comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni uocantur. sicut heliseo ꝓphetȩ depͣdicatore suo dicitur scis
qđ dominus tuus tollatur ate: Uxor uero serui empticii fili¬
os & filias parit. quando bona actio fortes uel teneros fruetꝰ
generat. Sed mulier quae ad omino data est. eidem domino
cũ filiis reman&. ipse uero seruus exit cu uestitu suo: quia bona
actio uel tiusdeͣ bonȩactionis fructus prȩdicatoris mercedi
reputatur. ipse uero in desiderii sui intentione perdurans
ꝑ supernam gram ad contrͣplatione̾ liber egreditur. Quod si
dixerit seruus. diligo dominũ meum &uxorem acliberos. Non
egrediar liber. Seruus dominũ suũ diligit. quando prȩdicato¬
ris uerba sollicita mente custodit. Vxorem quoq amans &
libero ELiber egredi recusat. quando actiuã uitam eiusq
fructꝰ diligens transire ad contẽplatiuã Non uult: quia bona
se opera habere inministerii sui seruitute considerans. adliber

Expanded text:
ni vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis ni vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis remanet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: quia bona actio vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercede reputatur. Ipse vero, in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur. Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem et liberos: non egrediar liber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult: quia bona se opera habere in minis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ seruitio in sca conuersatione socientur. ĩam bona opera¬
ri diligunt. Sunt uero alii. quibona opera postquam ad
seruitium omipotentis diꝰ uenerint discunt. Qui uero
operatione bonam &priusquã addi seruitiu̾ uenir& habe¬
re studuit. hebreus seruus cũ uxore emptus est. Et pbe¬
rũq is quitalis est potest ad contẽplatiuã uitã transire.
& tamen actiuã Non deserere. Vnde & illic subditur
Si habens uxorẽ. &uxor egrediatur simul. Cum eo enim &¬
uxor ad libertate egreditur. quando is qui ad conteplatio¬
nem peruenit &iam foris actionẽ boni operis qua ꝓdẽẽ
ossit aluis relinquit. Sin aut dominus dederit illi uxo¬
rem. &pepererit filios & filias. muluer & liberi erunt domini
sui. ipse uero exibit cũ uestitu suo. Seruo empto dominꝰ dat
uxorem. cuͣ prȩdicator quisq eũ quẽ iuri omĩpotentis dĩ man¬
cipauerit bonȩ actioni coniungit. Nam & prȩdicatores domi¬

Expanded text:
Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operaDei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is, qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habet uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is, qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis, qua prodesse possit aliis, non relinquit. Sin autem Dominus dederit illi uxrem, et peperit filios ac filias, mulier et liberi ejus erunt domisui: ipse vero exiet cum vestitu suo. Servo empto dominus dat uxorem, cum praedicator quisque, eum quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bonae actioni conjungit. Nam et praedicatores domi
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ aliquid fortasse credimus. nisi ad manens Sclm̃ mente ꝑ¬
tran seamus. Seruus uero hebreus emptus Sex annis seriure
prȩcipitur. ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim p
Senarium numerum. nisi actiuae uitȩ perfectio designa¬
tur. Quid ꝑseptenarium. nisi conteͣplatiua exprimitur. c̃¬
Sex ergo annis seruit. & septimo egreditur liber: qui ꝑactiuam
quam ꝑfecte exhibuerit. ad contrͣplatiuar uitȩ libertatem
transit. Et notandum qđ gratis liber egreditur. quiahi qui
post quam omnia fecerint dicunt se inutibes seruos eis pro¬
culdubio sicut ipsa actiua fuit exmunere. ita exgr̃a &iam
at. quia omnino necesse est ut unusquisq nrͣm in hoc quod
incipit ꝑseuer&. atq usq ad finem operis in ea quam incho
qui in actiua uita intentionis suae uesteͣ addeteriora nonmu¬
tauerit. Et sunt Non Nulli. qui priusquam omnipotentis

Expanded text:
magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in sesenarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc, quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea, qua inchoaqui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
bens uxorem. &uxor egrediatur simul. Sin aut̃ dominus de¬
derit uctirem. & pcpererit filios & filias. mulier & liberieius erunt
domini sui. ipse uero exibit cum uestimento suo. Quod sidixt¬
rit seruus diligo dnmmeu & uxore acliberos. non egrediar li¬
ber. offer& eum dominus diis. & applicabitur ad ostiͣ &pos¬
Pauso latius testimoniu̾ dedimus. ut distinctione̾ seruitutis
atq libertatis in utraq uita monstraremus. Sed onerosum
esse non deb&. si hoc exponendo consequimur. unde iẜsa
harc quae diximus affirmemus. Haebreus enĩ transiens
int᷑ pretatur. Et seruus haebreus emitur quando unusquis¬
q qui iam ab hoc scło mente transit seruitio omnipotentis
dñi subditur. Ille &enim uere dõ seruire appetit. qui ab hoc
scło mente transire didicerit. Sic moyses transiuit ut uider& uisum.
sic dauid cũ uider& impium exaltatum &elruatum suꝑ cedros
libani transiuit &ecce Nonerat: quia iniquorum potentias et̃

Expanded text:
bens uxorem et uxor egredietur simul sin autem dominus debens uxorem et uxor egredietur simul sin autem dominus dederit illi uxorem et peperit filios et filias mulier et liberi eius erunt domini sui ipse vero exibit cum vestitu suo quod si dixerit servus diligo dominum meum et uxorem ac liberos non egrediar liber offeret eum dominus diis et adplicabitur ad ostium et posPaulo latius testimonium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit, et ecce non erat . Quia iniquorum potentias esse
Abbreviated transcription (Latin):
recte nunc dicitur manus hominis subpennis eorum. Nam &si per
actiuam bom aliquid agimus. ad caeleste tamen desiderium per
contẽplatiuam uolamus. Vnde &apud mossen actiua seruitus.
contẽplatiua aute libertas uocatur. Et cum utrȩq uitȩ ex
dono sint grae̾. quan du tamen inter proximos uiuimus una
nobis innecessitate est. altera in uoluntate. Quis enim cognoscers
dm̃ ad eius regnũ ingreditur. nisi bene prius operaturᵈ Sine
conteplatiua ergo uita intrare possunt ad caeleste̾ patriam
quibona quae possunt operari non negligunt. sine actiua aut̃
intrare non possunt. si negligunt bona operari quae possunt.
Illa ergo in necessitate. haec inuoluntate est. Illa in seruitute.
ista inlibertate. Hinc est enim qđ ad mossen dicitur. Sieme¬
ris seruum hebreum. sex annis serui& tibi. inseptimo egrediet᷑
liber gratis. Cum quali ueste intrauerie. cumtali exeat. Si ha¬

Expanded text:
recte nunc dicitur: Manus hominis sub pennis eorum. Nam etsi per recte nunc dicitur: Manus hominis sub pennis eorum. Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desicontemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur . Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene prius operetur. Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi, in septimo egredietur liber gratis cum quali veste intraverit cum tali exeat si ha
Abbreviated transcription (Latin):
merito quã actiua. quia haee inusu praesentis operis laborat.
illa uero sapore intimo uenturam iam requiem degustat. Quid
itaq ꝑmanus nisiactiua: Et quid ꝑpennas nisi conte platiua
uita Signatur.Manus ergo hominis subpennis corum esdua
id est uirtus operis subuolatu contẽplationis Quod bene in euan¬
gelio duat illȩ mulieres designant. martha silic& & maria
Martha oenim satagebat circa frequens ministeriũ. maria autẽ sede¬
bat adpedes dm̃i. & uerba eius audiebat. Erat ergo una intenta ope¬
ri: altera conte̾plationi. Vna actiuȩ seruiebat ꝑexterius ministe¬
rium. altera contẽplatiuȩ ꝑsuspensionem cordis in uerbum.
Et quanuis achiua bona sit. melior tamen est contẽplatiua. quia
ista cum mortaliuita deficit. illa uero inmortali uita plenius
exereseit. Vnde dicitur. Maria optimã parte̾ elegit quae non aufere¬
tur abea. Quia igitur actiua minor est merito quam conteplatida

Expanded text:
merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa, quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa,
Abbreviated transcription (Latin):
rantiam. Quas nimirum uirtutes tunc ueraciter accipimus.
cum earum ordine̾ cũstodimus. Prima quippe prudentia. se¬
cunda fortitudo. tertia iustitia. quarta temperantia est. Quid
enim prodesse potest prudentia. si fortitudo desitꝰ Scire o eni
cuiquam quod non potest facere. porna magis quã uirtus est.
Sed qui prudenter intelligit qđ agat. & fortiter agit qđ intellexee¬
rit: lam proculdubio iustus est sed eius iustitiam teperantia sequi
deb&. quia plerumq iustitia simodũ Non hab&e. incrudelitat᷑e cadit
Ipsa ergo iustitia uera iustitia est quaese temperantiȩ freno modera¬
tur. ut inzelo quo quisq feru& sit &iam teperans. nesiplus ferueat
ꝑdat iustitiam. cuiusseruare moderamina ignorat. Duȩ autem
sunt sc̃orum prȩdicatorũ uitae. actiua scilio& & contẽplatiua
Sedactiua prior est tempore quã conteplatiua. quia exbono ope¬
re tenditur ad conteplationem. Contẽplatiua aut̃ maior est

Expanded text:
rantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, rantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est
Abbreviated transcription (Latin):
idest scripturae sacrȩ prȩceptis oboediens. exparuo qđ habebat
quid deamore diuinitatis multorũ uacuȩ mentes audiunt.
eoxuberante gr̃a ungento diuini amoris usq ad summũ repbent᷑:
& iamNunc multorũ corda quae prius fuerant uacua uasa un
gento sp̃s pbenasunt: quae expaucitate olei Solũmodo infu¬
sa uidebantur. Quod dum aliis atq aliis datur. &ab audito¬
ribus fides accipitur. ẽrepta mulier uidelic& sc̃a eccła sub
ereditoris Suiiam debito non tenetur. Sequitur. ET MANUS
Possunt hoc in loco quattuor partes quattuor regiones mun¬
di accipi. scilic& oriens. occidens. meridies & sep tem̃trio.
quia sc̃orum prȩdicatio auctore dõ incinctis mundi partib
est egressa. Possumus &iam ꝑ quattuor partes principales
quattuor uirtutes accipere. ex quibus reliquȩ uirtutes orum¬
tur: uidelic& prudentiam. fortitudinem. iustitiam atq tẽpe¬

Expanded text:
id est sacrae Scripturae praeceptis obediens, ex paulo quod habebat id est sacrae Scripturae praeceptis obediens, ex paulo quod habebat quiddam de amore Trinitatis multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante gratia unguentorum divini amoris, usque ad summum replentur; et jam nunc multorum guento spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod 1195 dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, Sareptana mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito non tenetur. Sequitur: VERS. 8.-Possunt hoc in loco quatuor partes quatuor mundi regiones accipi, scilicet Oriens, Occidens, Meridies, et Septentrio, quia sanctorum praedicatio auctore Deo in cunctis mundi partibus est egressa. 8. Possumus etiam per quatuor partes principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet prudentiam, fortitudinem, justitiam atque tempe
Abbreviated transcription (Latin):
metur . quia sunt quidam quidum parua audiunt maiori de¬
siderio replentur. Minde perfecte indĩ amore ardent. unde uix
tenuissimas uerborum scintillas accȩperint. Verbũ quippe
prȩdicationis. semen in corde audientis est. &auditor bonus
inde profert postmodum magnam messem scientiae. unde
parum prius accepęrit semen linguae. Cui rei bene concinit
factũ inuidua abheliseo ꝓpheta miraculum. quae ne duos fi¬
lios auferente creditorẽ amitter& ꝓphetę dictis obȩdiuit.
& exeo quod parum obei habebat peruasa uacua effudit: quae
cuncta post usq ad summũ repleta sunt. &exeorum repletione
mulier acreditoris sui debito est Soluta. Quat uicdelic& mu¬
lier quã aliam nisi scaͣm eccłam signat. duerum populorũ
idest iudaici &gentilis quasi duorum filiorum matrem. e¬
Quae prius experuerso oprre ꝑ callidi spiritus ꝑsuasionẽ. qua
infide genuit ammittere filios timebat. Sed ꝓphetȩ uerbis

Expanded text:
metur. Quia sunt quidam, qui dum parva audiunt majore demetur. Quia sunt quidam, qui dum parva audiunt majore desiderio replentur, et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperint. Verbum quippe praedicationis, semen in corde ainde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Qin fide genuit amittere filios timebat, sed prophetae verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Sed decandenti Aere scintillȩ prodeunt. quia deeorum ex
hortationibus uerba flammantia adaures audientiũ ꝓcȩdunt
Recte autẽ prȩdicatorum uerbã scintille. appellatȩ sunt. quia
tos quos in corde contigerint incendunt. Considerandũ quoq
est. quod scintille subtibes ualde & tenuessunt. quia cum prȩ¬
dicatores sc̃i decaelesti patria loquuntur. non tantũ ualen
aperire uerbo. quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum
ergo lingua quasiquȩdam adnos scintillȩ ueniunt. quia decae¬
lesti patria ineorum uoce uix tenue aliquid cognoscitur. qđ
tamenabeis non tenuiter amatur. Neq enim caelesteͣ glam
aut tantum uidere sufficiunt quantum est : aut tantũ loqui
prȩualent quantum uident. Candens ergo aes scintillas
ꝓicit. quando uix tenuiter predicator loqui sufficit Hoc
unde ipse fortiter igne scit. Diuma autẽ pietate agitus
ut exipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflam¬

Expanded text:
sa. Sed de candente sa. Sed de candente hortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit, quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur, ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflam
Abbreviated transcription (Latin):
Si om̃a adspu̾alem allegoriam ducimus. similiter in discretionis
stultitia ligarnur. Legunt enim sacra eloquia predicatores seiͣ.
&aliquando inhrstoria litteram suscipiunt. Aliquando uero
ꝑsignificationem litterȩ sp̃m requirunt. Et modo bona facta
patrum prȩcgdentium sicut uixta litteram inueniunt imitan¬
tur. modo quȩdã quȩ iuxta historiam imitanda non sunt spu̾¬
aliter intelligunt. & ad prouectum tendunt. Quid ergo aliud
prȩdicatores Scͣi in suo opere. Nisi inpede ungulam findunt: De
quibus adhuc apte subditur. Et SINTILLE QUASI ASPECTUS AE¬
RIS CANDENTIS eris metallum ualde sonorum est &recte uo¬
ces predicantium Aeri conparantur. q̃uia in omnem terrã exiuit so¬
nus eorum. & infines orbis terrae uerbaeorum. Bene aut aes
candens dicitur. quia uita prȩdicantium sonat & ard&. Ard&
enim desiderio. sonat uerbo. es ergo candens est predicatio accen¬

Expanded text:
si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscsi omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscstultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti, et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt. Et modo 1194 bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur; modo quaedam, quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad provectum tendunt. Quid ergo aliud praedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam findunt? De quibus adhuc apte subditur: IBID.-- Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. 5. Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accen
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uero in eisdem scis praedicatoribus uitar grauitas. for¬
titudo atq discretio monstraretur. recte sub iungitur. Et
PIANIA PEDIS GURUM PLANTA PEDIS UITULI. Quia e¬
nimpredicatores scĩ boum nomine designantur. doc& pau¬
lus apłus legis testimonium exponens nonopturabis os
boui trituranꝰti. Insci̾s ergo prȩdicatoribus planta pedis ẽ
uituli scilic& mature incędens & fortis & diuisa. quia unus¬
quisq predicator & uenerationt̾ hab& inmaturitate & forti¬
tudinem in opere. & diuisionẽ ungulȩ in discretione. Non
enim facilt predicatio eius accipitur. sileuis inmoribus esse
uideatur. Et nulla erit maturitatis ostensio. si contra ad¬
uersa omnĩa non ad fuerit operis fortitudo. Uirtutis autͣ
meritum ipsa fortitudo operis amittit. si discreta in intel¬
lectu non fuerit. Ecce saeram scripturam legimus. si om̃a
adlitttram sentiamus. uirtutẽ diserctionis amisimus¬

Expanded text:
. Ut vero in eisdem sanctis praedicatoribus vitae gravitas, for. Ut vero in eisdem sanctis praedicatoribus vitae gravitas, fortitudo, atque diplanta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis eius in singulis. recte nunc dicitur. Quattuor facies uni
o quateuor pennͦ uni. Sed quar uirtus ess& sifidem atq con¬
tem plationẽ diũ habentes predicatores illius sca opera noti
haberent: Sequitur: eT PEDES EORŨ PEDES RECTI
Quidspedes. nisi gressus actuum designantur: Quattuor ergo
animalium pedes recti esse describuntur. quia scorum euange¬
listarum atq omniũ ꝑfectorum opera ad sequendam iniquita¬
tem non sunt retorta. Hi autẽ pedes rectos non habent. qui ad
mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. Dequibus scrip¬
tum est. Canis reuersus aduomitum. & sus lota inuolutabro
luti. Dolebat dequibusdã doctor egregiis quod pedũ recti¬
tudine̾ retro detorserant. quibus ꝑ increpatione̾ dicebat
Quomodo conuertimini iterum adinfirma & egena elem̾¬
Qui alios ammon& dicens. Propter quod remissas manus &
soluta genua erigite. & gressus rectos facite pedibus ur̃is

Expanded text:
nitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, nitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non hamala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena eleme. Qui alios admonet, dicens: Propter quod remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ego scio quos edegerim: ꝑ contemplationẽ uero quia
suꝑ nosin& ipsos tollimur. quasi inaerem beuamur: Quattu¬
or ergo facies unisunt. quia si requiras quid matheus deincarna¬
tiont dñi sentiat. hoc nimirum sentit quod marcus. lucas &
iohannes Si queras quid iohannes sentiat: hoc proculdu
hoc quod iohannes. matheus & marcus sentit. Quattuor er¬
go facies unisunt. quia notitia fidei qua cognoscuntur adõ
ipsa est in uno. quae est simulinquattuor Quic quid enim
mnuno inueneris. hoc in omnibus simul quattuor
recog
& ad diuinitatẽ eius mentis oculos leuantes penna contepla¬
tionis uolant. Euangelistarum ergo facies adhumanitat᷑e
unt. quasi facie intendunt. Sed dum hunc esse incircuni¬
seriptum atq incorporeũ exdiuinitate adnuntiant: ꝑcontẽ¬
plationis pennam quasi inatrem louantur. Quia itaꝙ & una
est fidẽs incarnationis eius in omibus. & par contẽplatio diui¬

Expanded text:
ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul duhoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognet ad divinitatem ejus mentis oculos letionis volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatemunt quasi faciem intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divi
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo
uitar eius nunc inmoribus trahitur electorum. & inre¬
surrectione sequetur similitudo arternitatis inmente qͣm
debimus tum sicuti est. Et quia similitudinr᷑ quo¬
q illius &iam corpora nr̃a ꝑcipient in configurationẽ.
dicatur recte descis animalibus. dicatur: similitudo hominis
in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat.
ut loquendi uirtus silentio refota ad indaganda mysteria
quae sequuntur robustior exurgat. Certi & enim sumus.
quia ipsum dequo loquimur habemus adiutorẽ. qui uiuit
quat ꝑ prophetiȩ sp̃m futura prariuident subtilinar¬
nisi notitia Et quid ꝑ pennã nisi uolatus exprimitur Per
faciem quippe unusquisq cognoscitus. ꝑpennam uero in al¬
tum auium corpora subleuantur. Facies itaq ad fideͣ ꝑtin&.
penna adeontem platione̾. ꝑfidem namq ab oni potente dõ
cognoscimur. sicut ipse desuis ouibus dicit. Ego sum pastor
bonus. & cognosco meas: & cognoscunt memeae. Quirursus

Expanded text:
similitudo vitae ejus nunc in moribus trahitur electorum, et in resurrectione sequitur similitudo aeternitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit per prophetiae spiritum futura praevidentur subtili narm nisi notitia, et quid per pennas nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennas vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet, penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur, sicut ipse de suis ovibonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis in infidelitate ꝓstrauit. Iure aut̃ locus aquibȩ non iuxta
sed desuꝑ eẽ describitur. quia siue ꝑhoc qđ eius ascensionẽ sig¬
nat seu quia uerbũ patris dm̃ apud patrẽ esse denuntiat. super
euangelistas caeteros uirtute contẽplationis excreuit. Cũ quib
& si simul de eius deitate loquitur. hanc tam᷑ om̃ib subtilius con¬
tẽplatur. Sedsi aquila cũ tribus aliis ad iuncta quattuor anima¬
li ee memorantur. mirũ quomodo desuꝑ ipsorũ quattuor eẽ
describatur. Nisi quia iohannes ꝑ hoc qđ in principio uerbum
uidit &iam suꝑsem& ipsũ transiit. Nã nisi & se transiss&. uerbũ¬

Expanded text:
temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc quod ejus ascensionem signat, seu quia Verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse describitur, nisi quia Joannes per hoc quod in principio Verbum vidit, etiam su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibetur. Ad extris & enĩ lȩta. asinistris uero tristia habemus.
Vnde & sinistrũ nobis esse dicimus hoc qđ aduersũ ẽe deputamus.
Et sicut prȩfatisumus ꝑ hominẽ incarnatio. ꝑuitulũ passio. ꝑ beonẽ
uero auctoris nr̃i resurrectio designatur. De incarnatione aut̃ unige¬
nitifilii qua redẽpti sumꝰ om̃s electi lȩtatisunt: demorte uero illius
ipsi elector̾ primi scĩ apłi contristati. qui iterũ de eius resurrectione
gauisi sunt. Quia ergo eiꝰ &natiuitas & resurrectio lȩtitiã discipulis
prebuit quos eius passio contristauit. homo & leo adextris. uitu
humanitate gauisi sunt. de eiꝰ resurrectione confirmati. quide eiꝰ
passione fuerant contristati. Homo ergo & leo eis adextris est:
quia redeptoris nrͣi eos incarnatio uiuificauit. resurrectio confir¬
mauit. Sed uitulus asinistris. quiamors illius eos ad momentũ

Expanded text:
perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et, sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt; de morte vero illius ipsi electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis praebuit, quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vithumanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum
Abbreviated transcription (Latin):
omã fortitudine securitatis hab&. beo est. Vnde scriptũ es
Iustus aut̃ quasi leo confidens. absq terrore erit. Quia uero sub¬
limit̾ contẽplatur ea quȩ caelestia atq aet̾na sunt: aquila est.
Igitur qm̃ ustus quisq ꝑratione̾ homo. ꝑ sacrificiũ mortificati¬
onis sux uitulus. ꝑ fostitudine̾ securitatis beo. ꝑ conteplationi
uero efficitur aquila. recte ꝑ haec scã animalia signari unus quisq
demonstremꝰ. Sedmagna nobis de tisdẽ euangelistis & scis
predicatoribus questio oritur. cur homo & leo adextris ipsorũ
quattuor. uitulus uero asinistris ipsorũ quattuor ee̾ ꝑhibetur.
Neq eni sinemiratione ẽ: cur duo illa ad extris. &unũ hoc e̾e asinis¬
tris dicatur . Et rursũ querendũ eͣ: curaquila non adextris uel
sinistris. sed desuꝑ ipsorũ quattuor esse memoretur. Duas itaq¬
nobis questiones obicimus. quas oport& ut aperiente dño dis¬
soluamꝰ. Homo igitur &leo ad extris. uitulus uero asinistris e̾e

Expanded text:
a fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem, quasi leo confidens absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitas leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque demonstremus. 3. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et lequatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur. Neque enim sine miratione est cur duo illa a dextris, et hoc esse a sinistris dicitur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel a sinistris, sed desuper quatuor ipsorum esse memoratur. Duas itaqnobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse
Abbreviated transcription (Latin):
lictimas enĩ in ꝓfundo deferebant. Quid enĩ sunt aliud lacrimȩ
orationis nisi uictimȩ orationis nr̃ȩ Sicut scriptum est
Sacrificiũ dõ sp̃s contribulatus : Et sunt Nonnulli. qui idcir¬
cofe inpcella mentis afficiunt: ut aut terrena comoda adqui¬
dionis uurx grãm aet̾nam bratitudinẽ degustare concupis¬
cunt. facies opennas desuꝑ extendunt. Sequitur. Due eCINE¬

Expanded text:
liud lacrymae orationis, nisi victimae oblationis nostrae? sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena commoda acquitionis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper extendunt. Sequitur: I
Abbreviated transcription (Latin):
uitulus autͣ insacrificio mactari sol&. Leo uero fortis ẽ bestia.
sicut scriptũ est. Leo fortissimꝰ bestiarũ adnullius pauebit oc¬
cursũ Aquila ad sublimia uolat. &inreuerberatis oculis solis
radios intendit. Om̃is itaq qui inratione ꝑfectus ẽ: homo est
E t qm sematipsũ abhuius scłi uoluntate mortificat: uitulus.

Expanded text:
Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia volat, et irreverberatis oculis solis radios intendit. Omnis itaque, qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus saeculi voluptate mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
ueracit᷑ factus est homo. ipse in sacrificio redepͣtionis nrae designatꝰ
est mori utuitulus. ipse ꝑ uirtute suȩ fortitudinis surrexit ut beo
Leo &iam apertis oculis dormire ꝑ̾ibetur . quia in ipsa morte
inqua exhumanitate redeptor nr̃ dormire potuit. ex diuinitate
sua inmortalis ꝑmanendo uigilauit. Ipse &iam post resurrecti¬
onẽ suã ascendens ad celos insuperioribus eͣ leuatus ut aquila.
Totũ ergo simul nobis est. qui & nascendo homo &moriendo uitu¬
lus & resurgendo leo & adcelos ascendendo aquila factus est
Sed quia ꝑhęc animalia euangelistas quattuor & sub eor specie si¬
mul ꝑ fectos om̃s iam superius significari diximꝰ. restat ut quo¬
mo do unusquisq electorum istis animaliũ uisionib exprimat᷑
ostendamꝰ. Om̃is & enĩ electus atq inuia dñi ꝑfectus & homo &
uitulus & leo simul &aquila est. Homo enĩ rationabe ẽ Animal.

Expanded text:
veraciter factus est homo, ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus veraciter factus est homo, ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori ut vitulus. Ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens in coelos, in superioribus est elevatus ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significare diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimitur ostendamus. Omnis etenim electus et in via Domini perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal:
Abbreviated transcription (Latin):
animalia Sustiliter descri suntur
Ut hȩc tuangelistarũ significare ꝑsonas ipsa
nobis subtilitas descriptionis aperiat. nihilq
sermo dĩ nr̃o intellectui dubietatis relinquat.
eorũ. facies Nouinis Et facits Leois Abfae¬
tris ilsoro Quattuor. Faciis aut̃ Bouis
aimstris iesonum quatiuor. Et facies aquils desu ꝑ
ta scõs quattuor euangelistas designent. ipsa uniuscuiusq li¬
bri euangelici exordia testantur. Nã quia abhumana genera¬
tione cepit iure ꝑ hominẽ matheus. Qua ꝑclamorem
ꝑclamorem
sus eͣ bene ꝑ uitulũ lucas . Quiã uero adi uinitate uerbi car¬
pit digne ꝑ aquilã significatur iouannes. Qui dicens in prin¬
cipio erat uerbum & uerbũ erat apud dm̃ &ds erat uerbum
dum in ipsã diuinitatis substantiã intendit. quasi more
aquilȩ oculos insolt fixit. Sed quia electiom̃s membra st̃
redemptoris nr̃i. ipse aut̃ redẽptor nr̃ caput electorũ est
si &iam in his om̃ib & ipse signetur. Ipse enĩ unigenitus dĩ filius

Expanded text:
animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. eorum, facies hominis, et facies leonis a dextra sinistris ipsorum quatuor; et facies aquilae desuper a sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem st, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae oculos in solem fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est 1201 si etiam in his omnibus et ipse signetur, ipse enim unigenitus Dei filius
Abbreviated transcription (Latin):
facies & pennȩ extentȩ desuꝑ describuntur. quia omis intentio
om̃isq contẽplatio Sc̃orũ suꝑse tendit. ut illud possit adipisci
qđ incaebestibus appetit. Siue enĩ bono operi seuuero inigi
l& conteplationi. tunc ueracit᷑ hoc qđ agit bonũ est:. quando
ei cõplacere concupiscit aquo est. Nã qui bona agere uidetur.
&ꝑ hec non do sedhominib placere desiderat: intentionis suȩ
facrem deorsum premit. Et qui idcirco insacro eloquio ea que
diuinitatis sunt conteplatur ut ꝑ hoc qđ intelligit occupari ad
quȩstiones possit. quia non dulcedine quesitȩ beatitudinis sati¬
ari appetit seddoctus iuderi.Iste nimirũ intellectus sui pen¬
nas desuꝑ Non extendit. Sedqmͣ sensus Sui uigilantiã int̾reno
appetitii occupat. pennas quas subleuare in altũ & quib sub be¬
uari ipse potuit inimis deponit. Qua inre pensandũ est: ut
omne bonũ qđ agitur ꝑ intentione̾ semꝑ ad caebestia leuetur

Expanded text:
Facies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive et contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mutata nil contradictionis.
nil mortalit᷑atis habuerit: Quia
tota simul amoris eius ignib
accensa in laudesine fineꝑ
manebit : Porta ergo haec in¬
terior id ÷ sc̃a ecclesia habe¬
at interiora sua. illam uideli¬
c& uitam: quaeadhuc oculis
nris occulta est. Habeat ex¬
traeam atriumexterius. id ÷
uitam praesentem in quaom¬
nebonum agitur. ut adbonũ
sine fine ꝑueniatur. Snt er
go interiori atrio qđ tamen
extraportã est garo filatia
cantorum. Quia electi quiq
atq ꝑfecti qui adhuc incarne
mortali subsistunt & intrasi¬
num sunt scãe ecclesiȩ. & ad¬
huc ex trasuasecr&agaudia
in terioris uitasat gazo fila¬
tia cantorum in terius & ex¬
terius.: Quia corda scorum
qui omni potenti dd desiderium
suu̾ ꝑmagni ardoris amorẽ
cantant &iam intus sunt
& adhuc intus non sunt: quia
in scae ecclesiae sinu posita
intus fortiter ament. & tamꝰ¬

Expanded text:
mutata nil contradictionis, mutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebit. 1420 Porta ergo haec interior, id est in sancta Ecclesia habeat interiora sua, illam videlicet vitam quae adhuc oculis nostris occulta est. Habeat extra eam atrium exterius, id est vitam praesentem, in qua omne bonum agitur, ut ad bonum sine fine perveniatur. 5. Sint ergo in interiori atrio, quod tamen extra portam est, gazophylacia cantorum, quia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carne mortali subsistunt, et intra sinum sunt sanctae Ecclesiae, et adhuc extra secreta gaudia interioris vitae. Sint gazophylacia cantorum interius et exterius, quia corda sanctorum quae omnipotenti Deo desiderium suum per magni ardoris amorem cantant, et jam intus sunt, et adhuc intus non sunt, quia in sanctae Ecclesiae sinu posita, intus fortiter ament, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
terius : Quatinus hoc ipsum
atrium & exterius sit & intus.
exterius aporta. interius au
sicut praediximus portis quas
narrando subiunxit: Scaenꝰi
ecclesia duas uitas hab&.
Unam quam tem poraliter
ducit : aliãquam in a& nure¬
cipit ⁊ unam qualaborat in
terra. aliã qua remuneratur
in caelo Una qua mercedes
collꝑgit. aliã utro in quaiam
dereceptis mercedibus gaud&
Atq: inutraque uita o ffer&
sacrificium: Hic uidelic& sa¬
crificium conpunctionis: & illie
sacrificium laudis: De hoc sa¬
crificio dicitur Sacrificis
do sp̃s contribulatus: dell
autem scriptumest÷ Tunc
acceptabis sacrificium iustica
oblationes & holo causta de
quorursus ait Vt cant&tibi
gloria mea. & non con: pungas
Inutroque autem sacrificiocar¬
nes offeruntur : quia hicoblate
carnis est maceratio corporis
ibioblatiocarnisest in liud
di gloria resurrectionis:
Tunc quippe illic quas in hols¬
caustum offertur caraquanda
in a&ernã incorruptionẽ per¬

Expanded text:
terius, quatenus hoc ipsum terius, quatenus hoc ipsum atrium et exterius sit, et interius, exterius a porta, interius autem, sicut praediximus, portis quas narrando subjunxit. Sancta enim Ecclesia duas vitas habet, unam qua temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit: unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . De illo autem scriptum est: Tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . De quo rursus ait: Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar . In utroque autem sacrificio carnes offeruntur, quia hic oblatio carnis est maceratio corporis, ibi oblatio carnis est in laudem Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offeretur caro, quando in aeterna incorruptione per
Abbreviated transcription (Latin):
qui nobis ad interiora gaudia
patria&e caelestis aperitur.
Vt hic quoque ꝑportas quae
circa uestibulum narrantur
sca ecclesia. perportam uero in¬
teriorem caelestis regni aditus
figur&ur. Sed nequis me uerba¬
scł sp̃s estim& adintellectũ meu
uiolenter inflectere. & dicat de
portamteriori significationem
scae ecdesiae quam semeldiximu¬
tare non debui: exił gente di
omni potentis gratia quaecoe¬
pimus ipsateneamus. Vt & por¬
tainterior sign& ecclesiam quȩ
eos ad interioragaudia ꝑducit.
& gazo filatia. cantores s acer¬
dotes. templum. altare. sacrifi¬
ciasint in atrio quod est extra
portam. & tamen extra ecclesia
non sint. Sienim subtili in¬
urstigatione perquirimus.
uil obstat intelligiut in¬
giut in¬
teriorem porta
sicut
dictumest scam
ecclesia
sentiamus ÷ Dequanuno dicit᷑
extra¬
& portam interiorem garo¬
filadia cantorum inatrio in¬
teriori. Duosunt & enim
quaedicuntur. porta interi¬
or atq extrahanc atriumin¬

Expanded text:
qui nobis ad interiora gaudia qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantur sancta Ecclesia, per portam vero interiorem coelestis regni aditus figursancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiore significationem sanctae Ecclesiae, quam semel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus: ut et porta interior signet Ecclesiam, quae eos ad interiora gaudia perducit, et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra portam, et tamen extra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil obstat intelligi, ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus, de qua nunc dicitur: « et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori. » Duo sunt etenim, quae dicuntur, porta interior, atque extra hanc atrium in
Abbreviated transcription (Latin):
incipitInteriorem portam
atquetres alias id ÷ aquilonis.
austri & orientis describere : &
in tarum atrio interiori quod
erat extraportam interiorem
esse garofilatia. cantores. sa¬
cer dotes. tem plum. altare & sa¬
crificiũ perłib& Inquibus uer¬
bis quia descaeecdesiar institu¬
tione narrare alia abeisquae
prius dixerat coepit. pat& qđ
interioris portae intellectum
mutauit Sienim subimo in¬
tellectu omniadicer&. nouo or¬
dine ipsa atq alia replicar&
NNam quomodo possumus extra
portam interiorem atriunrga¬
⁊ofilatia. cantores. sacerdotes.
templumaltare. sacrificia dice¬
re Si pereandem portam in¬
teriorem hoc loco sca ecdesiade¬
sign&ur: Cum enim cuncta
haec intraipsam sint. quomodo
extraportam interiorem sunt.
siextra
ecdesiam non sunt:
Intelli¬
giergo portainte
test ea dequa iam
longe superius locuti sumus
Quae contraportam aquilonis
&orientalem dicitur positaꝓ
quam figuraridiximus aditũ

Expanded text:
incipit interiorem portam, incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhibet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designatur? Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum