comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ adultera. Adult̾a est cĩ q̃ ñ est le¬
Nabute scm̃ uirũ possessorẽ sue ui
nee scimus interpellatum petitõne
regia. ut uineam suam daret uͥ rex
suctisis uitib olus iule sereret eũq
rendisse. Absit ut ego pr̃m meorum
tradam hereditatẽ. Regem ꝯtristarũ
ẽẽ qd̃ sibi eẽt alienum ius relatione
fendit. Si ille uineã ñ tradidit suam:
nos trademus eccͣam xp̃i tͥ: Quid gͦ
a me rnsum ẽ ꝯtumaciter: Dixi eĩ
ꝯuentus. Absit a me ut tradã xp̃i he¬
Absit ut tradam hereditatẽ dyonisii
hereditatem eustorgii ꝯfessoris hedita¬
tem mirocletis atq oĩm retro fideliũ
sacerdotis est. qd̃ imꝑatoris est: faciat ĩ¬
perator pͥns est ut aĩam mn qͣm uttam
ctum nemo potest negare. Quid enĩ
honorificentius qͣm ut ĩꝑator ecc̃e fi

Expanded text:
cum adultera? Adultera est enim, quae non est lecum adultera? Adultera est enim, quae non est leNabuthe, sanctum virum, possessorem vineae suae scimus interpellatum petitione regia, ut vineam suam daret, ubi rex succisis vitibus olus vile sereret, eumque respondisse: Absit, ut ego Patrum meorum tradam hereditatem. Regem contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione fendit. Si ille vineam non tradidit suam, nos trademus Ecclesiam Christi? Quid igitur a me responsum est contumaciter? Dixi enim conventus, absit a me, ut tradam Christi he'Absit, ut tradam hereditatem patrum', hereditatem Eustorgii confessoris, hereditatem Merocli atque omnium retro fidelium rdotis est; quod imperatoris est, faciat imperator. Prius est, ut animam mihi ctum, nemo potest negare. Quid enim honorificentius quam ut imperator Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
dam missos cognosc̾em. ne dum ppłs¬
uasilicam uendicat: Aliq̃ strages fieret
que ĩꝑniciem tocius ueniret: ciuita¬
aliqd̃ u̾bum in deum: ⁊ morere. nec so
de altaria dei. Urgemur igitur p̾cep¬
cis regalib. s ꝯfirmamur scͥpture ser¬
monib que respondit tanqͣm una ex
Quid igitur turbamim: Nolens nũ¬
qͣm uos deseram coactus repugnare
me mee mea arma sunt. Talia eĩ sũt¬
munim̃ta sac̾dotis aliter nec debeo nec
lacium imꝑatoris irem ubent si hoc cõ¬
grueret sacerdotis offõ ut ĩ palacio ma¬
ecc̃a agendam quis abnuat: Si quis
sa. rendeo. Noli grauare te ĩꝑator ut
putes te in hus quediuina sunt im¬
periale aliqd̃ ius hr̃e. Noli te extolłe.
s si uis diucius impetare: esto deo sb̃¬
iectus. Scriptũ est ei. Que dei deo: que
cesaris cesari. ad imꝑatores palatia
pertinent. ad sac̃dotes ecce publicoꝵ
tibi mentum ius ꝯmissum ẽ non
rem. Debeo ⁊ ego unã basilieam hr̃e
rendeo ñ licet tibi illam hr̃e. Quid tͥ

Expanded text:
dam missos cognoscerem, ne, dum basilicam vendicant, aliqua strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civitaaliquod verbum in Deum, et morere, nec solde altaria Dei. Urgemur igitur praeceptis regalibus; sed confirmamur scripturae sermonibus, quae respondit: Tanquam una ex Quid ergo turbamini? Volens numquam vos deseram, coactus repugnare ymae meae arma sunt; talia enim munimenta sunt sacerdotis. Aliter nec debeo, nec latium imperatoris irem libenter, si hoc congrueret sacerdotis officio; ut in palatio maEcclesia agendam qrsa. Respondeo: Noli te gravare, imperator, ut putes, te in ea, quae divina sunt, imperiale aliquod jus habere; noli te extollere, sed, si vis diutius imperare, esto Deo subditus. Scriptum est: Quae Dei Deo; quae caesaris caesari. Ad imperatorem palatia pertinent, ad sacerdotem ecclesiae. Publicorum tibi moenium jus commissum est, non rem: debeo et ego unam basilicam habere; respondeo: non licet tibi illam habere; quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩfra. Si de me aliqͥd ꝯpelletur ⁊ posc̾e¬
tur aut fundus. aut domus. aut ager¬
aut aurũ aut argentũ id qd̃ iuris
mei eẽt libenter offerrem de tẽplo dñi
illud custodiendũ nec tradendũ acce
nec illi acciꝑe. accipiat nocem liberi sac̾¬
dotis. Si uult sͥ ẽẽ ꝯsultũ recedat a xͥ in
iuria. hec plena hũilitatis sũt ⁊ ut ar¬
bitror plena affectus eius quẽ ĩpatori

Expanded text:
 Me, si de me aliquid compelleretur et posceretur, aut fundus, aut domus, aut aurum, aut argentum, id quod mei iuris esset libenter offerrem. Templo Deiquod custodiendum non tradendum accepnec illi accipere. Accipiat enim vocem liberi sacerdotis, si vult sibi esse consultum, recedat a Christi injuria. Haec plena humilitatis sunt, et, ut arbitror, plena affectus ejus quem imperatori
Abbreviated transcription (Latin):
eos cũ arnulpho de sua subiectione locu¬
tos fuisse ul certe obsides ei dedisse sicut
publice iudicau̾itis pagite. s ita faci¬
at głia ur̃a. ut neq sit aliquid unde po̾¬
simus ab adu̾sariis reprehendi n uti
gligatur. Pret̾ea głiosi filii estote solli¬
citi qr qͣntũ comꝑi hostis multitudinẽ
ht collectam. ⁊ in marchias dr̃ residere.
ut si huc cursũ deo sͥ irato mitte uolu̾it
uł loca ip̃ius qͣntum uos dñs adiuu̾it
depredamini aut certe sculcas quos mit¬
tetis sollicite req̃rant ne dolens fc̃m ad

Expanded text:
eos cum Ariulpho de sua subjectione locueos cum Ariulpho de sua subjectione locutos fuisse, vel certe obsides ei dedisse, sicutpublicae judicaveritis peragite. Sed ita faciat gloria vestra, ut neque sit aliquid, unde possimus ab adversariis reprehendi, neque gligatur. Praeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, hostis multitudinem habet collectam, et in Marchia dicitur residere; et si huc cursum, Deo sibi irato, mittere voluerit, vos loca ipsius quantum vos Dominus adjuverit depraedamini, aut certe sculpas, quos mittitis, solicite requirant, ne dolens factum ad
Abbreviated transcription (Latin):
centib imꝑatorẽ iure suo iussisse tͣdi
a sint paupum. U̾m ea q̃ diuina st̃
ĩpatorie potestati ñ ẽẽ subiecta. Si pa¬
trimoniũ petit: inuadite. si corpus oc¬
curram. uultis in uincła rapere uul¬
tis in mortẽ uolutatis ẽ mn. Non ego
me uallabo cirtũfusione ppłoꝵ nec al¬
taria tenebo uitã obsecrans s ꝓ alta
re ꝓublica deo auciliante ꝓficiat. Illud
tsi pre om̃ib amonemus: ut familiam
głioso mauricio magistro militũ ẽẽ no¬
scũtur sine aliqͣ mora uł excusatione re¬
laxes. qͣtinus uenientes illuc hõies p̾dc̃i
strũ uitalianũ cum quo ⁊̃ tractau̾atis
⁊ u̾bo ⁊ scͥpto mandau̾imus Undecimo
aũt die mensis iuniz arnulphus hanc
epłam qͣm uobis direximus tͣnsmisit. et
ideo relegentes eam uidete si in fide suanẽ¬
ses qͣm rei publice ꝓmiserunt: ꝑstit̾int.
Obsidesq dignos. de quib postitis ꝯfid̾e.
tis astringite. reddentes eis qd̃ loco pigno¬
tes. Si aũt manifestissime cognou̾itis

Expanded text:
centibus imperatorem iure suo iussisse, ut qsent pauperum; verum ea, quae divina sunt, imperatoriae potestati non esse subjecta. Si patrimonium petitur, invadite; si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi, non ergo me vallabo circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans; sed pro altarepublica Deo auxiliante proficiat. Illud tamen prae omnibus admonemus, ut familiam ngi, qui cum glorioso Mauricio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines praedistrum Vitalianum, cum quo et tractetis, et verbo et scripto mandavimus. Undecimo autem die mensis junii Ariulphus hanc epistolam, quam vobis direximus, transmisit, et ideo relegentes eam videte, si in fide sua Suanenses, quam reipublicae promisere, perstiterunt, obsidesque dignos, de quibus possitis confidere, tis obstringite, reddentes eis quod loco pignotes. Si autem manifestissime cognoveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
rant Idcco p̾dia in uidea mime st qd¬
ep̃ti s p̾cia timodo ad fouendos egen¬
tes. at uo cũ inter tubines ⁊ adu̾sa mũ¬
di succresc̾et ecc̃a: ad hoc usq ꝑuenit
ut ñ solũ gentes s ⁊ romani pͥncipes¬
qui tocius orb̾ monarchiam tenebãt
Equib uir religiosissimꝰ ꝯstantinu
pͥmus fidem u̾itatis patenter adeptꝰ
lnĩam dedit ꝑ uniu̾sum orbẽ suo de
tribuenda. Deniq idem p̾fatus pͥnceps
donaria ĩmensa ꝯtulit ⁊ fabricam tẽ¬
pli pͥme sedis bĩ petri instituit adeo ut
sedem imꝑialem relinq̃ret ⁊ beato pe¬
tro suisq successorib ꝓfuturã ꝯcede
dam ꝯspiceret coram se deferendã: ait
uos a nemtne iudicari potestis qr dei
solius iudicio reseruamini. Dii etenĩ
uiri religiosi ñ solũ possõnes ⁊ p̾dia q̃
possed̾ant. s ⁊̃ semetip̃os dño ꝯsecͣrũt¬
honore scoꝵ martyrũ per ciuitates ac
monast̾ia ĩnum̾a in quib cetus dño
Quare p̾dia fideliũ hodie ab eccͣa nõ

Expanded text:
 idcirco praedia in Judaea minime sunt adepti, sed pretia tantummodo ad fovendos egentes. At vero cum inter turbines et adversa mundi succrescret Ecclesia, eo usque pervenit, ut non solum gentes, sed etiam Romani pqui totius orbis monarchiam tenebant,E quibus vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus licentiam dedit per universum orbem suo degtribuenda. Denique idem prefatus princeps donaria immensa contulit et fabricam templi prime sedis beati Petri instituit, adeo ut sedem imperialem relinqueret et beato Petro suisque successoribus profuturam concededam conspiceret coram se delatam, ait: Vos a nemine dijudicari potestis, quia solius Dei judicio reservamini. Dii etenim viri religiosissimi non solum possessiones et praedia quae possederant, sed etiam semetipsos dhonorem sanctorum martyrum per civitates, ac monasteria innumera, in quibus coetus Domino Quare praedia fidelium hodie ab ecclesia no
Abbreviated transcription (Latin):
ti deo tanti extessus ueniam cũ sũma
pnĩa ac lacͥmis exorare. Qd̾ si hanc sẽ¬
tenciam nr̃am te cognou̾imus ĩples¬
se remissius ñ iam tm̃ iniusticiã s cõ¬
tumatiã fr̾nitatis tue cognoscas deo

Expanded text:
ti Deo tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrymis exorare. Quod si hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non jam tantum injustitiam, sed et contumaciam fraternitatis tuae cognoscas,
Abbreviated transcription (Latin):
snĩam de tͥb auctoritatib ⁊uentis ex
cuͣngłica auctoritate celestinus ad ne¬
storiũ dicens ⁊ ephesina synodus de eo¬
ꝯprobauit de pemptorio scͥpto affrica¬
nũ ⁊ciliũ demonstrat de cresconio. ut
si ꝯuentus resipisc̃e dccͣctau̾it suo con¬
temptu. sua ⁊̃ ꝯtumacia faciẽce auc-¬

Expanded text:
iam de tribus auctoritatibus conventus ex evangelica veritate Coelestinus ad Nestorium scribens, et Ephesina synodus de eocomprobant. De peremptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detrectaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auc
Abbreviated transcription (Latin):
dicio eoꝵ qui p̾sunt ecce depellatur ⁊ fo¬
intus sit ⁊ ille foris qui intus uidetur¬
retin. ¶tẽ rabanus de p̾ssuris ecͣcasticiᷤᷤ
namur cũ iniuiste iudicamur dicẽte
ceete hoc agitur sacrilegii tacinus ĩcur¬
runt ⁊ dum p̾cipites qiͣ ad emendan¬

Expanded text:
dicio eorum, qui praesunt ecclesiae, depellatur, et fointus sit, et ille foris, qui intus incaute. Rabanus De pressuris ecclesiasticis, namur cum injuste judicamur, dicente crete hoc agunt, sacrilegii facinus incurrunt, et dum praecipites quasi ad emendan
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo decreuit ut nemo pb̃r excõicet a¬
liquem anteqͣm c̃a ꝓletur ꝓpter quã¬
ec̃castici canones hoc fieri ubent. Si qͥs
aũt adu̾sus eam aliquẽ excõicauit:
ille quidẽ qui excõicatus ẽ maioris au¬
sacerdotis austoritate ad gr̃am sc̃e cõio¬
nis redeat. Is aũt qui ñ legittime excõi
ut qd̃ iniuste fec̾it ip̃e iuste paciat᷑. hinc¬

Expanded text:
 decrevit ut nemo presbyter excommunicet aliquem, antequam causa probetur, propter quam canones hoc fieri jubent. Si quis autem adversus eam aliquem excommunicaverit, ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat. Is autem, qui non legittime excommuut id quod iniuste fecit, ipse iuste paciatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
Iuinis p̾ceptis ⁊ apłicis moni storẽ.¬
tis incitanur ut ꝓ oĩm ecͣcarũ statu
impigro uigilemus affectu. ac si quid
ũquam rep̾hensioni inuenitur obno
a p̾sumptionis usurpatione: reuoce¬
mus ãmonente eĩ diuine uocis ĩꝑio
quo bissinuus apłs petrus tͥna repeti-¬
tione misticis sanctionib ĩbuitur. ut

Expanded text:
ivinis praeceptis et apostolicis monitis incitamur ut pro omnium ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, ac, si quid usquam reprehensioni inveniatur obnoa praesumptionis usurpatione revocemus. Monente enim dominicae vocis imperio, quo beatissimus apostolus Petrus trina admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
quib pͥncipaliter hic mundus regit᷑
auctoritas sacra pontificũ ⁊ regalis
potestas in quib tanto grauius ẽ.
pondus sacerdotum: qͣnto ⁊ pro ipsis
regiminib hõim in diuino sũt red¬
uoluntatem. Talib gͥ institutis tali¬
b q fulti auctoritatib płriq pontifi¬
cum. alii reges. alii impatores excõi¬
cau̾nt. Nami si sp̃ale aliqd̃ de ꝑsonis
ꝓͥncipum reqͥratur exemplu. beatus
innocencius ppͣ archadium ĩꝑatorẽ
qr ꝯsensit ut sc̃s ioh̾es crisostomus
a sua sede pelletur excõicauit. Beatꝰ¬
b. ñ adeo grauis uidebatur. theodo¬
sium magnum imꝑatorem excõi¬
cans ab eccłia exclusit. Qui ⁊̃ in su¬
is scͥptis ostendit qd̾ aurũ ñ tam
p̾ciosius sit plumbo qͣm regia pote¬
state sit altior ordo sacerdotalis. hoc
modo circa pͥncipium sui pastorał
scribens honor fr̃es ⁊ sublimitas ep̃a¬
lis nullis pon̾it ⁊paratõnib adcqͣ¬
ri. Si regum fulgori ꝯpares ⁊ pͥnci¬
pum dyademati. longe erit inferiꝰ

Expanded text:
quibus principaliter regitur mundus: auctoritas sacra pontificis, et regalis potestas. In quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, quanto et de ipsis regibus in divino sunt redvoluntatem.' Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem, quia consensit, ut sanctus Iohannes Chrysostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Abus non adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab eccis scriptis ostendit, quod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior dignitas sacerdotalis, hoc modo circa principium sui pastoralis scribens: Honor, fratres, et sublimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sãtes ĩ ilł ĩ dei seruicio gr̃a illi ᷤ suffrag¬
ante: m̃te lib̾a ꝑseu̾ent. Missas quo pu¬
blicas in scenobio ficri oĩo ꝓhibemus. ne
in dei seruoꝵ recessib ⁊ eoꝵ receptacłis. uł¬
la ppłaris p̾beatur occ̃o ruentus. qr nõ ex¬
pedit aĩab eoꝵ. nec audeat ibi ep̃c cathe¬
dram collocare uł qͣmlibet potestatẽ ex̾ce¬
re ĩpandi nec aliꝙͣ ordinatõem qͣmuis le¬
uissimã faciendi nͥ ab albate fu̾it rogatꝰ
qͣtinus monachi semꝑ maneãt sb̃ ab

Expanded text:
santes in illis, in Dei seruitio gratia illius suffragante, mente libera perseuerent. Missas quoque publicas in Cœnobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, quia non expedit animabus eorum. Nec audeat ibi Episcopus Cathedram collocare, vel quamlibet potestatem exercere imperandi, nec aliquam ordinationem quamuis leuissimam faciendi, nisi ab Abbate fuerit rogatus, quatinus monachi semper maneant in Ab
Abbreviated transcription (Latin):
in tͣnquillitate nauim desere qͣnto
magis in fluctib: ubi ñ dicimus qd̾
ꝑsecutoꝵ ñ fugiamus. maxĩe paga¬
noꝵ insidias cum ad tempus seuiũt
⁊ ob młtitudinẽ delictoꝵ nr̃oꝵ nocẽdi
facultatem. diuinitus assecuntur: pre¬
sertim cũ eis ꝓdire ultro ñ debeamus
clarius ꝯscet s qd̃ prccipue nos qui tã¬
qͣm arietes ducatsi gregib p̾bemus
ĩmo ⁊ qui hoꝵ pastores sumus deo au¬
ctore cum eis in peticłis ꝓ uirib ꝑsis¬
tere: ꝓ certo ꝯueniat ⁊ cũ tͣnquillitas
reddita diuina fu̾it pietate sopitaq
furenciũ infestatio: mox gregẽ reqͥ¬
reqͥrere ⁊ ĩ unũ collig̾e ⁊ eius aĩos ce¬
lestis patrie pace: ac potissimũ securi-¬
tatem p̾dicata sursum crig̾e debemꝰ
⁊ tamdu super cautela eoꝵ oportet noᷤ
ẽe sollicitos: ut si dei iudicio p̾sentis tẽ¬
poris ꝯmoda fortassis ãmittunt: fu¬
ture uite. sperent se gaudia absq am¬
biguitate ꝑciꝑe sempiterna. Itẽ g̾g̾.

Expanded text:
in tranquillitate navim deserere, quanto magis in fluctibus. Ubi non dicimus, quod persecutorum non fugiamus, maxime paganorum, insidias, cum ad tempus saeviunt, et ob multitudinem delictorum nostrorum nocendi facultatem divinitus assequuntur: praesertim cum eis prodire ultro non debeamusclarius constet. Sed quod praecipue nos, qui tanquam aimo qui et horum pastores sumus, Deo auctore cum eis in periculis pro viribus persistere pro certo conveniat, et quum tranquillitas reddita divina fuerit pietate, sopitaque furentium infestatio, mox gregem requirere et in unum colligere, et ejus animos coelestis patriae pace ac potissimum securitate praedicata sursum erigere debemus. Et tamdiu super eorum cautela oportet nos esse solicitos, ut, si Dei judicio praesentis temporis commoda fortassis amittunt, futurae vitae se sperent gaudia absque ambiguitate percipere sempiterna. C. XLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
enim ab eis docendus ẽ. ⁊ corripiendus
ñ ip̃i ab eo quia ñ est discipłs sĩ ma¬
gistrum. Dei ergo ordinationẽ accusat
qui eos qui ab eo stituñtur sac̾dotes
accusare uł dãpnare cupit. Idem.i

Expanded text:
enim ab eis docendus est et corripiendus, non ipsi ab eo, quia non est discipulus supra magistrum . Dei ergo ordinationenem accusatqui eos qui ab eo constituuntur sacerdotes, accusat vel damnari cupit. Idem i
Abbreviated transcription (Latin):
Nes pastorẽ suũ ñ rep̾hendãt de eode̾¬
plebs ep̃m suũ ñ accuset s nec uulgꝰ
eum arguat qr ñ est discipłs suꝑ ma¬
gistrũ. Ep̃i eĩ a deo sũt iudicandi qui
eos sibi ocłos elegit. Nam a sb̾ditis. aũ¬
bonũ faciens: alt̾i u̾bo. aut fcõ nocere
uult qͣntominus in suspitionẽ debet
uenire fidelis homo ut dicat aut faciat
ea que pati ñ ułt: qr oĩs suspitio pociꝰ¬
est repellenda qͣm approbanda uł reci¬
prenda. ¶ Ipa aũt det̾ctio licet sit ex

Expanded text:
es pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi ocbonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult; quanto minus in suspicionem debet venire fidelis bomo, ut dicat aut faciat ea, quae pati non vult? quia omnis suspicio potius repellenda est quam approbanda vel recipienda.
Abbreviated transcription (Latin):
ne per hanc quisq se precipitet. Et quid
plura ⁊ memorẽ que ⁊memoraudo fini¬
re ñ possem: Quid est in usu hõun bonũ
ac licitum unde ñ possit ꝑnicies irrogari.¬
¶ Se ip̃m aũt periiere nlła legis aucto¬

Expanded text:
ne per hanc se quisque praecipitet. quid ne per hanc se quisque praecipitet. quid plura commemorem, cum ea commemorando finire non possim? quiaut licitum, unde non possit pernicies irrogari, si ipsum etiam perimere nulla legis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
hõib ne ab eis quisq occidatur ñ mͥ pla¬
cet ⁊siliũ. nͥ forte sit miles aut publica fũ¬
gittima potestate: si eius ꝯgruit persone.
Hinc aũt dc̃m est. Non resistamus malo.i
ne nos uindicta delectet q̃ alieno malo
animũ pascit ñ tñ ut correctionem hõim¬
cussus int̾iit. Neq enĩ reus est xp̃ianus.
si bos eius aliquem feriendo uł equs cal¬
cem iaciendo aliquẽ occidat. aut ideo nõ
am perferretur insidias eẽ sibi a qͥbdã
perditis pͥparatas ⁊ ob hoc deductores accep̃
armatos si in illos scelerati hõies ĩcidis¬
sent: paulus in effusione sanguinis eo¬
rum suũ tͥmen agnosc̾et: Absit ut ea q̃
ꝓpter bonũ aclicitum facimus aut hemꝰ
si quid per hoc p̾ter nr̃am uoluntatem
cuiqͣm mali acciderit nobis ĩputetur. A¬
lioqͥn nec ferram̃ta domestica ⁊ agrestia
sunt hñda nequis ex cis uł se uł alt̾um
int̾imat. nec est arbor plantanda ne quil
se inde suspendar nec fenestra facienda

Expanded text:
 ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles, aut publica fungitima potestate, si ejus congruit personae.Hinc autem dictum est, non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hocussus intereat. Neque enim reus est Christianus, si bos ejus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat. Aut ideo non am perferretur insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. absit, ut ea, quae propter bonum ac licitum facimus aut habemus, si quid per haec praeter nostram uoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat, nec arbor aut restis, ne quis se inde suspendat, nec fenestra facienda est,
Abbreviated transcription (Latin):
per permane in hiis. ¶Sciant ergo sa¬
cerdotes sacras scͥpturas ⁊ canones ⁊ õe
opus eoꝵ in p̾dicatione ⁊ doctna consi¬
stat. atq edificent cunctos tam fidei
scĩa qͣm oꝑum disciplina. Itẽ ex eodẽ
Officialẽ libellũ ab ep̃o accipiant p̾s

Expanded text:
n his. Sciant igitur sacerdotes scripturas sanctas et canones, ut omne opus eorum in praedicatione et doctrina consistat, atque aedificent cunctos tam fidei scientia quam operum disciplina. C. II. Officialem libellum ab episcopo accipiant p
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ in psalmo. Obscurent᷑ ocłi eoꝵ ne
uideant ⁊ dorsũ eoꝵ semꝑ incurua. Cũ
eĩ obscurantur illi qͥ p̾sunt ad fe̾nda
hoña pcc̃oꝵ facile seq̃ntes inclinantur
Elaborandũ est itaq sac̾dotib ut ig¬
norantiam a se qiͣ pestẽ qͣndam abici-¬

Expanded text:
r in Psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Quum enim obscurantur illi qui praeeunt, ad ferenda onera peccatorum facile sequentes inclinantur. Elaborandum est itaque sacerdotibus, ut ignorantiam a se quasi quandam
Abbreviated transcription (Latin):
quin ea sit in aĩo ꝯstituta: qͣn quidẽ
uirtus est. Unde a iuolento stupra¬
dore. nec ip̃a cripi potest. Itẽ Ierx su
On potest fieri ut nͥ quis mechetur
prius in corde: mechari possit ĩ corpe
dem super lucam libro secundo.
aliqͣm uirginẽ ꝓstitutam cogno¬

Expanded text:
quin ea sit in animo constituta, quandoquidem virtus est? Unde a violento stupratore eripi nec ipsa potest. Item Hieronymus Non potest fieri, ut, nisi quis moechetur prius in corde, moechari possit in corpore. Idem super Lucam in lib. 2.: § 2. aliquam virginem prostitutam; h
Abbreviated transcription (Latin):
nis marito collatino ⁊ ꝓpinquo br¬
uto uiris dlarissimis ⁊ fortissimis ⁊
indicauit. eosq ad uindictam ꝯstr̃i¬
xit Deinde fedi in se ꝯmissi iceleris¬
egra atq impaciens se peremit quid
dicimus: adult̾a hec an casta dicẽda
est: Quis in hac ꝯtrou̾sia iudex labo
declamans ait. Mirabile dictu. Duo
fu̾nt ⁊ adult̾ium unus ꝯmisit sple¬
didissime atq u̾issime intuers enĩ
duoꝵ corpoꝵ ꝯmixtionẽ uniꝰ inqͥna¬

Expanded text:
nis marito Collatino nis marito Collatino uto, viris clarissimis et fortissimis, indicavit, eosque ad vindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra atque impatiens se peremit. Quid dicemus? adultera haec, an casta judicanda est? Quis in hac controversia judex labordeclamans ait: Mirabile dictu; duo fuerunt, et adulterium unus admisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duorum corporum commixtione uni
Abbreviated transcription (Latin):
polluat aliena libido metuitur non
polluet: si aliena erit. Si aũt polluet.
tus animi sit comitẽq heat fortitudi¬
nem. pocius quel mala tolerare: qͣm
malo ⁊sentire det̾nat. Nll̃s aũ mag¬
testatẽ ht̃. quid de sua carne fiat. sed
tm̃ quid annuat m̃te uł renuat. Qis
tandẽ sana .s. mente putau̾it se ꝑde
pudiciciam. si forte in app̾hensa uł
corpus scificari meruit tp̃i corpori ñ¬
aufert scitatẽ uiolencia libidinis a¬
liene: qͣm seruat perseu̾antia sue cõ¬
tinentie. an u̾o si aliqͣ femina m̃te
corrupta uiolatoq ꝓposito qd̃ deo
nou̾at pergat uicianda ad suũ decep¬
torem: adhuc eã pergentẽ scãm uł cor¬
port dicimus ea scĩtate animi per ꝙͣ
corpus scĩficatur amissa atq destrue¬
ta: absit hic error ⁊ hinc pocius ãmone¬
amus ita amitti corporis sanctita¬
dem etiam intacto corpore. Idem.
Ucreciam matronã nobilẽ uet̾em¬
q romanã pudicicie magnis effer̃c
titus eet: illa scelus ĩprobissimi uiue¬

Expanded text:
polluat aliena libido, metuitur? Non polluet, si aliena erit; si autem polluet, sit animi, comitemque habeat fortitudinemmalo consentire decernat, nullus autem magtestate habeat quid de sua carne fiat, sed tantum quid annuat mente vel renuat: quis tandem sana mente putaverit, se perdere pudicitiam, si forte in apprehensa etcorpus sanctificari meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem uiolentia libidinis alienae, quam seruat perseuerantia continentiae suae. An uero si aliqua femina mente corrupta uiolatoque proposito, quod Deo uouerat, pergat uitorem, adhuc eam pergentem sanctam vel corpore dicimus, ea sanctitate animi per quam corpus sanctificabatur amissa atque destructa? Absit hic error; et hinc potius admoneamur, ita amitti corporis sanctitatem, etiam intacto corpore. Item, ibidem Lucretiam matronam nobilem veteremque Romanam pudicitiae magnis efferunttitus esset, illa scelus improbissimi juve
Abbreviated transcription (Latin):
ficis debet seruare. uł hiis qͥ in domo
inuentunt᷑ cl̾icis ꝯsuetã alimoniam
adm̃istrare. Substitutus aũt antiste ᷤ
suscepte sedis ꝯmoda ordinabit ue¬
lut deus imꝑanit ut eis uti cũ hiis
debeat qͦs cognou̾it discipline ⁊ cari¬
tati p̾decessoris sui fidelit̾ paruisse. Qd̾
si quisqͣm post ħ cuiuslibet ordinis
ne uł de oĩ facultate quippiam ꝓbatꝰ
fu̾it abstulisse uł forsitan dolo aliqͦ
supp̾ssisse: reus sacrilegii plixiori a
quos estat in seruicio dñi. cũ p̾me se

Expanded text:
debeat conservare, vel his qui in domo inveniuntur clericis consuetam alimoniam administrare. Substitutus autem antistes susceptae sedis commoda ordinabit, velut Deus imperavit ut eis uti cum his debeat quos cognoverit disciplinae et charitati predecessoris sui fideliter paruisse. Quod si quisquam post haec cujuslibet ordinisel de omni facultate quippiam probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori anquos constat in servitio Domini cum primae se
Abbreviated transcription (Latin):
norem accessimus de ecca nr̃a oĩo uetuiꝰ¬
mus. ⁊ per prauam denuo ꝯsuetudi¬
nem nequaqͣm usurpare ꝓmisimus
Memores qr dũ abraham a filigs ebron¬
hoc est a filio seor sepulchrũ p̾cõ ad hu¬
mad̾ corpꝰ ⁊iugis postularet: p̾miũ ac-¬
cipere renuit. ne ⁊modũ uid̾etur de cada
qñ aliquẽ in eccͣa ur̃a sepeliri ꝯceditis.
ꝓ luminarib spõte qͥd offre uolu̾int.
acciꝑe ñ uetamus peti u̾o aut aliquid
exigi: oĩo ꝓhibemꝰ ne qd̃ ualde irreligio¬
sum est aut uenalis qd̃ absit eccͣa dicat᷑
aut uos de humanis uideamini morti¬
b gratulari si ex eoꝵ cadau̾ib studea¬

Expanded text:
norem accessimus, de ecclesia nostra omnino vetuimus, et pravam denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores, quia dum Abraham a filiis Ehoc est a filiis Seor, sepulcrum pretio ad humandum corpus conjugis postularet, pretium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavquando aliquem in ecclesia vestra sepeliri conceditis,  luminaribus sponte quid offerre voluerint, accipere non vetamus. Peti vero, aut aliquid exigi omnino prohibemus: ne quod valde irreligiosum est, aut venalis quod absit Ecclesia dicatur, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studea
Abbreviated transcription (Latin):
sarum cuittatũ ita pccis facientib
desolauit ecͣcas ut reꝑandi eas spes
nlło modo ppło deficiente remãserit.
maiori ualde cura ꝯstͥngimur. ne de
qd̃ absit insidiis. huiꝰ ergo rei sollici¬
tudine sepe ꝯmoniti hoc nr̃o sedit cor¬
di ⁊siliũ ut eas iucinis mandaremꝰ¬

Expanded text:
sarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur, ne defquod absit insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoti, hoc nostro sedit cordi consilium, ut vicinis eas mandarem
Abbreviated transcription (Latin):
mũ metropolitanꝰ eoꝵ cũ aliis qͥbdã¬
in ꝯcił. ꝯsiderans rem diuidicet ⁊ si ñ
ad quiescat utͣq pars iudicati tunc
pͥmas regionis int̾ ip̃os audiat ⁊ qd̃
eccͣastitis canonib ⁊ legib nr̃is ꝯsen¬
taneũ sit hoc diffuuat ⁊ nlła pars c

Expanded text:
mum metropolitanus eorum cum aliis in concilio considerans rem dijudicet, et si non acquiescat utraque pars judicatis, tunc primas regionis inter ipsos audiat, et quod ecclesiasticis canonibus et legibus vestris consentaneum sit, hoc definiat, et nulla p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex hiis oĩb colligitur qd̃ uindc̃a ẽ.
intenda ñ amore ip̃ius uindce. s ⁊elo
iusticie ñ ut odium ex̾ceatur s ut pra¬
uitas corrigatur s cũ uindc̃a aliq̃n
inferatur dampnis rerũ aliqͣndo fla¬
gellis. aliq̃n ⁊̃ morte. Queritur an sit
pc̃cm iudici uł ministro reos morti tͣ

Expanded text:
Ex his omnibus colligitur, quod vindicta est inferenda non amore ipsius vindictae, sed zelo justitiae; non ut odium exerceatur, sed ut pravitas corrigatur. Sed quum vindicta aliquando inferatur damnis rerum, aliquando flagellis, aliquando etiam morte: quaeritur, an sit peccatum judici vel ministro reos mort
Abbreviated transcription (Latin):
apud se retin̾e nec laicũ usurpare
sibi de plebe aliena aut eñ optineat
Gratus ep̃c dixit hec obseruancia pa¬
cem custodit. Nam ⁊ memini in scĩs¬
simo xcił. sardicensi siłr statutũ ut
nemo alt̾ius plebis hõiem sͥ nsurpet
S si forte erit ncͣcuis petat a collega

Expanded text:
apud se retinere, nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum ordinet sGratus episcopus dixit: Haec observantia pacem custodit. Nam et memini in sanctissimo concilio Sardicensi statutum , ut nemo alterius plebis hominem usurpet. Sed, si forte erit necessarius, petat a collega
Abbreviated transcription (Latin):
enciam tuam sac̾dotem putare post
perpetratũ hõicidiũ posse in sac̾docio
existimaret uł post qͣntamcũq peni¬
tentiam ꝯcedendũ cũ om̃i sit canoni¬
ce discipline ꝯtͣiiũ. Debet ergo sac̾do¬
cio pͥnatus latͥm arũ fonte flagitiu
tam ĩmane diluere. ut talib saltim
remediis curatus: salutis possit ĩue¬

Expanded text:
entiam tuam sacerdotem putare post perpetratum homicidium posse in sacerdotioestimaret, vel post quantamcunque poenitentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit inve
Abbreviated transcription (Latin):
cudo est qͣm uulgus per scoꝵ sollẽpni¬
tates agere ⁊sueuit ppłi qui deb̾ent di¬
uina officia attend̾e saltationib tur¬
pibz inuigilant cantica ñ solũ mala
canentes s ⁊ religiosoꝵ officus ꝑstre¬
punt hoc etenĩ ut ab om̃ib ꝓuinci¬
is depellatur sac̾dotũ ⁊ iuditum a cõ

Expanded text:
udo est quam vulgus per sanctorum solemnitates agere consuevit. Populi qui debent officia divina attendere, saltationibus turpibus invigilant, cantica non solum mala canentes, sed et religiosorum officiis perstrepentes. Haec etenim ut ab omni Hispania depellantur, sacerdotum et judicum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dñi placuit cel ebrari. ita ut p̃¬
milsum triduanũ ieiuniũ in dñice
ascensionis sollẽpnitate soluat᷑ ꝑ qd̃
triduũ serui ⁊ ancille ab opere relaxẽ¬
tur quo magis plebs uniu̾sa rueni¬
at quo triduo om̃s abstineant ⁊ qua¬
dragesimalib cibis utantur. Itẽ ex

Expanded text:
ionem Domini placuit celebrari ita, ut praemissum triduanum jejunium in dominicae Ascensionis solennitate solvatur. Per quod triduum servi et ancillae ab opere relaxentur, quo magis plebs universa conveniat. Quo triduo omnes abstineant, et quadragesimalibus cibis u
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. An liceat mulieri diittere
eum quem putat lib̾um si postea
ñ liceat a seruo disced̾e młtis rõm¬
b uidetur posse ꝓbari. In xp̃o enĩ
ih̾u ñ iudeus ñ grecus nec serius

Expanded text:
e, an liceat mulieri dimittere eum, quem putabat liberum, si postea non liceat a servo discedere, multis rationibus videtur posse probari. In Christo enim Jesu nec est Judaeus, nec Graecus, nec servus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiũctio indiuiduã uite ⁊ suetudinẽ
retincns. Itẽ ꝯsensus utͥusq mr̾̃imo¬
nũ facit qr ergo isti ꝯiuncti sunt:
ut indiuiduã uute ꝯsuetudinem cõ¬
seruarent: qr ut̾q ⁊sensit in alt̾um
xiuges sunt appellandi. ¶hus ita
rat ñ ⁊sentit. nec ergo ꝯsentit .i. simł
cũ aliis sentit. hec aũt errauit ñ ergo
ꝯsensit. ñ itaq riunx est appellanda qr
ñ fuit ibi ⁊sensus utͥusq sine quo: nul

Expanded text:
individuam vitae consuetudinem retinens. Item consensus utriusque matrimonium facit. Quia ergo isti conjuncti sunt, ut individuam vitae consuetudinem conservarent, quia uterque consensit in alterum, conjuges sunt appellandi. § 1. His rat non sentit, non ergo consentit, id est simul cum aliis sentit. Haec autem erravit; non ergo consentit: non itaque conjunx est appellanda, quia non fuit ibi consensus utriusque, sin
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolice dãpnatõis: an ñ pocius in
participationẽ claritatis et̾ne. Item
si quis heticoꝵ nõie augustini uel
ambrosii uł Ieix. alicui catholicorũ
se ip̃m offerret. atq eũ ad sue fidei
imitationẽ ꝓuocaret si ille p̾beret
se m̃tiebatur hr̃e. Qͥa ergo hec ꝑsona
decepta errore ñ in hunc s in eũ quẽ
ip̃e m̃tiebatur se ẽẽ ꝯsensit. patet qd̃¬
qͣlitatis ñ excludit ꝯsensũ ueluti si
errore fortune: ñ tñ poss renũciare p̾¬
lature accepte. Sil̾iter q̃ nupsit pan¬
peri putans illũ ẽẽ diuitẽ. ñ pot re¬
nunciare pͥori ꝯditioni qͣmuis erra¬
uineã qͣm putat ẽẽ ub̃rimã qͣmuis
iste erraret in qͣlitate rexũ rem minꝰ
fertilem em̃ido ñ tñ pot̾it uenditõnẽ
rescind̾e. Siłr qui duxit uxorẽ metͥcẽ
uł corruptam qͣm putat ẽẽ castã uł¬

Expanded text:
amnationis, an non potius in participationem aeternae claritatis? Item, si quis haereticorum, nomine Augustini, vel Ambrosii, vel Hieronymi, alicui catholicorum se ipsum offerret, atque ad suae fidei eum imitationem provocaret, si ille praeberet se mentiebatur habere. Quia ergo haec persona decepta errore non in hunc, sed in eum, quem iste se mentiebatur esse, consensit, patet, qualitatis non excludit consensum, veluti si errore fortunae, non tamen posset renunciare praelaturae acceptae. Similiter, quae nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renunciare priori conditioni, quamvis erravineam, quam putabat esse uberrimam, quamvis iste erraret in qualitate rerum, rem minus fertilem emendo, non potest tamen venditionem rescindere. Similiter, qui ducit in uxorem meretricem vel corruptam, quam putat e
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi pͥus placuerat: tande̾ uenit
eamq sibi in riugẽ petit. Illa se delu¬
sã ꝯq̃ritur ⁊ ad pͥoris copulam aspi
hunc lib̾um ee ⁊ postea dep̾hendit il¬
lum ẽẽ seruũ: an liceat ci statĩ ab il¬
lo disced̾e. ¶ Quod aũt riugium¬

Expanded text:
us sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirhunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei statim ab illo discedere? QUA
Abbreviated transcription (Latin):
s in rachel. hiis ita rendetur. Consen¬
sus alius p̾cedens ẽ: alius subseqns
nem ut̾q ꝯsenitit. Subsequitur q̃n
post ꝯcubinalẽ uł fornicariũ coitũ
esentiunt in idem. Iacob ergo ⁊ lyã
ñ fecit riuges p̾cedens ꝯsensus s sb̃¬
sequens nec tñ ex pͥmo ꝯcubitu for¬
nicarii iudicantur: cũ ille marita¬
li affeclu eam cognou̾it ⁊ illa uxorio
affectu sͥ debitũ psolu̾it: putãs le¬
ge pͥmogenitatũ ⁊ pat̾nis imꝑiis
ses iure copulatã. Qd̃ aũt error per¬
sone ñ nlłos excuset. auctoritate illa
ꝓbatur qͣ soror uxoris utroq inscio
sorore uidel ⁊ marito in lectulũ eiꝰ¬
isse ⁊ a uiro sue sororis cognita phi¬
uetur que cũ sñ spe riugu perpetuo
perman̾e censeatur ille tñ qui cogno¬
uit eam per ignoranciã excusatur
se in angłm lucis tnsformat nec est
pericłosus error situnc creditur ẽẽ bo

Expanded text:
sed in Rachel. His ita respondetur: Consensed in Rachel. His ita respondetur: Consensus alius est praecedens, alius subsequennem uterque consentit; subsequitur, quando post concubinalem sive fornicarium coitum consentiunt in idem. Jacob ergo et Liam non fecit conjuges praecedens consensus, sed subsequens; nec tamen ex primo concubitu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege primogenitarum et paternis imperiis se sibi jure copulatam. § 4. Quod autem error personae nonnullos excuset, auctoritate illa probatur, qua soror uxoris utroque inscio, sorore videlicet et marito, in lectum ejus ivisse, et a viro suae sororis cognita perhibetur, quae quum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen, qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur. se in angelum lucis transformat, nec est periculosus error, si tunc creditur esse bo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Error persone est qñ hic putatur
ee uirgilius ⁊ ip̃e est plato. Error for¬
tune est q̃n putatur ẽẽ diues: qͥ est
pauꝑ uł econũso. Error ꝯditionis¬
est qñ ip̃e putatur ẽẽ liber qͥ seruus
est. Error qualitatis est qñ putatur
ẽẽ bonus qui malus est. Error fortu¬
sensũ ⁊iugii ñ admittit. Si quis enĩ
pasciscͥetur se uenditurũ agrũ mar¬
cello ⁊ postea ueniret paulus dicens
se eẽ marcellũ ⁊ emeret agrui ab illo.
Nunqͥd cũ paulo ruenit iste de p̾cio
aut dicendũ est agrũ sibi uendidisse:
ꝯsensisse in auricalcũ: Nunqͣm uo¬
lui emere auricalcũ. nec ego aliqͣndo
in illud ꝯsensi qr ⁊sensus non nͥ uo
luntatis est. Sicut gͥ hic error mat̾ie
excludit ⁊sensũ: sic ⁊ in ⁊iugio error
psone. Non eĩ ⁊sensit in hunc: s in
chel. Cum ergo eo ignorante lya eẽt
sibi supposita. ñ fuit ꝯiugium inter
eos: si error persone ꝯsensũ excludit.
Quia ut dc̃m est ñ in eam ꝯsẽserat:

Expanded text:
tis. Error personae est, quando hic putatur esse Virgilius, et ipse est Plato. Error fortunae, quando hic putatur esse dives qui est pauper, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortusensum non admittit. Si quis enim pacisceretur, se venditurum agrum Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, aut dicendus est agrum sibi vendidisse? consensisse in orichalcum? Nunquam volui emere orichalcum, nec ergo aliquando in illud consensi, quia consensus non est nisi voluntatis. Sicut ergo hic error materiae excludit consensum, sic et in conjugio error personae. Non enim consensit in hunc, sed in servierat. Quum ergo eo ignorante Lia esset sibi supposita, non fuit conjugium inter eos, si error personae consensum excludit, quia, ut dictum est, non in eam consenserat,
Abbreviated transcription (Latin):
mina uiciata ẽ: int̾ dei ugines ꝯsetra¬
ri ñ pot̾. Sic ⁊ qͥ ante bap̃m habuit u¬
nam ⁊ post bap̃m alt̾am ñ nisi biga¬
mus reputandus ẽ. Amisit eĩ quiddã
ñ ad uite m̾itũ: s ad signaculi sacͣ
sebio ep̃is macedonie młtis argumẽ¬
tis ꝓbat talẽ bigamũ reputari. Qͥa
gͦ iste cuius ca in p̾senti agit᷑ ante

Expanded text:
itiata est, inter Dei virgines consecrari non potest, sic qui ante baptismum habuit unam, et post baptismum alteram, non nisi bigamus est reputandus. Amisit enim quiddam non ad vitae meritum, sed ad signaculi sacrasebio episcopis Macedoniae multis argumentis probat, talem bigamum reputari. Quia ergo iste, cujus ca
Abbreviated transcription (Latin):
q redeatur .i. ut pcc̃m em̃detur uolũta¬
tis pͣuitate correcta. tanꝙͣ si quisq cũ
hõiem solus expoliare ñ possit inuẽi¬
at soctũ uqͥtatis ⁊ cũ eo pasciscatur
ut simul id faciant: spoliũq ꝑciant᷑
quo facinore ꝯmisso: totũ solus au¬
ferat. Dolet quidẽ ille ⁊ seruatã sibi
hũane societati fidem fuisse seruandã
ne p̾da iniqua ex hõie fieret: si sentit ꝙͣ
inique sͥ in pc̃ci societate seruata  ñ fu¬
erit. Ille quippe utrobiq perfidus ẽ. ac¬
ꝓfecto sceleratior iudicandus ẽ. Item.

Expanded text:
que redeatur, id est ut peccatum emendetur voluntatis pravitate correcta, tanquam si quis cum hominem solus exspoliare non possit, inveniat socium iniquitatis, et cum eo paciscatur ut simul id faciant, spoliumque partiantur: quo facinore commisso totum solus auferat; dolet quidem ille, et fidem sibihumanae societati fidem fuisse servandam, ne praeda iniqua ex homiinique sibi in peccati societate seruata non fuerit. ille quippe utrubique perfidus profecto sceleratior iudicandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Et eam qͣm aliquis qñ ex ꝓpͥa ꝯ⁊sangui¬
nitate riugem habuit uel aliqͣ illicita
osus est talis cottus ⁊ abhõiabilu deo et
ciunctis conis hõib. incestuosos u̾o ĩ nlło
urbanꝰ ꝑapa .iiͦ. grãno neopolitano ep̃o.¬

Expanded text:
ec eam, quam aliquis ex propria consanguinitate conjugem habuit, vel aliqua illicita osus est talis coitus, et abominabilis Deo et cunctis hominibus. Incestuosos vero nullo Urbanus Papa II. Hugoni, Gratianopolitano ep
Abbreviated transcription (Latin):
regła ꝯstituti. auariciam ⁊ turpia lu¬
cra sectantur oblitiq diuine scͥpture di¬
centis qͥ petuniã suã ñ dedit ad usuram
mutuũ dantes centesimas usuras exi¬
gunt. Iuste censuit sc̃a ⁊ magna synodꝰ
tͣnsigens aut enuolia .i. sexcupla exigẽs
uł aliqd̃ tale ꝓrsus excogitans turpis
lucri gr̃a deiciat᷑ a clero ⁊ alienus exis

Expanded text:
regula constituti, avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimas exigunt: juste censuit sancta et magna synodus, transigens, aut hemiolia, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus exis
Abbreviated transcription (Latin):
supplicũ relatõe uener̃t. ñ facile ẜn
u̾itatẽ agnosci potu̾nt nͥ facultas
ecce qͣm in usus suos male rũtendo
disꝑsit: ab eius potestate donec cã cog¬
nosciͣtur seponatur. idcirco uos eũ a
supͣdicte ecce pr̃imonio uolumꝰ inte

Expanded text:
supplicum relatione venerunt, non facile secundum veritatem agnosci poterunt, nisi facultas ecclesiae, quam in usus suos male convertendo dispersit, ab ejus potestate, donec causa cognoscatur, seponatur: idcirco nos eum a supradictae ecclesiae patrimonio volumus inte
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtum ip̃is filiis q̃n penitus ñ licebͭ.
S ꝯuicti qd̃ tonsurã aut religiosam
uestẽ aliq̃n hu̾int: mox ad religionis
cultũ hĩtumq reuocentur ⁊ sb̃ stre¬
nua districtione h̾cemodi obseruan¬
cie inseruire cogantur. pentib sane
filios suos religiomi ⁊tradere. ñ ãpliꝰ
uoluntate parentũ an si sue deuotio¬
nis sit solitarium uotũ: erit filiis li
ris uestis assũptione decectus fu̾it at¬
tigisse tͣnsgressionẽ ⁊̃ excõicatõis cen

Expanded text:
itum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licris vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis cens
Abbreviated transcription (Latin):
Eresis aũt grece ab elcio reus dicatur.
ue dr qd .s. eam sibi unusqͥsq eligat dis¬
ciplinam. qͣm putat ee meliorẽ. Q̾cũq
igitur aliter scͥpturã intlłigit qͣm sen¬
sus sci sp̃c flagitat. a quo scripta ẽ. lic
ab ecca ñ recesserit t̾ri hereticus applła¬
ri potest.⁊de carnis oꝑibz est eligens q̃

Expanded text:
eresis graece ab electione dicitur, quod scilicet eam sibi unusquisque eligat disciplinam, quam putat esse meliorem. Quicunque igitur aliter scripturam intelligit, quam sensus Spiritus sancti flagitat, quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest, et de carnis operibus est eligens quae
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uite tenebris pressus dũ uenturã
lucem nequaquam diligendo ꝯspicit qͦ
gressũ oꝑis porrigat nescit. Hinc etenĩ
rũ suoꝵ seruabit ⁊ ĩpii intenebris con¬
debeat. aspicit. s ꝑ insirmitatẽ m̃tis uite
uiam perfecte non ualet ten̾e quã in
siderium eius nititur. illuc gressus oꝑis
efficactt̃ ñ sequntur. Hinc etenĩ paulus¬

Expanded text:
sentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim rum suorum servabit, et impii in tenebris condebeat, aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videsiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Parvo autem nas
Abbreviated transcription (Latin):
dis tẽptatio usq ad oꝑatõem ꝓsilit ni¬
mitur ⁊̃ in actione ñ dñatur. Quasi
eĩ cutis pruriginem paulus curabat
Temptatio uos ñ app̾hendat nͥ huma¬
na ac si aperte dr̃et humanũ quidẽ est
u̾o est tẽptatõis certamine ĩ oꝑatõne

Expanded text:
dis tentatio usque ad operationem prosilit, nimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat Tentatio vos non apprehendat, nisi humana, ac si aperte diceret: Humanum quidem est vero est in tentationis certamin
Abbreviated transcription (Latin):
tes ex nimia subtilitate fallũtur. Unde
huic quo subditur uł grandi uł torto
naso. Nasus etenĩ grandis ⁊ tortus est.
discretõrs subtilitas ĩmod̾ata q̃ dũ plus
qͣm decet extreu̾it acdionis sue rectitudi¬
nem ip̃am ⁊fundit. Fracto aũt pede uł
manu ẽ. qui uiã dñi pergere õi modo ñ
ualet. atq a bonis actib fũditus exsors
uacat qͣtinus ħ non ut claudrs caltẽ cũ
infirmitate teneat. s ab hiis omĩ modo
alienus existat. O ilbus u̾o est quẽ t̾re¬
ne sollicitudinus pondus depͥmit ne un¬
qͣm ad suꝑna respiciat s solis hiis q̃ ĩ¬

Expanded text:
tes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, s
Abbreviated transcription (Latin):
pere iubetur. qui ⁊̃ ab eccastica societate
quolibet excessu dissinditur libelli ĩscͥp¬
tione aut recipitur aut deicitur. S qͥ ac-¬
cusatur uel qui excõicatur seu reconci-¬
in ꝯmonitorio ad ioh̾em defensorem ex

Expanded text:
pere jubetur; qui etiam ab ecclesiastica societate quolibet excessu discinditur, libellari scriptione aut recipitur aut dejicitur; sed qui accusatur, vel excommunicatur seu reconciin Commonitorio ad Joannem defensorem ex
Abbreviated transcription (Latin):
petuo stabłitas iure firmentur nͨ ul
licet ep̃o ꝓhibitũ om̃s iudices indu¬
bitanter accipiant. nec alius audiat᷑
erit repromissũ. Illud eĩ u̾itatis au¬
ctoritate firmatũ illud incorruptu
dũ censemus. ¶ Hec si quis antiqta
ẽe ꝯtendat qr iustiniani codice ñ inue¬
niuntur ita inserta: ꝑ karolũ renoua¬
ta cognoscat qui in suis capitularib¬

Expanded text:
petuo stabilitatis iure firmentur, nec llicet episcopo perhibitum omnis iudex indubitanter accipiat nec alius audiaturerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptumn. Haec si quis antiquata contendat, quia in Justiniani codice non inveniuntur ita inserta, per Carolum renovata cognoscat, qui in suis Capitularib
Abbreviated transcription (Latin):
ter xͥ heremitas celebrato nuptiaꝵ
petiit ⁊ heremi solitudinẽ sͥ elegit
sumi filius siłr ex nuptiis diuina gͣ¬
cia uocatus sponsã deseruit ⁊ nudus
xp̃o famulari cepit. horũ exemplo
patet. qd̃ sponsi sponsarũ ñ exqͣsito¬

Expanded text:
ter Christi eremitas, celebrato nuptiarupetiit, et eremi solitudinem sibi elegit. simi filius, similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. Horum exemplo patet, quod sponsi sponsarum s
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Idcͥco hac tibi auctoritate p̾cipimꝰ
s in ecc̃a sua sac̃dotali more resedeat. ꝙ̃
deputare ⁊ nob̃ curabis modis oĩb in¬
dicare. ut quid fac̾e debeas nr̃a it̾um
p̾ceptione cognoscas. Itẽ ex ꝯcił cartha¬
lem cathedram relinq̃re ⁊ ad aliã se

Expanded text:
 idcirco hac tibi auctoritate precipimused in ęcclesia sua sacerdotali more resideat. Quedeputare, et nobis curabis modis omnibus indicare, ut, quod facere debeas, nostra iterum preceptione cognoscas». Item Secundo serlem cathedram relinquere, et ad aliam