬
su excitata q̃ndrida ꝑritidalis femina
e fenestͣ cenaculi uicͦ stabat caput extulit.
Et forte psalt̾iũ p̃ manib hũs: ꝯtuuia¬
tõne lectõnis ꝑuenerat ad psalmũ: d̾s
laudẽ meam ne tatueris. Quẽ a fine nes¬

Expanded text:
dormientium indicantes. Kenulfus rex Merciorum filium septennem Kenelmum Quendridae sororis fidei alendum commiserat. Illa falso sibi regnum praesagiens, infantulum tollendum e medio satelliti qui alumnus erat mandavit; qui puerum venatum ducens inter fruteta obtruncavit: quem celatum in Anglia statim Romae divinitus innotuit. Nam membrana super altare sancti Petri superne delapsa elementis Anglicis scripta columba deferente, et necem et sepulcrum per ordinem prodidit; quae a quodam Anglo interpretata est: et mi cultu corpus innocentis solemniter levatum est. Cumque deferretur Wintolabam, clericorum cantu et laicorum plausu excitata, Quendrida parricidalis femina, ex fenestra coenaculi, in quo stabat, caput extulit, et forte psalterium prae manibus habens continuatione lectionis pervenerat ad psalmum; Deus laudem meam ne tacueris . Quem a fine nes
Abbreviated transcription (Latin):
ti inuenit albas ad il pardꝰ incorruptũ. Et
qi locellus ꝙ̃ ꝑau̾at. magnitudine corꝑis
angustior erat regales exinuas ferro ausꝰ
ẽ tem̾are. Unde ꝯtinuo sanguis undatĩ e¬
mituit. Tñc regiũ corpꝰ inscrinio qd ip̃e
ecclie ꝯtulerat suꝑ altare locatũ ẽ: cũ ca¬
pite sci appollinaris mr̃is ⁊ relitͥs sci uĩ¬
centũ intĩs q̃ ille maguo emerat. Abb̃m
u̾o tem̾atorẽ sacri corꝑis: mox animꝰ reli¬
qͥt. Nec młto post: de eccłia egressũ mors
inuenit. Danatꝰ ẽ ibi furiosiꝰ ⁊ cetus.
Nlusqͣm gentiũ ut opinor reꝑies. tot sc̃oꝵ
post mortẽ illibata corꝑa. ut in anglia.
q̃ fut᷑e᷑ in corruptõis sp̃em p̾cendũt. Qd̾
ideo diuiuitꝰ fc̃m existimo. ut natio pene
extͣ orbem posita in sp̃e resurrectõis aui¬
met᷑ ex ꝯsidatõne tot corpoꝵ q̃ incorrupta
giies rex eomundꝰ. archiep̃c elphegꝰ cuch¬

Expanded text:
ti invenit abbas Adilpradus incorruptum; et quia locellus, quem paraverat, magnitudine corporis angustior erat, regales exuvias ferro ausus est temerare; unde continuo sanguis undatim emicuit. Tunc regium corpus in scrinio, quod ipse ecclesiae contulerat, super altare locatum est cum capite S. Apollinaris martyris, et reliquiis S. Vincentii martyris, quae ille magno emerat; abbatem vero temeratorem sacri corporis mox animus reliquit, nec multo post de ecclesia egressum mors invenit. Sanatus est ibi furiosus et caecus. Nusquam gentium, ut opinor, reperies, tot sanctorum post mortem illibata corpora, ut in Anglia, quae futurae incorruptionis speciem praetendunt. Quod ideo divinitus factum existimo, ut natio pene extra orbem posita, in spem resurrectionis animetur, ex consideratione tot corporum, quae incorrupta rgines. Rex Edmundus, archiepiscopus Elpheg
Abbreviated transcription (Latin):
bͣchbanto uilla nerisca: alia nulier enix¬
a est . iiiͦiͬ. masculos uno partu. In gembla
censi ꝑrochia dũ p̃r familias dñica die
unxtuta segetũ ppenuria famis molet
inusus familie sbito iusta dei indigna¬
tõne arsit farina cũ putoris nigredine
ad exemplũ pꝰt̾is nequis p̾sumat simi

Expanded text:
Bracbanto villa Nerisca, alia mulier enixa est quatuor masculos uno partu. censi parrochia dum paterfamilias Dominica die mixturam segetum penuria famis moleret in usus familie, subito juxta Dei indignacione arsit farina cum putoris nigredine, ad exempliis posteris ne quis presumat simi
Abbreviated transcription (Latin):
ius
cianũ epm ⁊ martyrẽ. Aperusio ascepi¬
odotũ marcyrẽ. Aspoleto serenã mar¬
tytẽ. cũ gregorio spoletano martyre.
leuite. ab hispania olim a duob mo¬
nachis capuam: a capua u̾o illuc de¬
portata. Ameuatua: alt̾um uincẽtiũ
ep̃m ⁊ martyrẽ. Aflorentia: mineatẽ
martytẽ. Ab urbe tud̾tiua fortunatũ ep̃m
⁊ cõfessorẽ. Acorphino: luciami siratusa¬
uam uirginẽ ⁊ martytẽ. A faraoldo dute
spoletanoꝵ olim a siratusis iluc trans¬
⁊ sanguine sci stephani ꝓthomit̃is. ⁊
parte craticie sci laurentii inr̃is a ppͣ io¬
hãne sibi donata. cũ alus mł̃trs sc̃oꝵ
pignorib p̾sul deod̾itus in galliã hoc
anno transtialit ⁊ in ecclia sc̃i uintẽtii
mr̃is a se m insula urbis cõairucta
nior imꝑator õbit: cuiꝰ uitã w̾tudichil¬
dus monachꝰ descripsit qui etiam hy¬
storiam saxonũ usꝙ ad hunc antium

Expanded text:
is cianum episcopum et martyrem; a Perusio Asclepiotatum martyrem, a Spoleto Serenam martyrem cum Gregorio Spoletino martyre; et martyris; ab Hispania olim a duobus monachis Capuam, a Capua vero illuc deportata; a Mevania alterum Vincentium episcopum et martyrem; a Florentia Mineatem martyrem, ab urbe Tudertina Fortunatum episcopum et confessorem, a Corsinio Luciam Syracusanam virginem et martyrem, a Faraoldo duce Spoletanorum olim illuc transet sanguine sancti Stephani prothomartyris, et parte de craticula sancti Laurentii martyris a papa Johanne sibi donata, cum aliis multis sanctorum pigneribus presul Deodericus in Galliam hoc anno transtulit, et in aecclesia sancti Vincentii martyris a se in insula urbis constructa nior imperator obit; cujus vitam Widinchindus monachus descripsit: qui etiam historiam Saxonum usque ad hunc annum
Abbreviated transcription (Latin):
huic specula tõmi alludant: ⁊ huma¬
ne infirmitati condescendãt. Res .ii.
in uisibiles ꝑ reꝵ iusibiliũ formas
describunt ⁊ eaꝵ memoriã ꝑ quaꝵ¬
dã concupiscibiliũ sp̃eꝵ pulcritudinẽ¬
m̃etib ur̃is impͥmũt. Hĩc ẽ ꝙ ñc t̾rã
lacte ⁊ melina. ꝓmittũt: ñc flores ñc¬
odores noĩnant: nũc ꝑ cantꝰ hoĩnũ

Expanded text:
huic speculationi alludant et humanae infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et earum memoriam per quarumdam conhuic speculationi alludant et humanae infirmitati condescendant. Res enim describunt, et earum memoriam per quarumdam concu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lati iussio uł ꝓhibitõ: nõ p̃t̾eat t̾mi¬
Uota mea nͨ augeat sñ mea uoluntate:
nec mruuat sine terta necessitate. Ne¬
cessitas qͥppe nõ hẽt legẽ ⁊ od hoc ex¬
cusat dispensatõnẽ. uoluntas uͦ qr so¬
la meret tetributõnẽ: ⁊̃ sola nõ ĩm̾ito
necesfitate uoti renussio. nõ dispẽsatio
s p̃uaricatõ est ⁊ restrictõ cõtra uolũ¬
batẽ murmur ẽ nõ. ꝓfectꝰ. Ponãt gͦ
p̃põiti metam obedientie subiectoꝵ ex
monentes eos nõ cogẽtes ad celsioracõ¬
descendentes eis c̃ necesse fu̾it ad remis¬
siora. nõ cadentes cũ ip̃is

Expanded text:
praelati jussio vel prohibitio non praetereat termiVota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quia sola meretur retributionem, etiam sola non immerito ispensatio, sed praevaricatio est: et restrictio contra voluntatem, murmur est, non profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subjectorum ex monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadentes cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
celebrata synodo symoniacos ana¬
therunauit: uxoratos sac̾dotes adiuino
officio remouit. ⁊ laicis missã eoꝵ audi¬
re init̾ dixit: nouo exemplo ⁊ ut młtis ui¬
sũ ẽ incõsiderato p̃iudicio. quia ꝯtͣ scõꝵ¬

Expanded text:
celebrata synodo symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixit, novo exemplo, et ut multis visum est inconsiderato prejudicio, co
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã agentib. aliid a symonia ñ de-¬
clinantib. aliis notã auaricie honesto
nõie p̾texentib. Dũ hoc qd̃ se gͣtis dare
iactãt sb̾ caritatis nõie uẽdũt. ⁊ ut de mõ¬
tanis dicit eusebiꝰ. sb̃ noie oblatõnis arti¬
firiosiꝰ num̾a accipiũt. Porro cõtinẽtiã
pautis tenẽtib. aliquib eam causa q̃stꝰ

Expanded text:
justitiam agentibus; aliis a Simonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine praetexentibus; dumque se gratis dare jactant, sub charitatis nomine vendunt. Et ut de Montanis dicit Eusebius, sub nomine oblationum artificiosius munera accipiunt. Porro continentiam paucis tenentibus, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
laitis insurgentib cõt᷑ sacros ordines:
⁊ se ab om̃i eccliastica sbiectõne extutienti¬
b. lati satra mistia temerant ⁊ tehid
disputant. In fantes baptizant sordido
humore aurium ꝓ satro oleo ⁊ trismate
utẽtes. uł extͤmo uite matitũ dñicũ ⁊ u¬
sitatũ eccl̃ie obsequiũ sepłture. Ap̾ibit̾is
bit̾es deputatis. igni tremant. ⁊ ut ĩ uno
⁊ hac occasione mĩti speudo magistri ex¬
urgentes in eccl̃ia: ꝓ fanis nouitatib ple¬
bem ab eccl̃iastica disciplina au̾tunt. ¶i¬

Expanded text:
nsurgentibus contra sacros ordines, et se ab omni aecclesiastica subjectione excutientibus. Laici sacra misteria temerant et de his disputant; infantes baptizant, sordido humore aurium pro sacro oleo et crismate utentes; in extremo vitae viaticum dominicum et usitatum aecclesiae obsequium sepulturae a presbiteris byteris deputatas igni cremant, et ut in uno et hac occasione multi pseudomagistri exsurgentes in Ecclesia, profanis novitatibus plebem ab Ecclesiae disciplina avertunt.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntib suꝑ lapides genuũ flexionib cͣ¬
entaris. Ep̃o ⁊ ppło seq̃nte ad locũ suppli¬
tii: ait. Sic ds̃ adiuuet aiãm meã. ⁊ a
malie liberet: sic̃ de retͣ accusor inmunis
sum. Audita discordia q̃ erat int̾ urbanũ
papã ⁊ guib̾tũ rauenuatẽ. tributũ roma¬
ne sedi negauit: ꝓmor tũ in guib̾ti grãm

Expanded text:
quentibus super lapides genuflexionibus crquentibus super lapides genuflexionibus cruentans, episcopo et populo sequenti ad locum supplicii, ait: « Sic Deus adjuvet animam meam, et a malis liberet, sicut de re qua accusor, immunis sum. » Audita discordia, quae erat inter Urbanum papam et Guibertum Ravennatem, debitum Romanae sedi negavit, pronior tamen in Gu
Abbreviated transcription (Latin):
chaꝵ. Qri in portabilis pensionis e¬
dictũ ꝑ totã angliara cucurrit. Cũ q
ep̃i ⁊ abbates freq̃ut̾ regẽ adirẽt: de hoc
q̃rimoniam facientes. respondit ille.
Nũqͥd nõ habetis scrinia auro ⁊ argẽto
ꝯposita: ossib mortuoꝵ piena. Igit᷑ cap¬
sae sc̃oꝵ uudare coacti sũt. crutifixos des¬
poliare calices cõ flare: ñ inusũ pauꝑũ.
s in fiscũ regiũ Uenatõnes qͣsd pͥmo indul¬
serat. ad eo ꝓhibuit: ut capitale esset
ceruũ p̾ndidisse. ꝓp̾t̾ hec ⁊ huiꝰmodi: se¬
pe adutib cõtra eũ ꝯuiratũ est. Guillmꝰ
de ou. ꝓdicionis apd̃ accusatus. delato¬
clatꝰ est. Hec delatõ: plures innocentes
ĩuoluit. Quoꝵ unus fuit guilłmꝰ de alde¬
ria. homo decorus ⁊ ꝯpat̾ regis. Qui pa¬
tibulo affligi iussus: osmũdo ep̃o sales¬
betie cõfessus. ⁊ ꝑ om̃s eccl̃ias oppidi fla¬
gellatꝰ. diꝑsis ad inopes uestib ad susp̃e¬
diũ nudus nudus ibat. delicatã carñe fre¬

Expanded text:
r importabilis pensionis edictum per totam Angliam cucurrit. Cumque episcopi et abbates frequenter regem adirent, de hoc querimoniam facientes, respondit ille: « Nunquid non habetis scrinia auro et argento composita, ossibus mortuorum plena? » Igitur capsas sanctorum nudare coacti sunt, crucifixos despoliare, calices conflare, non in usus pauperum, sed in fiscum regium. Venationes quas primo indulserat, adeo prohibuit, ut capitale esset, cervum prendidisse. Propter haec et hujusmodi saepe a ducibus contra eum conjuratum est. Guillelmus de Oy proditionis apud regem accusatus, delatoculatus est. Haec delatio plures innocentes involvit, quorum unus fuit Guillelmus de Alderia, homo decorus et compater regis. Qui patibulo affigi jussus, Osmundo episcopo Salesberiae confessus, et per omnes ecclesias oppidi flagellatus, dispersis ad inopes vestibus, ad suspendium nudus ibat, delicatam carnem fre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet qd̵̃ anselmꝰ archiep̃c ista
corrigere couatꝰ. s sotietate suffragane¬
oꝵ destitutꝰ: sp̃ote discessit. neqiuitie tẽ¬
poris cedẽs. Qui cũ iamiamꝙ nauiga¬
turꝰ in portu uentos expestaret uissu re¬
gis ut p̃do publicꝰ expilatus ẽ: manti¬
tis om̃ib ⁊ bulgis in mediũ ꝓlatis ⁊
go lundoniam tnͣstulerat. tũ in truadã
sollẽpnitate eũ adirent num̾a offerentes
ausus est aĩare ad ꝯflictũ ꝯtͣ xͥauos. perꝰ¬
in eoꝵ sectã tnͣsiret. Magno gͥ timore ep̃o¬

Expanded text:
tinet, quod Anselmus archiepiscopus ista corrigere conatus, sed societate suffraganeorum destitutus, sponte discessit, nequitiae temporis cedens. Qui cum jamjamque navigaturus in portu ventos exspectaret, jussu regis, ut praedo publicus expilatus est, manticis omnibus et bulgis in medium prolatis et go pater ejus Lundoniam transtulerat, cum in quadam solemnitate eum adirent, munera offerentes, ausus est animare ad conflictum contra Chrin eorum sectam transiret. Magno ergo timore ep
Abbreviated transcription (Latin):
cd̾o anno regni eius. ingens accid̃t
t̾remotus . uͦi. idus augusti totam
angliam ext̾ruit: horrendo nuracło. ut
edificia om̃ia eminus resilirent: ⁊ mox
pͥstino mͦ residerẽt. Setuta est inopia õĩũ
fructuũ. tarda maturitas frugũ ut uix
ad festũ sci andree messes recõderent᷑ Qrto
eiꝰ anno fuit tumultꝰ fłgurũ motꝰ t᷑biũ
Idus octobris apd̃ ibĩceltũbam. ictus de ce¬
lo eini ssus t᷑ris latus tanta ui ĩpulit:
ut de: bilitata mat̾ia in ꝯfinio tecti in¬
gens foramen ad humane grossitudi s
modũ ͤ efficeret. Qro ingressus. tͣbem
maxeͥ mã in fragmina ꝑ totã desietit
eccłiã: ⁊ trutifixi capud cũ dextͣ tibia ⁊
yma ginẽ sc̃e marie deiecit. Setutꝰ est
fetor intolerabił. Tandẽ mouachi felici
ausu irrũpentes. bñdic te acĩ asꝑgine ĩ¬
imiti p̃stigias effugarũt. Fuit ꝙͣ discor¬
dia uentoꝵ int̾ se dissidentiũ. ab euro au¬
stro ueniens .xui. kl. nouembris: que

Expanded text:
do anno regni ejus ingens terrae motus III Idus Augusti totam Angliam exterruit, horrendo miraculo, ut aedificia omnia eminus resilirent, et mox pristino modo residerent. Secuta est inopia omnium fructuum, tarda maturitas frugum, ut vix ad festum S. Andreae messes reconderentur. Quarto ejus anno fuit tumultus fulgurum, motus turbinum. Idibus Octobris apud Vincelrumbam ictus de coelo emissus turris latus tanta vi impulit, ut debilitata materia in confinio tecti foramen ingens ad humanae grossitudinis modum efficeret. Quo ingressus, trabem maximam in fragmina per totam disjecit ecclesiam, et crucifixi caput cum dextra tibia, et imaginem sanctae Mariae dejecit. Secutus est fetor intolerabilis. Tandem monachi felici ausu irrumpentes, benedictae aquae aspergine inimici praestigias effugarunt. Fuit quoque discordia ventorum inter se dissidentium ab Euro austro veniens XVI Kalendas Novembris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Eerebant᷑ ꝙ tigna cũ tͣbib ꝑ manemi¬
rantib tͥ longe timentib qui ꝓpe sta¬
bãt. Qratuor tigna sex. ⁊ .xcͣ. pedes lõ¬
ga tantaui ꝑit̾ in humũ inpacta st̃
ut uix .iiiiͬ. pedes extarẽt. notabili ui¬
int: eo ibi ordine posita quo intecto
ab artifice fu̾ant collocata. Qre ob
in pedimẽtũ tnͣseuntiũ. ad planiciẽ
t̾re desecta sũt. qd̃ alit̾ erui nequirẽt
Quto eiꝰ anno. eadẽ uiolentia fulmi¬
nis apd̃ salesberiã tectũ tͣris eccłie
om̃io desietit: młtũ ꝙ mat̾iam labefac¬
tauit. qͥuta die ptꝰqͣm eam dedicau̾at
osmundus p̾clare memorie ep̃c. Sex¬

Expanded text:
erebantque tigna cum trabibus, per inane mirantibus, qui longe timentibus, qui prope stabant, quatuor tigna, sex et viginti pedes longa tanta vi pariter in humum impacta sunt, ut vix quatuor pedes extarent notabili viint, eo ibi ordine posita, quo in tecto ab artifice fuerant collocata; quae ob impedimentum transeuntium ad planitiem terrae desecta sunt, quod aliter erui nequirent. Quinto ejus anno eadem violentia fulminis apud Salesberiam tectum turris ecclesiae omnino disjecit, multamque materiam labefactavit; quinta die postquam eam dedicaverat Osmundus, praeclarae memoriae epis
Abbreviated transcription (Latin):
cialiũ crustaꝵ pontes effracti. Sep¬
q̃ rex in normannia positꝰ edicerat a¬
gricultura defecit. Qua deficiente: se¬
cuta est fames. Qra trescẽte succes¬
sit mortalitas hominũ a deo qͥe bra:
ut deẽt moriturꝰ cura mortuis ͥ sepul

Expanded text:
cialium crustarum pontes effracti. § 327. Sepquae rex in Normannia positus edixerat, agricultura defecit: qua fcuta est fames; qua crescente successit mortalitas hominum, adeo crebra, ut deesset morituris cura, mortuis sepul
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ip̃e sc̃s hugo. me aspitientẽ taliter in¬
uitabat. Gomede kiñe de tantlidis race¬
uis qui nobis sb̃̾ hñdant: ⁊ fac metum
sollẽpne ꝯtub̾iiũ. Ego nẽpe paꝵ ħ pau¬
sabo: donec qͥdã tumor sb̾sidat. qũe ĩ pe¬
dib pulu̾ulentis de longo tirtuitu t̾raꝵ
so cin̾e mũdano. lib̃ ad potiora transibo.
dic aut̃ successori meo pontio. ut hunui¬
litatis ⁊ ĩnocentie thesauros custodiat
⁊ necessitates oĩũ suas reputãs mĩe stu
sapient̾ disponat. Sic enĩ uͥilit̾ agens
a deo ꝯseq̃t᷑ auxiliũ qui ẽ des̾it sꝑantes
sione decerit̾ adornatos angłoꝵ manib
ad astra sustolli ⁊ audiuit uotes in sb̃li¬
me ditentiũ. Hoas geminos sui torret¬
tores ⁊ scłi. stratis auro radiantib uite
m̾ito collocabimꝰ: uidelicet. cantuarien¬
sẽ acchiep̃m ⁊ clinuatensẽ abb̃em qui
młtoꝵ sũt pr̃es filioꝵ in gła. Icci qͥdem
no pͥus stat. honore beatior odo surgit
ab his sc̃s maiolus forma uiroꝵ. Ignẽ

Expanded text:
 ipse sanctus Hugo me aspicientem taliter invitavit. Comede, charissime, de candidis racemis qui nobis superabundant, et fac mecusolemne contubernium. Ego nempe parum hic pausabo, donec quidam tumor subsidat, quem in pedibus pulverulentis de longo circuitu terrarso pulvere mundano, liber ad potiora transibo. Dic autem successori meo Pontio, ut humilitatis et innocentiae thesauros custodiat, et necessitates omnium suas reputans, misericosapienter disponat. Sic enim viriliter agens, a Deo consequetur auxilium, qui non deserit sperantes s decenter adornatos, angelorum manibus ad astra sustolli: et audivit voces in sublimi dicentium: Heroas duos sui correctores et saeculi stratis auro radiantibus vitae merito collocabimus, videlicet Cantuariensem archiepiscopum et Cluniacensem abbatem, qui multorum sunt patres filiorum in gloria. Isti quidem rno, prius stat honore beatior Odo: Surgit ab his sanctus Majolus forma virorum, lgneus
Abbreviated transcription (Latin):
dionisiꝰ ariopagita appuit cuidã
fr̃i apd̃ nõgentũ: tlicẽs. ut festinaret ab¬
ire clinuatũ. ut ualedit̾e poss scõ hugo¬
ni statĩ decessuro. Ueni ego in felix: s sc̃m
mortalib suꝑos ⁊ eũ monachoꝵ tollegio.
irẽm dei maris stellã clariꝰ choruscare.
Cuiꝰ p̃sentia sagutarios qͦsd̃a apparentes
ita exc̾ruit ⁊ fugauit. sic̃ uentꝰ ualious
autũpnales frondes deite̾ cõsueuit. Inter
qͦs martunꝰ gẽma sac̃dotũ ⁊ bñdictꝰ sol ab¬
bũ sp̃ur sc̃ hugonis declucentes: inter

Expanded text:
Dionysius Areopagita apparuit cuidam fratri apud Nongentum, dicens, ut festinaret adire Cluniacum, ut valedicere posset S. Hugoni, statim decessuro . . . . Veni ego infelix, sed sanctum mortalibus superos, et cum monachorum collegio Matrem Dei maris stellam clarius coruscare; cujus praesentia sagittarios quosdam apparentes ita exterruit, et fugavit, sicut ventus validus autumnales frondes dejicere consuevit. Inter quos Martinus gemma sacerdotum, et Benedictus, sol abbatum, spiritum S. Hugonis deducen
Abbreviated transcription (Latin):
ld̾ poni suꝑ qd̾dã minꝰ altare in parte
eccłie turiẽs amitt̾e oblatõnes ꝯsuetaᷤᷤ
in eodẽ festo. Cũ uͦ tͣonenses qͥ fe̾trũ sub¬
secuti fu̾ant ref̾entes miratła q̃ uide¬
rant om̃s ꝑegͥnos suꝑuenientes ad
fẽtrũ inuitarẽt. monatꝰ ille liuore ꝑ¬
cussus fecit fetrũ ⁊ om̃s relicͥias dẽ¬

Expanded text:
lud poni super quoddam minus altare in parte lud poni super quoddam minus altare in parte ecclesiae, timens amittere oblationes consuetas in eodem festo. Cum vero Turonenses, qui feretrum subsecuti fuerant referentes miracula quae viderant, omnes peregrinos supervenientes ad feretrum invitarent, monachus ille livore percussus, fecit feretrum et omnes reliquias de
Abbreviated transcription (Latin):
suis ĩposuit. ⁊ illd̾ usq ad castellũ ꝓx¬
imũ duob miliariis distãs nudis
pedib portauit. Ꝙ audientes ĩunici
raptoris illiꝰ. ⁊ miracłm de filio eiꝰ fc̃m:
riuĩt̃ ⁊ fe̾trũ ab illis pacifice susceptũ
Nde uenerũt turonis. Ibi sũt tͣonis¬
q̃dã femina cĩ de lecto surg̾e nõ pot̾at
ĩa ꝑ .uiii. annos ⁊ nusꝙͣ ire nͥ portaretur
mauritii fac̾et de fri. & portata ẽ inuã¬
no. supposita ꝙ fe̾t᷑ ꝓtinꝰ obdormiuit. ⁊¬
sana surrexit Iidẽ apd̃ scm martinũ
sanatꝰ iuuenis a natiuitate surdꝰ ⁊ mu¬
tus. ex toto corꝑe sudorẽ emittẽs. ⁊ ue¬
ius cura aures inflatis sangͥs ub̾tĩ
ꝓfluxit exaurib. Qri ptꝰ ea cũ fetro
iuit laudiuiũ ptꝰ hec uenit illd̃ fẽtrũ
ad scm laurentiũ de cala: in festo eiꝰdem
martiris. Monathus aut̃ qͥdã ibi ha¬
bitãs. pati nõ potuit ut fẽtrũ bẽ u̾gĩs
suꝑ altare sc̃i laurentii pon̾et᷑. s fecit il¬

Expanded text:
t illud usque ad castellum proximum duobus milliariis distans nudis pedibus portavit. Quod audientes inimici raptoris illius, et miraculum de filio ejus factum, ruunt, et feretrum ab illis pacifice susceptum nde venerunt Turonos. Ibi quaedam femina, quae de lecto surgere non poterat jam per 8 annos et nusquam ire, nisi portaretur,Mauritii faceret deferri. Et portata est in vano, suppositaque feretro protinus obdormivit, et sana surrexit. Ibidem apud Sanctum Martinum sanatus juvenis, a nativitate surdus et mutus, ex toto corpore sudorem emittens, et venis circa aures inflatis, sanguis ubertim fluxit ex auribus: qui postea cum feretro ivit Laudunum. Post haec venit illud feretrum ad Sanctum Laurentium de Cala in festo ejusdem martyris. Monachus autem quidam ibi habitans pati non potuit, ut feretrum beatae Virginis super altare Sancti Laurentii poneretur, sed fecit il
Abbreviated transcription (Latin):
alias capsas relitͥiaꝵ ꝑdiu̾sas cirtũ f̾cẽt
ꝓuincias ad expetendas elemosinas fi¬
deliũ ꝓ restauratõne etcliaꝵ. Que reliqͥe
młtis miratłis clarificate st̃. Q mita¬
cła: scͥpserũt canoniti eccłie laudunẽsis
Et quib pauca breuit᷑ causa edificatõis
excerpsimꝰ. Apd issoldinũ duo ꝯtͣcti sana¬
ti st̃. qͦx calcanei natib ad hẽbãt. Hos ꝓ
dei amore młto ĩa tꝑe pau̾at in domo
sua galfridꝰ eiꝰdẽ tastͥ dñs Apd̾ tascellũ
buscenti sanatꝰ est filiꝰ dnũ castelli rap¬
toris pessimi pu̾ annoꝵ .xu. a natiui¬
te surdus ⁊ mutꝰ. Qro fcõ p̃r pu̾i dis¬
calciatis pedib ad eccłiam tucͣrit. ⁊ fe̾¬

Expanded text:
alias capsas reliquiarum per diversas circumferrent ecclesias ad expetendas eleemosynas fidelium pro restauratione ecclesiarum. Quae reliquiae multis miraculis clarificatae sunt: quae miracula scripserunt canonici ecclesiae Laudunensis. Ex quibus pauca breviter causa aedificationis excerpsimus. Apud Issoldunum duo contracti sanati sunt; quorum calcanei natibus adhaerebant. Hos pro Dei amore multo jam tempore paverat in domo sua Galfridus, ejusdem castri dominus. Apud castellum Buscenti sanatus est filius domini castelli, raptoris pessimi puer, annorum 15, a nativitate surdus et mutus. Quo facto pater pueri discalceatis pedibus ad ecclesiam cucurrit
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de qͦ supͣ dtm̃ est fuit uͥ lit¬
teratissimꝰ. semꝑ ualitudinus ad u̾fe
⁊ semꝑ aut fico aut aliqͦ int̾anoꝵ
morbo agitatus qũe eũ a dño p̃ci¬
b exegisse auĩt: ut minꝰ illecebras
amplecteret᷑ mundanas. Centuriaᷤ
⁊ decimas instituit. Et tantã pacẽ

Expanded text:
us, de quo supra dictum est, fuit litteratissimus, et semper valetudinis adversae, et semper aut fico aut aliquo interraneorum morbo agitatus; quod eum a Domino precibus exegisse aiunt, ut minus illecebras amplecteretur mundanas. Centurias et decimas instituit, et tantam pacem
Abbreviated transcription (Latin):
cłie carnotensiz effuderit. Huiꝰ ciuitoni
anno .xuͦ. mortuꝰ ẽ rob̾tus rex francoꝵ
hugonis filiꝰ uir elemosinis deditꝰ a deo
ut fictis dieb cũ exueret se uł indueret
uestib regiis. si nõ aliud ad manũ ha¬
beret ip̃as uestes pauꝑib distribuer
uisi ex industria. uestiarii egenos ĩ por¬
tune petentes arcerent¬

Expanded text:
clesiae Carnotensis effuderit. Hujus Cinitonis clesiae Carnotensis effuderit. Hujus Cinitonis an. 15, mortuus est Robertus rex Francorum Hugonis filius; vir eleemosynis deditus, adeo ut festis diebus cum exueret se vel indueret vestibus regiis, si non aliud ad manum haberet, ipsas vestes pauperibus distribueret: nisi ex industria vestiarii egenos importune petentes arcerent
Abbreviated transcription (Latin):
anglie totã ꝓfectꝰ. nauigioni an¬
gliam rediĩt ⁊ mox malcoliuũ regẽ sco¬
toꝵ rebellantẽ sb̃egit. Erat tũc ĩ angli¬
a uir sapientissimus egeluotus archi¬
ep̃t cantuarieñ secundus post liuingũ
post elphegũ mr̃em t̾cius ex decano as
nia reuexit cantuariã. Qui romani re¬
diens: apud papiam brachiũ sc̃i augꝰ¬
tini doctoris magni .c. talentis argẽti
⁊ talento auri ꝯꝑatũ apud cõuenturiã
misit. Huiꝰ ⁊ monitu rex cinito ad trans¬
marinas eccłias perunias misit: ⁊ mat¬
ime ad eccliam carnotensem. Ubi tunc
minatissimꝰ: q̃ fundam̃ta eccl̃ie sc̃e dei
genitricis ietie ⁊ eamdẽ ꝑfetit miro la¬
pideo tabulatu. Qͥ ⁊̃ ab eac̃e dei genit̾ce
ĩ infirmitate sua uisitatꝰ fuisse dicitur.
⁊ de eiꝰ lacte sc̃issimo retreatꝰ. Hic eñi młto
amore ⁊ felitissimo ĩ houorẽ bẽ u̾ginus
dei genitutis exarsit. qd̃ ostendũt cantꝰ
largitatis sue uiscera in ex petisis ec¬

Expanded text:
Angliae Romam profectus, navigio in Angliam rediit: et mox Malcholinum regem Scotorum rebellantem subegit. Erat tunc in Anglia vir sapientissimus Egelnotus archiepiscopus Cantuariensis, secundus post Livingum, post Elfegum martyrem ex decano assa Londonia revexit Cantuariam. Qui Roma rediens, apud Papiam brachium sancti Augustini doctoris magni 100 talentis argenti, et talento auri comparatum, apud Conventuriam misit. Hujus etiam monitu rex Cinito ad transmarinas Ecclesias pecunias misit: et maxime ad Ecclesiam Carnotensem, ubi tunc minatissimus: qui fundamenta Ecclesiae sanctae Dei Genitricis fecit: et eamdem perfecit miro lapideo tabulatu: qui etiam ab eadem Dei Genitrice in infirmitate sua visitatus fuisse dicitur, et de ejus lacte sanctissimo recreatus. Hic enim multo amore et felicissimo in honorem beatae Virginis Dei Genitricis exarsit: quod ostendunt cantus largitatis suae viscera in expensis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgnosc̾e. Iam dies erat. s nec dũ clarꝰ
qr pc̃ci ad huc tenebris caligabat. Ue¬
uit gͦ dies u̾itatis. dies salutaris. qͥ
ꝑcc̃m destitueret claritatẽ pͥoris diei

Expanded text:
gnitio; jam dies erat, sed necdum clarus; quia peccati adhuc tenebris caligabat. Venit ergo dies veritatis, dies salutis, qui peccatum destrueret, claritatem prioris diei
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ribilit̾ noctu apparẽs mortẽ intẽptauit.
nͥ frẽm mox dimitt̃et. Surrexit otiꝰ extͣbatꝰ
tyrannꝰ: ⁊ eo a uincłis emantipato cubi¬
tũ rediit. Ita fc̃m est. ut rex lib̾atꝰ duppli¬
catocensu patͦno. int̾cessorib suis ducẽtaᷤᷤ
auri uncias aniuatĩ destinaret: diẽꝙ
quasi uiles sartuiulas reputãs. direptõ
stabilitate solidaudi: ⁊ qͥ tanꝙͣ palee sp̃u
anselmo cantuariensi archiep̃o. qͥ ꝓpter
uisticiã au archiep̾atu semotꝰ iotũdabat᷑
eiꝰ solatõ: diuina reuelatõe ꝯmonitꝰ. mor
tẽ r̃llini regis anglie momientaneã pre¬
nũciauit. ⁊ ut p̃dix̾at actidit. slam dũ ille
ꝑ saltꝰ fugates ceruos sagittare gestir. sa¬
gittã subito ui corde. suscepit: cͣ miles suuꝰ
cuũ ĩpetebat. Alio tꝑe cũ dormiret idẽ
pr: iuidit ꝑsõpnũ sub capite suo cubare ẜ¬
pentiũ multitudinẽ ⁊ feraꝵ. Subito capi¬
tale extuciens. ⁊ extͥrẽs supposita in uenit
librũ meronis forte ibi collocatũ. mox

Expanded text:
ribiliter noctu apparens, mortem intentavit, nisi fratrem mox dimitteret. Surrexit ocius exturbatus tyrannus, et eo a vinculis emancipato, cubitum rediit. Itaque factum est ut rex liberatus, duplicato censu paterno, intercessoribus suis diversas auri uncias annuatim etiam destinaret, diemque quasi viles sarcinulas reputans, direptionstabilitate solidandi, et qui tanquam paleae spiritu Anselmo Cantuariensi archiepiscopo, qui propter justitiam ab archiepiscopatu semotus jucundabatur ejus solatio, divina revelationeegis Angliae momentaneam praenuntiavit; et ut praedixerat, accidit. Nam dum ille per saltus fugaces servos sagittare gestiret, sagittam subito in corde suscepit qua miles suus cervum impetebat. Alio tempore, cum dormiret idem Pater, vidit in somno sub capite suo cubare serpentium multitudinem et ferarum; qui sub capite excutiens et exquirens supposita, invenit librum Maronis forte ibi collocatum. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
delicati cibi diu̾sa fercła qͥ cũ ĩ clau¬
stro sedeãt: nõ lectõi ⁊ silentio. ẜ ru¬
morib ⁊ curiositati uacant. qͥ locum
⁊tempꝰ loquendi ⁊ tacendi nusꝙͣ ser
uant ⁊ numiꝙͣ seruant. s instabiles
⁊ ociosi. nũc hos nũc illos ad colloqͥũ

Expanded text:
delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑd̾e ceꝑat penitendo cõseruet. Hii st̾̃
cumores claustraliũ: ad qͦsͭ ꝑtinent
bella pͥncipũ scl̃ariũ: s pugne tẽpta¬
tõnũ Delectare igit᷑ carissime his ru¬
morib: nõ ext̾iorib. Gaudent multi
claustraliũ cũ de regib fabulantur:
dũ casus nulitũ narrant. dũ ꝓ muis
locunt᷑ a qͥb ip̃i nõ agnoscunt᷑ młtoꝵ
partes defendũt: ꝓ młtis irascunt᷑ ꝓ
młtis litigant ignorãt tũ ꝙ negant
aut affirmant. Si aũt de regib ẜmo
ẽ: docet lectio claustri regũ tertamina
casus ⁊ euentꝰ belloꝵ: qͦmͦ moriat᷑ sa¬
ul. ⁊ qͥs ei mortẽ nũciau̾it dauid. Au

Expanded text:
 coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae tentationum. Delectare igitur, charissime, his rumoribus, non exterioribus. claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David.
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾et᷑. S ostiũ ponit᷑: qd̾ tꝑe ⁊ loco
claudit᷑ ⁊ aꝑit᷑. Est ep̃c ⁊ locus tacẽdi
hora cõstituta lectõi in capitulo con¬
fessioni. in eccĩa orõi. Claudit᷑ it̾m in
claustro ꝯfabulatõi: incapitulo ex
pp̃ necessitatẽ corꝑis: uł ad doctͥnam
orduus. seu ad edificatõnẽ m̃tis. Põt

Expanded text:
loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedification
Abbreviated transcription (Latin):
gł̾io: ite in castellũ qd̃ ꝯtra uos est. pr̃ar¬
cha p̾cessit tũ signo crucis ep̃is ⁊ clero
celsus. ⁊ qͣi impossibilis ad ascendendũ
extra semitã f̾tam. milites tñ ⁊ satelli¬
t eqͣtes ⁊ pedites uirilit̾ ascenderũt

Expanded text:
gelium: Ite in castellum, quod contra vos est, patriarcha precessit cum signo crucis, episcopis et clero celsus et quasi inpossibilis ad ascendendum extra semitam tritam, milites tamen et satellites viriliter ascenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dũice natiuitatis instante huĩlẽ nas¬
re desid̾ans ad castellũ de gretio ꝙ̃dã
uiꝵ religiosũ ⁊ nobilẽ nõie ioħem p̃¬
misit qͥ ad ħ bouẽ sͥ ⁊ asinũ cũ p̃sepio¬
taq p̃sepio fenũ ĩponit᷑ adducti bos
⁊ asinus p̃sepe collocant᷑ ⁊ sic cũ gau¬
dio ugilie celebres in choant᷑. ft̃es qͦ¬
laudes dũo debitas ex soluebãt. s ⁊ cũc¬
ti qͥ aderant nouis leticie cãticis applau¬
debant. Stabat aũ corã p̃sepio beatꝰ

Expanded text:
minicae nativitatis instante, humilem nasre desiderans, ad castellum de Graecio quemdam virum religiosum et nobilem nomine Iohannem praemisit; qui ad hoc bovem sibi et asinum cum ptaque praesaepio foenum imponitur, adducti bos et asinus ad praesaepium collocantur, et sic cum gaudio vigiliae celebres inchoantur. laudes Domino debitas exsolvebant; sed et cuncti qui aderant novis laetitiae canticis applaudebant. Stabat autem coram praesaepio beatus
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ franciscũ acced̾e ⁊ q̃ndã q̃ ĩ illo
iac̾e uidebat᷑ exaĩs. uelut a sõptu so¬
pore puerulũ excitare. Credit᷑ itaq ñ
lenti in huiꝰmodi formula ñ absurde
mõstratꝰ qͥppe qͥ in młtoꝵ cordib ꝑ ob¬
frantisci doctrinã ⁊ exemplũ eiugilãs

Expanded text:
beatum Franciscum accedere et quemdam, qui in illo iacere videbatur exanimis, velut a somni sopore puerulum excitare. Creditur itaque nlenti in huiusmodi formula non absurde monstratus; quippe qui in multorum cordibus per obFrancisci doctri
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝵ ⁊ sponsũ. ⁊ amitũ aĩe nõe: qͥa bñ e¬
rat nob̾ tũc magis qͣm nũt. Hoc aũ
ñ intelleximꝰ uos: ⁊ putauimꝰ bñ ẽẽ
nob cũ male erat. Et id̾o asꝑsit ip̃e a¬
maritudiriẽ ⁊ ab sinchiũ. ⁊ fel in pocu¬
lũ dedit suꝑ male dulce ⁊ blandientem
ad mortẽ au̾sionẽ nr̃am ⁊ occupatõnem

Expanded text:
e, quia bene erat nobis tunc magis quam nunc. Hoc autem non intelleximus nos et putavimus nobis bene esse cum male erat. Et ideo aspersit ipse amaritudinem et absinthium, et fel in poculum dedit super male dulcem et blandientem ad mortem aversionem nostram et occupationem
Abbreviated transcription (Latin):
tendant᷑ u eã: ut setendãt ⁊ distendãt
laborant ⁊ deficiant. ⁊ reu̾tant᷑. ⁊ sanet
eos. Si erũ in occupatõne sua ñ disten¬
d̾ent᷑ neq laborarent. dultis fieret ni¬
nus ip̃a occupatõ. ⁊ nollent illã de se¬
rere: neq redire arupliꝰ ꝯcupisc̾ent ubi
u̾itas est. ꝓpt̾ea dedit ds̃ uł occupatõ¬
ne pessimã. ut distendant᷑ in ea Aga

Expanded text:
tendantur in ea? Ut se tendant et distendant, laborent et deficiant, et revertantur et sanet eos. Si enim in occupatione sua non distenderentur neque laborarent, dulcis fieret nimis ipsa occupatio, et nollent illam deserere, neque redire amplius, concupiscerent ubi veritas est. Propterea dedit illis occupationem pessimam Deus, ut disten