comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ in tempore udicuinuentus fuerit sub nomine xp̃ianonon habere ues¬
timentũ nuptiale hoc ẽ uestẽ suꝑ caelestis hominis. sed uestẽ pollutã id ÷
u&eris hominis exuu ias : hic statim corripit᷑ & dicit᷑ ei : Amice quomo¬
dohuc intrasti: Amicũ uocat quod inuitatus adnuptia se Arguit
inpudentiae : quod ueste sordida munditias polluerit nuptiales:
Atille obmutuit : In tempore illo non erit locus inpudentiae nec ne¬
gandi facultas. cumoms angeli & mundus ipsetestis sit peccatorum:
Psoinde scire deb& unusquisq fidelis quianisi hocnouo homined r̃ouidelice

Expanded text:
igitur in tempore judicii inventus fuerit sub nomine Christiano non habere vestimentum nuptiale, hoc est vestem supercoelestis hominis; sed vestem pollutam, id est veteris hominis exuvias; hic statim corripitur et dicitur ei: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat quod invitatus est ad nuptias: arguit impudentiae, quod veste sordida munditias polluerit nuptiales. At ille obmutuit. In tempore illo non erit locus impudentiae, nec negandi facultas, cum omnes angeli et mundus ipse testis sit peccatorum. » Proinde scire debet unusquisque fidelis quia nisi hoc novo homine, Domino videlice
Abbreviated transcription (Latin):
posthocaut̃ prior surgitep̃s: &eleuat iacentes a terra: Tunc com¬
p&enter propoenitentib facta oratione. dimittit om̃s Atilliafflic¬
tionib: sponteuacantes autieuniis aut abstinentia lauacri aut
suspensi oneciborum autreb aliis quae iubent᷑ expectant commu¬
ne tempus quod decernit ep̃s: Constituto uero tempore uelut quod¬
dam debitũ ex soluentes afflictione peccatocurati cumpopulo
communi participant᷑ Hlȩc ergo antiquitus romani pontifices
usq ad nrm̃ conserua uerunt tempus : Qualiteraut̃ & quando poe¬
nitentes ad suscipiendã corporis & sanguinis domincigratiã acce¬
dere debeant: In nocentius papa indecr&alib: suis plenissi medo ce
ita scribens. De poenitentib aut quisiue ex grauiorib. commissis
siue ex leuiorib. poenitentiã gerunt : sinulla interuenie& ȩgritu¬
do ÷ fr̃ ante pascha ei sremittendũ romane ecđae consu&ũdo de

Expanded text:
Post hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. Tunc comPost hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. Tunc competenter pro poenitentibus facta oratione, dimittit omnes; at illi afflictionibus sponte vacantes, aut jejuniis, aut abstinentia lavacri, aut suspensione ciborum, aut rebus aliis quae jubentur, exspectant commune tempus quod decernit episcopus. Constituto vero tempore velut quoddam debitum exsolventes afflictionem, peccato curati cum populo communionem participantur. » Haec ergo antiquitus Romani pontifices usque ad nostrum conservaverunt tempus. Qualiter autem et quomodo poenitentes ad suscipiendam corporis et sanguinis Domini gratiam accedere debeant, Innocentius papa in Decretalibus suis plenissime docet, itentibus. De poenitentibus vero, qui sive ex gravioribus commissis sive ex levioribus poenitentiam gerunt, si nulla interveniat aegritudo, quinta feria ante pascha eis remittendum Romanae Ecclesiae consuetudo de
Abbreviated transcription (Latin):
seruabat᷑ in historia ec desi astica tripertita soro menus ita scribit:
Qm̃ omnino inquit non peccarediuinũ &ultra humanã naturã eẽ cog¬
noscit᷑ : peccantib aũt & poenitentiã agentib ueniam dñs dari prȩcepit
ecclesi astici populi delicta pandant᷑ : & ad hanc causam presbiter
bonȩ conuersationis seruantẽq: secr&ũ ac sapientẽ iurũ statuerunt
adquẽ accedentes hi qui delinquebant. delicta propria fatebantur:
Atille scđmuniuscuiusq culpã indicebat & multam: Quod &i amac¬
tenus diligenter in occidentalib. seruatur ecclesi is : Et maxime a pud
romam ubi &i amlocuscertusẽ poenitentũ : Atant enĩ rei & uelut
in lamentationib constituti dumenim sacra celebratio fuerit adim¬
pleca : ili communionẽ non percipientes cũ gemitu & lamentatione
se m&ipsos in terrã prosternunt : ad quos concurrens ep̃s &ripsetũ la

Expanded text:
servabatur, in Historia ecclesiastica tripartita Sozomenus transcribit: servabatur, in Historia ecclesiastica tripartita Sozomenus transcribit: « Quoniam omnino, inquit, non peccare divinum, et supra humanam naturam esse cognoscitur, peccantibus autem et poenitentiam agentibus veniam Deus dari praecepit; ecclesiastici populi delicta pandantur. Et ad hanc cabonae conversationis, servantemque secretum, ac sapientem virum statuerunt; ad quem accedentes hi qui delinquebant, delicta propria fatebantur. At ille secundum uniuscujusque culpam dicebat et mulctam; quod etiam hactenus diligenter in Occidentalibus servatur ecclesiis, et maxime apud Romam, ubi etiam locus erectus est poenitentium. Stant enim rei et velut in lamentationibus constituti; dum enim sacra celebratio fuerit adimpleta, illi communionem non percipientes, cum gemitu et lamentatione semetipsos in terram prosternunt, ad quos concurrens episcopus, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dalitare conuincit᷑ Solent enĩ aut publice aut tacite intrase
aduersus huiuscemodidicere. Ointerfector. oflagitiose heri
illud &illud amisisti & hodie collegio nr̃o sanguine proximitui
cruentatis manib te impudenter inseris. & quodmaioris ẽ inpu¬
dentiae nobis cũ participare non trepidas corpus & sanguinẽ dñi
nr̃iihũ xp̃i. quod dicoplus usuquã uoto expertussũ : Cũ igit᷑
tempora poenitentiae id circõ sint constituta ut satis faciat poe¬
nitens ecdae quã peccando lae sit : Nescio an ille poenitenti ã digne
agat quiecłam quã primũ peccandolȩsit: postea tam inpudenti
consortio in sui murmurationẽ & detractionẽ deuenire compellit:
Haeo non de occultis. sed demanifestis criminib dicta sint : qua edũ pub¬
lione admittunt᷑ : publica poenitentiae satis factione diluant᷑ necesseẽ
Qualit̃ aũt̃ in hi soccidentalib. partib. antiquitus erga poenitentes mos

Expanded text:
dalizare convincitur. Solent enim aut publice, aut tacite, intra se dalizare convincitur. Solent enim aut publice, aut tacite, intra se adversus hujusmodi dicere: o interfector! o flagitiose! heri illud et illud admisisti; et hodie collegio nostro, sanguine proximitui cruentatis manibus te impudenter inseris: et, quod majoris est impudentiae, nobiscum participare non trepidas corpus et sanguinem Domini nostri Jesu Christi? Quod dico plus usu quam voto expertus sum. Cum igitur tempora poenitentiae idcirco sint constituta, ut satisfaciat poenitens Ecclesiae, quam peccando laesit, nescio utrum ille poenitentiam digne agat, qui Ecclesiam quam primum peccando laesit, postea tam impudenti consortio in sui murmuratione et detractione devenire compellit. Haec non de occultis, sed de manifestis criminibus dicta sunt, quae dum publice admittuntur, publica poenitentiae satisfactione diluantur necesse est. Qualiter autem in his Occidentalibus partibus antiquitus erga poenitentes mos
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ incinere aut puluis ostendit᷑ mortuorũ : Et idurco inutroq
poenitentiã agimus : ut & in punctione cilicii agnos camus uitia
quae ꝑculpã commisimus & ꝑflagella cineris perpendamus
mortis sententiã ad quã peccando ꝑuenimus : Vnde colligit᷑
qui a religionis nrãe priscis temporib dũ quis scđm constitutũ sibi a sacer¬
dote usq ad satisfactionẽ cilicio indutus &cinere consperscis & ha¬
bitu incultus. humiq prostratus lacrimisq ꝑfusus uidebat᷑. statĩ
quiapenenihil horũ erga poenitentes agit᷑ : Qua proptercredi¬
bileẽ : ut sicut alia multa inregionexp̃i an auiluerunt : Ita quoq
prȩmissus poenitenti aemodus ab usu quod ualde formidolosũ
aliud aliquod crimen ad miserit. quia huiusce modi poenitentia
non plectit᷑ : cras conuentũfi deliũ inreuerent̃ seaduingerenonue¬
r&ur : & ideo ecclesiam cui penitendo satisfaceredebuit scan¬

Expanded text:
catorum; in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco in utroque catorum; in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut et in punitione ciliciiagnoscamus vitia quae per culpam commisimus, et per favillam cineris perpendamus mortis sententiam, ad quam peccando pervenimus. » Unde colligitur quia religionis nostrae priscis temporibus, dum quis secundum constitutum sibi a sacerdote usque ad satisfactionem cilicio indutus, et cinere conspersus, habitu incultus, humique prostratus, lacrymisque profusus videbatur, statim quia pene nihil horum erga poenitentes agitur. Quapropter credibile est, ut sicut alia multa in religione Christiana viluerunt, ita quoque praemissus poenitentiae modus, ab usu, quod formidolosum aliquid aliud admiserit; quia hujuscemodi poenitentia non plectitur, ideo cras conventui fidelium irreverenter se adjungere non veretur. Et ideo Ecclesiam, cui poenitendo satisfacere debuit, scan
Abbreviated transcription (Latin):
hortat᷑ : & ꝑpaenitentiã diuinȩ misericordiae indulgentiã nobis
promereri possepollicent᷑: Nonestergo pariui pendenda poem¬
tentia medicina : quaedũ pariuipendit᷑ morb. plus inualoscens¬
netemȩ groto gignere comprobatur
OOTUMSIT CONSTITUTUS
uia peccati uulnus poenitentiae remedios a nariualeat : eaquae in
Ecedenticapitulo collecta sunt testant᷑ : Modus uero eius dempoe¬
nitentiae tempusq poenitendi in arbitrios a cerdotũ quib: ligandi
inqua remittunt᷑ ipsa peccata : Extraeã quippenonremittunt᷑ :
ita ut quib: remittunt᷑ uitã consequant᷑ a &ernã : Perrarinãq
sunt hodie in ecđa qui talemagant poenitentiã qualem antiquoꝵ
criminis reus quiutiq publicapoenitentia debuit multari cin¬
nitentũ antiquorũ lamenta poenitudinis suscipit:Isidorus
rat peccatũ poenitens : qm̃ incilicio as peritas & conpunctio pec¬

Expanded text:
hortantur, et per poenitentiam divinae misericordiae indulgentiam nobis hortantur, et per poenitentiam divinae misericordiae indulgentiam nobis promereri posse pollicentur. Non est ergo parvipendenda poenitentiae medicina, quae dum parvipenditur, morbus plus invalescensnecem aegroto gignere comprobatur.dotum sit constitutus. Quia peccati vulnus poenitentiae remedio sanari valeat, ea quae in praecedenti capitulo collecta sunt, testantur; modus vero ejusdem poenitentiae, tempusque poenitendi in arbitrio sacerdotum, quibus ligandiin qua remittuntur ipsa peccata: extra eam quippe non remittunturita ut quibus remittuntur, vitam consequantur aeternam. » Perrari namque sunt hodie in Ecclesia, qui talem agant poenitentiam, qualem antiquoru namque criminis reus, qui utique poenitentia publica debuit mulctari, cintium antiquorum lamenta poenitudinis suscipit? Isidorus rat peccatum, quoniam in cilicio asperitas et compunctio pec
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ est quiaquis quis inlicita nulla cominiu sit huic iuire toncedit᷑
utliciti sutat᷑ sicq pi&atis opera faciat ut tam̃ si noluerit ea quae
mundi sunt non relinquat : At siquis infornicatioms culpã uel fortasse
quod grauius ẽ in adulteriũ lapsusẽ : tanto a selicita deb& abscĩdere
quanto sememinit & in licita ꝑp&rasse : Neq enĩ parfructus ẽẽ
uenit᷑ ut tanto maiora crescant bonorũ operũ iucra ꝑ poemtentiã
quanto grauiora intulit sibidã na ꝑculpã : Itẽ ipse inmoralib ::
Omns peccator inpoenitentia duplicẽ habere gemitũ deb&
Nimirũ quia & bonũ quod potuit non fecit : & malũ quod non debuit
fecit : Cum in bona opera non a ssurgimus : necesseẽ ut nos inelipsosdu¬
plicit̃ defleamus : quia & recta non fecimus : & praua operatisum:
multa si quidẽ & alia diuinȩscripturae existunt testimonia : quȩ
nos deꝑ peratis peccatis absq dilatione conuersionẽ ad dm̃n facere

Expanded text:
sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod gravius est, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere, quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par fructus esse venitur, ut tanto majora crescant bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. » Item ipse in Moralibus: « Omnis peccator in poenitentia duplicem habere gemitum debet: nimirum quia et bonum quod potuit, non fecit; et malum quod non debuit, fecit. Cum in bona opera non assurgimus, necesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamus: quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. » Multa siquidem et alia divinae Scripturae existunt testimonia, quae nos de perpetratis peccatis absque dilatione conversionem ad Deum facere
Abbreviated transcription (Latin):
apostolorum plenissi medictum eit postoli immo per apos¬
tolos xp̃s tenendam ñ delibus censuit: Silgitur hancxp̃sdo
cuit. Immoqui adocuit : ut quid tot tantisque consu&udini¬
bus aduotum quorundam repertis contemnitur : quȩ quã¬
iusdõ annuente ueraciter percipiatur : operibus tamen a
non pullis diuersissimis neglegitur modis. Et hoc idcirco acci¬
disse reor quia inrepsit inter quosdã laicos nimium deflen¬
da consu&udo qui utique legibus diuinis quibusse perside
inculpabiliter credunit: quod quia hicpersingula ex oraculis diui¬
nuis & scorum patrum sententis ostendere magnȩ est ꝓlixitatis
in sequentibus prout ds̃ possedederit : demonstrabitur capitulis

Expanded text:
apostolorum plenissime dictum est apostoli, imo per aposapostolorum plenissime dictum est apostoli, imo per apostolos Christus tenendam fidelibus censuit. Si igitur hanc Christus docuit, imo quia docuit, ut quid tot tantisque consuetudinibus ad votum quorumdam repertis contemnitur? Quae quamvis, Deo annuente, veraciter percipiatur, operibus tamen a nonnullis diversissimis negligitur modis. Et hoc idcirco accidisse reor, quia irrepsit inter quosdam laicos nimium deploranda consuetudo: qui utique legibus divinis, quibus se per fidem inculpabiliter credunt: quod quia hic per singula ex oraculis divinis, et sanctorum Patrum sententiis ostendere magnae est prolixitatis, in sequentibus, prout Deus posse dederit, demonstrabitur capitulis
Abbreviated transcription (Latin):
amatoribus namq mundi lata& spatiosa uid est quaeducit ad
mortem : Ama toribus ueroxp̃i arta & angusta uia est quȩ du¬
cit aduitam : Maloris quippeniumeri sunt hodie iecdła quod
ualde lugubre est quiꝑlatã & spatiosa uiamquȩ ducit ad mortem
ambulare : quam qui perartam & angustamiuam quaeducit ad
uitam contendant intrare: & hocidcircosit : quiauid &ur illud
impl&um esse quod a postolus adtimot heum scribit: Hocaũt
scito inquit quod in nouis simisdiebus instabunt tempora peri¬
culosa & erunt homines seipsosamantes & c&era quae ineadẽ
ꝓsequitur epła : Et idemalibi : Om̃s erum suaquerunt nonquȩ
inlũ xpi: Perspicuesane animaduert potest quod professi oxpi¬
ana moderpis temporibus a plerisque nonsic deuote acreligio¬
se colitur : sicut a priscis colebaturxp̃i anis : Hancitaque si¬
dei regulam dequa superius breuiter & in memoratis actis

Expanded text:
Amatoribus namque mundi lata et spatiosa via est, quae ducit ad Amatoribus namque mundi lata et spatiosa via est, quae ducit ad mortem: amatoribus vero Christi, arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam. Majoris quippe numeri sunt hodie in Ecclesia, quod valde lugubre est, qui per latam et spatiosam viam, quae ducit ad mortem, ambulare, quam qui per arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam, contendant intrare. Et hoc idcirco fit, quia videtur illud impletum esse quod Apostolus ad Timotheum scribit: Hoc autem scio, inquit, quod in diebus novissimis instabunt tempora periculosa; et erunt homines seipsos amantes, et caetera quae in eadem prosequitur Epistola . Et idem alibi: Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi . Perspicue sane animadverti, quod professio Christiana modernis temporibus a plerisque non sic devote ac religiose colitur, sicut a priscis colebatur Christianis. Hanc itaque fidei regulam de qua superius breviter, et in memoratis Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
acernaliter imperans quinroaugmento noncrescit nec nro de¬
trimento de crescit . incius mapulta sumus quasilutum in ma
non adimpl&ur : Quid aute mexcusationis xp̃ianidño adferre
poterunt qui mundane legis censuramobmundi ꝗlem m&um
nã colla submitterere nuunt bñsdicit: uenite ad me quilabo¬
ratis & oneratiestis. & egore ficiam uos : Etidemalibi ÷ discite
a mequia mutissum & humilis corde & inueni &is requiem
animabus ur̃is iugum enim meum suaueest & onus meum
leueest: Etuenire adtalem tantum que uocantem & abeo
humilitatem & mansu &udinem discere eiusque iugum suscipere
recusatur: Hoc qui faciunt quid aliud faciunt nisia salute ꝓpria
deficiunt : quod quam miserabile & exitiabile sit explicari
non potest : Prouidendum est ergo omnibius fi delibus. ut diuirus
legibus humanas. & diuino amori mundinon praeponant amorẽ

Expanded text:
aeternaliter imperans, qui nostro augmento non crescit, nec nostro deaeternaliter imperans, qui nostro augmento non crescit, nec nostro detrimento decrescit, in cujus manu ita sumus quasi lutum in manon adimpletur. Quid autem excusationis Christiani Domino afferre poterunt, qui mundanae legis censuram ob mundialem metunam, colla submittere renuunt. Dominus dicit: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: et ego reficiam vos. Et idem alibi: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris: jugum enim meum suave est et onus meum leve . Et venire ad talem tantumque vocantem, et ab eo humilitatem, et mansuetudinem discere, ejusque jugum suscipere recusatur. Hoc qui faciunt, quid aliud faciunt, nisi a salute propria deficiunt? Quod quam miserabile et exitiabile sit explicari non potest. Providendum est ergo omnibus fidelibus, ut divinis legibus humanas, et divino amori mundi non praeponant amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
on arrabilis beatitudo: Est aliud inxp̃iana religionemagna
admiratione dignum : Eoquodleges humanȩ quȩ plerumque pec¬
care uolentibus terrorẽ potius quã xp̃i praecepta incutiunt.
maloremiim quam diuinȩ habere iudeantur. Cumutique il¬
lȩsibi parentes a temporali hȩquoque ab a&erna liberent poena :
cumerum qui spiam regiae aut imperialis dignitatis apicem
tenens mortalibus tempora liter imperans aliquod edictum
ꝓponit quod a sibi subditis & audiridiligenter & implerifide¬
liter sagaciterque uelit : quissubditorum non inhanter idaudi¬
reillius que uissionbus si deliter accelerat obtemperare : quis
uero intantam audaciam prorumpere audet quis nisi ad sui
discrimen contem nere p̃sumat : cum haec quippedico stupor
& in effabilis admiratiogignitur in animomeo: Hlomines con¬
duntlegos &a subditiscustodiunitur : Dscreato romnium
Dscreato romnium

Expanded text:
enarrabilis beatitudo. Est et aliud in Christiana religione magna enarrabilis beatitudo. Est et aliud in Christiana religione magna admiratione dignum, eo quod leges humanae, quae plerumque peccare volentibus terrorem potius quam Christi praecepta incutiunt, majorem vim quam divinae habere videantur, cum utique illae sibi parentes, a temporali, hae quoque ab aeterna liberent poena. Cum enim quispiam regiae aut imperialis dignitatis apicem tenens, mortalibus temporaliter imperans, aliquod edictum proponit, quod a sibi subditis et audiri diligenter, et impleri fideliter sagaciterque velit, quis, rogo, subditorum non inhianter id audire, illiusque jussionibus fideliter accelerat obtemperare? Quis in tantam vero audaciam prorumpere audeat? Quis id nisi ad sui discrimen contemnere praesumat? Cum haec quippe dico, stupor et ineffabilis admiratio gignitur in animo meo: homines condunt leges, et a subditis custodiuntur: Deus creator omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tilo quiõ queuacantesdam: natione illiuspurpuratidiuitif. Qui
micas lararo indigentidare noluit & id eo ut becitus gregorius ait
llsq: adminima petenda peruenit  Quiid circo linguã sibi refri¬
geraripoposcit quialo quacitatiquȩ interepulas maxi me fieri
sol& insolenter inseriuiuit: Mulcendi s unt uero atque ad
opus miseri cordiae prouocandi exemplobeati lobdicentgs
Sine gaui quod uolebant pauperibus & oculos iudude expectare
feci si come dibuccellã meam solus & non comedit pupillus eocea
lgitur nemultiloquio inpune seuacare possequis put& audiat
quod psalmista canit: quiest homoquiuultuitam & diligit dies
uiderebonos : Coerceat linguam suamamalo & labiaeius neloquan¬
turdolum : Diuertat amalo & faciatbonum : Multi nempe ꝓpter
diesmalos quos fallente mundia moreputant essebonos perdunt
dies bonos & a&ernos ubiest̃ summa felicitas xper p&iu gaudii in¬

Expanded text:
tiloquioque vacantes damnatione illius purpurati divitis, qui tiloquioque vacantes damnatione illius purpurati divitis, qui micas Lazaro indigenti dare noluit ; et ideo, ut beatus Gregorius ait, usque ad minima petenda pervenit; qui idcirco linguam sibi refrigerari poposcit, quia loquacitati, quae inter epulas maxime fieri solet, insolenter inservivit. Mulcendi sunt vero, atque ad opus misericordiae provocandi, exemplo beati Job dicentis: Si negavi, quod volebant, pauperibus, et oculos viduae exspectare feci: si comedi buccellam meam solus, et non comedit ex ea pusillus . Igitur ne multiloquio impune se vacare posse quis putet, audiat quod Psalmista canit: Quis est homo qui vult vitam, diligit dies videre bonos? Coerceat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur dolum. Divertat a malo et faciat bonum . Multi nempe propter dies malos, quos fallente mundi amore putant esse bonos, perdunt dies bonos aeternos, ubi est summa felicitas, et perpetui gaudii in
Abbreviated transcription (Latin):
bum dm̃ conlaudant. istidiuersorum ciborum genera ad
suum libitum exigentes: ergalautissimossibi cybos prae¬
paratos artem conlaudant coquorum : quasi muros hieru¬
salem id estuirtut es animarum suarum subruere uideant
Necnon & illius euangelici ita sunt inime mores quo praecipitur.:
huiusuitae. ut delicio sis cibis uentribus distentis & diuersissimis
potionibus inrigatis non ad laudesdĩ sed ad cacinnos ora dissol¬
doloremis cebitur. & extrema gaudii luctus occupat : Ete con¬
trario deiustis : Beatiinquit quilugent : qm̃ ipsi consolabunt᷑:
uisse nonrisisse in euangeliolegitur: Scilic& ut in hoc sicut &
inc&eris membrissius exemplumdar & quod inhac conualle la¬
crimarum non propter fumea & fugitiua gaudia ridendum.
sed magis ꝓpter admissa nr̃a & a cernȩ patriȩ hereditatem a qua
diuexul: amus nobis e& deflendum : Terrendi sunt ergo epulis mul¬

Expanded text:
bum, Deum collaudabant; isti diversorum ciborum genera ad bum, Deum collaudabant; isti diversorum ciborum genera ad suum libitum exigentes, erga lautissimos sibi cibos praeparatos artem collaudant coquorum: et ideo isalem, id est virtutes animarum suarum, subruere videatur. Nec non et illius evangelici ita sunt immemores, quo praecipitur: a, et curis hujus vitae , ut deliciosis cibis ventribus distentis, et diversissimis potionibus irrigatis, non ad laudes Dei, sed ad cachinnationes ora dissoldolore miscebitur: et extrema gaudii luctus occupat . Et e contrario, de justis: Beati igitur qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur .  Christus flevisse, non risisse, in Evangelio legitur: scilicet ut in hoc, sicut et in caeteris membris suis exemplum daret, quod in hac convalle lacrymarum non propter fumea et fugitiva gaudia ridendum, sed magis propter amissam nostram aeternae patriae haereditatem, a qua diu exsulamus, nobis esset deflendum. Terrendi sunt ergo epulis mul
Abbreviated transcription (Latin):
& simplicitate cordis conlaudante s dm : Nuncautem deuotio xp̃i¬
anitatis apud plerosque longealiter sehab & qm a quibusdam¬
doctrinae apostolorum praeponitur amorterre norum nego¬
tiorum: Communicationi fractionis paniftenacitas
lligor caritati. & cupiditas ambiendȩ reialienȩ potiusquam pro¬
priae largiendȩ : Orationibus delectatio carnalis: Curiositas
rerum sollicitudo mundi & multi modamentis indiuersauaga¬
atur u sum. Illi sumebant cybumcum exultatione & simplicitate
cordis conlaudantesdm : nuncautem uixa quibusdam sumitur
cybus sine detractione si nesimulatione sine insultatione sine
histrionum salutatione & obscena locatione & turpiloquiis
& sculrilitatibus & c&eris inmimeris uanitatibus quae ani¬
mumxp̃ianum auigore sui status emolliunt : Illi in sim¬
plicitate cordis. istiautem econtrario subdolo & dupliciani¬
mo Cum scripturadicat senti tede dño inbonitate.
& hisimplicitate cordis quaerite illum: Illi sumentes cy¬

Expanded text:
 simplicitate cordis, collaudantes Deum. Nunc autem devotio Christianitatis apud plerosque longe aliter se habet: quoniam a quibusdamdoctrinae apostolorum praeponitur amor terrenorum negotiorum; communicationi fractionis panis, tenacitas; frigus charitatis, et cupiditas ambiendae rei alienae, potius quam propriae largiendae; orationibus delectatio carnis, curiositas rerum, sollicitudo mundi, et multimoda mentis in diversa vagaatur usum. Illi sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum; nunc autem vix a quibusdam sumitur cibus sine detractione, sine simulatione, sine insultatione, sine histrionum saltatione, et obscena jocatione, et turpiloquiis, et scurrilitatibus, et caeteris innumeris vanitatibus, quae animum Christianum a vigore sui status emolliunt. Illi in simplicitate cordis, isti autem, e contrario, subdolo et duplici animo, cum Scriptura dicat: Sentite de Domino in bonitate: et in simplicitate cordis quaerite illum . Illi sumentes ci
Abbreviated transcription (Latin):
EAEMENDALIONISETSALUTIS CAUSAPRODIDERINT DELIN QUANI
Consitentes secr &a confessione sacerdo tibus peccata sua &ea
dignȩ pͦenitentiae satis factione deflentes nequaquã sunt
ꝓdendi : Depeccatis uero quȩ frater infratrẽ admiserit : euangelicũ
torũ uisiea aut correxerint aut emendationis gratia manifes¬
tauerint in discrimen adducantur̃ eaquȩ sequntur manifestant:

Expanded text:
ea emendationis causa et salutis prodiderint, delinquant. Confitentes secreta confessione sacerdotibus peccata sua, et ea dignae poenitentiae satisfactione delentes, nequaquam sunt prodendi. De peccatis vero quae frater in fratrem admiserit, evangelicum rum peccatorum, nisi ea aut correxerint, aut emendationis gratia manifestaverint, in discrimen adducuntur, ea quae sequuntur manifestant
Abbreviated transcription (Latin):
enimpuliullo cubitus uel ceruicalib caput ponentis excipitur:
cum correptionis duriti a peccanti subtrahitur eiq mollities
fauoris adhib&ur : ut in erroremolliter iaceat quem nulla a spe¬
rtas contradictionis pulsat : Hiaũt quiimperitos aut adulatores ani¬
marũ suarũ medicos quȩrunt : uana securitate seipsos decipiunt :¬
d hoc nem petales quaereresolent : ut inpoenitendo penenihil ad¬
flictionis corpus eorum sentiat. prȩsertim cum prȩsatus papagre¬
gorius dicat. Caro la&a nos traxit adculpã : ad flicta reducat
adueniã : porro de abstinentia cui quidam poenitentes discr&e& lau¬
dabiliter: quidamuero in discr&se & neglegenter sesubderesolent :
prosperi sententia haecẽ : Membra inquit sua quae sunt superterrã
mortificant : quando in solens corpus ieuiniorũ continuatione cas¬
tigant  quando intranecessariũ modũ suũ temperant app&itũ

Expanded text:
enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput ponentis excipitur, enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput ponentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. » Hi autem qui imperitos adulatores animarum suarum medicos quaerunt, vana securitate se ipsos decipiunt. Ad hoc nempe tales quaerere solent, ut in poenitendo pene nihil afflictionis corpus eorum sentiat: praesertim cum praefatus papa Gregorius dicat: « Caro laeta nos traxit ad mortem, afflicta reducat ad veniam. » Porro de abstinentia cui quidam poenitentes discrete et laudabiliter, quidam vero indiscrete et negligenter se subdere solent, Prosperi sententia haec est: « Membra, inquit, sua, quae sunt super terram, mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant; quando intra necessarium modum suum temperant appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
quia his congrua medi camentanescit adhibere : eosdem langores
credit᷑ quod ammodo incrementare : Detalib: inquit dñs ꝑ proph&ã :
liui ficabant animas qua e non uiuebant : & mortificabant animas
quae non moriebant᷑: Sunt &iam pleriq spiritales medici. qui
medendianimarum uulnera habent scientiã : sed aut amoris propru
aut adulationis causa errata eorumqui sibi confessionẽ pecca¬
torũ suorũ faciunt : saluberrimȩ poenitentiae rigoreferirerefugi¬
unt : De quib. rursus dñs ꝑ proph&am : Vȩ in quit his qui consuunt
puluillos subomni cubi tomanus : & faciunt ceruicalia subcapite
uniuersȩ a&atis ad capiendas animas : Hunc locũ papa gregorius
in libro pastora lilta exponit: puluillos quippe subomni cubituma¬
nus ẽ ponere : cadentes asua rectitudine animas atq: in huius mundi
sẽdelectatione redinantes blanda adulatione refouere, quasi

Expanded text:
quia his congrua medicamenta nescit adhibere, eosdem languores quia his congrua medicamenta nescit adhibere, eosdem languores creditur incrementare. De talibus inquit Dominus per prophetam: Vivificabant animas quae non vivebant: et mortificabant animas quae non moriebantur . Sunt etiam plerique spiritales medici, qui medendi animarum vulnera habent scientiam, sed aut amoris proprii, aut adulationis causa errata, qui sibi eorum confessionem peccatorum suorum faciunt, saluberrimae poenitentiae rigore ferire refugiunt. De quibus rursus Dominus per prophetam: Vae, inquit, his qui consuunt pulvillos sub omni cubitu manus: et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Hunc locum papa Gregorius in libro Pastorali ita exponit: « Pulvillus quippe sub omni cubitu manus est ponere, cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujusmodi se delectatione reclinantes blanda adulatione refovere: quasi
Abbreviated transcription (Latin):
monstr& C&erũ ȩstimando delictorũ sacerdotis ẽ iudicare
ut adtendat ad confessionẽ poenitentis : & ad fl&us atq lacrimas
corrigentis. Ac tum iuibere dimitti : cumuiderit congruã satis fac¬
tionẽ : Sanesiquis inaegritudinẽ inciderit atq usq ad despera¬
tionẽ deuenerit : ei est ante tempus pascherelaxandũ : nedescło
absq communione discedat. Illud &i amminime pre&ereundũ
est quod quidam peccatorũ suorũ conscu imperitos animarũ
suarũ medicos exp&unt : ut sibi aduotũ suũ poenitentiae tem¬
poralmponant & peritos id circo declinant peausterius poe¬
nitentiae eos addicant Sienimperitus medicus admorbos corporis pellen¬
dos quaeritur : quantomagis medicus animȩ peritissimus quȩrendus ẽ :
Vt ergo artis medicinȩ nescius dumcurarenitit᷑ uulnus corporis : non
illudminuit sed magis plerũq incrementum ei addit : Ita & in pe¬
ritus animarum medicus dumearum langorib mederiuideriuult

Expanded text:
ondere aestimando delictorum sacerdotis est judicare, ut attendat ad confessionem poenitentis, et ad fletus et lacrymas corrigentis, ac tum jubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis in aegritudinem inciderit, atque usque ad desperationem devenerit, ei est ante tempus Paschae relaxandum, ne de saeculo absque communione discedat. »  Illud etiam minime praetercundum est, quod quidam peccatorum suorum conscii, imperitos animarum suarum medicos expetunt, ut sibi ad votum suum poenitentiae tempora imponant; et peritos idcirco declinant, ne austerius poenitentiae eos addicant. Si enim peritus medicus ad morbos corporis pellendos quaeritur, quanto magis medicus animae peritissimus quaerendus est? Ut ergo artis medicinae nescius, dum curare nescit vulnus corporis, non illud minuit, sed magis plerumque incrementum ei addit: ita et imperitus medicus animarum, dum eorum languoribus mederi videri vult,
Abbreviated transcription (Latin):
quõ ipsorũ miserebitur ds̃ : paulus: estote inquit inuicẽbenig¬
ni & misericordes. Induiteuos sicutelectidĩuiscerami sericor¬
diȩ: Augustinus in libro desermone d ñ unmonte : Beatos in¬
quit. ẽẽ. dicit. qui subueniunt miseris : qm̃ itaeis rependitur
utdemiseria liberentur: Et paulo post: Misericordibus miseri¬
cordia tam quã uero & optimo consilio utentibus. ut hoceis ex hi¬
beatur a potentiore quod iualidioribus exhibent : Cipri a¬
nus in expositione orationis dominicȩ. Nequeenĩinquit mere¬
ridĩ miseri cordiã poterit quimisericors ipse non fuerit : Ne¬
queimp& rabit adiuinapietate aliquid in precibus. qui adp̃¬
cempauperis non fuerithum anus: Isidorus in libro senten¬
tiarũ : Nerum ẽ quod peccata om̃ a misericordiȩ operibus ex¬
purgentur : sed siiam caueat peccare. miseri cordiã inꝑitit:

Expanded text:
quoniam ipsorum miserebitur Deus . Paulus: Estote, inquit, in invicem benigquoniam ipsorum miserebitur Deus . Paulus: Estote, inquit, in invicem benigni et misericordes . Induite vos sicut electi Dei, viscera misericordiae . Augustinus in libro de Sermone Domini in monte : « Beatos, inquit, esse dicit qui subveniunt miseris, quoniam ita eis rependitur, ut de miseria liberentur. » Et paulo post : « Misericordibus, misericordia tanquam vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore quod invalidioribus exhibent. » Cyprianus in Expositione orationis Dominicae: « Neque, inquit, mereri Dei misericordiam poterit, qui misericors ipse non fuerit, neque enim impetrabit a divina pietate aliquid in precibus, qui ad precem pauperis non fuerit humanus. » Isidorus in libro Sententiarum : » Verum est quod peccata omnia misericordiae operibus expurgentur, sed si jam caveat peccare qui misericordiam impertit.
Abbreviated transcription (Latin):
ta recurrat: Et deeo inter c& era alia peccataquȩ admisitdõ &
sacerdoti confessionẽ facerenon neglegat : DEOPERIB MISERI
Quis qui s intremendiex aminis die auditũmalũ cauere
deditusesse : Illequippedigne his ual& insistere : quilas eipsopri¬
mũ elemosinã incipit facere : Demi sericordia nãq: aie dñs ꝑ
proph&ã : Misericordiã uolo & non sacrificiũ : Et iob Ab in fan¬
tia inquit creuit mecum miseratio : & deuteromatrismeȩ egres-¬
sa .ẽ mecum. Salomon : Miseri cordia & ueritas nonte deserant :
Item idem: Benefacit amimȩ suȩ uir misericors: Qui autẽcrude¬
lisest & ꝓpinquossibicit : Facere miseri cordiã & iudiciũ magis
place t apud dnmquã uictimȩ: Hiesus filius sirach: filimise¬
rere animȩ tuȩ placensdõ: Et dñsineuangelio: Estote miseri¬
cordes. sicut & patur misericorsest : Item : Beatimisericordes.

Expanded text:
ta recurrat, et de eo inter caetera alia peccata quae admisit, Deo et ta recurrat, et de eo inter caetera alia peccata quae admisit, Deo et sacerdoti confessionem facere non negligat. CAPUT XXVIQuisquis in tremendi examinis die auditum malum exhorrdeditus esse. Ille quippe digne his valet insistere, qui a se ipso primum eleemosynam incipit facere. De misericordia namque ait Dominus per prophetam: Misericordiam volo, et non sacrificium . Et Job: Ab infantia, inquit, crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum . Salomon: Misericordia et veritas non te deserant . Item idem: Benefecit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, etiam propinquos abjicit. Facere misericordiam et judicium magis placent Deo, quam victimae . Jesus filius Sirach: Fili, miserere animae tuae, placens Deo . Et Dominus in Evangelio: Estote ergo misericordes, sicut et Pater vester misericors est . Item: Beati misericordes,
Abbreviated transcription (Latin):
sitas uerilo quio adiungitur . & plerumq: a ueritate incipit
qui falsa confingit: Idempost pauca: Summopere cauen¬
dum est omne mendatium : Quamuis nonnumquam sit ali¬
quod mendatii genus culpaeleuioris : Siquisquã pros alute
hominũ mentiatur: Sed qui a scriptumẽ õs quodmentĩtur
occidit anima & perdes eosquiloqunturmendacium: Hoc quo¬
que mendatii genus perfectiuiri summopere fugiunt ut
necuita cuius lib& pereorum fallatiã defendatur. nec suȩ
animȩ noceant Dumprȩstare : alienae carninituntur. quã¬
quã hocipsum peccatigenus facilli me credimꝰ relaxari
Namsiquaelib & culpa sequenti mercede purgatur . quanto
magis hec facile abstergit᷑ quã merces ipsa comitatur : quod
ergom̃datiũ omnino cauendũ sit latepat&: Proinde neces¬
seest ut unus quisq hoc uitiũ cauere studeat : quisquis autem¬
huic mancipatur hocp enitus relinquens ad poenitentiȩ lam̃¬

Expanded text:
sitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit, sitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit, qui falsa confingit. » Idem post pauca: « Summopere cavendum est omne mendacium; quamvis nunquam sit aliquid mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur; sed quia scriptum est: Os qui mentitur, occidit animam . Et, Perdes omnes qui loquuntur mendacium : hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur; nec suae animae noceant, dum praestare alienae carni nituntur: quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credamus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur! » Quod ergo mendacium omnino cavendum sit, late patet: proinde necesse est ut unusquisque hoc vitium cavere studeat: quisquis huic mancipatur, hoc penitus relinquens, ad poenitentiae lamen
Abbreviated transcription (Latin):
dasunt cumid nobis prȩcipue referendumsit quouocareatq:
inuitare debemus quos sicut nos m&ipsos diligimus: for¬
tis simoque animobibenda est illa sententia a postolica:
aliis quidem sumus odoruitae inuitam: aliisodor mortis in
mortem : & ad hȩc quis idoneus : nec octauo genere m̃tien¬
dumest : quia & inbonis caritas animipudititia corporis.
& inmalis id quod ipsi facimus eoquod fieris inimus maius.ẽ:
In his autẽ octogeneribus tanto quisq minus peccat cum entit᷑
mendatii quod peccatum non sit putauerit decipi& seipsum tur¬
piter cum honescum sed eceptorem arbitratur aliorum: Isido
rus in libro sententiarum. mendaces faciunt ut necuera dicen¬
tibus credatur: Redd& enim sȩpehominẽ multa falsitas &i ã
inueritate suspectum : Sepeuera praemitcit qui falsa dicturus
est utcum primũ ad quisierit fidem: adreliqua mendafia audi-¬
entes credulo faciat : Multis uidentur ueraẽe quae falsa suNt :¬
& id eonon exdõ sed ex suomend atioloquntur : nonnũquã fal¬

Expanded text:
da sunt; cum id nobis praecipue referendum sit, quo vocare atque invitare debemus, quos sicut nosmetipsos diligamus; fortissimoque animo bibenda est illa sententia Apostolica: Aliis qumortem. et ad haec quis idoneus? nec octauo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas animi pudicitia corporis et in malis id, quod ipsi facimus, eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, decipiet se ipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbirus in libro Sententiarum : « Mendaces faciunt, ut nec vera dicentibus credatur: reddit enim saepe hominem multa falsitas, etiam in veritate suspectum. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est; ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse, quae falsa sunt; et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Nonnunquam fal
Abbreviated transcription (Latin):
& int̃tẽptam̃ta eiꝰ ad electatione atq consensuomnimodis refrenãt
Etdnt̃ contumelias proximicuscoditur ab odio : & intor flagelladi
compescitur amurmuratione : Nec hȩc agentes r&ribui nobis prae¬
sentia bona requiramus : Nã prolabore patientiȩ bona spe¬
randa sunt sequenti s uitȩ : Vt tunc prȩmiũ nri labori incipiat
quando omnis iam labor sundituscessat: Item idem: Iupati¬
entia ur̃a possidebitis animasuras: Idcirco possessio animȩ inuir¬
tutȩ patientiae ponitur : quiarã : omniũ custosq uirtutũ patienti¬
a est : Perpatientiã uero possidemꝰ anim as nr̃as. quiadũ nobis ipsis
dominaridiscimꝰ: Hocipsũ incipimus possidere qđ sumus: pation
tia ueroest aliena mala aequanimiter perp&i. contraeũ quõq
quim alalrrogat nullodolore morderi : Nã qui sic proximima¬
laportat ue tam̃ tacitus doleat. & tẽpꝰdignȩ r& ributionis querat
patientiã nonex hib& sed oscentat : Scriptũ quippeẽ : Caritas

Expanded text:
 inter tentamenta ejus a delectatione, atque consensu omnimodis refraenatur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio; et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut praemium nostri laboris incipiat, quando jam omnibus labor funditus cessat. » Item idem: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur; quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras; quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum itia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tpatientiam non exhibet, sed ostentat. Scriptum quippe est: Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
renascatur ad potũ sanguinis preciosi redimatur : & si se in lumi¬
natum ad nõ ȩstim & Intenebris est̃ usq ad huc. neq ulla ratione pec¬
catorũ umbras exuere potuit: quiui scera caritatis induere non cura¬
uit : Itẽidem. Omis inquit quiodit fratrẽsuũ homicida e st̃ : Si
contemi nebat quisq: odium fraternum. num quid homicidiũ
incorde suo contempturus est : Non mouit manus ad occidendum
hominẽ homicida iã teneturadõ : Viuitille &sistaam int̃fector
uidicatur : Et sc̃itis qm̃ om̃is homicida non hab& uitã aernam
in semanentem : Etsi hic ꝑfidem inters cõs uiuere cernit᷑ non hab&
in sẽꝑpetuã uitã manentem: Namubi retributionis tempus
aduenerit cum cainquiex maligno erat damnabit᷑. & iã qui hoc
homicidu genere ten &ur ut discord& & dissĩ deat & pacem
cum fratrib: non habeat: Notandum enim qđ non ait ab solute

Expanded text:
renascatur, ad potum sanguinis pretiosi, quo redimatur, etsi se illumirenascatur, ad potum sanguinis pretiosi, quo redimatur, etsi se illuminatum a Domino aestimet, in tenebris est usque adhuc: neque ulla ratione peccatorum umbras exuere potuit, qui viscera charitatis induere non curavit. » Item idem: « Omnis, inquit, qui odit fratrem suum homicida est. Si contemnebat quisque odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movit manus ad occidendum hominem; homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector udicatur: Et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem. Et si hic per fidem inter sanctos vivere cernitur, non habet in se perpetuam vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur: etiam qui hoc homicidii genere tenetur, ut discordet, et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum est quod non ait absolute,
Abbreviated transcription (Latin):
inuidus membrũ est̃ diaboli cuius inuidiamors introiut in orbẽter¬
rarũ : Nulla est uirtus quȩ non habeat contrariũ inuidiȩ malũ : Sed
solamiseri cordia car& inuidia qr nemo inuid& misero : Et post pauca :
hocom̃is inuidus alienis uirtutib: prȩstat. qđ beato iobsa tanprȩs¬
titit : Namdũ ȩmulatur prosperitatibus commou& aduersa.
uon homines sed uitia odio habenda: Flebiliter deplorandi sunt
quiodio infratre tabescunt: Et contra alios pernitiosum animȩ
dolum seruant: Regno enimdĩ seseparant: qui se m& ipsõs a cari¬
tate dissociant : Beda in expositione lohannis epistolae :
& fratrẽ suũ odit inpeccatis est usq ad huc: Bene ad diditusq ad¬
huc quianimirũ om̃s homines intenebris nascuntur uitiorum.
intenebrismanent omnes donecgratia baptis mi perxp̃m in¬
luminentur: Sed & is quicum odio fris accedit ad fontẽ uitȩ quo

Expanded text:
Invidus membrum est diaboli, cujus invidia mors introivit in orbem terInvidus membrum est diaboli, cujus invidia mors introivit in orbem terrarum. Nulla est virtus, quae non habeat contrarium invidiae malum: sed sola miseria caret invidia: quia nemo invidet misero. » Et post pauca: « Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit. Nam dum aemulatur prosperitatibus, commovet adversa. » Non homines, sed vitia odio habenda sunt. Flebiliter deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt, et contra alios perniciosum animae dolum servant; a regno enim Dei se separant, qui semetipsos a charitate dissociant. Beda in expositione Joannis Epistolae : et fratrem suum odit, in peccatis est usque adhuc; bene addidit usque adhuc, quia nimirum omnes homines in tenebris nascuntur vitiorum. In tenebris manent homines, donec gratia baptismi per Christum illuminentur. Sed is qui cum odio fratris accedit ad fontem vitae, quo
Abbreviated transcription (Latin):
infremuit. cuius ds̃ hostiam accepit . Etquẽ meliorẽ seeẽ exorruit
neutcũque eecamputauit : Es auadpersecutionẽ hac dere
fratris ex arsit quia primo genitorũ benedictione perdita quã
tamen escalenticulȩ ipse uendiderat : minorem seei quẽ n ascen¬
doprȩ ibat ingemuit: Ioseph scm̃ fratressui is maelitis tran¬
seuntib: ideo uendiderunt quia cognittre uelationis inisterio
ne eis melior fier& eiꝰ pro fectibus obuia reconati sunt : Sciendũ
sum mopere est̃ quia quãuis ꝑ omne uitiũ qđ perpetratur
humano cordi antiqui hostis uirus infundatur. In hactam̃ ne qui¬
tia tota sũa uiscera serpens concutit . & in primendema litiȩ
pestem uomit : Per inuidiã colorpallor efficitur : & oculide¬
primunt᷑ : Mlens accendit᷑ membra frigescunt : Fit incogita¬
tionerabies. indentibus stridor: Isidorus in libro sententiarũ

Expanded text:
infremuit, cujus Deus hostiam accepit, et quem meliorem se esse exhorruit, infremuit, cujus Deus hostiam accepit, et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcumque esset, amputavit. Esau ad persecutionem hac de re fratris exarsit, qui primogenitorum benedictione perdita, quam tamen Esau lenticula ipse vendiderat, minorem se eo, quem nascendo praeibat, ingemuit. Joseph sanctum fratres sui Ismaelitis transeuntibus ideo vendiderunt, quia cognito revelationis mysterio, ne eis melior fieret, ejus profectibus obviare conati sunt. » Sciendum summopere est quia quamvis per omne vitium, quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infundatur, in hac tamen nequitia tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit. Per invidiam color pallore afficitur, et oculi deprimuntur, mens accenditur, membra frigescunt, fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor. Isidorus in libro Sententiarum : «
Abbreviated transcription (Latin):
carniũ sanitas cordis. putredo ossuũ inuidia: Item: Ulirũ stultum in¬
terficit iracundia & paruulum occidit inuidia: Hie sus filius
sirach. inuidiadiabo limors introiuit in orbẽ terrarũ: Iohannes
apłs : quiodit fratrẽ suũ homicida e st̃ : Ite idem : Quidicit se in lu¬
ce eẽ & fratrẽ suũ oderit intenebris est & intenebris ambulat.
& nescit quo eat : qm̃ tenebrȩ excȩcauerunt oculos eius
Deinuidia autẽ ita prosper scribit : Inuiduscerte es quialienum
bonunisuum facit inuidendo suppliciũ: Gregorius in moralibus :
bnuidere nonpossumus : nusieis quos nobis inaliquo meliores putamus
Paruulus ergo ẽ quiliuore occiditur : quia ipsesibi testimonium
primo homini inuidendo surripuit : quia amissa beatitudine
minorẽ sein mortalitatis illius agnouit : Cain ad ꝑpetrandũ
fratricidium corruit . quiꝰdespecto suo sacrificio prȩlatũ sibi

Expanded text:
carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Item: Virum stultum incarnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Item: Virum stultum interficit iracundia, Sirach: Per invidiam diaboli mors introivit in orbem terrarum . Joannes apostolus: Qui odit fratrem suum, homicida est . Item idem: Qui dicit se in luce esse, et fratrem suum oderit, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat, quoniam tenebrae obcaecaverunt oculos ejus De invibonum suum facit, invidendo, supplicium. » De eadem ait Isidorus: « Invidere non possumus nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est, qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitatis illius agnovit. Cain ad perpetrandum fratricidium corruit, quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi