comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cionis sue desid̾ium inflammat. quõ id qd̾ inuen̾o auide sorbeam. meduiisq
dencibꝰ fr̃ibus in egipto pͦ labores honorat᷑. Dincimꝰ enĩ labores xͥ in orbe gen¬
tium quem sig̾ca bat egiptꝰ ꝑ uarias passioneᷤᷤ martirũ.⁊ nũc uidemꝰ honor̃e
xͥ in eod̾ orbe t̾rarũ. erogatiõe frum̃ti sui sibi om̃ia subiugãtis. Ip̃e mͥ ĩnuit᷑
ĩ uirga moysi: que ui tra serpens effecta. eiꝰ mortẽ figauit ã serpente ue¬
uient̾ẽ. S qd̾ app̃hensa cauda eiꝰ rursus uͥga reddit᷑: sigr̾at qr post̾ius iam¬
ꝑ actis om̃ibꝰ in fine act̾iõĩs ad id qd̾ fuerat resurgendo reũtit᷑. ubi ꝑ uite reꝑ¬
cionem morce cõsũpta nichil serꝑentis apparet. Nos quoq corpꝰ eiꝰ in ead̾ mor¬
calitate ꝑ lubͥca temporũ uoluim᷑. s fine uouissimo uelut cauda scłi ꝑ ma

Expanded text:
tionis suae desiderium inflammat, quo id quod invenero avide sorbeam, medullisqudentibus fratribus, in Aegypto post labores honoratur . Didicimus enim labores Christi in orbe gentium, quem significabat Aegyptus, per varias passiones martyrum; et nunc videmus honorem Christi in eodem orbe terrarum, erogatione frumenti sui sibi omnia subjugantis. Ipse mihi innuitur in virga Moysi, quae in terra serpens effecta, ejus mortem figuravit a serpente venientem: sed quod apprehensa cauda ejus rursus virga redditur , significat quod posterius, peractis jam omnibus in fine actionis, ad id quod fuerat, resurgendo revertitur, ubi per vitae reparationem morte consumpta, nihil serpentis apparet. Nos quoque corpus ejus in eadem mortalitate per lubrica temporum volvimur: sed fine novissimo velut cauda sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo sue obseruatiõis signo ã cet̾arũ genciũ cõmuniõe discreci. nͥ quic̃q eoꝵ
ad xꝑmi transierit. ut iam non inueniat᷑ cam. nͨ ereat a facie dĩ. ne habitec¬

Expanded text:
proprio suae obseruationis signo a ceterarum gentium communione discreti, nisi quicumque eorum proprio suae obseruationis signo a ceterarum gentium communione discreti, nisi quicumque eorum ad Christum transierit, ut iam non inueniatur Cain nec exeat a facie dei nec habite
Abbreviated transcription (Latin):
infidelis. a terra .i. ab eccła. que aꝑuit ossuũ in cõfessione peccatoꝵ acciꝑe
sanguinem xꝑi. qui fusus est in remissionem peccatoꝵ. de manu ꝑsecucoris.
nolentis ẽẽ sub lege s sub gr̃a. lege. ut ẽet ab eccła maledictꝰ .i. u̾t eum
incellig̾et ⁊ ostend̾et ecc ła maledict̾ũ. dicente apło. Quicũq eni ex oꝑibꝰ legis
sunt. sub maledict̾o sunt legis. Eõ posuit dñs d̾s cam signũ. ne cũ occidat
om̃is qui inuen̾it. hoc reu̾a multũ mirabile ÷. quẽadmod̾ om̃s gences que
a romanis subiugate sunt in ricũ romanoꝵ sacroꝵ cͣnsierint. eaq sacͥlegia
obseruanda ⁊⁊ celebranda susceꝑint. gens aut̃ iudea siue sub paganis regibꝰ
siue sub xꝑianis non amiserit signum legĩ sue quo ã cet̾is gentibꝰ popłisq
distinguit᷑. Et om̃is imꝑacor uł rex qui cos in regno suo inuenit. cũ ipso
signo eos inuenit nͦ occidit .i. non esficit ut non sint uidi. certo quodam ⁊

Expanded text:
infidelis a terra, id est ab ecclesia, quae apuerit os suum in confessione peccatorum accipere sanguinem Christi, qui fusus est in remissionem peccatorum de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab ecclesia maledictus, id est ut eum intellegeret et ostenderet ecnum, ne eum occidat omnis, qui inuenerit. hoc reuera multum mirabile est, quemadmodum omnes gentes, quae a Romanis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum tansierint eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem Iudaea siue sub paganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis suae, quo a ceteris gentibus populisque distinguitur; et omnis imperator uel rex, qui eos, in regno suo inuenit, cum ipso signo eos inuenit nec occidit, id est non efficit, ut non sint Iudaei, certo quodam et
Abbreviated transcription (Latin):
ciaret ꝑu̾sicatẽ. Aliud enĩ ille ut hoc fac̾ent uteudert̃: ald̾ d̾s qui hoc fieri ꝑmaisitiut ⁊̃
ĩ aliqͥd demonstraret. manẽte recto udicio suo suꝑ peccat᷑ hoĩum cũe p̃scntiũ ⁊̃ euidilante
in illoꝵ uica qui hoc cõmisert̃ consicł̾at᷑. flagitiũ:. Hec rursus cauta repre hensiõe ate
accusatiõe res digna ÷: qͣncã in eã faustꝰ iimicꝰ ⁊ cecꝰ euomuit. Consulit᷑ eñ ec̃na lex
lias nefaria libidine exarserit. ut ear̃ incestato corꝑe fiueret᷑. aut̃ eaf hr̃et aptores. S
nec de illis feminis. acsi in sui patͥs carñe execrabili amore ft agralsent sateo. qͥipe iꝰti
equicatis examinet. Cũ gͥ ille ad conseruatõnẽ gn̾is. plem quererẽt. qr utiq in eis huctia¬
nus erat⁊ nat̾alis asfectꝰ. nec se cred̾ent inuenire posse alios uitos uelut exusto illa
conflagraciõe orbe c̾rar̃. neq enĩ disc̾nere pot̾ant quousq ignis ille seuierit: miscere

Expanded text:
aenuntiaret. aliud enim illae, ut hoc facerent, intenderunt, aliud deus, qui hoc fieri permisit, ut etiam inde aliquid demonstraret manente recto iudicio suo super peccatum hominum tunc praesentium et uigilante . Nec rursus tanta reprehensione atque accusatione res digna est, quantam in eam Faustus inimicus et caecus euomuit. consulitur enim aeterna lex lias nefaria libidine exarserit, ut earum incestato corpore frueretur aut eas haberet uxores, sed nec de illis feminis, ac si in sui patris carnem execrabili amore flagrassent. ratio quippe iustiaequitatis examinet. cum igitur illae ad conseruationem generis prolem quaererent, qui utique in eis humanus erat et naturalis adfectus, nec se crederent inuenire posse alios uiros uelut exusto illa conflagratione orbe terrarum - neque enim discernere poterant, quousque ignis ille saeuierit — miscere
Abbreviated transcription (Latin):
memiñimꝰ sacͥficiũ dõ sp̃m e̾e̾ cõtͣbulatũ. s ⁊̃ illudd. qr sicut aqua ign̾e. sic elemos.ex. pcẽm.
quo posset extingui. ⁊ gratularem᷑ si qͥs eam de ꝓximo offerret: ita si de nr̃o feno aliqͥ
peccati flãma surrex̃.⁊ ꝓpt̾ea cõcurbam᷑: data occasiõe miscd̾issimi oꝑis tãꝗͣ d̾ oblaco
fonte gaudeamꝰ. ut ide ilid̾ quod exarserat oppͥmat᷑ Nͥ forte cã stulti sumꝰ ut alac̾uᷤᷤ
arbitiem᷑ cũ pane currẽdũ. qͦ uentrẽ esuriẽtis impleamꝰ: ꝗͣ c̃ u̾bo dĩ qͦ m̃tẽ istudedẽts

Expanded text:
m quo posset exstingui, et gratularemur si quis eam de proximo offerret; ita si de nostro feno aliqua peccati flamma surrexit, et propterea conturbamur, data occasione misericordissimi operis, tanquam de oblato fonte gaudeamus, ut inde illud quod exarserat opprimatur. Nisi forte tam stulti sumus, ut alacrius arbitremur cum pane currendum, quo ventrem esurientis impl
Abbreviated transcription (Latin):
in fine cempor mors nouissima inimica destruat᷑. ⁊ ex impioꝵ ꝑditione unica dor
camqͣ unica eccła liberet᷑. mundaca a curpitudine fornic̾onis ꝑ fenestrã c̃õfelliõ is
in sanguine remissionis. undeat temꝑa. pͥmo iudicũ. postia regũ. sicut erit pͥmo
iuiditiui. ⁊ eiñ post̾ea regnũ. inq ip̃is temꝑibꝰ iudicũ atq regũ itm̃ acqricĩn. mul¬
tis ⁊ uarũs modis xp̃m ⁊ eccłam figurari. Quis erat insanton obuiũ lconem ne
cans cum petende uxoris causa ad alienigenas cend̾et. nͥ qui cec lamuocaturꝰ ex
gencibꝰ dint quudete qr ego uici scłm: Quid sibi uult inore ipsiꝰ lconis occisi fa
uus ext ructꝰ n qr ecce conspicimꝰ leges ipsas regnit̾teni. que adũsus tͥ. añfrenuer̃t.¬
sices uellere h pͥmo uina gens hebreoꝵ hñs occulte in scĩs coysteriũ dĩqd̾ est ap̃t. quo

Expanded text:
a domus tamquam unica ecclesia liberetur. mundata a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis in sanguine remissionis. Uideat tempora primo iudicum postea regum, sicut erit primo iudicium, deinde postea regnum; inque ipsis temporibus iudicum et regum iterum atque iterum multicans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet. nisi qui ecclesiam uocaturus ex gentibus dixit: gaudete, quia ego uici saeculum? quid uus extructus, nisi quia ecce conspicimsicco vellere , nisi primo una gens Hebraeorum, habens occulte in sanctis mysterium Dei, quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ petͦ demonstrat᷑ diseus ille sig̾cat. eccła continet: Qd̾ ⁊ munda ⁊ inmũda ibi sant
animalia. sicut ĩ cecłe sacͤmentis ⁊ boni ⁊ mali u̾s ant᷑: Qd̾̃ septena sũc mirda ⁊ bina
Quia in xꝑo spes resurrect̾iõis nr̃e apparuit: qui octauo die .i. pͦ sabbĩ septimĩt
pͥmo. a mortuis resurrex̃. Qui dies a passione t̾tiris. in num̃o aut̃e dierũ qut ꝑ om̃e
tempꝰ uoluunt᷑ octauus ⁊ pͥmus :. Qd̾ arta collecta ad unũ cubitũ desuꝑ cõsĩimat᷑.

Expanded text:
 Petro demonstratus discus ille significat, quod munda et immunda ibi sint animalia ; sicut in Ecclesiae sacramentis, et boni et mali versantur. Quod septena sunt munda, et bina quia in Christo spes resurrectionis nostrae adparuit, qui octauo die, id est post sabbati septimum primo a mortuis resurrexit; qui dies a passione tertius, in numero autem dierum, qui per omne tempus uoluuntur, octauus et primus est. Quod arca conlecta a
Abbreviated transcription (Latin):
iRtus est anuni habitus nat᷑e motlo atq rationiconsentaneus. Quare om̃ib̾el
partibus cognitis : totauis erit simplicis honcstatis consideranda. Nab& igit᷑
partes .iiiͦi. prudentiã. iusticiã. fortitudine̾. tẽꝑantiã. Prudentia est. rerũ malarũ
& bonarũ. ut rarũꝙ scientia. Partes eiꝰ. memoria. intelligentia. ꝓuidentia. Nemoria
est ꝑ quã animꝰ repetit illa q̃ fuerunt. Intelligentia. ꝑ quã ea ꝑspicit que st̃. Euiden

Expanded text:
irtus est animi habitus naturae modo atque rationi consentaneus. Quare omnibus partibus ejus cognitis, tota vis erit simplicis honestatis considerata. Habet igitur partes quattuor: prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum bonarum et malarum neutra- rumque scientia. partes eius: memoria, intellegentia, providentia. memoria est, per quam animus repetit illa, quae fuerunt; intellege
Abbreviated transcription (Latin):
in sexta ꝑ eugłm disfamat᷑  Sd̾ eiꝰ altitudo tͥginta cubitis surgit. qũe num̃ũ deties
in x. preceptis agnoscitͤ. uñ decies tͥcenis arte longicudo ꝑficit᷑. uñ ⁊ ip̃e noe ab ad a b ᷤ ͤ ᷤ.
computat᷑. Qd̾ biciuine glucinant᷑ arce ligna uitusecꝰ ⁊ excͥnsecꝰ. ut in compage pinitacie.
sig̾cet᷑ colerautia caritatis. ne scandalis ecc łam temp tancibꝰ. siue ab eis qui intꝰ siue ab eis
qui forissũt. cedat frat̾na iuncturi. ⁊ soluat᷑ uincłm pacis : Est eñi bicum̃ feri̾ecissimã
⁊ uiolentissim̃ glucen. sigc̾ans dilectiõis ardorẽ. iii magna forcicudinis ad ceuendã sociecatẽ⁊

Expanded text:
in sexta per euangelium diffamatus. quod eius altitudo triginta cubitis surgit, quem numerum deciesin decem praeceptis agnoscitur: unde decies tricenis arcae longitudo perficitur; unde et ipse Noe ab Adam decimus conputatur. quod bsignificetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab eis qui intus, sive ab eis qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis. Est enim bitumen ferventissimum et violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem, vi magna fortitud
Abbreviated transcription (Latin):
Qcudoit᷑ abei minor natu a fratre maiore natu. Ee libro sont᷑ faustuco:
Occidit᷑ xͦ capud populi minoris natu. a popło iudeoꝵ maiore natu. Ille in campo. iste
in caluarie loco. Inc̾rogat d̾c c̃am. non tamꝗͣ ignarꝰ eum a quo discat. s tamꝗͣ iudex
reum quem puniat. ubi sitfrat̃ enis. Respondet ille nescire se. nͨ eiꝰ seẽe̾ custodem.
gatio. Essent autẽ quodã mͦ xͥ custodes: si xꝑianã fidem acciꝑe ⁊ custodire uolu¬
issent. Nam qui custodit in corde suo xͫ. non dicit qd̾ cam. Nũqͥd ego custos sũ
accepto ab om̃ibꝰ gentibus respondet᷑. Am̃. ħ ÷ uox clata sangͥnis. qm sangͥs
ip̃e expͥmit ex ore fideliũ eod̾ sangͥne redemptoꝵ. Dicit d̾s ad cam. Et nẽ male¬

Expanded text:
ciditur Abel minor natu a fratre maiore natu: occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. Interrogat deus Cain non tamquam ignorans eum, a quo discat, sed tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit frater eius. respondit ille nescire se nec eius se esse custodem: gatio. essent autem quodam modo Christi custodes, si christianam fidem accipere et custodire uoluissent. nam qui custodit in corde suo Christum, non dicit quod Cain: numquid ego custos sum accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum. Dicit deus ad Cain: et nunc male
Abbreviated transcription (Latin):
Illa erubescit uiro. tu nõ erubescis xꝑo: Tu lib̾ior. qr fortior: qͥa facile ũicis. ĩo tͥ
cõmissus es Sũꝑ illam ⁊ diligentia uiri ⁊ c̾ror legũ. ⁊ cõsuetudo morũ ⁊ uerec̃dia
besc̾e. qr faciunt ollud multi. Et canta :÷ ꝑuersitas gn̾is humani: ut aliqñ
metuendum sit ne castus erubescat inter impudicos.
Si quis uolucat᷑ cum ancillis suis: amat᷑. blande accipit᷑. conũcunt᷑ uulña in
ioca. Si quis aut̾e existat qui dicat se castũ nõ fac̾e adult̾iũ. nocũ aut̃e sit qd̾ nõ
faciat: erubescit acced̾e ad illos nõ sui similes. ne insultẽt. ne irrideãt. ne dicãt
non ẽẽ uirũ. Ad hoc delapsa ÷ humana ꝑuersicas. ut uir habeat᷑ uictus a libii¬
dine. ⁊ uir ño habeat᷑ uictor libidinis. Trihũphances exultant: ⁊ nõ sũt uiri.

Expanded text:
illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi commissus es. super illam et diligentia uiri et terror legum et consuetudo morum et uerecundibescere, quia faciunt illud multi. et tanta est peruersitas generis humani, ut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impudicos.si quia uolutatus fuerit cum ancillis suis, amator blande accipitur; conuertuntur uulnera in ioca. si quis autem exsistat qui dicat se castum non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat, erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse uirum. ad hoc delapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. triumphantes exsultant et non sunt uiri;
Abbreviated transcription (Latin):
Dt non sequat᷑ mulier malum caput suũ: teneat se ad caput sin uecere est
eccłe xꝑm. Huic debens casticat̃ẽ suam. huic deferẽs honorẽ suũ. Absens sit uir
p̃sens sit uir. nõ peccat illa: qr nũꝙͣ ÷ absens cui debet ut non peccet. ħ fr̃s
m̃i facite ut possitis cõcordare cũ adũsario. Hec amara sunt que dico. aut si
amara sunt curãt. potio ista si amara : accipiat᷑. qr in periculo sunt uiscera.¬
Amara ÷ bibat᷑. Melius ÷ modica amaritude in faucibꝰ ꝗͣ et̃num cormẽtũ ĩ uisceribꝰ
Mucate gͦ uos quic̃q ñõ fatiebatis hoc bonũ casticatis. Iamfacite nolice dicere nõ pot̃
fieri. fedum ÷ fratͤs m̃i. curpe ÷ ut uir dicat nõ posse fieri qd̾ facit femina. Scelus ÷
ut uirdicat nõ possum. Qd̾ pot̃ femina uir non pot̃: Qd eñi : Illa carñe nõ portat:
facit ip̃a uirilicas. Nam io mulieri multa maior custodia. qr maior infirmicas.

Expanded text:
 non sequatur malum caput suum, teneat se ad caput Ecclesiae Christum: huic debens castitatem suam, huic deferens honorem suum, absens sit vir, praesens sit vir, non peccat illa; quia nunquam est absens, cui debet ut non peccet. 12. Haec ergo, fratres mei, facite, ut possitis concordare cum adversario. Nec amara sunt quae dico; aut si amara sunt, curaamara est; bibatur. melius est modica amaritudo in faucibus quam aeternum tormentum in uisceribus. mutate ergo uos; quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, iam facite. nolite dicere: ,,non potest fieri". foedum est, fratres mei, turpe est, ut uir dicat non posse fieri quod facit femina. scelus est, ut uir dicat: "non possum". quod potest femina uir non potest? quid enim? illa carnem non portat? faciat ipsa uirilitas. nam ideo mulieri maior custodia, quia maior infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
fuge ꝑ immobilem fidem ⁊ mores bonos. fuge frat̾ illa tormenta ubi
nec cortores deficiũt. nͨ torti moriunt᷑. quibꝰ sine fine mors÷ non posse
ĩ cruciatibꝰ mori. ⁊ exardesce amore ⁊ desid̾io sempit̾ne uite scõꝵ. ubi
nͨ oꝑosa erit act̾io. nͨ requies desidiosa. laus ent dĩ sñ fastidio. sñ
defect̾u. Nullũ in aĩo tediũ. nullus labor in corꝑe. nulla indigentia.
nͦ tua cui subueniri desid̾es. nͦ ꝓximi cui subuenire festines. Om̃s de¬
litie dc erit. ⁊ satietas sc̃e ciuitatis in illo ⁊ de illo sapiẽt̾ beateq uuĩctis.
Conuing̃e bonis qͦs uides amare tecũ rege tuũ. Multos enĩ ĩuen¬
turꝰ es si ⁊tu talis e̾e ceꝑis. Nam si in spectacłis cũ illis e̾e cupiebas.
⁊ eis inherere qui tecũ uł aurigã. uł uenatorẽ uł aliqͤm istͥonem
simul amabãt. qͣnco mag̃ te delectare debet eoꝵ conũictio qui tecũ
uł p̃cedũt. uł tͥ comicãt᷑ ad dm̃ spem tuã collocare debes. qr nͨ in te

Expanded text:
er immobilem fidem et mores bonos, fuge, frater, illa tormenta, ubi nec tortores deficiunt, nec torti moriuntur; quibus sine fine mors est, non posse in cruciatibus mori. Et exardesce amore atque desiderio sempiternae vitae sanctorum, ubi nec operosa erit actio, nec requies desidiosa; laus erit Dei sine fastidio, sine defectu: nullum in animo taedium, nullus labor in corpore; nulla indigentia, nec tua cui subveniri desideres, nec proximi cui subvenire festines. Omnes deliciae Deus erit et satietas sanctae civitatis in illo et de illo sapienter beateque viventis.Conjungere bonis, quos vides amare tecum regem tuum. Multos enim inventurus es, si et tu talis esse coeperis. Nam si in spectaculis cum illis esse cupiebas et eis inhaerere, qui tecum vel aurigam, vel venatorem, vel aliquem histrionem simul amabant; quanto magis te delectare debet eorum conjunctio, qui tecum vel praecedunt vel tibi comitantur ad Deum, spem tuam collocar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑferat: pot̾ ⁊ sñ alt̾iꝰ sp̃c instinctu se ip̃a seduc̾e. ⁊ defect̾u a suꝑioribꝰ in infiora
tapsando. qͣnco iocundiꝰ estimau̾it qd̾ adipisci appetit. uł amict̾e metuit uł adeptum
ꝯtudet. uł amisssi dolet. t̾ato colerabiliꝰ. ꝓ eo ferte qd sibi minꝰ ÷ ad patiẽdũ. ꝗͣ isid̾ ad fru¬
endũ. qͥcqͥa eñĩ alud÷ ex catã: cuiꝰ noca uoluptaᷤ :. q̾dã mͦ eñĩ familiari cõtacti att
conexii. ad exꝑiendam eiꝰ suauitatem adiacet amanti creature amata creatura. uo¬
luptas autẽ c̾aroris de qua scͥptum ÷ ⁊ corrente uoluptatis tue po .e. lõge alterꝰ gñis ÷

Expanded text:
est et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere, et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto jucundius aestimaverit, quod adipisci appetit, vel amittere metuit, vel adeptum gaudet, vel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre quod sibi min est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est;
Abbreviated transcription (Latin):
iaudare patiẽtiã. qͣm nõ ostend̾ nͥ causa patiendi. Quãdo illa bona:᷑: cũcista
tenet᷑ in cͥmine. dũc huiꝰ multũ ertat᷑ in noĩe. Non enĩ sicut om̃s qui sciũt sũt
ꝑticipes scientie: ita om̃s qui patumt᷑ sũt participes patientie. S qͥ passiõe recte
utunt᷑. hi patiẽtie u̾icate laudant᷑. hi patientie mun̾e coronant ur⁊¬
ustũ÷ ut qui de pͥstina felicitate paradisi ꝓpt̃ cõtumac̾e delitiarũ appeten¬
tiam dimissi sumꝰ: ꝑ humilẽ molestiar̃ patienciã recipiam᷑. fugaces mala fa¬
tiendo. reduces mala patĩẽdo. sbi contͦ iꝰticiã fatiẽtes. ħ ꝓ uꝰicia patient

Expanded text:
laudare patientiam, quam non ostendit nisi causa patiendi. quando illa bona est, tunc istenetur in crimine, tunc huius multum erratur in nomine. non enim sicut omnes qui sparticipes scientiae, ita omnes qui patiuntur sunt participes patientiae: sed qui passione recte utuntur, in patientiae veritate laudantur, hi patientiae munere coronanturst, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patient
Abbreviated transcription (Latin):
atientia hõis que recta ÷ atq laudabilis. ⁊ uocabulo digna uͥtutis. Ex libͦ dpa¬
ea ꝑhibet᷑: qua mala equo aĩo toleramꝰ. ne aĩo iniqͦ bona deseramꝰ. ꝑ que ad
meliora ꝑueniamꝰ. Qppt̃ impaciences dum mala pati nolũt. ñõ efficiũt ut a
malis eruant᷑ : s ut mala grauiora patiant᷑. Patiẽtes aucẽ qͥ mala malũt
ño cõmictẽdo ferre. ꝗͣ nõ ferendo cõmict̾e: ⁊ leuiora faciũt que ꝑ patienti am
paciunt᷑. ⁊ peiora euadunt quibus ꝑ impatienciam mergerent UR

Expanded text:
atientia hominis, quae recta est atque laudabilis et uocabulo digna uirtutis, ea perhibetur, qua aequo animo mala toleramus, ne animo iniquo bona deseramus, per quae ad meliora perueniamus. quapropter inpatientes, dum mala pati nolunt, non efficiunt, ut a malis eruantur, sed ut mala grauiora patiantur. patientes autem, qui mala malunt non committendo ferre quam non ferendo committere, et leuiora faciunt, quae per patientiam patiuntur, et peiora euadunt, quibus per inpatientiam mergerentur
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbutũ ÷ Si enĩ diligit cui donat̃ ÷ ne redd̾et. qͣnto mag̃ debet dilig̾e cui donat̃ ÷
ut haberet: Nam quisqͥs ab inicio pudicꝰ ꝑmanet ab illo regit᷑. ⁊ quisqͥs ex ĩpudico
pudicꝰ fit. ab illo corrigit᷑.⁊ qͥsqͥs usq ĩ finem impudicꝰ ÷: ab illo deserit᷑. Hoc autẽ
ille occulto uclicio facere potest. iniqͦ ñ pot̃ Et fortasse io latet. ut plu timeat᷑. ⁊ minꝰ¬
Non dicit᷑ diabolo ut dãpnet᷑. adult̾iũ cõmisisti. furtũ fecisti. Ssuꝑbiatuꝵ¬
uillam alienã rapuisti. s hõi stanti lapsus inuidisti. Inuidentia diabolic̃ uitũ÷

Expanded text:
tributum est. Si enim diligit, cui donatum est ne redderet; quanto magis debet diligere, cui donatum est ut haberet? Nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex impudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem impudicus est, ab illo deseritur. Hoc autem ille occulto judicio facere potest, iniquo non potest: et fortasse ideo latet, ut plus timeatur, et minnim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diabolicum vitium
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dixi da bñ optanti: xꝑc÷. Ip̃e a te petit qui tͥ dedit. Erubesce. Ille diues
pauꝑ ẽẽ uoluit. ut hab̾es pauꝑes guibꝰ dares. Da aliqͥd fratͥ tuo.da aͥd ꝓximo tuo.
da ad comiti tuo. Tu diues es. ille pauꝑ. Uita ista uia :÷ simul ambusantis. S¬
forte dicis. ego diues. ille pauꝑ. sim ul ambulamꝰ anño: Ed ÷ qd̵ dicis ego diues
ille pauꝑ. ñ ego ou̾atꝰ. ille leuiꝰ : Ego di. ille p. sarcinã tuã cõmemoras pondus
manũ. Oña te. liga te. qͥd te iactas. qͥd te laudas: Solue uincsa cua. minue
de sarcina tua. da comiti.⁊ illũ adiuuas. ⁊ te releuas
Nunia falios cuos ad de unũ illiũint̾ ilos anm̃ tuũ. ina habes sit alle cacłt
ꝓximũ. qͥd illi in aures insusurrabis homo auare. nͥ fili autfrat̾ aut patꝰ
bonũ ÷ nobis ut cũ hic uiuimꝰ bene sit nõbis. quant̃ habebis cantꝰ eris. frage
lunã. fac fortuna ͦ Ista susurrabis ꝓximo tuo. q̃ nõ didicisti ĩ domo discipłine.¬

Expanded text:
optanti; Christus est. Ipse a te petit qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. forte dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevasnumera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit ille secundus;  Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, aut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis? Quantum habebis, tantus eris. Frange luna
Abbreviated transcription (Latin):
Qua dixit apłs si quis ftat̾ noĩet᷑ aut fornicatoe aut idolis seruiens ⁊ cet̾a.
nͥ qr eam nõiacionẽ incelligi uoluit que fit in quenꝗͣ. cũ sencentia ordine
iudiciac᷑io atq integͥtate ꝓfert᷑ : tlam si nõiatio susficit: multi dãpnandi
engłirand̾ cũ cet̾is misit. Tam sũt aut̃ isti absurdi ⁊ p̃posfi ⁊ miseri. qui
liaria lapidea lict̾is plenã uiã aoc̃e. ⁊ nõ ambulare.
Imitatores nũ estoce sit̃ ⁊ ego.x. ditende aĩo tot mattirũ milia. Cur
em̃ nͤatalicia eoꝵ cõuiuũs cuipitꝰ celebrare delecdat. ⁊ eoꝵ uitã sequi
honestis moribus non ãelectat: Ibi uidebi̾t nõ solũ uiros s eciã fenu¬
nas post̾mo pueros ⁊ puelas. uͭ impudentia decipi nͦ in iqͥtatẽ ꝑuerti. nͥ ꝑicłi
cimcee frangi. nͨ scłi amore corrũpi. Ita te ñ ĩueniẽtẽ qͥd excuses nõ solũ p̃ceptoꝵ
leuicabilis recticndo. s eciã exemploꝵ ĩnum̃abilis multiudo cͥcum dabit

Expanded text:
frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, etc., nisi quia eam nominationem intelligi voluit, quae fit in quenquam, quum sententia ordine judiciario atque integritate profertur? Nam si nominatio sola sufficit, multi damnandi ndum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui liaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. ego Christi . Attende animo tot martyrum millia. Cur enim te Natalitia eorum conviviis turpibus celebrare delectat, et eorum vitam sequi honestis moribus non delectat? Ibi videbis non solum viros, sed etiam feminas, postremo pueros et puellas, nec imprudentia decipi, nec iniquitate perverti, nec periculi timore frangi, nec saeculi amore corrumpi. Ita te non invenientem quid excuses, non solum praeceptorum inevitabilis rectitudo, sed etiam exemplorum innumerabilis multitudo circumdabit
Abbreviated transcription (Latin):
excedit᷑ concũbendi modus ꝓcreandis lib̾is debitus: ia peccatũ ÷. Ad hoc enĩ
⁊ ip̃a calia peccata cotidiane elemosine mundẽt. In ip̃is alim̃tis que utiq con¬
na ⁊ plurima: timenda ÷ ruina multitudinis. ⁊ si non magnitudinis.
Auari sũt hoĩes. Uł sic certe cogant᷑ confit̾i qd sũt nolũt. cũ erubescãt cacͥ̾e qd̾
sũt. fũnclant. uomant in confessiõe qd portant. Pectus p̃mit᷑ crapula ĩiqͥtatis
Euomãt eam in confessione. s nõ canino more redeat᷑ ad uomitũ. Estoce xꝑiam.¬

Expanded text:
exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim  ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mundant. In ipsis alimentis, quae utique conna et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non magnitudinis.avari sunt homines. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Esto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã ĩmutata ea q̃ st̃ : aut fuerunt: aut fut᷑ast̃: dicunt᷑. Consuetudine uisest.
qd̃ aut leuit᷑ a nat᷑a tractũ aliud & maius fecit usus. ut religionẽ: & siquideoꝵ
q̃ ante diximꝰ ab nat᷑a ꝓfectũ mauis fac tũ ꝓpt̃ consuetudinẽ uidemꝰ: aut qd̾ in

Expanded text:
per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine autem jus est per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine autem jus est quod aut leviter a natura tractum aluit, et majus fecit usus, ut religionem; et si quid eorum quae ante diximus, a natura profectum, majus factum propter consuetudinem videmus: aut q
Abbreviated transcription (Latin):
ut ilitate conseruata: suã cuiq tͥbuens dignitate. Euis initiũ est ab nat᷑a ꝓfectũ.
Deinde q̃dã in consuetudinẽ ex utilitatis ratione uenerunt. Postea res & anat᷑a pro¬
fectas. ꝙ a consuetudine ꝓbatas. legũ metꝰ. & religio sauxit. Anat᷑a ꝓfectũ ÷ qd̾
ñ opiniogenuit. s q̃dã in nata uis inseruit: ut religionẽ. pietatẽ. gr̾am. uindica¬
tionẽ obseruantiã. ueritatẽ. Religio est q̃ suꝑioris cuiꝰdã nat᷑e qua diuinã uocant.
curã cerimoniã q affert. Pietas: ꝑ quã sanguine coniunctis patͥe epbeniuolis
officiũ. & diligens tͥbuit᷑ cultꝰ. Qr̃a: inqua amicitiarũ ꝙ officiorũ altꝰ memoria¬
& alt̾ꝰi remunerandi uoluntas continet᷑. Uindicatio ꝑ quã uis. aut inuiria. aut
om̃mo om̃e qd̃ obfut᷑um est. defendendo aut ulciscendo ꝓpulsat᷑. Obseruantia ꝑ
quã homines aliqͣ dignitate antecedentes. cultu qͥdã & honore dignant᷑. Ueritas.

Expanded text:
t ab natura profectum: deinde quaedam in consuetudinem ex utilitatis ratione venerunt: postea res et ab natura profectas et ab consuetudine probatas, legum metus et religio sanxit. Natura jus est, quod non opinio genuit, sed quaedam innata vis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem observantiam, veritatem. Religio est quae superioris cujusdam curam caeri- moniamque affert; pietas, per quam sanguine con- iunctis patriaeque benivolum officium et diligens tri- buitur cultus; gratia, in qua amicitiarum et officiorum alterius memoria et remunerandi voluntas continetur; vindicatio, per quam vis automnino omne quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ꝓmisse quietis id refert. nondũ quidẽ sabb̃m ĩ re: s habec ĩ sp̃e
suis. Ica inuadens om̃ia consuecudo ꝓ lege obscruat᷑: ut iam ⁊ mulieribuᷤ
forte ꝑsuasum sit licere hoc uiris. nõ licere mulieribꝰ. Solent enĩ audire
adductas ẽẽ mulieres ad forum. que forte cũ seruis inuente sunt. adductũ
uirũ ad forum qr inuentꝰ: cũ ancilla sua. nũꝗͣ audierũt: cum sit par̾
peccatũ. In peccato pari innocentiorẽ facit uideri uirũ. nõ diuina u̾itas.¬
Deponences mendacium. loquimini ueritatem. ¶s humana ꝑũsitas¬
Hoc÷ quod ait. exuite ueterem hominẽ. ⁊ induice nouũ. Hoc dixit mucate
mores scłm diligebatis. dm̃ diligice. Nugatoria miquitatis. temꝑales
uolupcates diligebacis. ꝑrimum difigite. Sĩ dilectione facitis: cancicũ
nouum cantatis. Sĩ timore faciatis: facitis tam̃. Portatis quidẽ psalt̾ium: s nondũ

Expanded text:
fidem promissae quietis id refert, nondum quidem sabbatum habet in re, fidem promissae quietis id refert, nondum quidem sabbatum habet in re, suis. Ita invadens omnia consuetudo pro lege observatur, ut jam et mulieribus forte persuasum sit, licere hoc viris, non licere mulieribus. Solent enim audire adductas mulieres esse ad forum, quae forte cum servis inventae sunt: adductum virum ad forum, quia inventus est cum ancilla sua, nunquam audierunt; cum sit par peccatum. In peccato pari innocentiorem facit videri virum, non divina veritasdeponentes mendacium, loquimini veritatem . Hoc est quod ait, Exuite veterem hominem, et induite novum: hoc dixit, Mutate mores. Saeculum diligebatis, Deum diligite: nugatoria iniquitatis, temporales voluptates diligebatis; proximum diligite. Si dilectione facitis, canticum novum cantatis: si timore facitis, facitis tamen; portatis quidem psalterium, sed nondum
Abbreviated transcription (Latin):
S sit ⁊ hoc longum. sic ꝓlixum. quantũ putaueris. quantũ dixeris. quantũ
cogitaũis. quant̃ tͥ nonformat scͥptura s fingit cogitatio. Quant̃ uis diem u¬
dicii ꝓlonga. Numqͥd ultimum diem tuũ .i. uite cue. quo exiturus es de hoc
corꝑe. ꝓducturus es in longum: Sit tͥ senectus certa si potest. Cui aut̃e pot̃.
Monne homo ex quo incipit posse uiuere. iam pocest ⁊ mori: Possibilicatẽ
mortis initium uite facit. In hac t̾ra ⁊ ĩ gn̾e humano ille solus mori nõdũ pot̃.¬
obseruant carnali ocio. Uacari enĩ uolũt ad nugas atq luxurias suas. Meliꝰ
enim faceret uideus in agro suo aliquid utile: qͣm in cheatro seditiosus gris¬
teret. Et meliꝰ femine eoꝵ die sabbi lanam facerent: qͣm toco die ĩ moenia¬
futurã agit quicqͥd potest: qͣmuis laboriosũ uideat᷑ quod agit. cam̃ si ad

Expanded text:
Sed sit et hoc longum, sit prolixum, quantum putaveris, quantum dixeris, quantum Sed sit et hoc longum, sit prolixum, quantum putaveris, quantum dixeris, quantum cogitaveris, quantum tibi non format Scriptura; sed fingit cogitatio, quantum vis diem judicii prolonga; numquid ultimum diem tuum, id est, vitae tuae, quo exiturus es de corpore hoc, producturus es in longum? Sit tibi senectus certa, si potest: cui autem potest? Nonne ex quo incipit homo vivere, jam potest et mori? Possibilitatem mortis initium vitae facit. In hac terra et in genere humano ille solus mori nondum potnt sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atque luxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, quam toto die in maeniafuturam agit quidquid potest, quamvis laboriosum videatur quod agit; tamen si ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr misericors ⁊ miserator dñs. qr longanimis ⁊ multũ misericors. S si amaᷤᷤ
tam multam miscd̾iam: tune ibi ⁊ ultimum quod ait. ⁊ uerax. Si enim
uerteres te ad̃ securitatem ⁊ unpunitatem ⁊ ad licentiam peccatoꝵ. faceres
quod uelles. utereris scło uł quantum tͥ ꝑmitteret᷑. uł quantũ tͥ libido iussisset.
excussit leticiam male presumentium: ⁊ induxit timorem dolentiũ. Gaudeamꝰ
ad miscd̾iam dñi. s timeamus ad iuditrum dm̃. Parcit s non cacet. Tacet. s nõ
semꝑ tacebit. Audi dum non cacet in uerbo: ne non tͥ uacet audire dum non
tacebit in iudicio. Modo enim licet tͥ causam tuam compoñe. Ante ultimum
iuditium dei tui compone causam tuam. Non÷ unde p̃sumas cũ ille uenerit:
diceret᷑ hodiernꝰ. Ex illo usq ad hũc hodiernum. nonne quicqͥd fuit futurum
p̃teritum factum ÷: Tale habetur ac si non fuerit. Sĩc erit qͥcqͥd restat extremũ

Expanded text:
 miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim tum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: excussit laetitiam male praesumentium, et induxit timorem dolentium. Gaudeamus ad misericordiam Domini; sed timeamus ad judicium Domini. Parcit, dum tacet. Tacet, sed non semper tacebit . Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, diceretur hodiernus, ex illo usque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si non fuerit. Sic erit quidquid restat extremum.
Abbreviated transcription (Latin):
&ꝓpinquũ. & tam̃ uiciũ est. Sic unicuier uirtuti finitimũ uiciũ reꝑiet᷑. antẽto
iã noĩe : appellatũ. ut audacia q̃ fidentie ꝑtinatia q̃ ꝑseuerantie est finitina. suꝑ
d edeeo qͥdẽ genere honestatis qͦd om̃i ex parce ꝓp̃t se petit᷑. satis dic tum est.

Expanded text:
ac propinquum, et tamen vitium est. Sic unicuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo ac propinquum, et tamen vitium est. Sic unicuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo jam nomine appellatum, ut audacia quae fidentiae, pertinacia quae perseverantiae finitima est, Ac de eo quidem genere honestatis, quod omni ex parte propter se petitur, satis dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ĩ partes st̃: continentia. clem̃tia. modestia. Continentia ẽ : ꝑ quã cupiditas. c̃silii
gubernatione regit᷑. Clem̃tia: ꝑ quã anini temere modũ alicuiꝰ inuectionis concita¬
ti. comitate retinent᷑. Modestia est: ꝑ quã pudor honestus carã & stabile̾ conꝑat aueto¬
ritatẽ. At ꝙ hec omĩa. ꝓpt̾ se solũ ut nichil adiungat᷑ emolum̃ti petenda st̃. Qudut de
Monstret᷑. neq ad hoc nostrũ institutũ ꝑtinet: ꝙ abreuitate p̃cipiendi remotũ est.
ropt᷑ se aut̃ uitanda st̃. ñ ea mͦ q̃ his contraria st̃. ut fortitudini ignauia. et iusticie in¬
iusticia: uerũ etiã illa q̃ ꝓpinqua uident᷑ & finitima ẽẽ. abst̃ aut̃ longissime. Quod genꝰ
fidentie contͣriũ est diffidentia. & eare uiciũ est. Audacia ñ cont᷑riũ est: s appositũ

Expanded text:
Ejus partes, continentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii Ejus partes, continentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat auctoritatem. 2. Atque haec omnia propter se solum, ut nihil adjungatur emolumenti, petenda sunt. Quod ut monstretur, neque ad hoc nostrum institutum pertinet, et a brevitate praecipiendi remotum est. Propter se autem vitanda sunt, non ea modo quae iis contraria sunt, ut fortitudini ignavia, et justitiae injustitia; verum etiam illa quae propinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissime. Quod genus fidentiae contrarium est diffidentia, et ea re vitium est: audacia, non contrarium, sed appositum
Abbreviated transcription (Latin):
est. qd̾ int᷑ aliqͦs conuenit. par: qd in om̃s eqͣle est. ludicatũ: de qͦ alicuiꝰ aut aliqͦꝑꝵ
iã sententiis constitutũ eit. Liege iusest: qd i eo scripto qd̃ popło expositũ est ut
obseruet: continet᷑. fertitudo est. considerata ꝑiculoꝵ susceptio ꝙ laboꝵ ꝑpes¬
sio. Eiꝰ partes. magnificentia. fidentia. patientia ꝑseuerantia. Magnificens¬
tia ẽ. rerũ magnarũ & excelsarũ cũ animi ãplã quadã & splendida ꝓpositione
agitatio atq administ ratio. fidentia ẽ. ꝑ quã magnis ꝙ honestis in reb multuni
ipse animꝰ in se fidentie c̾ca c̃ spe collocauit. Patientia est: honestatis aut utilitatis
causa. rerũ arduarũ ac difficiliũ uoluntaria ac duit᷑ na ꝑpessio. Perseuerantia
est: in ratione bene considerata stabilis & ꝑpetua ꝑmansio. Tẽꝑantia est: rationis
in libidinẽ ate in alios ñ moderata rectos ĩpetꝰ animi firma & moderata dñatio.

Expanded text:
 par, quod in omnes aequabile est; iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum iam senten- tiis constitutum est. lege ius est, quod in eo scripto, quod populo expositum est, ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio et laborum perpessio. eius partes magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. magnificentia est rerum ma- gnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splenagitatio atque administratio. Fidentia est per quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum, ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia est rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus animi firma et moderata dominatio.
Abbreviated transcription (Latin):
facta. ꝑ que possent crecere si audirent utiq calia uł uiderent. In cadẽ ꝑoitionis
massa relicti sunt etiam uidei. qui ñ pocuert̃ credere fĩctis in conspectusuo cã¬
Cum dñs quibusoam ẜmagnis clarisq uirtucibus.
audiat. Quas ñ om̃s habere ꝓculdubio nouerat. A quo cam̃ habeant quicumq
habent: ipse dñs ostendit ubiait. dabo eis cor coguoscendi mne. ⁊ aures audientes.
ures gͦ audiendi ipsũ: donũ obediendi. ut qui haberent uenirent ad eũ. ad qͥn
nemo uenit nisi fuerit eidatũ a patre ipsius. Ex hortim᷑ gͦ atqͣ ̃

Expanded text:
ivina vel facta, per quae possent credere, si audirent utique talia vel viderent. In eadem perditionis ivina vel facta, per quae possent credere, si audirent utique talia vel viderent. In eadem perditionis massa relicti sunt etiam Judaei, qui non potuerunt credere factis in conspectu suo tam magnis clarisque virtutibus. audiat : quas non omnes habere procul dubio noverat. A quo autem habeant, quicumque habent, ipse Dominus ostendit, ubi ait: Dabo eis cor cognoscendi me et aures audientes . Aures ergo audiendi, ipsum est donum obediendi, ut qui id haberent, venirent ad eum, ad quem nemo venit, nisi fuerit ei datum a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
uud aut̃ fid elib debet ẽe̾ certissimũ: hc̃ esse ex p̾destinatis. iliũ ñ ee̾. Nã sifuissen
et nobis ait unus p̃destinatoꝵ qui de pectore dnĩ biberat hoc secrecũ mansissent
uciq nobiscũ.
red estinatio sc̃õꝵ nichil aliuds pscientia scilicet ⁊ p̾paratio beneficioꝵ dei. qͥb:
ccitissime lib̾antur quic̃q liberantur. seceri aut̃ ubi nisi in massa ꝑditionis
iusto diuino udicio relinquunt᷑. ubi cyrii relicti sc̃ ⁊ sydonii. quieciã cred̾e
pocuert̃. si mira illa xp̃i signa uidisent: S qm̃ eit crederent non eis erat da¬
tum: eciã unde crederent est negatũ. Ex quo apparet. habere quosdã in ipso inge¬
nio diuinũ natͤalit̾ munus incelligentiȩ quo moueant᷑ ad fidem. si congrua
sius m̃cib uł audiant u̾ba uł signa conspiciant. Etcam̃ sidĩ aiciore iudicio a
ꝑdicionis massa ñ sc̃ gix̃ p̾destinatione discreti: nec ipsa eis adhibent᷑ uł dicca uł

Expanded text:
ud tamen fidelibus debet esse certissimum, hunc esse ex praedestinatis, illum non esse. Nam si fuissent ex nobis, ait unus praedestinatorum, qui de pectore Domini biberat hoc secretum, mansissent utique nobiscum.edestinatio sanctorum, nihil aliud: praescientia scilicet, et praeparatio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicumque liberantur. Caeteri autem ubi nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur? Ubi Tyrii relicti sunt et Sidonii, qui etiam credere potuerunt, si mira illa Christi signa vidissent. Sed quoniam ut crederent, non erat eis datum, etiam unde crederent est negatum. Ex quo apparet habere quosdam in ipso ingenio divinum naturaliter munus intelligentiae, quo moveantur ad fidem, si congrua suis mentibus, vel audiant verba, vel signa conspiciant: et tamen si Dei altiore judicio, a perditionis massa non sunt gratiae praedestinatione discreti, nec ipsa eis adhibentur vel dicta d
Abbreviated transcription (Latin):
lia racio est uerũ tacendi aua uerũ dicendi necessicas. sausas uerũ Elelon
longu: oiñs querere. uł inserere. Quarĩ cam̃ ⁊ hec unacere perctes faeiaui
cos quin intelligunt. dũ uolumus eos qui incelligunt facere dotiores. qui
nobis aliquid cale dioencib doctiores quidẽ ñ fiuncistuec peiores s a pere nou
aui ⁊  uori se ica habet ut fiat peior nobis eã dicentib ae qutien pert non
pocest ꝰ nodis anc̃ cicentib ale qui pocest: quid putamus. ase saeiendiu un
orne dicendui sẽ potius uerũ ut qui pocest capere capet. Qt ũ cdocendũ ut ũ
soie o uirbo n aprane. uerũecia qui: incelligentior ipse sic peior. quis. edin
airet ⁊ capet. ꝑ ilũ etiã plures discerent: Quo enĩ est capaciorue diben iisro ma¬

Expanded text:
 ratio verum tacendi, alia verum dicendi necessitas. Causas verum tacendi longum est omnes quaerere vel inserere: quarum tamen est et haec una, ne pejores faciamus eos qui non intelligunt, dum volumus eos qui intelligunt facere doctiores; qui nobis aliquid tale tacentibus doctiores quidem non fiunt, sed nec pejores fiunt Cum autem res vera ita se habet, ut fiat pejor nobis ean dicentibus, ille qui capere non potest; nobis autem tacentibus, ille qui potest: quid puterum, ut qui potest capere capiat, quam tacendum, ut non solum id ambo non capiant, verum etiam qui est intelligentior, ipse fit pejor? qui si audiret et caperet, per illum etiam plures discerent: quo enim est capacior ut discat, eo ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ceit qui ñ acqpit ieiciat. du cam̃ qui capit sumat & bibat. bibat & uiuat. Sic̃
eñ poireaneat pietas ut ab eo qui ht̃ aures audiendi es recte colat. p̃oicandit
pudicicia.uc abeo qui habet aures audiendi uichil genicalib membris ili

Expanded text:
Certe qui non accepit, rejiciat: dum tamen qui capit, sumat et bibat, bibat et vivat. Sicut enim praedicanda est pietas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus recte colatur; praedicanda est pudicitia, ut ab eo qui habet aures audiendi, nihil genitalibus membris il
Abbreviated transcription (Latin):
finis ⁊ ꝑseuerase cui data cͥ reꝑtꝰ fuerit usꝙ in finẽ. Dicis qui ipe castũ qͥm
no uimnus castu suie sit siue ñ sit in eadẽ castitate mansitrus. Et siqd auua dliui¬
na uiuune is hab eat qd ceneri ⁊ amieci potest. dicimus cũ babere quandiucunꝙ
ndli qui yseuesat usq in fine.: multi posunc babere. nullus amiton. Neau oui
ineuendue eie foite cũ pseuerauerit homo usq in fitiẽ: auqua incomala uolun
Nouat ne pseucret usq in fine. hoc gͦ oi donũ supplicait emera ⁊ po cesti s oi dartũ

Expanded text:
erasse cui data est, repertus fuerit usque in finem. Dicimus quippe castum quem novimus castum, sive sit, sive non sit in eadem castitate mansurus, et si quid aliud divini muneris habeat, quod teneri et amitti potest, dicimus eum habere quandiucunque nisi qui perseveret usque in finem, multi eam possunt habere, nullus amittere. Neque enim metuendum est, ne forte cum perseveraverit homo usque in finem, aliqua in eo mala voluntas oriatur, ne perseveret usque in finem. Hoc ergo Dei donum suppliciter
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Cũ uero eẽ. desticit: ñ ÷ qd̾ fiut. Qui uͦ ñ ꝑseuerauerit. quomꝰ ꝑseuerats
fuit. cũ pseueraneo usq in finẽ ostendat seqͥsq ꝑseuerancẽ. qd iste non fecit.
ꝗl non contendo de u̾bis. s ⁊ illa ꝑseuerantia pucat᷑ eẽ. dicenda. cuniꝙ̃ cẽporis¬
sui. Hanc certe de qua nẽ aginus ꝑseueranciã. qua in rp̃o ꝑseuerat¬
usq in finẽ: nullo modo habuisse dicendus est. qui non ꝑseuera uerit
usq in fiunẽ. Pociusq hanc habuit unius anni fidelis. ⁊ quancũ¬
instra cogitari pocest. si donec moreret᷑ fioclit uixit. quã mulcoꝵ
aunoꝵ. si eriguũ cemporis ante morcẽ a fioeistabilicate aefecic.

Expanded text:
perseveraverit, quomodo perseverans fuit; cum perseverando quisque ostendat se perseverantem, quod iste non fecit? ? Non contendo de verbis, si et illa perseverantia putatur esse dicenda, tanquam temporissui: hanc certe de qua nunc agimus perseverantiam, qua in Christo perseverausque in finem, nullo modo habuisse dicendus est, qui non perseveraverit usque in finem; potiusque hanc habuit unius anni fidelis, et quaninfra cogitari potest, si donec moreretur fideliter vixit, quam multorum annorum, si exiguum temporis ante mortem a fidei stabilitate defecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñmscir. soc enasurimine etia bonũ ꝗst. hos ÷ enĩ ꝓbar. Nd̾ itaq dicimus dõ. ne ues
inferas in cẽptatioñe. quis dicimꝰ nisi ne nos inferrisinas: Unde sic orant nonirillo
legit in codicib pluribiis. ⁊ hoc sie posuit beacissimus eyprianus. ne patiaris nos
Dpriaune intẽptatione ueniainis. aminonem infirmititis ⁊ ibecil¬
ucacił nr̃e . du sic rogamus neqͥs se insolent̃ extoliat uequis sibi supbe artegancer
aliquis assumat. ne quis aut coufessionis. iut passionis głam suam dicat. auin
Ans ipse humilicatẽ docens dixerit. uigilate ⁊ orate ne ueni acis in cẽptacionne. sp̃s
quidem pincus ẽ. caro autẽ infirma. Ut dũ p̾cedit humilis ⁊ sũmissa confessio. a
Saitur cotũ deo: quicqͥd supplicit̾ cũ cimore dĩ pecitur. ipsius pietate p̾stetuur.¬

Expanded text:
onum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos inferri sinas? Unde sic orant nonnulli, et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit beatissimus Cyprianus: Ne patiaris nos ne in temptationem ueni-a m u s, ammonemur infirmitatis et infirmitatis nostrae, dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe atque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum dominus ipse humilitatem docens dixerit: \'uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem ; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma\', ut, dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum deo, quidquid suppliciter cum timore e
Abbreviated transcription (Latin):
fidelẽ famulũ tuũ de
hostibꝰ tumphare feci¬
sti moysi ꝙ losue ppło
duo p̃latis mulciplicẽ
uictoriã dbuisti. humi¬
lẽ quoq puerũ tuũ
dauid regni fastigio
sublimasti eñq de ore
leonis. ꝙ de manu be¬
stie. ⁊ goliȩ s ⁊ de gla-¬
dio maligno saul. &
lib̃asti. & salomonem
sapiente pacisq in ef¬
sabili mu̾e ditasti

Expanded text:
m famulum tuum de hostibus triumphare fecisti, Moysi et Josue populo tuo praelatis multiplicem victoriam tribuisti, humilem quoque David puerum tuum regni fastigio sublimasti, eumque de ore leonis et de manu bestiae atque Goliae, sed et de gladio maligno Saul et liberasti, et Salomonem sapientiae pacisque ineffabili munere ditasti,