comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nupta sit: hio reb: non dubus dubia ꝓbauit. pp̃t similitudinẽ
induotionis. Quod siquis separatĩ quȩ rer& forte ñ c̃cede¬
Riste philosophus non fuit euangelicus¬
ANon fuit euangelicus sedrethoricus.¬
RCur credimus ei :¬
Nqualis deb& eẽ illa inductio:¬
A Similis semꝑ ei rei. cuius causa inducit
uersarius quo spectent illȩ primae inductiones. & ad
aut negando non sinit longius ire int̃rogationem
AIam elicienda est responsio. aut quia taciturtitas imi¬
tatur confessionẽ. concludenda ẽ argumentatio sic̃
in concessis.
K Quomodo per ratiocinationẽ confirmanda ẽ argu uot ñ
est: domus eaquȩ ratione & consilio regit᷑. Omnib: reb:
E in structior. quã ea quȩ sineratione & consilio amminis¬
Nam signorũ ortus & occaris & annuae frugũ. temporũ.
& dierũ mutationes. satis mirabili ordine &certa uicissitu¬
dine disponant᷑ quȩ signa sunt magno consilio mundum

Expanded text:
nupta sit. Hic rebus non dubiis dubia probavit per similitudinem nupta sit. Hic rebus non dubiis dubia probavit per similitudinem inductionis. Quod si quis separatim quaereret, forte non concedeCAR. Iste philosophus non fuit Evangelicus.--ALB. Non fuit Evangelicus, sed rhetoricus.--CAR. Cur credimus ei?-CAR. Qualis debet esse illa inductio?--ALB. Similis semper ei rei, cujus causa inducituversarius, quo spectent illae primae inductiones, et ad aut negando non sinit longius ire interrogationem. Si tacet?--ALB. Jam elicienda est responsio, aut, quia taciturnitas imitatur confessionem, concludenda est argumentatio, sicut in concessis.  Quomodo per ratiocinationem confirmanda est argumentatiest: Domus ea, quae ratione et consilio regitur, omnibus rebus est instructior, quam ea quae sine consilio rationeque adminisNam signorum ortus et occasus, et annuae frugum, temporum, et dierum mutationes satis mirabili ordine et certa vicissitudine disponuntur, quae signa sunt, magno consilio mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Hocmirum uidetur  facere potes ut nolens consentiat.¬
AAudies & forte exemplo crede. Namphilo sophus quidam
cumzeno fonte quodam & eius uxore in iit disputationẽ. &
tisuxor. siuicinatua melius habeat aurũ quã tu habes. utrum
illud ne antuũ malis  illud inquit Quid siuestem &cȩterũ orna¬
mentũ muliebre p̃tui maioris habeat quamtu habes. tuum ne
an illius malis. respondit illius uero a ge inquit quidsiuirũ
meliorem habeat quã tu habes. utrũ ne tuũ uirũ malis an illius:
hic mulier erubuit: philosophus autẽ cũ zenophonte sermo¬
nem instituit Quȩ so inquit ⁊ enophon. si uicinus tuus equũ
meliorẽ habeat quã tuus ẽ . tuũ ne equũ malis an illius: illius
inquit: Quid si fundũ meliorẽ habeat quã tu habes. ut tum
tandem fundum habere malis. illum inquit. meliorẽ scilic&
uestrũ inquit id mihi solum non respondit. quod ego
ritis. ut neq uir melior. neq femina lectior interrissit :

Expanded text:
Hoc mirum videtur, si facere potest, ut nolens consentiat.Hoc mirum videtur, si facere potest, ut nolens consentiat.--ALB. Audies et forte exemplo credes. Nam philosophus quidam cum Xenophonte quondam et ejus uxore iniit disputationem  Etis uxor, si vicina tua melius habeat aurum quam tu habes, utrum illudne, an tuum malis? Illud, inquit. Quid si vestem et caeterum ornamentum muliebre majoris pretii habeat quam tu habes, tuumne an illius malles  Ms., malis? Respondit, illius. Age, inquit, quid si virum meliorem habeat quam tu habeas, utrumne tuum virum malis, an illius? Hic mulier erubuit. Philosophus autem sermoe instituit. quaeso, inquit, Xenophon, si vicinus tuus equum meliorem habeat, quam tuus est, tuumne equum malis an illius? illius, inquit. quid, si fundum meliorem habeat, quam tu ha- bes, utrum tandem fundum habere malis? illum, in- quit, meliorem scilicet. vestrum, inquit, id mihi solum non resporitis, ut neque vir melior, neque femina electior in terris sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec argumenta quȩ dixinecessaria st̃ lamꝓbabilia quoq dic
diligit filiũ. si auarus ẽ neglegit ius iurandũ
RNum ꝓbabilia semper uera sunt.
A Alia uero in opinione. alia insimilitudine. In opinione ut
inferna eẽ sub terra. Similitudo incontrarus & in parib spec¬
R Quomodo in contrarus & in paribus :¬
A Incontrarus hoc modo. Nam sihis qui inp̾udent̃ lȩserunt
ignos conuenit. illis qui necessario ꝓfuerunt. haberigtatiã
non oport&: Ex pari: sic nam ut locus sine portu nauib eẽ¬
tutus non potest. sicanimus sine fide stabilis amicis ñ potestẽe.
an omnis argumentatio ex his tantũ locis confirmat᷑. ornatͥ.
& consideratur : A sunt quoq arm̃tationes quȩ ꝑ inductionẽ
ł ratiocinationẽ tractant᷑. sed hae magis adphilosophos ꝑtinent.
RDic tamen de illis¬
AInductio est oratio. quȩ percertas resquȩdam incerta
probat . & nolentem ducit in assentionem.

Expanded text:
ec argumenta, quae dixisti, necessaria sunt: jam probabilia quoque dicdiligit filium; si avarus est, negligit jusjurandum. CAR. Num probabilia semper vera sunt?--ALB. Alia vera  Ms., vero in opinione; alia in similitudine. In opinione, ut, inferna esse sub terra Similitudo in contrariis et in paribus specCAR. Quomodo in contrariis et in paribus?--ALB. In contrariis hoc modo: Nam si iis qui imprudenter laeserunt, ignosci convenit, illis qui necessario profuerunt, haberi gratiam non oportet? Ex pari sic: Nam ut locus sine portu navibus esse non potest tutus, sic animus sine fide stabilis amicis non potest esse. 324 CAR. An omnis argumentatio ex his tantum locis confirmatur, ornatur et consideratur?--ALB. Sunt quoque argumentationes, quae per inductionem vel ratiocinationem tractantur, sed hae magis ad philosophos pertinent. CAR. Dic tamen de illis.--ALB. Inductio est oratio quae per certas res quaedam incerta probat, et nolentem ducit in assensionem. CAR.
Abbreviated transcription (Latin):
nem & cotidianũ usũ postulat & ad plenã consũmationẽ nisi
continua meditatione & instanti ex ercitatione non possunt
ꝑuenire sine qua nullam disciplinã in lustrẽ eẽ puto.¬
NoͣA Ita domine mirex ut dicis. Nam exeroitatio ingeniũ &na¬
turã sȩpe uincit &usus omniũ magistrorũ p̃cepta superabit
quam obrem inuentio & dispositio & elocutio & memoria &
tiã constantiãq procreat Sinequa nil ars proficit: quid enĩ
bstimidłsarma am& laudem uiuenis : onagnũq eẽ sciat multista¬
centib: solum audir: Nam lic& ipsa uitiũ sit ambitio. frequent᷑
tamen causa uirtutũ est Discat ab ad alercentia non reformi¬
dare ante multos loqui. ut eũ nec metus frangat. nec ultra
modũ reuerentia retardit. Vt dũ omnib: oratoris sitopi¬
bus instructus animi quoq: p̃stantia & oris fiducia illi nondesit.
R. Qua pp̃t mihi uidetur. illis sermocinandi ratio. qui causis ciui

Expanded text:
nem et quotidianum usum postulant, et ad plenam consummationem, nisi nem et quotidianum usum postulant, et ad plenam consummationem, nisi continua meditatione et instanti exercitatione, non possunt pervenire, sine qua nullam disciplinam esse illustrem puto.--ALB. Ita est, domine mi rex, ut dicis. Nam exercitatio ingenium et naturam saepe vincit, et usus omnium magistrorum praecepta superabit. Quamobrem inventio, et dispositio, et elocutio, et memoria et tiam constantiamque procreat, sine qua nil ars proficit. Quid enim timidis arma? Amet laudem juvenis, magnumque sciat esse, multis tacentibus, solum audiri. Nam licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen 329 causa virtutum est. Discat ab adolescentia non reformidare ante multos loqui, ut eum nec metus frangat, nec ultra modum reverentia retardet, ut cum omnibus oratoris sit opibus instructus, animi quoque praestantia et fiducia oris illi non desit. CAR. Quapropter, ut mihi videtur, illis sermocinandi ratio, qui causis civi
Abbreviated transcription (Latin):
sonis enuntientur. & unum quodq uerbũ legitimoac¬
centu decoretur. Nec in moderato clamore uocifer&i
ł ostentationis causa rrangat oratio. uerũ prolocis. reb.
ꝑsonir causir & temporib: dispensanda ẽ. Nam alia sim¬
plicitate narrandarint. alia auctoritate suadenda.
alia cũ indignatione depromenda. alia miseratione
flectenda. ut semꝑ uox & oratio suae causa conueniat
hac te p̃cepta apro nuntiationis laudem deducunt. &
ADixi quia necerrarie obseruandũ ÷ ut recta sit facies:
nel abra detorquȩant᷑. ne in modicus hratus rictus dis
in his quoq rebus momentũ est. quia nihil potest placere
dectre ꝙ sacias. Labra lambere ł mordero deforme est.
cum &iam inefficiendis uerbis modicus eẽ debeat eorũ motꝰ
ore enim magis quã labris loquendũ est
R Haecuererande magit᷑ iocunda eẽ & honesta fateor. mihique
multum placabilia. sedut uideo & intellego iugẽ exercitatio¬

Expanded text:
sonis enuncientur, et unumquodque verbum legitimo acsonis enuncientur, et unumquodque verbum legitimo accentu decoretur, nec immoderato clamore vociferetur, vel ostentationis causa frangatur oratio; verum pro locis, rebus, personis, causis et temporibus dispensanda est. Nam alia simplicitate narranda sunt, alia auctoritate suadenda, alia cum indignatione depromenda, alia miseratione flectenda, ut semper vox et oratio suae causae conveniat. Haec te praecepta ad pronuntiationis laudem deducunt, et observandam?--ALB. Dixi quia necessarie observandum est, ut recta sit facies, ne labra detorqueantur, ne immodicus hiatus distin his quoque rebus momentum est, quia nihil quod non decet,ere quod facias. Labra lambere vel mordere deforme est, cum etiam in efficiendis verbis modicus esse debeat eorum motus. Ore enim magis quam labris loquendum est. CAR. Haec, venerande magister, jucunda esse et honesta fateor, mihique multum placabilia: sed, ut video et intelligo, jugem exercitatio
Abbreviated transcription (Latin):
est omniũ rerum memoria : quȩ nisi custos inuentisq
clara fuerint in oratore peritura.
& scribendi usum. & cogitandi studiũ & hebri&atẽ ca¬
uenda quȩ omnib: bonis studiis noc& maxi me que non
implenda. Nam ut uideo tam ar dua sunt sensu. ꝙrara uerbis
sio ad pronuntiationẽ pro cedat. quã quintam partẽ ar¬
tis rethorica eẽ in principio nr̃ae disputationͥs memini
te dixisse magister
Pronuntiatio ẽ uerboꝵ dignitas. uocis sensib: ac comodatio
secundũ sententiã maximi tullii. Indocta oratio lauds̃
lita si indecent̃ pronuntictur. contẽptũ in risio nemq
mereatur. Nisi forte tibi domine mirex aliteruideat᷑
R. Mihi nequa quã alit̃. sed huius quoq partis p̃cepta sequen
ris & linguae motus. quȩ non tã artis sunt : quã laboris.
da neuerba sint inflata ł anchelata ł in faucib fren¬
dentia. nec oris inanitate resonantia. non aspera frenden¬
tidbus dentib: non hiantib: labris prolata. sed pressim & ȩqua

Expanded text:
est omnium rerum memoria, quae nisi custos cogitatis iclara fuerint, in oratore peritura. et scribendi usum, et cogitandi studium; et ebrietatem cavendam, quae omnibus bonis studiis nocet maxime; quae non implenda. Nam, ut video, tam ardua sunt sensu, quam rara versio ad pronuntiationem procedat, quam quintam partem artis rhetoricae esse in principio nostrae disputationis memini te dixisse, magister.--ALB. Pronuntiatio est verborum dignitas, vocis sensibus accommodatiosecundum sententiam maximi Tullii indocta oratio laudem lita, si indecenter pronuntietur, contemptum irrisionemque meretur, nisi forte tibi, domine mi rex, aliter videatur. CAR. Mihi nequaquam aliter. Sed hujus quoque partis praecepta sequendris et linguae motus, quae non tam artis sunt, quam laboris. Vda. Nec verba sint inflata vel anhelata, vel in faucibus frendentia, nec oris inanitate resonantia, non aspera frendentibus dentibus, non hiantibus labris prolata, sed pressim et aequa
Abbreviated transcription (Latin):
sestionẽ ꝑtinent actualẽ : utrũ
uitiatał honesta sint prudent
eaminatione discernereut ẽ
illud cũ apud nos m& ipsos iudi¬
care p̃cipimꝰ. utrũ deceat
mulierẽ ñ uelato capite
lia ac futura sermodĩtrans¬
fertur ut ẽ nolumus¬

Expanded text:
cretionem pertinent actualem, utrum utilia vel honesta sint, prudenti examinatione discernimus, ut est illud: Cum apud nosmetipsos judicare praecipimur, utrum deceat mulierem non velato capite lia ac futura sermo transfertur, ut est illu
Abbreviated transcription (Latin):
salem Secundum historiã ciuitas iudaeorũ. Secundũ
allegoriã ecclesia xp̃i. Secundũ anagogen. ciuitas dĩ illa
caelestis. quȩ est mater omniũ nr̃m. Secundũ tropo¬
logiã uero. anima hominis quae frequenter hoc inter
praetatur aut laudatur adnõ: dehis ergo apostolus. Si ue
Nisi uobis prodero aut in reuelatione. aut inscientia. aut
in proph&ia. aut in doctrina:¬

Expanded text:
 secundum historiam ciuitas Iudaeorum, secundum allegoriam ecclesia Christi, secundum anagogen ciuitas dei illa caelestis, quae est mater omnium nostrum, secundum tropologiam anima hominis, quae frequenter hoc nomine aut increpatur ant laudatur a domino. de his quattuor intenisi vobis loquar, aut in revelatione, aut in scientia, aut in prophetia, aut in doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
replebit cofinos. in septem populorum uentos cõpesc&
ambulansq suꝑundas infirmitatem hominib: solu&
Surgere faci& mortuos repƿellens multos dolores. &
depane uno saturatio erit uirorum Sed cũ haec om¬
nia fuerint ꝑfecta quȩ dixi . in ipso omnis resoluetur lex¬
& in manus impias infideliũ posteaueni& Dabunt dõ
alapas manib: incestis & inpurato ore spuent uenenatos
uenit Inferis loquetur & corona spinea coronabitur
adcibũ autẽ fel & adsitm acetum dabunt Templi
uero uelũ scindetur & media die noxerit tenebrora¬
nimis intrib: horis. Et mortem sortis fini& postridui¬
somnũ & morte morietur trib dieb: somno suscepto
Ettunc ab inferis regressus adlucẽ ueni& primus

Expanded text:
ecie populorum. Ventos compescens ambulans super undas, infirmitates omnibus solvet; surgere faciet mortuos, repellens multos dolores: et de pane uno saturatio erit vivorum. Sed cum omnia fuerint perfecta quae dixi, in ipso omnis resolvetur lex inquit, infidelium postea ueniet; dabunt autem Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos uenit, ut inferis loquatur et corona spiad cibum autem fel, et ad sitim acetum dabunt uero uelum scindetur; et medio die nox erit tenebrosanimis in tribus horis. Et morte morietur tribuhoris, et morietur tribus diebus somno suscepto. Et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus
Abbreviated transcription (Latin):
ONMUITI NONUH PAUCINON TRES
NE QUE
DUO
sunt di sed unus ds̃ solus. immensus. qui
fecit caelum. solem stellas. & lunam. frugiferamq terrã¬
& undosum mare Qui autem illum honorant. aeternã
uitam hereditabunt Perpetuũ cuius ipsi habitabunt para¬
Mortuorum uero resurrectio erit & claudoꝵ cursus

Expanded text:
 non pauci; non tres, neque duo sunt dii, sed unus Deus, solus et immensus, qui fecit coelum, solem, stellas et lunam, frugiferamque terram et mare. Qui autem illum honorant, aeternam vitam haereditabunt, perpetuum cujus ipsi haereditabunt paramul resurrectio erit, et claudorum cursus
Abbreviated transcription (Latin):
Luditii signũ tellus sodosrema descet
Fecȩlor ex adueni& persȩcla futurus
Escilic& in carne prȩsens ut iudic& orbẽ
Ounde deũ cernunt incredulus at que fidelis
Ucel sum cũ scĩs ȩui iam termino in ipso
Esic animȩ cũ carneaderunt quas iudicatipse
Acũia c& incultus densis inuepribus orbis¬
Preicient simulacrauiri cunctã quo quegaz ã
Fexeru& terras igni pontũq polũq
Imquirenste triportas effring& a uerni
Escõrũ sed enĩ canctȩ lux libera carni
traduntur. sontes aernȩ flammacremabit
Occultos astusre tegens tuncquisq: loque tur
Csecre taque ds̃ reserab iet pestora lucis
Otunc erie &lustus stridebunt dentib omnes
Eeripitur solis iubar &chorus interit astris
Quolue turcȩlũ lunaris splendor obibit
Udeuci& colles ualles extoll& abimo¬
U nonerit in reb hominũ sublime ł altũ
Iã aequantur cãpis montes & cerula ponti
Domnia cessabunt tellus confracta peribit
Esic parit̃ fontestorrentur fluminaq igni

Expanded text:
udicii signum, tellus sudore madescet. E caelo rex adveniet, per secla futurus, Scilicet in carne presens ut iudicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis evi iam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt, quas iudicat ipse, Cum iacet incultus densis in vepribus orbiseicient symulacra viri, cunctam quoque gazam. Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar, et chorus interit astris. Volvetur caelum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, volles extollet ab imo. Non erit in ΙJam aequantur campis montes, et caerula ponti ΟOmnia cessabunt, tellus confracta peribit. ΣSic pariter fontes torrentur, fluminaque igni.
Abbreviated transcription (Latin):
Arͥth m&ica. est numerorum scientia) astra¬
Astronomia est lex astrorum. qua oriunt᷑ &ccidunt
& in lignis & in lapidibus
Me dicina est scientia curationum ad temperamentũ
& salutem corporis inuenta locorum.
Ceo metria est disciplina mensurandi spatia & mag¬
nitudines corporum
Musica est diuisio sonorum & uocum uari&as. &
modulatio canedi :
LOICA

Expanded text:
Arithmetica est numerorum scientia. Astronomia lex astrorum, qua oriuntur et occidunt astra. t in lignis et in lapidibus. Medicina est scientia curationum ad temperamentum et salutem corporis inventa et locorum. Geometria est disciplina mensurandi spatia et magnitudines corporum. Musica est divisio sonorum, et vocum varietas, et modulatio canendi. XI. Logica
Abbreviated transcription (Latin):
car& quacsi neque illic uapores s̃ qui ex solis lucegignuntur. neque
Flatus qui elus dẽ montib: incitatur si perp&uus stupor tari¬
dordentium: Gehennaẽ locus ignis & sulforis quemappellari
putant aualle idolis ꝯsecrata q̃ẽ liata murum ierrt repl& a oli¬
cadauerib: mortuor̾ ibiꝵ hebri ẽ filios suos immolabant de¬
monibus & appellabatur locus ipse gebennon futuri ergo sub
locus ubi peccatores cruciandis buius lociuocabulo designatur
eoq infrasit sicut at̃ secundum corpus si ponderis suior diuea
omnia tristiora unde & ingrecco lingua origo noniinis quo appellatꝰ¬

Expanded text:
earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tarts est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, replcadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur.eo quod infra sit. Sicut autem, secundum corpus, si ponderis sui ordinem ora sunt omnia tristiora. Unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellat
Abbreviated transcription (Latin):
ratrum qua siuorago cotrascilic& coprofunditate
inferorum pro funditas atq recessus: st ix eΠo ipc rii¬
⁊ dest atristitia dicta eo tristes faciat ũꝙtristitiã gignat. coci¬
tus locus inferi. dequo iobita loquitur cocitds at̃ nomen accepit
greca inter pr&atione aluctu &gemiti : Tartarus ũq einia ibi¬

Expanded text:
baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum profunditas atque recessus. Styx ἀπὸ τοῦ στυγερός, id est a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gignat. Cocytus locus inferi, de quo Iob ita loquitur . . . Cocytus autem nomen accepit Graeca interpretatione, a luctu et gemitu. Tartarus vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
litus ꝙ fluctueliditur ũ aqua a dluitur Cicero intopicis litusẽ
aqua quf lucts eludit : circum luuiũ. locus qem aqua cir cumlut
Adluuium  sumptio riparum exaquis: Margo est pars cũ¬
lib& lociutputam aris unde &nomen accepit: Maritima quasi
maris intima : Ostia ab in gressu & exitufluminis dicta in mar
Confinens perp&ua terra nec ullo mari discr&a quem greci
piron uocant de inferibus
pecus ẽ fossa sub terra qu& pris pici potests pelea grecae
Pspeluncao latince: Spiracula appellata omnia loca pes
uarro spiraculũ dt̃ huius cemodi locum & spiracula exeo
dicuntur loca qua terra sp̃m edit Icctus prȩruptio terrae
profunda qua si iatus proprie at̃ iatus ẽ hominisoris aperti
trans lata aferis quarꝰ auiditasoris adcpertionẽ monstratꝰ
Profundum proprie quasi cuĩ porrosit fundus abusiue at̃

Expanded text:
litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci ἤπειρον vocant. De inferioribus . Specus est fossa sub terra qua prospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca pestτεια. Etiam Varro spiraculum dicit huiuscemodi locum; et spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spiritum edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit fundus. Abusive aut
Abbreviated transcription (Latin):
& inuia inde & uiaria secr& aloca & auiaremota. aut tantum ad
loca uarro dicta ait eoꝙ solum comorẽ prȩstant & adse amanda
adliceant uerius flaccus ꝙͣ sine munere s int nec quicque his offi¬
cia quasi amunia hoc est sine fructu unde nullus fructus ex sol¬
uitur: Inde &iam nih il prestantes in munes uocantur: A pricco loca
caelo: opaca uero loax quasi operta cacelo aprico straria: Lubni¬
.s. in quo labitur Aestiua s̃ loca umbrosa quibus per a estatem
cei : Naualia s̃ loca ubin auerfabricantur hoc & texcrinũ uocatur:
Statio ẽ ubi ad tempus stant naues. portus ubihiemant. Inportu¬
num at in quo nullum refugium quasi nullus portus¬
Sortus aut̃ locus ẽ ab accessu uentorum re motus ubi bi
abaiulandis mercibus baias uocabant illa declinatione ab aiaba
utfamilia frcmilias : Litus est terra aqͥae & mariuicina & dica

Expanded text:
et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adiet invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adiloca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubrinon quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem caei. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portusPortus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiba baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ait subtrahiturq solum: Saltus sunt uaste & sil uestria loca
ubi arbores exiliunt in altum P aucer s̃ aditus angustor locorum
inter arduos montes locata angusta & breuia. dicta afaucium
similitudinem quocsi foces: Confrages locao in quoc undiq uenti
currunt ac sepe frangunt. ut neuius ait in montes ubi uenti¬
frangebant locum: Sccobra sunt loca situa spera unde &eo
bies dr̃ cocorporis asperitate : Lustra obscura lactibula fera¬
rum & lupor cubilias. unde & lupanaria lustradicuntur per
contrariũ uidelic& quicoparum in lustrantur: Lucus ẽ locus den¬
sis arborib septus solo lucem derabens podem & a conlucendo
erebris luminib: dici quȩ ibi propter religionem gentiliũ cultũq
fiebant: deserta uocata quia non seruntur &ideo quasi deseruntꝰ
ut s̃ loca siluarꝰ & montiũ ⁊ trarii uberti marum terrao  q̃s̃ uberrimȩ
glebae : Deuias̃ loca secr&a & abdita quasi extrauia ipsar̃

Expanded text:
ait: Subtrahiturque solum. 25. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exsiliunt in altum. 26. Fauces sunt angustorum locorum aditus inter duos montes, loca angusta, et pervia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. 27. Confrages, loca in quae undique venti currunt, ac sese frangunt, ut Naevius ait: In montes ubi frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
regio eꝰ mediae nomen sortitaẽ: Persȩpolim urbem capib̃
persici regni perseus adrefilius condidit famo sis simã õfercs¬
simãq opib aquo & persida dicta est : Hhic tesi fontem quoq part

Expanded text:
regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Part
Abbreviated transcription (Latin):
udas asserunt seni filium noe q̃em dicunt melchi sed& primũ
post diluuium insiria odidisse urbem salem inqua regnum funt
eiusdem melchi sedec banc postea tenuerunt lebusei exquib: & sor¬
tita uocabulumẽ lebus sicq duobus nominibus copulatis lebus
salem uocata est hierusalem q̃ postea a scclomone hierusolia
quasi lueru selomonia dictaẽ haec &corruptexe apotis solima
nuncupata & post modum abbelio adriano heliauocitata est
in ipsa est &sion q̃ ebraice interpr&atur speculatio eoq insub¬
lime constructa sit & delonge uenientia contempl&ũr¬
hierusalemat̃ pacifica innostro sermone traois fertur: oppid¬
at̃ nobilia quiũquȩ constituerunt dionisius qui& liber pater
cum indiã uictor perambulas s& nisa murbem exsuo nomine
iuxta indum fluuium ꝯdidit & quinquaginta milia hominũ
adimpleuit: Medus at̃ egeifilius medã construxit unde &

Expanded text:
Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata In Ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contemplHierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
eautoribus conditarum urbiũ plerumq dissensio inuenitur a deo
Sut nepurbis quidem romae origopos sit diligenter agnaset
re in initio trolani&cum his aborigne Aliidicunt cobeuan dro se
tantare ciuitatis crrarationen appar& ñ mirum siinalicrumꝰ opinion
dibiatur unde nec historicas nec conmendatores uaria dicentes
inperitte ꝯdemnare debemus quia antiquitas ipsa creauit errorẽ
sane quasdam dequibus aut scoae scriptur ae aut historice gentiũ
cr &ã origenem referunt paucis admodum uerbis retexere oport&
primus antediluuium ca inciuitatem enoc ex nomine filii sui in incha¬
diditꝙ umrbem sala multitudine suce posteritatis impleuit. pri¬
mus post diluuiũ nebrothgigans babilonemurbem meso potamꝰae
findauit hancsem ramis regina assiriorum ampliauit murũqur¬
bis bitumine & coctolatere fecit: uocabulumat̃ sumsit afusione
eoqibio susae sint &q. permixtae linguȩ &redificantiũ turrem.

Expanded text:
auctoribus conditarum urbium dissensio invenitur, adeo ut ne urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. re initio Troiani et cum his Aborigines.' Alii dicunt ab Evandro, setantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem.
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatem E uertit. Nugas autem hebreum nomen est ita enim in proph&is
linguam sebria cam omnium linguarum essematrem Nugi gerulus appl¬
latus ab eo quod sit turpisnuntius Negligenss rio posdictus a genere qͥ

Expanded text:
sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Neglegens, quasi nec legens. Nepos dictus a genere q
Abbreviated transcription (Latin):
sionem precessio uerbi fastiest ⁊ibi uero pot duos pedes departe orationis
nihil super est. colon est: totus autem uersus ꝑudos est. deuotis seecun
quasq: antiqui ad distintionẽ scripturarum carminibus hustoriis acpo¬
int Nota est figura propria. in lit ter ae modũ posita addem¬
dam unã quamq uerbi sententiarum que ac uersuum rationẽ : Notȩ aus
uersibus adponuntur nomero xx &ui que sunt nominibus infrascriptis:
asteriscus apponitur inhisquȩ om̃issa sunt . ut mͥlucescant ꝑ eam notãq de
esse uidentur : stella enim asterdicitur grecosermone. aquo asteriscos est diri
uatus: Obslus id est uirgula iacens ad ponitur in uerbis uelsententius supe¬
flue iteratis siue in his locis ubiletio aliqua falsitate notata est ut quasi sa¬
ta iugule superuacua atq falsa confodiat. Sagitta enim grece obilus di¬
citur : obilus superne ad punstus ponitur in hisdem de quib dubitatus
sensu sed diuersis sermonibus transtulerunt .X antigraphus cum puncto ap

Expanded text:
sionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est. 33 CAPUT XXIquasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis apposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandum unamquamque verbi, sententiarumque ac versuum rationem. Notae autem versibus apponuntur numero viginti sex, quae sunt nominibus infra scriptis. 2. Asteriscus  apponituesse videntur, stella enim aster dicitur grecvatus. Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graece ὀβελός dicitur. Obolus superne adpunctus ponitur in hisdem, de quibus dubitatur s, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto ap
Abbreviated transcription (Latin):
acus apica : sers e&alia ẽ si cut genere ita & moribus in numerabiliu: Nam uolu crum
scitiae deserta quis pen&rare potuit : quie arum genus uel differentias noss&

Expanded text:
tacus et pica. 88 2. Sed et alia, sicut genere, ita et moribus innumerabilia. Nam volucrumtacus et pica. 88 2. Sed et alia, sicut genere, ita et moribus innumerabilia. Nam volucrumae et Aethiopiae aut Scythiae deserta quis penetrare poterit, qui earum genus vel differentias noss
Abbreviated transcription (Latin):
pnum nomen auum. sed cienus diuersuco: naco sicut speciae sibi dipfe¬
runt : ita & naturae diuersitate : Nam alia e simplices sunt ut columbe aiae astu¬
e ut perdix : alia e admanus esubiciunt : ut accipiter : aiereformidant ut gara¬
mantes alia ehominum conuersatione delectantur : ut frundo : alie in desertis secr&ca
uitam diligunt ut turturAliae salosemine repperto pascuntur ut anser: alie
coneredunt &rapinis intendunt : ut miluus : Aliae in curieque manent in locis
semper ut struetio Aliae aduenticiae que propriis tem peribus reuer tuntur ut
nconiae & prundines Aliae congregȩ id est gregat̃ uolantes ut sturni &a catur¬
mces:Aliae soliuage idest solitariae proptor insidias depredindiat a qula accipi
& quecum que itasunt : Alia e uocibus strepunt ut irundo : Nluc cantius eduri
da oi simos ut signos & merulla : Alia e uerba &uoces hominum imitantur: utsit¬

Expanded text:
num nomen avium, sed genus diversum. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate; nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subjiciunt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter, et quaecunque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus, et merula, aliae verba et voces hominum imitantur, ut psit
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione ad non propriã similitudinem quo rumonia nomina diffici¬
limum est ad notare : sed ex omnibus donatus xiii. usui tradenda corscripsit
M&napora est uerbi alicuius usurpata trans latio sicut cũ dicimus flustuare
segites gemmare uites Dum in his rebus flustus & gemmas non inuenimus
inquibus hac uerba aliunde trans feruntur. sedhae atque aliae trophicae
loquutionis adeaq intellegenda sunt propterea siguratis amistibus obteguntur
ut sensũs legentis & erceant & nẽ nuda atq in prumpai uilescant̃ Fiunt autem

Expanded text:
ficatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficilficatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut so lamihi tales casus cas sandria canebat : Homo coptoton est cum plu¬
ma nomina per unum casum denunciantur ut est illud sedneq qefen
sedneque cognoscit. euntem tollentemq manus axumq imane mouentẽ
zomo cuthe leoton est cumuno modo uerba plurima finiuntur ut abuit abscessit
cuas sit erupit poliptoton est cum diuersis cassibus sententia uariatur ut ex nihilo
nihilum ad nihilum nibposse reuerti & marcidam a papemarco spondente
nuate orationis tenorẽ suum usq adultimũ seruans ut est insecessu longo locus
pisola portum & reł Hinc enim in longum uadit sensus usq: ad illud horrentiq
itrum nemus immin &umbris. polipsint hedion est ditio multis conca¬
tenita coniunctionibus ut tectumq laremq: armaq amicleumq canem
quilatine modi loquutionum p&antur siunt autẽ a pro pria signi¬

Expanded text:
ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum pluriut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco spondente,nuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata conjunctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, amycleumque canem. qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria signi
Abbreviated transcription (Latin):
incensatuaque arma sequuti nostum idum. subte permensi clasibus ae quor
E phanaphoraest muno uersu ꝑ principia sensuũ eusdem uerbi repeti to ute
nemus anguitie uitria focinius unda tẽ liquidi fluere: Epiz eusi est r
sus est sermonis in principio uersus possti qus dem infine replicatio irtelo
tione diuersidistio pene ipsaut illud abire anobire te conuenit idest & sala
fieri añmori Scesi sonomaton est multi tudo nominum coniunstorũ quo¬
dam ambitu copulata ut nubila tux grando procellȩ fluminauenti pa¬
ra nom eon est multitudo uerborum. & unalittera inquoantiũ quale eit
apennium ut oate tute tatẽ tibitanta tyranne tulisti seabene h&c ten¬
perat uirgilius dumnon toto uerso utituru h anc figurã ut ennius sed
nunc in principio uersus tantam ut est illud seua sedens suꝑ armanunc in
medio ut queq lacus lateliquidus. quiq & aupera dumis Riunc autẽ insina

Expanded text:
incensa tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. incensa tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum eiusdem verbi repetitio, utVirg. Aen. 7, 759: Te nemus Anguitiae, vitrea te Focinus unda, te liquidi flevere lacus. Epizeuxis in bras. Epanalempsis est sermonis in principio versus positi eiusdem in fine replicatio, ut estatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te convenit?' id est exulem fieri, an mori. Schesis onomaton multitudo nominum coniunctorum quodam ambitu copulata, ut: Nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. Paromoeon est multitudo verborum ex uapud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine,
Abbreviated transcription (Latin):
rprimo aut ipostremo aut̃ mimedio id uerbum pontur quȩ entendaso
git in primo ut uerutur enoforu fundus sententia nobis inmedio grecas
sis est figura superiori contraria ubii singulissensib
propria unicuiq dausula est ut regem adit & regio
memorat nomenq genus que Silemipsis est indisimi
laris dustio plurali uerbo &pl&a ut sunt nobis mitia poma & presi copials
tis unus & pro uno multi ponuntur ssllempsis est promultis unus itoRlu
uterum que armato militiae complent cum nonuno sed multis militibus itẽ pr
unomulti ieuangelio latrones quicum eo crucifixierant inproperab ant uhi
puno uterq: induciturblas phemasse An adiplosis est quando ab eodẽ uerbo
quoprior uersus finiunt sequens uersus incipit ut est illud certenr &cini
ulule tytirus orfeus: orfeus insiluis interdelfinas arion. Anaphorarst
rep&itio eiusdem uerbi perprincipiauersuum plurimorũ ut nos tedar dina

Expanded text:
primo, aut in medio, aut in extremo id uerbum ponitur quod sententias iungit; in primo, ut: uertitur oenophoris fundus, sentent 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT nomenque, genusque. 5. Syllepsis est in dissimlaris dictio plurali verbo expleta, ut: Sunt nobis mitia poma, Castaneae mollemultis unus, et pro uno multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei; ubi pro uno uterque inducitur blasphemasse. 7. Anadiplosis est, quando ab eodem verbo quo illud, prior versus finivit sequens versus incipit, ut est Certent et cycnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. 8. Anaphora est repetitio ejusdem verbi per principia versuum plurimorum, ut: Nos te, Dardan
Abbreviated transcription (Latin):
Eitipũs est conlisco consonantiũ cum uocalibus ut multum ille & terris iastatus¬
a ilto Anthiteser contra possitio litterȩ pro alia lit tera ut imp&e pro impetũ¬
nterlurbarisinum & siguitas hoc est latinã & perfestam eloquutionem m&i¬
plasmũ esse qui inunosermonefit ratione uitiosũs Item inter solo ecis mum
& scema idestpersatim sermonum conexionem figuraest q. sit contexu ser¬
monum ratione uiciosa Ergom&aplasmi & sconata media sunt & dis¬
cernuntur peritia &inperitia siunt autẽ adornatumde conatib:
quesiunt in uerbis uelsententus peruarias distioncm formas uel propter
eloquit ornamentum. Haedum inultȩ sĩnt apud grammaticos iste iueni¬
aintur. Prolempsũ est presumptio ubi eaquȩ sequidebent anteponuntur
ingena mole & statmadicre quo sequr̃ procidunt castoa sius dende dicgra
latmnus & caera sedsastiest superor namento preumptio rei & quisequi deli¬
rant reges interpossi tisunt inseptem uersibus & postea additum est proleli¬

Expanded text:
ipsis, collisio consonantium cum vocalibus, ut multum ille, et terris. Antithesis, contrapositio litterae pro alia littera. ut olli pro inter barbarismum et figuras, hoc est Latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornatum. § 36 quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi ea, quae sequi debent, anteponunturingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: Latinus, et cetera; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt in septem uersibus, et postea additum est proce
Abbreviated transcription (Latin):
intellegendmm: Indus fluuius orientis qui rubro mari accipitur. Stã p
fluit medorumrex antiquissimus ex quo amnis orientis nomen accepit qu
nunc idasps dicitur. de quolucanus quidumsit fluuius persarum dicitur
tam en contra orientem decurrere. Ararim fluuius orientis dequo uirgil
aut ararim partus bib& : currit enim perpar iũ& assiriam. Bactrus fluus
orientis arege bactro uocatus feruut a quo & bactriani &urbs eorum

Expanded text:
intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lucanus . . . Qui dum sit fluvius Persarum, dicitur tamen contra orientem decurrere. Araris fluvius orientis. De quo VergiliusEcl. 1, 63: Aut Ararim Parthus bibet. Currit enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ridiem uersus excipitur aegipto ubi aquilonis flatibus repercussus aquis r&¬
luctantibus intumesc& & mundationem egipti facit Canger fluuius quen
son scã scriptura cognominat exiens depara diso perg& ad indiae regionẽs diuis¬
nili modo exaltare & suoer orientis terras erumpere . Tigris fluuius mesopoti
miae deparadiso exoriens &pergens contra assirios & post multos circuitus in
mare mortuum in fluens uocatus autem hoc nomine propter uelocitatem inso
bestȩ enimi a pernicitate currentis. Eufratres fluuius mes opotamiae deparid¬
so exoriens copiosissimds gemmnis qui permediam babiloniam influit hic asuo¬
bus uel ab ubertate nomen accepit. Nam hebraicde eufrata fertilitas interpae¬
tatur mesopotami am enim in quibus dam locis ita inrigat sicut inlus aleu¬
fonte manare in armeniam quiperdiuersa euntes longius diuiduntur. spatio
mediorelicto multorum milum quae tamen terra quae ab ipsis ambitur mesi¬

Expanded text:
Meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis reMeridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. 8. Ganges fluvius, quem Phison Scriptura sacra cognominat, exiens de paradiso pergNili modo sese exaltare, et super Orientis miae de Paradiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita inrigat, sicut Nilus AlexEuphraten uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum milium; quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens cum io&u. dictus autem torrens qui a pluuia crescit siccitate & tor¬
rescit idest arescit Dequo pacubiius flameo uapore torrens torr& cuigre
ne nomen dederunt nos abestate illia tempore quo suc cres
nos a tempore quosiccatur Amnis fluuius est nemore hac frodibus redi¬
mitus & exipsa amoenitate amnis uocatus. Decursus proprixefinis
cursus siue a quarum sit sfuqquarum lib& rerum. Ribi dicti quod diribentur
dinrigandum id est ad inducendum a quas magris niam m rigare inducere
Curges propridelacus altus in flumine Puteus est lecus de fossis
si duo lauritur aqua a potatione dictus Fonscaput est aquȩ nascentis qua¬
si aquas fundens. Quidam autem fluuiorum proprus ex causis nomina
Acceperunt ex quibus non nulli notandi sunt qui historiis celebres mem
hit quiefficit fecunditatem unde &nilus dictus est quasi hreara NIECENIC
nam ante anilus latinae melo dicebatur appar& autem inili delacumꝰ de quohit

Expanded text:
eniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quacceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt, qui in historiis celebres memotrahit, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus dictus est, quasi νέαν ὕλην trahens. Nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
uel quia natur aliter eos aquibus procedit coniungit & seunum
cumeis esse ostendit uel quia in nobis id ait ut in dõmaneamus
& ip̃se in nobis unde & indonis dĩ nihil maius est caritate & nullũ
est maius donumdĩ quam sp̃s sc̃s ipse est : gratia quae quia non
meritis nostris sed uoluntate diuina gratis datur indegratia
nuncupatur sicut autem unicum dĩ uerbum propriae uocam:
uer saliter caritatis. Sp̃s sc̃s digitus dĩesse in libris euangelii aꝑtissi
me declaratur cum enimunus euangelista dixiss& indigito dĩ eicio
daemonia alius hoc idem itadicit inspũdĩ eiciodaemonia. unde & di¬
gito dĩ scriptalex est datadiae quinquagesimo unet sps̃ sc̃s apassione

Expanded text:
vel quia naturaliter eos a quibus prvel quia naturaliter eos a quibus prcum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. Unde et in donis Dei nihil maius est caritate, et nullum est maius donum Dei quam Spiritus sanctus. Ipse est et gratia, quae quia non meritis nostris, sed voluntate divina gratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem unicum Dueme declaratur. Cum enim unus Evangedaemonia, alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesimo ab occisione