comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ quidem mundum fecit. & corpora prorsus omnia :¬
sed ut corpus corruptibile ad grau& animam : & caro
concupiscat aduersus spm̃. non est praecedens natura ho¬
minis instituti sed consequens poena damnati:
Quantis lib& uitiis turp&ur quaecũq natura institutio
eius semꝑ ẽbona : Nãsicut institutio corporis bona ẽ &iam
quando nascitur morbidus & institutio animibo naẽ &iam
quando nascitur fatuus. sicut institutio ipsius hominis bona
est quando nascitur peccati originali obnoxius.
DEABLUTIONE PECCATI
Sicut quidã parentes ad grauanto riginale peccatũ itaqui¬
damreleuant sed nullus tollit sine illodequo dictũ est : Ecce
agnus dĩ eccequitollit peccatamundi: Cuinullũ bonum
hominis inpossibile nullum malum ẽ insanabile :
ratiadĩ ñ admerita hominũ sed ad dĩmiseri cordiã perti¬
n& cũ exilla massa primi hominis cui meritiꝰmors deb&ur
quisq: liberatur : Non est iniquitas a puddm̃ : quianeq

Expanded text:
s quidem mundum fecit, et corpora prorsus omniaSed ut corpus corruptibile aggravet animam, et caro concupiscat adversus spiritum, non est praecedens natura hominis instituti, sed consequens poena damnati. Quantislibet vitiis turpetur quaecumque natura, institutio ejus semper est bona. Nam sicut institutio corporis bona est, etiam quando nascitur morbidus; et institutio animi bona est, etiam quando nascitur fatuus: sic institutio ipsius hominis bona est, quando nascitur peccati originalis obnoxius. CCCVI. De abolitione peccati. Sicut quidam parentes aggravant originale peccatum, ita quidam relevant; sed nullus tollit, nisi ille de quo dictum est, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi : cui nullum bonum hominis impossibile, nullum malum est insanabile. gratia Dei. Non ad merita hominum, sed ad Dei misericordiam pertinet, cum ex illa massa primi hominis, cui merito mors debetur, quisque liberatur. Non est enim iniquitas apud Deum: quia neque
Abbreviated transcription (Latin):
apeccatis absoluunt. Conuerso instantes
hic castigatus corrigitur. illuc liberabitur
Qui uero nec subflagello corriguntur. &
temporali poena & aeterna damnantur :¬
& in hoc prius iudicantur saeculo. &illuc
denuo infuturo. His duplexdãnatio.ẽ
gemina his percussio est. quia & hic habeNT
initiũ tormentorũ. Gilluc perfestionẽ
poenarum.RATIO¬

Expanded text:
a peccatis absolvunt, converso instantes a peccatis absolvunt, converso instantes im hic castigatus corrigitur, illic liberatur; qui vero nec sub flagello corriguntur, et temporali poena, et aeterna damnantur, et in hoc prius judicantur saeculo, et illic denuo in futuro. His duplex damnatio est, gemina his percussio est, quia et hic habent initium tormentorum, et illic perfectionem poenarum. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ peccatorũ. dispar .ẽ. causa poenarũ.
Nonsunt tanta supplicia. quanta exstiter
peccata. Quienim in flagellis murmurat.
dm̃ contrase plus irritat: Furorẽ di ampli¬
us prouocat. iram dĩ indignantis plussibi
exagitat : Qui uero aduersa patienter tole¬
rat. dm̃ citus sibi placat. RATIO
ienimuis purgari. inpuenã te accusa.
& dĩiustitiã lauda. Ad purgationẽ
tuã proficit. si eaquiepateris adiustitiã
dĩ retuleris. Si proia rogata miseria humilis
apparueris. dm̃ glorificabeis. Corrpiteni
teds̃ flagello piȩ castigationis. arguit te¬
& exercet inte disciplinã. Et qui parcendo
te adsereuocabat. feriendo clamat utredeas
Cogita homo quos lib& mundi cruciatus.
dolorũ acerbitates. conpara hoc totũ
gehennȩ & leue. ẽ. quod pateris. Sitimes.
recedunt. in illis moriendo a&ernus dolor
succedit¬
ienim conuersus fueris. emendatio .ẽ.
quod pateris. Conuersũnamq: flagella

Expanded text:
meritum peccatorum dispar est causa poenarum, meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui enim in flagellis murmurat, Deum 482 contra se plus irritat, furorem Dei amplius provocat, iram Dei indignantis plus sibi exaggerat. 30. Qui vero adversa patienter tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari, in poena te accusa, et Dei justitiam lauda; ad purgationem tuam proficit, si ea quae pateris ad justitiam Dei retuleris, si pro irrogata injuria humilis Deum glorificaveris. Corripit enim te Deus flagello piae castigationis, exercet in te disciplinam, et qui parcendo te ad se revocabat, feriendo clamat, ut redeas. Cogita, o homo, quoslibet mundi cruciatus, dolorum acerbitates; compara hoc totum gehennae et leve est omne quod pateris; si times, recedunt, in illis moriendo aeternus dolor succeditenim conversus fueris, emendatio est quod pateris; conversum namque flagella
Abbreviated transcription (Latin):
supra modũ est pondus excellens gloriae.
tilis . ẽ. tribulatio. utiles sunt pressurae
Prauorũ aduersitas Nontedeicit sedextol¬
lit Humana temptatio arguit te non in¬
terficit: Quanto enim in hoc saeculo fran¬
gimur. tantũ inperpetuu solidamur
Quanto in praesentia ffligimur. tanto in
futuro gaudebimus. Si hic flagellis ad¬
terimur. purgati iniudicio inueniemur.
Semper hicds uulnerat quos adsalutem
perpetuã praeparat : Infornace probatur
aurũ . Tuut sordib careas. tribulationis
camino purgaris. Ut purior pareas. per¬
secutionis igne conflaris. Conflaris ut
omni peccatorũ sorde purgeris. ad probati¬
onẽ sunt omniaista qua esustines. Nonigi
quare sustineo mala: Curad fligor. utquid
mala patior : sed magisdic. Peccaui &ut
erã dignus non recepi. łqualẽ uindictam
peccati mei nonsentio. Minus me percussũ
quam merebar agnosco. Iuxta modũ crimi¬
nis. minor .ẽ. retributio ultionis. Secundũ

Expanded text:
supra modum est, pondus excellens gloriae; supra modum est, pondus excellens gloriae; tilis est tribulatio, utiles sunt hujus vitapravorum adversitas non te dejicit, sed extollit; humana tentatio arguit te, non interficit; quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo saeculo solidamur; quantum in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper Deus hic vulnerat quos ad salutem perpetuam praeparat. In foraurum , ut sordibus careat: tribulationis camino purgaris, ut purior appareas, persecutionis igne conflaris. Conflaris, ut omni peccatorum sorde purgeris: ad probationem sunt omnia ista quae sustines . IgiturQuare sustineo mala? cur affligor? ut quid mala patior? sed magis dic: Peccavi, ut eram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non sentio, minus percussum me quam merebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
omnia: In possibile .ẽ. ut homosis. & nongus¬
tes angustias: dolor & tristitia omnibus
communia sunt. Omnia in hoc saeculo
euentu simili sustinemus. Nemo in perpe¬
tuum expers mali est. Nemo estqui in hoc
saeculo nondoleat. Nullus .ẽ. qui in hacuita
positus non suspir&. Malis omnia plena
sunt. Vita ista lacrimis plena est uita ista
a fletib: inchoat. Quinascitur a fl&u inci¬
pit uiuere: Flentes proicimur miserã inhanc¬
uitã. Ipseortus sequentiũ dolorũ estge¬
mitus
nterpone ergo tibi rationẽ. particeps esto
rationis. pnreualeat tibiratio . Tempera
animũ ratione. Animã ratione confirma
Uimtanti meroris reprimatratio. Con¬
firmato animo nullũ periculũ pertimesces
O port&nos permultas tribulationes intro¬
ire in regnũ dĩ: Non sunt condignae passio¬
nes huius temporis adfuturã gloriam
Quod in praesenti . ẽ. momentaneũ est &leuȩ
tribulationis in nobis. Quod a &ernũ est.¬

Expanded text:
habent; impossibile est ut homo sis, ut non gushabent; impossibile est ut homo sis, ut non gustes angustias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia in hoc saeculo eventu simili sustinemus. Nemo in perpetuum expers mali est, nemsaeculo non doleat. Nullus est qui in hac vita positus non suspiret. Malis omnia plena t: vita ista lacrymis plena est, vita ista a fletibus inchoat; qui nascitur a fpit vivere, flentes projicimur in hancvitam, ipse ortus sequentium dolorum est gemitus. nterpone ergo tibi rationem, particeps esto rationis, praevaleat tibi ratio, tempera animum ratione, animam ratio confirmat, vim tanti moeroris reprimat ratio; confirmato animo, nullum periculum pertimescis. Oportet nos per multas tribulationes intrare in regnum Dei . Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram glin praesenti est, momentaneum est, et leves tribulationes in nobis: quod aet
Abbreviated transcription (Latin):
casib: firmus: patienter tolera omnia. om̃a
aduersa aequo animo porta: Nolisingula
rem conditionẽ tuã intendere: Non .ẽ. ate
solatua pensanda aceruitas. non est sola
tua ate consideranda calamitas . Respice
similes aliorũ casus intemiserias eorũ quib:
acerue aliquid accidit
um tibi aliena pericula memoras. mitius
tua portas: aliorũ enim exempla dolorẽ
releuant : Alienis malis facilius consolatur
homo. Quid accusas aceruissima tua decre¬
ta : quid causas tui periculitantũ luges:
non sunt nouatua supplicia. Habes exempla
calamitatis. Quanti tales casus : quanti
talia pericula pertulerunt: Patienter ab
unoferendum est. quod multis accidit tolera¬
bile. Poena huius uitaebreuis est & quiaf¬
fligit & qui affligitur mortalis est: Trbula¬
tio huius temporis finẽ hab&. transeunt
omnia saeculi huius nec permanent omne
quodeuenit stare non potest. Nihil.ẽ. homi¬
nis uitadiu. Nihiltam longũ quod non
breue finiatur. Habent subcaelo finẽsuũ

Expanded text:
casibus firmus, patienter tolera omnia, omnia adversa aequo animo tolera. Noli singularem tuam conditionem attendere, non est tua a te sola pensanda acerbitas, non est sola tua a te consideranda calamitas; respice similes aliorum casus, intende miserias eorum quibus acerbe aliquid accidit; dum tibi aliena pericula memoras, mitius tua portas; aliorum enim exempla dolorem relevant, alienis malis facilius consolatur homo. 25. Quid incusas acerbissima tua decreta? quid causas tui periculi tantum luges? non sunt nova tua supplicia, habes exempla calamitatis. Quanti tales casus, quanti talia pericula pertulerunt? Patienter ab uno ferendum est quod multis accidit tolerabile. Poena hujus vitae brevis est, et qui affligit et qui affligitur, mortalis est. Tribulatio hujus temporis finem habet. 26. Transeunt omnia saeculi hujus, nec permanent; omne quod venit stare non potest. Nihil est tandiu, nihil tam longum, quod non brevi finiatur, omnia sub coelo finem suum
Abbreviated transcription (Latin):
eume. heu infelicẽ me. heu miserũ me:
N escieba quod promea iniquitate
percutiar. ignorabã quod promeo merito
iudicor. quodistud iudiciũ demeis sit in ius¬
tumihi iudicasti. tumihi notũ fecisti. per
te cognoui quodnescieba: lam procertoscio.
nde est homo. inde omnis ista calamitas¬
ista poena. indeista erũna. Indenatae sunt
casunon ex quo lib& euentu non ex quolib&
fortuitu. Iste languor. propriae culpae
est. Ista egritudo propriae iniquitatis est :
Analiter tibi uidetur : analiterputas.
analiter existimas : an aliter sentis : Anali

Expanded text:
eu me! heu infelicem me! heu miserum me! nesciebam quod pro mea iniquitate percutior, ignorabam quod pro meo merito judicor; quod istum judicium de mea sit injustu mihi indicasti, tu mihi notum fecisti, per te cognovi; quod nesciebam, jam pro certo scionde est, homo, inde omnis ista calamista poena, inde ista aerumna; tibi notae sunt casu, non ex quolibet eventu, non ex quolibet fortuitu, iste languor propriae culpae est, ista aegritudo propriae iniquitatis est. An aliud tibi videtur? an aliter putas? an aliter existimas? an aliter sentis? an alit
Abbreviated transcription (Latin):
nata trah& luxuria : Iamtandẽ pecca¬
requiesce. lam tandẽ desine abscelere
Aliquando mores malos commuta in me
finem. ponelegẽ nequitiȩ: habeatculpa
modũ. habeat iniquitas terminũ. delictorũ
tuorũ considera magnitudinẽ. culpas tuas

Expanded text:
nata trahet luxuria? jam tandem peccare quiesce, jam tandem desine a scelere, aliquando mores malos commuta in melfinem, pone legem nequitiae, habeat culpa modum, habeat iniquitas terminum; delictorum tuorum considera magnitudinem; culpas tuas
Abbreviated transcription (Latin):
quae fuit causa peccati. Unde corruisti
aduitia. In deluis tormenta. RATIO
iscute conscientiã tuã. intende mentẽ
tuã examinate. Loquatur tibi cortuũ.
considera meritũ tuũ. Iuste argueris. iusto
rit. iustate poena premit. Nihilenim
bonumagis. Nihil restũ nihilaequum.
die laberis. cotidie perpraeceps indeterius
uadis: elatio tua non residet. superbia tua
non deponitur. dmor & iactantia non co¬
hibetur . Rapitte quoq: furor. inflammat¬
ira. clamorexcitat. commou& indignatio
Paratus semper adira. supra modũ irasce¬
ris. supra mensura animi furore moueris
Telare bonis . Inuidere meliorib alienis fe¬
licitatib: aemulus. alienis uirtutib semper
dus. auarus. tenax. sterilis. inhumanus.
infructuosus. Non .ẽ. inte ulla misericor¬
dia: cecidisti in concupiscentias saeculi
defluxisti incupiditatib mundi. flagras
interreno amore. congeris resperituras.
uetera auges. Nondiluis scelus sed dilatas.

Expanded text:
quae fuit causa peccati; unde corruisti quae fuit causa peccati; unde corruisti ad vitia, inde luges tormenta. 34. O homo, discute conscientiam tuam, intende mentem tuam, examina te, loquatur tibi cor tuum, considera meritum tuum; juste argueris, juste rit, justitiae poena te premit, nihil enim bonum agis, nihil rectum, nihil aequum, die laberis, quotidie praeceps in deterius vadis: elatio tua non recedit, superbia tua non deponitur, tumor et jactantia non cohibentur, rapit te quoqira; clamor excitat; commouet indignatio; paratus semper ad iram supra modum irasceris, supra mensuram animi furore moueris; zelas bonis, inuides melioribus, alienae felicitatis aemulus, alienis uirtutibus semper dus, avarus, tenax, sterilis, inhumanus, infructuosus; non est in te ulla misericordia, cecidisti in concupiscentiis saeculi, et defluxisti in cupiditatibus mundi; flagras in terreno amore; congeris res perituras, acinoribus vetera auges, non diluis scelus, sed dilatas,
Abbreviated transcription (Latin):
cito autẽ homo nullũ tibi aduersari po¬
tuisse. nisids̃ potestatẽ dediss&. N ec
habuiss& potestatẽ inte aduersarius. nisi
permitter& ds̃. Uniuersa quae tibi accidunt.
absq: dĩnonueniunt uoluntate. Iniquo¬
rum potestas superte exdĩdatur licentia.
Ourtibi aduersantur. dĩ consilio faciunt
Manus dĩte adpoenã tradidit. Indignatio
dĩte adfligi iussit: Ipse iratus iussitte.
afficeris. quod languorũ stimulis cruciaris.
quod passionib: anim equateris. quod men¬
tis angustia torqueris. quod gassante in
propeccato tibi diuina iustitia in rogat.
&ipsũ proculpa tibi iudicii diuini infertur
sententia. Omnis enim aduersitas rerũ
delictorũ tuorũ meritis excitatur. tua con¬
trate dimicant arma: sagittis tuis confo¬
deris. telis tuis uulneraris. Perquȩ enim
peccasti. perh ec & torqueris. Secutuses
carnẽ. flagellaris incarne. In ipsagemis.
inqua peccasti. In ipsa cruciaris. in qua
deliquisti. In ipsa tibi est censura supplicu¬

Expanded text:
cito, o homo, nullum tibi aduersari potuisse nisi Deus potestatem dedisset, nec habuisset in te potestatem aduersarius nisi permitteret Deus. Vniuersa quae tibi accidunt absque Dei non ueniunt uoluntate. Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia; qui tibi aduersantur Dei consilio faciuntur Dei te ad poenam tradidit, indignatio Dei te affligi jussit. Ipse iratus jussit te afficeris, quod languorum stimulis cruciaris, quod passionibus animae quateris, quod mentis angustia torqueris, quod crescente impro peccato tuo tibi divina justitia irrigat. et ipsum pro culpa tibi divini judicii infertur sententia. 33. Omnis enim adversitas rerum delictorum tuorum meritis excitatur, tua contra te dimicant arma, sagittis tuis confoderis, telis tuis vulneraris; per quae enim peccasti, per haec et torqueris . Secutus es carnem, flagellaris in carne, in ipsa gemis in qua peccasti, in ipsa cruciaris in qua deliquisti, ipsa tibi est censura suppli
Abbreviated transcription (Latin):
pore patiatur:
cumscimus nonsine ratione omnipotentem facere. Vn¬
deinfirmus humanus animus rationem ñ potestreddere
pore conparureneglexit : Nemo inuitus benefacit &iã¬
sibonum est qđ facitꝰ : Quia nihil prodest sp̃stimoris ubi
nae maior potestas minori ad oboediendum praeponi¬
tur. itad s̃ omnibus:
solusenim nullum carum amittit . cuiomnes in illo cari
sunt quinum quam a non dimittente amittitur:
neq si summa bona essent corrumpi possent quia si summ a
bonaessent in corruptibilia essent : Si aũ nullabo naes¬
sent quid in eis corrumper& ur noness&:
ceritbonas neculla omnino nisi abipsosit creata natu¬
ra nulla est substantia mali. quia qđ auctorẽ dm̃
non hab& non est : It auitium corruptionis nihilest
aliud quã in ordinate uel desideriũ uel actiouolun

Expanded text:
pore patiatur. cum scimus non sine ratione Omnipotentem facere, unde infirmus humanus animus rationem non potest redderpore comparare neglexit. Nemo invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit: quia nihil prodest spiritus timoris, ubi nae major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus omnibus. Solus enim nullum charum amittit, cui omnes in illo chari sunt; qui nunquam a non dimittente amittitur. neque, si summa bona essent, corrumpi possent: quia si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quid in eis corrumperetur non essetcerit bonas, nec ulla omnino nisi ab ipso sit creata natura; nulla est substantia mali: quia quod auctorem Deum non habet, non est: ita vitium corruptionis nihil est aliud, quam inordinatae vel desiderium vel actio volun
Abbreviated transcription (Latin):
mnisscĩ aedificiistatus. sicut dõoperante proficit. itadõ
custodiente consistit: quõ tunc utilis praepositorũ custodi¬
a est cum sps̃dĩ populo suo praesid& . & ñ solũ greges. sed &iã
ipsos dignatur custo dire pastores:¬

Expanded text:
Omnis sancti aedificii status, sicut Deo operante proficit, ita Deo Omnis sancti aedificii status, sicut Deo operante proficit, ita Deo custodiente consistit. Quoniam tunc utilis praepositorum custodia est, cum Spiritus Dei populo suo praesidet, et non solum greges, sed etiam ipsos dignatur custodire pastores
Abbreviated transcription (Latin):
Imnes qui in x p̃ouolunt pie uiuere. necesse est ut ab impiis
& dissimilib: patiantur obprobria & despiciantur
tam quã stulti & in sani qui praesentiabona ꝑdant & inui¬
sibilia sibi ac futura promittant.. Sedhaec dispectio & de¬
risio in ipsisr&or quebitur. cum & abundantia eorũ in
egestatẽ & superbia transierit inconfusionem
ota fidelium salus. toto patientiae fortitudo ad eũ qui in scis
suis ẽ mirabilis referenda est: quianis iin illis dñs e& furo
rumpiorum fragilitas humana suc cumber&:
ta & aplebib: principes & a seruis dominis ferendi ut sub ex¬
ertitatione tolerantiae sustineantur temporalia. speren¬
tur a &erna: Aug& enĩ merita uirtutis quipro positum
non uio latreligionis:¬
DETOLERANDA UARIETATEMUNDARA
Recticorde de praeceptisdĩ & constitutionib: ñ quȩruntur
quia iustũ est aequanimiter omnia accipi. qua eiudicatu¬
rus uoluit tolerari: DAEDIFICATIONEDOMUS DĨ

Expanded text:
mnes qui in Christo pie volunt vivere, necesse est ut ab impiis et dissimilibus patiantur opprobria; et despiciantur tanquam stulti et insani, qui praesentia bona perdant, et invisibilia sibi ac futura promittant. Sed haec despectio et irrisio in impios retorquebitur, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionemia fidelium. Tota fidelium salus, tota patientiae fortitudo, ad eum qui in sanctis suis est mirabilis, referenda est: quia nisi in illis Dominus esset, furori impiorum fragilitas humana succumberet. Ita et a plebibus principes, et a servis domini sunt ferendi, ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, et sperentur aeterna. Auget enim meritum virtutis, quod propositum non violat religionisDe toleranda varietate mundana. Recti corde de praeceptis Dei et constitutionibus non queruntur: quia justum est omnia aequanimiter accipi, quae judicaturus voluit tolerari. XXXVI. De aedificatione domus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ueritate quia eius audituocem. sed ideo audit quia ex
ueritate est id est qui aboc illidonũ ex ueritate conlatũ est :
Quod quidest aliud quãdonantexp̃o credit in xpm̃¬
uisquis sei psum ñ dm̃amat. ñ seamat: & quis quis dm̃ ñ se
ipsũ amat. ipseseamat: Quienĩ ñ potest u iuere dese. mo¬
ritur utiq: amandose: Nonergoseamat qui neuiuat se
amat : cũ uero illediligitur dequouiuitur. ñ sed iligendo
magis diligit . qui prop̃t̃ ea señ diligit . ut eũ diligat de quo

Expanded text:
ex Veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit, quia ex Veritate est, id est, quia hoc illi donum ex Veritate collatum est. Quod quidquid est aliud, quam donante Christo, credi in Quisquis se ipsum, non Deum amat, non se amat: et quisquis Deum, non se ipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se; non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur, de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea se non diligit, ut eum diligat de quo
Abbreviated transcription (Latin):
mnis quiad supernam pertin& ciuitatem peregri¬
nus ẽmundi & dum temporali utituruita in patria ui¬
uit aliena: Vbiintermulta in lecebrosa & multa falla¬
cia dm̃ nosse & amare paucorũ est . quib: fit praeceptum
dnĩ lucidum in luminans oculos ut nec indĩ nec in pro¬
ximi caritate fallantur :¬

Expanded text:
mnis qui ad supernam pertinet civitatem, peregrinus est mundi: et dum temporali utitur vita, in patria vivit aliena, ubi inter multa illecebrosa et multa fallacia Deum nosse et amare paucorum est, quibus fit praeceptum Domini lucidum illuminans oculos, ut nec in Dei, nec in proximi charitate fallantur
Abbreviated transcription (Latin):
ebeniuolentia est ñ demalitia cũ lu&atur iustusi
impios processisse uindictam: quia non peccators
exitum plac& quẽ uol& corrigi sediustit adĩ quasctt
multos posse conuerti:
altomalus: Opereparcens cordeseuiens : manumitis¬
CEXLUI & uoluntate crudelis:
peccatũ amorducit & timormundi Vt ergo ad p̃hen¬

Expanded text:
benevolentia est, non de malitia, cum laetatur justus in impios processisse vindictam, quia non peccatoris exitium placet, quem voluit corrigi; sed justitia Dei, qua scit multos posse converti .alto malus, opere parcens, 578 corde saeviens, manu mitis, voluntate crudelis .peccatum amor ducit, et timor mundi. Ut ergo apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ustumiudiciũ dĩ ut peccato suoquisq pereat cũ peccatum
ds̃ ñ faciat: sicut mortem ñ fecit. tamen & quẽ mortedig
duo interse eẽ contraria profecto uid&. quisquis ab ope¬
rib: diuinis iudicia diuina discernit: quia aliudest
creando non instituisse mortalem. aliud iudicando plec¬
tere peccatorem:¬

Expanded text:
ustum Dei judicium est, ut peccato suo quisque pereat, cum peccatum Deus non faciat: sicut mortem non fecit, et tamen quem 589 morte digduo inter se non esse contraria profecto videt quisquis ab operibus divinis judicia divina discernit: quia aliud est creando non instituisse mortalem, aliud judicando plectere peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
icut peccatoribus diuitib nihil prosunt ex sequiae sumptuo¬
Osae it anihil nocent aut paruae aut nulles cõrum pauperũ
sepulturae :
DEGAUDIO UTILI

Expanded text:
icut peccatoribus divitibus nihil prosunt exsequiae sumptuosae, ita nihil nocent aut viles, aut nullae sanctorum pauperum sepulturae . XC. De gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
app&itur : Vndeotium scm̃ quaerat dilectio ueritatis.
Negotium iustum suscipiat necessitas dilectionis:
sic ñ estab anima sed superanimam qđ eam facit beata eruue¬
re : quia ut uita carnis anima est it ab eatauita hominis
refertur. tamentanta est in hacuita ut potius remissi
illa quae resistunt periculoso debellantur proelio &
illa quaeuictas̃ ñ dũ securotriũ phantuer otio: sedadhacsolli

Expanded text:
appetitur. Unde otium sanctum quaerit dilectio veritatis: appetitur. Unde otium sanctum quaerit dilectio veritatis: negotium justum suscipiat necessitas dilectionis. sic non est ab anima, sed supra animam, quod eam facit beate vivere: quia ut vita carnis anima est, ita beata vita hominisrefertur; tamen tanta est in hac vita, ut potius remissioilla quae resistunt, periculoso debellantur praelio; et illa quae victa sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc solli
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est animae aequitas quã corporissanitas: & conueni¬
diligi consequens ẽ ut proximo ad diligendũ dm̃ consu¬
oboediendiq concordia : Imperant enim qui consulunt.
sicutuir uxori parentes fili is dominiseruis: oboedi¬
unt aũt quib: consulitur . sicut mulieres maritis. filii pa¬
rentibus. feruidominis : sed indomoiustiui uentis exfide
rant seruiunt eis quib: uidentur imperare : quia ñ domi¬
nandi cupiditateimperant sed officio consulendi: Nec prin
& prima huius subiectionis causa peccatũ est quia sicut
scriptum est. omnisquifacit peccatũ seruus ẽ peccati.
unde melior eius status ẽ qui famulatur homini quam
qui suae seruit cupiditati:
eripatres familias subditis suis tãquã filiis ad colendũ
& promerendũ dm̃ consulunt : Desiderantes uenire
ad cael estẽ domũ ubiimperandi necessariũ non sit officiũ
quo do necueniatur magis debent patris quo dominan¬
tenendus atq: amministrandus ut dec&. tamen in decent̃

Expanded text:
Melior est animi aequitas, quam corporis sanitas: et convenidiligit; consequens est ut proximo ad diligendum Deum consuobediendique concordia. Isicut uir uxori, parentes filiis, domini seruis. Oboediunt autem quibus consulitur; sicut mulieres maritis, filii parentibus, serui dominis. Sed in domo iusti uiuentis ex fide rant seruiunt eis, quibus uidentur imperare. Neque enim dominandi cupiditate imperant, sed officio ct prima hujus subjectionis causa peccatum est, quia sicut scriptum est, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Unde melior ejus status est, qui famulatur homini, quam qui suae servit cupiditati. CLXV. De praelatis. Veri patres familias subditis suis, tanquam filiis, ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes venire ad coelestem domum, ubi imperandi necessarium non sit officium: quo donec veniatur, magis debent patres quod dominantenendus atque administrandus, ut decet; tamen indecenter
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo aures nrãe aduoces nrãs. sic aures dĩ ad cogita¬
tiones nrãs Non potest aũfieri ut maluopera exerant co¬
gitationes bonȩ quõ hocactione promitur quod corde con¬
DE CANTICO NOUO

Expanded text:
aures Dei ad cogitationes nostras. Non potest autem fieri ut in mala opera exeant cogitationes bonae, quoniam hoc actione promitur quod corde conDe cantico novo
Abbreviated transcription (Latin):
Ualecelebrat sabbatum qui aboperib bonifuacat: otium
aũ ab iniquitate deb& eẽ perp&uum quiabona conscien¬
tia non inqu&um sed tranquillum facit:
BONUATCUMCAUDIO FACIENDUM
umbonum operaris. hilaris operare: Namsi quid boni
tristis feceris sit d&emagisquam facis:
Cunmores malorũ non transeantboni &iã inter cohabitan¬
tes magna diuisio est: Nonergo homines quimeliorũ exem¬
plo corrigiqueunt. sed hominũ est fugienda iniquitas:
QUODSINTUITANDA PECCATA NONTIMORETOE

Expanded text:
ale celebrat sabbatum, qui ab operibus bonis vacat. Otium autem ab iniquitate debet esse perpetuum: quia bona conscientia non inquietum, sed tranquillum facit. CXV. Bonum cum gaudio est faciendum. Cum bonum operaris, hilaris operare. Nam si quid boni tristis feceris, fit de te magis, quam facis. rversitas. Si in mores malorum non transeant boni, etiam inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo homines, qui meliorum exemplo corrigi queunt, sed hominum est fugienda iniquitas. CXVII. Quod sint vitanda peccata non timore poe
Abbreviated transcription (Latin):
Quii deoneminem uult hominẽ pati. quia multũ aut arbi¬
tratur proficit ꝑ hocipsum quod alios ñ tolerat. osten¬
dit quod potius non proficit:
nobis est quod ipsifecimus indedam nabimur : Siaũ hoc
quod ds̃ fecit. indecoronabimur :
CXXUI
uit quosusciper& carnem. nontemporicessit quo uerte¬
r&ur in carnẽ : homo quippedõ accessit nonds̃ a sere

Expanded text:
Qui ideo neminem vult hominem pati, quia multum, ut arbitratur, proficit; per hoc ipsum quod alios non tolerat, ostendit quod potius non proficit .nobis est quod ipsi fecimus, inde damnabimur; si autem hoc quod Deus fecit, inde coronabimur . CXXVIIvit quo susciperet carnem; non tempori cessit quo verteretur in carnem. Homo quippe Deo accessit, non Deus a se rec
Abbreviated transcription (Latin):
mne tempus ab illo ẽ dispositũ qui tẽpori subditus ñ
est: Quõ quae futuraerant persingula tempora in
disapientia hab& efficientes causas in quanulla sum
tempora : Nonergo credatur hora passionis dñi fato
urgente uenisse. sed dõ potius ordinante: Nonenĩ
si derea necessitas xp̃o intulit crucem. nec sidera coe¬
gerunt morisiderum conditorem: Qui intempora¬
lis cũpatre sic tempus quo carne morer&ur quem¬
ad modũ & quodematre nascer&ur elegit:
stantialis amborum. Quõ non duo dii pat̃& filius.
solus uerus ds̃ : Nec idemtanem pater qui filius. nec idem
filius quipater. nec idemsp̃s sc̃s quipater aut filius:

Expanded text:
mne tempus ab illo est dispositum, qui tempori subditus non est. Quoniam quae futura erant per singula tempora, in Dei sapientia habent efficientes causas, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur hora passionis Domini fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante. Non enim siderea necessitas Christo intulit crucem; nec sidera coegerunt mori siderum conditorem: qui intemporalis cum Patre, sic tempus quo carne moreretur, quemadmodum et quo de matre nasceretur, elegitstantialis amborum. Quoniam non duo dii, Pater et Filius; solus verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius:
Abbreviated transcription (Latin):
quãuita intellegens: aut quidminus potest ẽẽ quã cor¬
pus  quae quantum lib& deficiant & in idtendant ut
non sint. t amenaliquid formȩ illireman&. Vt quo¬
quomodo sint: Quid quidaũ formȩ cuipiã rei deficienti
reman&. Exilla forma quaenescit deficere. Motusq: ip¬
sos rerum deficientium. uel proficientiũ excederenume¬
rorũ suorũ leges ñ sinit : Quid quidigitur laudabile ad¬
uertitur in rerũnatura siue exigua siueampla laude
dignum iudic&ur ad excellentissimã & in effabilem
laudemreferendum est conditoris:¬

Expanded text:
quam vita intelligens? aut quid minus potest esse quam corquam vita intelligens? aut quid minus potest esse quam corpus? Quae quantumlibet deficiant, et in id tendant ut non sint; tamen aliquid formae illis remanet, ut quoquo modo sint. Quidquid autem formae cujuspiam rei deficienti remanet, ex illa forma est quae nescit deficere, motusque ipsos rerum deficientium vel proficientium excedere numerorum suorum leges non sinit. Quidquid igitur laudabile advertitur in rerum natura, sive exigua, sive ampla laude dignum judicetur, ad excellentissimam et ineffabilem laudem referendum est Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
uid quidillud est qđ o port& patrẽ agere ad filiũ ñ fit
nisi ꝑeundem filiũ: Ad ipsum scilic& quia filius homi¬
nis est & factus ẽ inter omnia: peripsũ aut̃ quia filius di
ẽ & perillũ fiunt a patreomnia.
trifiliũ subiectum futurũ ubiait. Tunc& ipse subiectus
erit ei qui illi subiecit omnia quando quidem infilio forma
humana mansura est : Qua semꝑ maior ẽpat̃. quã uis non
defuerint quuillã tunc filii subiectionẽ ipsius huma nȩ
formae in diuinã substantiã cõmutationẽ imellegendũ
putarent. Tamquã hoccuiq rei subiciatur: qđ in eam
uertitur & mutatur: sed intellegipotest ideomagis dix¬
issea postolum &iũ tuncpatrifiliũ subiectũ futurũ nequis
in eoputar& spm̃ & corpus humanũ conuersione aliqua
consumendum. Vt sit dsomnia ñ tantũ in illius forma homi¬
nis sed i nomnibus quando capitis gloria uniuersũ corpus
si ex dõ eẽ non possunt: quid enĩ mans increaturis

Expanded text:
uidquid illud est quod oportet Patrem agere ad Filium, non fit nisi per eumdem Filium: ad ipsum scilicet, quia filius hominis est, et factus est inter omnia: per ipsum autem, quia Filius Dei est, et per illum fiunt a Patre omnia.tri Filium subjectum futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: quandoquidem in Filio forma humana mansura est, qua semper major est Pater. Quamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putarunt, tanquvertitur et mutatur. Sed intelligi potest, ideo magis dixisse Apostolum, etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum conversione aliqua consumendum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis, sed in omnibus , quando capitis gloria universum corpus si ex Deo esse non possunt. Quid enim majus in creaturis
Abbreviated transcription (Latin):
DE DEPECIUMALORUM¬
alorum impi& atem perire necesse est aut proprio iudi¬
cio autsententia dĩ : Nulluenĩ iniquitas perman& ciufi¬
nem aut correctio aut damnatio facit
tatore deseritur : Et si qua edam dura atq: aduersa patiatur
non relinquitur sed probatur

Expanded text:
De defectu malorumalorum impietatem perire necesse est, aut proprio judicio, aut sententia Dei. Nulla enim iniquitas permanet, cui finem aut correctio, aut damnatio facit.tatore deseritur: etsi quaedam dura atque adversa patiatur, non relinquitur, sed probatur
Abbreviated transcription (Latin):
mutandarũ rerum ẽ in commutabilis ratio : Neq: enim
sicut hominem ita dm̃ cuius quã factisui paenit&. cuius de
onmib: omninorebus tam fixa sententia quamcerta
est praescientia :
de prauentur. si accipiunt potestatẽ corporalit̃ ad¬
fligendi exercent eius patientiam: sitantũ modo ma¬
lesentiendo aduersantur exsercent eius sapientiam :¬
& ut & iam in imicidiligantur exercent eius beneuo
lentiam : qui ads̃ hisqui eum diligunt omnia coopera
Etur ut plenũ sit : & finismaliẽ non quo eẽ desinat. sed quo
usq nocen do perducat. Vnde unum est sũmũ bonum:
Aliud aũ summum malum : Vllud propt̃ qđ app&enda sur̃
bona c&era ipsum aũt propt̃ seipsum : hoc prop̃t qđ decli¬
nanda sunt malaca&era ipsumaut̃ propt̃ seipsum:¬

Expanded text:
mutandarum rerum est incommutabilis ratio. Neque enim mutandarum rerum est incommutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cujusquam facti sui poenitet , cujus de omnibus omnino rebus tam fixa sententia quam certa est praescientia . deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici dillentiam: quia Deus his qui eum diligunt, omnia cooperatur ut plenum sit. Et finis mali est, non quo esse desinat, sed quo usque nocendo perducat. Unde unum est summum bonum, aliud autem summum malum; illud propter quod appetenda sunt bona caetera, ipsum autem propter se ipsum; hoc, propter quod declinanda sunt mala caetera, ipsum autem propter se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ nonculpabilis affectio hominis. sed &iã laudabiliserit
non seruit. taledatum est adõ : Quod amissum nisi a quo
potuit dariñ potest reddi unde ueritas dicit. Siuos filius
liberauerit tunc uero liberi eritis :
clii
est superbiae. sed addm̃ quod est oboedientiae plus aũ
app&endominus est quidum sesibi sufficere confidit. ab
illo quiei uere sufficit deficit:
tur C& eris omnib: rebus necesse est ut excellentius diligatur.
quõ propterbanc amandũ est quicquid al iud est amandum
Qui a uero beatus ẽẽ non pot est niquieam ut dignũ est amat.
Consequens est ut eam a &ernam uellit : quaetunc uere
beata erit quando terminũ non habebit :
tamen est nisi exmalo bonus:
qui sunt uasa irae: Ciues uero caelestis patriae parit a pec¬
catonaturam liberans gratia quis uasa misericordiae :
tur poena peccato: Cogitatio uero ipsius & recogitatio

Expanded text:
non solum non culpabilis affectio hominis, sed etiam laudabilis eritnon solum non culpabilis affectio hominis, sed etiam laudabilis eritnon servit. Tale datum est a Deo, quod amissum, nisi a quo potuit dari, non potest reddi. Unde Veritas dicit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . CLIIIest superbiae; sed ad Deum, quod est obedientiae. Plus autem appetendo minus est, qui dum se sibi sufficere confidit, ab eo qui vere ei sufficit deficit .tur; caeteris omnibus rebus necesse est ut excellentius diligatur: quoniam propter hanc amandum est, quidquid aliud est amandum. Quia vero beatus esse non potest, nisi qui eam, ut dignum est, amat: consequens est ut eam aeternam velit; quae tunc vere beata erit, quando terminum non habebit . tamen est, nisi ex malo, bonus qui sunt vasa irae. Cives vero coelestis patriae parit, a peccato naturam liberans, gratia, qui sunt vasa misericordiae . tur poena peccato. Cogitatio vero ipsius et recogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Inqua simul est quid quid in reb creandis uel ordinandis
rationẽ suã reb: quaegignuntur inmundo tã non sunt cre¬
atores animalium quã nec agricolȩ frugum atq: arborum:
mala. secundauero sine dubio sicut nullorum bonorum est
tur qui illabene utuntur quib: finisẽ admala temporalia.
& transitus aduitã a &ernã : sicut enĩ iniustitia maleutitur
malis: DEMARTYRIBUS. NONBABTIZATIS
ui&iam non percepto regenerationis lauacroproxp̃ĩ con¬
fessione moriuntur. tantũ eis ual& ad abluenda pecca¬
ta quantum sibubluerentur fontebaptismatis
quia nec angelo secundum angelum sed secundum dm̃ ui¬
uendum fuit ut star& inueritate . & uirtutem deillius
non desuomendacium loquer&ur . Vnde ñ frustradicitur
omne peccatũ eẽmendacium qui añ peccatur nisi eauo lun¬
tate quae est contraria ueritati. idestdõ:
Quaesi praua est ꝑuersi serit morib: inqui&a. siaũ recta

Expanded text:
in qua simul est quidquid in rebus creandis vel ordinandis, in qua simul est quidquid in rebus creandis vel ordinandis, rationem suam rebus, quae gignuntur in mundo, tam non sunt creatores animalium, quam nec agricolae frugum atque arborum. mala. Secunda vero sine dubio, sicut nullorum bonorum est, tur, quia illa bene utuntur, quibus finis est ad mala temporalia, et transitus ad vitam aeternam. Sicut enim injustitia male utitur CXLIX. De martyribus non baptizatis. Qui etiam non percepto regenerationis lavacro pro Christi confessione moriuntur, tantum eis valet ad abolenda peccata, quantum si abluerentur fonte baptismatisquia nec angelo secundum angelum, sed secundum Deum vivendum fuit, ut staret in veritate, et veritatem de illius, non de suo mendacium loqueretur. Unde non frustra dicitur omne peccatum esse mendacium, quia non peccatur, nisi ea voluntate, quae est contraria veritati, id est, Dequae si prava est, perversis erit moribus inquieta; si autem recta,
Abbreviated transcription (Latin):
reaturae rationalis uel intellectualis bonũ quobeata sit
ñ est nisi dñs: Quodei ñ exipsa est quia exnihilo creata est.
sed ex illo a quocreata est : hoc enĩ adepto fitbeata quo
amisso misera:
Sola ergobona a cubi eẽ possunt. solamalanusquam :
Quõ naturae & iã illa equae ex maleuo luntatis uitio ui¬
tiatȩsunt : Inquantũ uitiosae sunt malȩ sunt: Inquan¬
Non est fascredere alit̃ ad ficidm̃ cumuacat. alitercũ opera¬
tur . quinec ad ficidicendus ẽ tã quã in eius natura fiat
aliquid quod anteñ fuerit: quippequi ad ficitur patitur
& mutabile est . omne qđ patitur : Nonergo indõ aut pigra
uacatio aut laboriosa cogit&ur industria: Quia nouit
& quiescens agere &agens quiescere : & quod in operibus
eius prius dicitur atq posterius. non ad facientẽ sed ad
facta referendum est : A &ernaenĩ est & in commutabi¬
lis uoluntas eius. nec consilio alternante uariatur:

Expanded text:
reaturae rationalis vel intellectualis bonum, quo beata sit, reaturae rationalis vel intellectualis bonum, quo beata sit, non est nisi Deus: quod ei non ex se ipsa est, quia ex nihilo creata est; sed ex illo, a quo creata est. Hoc enim adepto fit beata, quo amisso misera. Sola ergo bona alicubi esse possunt; sola autem mala nusquam. Quoniam naturae etiam illae, quae ex malae voluntatis initio vitiatae sunt, in quantum vitiosae sunt, malae sunt: in quanNon est fas credere, aliter affici Deum cum vacat, aliter cum operatur: quia nec affici dicendus est, tanquam in ejus natura fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui afficitur; et mutabile est omne quod patitur. Non ergo in Deo aut pigra vacatio, aut laboriosa cogitetur industria: quia novit et quiescens agere, et agens quiescere; et quod in operibus prius quidem est, aut posterius, non ad facientem, sed ad facta referendum est. Aeterna enim est et incommutabilis voluntas ejus, nec consilio alternante variatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Animus malesibi conscus dũud &ur sibi nullũ poenãpati. credit
quia ñ iudic& ds̃ : cum abuti patientia dĩ & ñ intellegere parcen¬
tis benignitatẽ. iam sit magna damnatio :
uitium. qđ ita contranaturã est ut ñ poss& nisi nocerena¬
turae : Nonitaq e& uitiũ recedere a dõ nisinaturae cuius
õportuit intimari. quisea fecerit ꝑquid fecerit quaresu¬
cerit: Dixios inquit fiatlux & factaelux & uiditds̃lu¬
cemqui abona est: Si ergo quaerimus quis fecerit . ds est:
Si perquid fecerit. dixit & facta est : Si qua re fecerit. quia
bona est : Nec auctor est excellentior dõ nec ars efficcior
dĩ uerbo Nec caus a melior quã ut bonum crear&ur abono:
inse qui illũ diligit quo amatur qđ amandũ est. possunt
enĩ ambo eẽ inunohomine: & hocbonũ est homini ut illo
proficiente quo beneuiuimus. istedeficiat quomaleui ui¬
mus : Don ec adperfectum san&ur. & inbonũ commut &ur

Expanded text:
Animus male sibi conscius, dum videtur sibi nullam poenam pati, credit quia non judicet Deus: cum abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis benignitatem, jam sit magna damnatio . vitium: quod ita contra naturam est, ut non possit nisi nocere naturae. Non itaque esset vitium recedere a Deo, nisi naturae, cujus oportuit intimari: quis eam fecerit, per quid fecerit, quare fecerit. Dixit Deus, inquit, Fiat lux, et facta est lux; et vidit Deus lucem quod bona esset . Si ergo quaerimus quis fecerit: Deus est. Si, per quid fecerit: Dixit, et facta est. Si, quare fecerit: quia bona est. Nec auctor excellentior est Deo, nec ars efficacior Dei verbo: nec causa melior, quam ut bonum crearetur a bonoin se qui illum diligit quo amatur quod amandum est. Possunt enim ambo esse in uno homine, et hoc bonum est homini, ut illo proficiente quo bene vivimus, iste deficiat quo male vivimus; donec ad perfectum sanetur, et in bonum commutetur
Abbreviated transcription (Latin):
Quiaffluit insipienti eloquentia tanto magis cauendus ẽ
quanto magis ab eo in hisquaeaudire inutile ẽ delectatur
tium uerũ amare ñ uerba : quid enĩ prodest clauisau¬
rea siaperire quod uolumus ñ potest : aut quid obest lig¬
nea si hoc potest quando nihil quaerimus nisi patere
quod clausumest :
Omnis peccator in quantũ peccator est ñ est diligendus:
&omnis homo inquantũ homo est diligendus ẽ propter
dm̃ : Ds̃ uero propt̃ seipsum : a quohabent omnes quieum di¬
ligunt & quod sunt & quod eum diligunt :¬
ñ sait egosumuia & ueritas. & uita hoc est ꝑ meuenitur
ad meperuenitur in meperman&ur : Cũ enĩ ad ipsũper¬
uenitur &iã ad patrẽperuenitur. quiaperaequalem ille
cui est aequalis agnoscitur : Vinciente atq ad glutinante
nosspũ scõ. ut in summoatq: in cõmutabili. bonosinefine
maneamus:
cum uero alius sciens faciat. alius nesciens patiatur satis ap
par& inuna eademq re. illum qui fallitur eo quimentit᷑

Expanded text:
Qui affluit insipienti eloquentia, tanto magis cavendus est, quanto magis ab eo, in his quae audire inutile est, delectatur tium verum amare, non verba. Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod volumus non potest? aut quid obest lignea, si hoc potest? quando nihil quaerimus, nisi patere quod clausuomnis peccator, in quantum peccator est, non est diligendus; et omnis homo, in quantum homo est, diligendus est propter deum, deus uero proptligunt, et quod sunt, et quod eum diligunt ait, Ego sum via, veritas, et vita. Hoc est, per me venitur, ad me pervenitur, in me manetur. Cum enim ad ipsum pervenitur, etiam ad Patrem pervenitur, quia per aequalem ille, cui aequalis est, cognoscitur; vinciente atque agglutinante nos Spiritu sancto, ut in summo atque incommutabili bono sine fine maneamus .Cum vero hoc alius sciens faciat, alius neparet, in una eademque re. illum qui fallitur, eo qui mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
N onestincarendo difficultas nisicũ est in habendo cupiditas:
& ideo id solũ recte diligitur. quod nũ quã bene amittitur:

Expanded text:
n est in carendo difficultas, nisi cum est in habendo cupiditas: et ideo id solum recte diligitur, quod nunquam bene amittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si omnes homines simul consideremus. quorũ alii mise¬
ricordia salui fiunt. alii ueritate damnantur. uni¬
uersae ui aednĩ id est miseri cordia &ueritas. suofi¬
ne distinctae sunt. Siaũ solosscõs intueamur. ñ discer¬
nuntur hae uiae : Indiuidua enĩ ibi est & amisericor¬
elia ueritas & aueritate misericordia : Euiabeatitu¬
doscõrum & demunere ẽ gratiae. & der&ributione

Expanded text:
Si omnes homines simul consideremus, quorum alii misericordia salvi fiunt, alii veritate damnantur, universae viae Domini, id est, misericordia et veritas, suo fine distinctae sunt. Si autem solos sanctos intueamur, non discernuntur hae viae Domini. Individua enim ibi est et a misericordia veritas, et a veritate misericordia, quia beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
No nest uerascientia boni nisi ad hoc conprehendatur
ut agatur. Naminutiliter meditatur legemdĩ qui
laborat ut memoriateneat. quod actione nonimpl&
DEAMORELE GIIS
uilegemdĩ diligit. probat sein hominib iniquis id qđ
relegio sum exerceatur studium. abigenda sunt iur

Expanded text:
Non est vera scientia boni, nisi ad hoc comprehendatur, ut agatur. Non enim utiliter meditatur legem Dei, qui laborat ut memoria teneat, quod actione non implet. De amore legis. Qui legem Dei diligit, probat se in hominibus iniquis id quoreligiosum exerceatur studium, abigenda sunt jur
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ : Dsaequalis patri uera anima uera caro.
uerus homo uerus ds̃ ueranatiuitas. uera passio. uera
mors ueraresurrectio : Si aliquidhorum dixeris fal¬
sum intratputredo deueneno serpentis. nascuntur uer¬
mes mendatiorũ & nihil in tegrum remanebit : qui a ubi
fuerit falsi alicuius corruptio ibi ueritatis in tegritas¬
CXU  nonerit:¬

Expanded text:
alis Patri; vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo: de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit; quia ubi fuerit falsi alicujus corruptio, ibi veritatis integritas non erit
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum est auerita te uinci ad correctionẽ : Super& ueritas
uolentem nã &inuitum ipsa superabit :
qui a aut homine paenitentae. aut dõ iudicante plectun¬
tur : Cessat aũt uindicta diuina si conuersio praecurrat
ullus miser dequanta cumq miseria liberatur. nisi qui
misericorditer ñ auditur : quid enĩ infirmosit utile¬
magis nouit medicus quã aegrotus: Siaut idpostulat qđ
ds̃ & praecepit & promittit. fi& omnino qđ poscit. quia ac¬
cipit caritas qd parat ueritas:
quam innotescit nisi probationis examine : Nec corona
bitur nisi uicerit neq: uincit nisi certauerit: quis aũt¬
certat nisi initaicum habens. & temptationi resistens:
cisquaeres tant: Cũ uideat tã multa cõpl&a quae tune
ñ erant quando praedicebantur implenda :
Sic sunt qui colunt idola quo modoqui in somnis uident
uana: Si aũt euigil& anima ipsorũ intelleg& a quo facta

Expanded text:
Bonum est a veritate vinci. Ad correptionem superet veritas volentem: nam et invitum ipsa superabit . quia aut homine poenitente, aut Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio praecurrat are. CCXI. De misero. Nullus miser de quantacumque miseria liberatur, nisi qui misericorditer auditur, et magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat quod Deus et praecipit et promittit, fiet omnino quod poscit; quia accipit charitas quod parat veritas quam innotescit nisi probationbitur, nisi qui vicerit; nec vincet, nisi qui certaverit. Quis autcertat, nisi inimicum habens, et tentationi resistens ?cis quae restant; cum videat tam multa completa, quae tunc non erant, quando praedicebantur implenda .  Alias CCXV. De idolis. Sic sunt qui colunt idola, quomodo qui in somnis vident vana. Si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta