comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se credebat uult magistri p̾cio compenscere ne certe iã
postulat sumã ut saltẽ lucrosa uider&ur ꝓdicio sed qua¬
si uilestradens mancipiũ in potestate emciu posuit quan¬
tũ uellent doere: quod aut dix̃ ab it cedsũmos seccerdotes
ut ꝓder& cu illis ostenditeũ ñ a principib: inuitatũ nͥ ulla

Expanded text:
se credebat, vult magistri pretio compensare, nec certam jam se credebat, vult magistri pretio compensare, nec certam jam postulat summam, ut saltem lucrosa videretur proditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate ementium posuit, quantum vellent dare. Quod autem dixit, Abiit ad summum sacerdotem, ut proderet eum illis, ostendit eum non a prin
Abbreviated transcription (Latin):
ciene conpus meu. insepul tuna: Quoduos puta¬
tis ꝑdicionẽ eẽ ungenti: officiũ sȩpultureẽ: Neomirum
simihi bonũ odoresuae fideidederit : Cũ ergo ꝓea fusu¬
russim. sanguine meu Amdicouos usicũq predi¬
catu ruerit euanceliũ istud. inuniuensũ mun¬
dui el qd̾ pecit. haec enan habitun. ix memoni esꝰ
dtendenoticiã. futuroꝵ qđ paessurus postdies paucos sciat
euan geliusuũ. toto orbe caelebrandũ: Notandũ aut qđ
sicut mceria. gloriã cedeptaẽ. toto orbe quacũq ec de¬
sia sc̃a diffusae deobsequio quod dño prȩdo uocionis exhi¬
buit: Ita econtrario ille. qui obsequio eꝰ d&rahere teme¬
rar alingua ntimuit ꝑfidiȩ nota longe lacteq Instema¬
tus & dosimul atq hominib: merito fecctuse exosus : Sed dns
bonũ laude digna : remunerans futuras. impii contume
las tacendo p̃terut: eliudas scattio this unus dedu¬
o decim abiitadsumos gacendotes. ut ꝓdenet eũ¬
X felix iudas docmnũ qđ ex effusione ungenti sefdcis Uillas¬

Expanded text:
ere corpus meum in sepulturam. Quod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum, si mihi bonum odorem suae fidei dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit Evangelium istud in universum mundum, et quod fecit ha sciat Evangelium suum toto orbe celebrandum, Notandum vero quod sicut Maria gloriam adepta est toto orbe quacunque Ecclesia sancta diffusa est, de obsequio quod Domino piae devotionis exhibuit, ita e contrario ille qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum, laude digna rlias tacendo praeteriit. Et Judas Scariothis unus de duodecim abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eufelix Judas! damnum quod ex effusione unguenti se fecis
Abbreviated transcription (Latin):
prunas positas & piscẽ suꝑ positũ & panẽ : moxq uidens suicor¬
dis archana prunis inflã mauit amoris: et quiga duncea¬
⁊es pal. sutes timoniu pene taił aduen suscũ dicen¬
tes. gm nos audiuimus eũ diceałe. egodis soluan¬

Expanded text:
prunas positas, et piscem superpositum, et panem mox videns, sui corprunas positas, et piscem superpositum, et panem mox videns, sui cordis arcana prunis inflammavit amoris . Et quidem surgentes falsum testimonium ferebant adversus eum dicentes: Quoniam nos audivimus cum dicente
Abbreviated transcription (Latin):
Acbloes phemandũ dñmnoxius ꝑfidoꝵ: linguces armabat:
Quod enĩ intus. indomo principis soccer dotũ sy nodꝰ moclgno
gerebat: hoc ignis in atrio foris interfrigora noctis macterio¬
liter oc sensus typice. pͥmonstrabat Quicũq ergouitiosum
noxiũ que in se extinguit incendiũ : potest dicere cũꝓpħa¬
dño Quia fooctus sũ sicut ut̃ in pruina iustificaccionestuas.
ñ sũoblitus: Inquib: cũq aut flac̃ma caritatis tꝰbidoc uicioꝵ.
tolus p&rus : quasi prunis ministroꝵ eociphȩ coclefieri cu¬
piebat : quia te poralis comodi solaciũ ꝑfidoꝵ soci&ate
q rebat. sed ñ mora respetus adñõ cũ ignẽ prauoꝵ corpore: dũin
nereatus funditus excessũ trine negacionis trinadilex cionis
consessione purgauit : Iunc &enĩ cõpl&a illa memorabilips¬
ciũ captura cũ ueniret. addnm̃ uidit cũ condiscipulis suis¬

Expanded text:
ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum synodus maligna gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus, typice praemonstrabat. Quicunque ergo vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest dicere cum pno: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . In quibuscunque autem flammam charitatis turbida vitiorum tolus Petrus, quasi prunis ministrorum Caiphae calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium, perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus a Domino cum ignem pravorum corpore, tum cto igni recreatus, funditus excessum trinae negationis trina dilectionis confessione purgavit. Tunc etenim completa illa memorabili piscium captura, cum venisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ iosephius qđ ponificatũ sibi absq merito dignitatis emi¬
rit. a principe romano: Nergo mirue siniquus pontifex
iniq uidicat: pełtus aut. alonce sccutus ẽ eũ us¬
que marnium. sum mni. sa cendotis:
erito alonge sequebactͦ. qui ia proximus erat negaturus. ne¬
hoc maximo nob̾ẽ. admiracione uenerandus. qđ dñm nͥre¬
liquid. & iccũ timer&. qđ enitim& naturȩẽ : qđ sequitur de¬
uocionis: Quodnegat. obrepcionis: quod penit& fidei Aliter
quod ad paessionẽ eundednm a longesequitꝰ p&rus significabat
ecclesia secuturã: Quidem hoc ẽ. imitatura paessiones dñi
re int̾ra. & quid uolo nisiut ardeat: deillo: om̃scedulteran¬
tes ue lut clibanus cordoceoꝵ : Iste suꝑ credenłes incenaculo
sion. descendens uariis linguis eos dm̃ laudare docuit: ille in
atrio caiphe. instrictu medigni sp̃s. actensus. ad negandum:

Expanded text:
tatur Josephus , quia pontificatum sibi absque merito dignitatis emetatur Josephus , quia pontificatum sibi absque merito dignitatis emerit a principe Romano. Non ergo mirum est si iniquus Pontifex inique judicat. Petrus autem a longe secutus est eum usque in atrium summi sacerdotis. Merito a longe sequebatur, qui jam proxime erat negaturus. Nehoc maxima nobis est admiratione venerandus, quia Dominum non reliquit etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est; quod sequitur, devotionis; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Aliter: quod ad passionem eumdem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est imitaturam passionem Domini, re in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? De illo autem: Omnes adulterantes, velut clibanus corda eorum . Iste super credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis eos Deum laudare docuit. Ille in atrio Caiphae instinctu maligni spiritus accensus, ad negandum
Abbreviated transcription (Latin):
bunłur: Itaccteri discipuli. quicerticulũ conp̾hensionis fugiea
do pͥuenerañ. cautela fugiendi doceneos quisemin idoneo
ad tolleranda. subplicia sencuNt: quib tutiusẽ multopsidia
lctebrarũ pecere: quae sedis crimini certaminũ ex ponere
Ita aiã istecdulescens quireiecta sindoriȩ nudus ꝓfugit
abimpus illoꝵ dopus designat & cenimũ qui ut securiores
abincur sibus hostiũ fiaNt quic quid in hoc mundo possidere
uident᷑ abiciuNs acnudi pocius. dñ oftemulari quac ad he¬
rendo mundireb materiã tẽ tandi. atq ado reuocandi ad¬
uerscerus. decredidicert̃: Iuita exẽplũ beati iosepli. quire¬
liceo inmanib: adulterȩ paellio foras exiluit: malens do nu¬
dus quã indutus cupiditatib mundi mer&ri ciseruire
um̃ mũ seecer dote cociphã significat: qui sicut euangelista
ioħ scribit: Erat porli fex anni illius: de quo consenłanea tes¬

Expanded text:
labuntur, ita caeteri discipuli, qui artilabuntur, ita caeteri discipuli, qui artiminus idoneos ad toleranda supplicia sentiunt. Quibus tutius est multo praesidia latebrarum petere, quam se discrimini certaminum exponere. Ita etiam iste adolescens qui, rejecta sindone, nudus profugit ab impiis, illorum et opus designat et animum qui, ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possidere videntur abjiciunt, ac nudi potius Domino famulari, quam adhcandi adversariis dare didicerunt. Juxta exemplum beati Joseph, qui, relicto in manibus adulterae pallio, foras exsilivit, malens Deo nudus, quam indutus cupiditatibus mundi meretrici servire Summum sacerdotem Caipham significat, qui sicut evangelista Joannes scribit erat pontifex anni illius, de quo consentanea tes
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: qui asicut ꝑfectacaritas forasmittit timore: itati¬
morm̃tẽ. obsidens in ꝑfecta arguit. eocritate: Sed notan¬
dũ sollercius qđ dehoc adulescente scribens euangelistañ
ait quia fugit a comitatu dñi. ł fugit asequendo dnm:
sedreieta inquit sindone. nudus ꝓfugit ab eis: Fugit
corpore. absens fixũ in cordeseruauit: Neq aliquid
u& at intellegi iohanneliunc fuisse adulescende dilectũ
pͥceris magistro discipulũ: na&illũ eotẽpore fuisse ad¬
ulescenem. longe post haec incaerneuita ei indicio est:
ꝑocuit enĩfieri ut ad honi tenenciũ icenib clapis : moxres ip
indum̾ito reliera & subdibia nostisluice sese turbis di enciu
ibim̃. quasunus deipsis innis cuerit: doneadatriũ portisican
ciuerat notus ꝑuenir&: Iuxta quo din suo ipse cuangelio esti¬
morat. Sicit aut parus qui culpa negaccionis penitenco
lacri mis abluit : & confessione dominici amoris funditus
extir pauit: recuperacione ostendit eoꝵ. qui in maer tyrio

Expanded text:
timorem , ita timor, mentem obsidens, imperfectam arguit charitatem. Sed notandum solertius, quod de hoc adolescente scribens evangelista non ait: Quia fugit a comitatu Domini, vel: Fugit a sequendo Dominum; sed: Rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis. Fugit corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquid vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem dilectum prae caeteris magistro discipulum. Nam et illum eo tempore fuisse adolescentem longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit enim fieri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox, resumpto indumento, redierit, et, sub dubia noctis luce, sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, donec ad atrium pontificis, cui erat notus perveniret. Juxta quod in suo ipse Evangelio commemorat. Sicut autem Petrus, qui culpam negationis poenitentiae lacrymis abluit, et confessione dominici amoris funditus exstirpavit, recuperationem ostendit eorum qui in martyrio
Abbreviated transcription (Latin):
coepit filius designanꝰ: mox serui discesser᷑: Nece dillos pat̃¬
cũ corpore splendebit: propt̃ quã unitatẽ alibidicebat: Etne:¬
mo aescendit in caelum. nisi qui decaelo descendit filius
hominis quiẽ inglo: & descendentib: illis demontẽ prȩ¬
caepit ess nȩc uiq u dissent narrarent nisi cufilius hominis
amor tuis resur rexerit: Futuri regni ꝓmeditacio. & gloria
taphantis demonstrata fuerat in monte : ñ uult ergo hoc
in populis pdicaeri. no&inciedibile eẽt ꝓreimagnitudine:
Et post tanłã gloriã apudrudes animos sequens erux scanda

Expanded text:
coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos patecoepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos patecum corpore splendebit. Propter quam unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . Et descendentibus illis de monte praecepit illis ne cui quae vidissent narrarent, nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit. Futuri regni praemeditatio, et gloria triumphantis demonstrata fuerat in monte. Non vult ergo hoc in populis praedicari, ne et incredibile esset pro rei magnitudine, et post tantam gloriam apud rudes animos sequens crux scanda
Abbreviated transcription (Latin):
rit incarne audiendũ obomnianima qͣ sceluar uell& p̃¬
dix̃. Hunc iauenientẽ inccerne dĩpat̃ audiendũ discipulis
ostendit: & suũ ee filiũ ccelesti uoce signauit & quac si manifes¬
tius fidẽ aduentus eiꝰ illis insinuans hic uir inquit. hice ille
quẽ moyses isteuob̾ sepius in mundo uasciturũ ꝓmisit : Huus
uerb̵ iux tap̃ceptũ ipsius moisi & uos auscultate. & om̃ sueria¬
teriũ declaerat᷑ Quia nimirũ gloriães quã inbaptis mocre¬
dentes c̃fitemur. in resur reccione uidentes c̃laudabimus:
Nec frustrat sps̃sẽs hic inlucida nube. ut alius euangelstic cõ¬
memonet : illic appaerebat in colũba: quia quinunc sim¬
plicicorde. fidẽ quae ꝑcipit seruat: Tuncluce aꝑtȩ uisionis.
qqd̃ ciediderat c̃ tẽplobitꝰ: ipsaq qua inlustitebit᷑ in ꝑp&uũ gibe¬
cia ꝓtegitꝰ. Et siati. cincum spicien tes. neauinẽ uide.¬
run am plius nisi ihaa. Tan tum secum:

Expanded text:
rit in carne audiendum ab omni anima quae salvari velit, prrit in carne audiendum ab omni anima quae salvari velit, praedixit, hunc jam venientem in carne Deus Pater audiendum discipulis ostendit, et suum esse filium coelesti voce signavit. Et quasi manifestius fidem adventus ejus illis insinuans: Hic vir, inquit, hic est ille, quem Moyses iste vobis saepius in mundo nasciturum promisit. Hujus verbis juxta praeceptum ipsius Moysi et vos auscultate, et omnes veri aterium declaratur, quia nimirum gloriam ejus, quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes collaudabimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, ut alius evangelista commemorat , illic apparebat in columba, quia qui nunc simplici corde fidem, quam percepit, servat, tunc luce apertae visionis quod crediderat contemplabitur, ipsaque, qua illustrabitur, in perpetuum gratia protegetur. Et statim circumspicientes, neminem viderunt amplius nisi Jesum tantum secum. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
in prudeNt in t̾rogauerꝰ pp̃t ea responsionẽdñi ñ merentur
Seqspat̃ respond& ꝓfilio: ut uerbũ dñi cõpler&ur Ego testi¬
moniũ ũdicopme. sed pact̃ quimemisit ipseꝓme dic̃ testi¬
momiũ: Uox quoꝙ deccelo patris loquentis auditur. quae
testimoniũ ꝑhibeat filio. & p&rũ errore sublacto doceat uerita¬
tẽ. immo in p&ro. c&eros apłos: hic ẽ ait filidsmeus carissim:
Huic fiendũe tabernaculũ. huic obtẽperandũ: Hicẽfilius: illi
seruis moses & helias: deben & ipsi uob̵cũ inpen&i ubilib: cordi
suidño tabernaculũ p̃pcerrre: Concordat sane hiccuangelii¬
locus cum uerbis ipsius mosi : quib: incarnacioni dominicae
testimoniũ ferens cciebat: Proph&ã uob̵ suscitauit dñs ds̃¬
ur defratrib uris. tc̃quã meipsũ audi&is uxtir om̃a quȩlo¬
quutus fuent uob Gritaut omis animaqͣ cũq ñaudierit
ꝓpli&ac̃ illũ. ex t̃minabitꝰ deplebe: Quẽ ergomoses cũ uene¬

Expanded text:
interrogaverant, propterea responsionem Domini non merentur; sed Pater respondet pro Filio, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui me misit, ipse pro me dicit testimonium . Vox quoque de coelo Patris loquentis auditur, quae testimonium perhibeat de Filio, et Petrum, errore sublato, doceat veritatem, imo in Petro caeteros apostolos. Hic Huic figendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est filius, illi servi sunt Moyses et Elias; debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino tabernaculum praeparare. Concordat sane hic Evangeliilocus cum verbis ipsius Moysis, quibus incarnationi Dominicae testimonium ferens, aiebat: Prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester, tanquam meipsum audietis, juxta omnia quae locutus fuerit vobis. Erit autem omnis anima quaecunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses, cum vene
Abbreviated transcription (Latin):
dies dñi magnꝰ & horribilis & conuertat corpatrũ ad fi¬
los & corfilioꝵ codpatres corũ: Restitu& & hoc qd morti
d est quomodo dexp̃ipossione multifacriaIdeaa uxtut:¬
ꝓph&ce multascripser: sic & helices cũuenerit multapas¬
surus ẽ. & contẽpnend ab impiis: Restitu& ergo om̃a:
psimo uidelie& cordabiominũ illius eui: instituendo ad
eĩeden dũ xp̃o: acresistendũ ꝑfidernantixp̃i : de indeipse
suã animã ppt̃ martyriũ fidei xp̃iponendo: dequo in
apo cahpsi plenius mistico sermone narratur: Seddi¬
couopis: quio hęlias uenit. ełpece nurit illique¬
cumque uoluer᷑. sicut scrap tume de eo:
psequiuenturus ẽ in secundo saluatoris aduentu. Iux
tec corporis fidem: nunc ꝑbohanne uenit in uirtute

Expanded text:
convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Restituet et hoc quod morti Id est quomodo de Christi passione multifarie prophetae multa scripserunt, sic et Elias, cum venerit, multa passurus est, contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominum illius aevi, instituendo ad credendum Christo, ac resistendum perfidiae Antichristi; deinde ipse suam animam propter martyrium fidei Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone narratur. Sed dico vobis, quia et Elias venit, et fecerunt illi quaecunque voluerunt, sicut scriptum est de eo. Ipse qui venta corporis fidem nunc per Joannem venit in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ tanda in omnib: locis disuentes salutabaueũ
tancia m̃tis scribarũ. & turbae : Erat enĩ cũ discipu¬
listurbee erant & scribȩ : Sed adueniente dño: mox omis
turba stupestecta expauiteũq salutans acurrit :
sonbȩnihil deuocionis. fideibumilitatis. & reue¬
senciȩ e exibuisse narrantꝰ: Quid aut̃ cũdis cipu
lis dñi turbȩ siue senbȩ conquirerent : euangelista
ñdi cit : Potest uero ifallor. apte intellegi dehoc
quescione fuissemotã quare ipsicũ essent discipuli scclua¬
tons: saluari demoniacũ qui in medio eratpositus ñ pos¬
sent: Quod exequentib euangelii uerbis potest conicidũ
dicitur: Esinten nos auit eos: quid inttr uos con
qui ritis: et ne spondens. unus de tur hadrxit:
macus ter. at tuli piliũ meu adtchaben tem
spinitũ mutũ: qui usi cuque eu ad prehen¬
derit adliditeũ. et spumat. et strudet denti¬
bus. etares cit : et dixcidis cipulas tuis. ut
e iecerent illum. et nonpotuerunit:

Expanded text:
Notanda in omnibus locis distantia mentis scribarum et turbae. Erat enim cum discipulis turba, erant et scribae; sed, adveniente Domino, mox omnis turba stupefacta expavit, eumque salutans accurrit. Scribae nihil devotionis, fidei, humilitatis et reverentiae, ei elis Domini turbae sive Scribae conquirerent, Evangelista non dicit. Potest vero, ni fallor, apte intelligi de hoc quaestionem fuisse motam, quare ipsi cum essent discipuli Salvatoris, salvare daemoniacum, qui in medio erat positus, non possent, quod ex sequentibus Evangelii verbis potest conjici, dum dicitur: Et interrogavit eos: Quid de turba dixit magister adtuli filium meum ad te habentem spiritum mutum qui ubicumque eum adprehenderit adlidit eum et spumat et stridet dentibus et arescit et dixi discipulis tuis ut eicerent illum et non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
phaã quiẽ nouissimꝰ inquodecĩ: qđ belias ueniat ante
aduentũ sceluatoris. & iducat corpatrũ coifilios & filioꝵ
odpoctres & restituat om̃a incentiquũ stoctũ: estimant
ergo discipul tilens formacionẽ gloriae bancre quoc in
monte uiderant. &dicunt: suã uenisti ingloria: quomo¬
do pͥcursortuus ñ appar& : Maxime qui ahelia uiderꝰ re¬
ces sisse. Quodau̾t cediciunt. scibe & dicunt. quiahȩliũ opor

Expanded text:
qui est novissimus in duodecim quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum . Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse, quam in monte videant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet, maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt: Scribae dicunt quod Eliam o
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas. uisioniditatis int̾angeloꝵ choros ad cẽ ꝑ¬
p&uo. sitantũ tibens figurata xp̃ĩ humanitas duc¬
ruq socia&as sc̃o ad punctũ uiscedilect&: uteosne
dis cedant̃ &i a obsequio paerus sistere ueht: qui& siꝓstupore
humanȩ fracgilitatis nesciat quiddicat: In siti tam̃ sibidaet
affectus indiciũ: Nesciebat enĩ quid dicer&: Quioblitus e regnum
sesuosq quo a płos mor tals cohuccarne circũ septos : In mortalis
uitȩ statũ subire ñ posse : Cui m̃ti excesserat quia in domo patiis
quȩ incaelise dom manu focctoc necesfacria ñ sit: sed &usq nunc im
feccere cupit: cũ haec cebinuicẽ nulloctenꝰ ualeant sepccrari: Uinũ
OBUM¬
materiale taber naculum qͣ suut: nubi saccipit u̾braculũ.
utdiscat in resurreccione ñ tegmine domoꝵ. sed ip̃sscĩglo
inꝓteccione alcrum tuarũ sperabunt: Et in apcalipsi sua
iohannes & tẽplũ inquid ñ uidi in ea : dñs omp̃s tẽplũ illius ẽ.

Expanded text:
felicitas visioni Deitatis inter angelorum choros adesset perpetuo, si tantum transfigurata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectet, ut eos, ne discedant etiam obsequio, Petrus sistere velit; qui etsi, pro stupore humanae fragilitatis, nesciat quid dicat, insiti tamen sibi dat affectus indicium. Nesciebat enim quid diceret, qui oblitus est regnum se suosque coapostolos mortali adhuc carne circumseptos, immortalis vitae statum subire non posse, cui mente excesserat quod in domo Patris, quae in coelis est, domus manufacta necessaria non sit. Sed et usque nunc impabernacula facere cupit, cum haec adinvicem nullatenus valeant separari, unum obummateriale tabernaculum quaesivit, nubis accipit umbraculum, ut discat in resurrectione non tegmine domorum, sed Spiritus sin protectione alarum tuarum sperabunt . Et in Apocalypsi sua Joannes: Et templum, inquit, non vidi in ea. Dominus omnipotens templum illius est
Abbreviated transcription (Latin):
Octaua aut die dñs ꝓmissã futurȩ bentitudinis gloriã discipulis
mornifestat ut &osten sac caelestis uitȩ qulcedine. cunctorũ qui
hase audire possint corda refoueat : Etoctonario dierũ nume¬
ro. uerũ tẽpore resurreccionis gaudiũ doceat ee uenturũ : Na
& ipseoctauadie. Id est p:sextã sabboeti quacrucẽ ascendit ac
septima sabbacti qua in sepulchro quieuit. amortus resurrexit:
Et nos post sex huius scħ adaetes in quib ꝓdño pocti & labora¬
re gaudem: Acseptimã sabbatissimi animarũ. q int̃im
dicuNt: uec tẽporis ordine. necracione mysteru discre¬
pant aluca. quioctodies dies dic̃ quia illi medios tantũ
poriunłdies: Unde &cebsolute. postsex dies focstũ cõmemo¬
raNt : Hic primũ qͥo hax dñs ꝓmisit & ultimũ quosua ꝓmis¬
soc copleuit adiunigit. Ideoq tẽperancius. fere sier dies octo
ponit: & inrccione mystica illi postsex munds ad octesscĩs
ab omni labore quiescendũ: hicuero tẽpore octauo desig¬

Expanded text:
octava die Dominus promissam futurae beatitudinis gloriam discipulis ideo manifestavit, ut ostensa caelestis vitae dulcedine cunctorum qui hanc audire possent, corda reforo, verum tempore resurrectionis gaudium doceat esse venturum. Nam et ipse octava die, id est, post sextam Sabbati quia crucem ascendit, ac septimam Sabbati qua in sepulcro quievit, a mortuis resurrexit, et nos post sex hujus saeculi aetates in quibus pro Domino pati et laborare gaudemus, ac septimam Sabbati animarum, quae interim dicunt dies, nec temporis ordine nec ratione mysterii discrepant a Luca, qui octo dies dicit, quia illi medios tantum ponunt dies, unde et absolute post sex dies factum commemorant. Hic primum quo haec Dominus promisit, et ultimum quo sua promissa complevit adjungit. Ideoque temperantius fere diponit. Et in ratione mystica illic post sex mundi aetates sanctis ab omni labore quiescendum, hic vero tempore octavo desig
Abbreviated transcription (Latin):
lator. & ꝓph&acrũ eximius appaerent & loquuntꝰ cũ dño in
caer ne ueniente : ut ostendaNt ipsũ ee quẽ cunctalegis. & pro¬
ph&arũ oracula ꝓmissert: Apparent aut̃ ñ in infimis sed
in monte cũ illo : quia nimirũ soliilli quim̃te trena desideria
tibens cendunł: mociestate scae scrpturȩ quiindño ẽ adimple¬
ta ꝑspiciuNt: deniq. & filii istł uideremoysen. sedaddm̃ in mon.¬
tana sub euntẽ sequi ñ meitntꝰ ad sequoq reuersu.̃ ñ sine
ue lamine cernunt: heliã nouere sed solus triũphũ ascen¬
dentis. cũ filus ꝓpli&arũ c̃tẽplatur heliseus : quia multi
passim senpturȩ uerbodegimus sed quã celsoc in xp̃imyste¬
ris splen deaN ꝑ pauci ꝑfecciors intelleguNt: Ele spore

Expanded text:
lator, et prophetarum eximius, apparent et loquuntur cum Domino in carne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt majestatem sanctae Scripturae, quae in Domino est adimpleta, perspiciunt. Denique et filii Israel videre Moysen, sed ad Deum in montana subeuntem sequi non merentur, ad se quoque reversum non sine velamine cernunt. Eliam novere, sed solus triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Eliseus. Quia multi passim Scripturae verba legimus; sed quam celsa in Christi mysteriis splendeat, perpauci perfectiores intelligunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
it il lis helias. cuno̾se. elcuant loquerles cũ ihu:
ses & hielias quorũ unũ mortuũ alterũ incalis raptũ
legimus : Uisimma iestate cũdño ut lucas scribit : fiuturam
in illo omniũ scõꝵ gloriã significant : qui uidelic& tẽporeiu¬
dicu ł uiui in carne repperiendi: ł abolĩ gustata morte
resuscitandi & pacrit̃s iegnatur cũ illo: At testante &enĩ
apło: Mortui. qui in xp̃os̃ resurgent primi De inde nos qui

Expanded text:
it illis Elias cum Moyse, et erant loquentes cum Jesu. it illis Elias cum Moyse, et erant loquentes cum Jesu. Moyses et Elias quorum unum mortuum, alterum in coelis raptum legimus, visi in majestate cum Domino ut Lucas scribit futuram in illo omnium sanctorum gloriam significant. Qui videlicet tempore judicii, vel vivi in carne reperiendi, vel et, olim gustata morte, resuscitandi et pariter sunt regnaturi cum illo. Attestante etenim Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
Quiqualis tutic apħs a paruit: Talise ludiciũ cunctis apparebit
dactis : Naipso tẽpore iudicandi & bonissimul & incelis infor¬
ma  serui uidebit᷑: ut uigelic& impi quẽ spre uere iudari
quẽ nega uere. milites que crucifixere. pilatus hero desque
quẽ iudicauere: queant agnoscere iudicẽ: Liestim̃ta aut dñi
bopti tati estis apm̃ induistis : quȩ uidelic& uestim̃ ta dño
in t̾ris consistente dispecta . Aliorũq similia uidebantꝰ sedip
somonte p&ente nouo candore refulgent: Quianunc quidem
filidĩ sumus sed ñdũ apparuit quiderimus : Scimus quia cũ appa¬
ruerit. similssei erimus uidebimꝰ enĩcũ sicutẽ : Undebenede
ersdem uestim̃tis subditꝰ Ocialxa fublo. super
ter Ram non po test. candida fa ce re:
AIn quia illehocloco intellegendus ẽ fullo: quẽ penitens
psal mista p̃catꝰ: Amplius lauame aeb in iusticiam ea
& adelicto meo mundame: Ñ potest suis fidelib: int̾rada¬
redaentatẽ : qͣ eosconseruata man& in caelis Eappatiu¬

Expanded text:
qui qualis tunc apostolis apparuit, talis post judicium cunctis apparebit electis. Nam in ipso tempore judicandi et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnoscere judicem. Vestimenta autem Dombaptizati estis, Christum induistis . Quae, videlicet, vestimenta Domino in terris consisso montem petente novo candore refulgent: quia nunc quidem filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus; scimus, quia cum apparuerit, similes ei erimus. Videbimus enim eum sicuti est . Unde bene de eisdem vestimentis subditur: Qualia fullo super terram non potest candida facere; nam quia ille hoc loco intelligendus est fullo, quem poenitens Psalmista precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me , non potest suis fidelibus in terra dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis. Et apparu
Abbreviated transcription (Latin):
coc̃ dicitꝰ: quia cescendit in monte utorar&: Inmon¬
te nãq oraturus. & sictiuens figurand ascendit: Utos¬
tendocteos quifructũ resurraccionis expectant: qui
regem inqdecoresuo uideredesiderant: mente in excelsis
habitare. & c tinuis p̃cib incubere debere: Ties solum

Expanded text:
cam dicitur: Quia ascendit in montem ut oraret. In montem namque oraturus, et sic transfiguraturus ascendit, ut ostendat eos qui fructum resurrectionis exspectant, qui regem in decore suo videre desiderant, mente in excelsis habitare, et continuis precibus incumbere debere. Tres solum
Abbreviated transcription (Latin):
traonis iudaei locuant manꝰ. & ceforo boptizantꝰ. quãdiu
contẽnunt fonte soduatoris ablui: inuanũ boptis mata
seruant uasoꝵ qui cordiũ suoꝵ & corpoꝵ lacuare sordes negle¬
gunł: Cũ certũsit mosen. & ꝓph&as. quiuasoc populidĩ ł
aquis dilui. ł igne purgari. ł oleo scĩficari. quacũꝗ excau¬
sa iusser ñ in hoc materi alã rerũ emundeccionẽ : sedm̃¬
ciũ potius &operũ ecestigacionũ: acsqͥ moniã at ꝙ ani¬
marum nob̵ mandacre scclute : ET ItER ROGΑANEun
phanisaes. et scribȩ quane discipulatui ubu
lant tuxtatua dicio ne seniorũ. sedcõmunis:

Expanded text:
tra omnes Judaei lavant manus, et a foro baptizantur, quandiu tra omnes Judaei lavant manus, et a foro baptizantur, quandiu contemnunt fonte Salvatoris ablui. In vanum baptismata servant vasorum, qui cordium suorum et corporum eluere sordes negligunt, cum certum sic Moysen et prophetas, qui vasa populi Dei vel aquis dilui, vel igne purgari, vel oleo sanctificari quacunque ex causa jusserunt, non in hoc materialium rerum emundationem, sed mentium potius et operum castigationem ac sanctimoniam, atque animarum nobis mandare salutem. Et interrogabant eum Pharisaei et Scribae: Quare discipuli tui non ambulant juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nus u̾manducant: tenentes tuadicione senio¬
nũ. et apono nisibaptigentꝰ. non comedunt :¬
uper sticiosa hominũ tradicio. semellotos obinanducan¬
dũ pornẽ crebrius locuare & ceforo nisibaepxtitentꝰ n comede¬
re: Sed neces socriae doctrina ueritatis. quae iub& eos quicum
pane uita descendente decelo partcipa re desiderant: cre¬
bro aelymosinarũ. locrimarũ. alioꝵq iusticiae fructuũ. la¬
m̃to sua opera purgare: Ut casto corde. & corpore caeles¬
tib ualeant cõmunicare mysterus: Neces socriũ ẽ. inqui¬
nam̃ta quȩ ex teporaliũ negociorum curisquisq contra¬
xerit. subsequenti bonarũ cogitacionũ &actuũ ꝑmund&
instancia. suntnae refecionis cupit epulis ꝑfrui: Sed phan¬
sei spiritalia ꝓph&arũ uerbacar nalit̃ accipientes. quat illi
decordis & operis castigacione p̃cipiebant dicentes: Laua mi¬
ni mundiestote: &mundamini quifertis uosadñi isti
decor pore solũ loruando seruabant: Frustra aũt pharisaq. frus¬

Expanded text:
tenentes traditionem seniorum et a foro nisi baptizentur, non comedunt. Superstitiosa est hominum traditio semel lotos ad manducandum panem crebrius lavare, et a foro nisi baptizentur, non comedere. Sed necessaria est doctrina veritatis, quae jubet eos qui cum pane vitae descedente de coelo participare desiderant , crebro eleemosynarum, lacrymarum, aliorumque justitiae fructuum lavamento sua opera purgare, ut casto corde et corpore coelestibus valeant communicare mysteriis. Necessarium est inquinamenta, quae ex temporalium negotiorum curis quisque contraxerit, subsequenti bonarum cogitationum et actuum permundet instantia, si internae refectionis cupit epulis perfrui. Sed pharisaei spiritalia prophetarum verba carnaliter accipientes, quae illi de cordis et operis castigatione praecipiebant dicentes: Lavamini, mundi estote, et mundabimini qui fertis vasa Domini , isti de corpore solummodo lavando servabant. Frustra autem Pharisaei, frus
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ aut̃ qđ sẽꝑ locac rebus c̃gruuNt : In monte dñs
orat. titens formatꝰ discipulis archanasuae maiestactis
apent: In inferiora descendens turbae occursu excipitꝰ :
Misertcrũ fl&u pulsoctur Sursũ discipulis mysteria regnire¬
serat deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat:
Sursum patissuocẽ hisquisequi sepoteraNt pandit: deorsum
spĩmalos. ab his quiuex ab aNtꝰ expellit: qui diã nunc ꝓqua¬
litate meritoꝵ: aluis ascendere. ahisuero non desistit des¬
cendere : Nã carnales adhuc. &indpientes quasima p&ens
confortat: doc& ccestigat ꝑfectos aut. quoꝵ conuersacio
incaelisẽ : sublimius extollendo glorificat : liberius de&etus
instruit. & sepe eaqa turbis neaudiri quidẽ ualeant doc&
Demoniacũ aut hunc quẽ descendens demonte dñssanauit:
Mar cus quidẽ surdũ mutũq: Matheus uero lunaticũ fuis¬
se cõmemorat Significat: ãt eos. dequib scnptũ ẽ: Stul
tus utluna młtat᷑: quinũ quã in eodẽ statuꝑmanentes¬

Expanded text:
us est mihi. Loca rebus congruunt, in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peSursum Patris vocem iis qui sequi se poterant pandit; deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat. Perfectos autem quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docet. Daemoniacum autem hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum mutumque, Matthaeus vero lunaticum fuisse commemorat. Significat tus ut luna mutatur . qui nunquam in eodem statu permanentes
Abbreviated transcription (Latin):
homo. ñ ꝑcipit eaqͣ s spiritusdĩ. oetq ideo dñs ꝓsuiscuiꝙ uiri¬
b donatribuens: sc̃ꝑq aed ꝑficciora ꝓuocans: Primo quinꝙ
paenib quinꝙ milio: secundo septẽ poenib quattuor homi¬
nũ milia refocit: Tercio discipulis suae coernis & seenguinis
misteriũ qdidit. adultimũ magnomunere. dat dectis

Expanded text:
homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Atque ideo Dominus pro suis cuique virihomo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Atque ideo Dominus pro suis cuique viribus dona tribuens, semperque ad perfectiora provocans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit. Tertio, discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit. Ad ultimum magno munere dat electis,
Abbreviated transcription (Latin):
figurati: qui eruditũ in legedĩ populũ depmissione domi¬
nicat incarnacionis. nouagraciae dulcedinae pascebant:
Ouoc trina scriptuie soccie distinsicione. totã u&eris instru¬
m̃ti seriem conphendi dominica auetoritate docemur:
Appaciens enĩ post resurrccione discipulis ait dñsipse: quia
oportebat implerioma quȩ scriptas in lege morsi &ꝓph&as¬
& psalmis deme: & cũ aperuit illissensũ ut intellegerent
scripturas. & intellecta spiritalit̃ fidelib traderent audito¬
rib: quasibene dicens panib & postolicis acpiscib hosq
int̃nae suauitatis donomultiplicans tꝰbis disꝑtiri p̾cepit :
Bene aut iuxto euangeliũ iohañs panes quilegẽ designant.
hordiaccu fuisse referunt : Quiium̃torũ maxime. rusticorũ¬
q ẽ cib seruoꝵ: quia incipientib uecdũq ꝑfectis auditoribus.
asperiora & qua si grossioras cõmittenda p̃cepta: Animalisenĩ

Expanded text:
figurati, qui eruditum in lege Dei populum de promissione Domifigurati, qui eruditum in lege Dei populum de promissione Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant. Qua trina Scripturae sacrae distinctione, totam veteris instrumenti seriem comprehendi Dominica auctoritate docemur. Apparens enim post resurrectionem discipulis ait Dominus ipse, quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, Moysi psalmis de me . Et cum aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas et intellecta spiritualiter fidelibus traderent auditoribus, quasi benedicens panibus apostolicis ac piscibus, hosque internae suavitatis dono multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene vero juxta Evangelium Joannis panes, qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum. Quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus asperiora, et quasi crassiora sunt committenda praecepta: Animalis enim
Abbreviated transcription (Latin):
urna subt̾ra ñ pauco tẽpore ignobilit̃ sec̃ditũ: donee denuo
idem iobannes sesesuũꝙ eccput ostendit maercello cuidã:
relegioso. cebbocti aec pres bitero: dũ in eodẽ specuhaebita¬
r& : qđ uidelic& caput uilioromano eius dem epis copo
ciuitatis. ꝑ p̾factũ presbiterũ constainuentũ Exquo tẽpore
coepit in eadẽ ciuitate. beatip̃cursoris decollacio ipso ut ar¬
bi tramur die. quocaput inuentũ siue eleuatũ ẽ celebrari:
dequib larius in p̃fato chironi chorũ libro scriptũ pe̾peries:
etdicit eis: quodpanes aberis. ĩte&uid&e &
cucocino uis sent. dicunt quinque dẽduos pisces
erquipque paenes a postoloꝵ &duos pisces totates tam̃ti
u&eris scriptura signatur: ꝑquinq uidelic& panes quinque
mosaicae legis libri. quib diuinae adnitatis cognicio mundi
creacio ꝑcursus scłi lorbentes & ueradõ seruiendi religio generi

Expanded text:
urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eodem specu habitaret. Quod videlicet caput Julioramo ejusdem episcopo civitatis, per praefatum presbyterum constat inventum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate beati praecursoris decollatio, ipso ut arbitramur die quo caput inventum sive elevatum est celebrari. De quibus latius in praefato Chronicorum libro scriptum reperies. Et dicit eis: Quot panes habetis? Ite et videte. Et cum cognovissent, dicunt: Quinque, et duos pisces. Per quinque panes Apostolorum, et duos pisces, tota Testamenti veteris scriptura signatur. Per quinque videlicet panes, quinque Mosaicae legis libri, quibus divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, procursus saeculi labentis, et vera Deo serviendi religio generi
Abbreviated transcription (Latin):
iohannẽ inminente ea dẽfestiui tate paschali fuisse decolla¬
tũ: & anno posthunc sequente continuo tẽpus paschale redesꝰ.
Misteriũ dominicae paessionis ce conpl&um: & ꝓpt̾ea quod
in libro. secra m̃ tox nataleci quarto hegolendarũ sep tembri¬
ũ dienotatũ ẽ: & in martyri logio quodeusebi i. & hicronimi
te foenicae ꝓuinciae natale iohanĩs baptistȩ diae quo
decollaetusẽ ñspeciccliter ipsũdiẽ ced collacioniseiꝰ: sed diẽpo¬
lini comitis testatꝰ: Iẽpore mcerciani principis. duomona¬
chi orientales uenerant ad orare in hierusoluis. & loca
scã uidere: quib ꝑreuelacionẽ aedsistens idem p̃cursordnuĩ p̾¬
cepit ut adherodis quondã regis hobitaculũ aeccedentes:
cocput suũ ibubquinent. & inuentũ dignihonore. ic̃denNT:
Quod ibi oebeis inuentũ. & cdsũtũ : Sedñ multa postculpȩ
incuriȩ ꝑditũ. ꝑloctũ ẽ. emissã aebodiis: & inquodã specu in

Expanded text:
Joannem imminente eadem festivitate paschali fuisse decollaJoannem imminente eadem festivitate paschali fuisse decollatum, et anno post hunc sequente, cum denuo tempus paschale rediret, mysterium Dominicae passionis esse completum; et propterea quod in libro Sacramentorum natale ejus quarto Kalendarum Septembrium die notatum est; et in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi te Phoenicae provinciae natale Joannis Baptistae die quo decollatus est, non specialiter ipsum diem decollationis ejus, sed diem polini comitis testantur, tempore Marciani principis duo monachi orientales venerant adorare in Hierosolymis, et loca sancta videre; quibus per revelationem assistens idem praecursor Domini praecepit, ut ad Herodis quondam regis habitaculum accedentes caput suum ibi requirerent, et inventum digno honore reconderent. Quod ibincuriae perditum, perlatum est Edessam ab aliis, et in quodam specu in
Abbreviated transcription (Latin):
cutes. inprodeias uilla&uicos emant sibi
quos coaie du cent:
rã multã. uesꝑtinũ tẽp: dic̃ luca teste quiait: dies aut coe¬
perat decdinare. & ccccedentes x ii dixerilli: dimitte tꝰbas
&c&era: Dieaut declinata turbas sccluator refic̃: quia
ł fine saeculoꝵ ꝓpinquante: ł cũsol iusticiae ꝓ noboccubu¬
it adiutina spiritalis inediesumus tabesaluati: Et ne¬
spondens arr illis: datecis. mandueate &c&eria:
no uocat apostolos aedfracionẽ poenis. ut illis señ habere tes¬
tantib magnitudo signinocior fiat Simulinsinuans.
quia cortidiae ꝑ eositiuna nr̃a sunt corda paescenda. Vide¬
lic& cũ eorũ uelexemplis. ł lit teris aed amanda caelestia. sus¬
citamur: Notandũ aut̃ quod hoc miraculũ panũ scriptu¬
rus euangelista iohannes p̃misit: quia ꝓximũ eet pascha di¬
es festus iudacorũ : Matheus ueromar cuss hocintrecto io.¬
hannis continuo factũee cõmemorant: Vnde colligit᷑.

Expanded text:
tes in proximas villas et vicos, emant sibi quos manducent. Horam multam, vespertinum tempus dicit, Luca teste, qui ait: Dies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim dixerunt illi: Dimitte turbas, etc. . Die autem declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Et respondens ait illis: Date eis manducare, etc. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnitudo signi notior fiat: simul insinuans, quia quotidie per eos jejuna nostra corda sunt pascenda, videlicet cum eorum vel exemplis vel litteris ad amanda coelestia suscitamur. Notandum autem quod hoc miraculum panum scripturus evangelista Joannes, praemisit, quod proximum esset Pascha, dies festus Judaeorum. Matthaeus vero et Marcus, hoc, interfecto Joanne, continuo factum esse commemorant.
Abbreviated transcription (Latin):
os ccpudue teres fuit. ut siquiseam qͣ sibi conpe¬
ter& ccccipere uxorem noll&ille ei colciamtum
soluer&. qui ced hanc sponsus iure ꝓpinquitatis
uenir: Quid igitur inter homines xp̃s. nisi scȩ
nesdicit: qui hab& sponsom. sponsuse: Sed qđ¬
iolicenne homines xpm ee putauerunt: qđidem
iohoen nes negat recte seindignũ ẽe ad soluendũ
corrigicc̃ eiꝰ coltiam̃ti denunciat: Acsic ꝑ tedicat
Egoredẽptoris uestigia denudare ñ ualeo qui aspon¬
si nommihi in meritus nusurpo Quodiam intel¬
legi. & cclit̃ potest: Quis enĩ nesciat. qđ eclcia men¬
ta exmortuis animalib fiant: In carnatus uero
dñs ueniens: quaesicclciatꝰ cepparuit: Qui in diui¬
nitate sua morticina: nrae corrupcionis ad sũp¬
sit: Sedliuius inccernauonis eiꝰ mysteriũ huma¬
nuss hoculus pene trare nͥ sufficit: Inuesti goerieni
nullacte nus potest: quo modo corporatur uerbu:
quomodosumus & uiuificatar sp̃s: intra uterũma¬
tris animatur: Quomodo is qui iniciu nhab&:

Expanded text:
os apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter hominenes dicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet
Abbreviated transcription (Latin):
cebitatori solitudinis congruũ est. ut ñdelicias
ciborũ. sedne cessitate humanȩ carnis expler&:¬
Potest habitus. & uictusciꝰ post significacionem. &ia
qualita tem int̃nae con uersationis eiꝰ non incon¬
ueni ent̃ ex primerenãq austeriorib utabectur in¬
dumentis: Sicut &iadns in lccudib eiꝰ ꝓtestatus
ẽ dicens cediudoceos: Quid existis uidere homi¬
ne mollib uestitũ : ecce qui mollibus uestiuntꝰ
indomibus regum sunt: Quia uitia pec cantiũ
ñblan dimentis fouit seduigore oesperȩ inueccio¬
nis incre pauitdicens: Cenimina uiperarũ.
quis uobis demonstra uit fugere cefutura ira:
Sona pelliciam hecbebat circalubos suos. quia¬

Expanded text:
bitatori solitudinis congruum est, ut non delicias ciborum, sed necessitatem humanae carnis explervictus ejus per significationem etiam qualitatem internae conversationis ejus non inconvenienter exprimere; nam quia austerioribus utebatur indumentis, sic etiam Dominus in laudibus ejus protestatus est, dicens ad Judaeos: Quid existis videre? hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt ; quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit: dicens: Cenimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a futura ira? Zonam habebat circa lumbos suos
Abbreviated transcription (Latin):
ysterium trini tatis. in baptisma Teconplacui:¬
te demoristratur: Dñs baptizatur. spͥs descen
p̾bentis auditur: Aperiuntur aut caeli: nieserto¬
tione dementoru: sed spiri talibus oculis: Quib¬
& hie sechiel. in principio uoluminis sui aꝑtos costẽ
cõme morat Sedit quoq colũba suꝑcaput ihu: Nequis
putar& uocẽ patris. aed iohannefactit. ñ aed dnm:¬
Pul chire aut cũdixiss&. & spm̃ tãquã colũbã dis¬
cenden te: ceddidit & manentẽ in ipso: Hoc &enĩ
mediatorȩdi & hominũ donũ ẽ speciale conlatũ.
per in illo maneat: Na fidelibus eiꝰ odsignia uir¬
tutũ. & miraculoc feccienda: oliquanqdo gratia sp̃s
confertur. ccliquando tollitur: Quib tamen ced
operationẽ pi& cetis &iusticiae. &amorendi & ꝓ¬
ximi conser uandum: nũquagratia sp̃s abest: un

Expanded text:
ysterium Trinitatis in baptismate demonstratur: Dominus baptizatur, Spiritus desperhibentis auditur. Aperiuntur autem coeli non reseratione elementorum, sed spiritualibus oculis; quibus et Ezechiel in principio voluminis sui apertos eos esse commemorat. Sedit quoque columba super caput Jesu, ne quis putaret vocem Patris ad Joannem factam, non ad DomPulchre autem cum dixisset: Et Spiritum tanquam columbam descendentem, addidit, et manentem in ipso. Hoc etenim Mediatori Dei et hominum donum est speciale collatum, pes in illo maneret. Nam fidelibus ejus ad insignia virtutum et miracula facienda aliquando gratia Spiritus confertur, aliquando tollitur. Quibus tamen ad operationem pietatis et justitiae, ad amorem Dei et proximi conservandum, nunquam gratia Spiritus abest. Und
Abbreviated transcription (Latin):
responderi : credo dne : Adiuua in creduli tatẽ mea
Sienĩ credebat. quur inciedulitatẽ dicebat: si uero in
creduli tatẽ habere senouerat. quomodo credebat sed
quia ꝑ occulta inspiracionẽ graciae. meritoꝵ suoꝵ
gradib fideserescit: uno eodẽq temporeis qui nec dum
ꝑ fecte crediderat. simul &&credebat. & ineredulus erat: Et cun

Expanded text:
responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem dcredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2.
Abbreviated transcription (Latin):
certe inignẽ fertur demoniacus. quo ad ulteranciũ corda
succensas. &in aquas quȩ solent extinguere caritatem: ⁊¬
Sed siquid potes. adiuuanos. misentus uri ilis aut
ait illi si potes credene. oma pos sibilia. credenti
ptumdns responsũ reddit p&enti. Ipse enĩ ocit: siquid po¬
tes adiuua nos: & dñssi potes inquid eredere. possũ
uos miser tus adiuuare: quia fides ñficta. oma quȩ
salubrt̃ p&it imp&rare mer&ur: Cuic̃ tite leprosus
qui fidelit̃ clamabat: dñe siuis potes memundare
Congruũ scufidei aeccipit responsũ: uolo mundare: et
coritinuo. excla mans patͥ puetu culacrinis
aie nat: cuedo adiuua incnedulitatẽ mex
EImo repente fit sũmus sedinbona conuersoccione a
minimis quisq inchoat: ut ad magna ꝑueniat:
Alia nãq sunt uirtutis exordia: aliud ꝓfectus. aliudp¬
feccio: Sieni & ipsa fides. adꝑfeccionẽ suã nꝰ quib dã
gradib: duce r&ur. Iste int̾rogatus ancreder&. non

Expanded text:
certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda succensa sunt, et in aquas quae solent extinguere charitatem. Sed si quid potest, adjuva nos, misertus nostri. Jesus autem ait illi: Si potes credere, omnia possibilia credenti. Aptum Dominus responsum reddit petenti. Ipse enim ait: Si quid potes, adjuva nos. Et Dominus: Si potes, inquit, credere, possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omnia quae salubriter petit, impetrare meretur. Cui contra leprosus qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare , congruum suae fidei accepit responsum: Volo, mundare . Et continuo exclamans pater pueri cum lacrymis aiebatNemo repente fit summus: sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur: iste interrogatus an crederet, non