comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di autem debiti abalterutrosexu immoderatior progrossi¬
fornicari non mechari: Nullo inlicito concubitu macula¬
ri quȩ qui non obseruant contra p̃ceptũ dñi faciunt & ob hoc ex¬
torros st auirtute oboedientiae : Itẽ idemdebentorgo sibi
coniugati nonsolum ipsius sexus sui cõmiscendifidem.
liberorum procreandorũ caus a quae prima est humani generis
inis tamortalitate societas : uerum &iam infirmitatis inuicem
excipiendae ad inlicitos concubitus uitandos mutuã quod am¬
modo seruitutem . utsi alteri eorum perp&ua continenti a
placeat : nisi ex alterius consensu non possit : & ad hoc
enimuir non habet potestatem corporissui sed mulier:
Itemidem in libro dedecem cordis : intuemini sermonem dĩ
non mechaberis : Nolite mecharipostuxores uestras. qui a
non uultis ut mechentur post uos uxores uestrae. noliteireuos.
quo sequinonuultis : sine caus auos excusare conamini quan¬

Expanded text:
di autem debiti ab alterutro sexu immoderatior progressidi autem debiti ab alterutro sexu immoderatior progressifornicari, non moechari, nullo illicito concubitu maculari: quae qui non observant, contra praeceptum Domini faciunt, et ob hoc extorres sunt a virtute obedientiae. » Item : « Debent ergo sibi conjugati non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima est humani generis in ista mortalitate societas, verum etiam infirmitatis invicem excipiendae, ad illicitos concubitus vitandos, mutuam quodammodo servitutem; ut et si alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit. Et ad hoc enim uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. » Item idem iNon moechaberis . Nolite mnon uultis, ut moechentur post uos uxores uestrae. nolite ire uos eas sequi non uultis. sine causa uos excusare conamini, quan
Abbreviated transcription (Latin):
quã ob causam quia dñ stestisicatus est initerte &uxorem pubertatis
tuȩ quãtu despexisti. Et hȩc particepstua &uxor saederistui Non¬
neunus fecit ut residuum sp̃s eius est Et quidunusquȩrit nisi semen
picere : Etapłs : Vxor inquit uir debitũ reddat simnilit̃ &uxoruiro
et paulo post: Nolite inquit fraudare inuicem Nisi forte ex con¬
seniuad tempus ut uac&is orationi : Etlterũ reuertimini
in idipsum : ne tempt&uos satanas proptor incontinentiam
uram Item idẽ : Mulier inquid non hab& siu corporis potestatẽ
sediur : Etiur inquit non hab& sui corporis potestatem sed mu¬
lier : Augustinus in libro debono coniugali Decisergo inquit¬
coniugalo est castitas procreandi & reddendi carnalis debitifi¬
des : Hoes topus nupti arum hoc ab omnicrimine defendit a pls
dicendo : Et si acceperis uxorem non paccasti & sinupserit:
uirgonon peccabit Et qđ uult faciat non peccat᷑ pubat: eogen¬

Expanded text:
Quam ob causam? Quia Dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis Quam ob causam? Quia Dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti. Et haec particeps tua, et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum ejus spiritus? Et quid unusquisque quaerit, nisi semen li despicere . Et Apostolus: Uxori, inquit, vir debitum reddat: similiter et uxor viro . Et paulo post: Nolite, inquit, fraudare invicem: nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi. Et iterum revertimini in idipsum, ne em: Mulier, inquit, non habet sui corporis potestatem, sed vir. Et vir non habet sui corporis potestatem, sed mulier . Augustinus in libro de Bono conjugali : « Decus ergo conjugale est castitas procreandi, et reddendi carnalis debiti fidem; hoc est opus nuptiarum, hoc ab omni crimine defendit Apostolus dicendo: Et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccat; et, Quod vult faciat; non peccat, si nubat. Exigen
Abbreviated transcription (Latin):
su abona contulit & ȩquanimit̃ mala nr̃a portauit : Tuncergo legẽx p̃i
tinemꝰ: ł lisergo quȩ supra memorata sunt auditis diligent̃ que ꝑspectis.
Omittant impudici c̃iugatisi bi uoluptuo sulibitũ siũ facerelegẽ & discant
ex p̃missis auctoritatib: qđ eos pio porteat suis ĩ moderate utidebereuxorib¬
DECON SERUANDAEIDE INTER UIRUITUXOREMIT QUODNLI
Von conuenit xp̃ianȩ religioni utunus multas dut una diuer¬
sos inuno corpore soci&. Apudiudȩos nempe & quos dam
alios incredulos haec inpudica consu&udo perdurat Nonenim
fas est nequedec & xp̃ianũ relicta coniugalis torifide perdiuersa
scorta uagari quod &iam eaquȩ seqũitur fierinan deberedemons¬
tra nt : Aitautẽ dñs ꝑmalachiam ꝓph&am : Hloc rursus fecistis:
operiebatis lacrimis alta redñ fl&u & mugitu. Itaut non respiciã
adsacrisicium nec accipiã placabile quiddemapu ur̃a: & dixistis:

Expanded text:
sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Chrisua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Chritinemus. » His ergo quae supra memorata sunt auditis, diligenterque perspectis, omittant impudici conjugati voluptuosum libitum suum sibi facere legem; et discant ex praemissis auctoritatibus, quod eos novirum et uxorem: et quod on convenit Christianae religioni ut unus multas, aut una diversos in uno corpore societ. Apud Judaeos nempe et quosdam alios incredulos haec impudica consuetudo perdurat. Non fas est, neque decet Christianum, relicta conjugalis thori fide, per diversa scorta vagari. Quod etiam ea quae sequuntur, fieri non debere demonstrant. Ait autem Dominus per Malachiam: Hoc rursus fecistis. Operiebatis lacrymis altare Domini, fletu et gemitu; ita ut non respiciam ad sacrificium, nec accipiam placabile quid de manu vestra. Et dixistis:
Abbreviated transcription (Latin):
quas i non habendo hab& : qui transitoria ẽe cuncta conspiciens curã
carnis ex necessi tate tolerat & adernagaudia sp̃s exdesiderio
expectat : Nonflendo autẽ flereest sic exteriora aduersa
plangere ut tamen nouerit a& erna speiconsolatione gaudere
Etrursum nongaudendo gaudereest : Sic deinsimis animũ ad¬
toller eut tamen nũ quã desinat suma formidare : Vlbi aptequoq
paulo post subdidit praeterit erũ figurahunis mupidi: Acsi apte
dicer& nolite constanter mundũ diligere : quando & ipse non potest
quẽ diligitis stare : in cassumergocorquasimanenssigitis dũ fugitipse
que amatis Admonendi sunt conluges ut ea inquib: sibialiquando
displicent Et patienter inuicem tolorent & exortantes inuicẽ sal¬
uent Scriptũ nãq est inuicẽ onera ur̃a portate & sic ad implebitis
legemxp̃i. Lexquippexp̃i carita sest Quiexilla nobis & largienter

Expanded text:
quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione Et rursum non gaudendo gaudere est, sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdidit: Praeterit enim figura hujus mundi ; ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum ergo cor quasi manens figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patienter invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum namque est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est: quia ex illo nobis et largienter
Abbreviated transcription (Latin):
dicortrangant cũ spes bonorũ caelestium roborat : nebona prȩsen¬
tis uitae decipiant . c̃um suscepta sub sequentis iudicis mala contris¬
tant : Itaq animus xp̃ianorũ conlugum & infirmus & fidelis qui
& plene cuncta tẽporalia despicere nonual& : Et tamen a&ernis
secon iungere ꝑdesiderium ual& quãius indelectatio necarqus iid¬
rimlaceat : supernȩ spei refectione conualescat. & si hab& Iusu
itineris seru& quȩ dĩ sunt in fructuꝑuentionis. Nectotũ sei hoc
qđ agit inferat ne ab eo quod robuste speraredebuit funditus ca¬
dat : Qł bene ac breuit̃ paulus ex primitdicens : Quihabentuxores
tã quã non habentes sint Et quiflent tãquã nonflentes & quigau¬
dent tã quã non gaudentes. Vlxorẽ quippe quasi non habendo hab&
qui sicꝑ illã carnali consolatione utitur ut tamen pũquã in praua
opera a melioris intentionis rectitudine ei a morre flectit᷑ : llxorẽ

Expanded text:
cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesencor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudqui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam in prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
teritenũ sigurahuius mundi: Scribit ltaq hieronimus in ex posi¬
tione ez echielis ꝓpho&ȩ raecipił ergo inquit uiris ut non solum
in alienis mulierib: sed in iuis quoq: quib: uidentur lege conlugis crip¬
turadicente Crescite & multiplicamini & repl&e terrã certa
inquitam plexandi & tẽpus longeseria conꝓlexib: : Cauea tergo
& uxor neforte uicta deside rio coeundi cel&iurũ & maritus
neuim faciat uxori putans omni tẽpore sublectã sibi debereẽe
sunt alterius cogitant. siceorũ quisque placerestudeat conlugi
ut nondis pliceat conditori: Diceaquae huius mundi sunt agant
ut tamen appeterequȩ dĩ iunt non omittant: Dic debonis p̃sen¬
tmescant Dic dema lis temporalib: iugeant ut tamen consola¬
tione integra spẽ i bonis ꝑennib: sigant. Quatipus dũ ii transitu
cognoscunt esse quod agunt : inmansione quod app&unt. nec malamun¬

Expanded text:
terit enim figura hujus mundi . Scribit itaque Hieronymus in Expositerit enim figura hujus mundi . Scribit itaque Hieronymus in Expositione Ezechielis prophetae: « Praecipitur ergo, inquit, viris, ut non solum in alienis mulieribus, sed in suis quoque, quibutura dicente: Crescite et multiplicamini, et replete terram , certa amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus . Caveat ergo et uxor, ne forte victa desiderio coeundi illiciat virum, et maritus, ne vim faciat uxori, putans omni tempore subjectam sibi esse debere sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesen pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mun
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt plerique conlugalem ducentes uitam qui tempora coeundi
& non coeundi cumuxorib: pudicissime discernere student. Sunt
&iam qui huius discretionis modũ. non solum haberere nuunt
quin patius sec asti gantibus & redarguentibus inpudenter obice¬
resolent Vxores in quiunt nr̃ ae nobis lege conlunctȩ sunt dipli
bitu nr̃o eis quando & qualiter uolum utimur. non peccam: Ma¬
iorisaut criminis reiefsicimur Siabuxorũ amplexib: ab stinemꝰ
& silios quos generare debiumꝰ nongeneramꝰ: Qđ dico sepissime mihi
oblectũ est quorũ inpudentissimȩ assertioni. immo libidino sȩ uolup¬
tatiqua sibi huiusce modilegẽ facere gestiunt: Renititur ecclesustes
dicens Tempiis amplexandi & tẽpus longesieria cõplexibus. Et apłs :
Tẽpus inquit breue est reliquũ est . ut qui habent uxore stãquã non ha¬
bentessint. Et quiutunt hoc mundo tãquã nonutant᷑. Et qui gaudent
tã quã non gaudentes &quiemunt : tãquã non possidentes: prae¬

Expanded text:
Sunt plerique conjugalem ducentes vitam, qui tempora coeundi et non coeundi cum uxoribus pudicissime discernere student; sunt etiam qui hujus discretionis modum non solum habere renuunt, quin potius se castigantibus et redarguentibus impudenter objicere solent. Uxores, inquiunt, nostrae nobis lege conjunctae sunt; si pro libitu nostro eis quando et qualiter volumus, utimur, non peccamus. Majoris autem criminis rei efficimur, si ab uxorum amplexibus abstinemus, et filios, quos generare debuimus, non generamus. Quod dico, saepissime mihi objectum est; quorum impudentissimae assertioni, imo libidinosae voluntati, quam sibi hujuscemodi facere legem gestiunt, renititur Ecclesiastes dicens: Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus . Et Apostolus: Tempus, inquit, breve est; reliquum est, ut qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur; et qui gaudent, tanquam non gaudentes; et qui emunt, tanquam non possidentes. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
adeũ : Sedneq si spsscsẽ audiuimus: Dixitq eis : in quo ergobaptix at
itis: Atillidixerunt in iohannis baptis mate. Ait aut̃ paulus : lo¬
hannes bapti zauit baptismopoenitenti a epopulũ dicens. In eũ qui uen¬
turusẽ post ipsũ hoc ẽ in itbm ut crederent in eũ : Quodcũ audissent
uenit sps̃ scs suꝑeos & loquebant᷑ linguis & proph&abant : At tende
quod postbaptis matis ꝑceptionẽ ilicoꝑinpositionẽ manuũ ab eato
paulo acceperint spmsm:Itemalio loco : Cũ audissent apłi quie¬
rant hiero solimis qui a recepit samaria uerbũ dñi : miserunt adillos

Expanded text:
us sanctus est, audivimus. Dixitque eis: In quo ergo baptizati estis? At illi dixerunt: In Joannis baptismate. Ait autem Paulus: Joannes baptizavit baptismo poenitentiae plebem, dicens in eum qui venturus essanctus super eos; et loquebantur linguis, et prophetabant . Attende quod post baptismatis perceptionem, illico per impositionem manuum a beato Paulo acceperint Spiritum sanctum. Item alio loco: Cum audissent apostoli qui erant Jerosolymis quia recepisset Samaria verbum Dei, miserunt ad il
Abbreviated transcription (Latin):
populum locupl&em Et si plerique indomibus auro sint diuites.
inecdesia tamen sunt mendici: Dum enm circapau peres non
proeo quod p̃ualent operantur : nechocest gratum qđ offerunt
nec illudest st abile quodreseruant : Dixit autẽ dñs ad cam cũ
offerr& munera : Si autẽ recte offeras recte autem non diuidas
tuo malorempartem mammonae quam dõ largiris: In pri
& cominufucatione fractionis panis & orationabus & habe¬
rent omnia comminua & sumeront cybumcum exultatione

Expanded text:
populo locupletem; et si plerique in domibus auro sint divites, in Ecclesia tamen sunt mendici. Dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur, nec hoc est gratum quod afferunt, nec illud est satiabile quod reservant. Dixit autem Dominus ad Cain cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non dividas,tuo majorem partem mammonae servas, quam Deo largiris. » In pret communicatione fractionis panis, et orationibus, et haberent omnia communia; et sumerent cibum cum exsultatione
Abbreviated transcription (Latin):
turum : Si cenimipse perprophetam promittit dicens : Inferte in¬
quit omnẽ decimam in horrea mea. & sit crbus indomomea & pro¬
bateme in his dicit dñs Sinon aperuero uobis cataractaspaeli& dece¬
ro uobis fructus usquead abundantiam : Ecce probauimus quo mo¬
do nobis decime magis quam dõ proficiant: Ohomines stula quidma¬
li imperat dr̃ ut non mereatur audiri sic enim dicit: Primitias a rea
peccatum est quando peius est nonde disse : &iterum dicit: Hono¬
radñ indm̃tuum detuis iustis laboribus deliba ei de fructibus iurti¬
tiaetuae ut repleantur horrea tua frumento uinoquoque corcula
ria redundabunt: non prestes hoo gratis quod cit orecipies cũmag¬
no seͦnorequȩrit forte cui proficiat quod ds accepit red diturus : quȩ

Expanded text:
turam. Sic enim ipse per prophetam promittit, dicens: Inferte, inturam. Sic enim ipse per prophetam promittit, dicens: Inferte, inquit, omnem decimam in horrea mea: et sit cibus in domo mea; et probate me in his, dicit Dominus, si non aperuero vobis cataractas coeli, et dedero vobis fructus usque ad abundantiam . Ecce probavimus quomodo decimae magis nobis quam Deo proficiant. O homines stulti, quid mali imperat Deus, ut non mereatur audiri? Sic enim dicit: Primitias areae peccatum est, quanto pejus est non dedisse? Et iterum dicit: Honora Dominum Deum tuum de tuis justis laboribus, et deliba ei de fructibus justitiae tuae; ut repleantur horrea tua frumento, vino quoque torcularia tua redundent . Non praestas hoc gratis, quod cito recipias magno cum fenore. Quaeris forte cui proficiat quod Deus accipit redditurus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi adorabat dñm dm̃ suumis rahel: omni primittua sua & decimas
suasfideliter offerens
nma lachia: inferte omnem decimam in horreum meum & sit cibus
indo momea & probato mesuperhoc dicit dñs: Sinona peruero
uobis cataractas caeli & effĩ dero uobis benedictionem usque ada¬
bundantiam & increpabo prouobis deuorantemi & non corrum pofruc¬
tum terrae urãe nec eritsterilis uinea inagro dicit dñs exercituum &
beatos uos dicent omnes gentes : hiesus filius sirac : in omnidato hila¬
rem sacuultum tuum & in exultatione scifica decimastuas : paulus
equidem defiliis leuisacerdotium accipientes mandatum habent de¬
cimas sumere apopulo secundum legem idesta fratribus suis: Augus¬
propesunt dies in quibus fructum quȩ retis. messes colligere debemꝰ
xideo gratias a gentes dõ qui deditide ofserendis immo dereddendis
muma nobis dignatur repetere. non sibi sed nobis sine dubio profu

Expanded text:
et ibi adorabat Dominum Deum suum Israel: omnia primitiva sua et decimas et ibi adorabat Dominum Deum suum Israel: omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerensmam in horreo meo, ut sit cibus in domo mea, et probate me in hoc, dicit Dominus, si non aperuero vobis catharactas caeli et effudero vobis benedictionem usque ad habundantiam et increpabo pro vobis devorantem et non corrumpam fructum terrae vestrae: nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exercituum. Et beatos vos dicent omnes gentes . Jesus filius Sirach: In omni dato hilarem fac vultum tuum: in exsultatione sanctifica decimas tuas . Paulus: Equidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fratribus suis . Augusprope sunt dies in quibus fructum telluriet ideo gratias agentes Deo qui dedit, de offerendis, imo de reddendis mam a nobis dignatur repetere, non sib
Abbreviated transcription (Latin):
leui de diomnes decimas is rahelis in posses sionem proministerio
quo seruiunt mihi in taberna culo foederis: In exodo: decimas
tuas & primitias non tard abis offerre : In leuitico : Omnes decimȩ
teriaesiuede frugibus siue de pomis arborum dñi sunt & illiscĩsican¬
tur: Item in codem : Omnes decimȩ boum & ouium & omne quoo¬
cuique transĩt sub uirga in numerum decimum quod cum que
uonerit sũsi catum erit dño: non mutabis illud bonum malo neq malũbono
inco : illuc omnia quae precipio conteretis holo causta &hostia s acdeci¬
mas a primitias manuum urã rum & quicquid prȩcipuum est inmu¬
neribus qua c uo uistis dño : Itemineodem : Decimam partem separa
bii de cunctis frugiburtuis quac nas cuntur in terra peran nos singulos
& comedes in conspectud ni ditiuin locoquemelegerit utineo nomen illius
in uoc&ur Decimam frumentitui & uini &olei & primogenita de arm̃¬

Expanded text:
Levi dedi omnes decimas Israhelis in possessiLevi dedi omnes decimas Israhelis in possessiquo serviunt mihi in tabernaculo foederis. tuas et primitias non tardabis offerre . In Levitico: Omnes decimae terrae, sive de frugibus, sive de pomis arborum, Domini sunt: et illi sanctificant . Item: Omnes decimae boum et ovium, et omne quodcunque transit sub virga, in numerum decimum quodcunque evenerit, sanctificatum erit D nomen ejus in eo, illuc omnia quae praecipio conferetis, holocausta et hostias, ac decimas, et primitias manuum vestrarum, et quidquid praecipuum est in muneribus quae vovistis Domino . » Item in eodem: « Decimam bis de cunctis frugibus tuis, quae nascuntur in terra per annos singulos: et comedes eam in conspectu Domini Dei tui, in loco quem elegerit; ut in eo nomen illius invocetur. Decimam frumenti tui, et vini, et olei, et primogenita de arme
Abbreviated transcription (Latin):
stipetem pli & his quae conferuntur adusus ecclesiae ab utunt᷑
in aliis rebus quibus suam expleantuo luntatem i similes sunt scri¬
barum & sacerdotum redimentium mendacium & saluatoris
sanguinẽ Quod aut̃ decimȩ sacer dotibus immo insacerdo tibus
dõdaridebeant : subtertesti monia collecta declarant: Scribit᷑
ingenesi : & deditei abraham idẽ a melchi sedech decimas
uestemad induendum reuersusq fuero prospere indomumpatris
mei eritmihi dñ sindm̃ & lapis . ste que mȩrexi intitulum uocabitur
domus dĩ cunctorumq quae dederis mihi decimas offeram tibi
offerunt primitiarum dñotibi id est a arondedi : Vniuersasfru¬
gum primitias quas gignit humus & dño deportantur : cedent inusus
tuos : quimundus est in do motua. uescetureis: Omne quod ex uoto
ad aaron interra eorum nihl possi debitis. nec habebitis partem in¬
tereos : Ego pars & hereditas tua in mediofiliorum israhel: Filis aũt

Expanded text:
stipe templi, et his quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur, stipe templi, et his quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur, in aliis rebus quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribis et sacerdotibus redimentibus mendacium et Salvatoris sanguinem. » Quod autem decimae sacerdotibus, imo in sacerdotibus Deo dari debeant, subtus testimonia collecta declarant: Scribitur in Genesi: Et dedit ei, id est, Abraham Melchisedech, decimas vestem ad induendum, reversusque fuero prospere ad domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste quem erexi, in titulum vocabitur domus Dei: cunctorumque quae dederis mihi, decimas offeram tibiofferunt primitiarum Domino, » id est Aaron, « dedi, universagum primitiae, quas gignit humus, et Domino deportantur, cedent in usus tuos: qui mundus est in domo tua, vescetur eis. Omne quod ex voto ad Aaron in terra eorum nihil possidebitis nec habebitis partem inter eos ego pars et hereditas tua in medio filiorum Israhel filiis autem
Abbreviated transcription (Latin):
faciant : Aiorumq piauota sibi in peccatum conuertant & sacri¬
legiinoxam in currant : Oriasi taquerex quia temerario ausũ sacer¬
dotale minis terium arripuit : ilicommnundicialẽ prȩmultaty eit:
Balta sarquoque rex qui auasa diuinis usibus consecrata in suos usus
contra sas conuertiti curtidũm regno caruit̃i iuisquis ergo dehoc
genere auaritiae sibi impunitatem promittit. audiat quid sacri
canones in concili gangensideacre de cernant : Si quis oblationes
ecclac extra ecclesiamaccipere uel da reuoluerit prȩcer conscien¬
tam ep̃i ueleius cui huiustemodi esticia commissa sunt. nec
cum eius uolueritagere consilioanathema sit : Scribit quoque
hieronimus in epistola ad nepotianum. Eclesiamfraudaresacri¬
legium est : & infra : aut quod a pertissimi sceleris est ex inde aliꝗd
subtrahere omnium prȩdonum crudelitatem superat: Scribit
&iam in cominentanriis mãthei euan gelistae : Omne sigitur qui

Expanded text:
faciant; et aliorum quoque pia vota sibi in peccatum convertant, et sacrilegii notam incurrant. Ozias itaque rex quia temerario ausu sacerdotale ministerium arripuit, illico immunditia leprae mulctatus est. Balthazar quoque rex, quia vasa divinis usibus consecrata in suos usus contra fas convertit, vita cum regno caruit. Quisquis ergo de hoc genere avaritiae sibi impunitatem promittit, audiat quid sacri canones in concilio Gangrensi de hac re decernant: « Si quis oblationes ecclesiae extra ecclesiam accipere vel dare voluerit, praeter consensum episcopi vel ejus cui hujuscemodi officia commissa sunt, nec cum ejus voluerit agere consilio, anathema sit. » Scribit quoque Hieronymus in epistola ad Nepotianum : « Ecclesiam fraudare sacrilegium est. » Et infra: « Aut quod apertissimi sceleris est, exinde aliquid subtrahere, omnium praedonum crudelitatem superat. » Scribit etiam in Commentariis Matthaei evangelistae: « Omnes igitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus delectemur: Sicut iupera a silus inutero postts lace¬
rata ꝑimitur : Ita nos cogitationes nr̃ae hitranosenutritȩ oc¬
cidunt & concepte interius iupereo ueneno consumunt. ani¬
mãq nr̃am crudeliuul nere ꝑimunt : Nrãe quippe uoluntatis
est cogitationes in licitas animouersareeisq oblectari . Dȩmo¬
nũ uero est : eis inutamenta praebere : Nonergodiabolus auctor
sed incentorest inmundarũ cogitationum icutbeatus hiero¬
nimus incomentariis mãthei e uange listȩdicit : Arguendi sunt
qui cogitationes adiabolo inmittiputant & ponex ꝓprianas¬
ciuoluntate Diabolus adiutoree & incentor malarum cogita¬
tionũ potest. auctorẽe ñ potest : Sin autem semꝑ in insidus po

Expanded text:
rentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. Nostrae quippe voluntatis est cogitationes illicitas animo versare, eisque oblectari: daemonum vero est eis incitamenta praebere. Non ergo diabolus auctor, sed incentor est immundarum cogitationum; sicut beatus Hieronymus in commentariis Matthaei evangelistae dicit: « Arguendi sunt qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor esse non potest; sin autem semper in insidiis po
Abbreviated transcription (Latin):
libentor accõmodantibus peccatimaculã ingerurg: porro cogi
gelicum: Excorde enĩ exeunt cogitationes malei homicidia.
adulteria fornicationes &c&era : Manifestũe stergo qui a sicut
cogitationes scã ecus todiunt: Ita econtra rioin mundȩ dũdelec¬
tantur iñ quinant : Quȩcũq erũ ut bed auenerabilis prbt scribit
sepiusagere. loqui uel audire solemus. eadẽ necesseẽ sȩpius ada¬
nimũ quasi solitã ꝓpriãq recurrant ad sedẽ & sicut uolutaba
sues palustria: colũbȩ limpida solent frequentare fluenta
ita cogitationes impura mentẽ inmunde ꝑturbant is astã ispiri¬
tales sc̃ificant: Scribit &iã isidorus in libro sententiarũ: Quauis
inquid & si ab opere maloquisq: uac& ꝓsolius tamen praue cogi
ferte inquit malũ cogitationũurarũ aboculis meis Nonenũ
solũ factis sed & cogitatio rubus delinquimus si eis inliciteoccur¬

Expanded text:
libenter accommodantibus peccati maculam ingerunt. Porro cogitlibenter accommodantibus peccati maculam ingerunt. Porro cogitgelicum: Ex corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, et reliqua . Manifestum est autem quia sicut cogitationes sanctae custodiunt, ita e contrario immundae dum delectant, inquinant: quaecunque autem ut Beda Venerabilis presbyter scripsit saepius agere, loqui, vel audire solemus, eadem necesse est saepius ad animum quasi solitam propriamque recurrant ad sedem. Et sicut volutabra sues palustria, columbae limpida solent frequentare fluenta, ita cogitationes impuram mentem immundae perturbant, castam spiritales sanctificant. Scribit etiam Isidorus in libro Sententiarum: « Quamvis, inquit, et si ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogiferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occur
Abbreviated transcription (Latin):
or ut ostendat tibiqui a p̃uenire illũ debeasqui paratus est ad ac¬
cusandũ : Tuergo inquit dicprior. neteille pueniat: Diprior
dixeris & sacrificũ penitentiae obtuleris. & tradideris carnetuã
tuamala nuncuero hicrequiesce : Illequĩ qui non sponte compungi¬
tur sed alio arguente conuincitur difficilius remediũ consequitur:
llis documentis colligi potest qđ sicut cotidie inmultis offendimus
ita cotidi ed eadmissis confessionẽ alterutrũ facere & orationuib:
& elemosinis & humiliatione & contritione cordis & corporis ea debea¬
ET QUOT MODIS PECCATUMIN CORDEET QUOTEPETRET INOPERI
Sicut sunt plerique qui inturpiloquus & scurilitatibus conuitusq
atqueotiosis sermopuib: uacando Ita existunt quã plures quidum
uanis & inimundis cogitationibus delectantur semini mede¬
linquere credant: Illa quippe nonsolũ dicentib: uerũ &iã aurem

Expanded text:
or? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad acor? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si prior dixeris, et sacrificium poenitentiae obtuleris, et tradideris carnem tuatua mala tua, nunc vero requiesce hic . » Ille enim qui non sponte compungitur, sed alio arguente convincitur, difficilius remedium consequitur. His documentis colligi potest, quod sicut quotidie in multis offendimus, ita quotidie de admissis confessionem alterutrum facere, et orationibus, et eleemosynis, et humilitate, et contritione cordis et corporis ea debeet quot modis peccatum in corde, et quot perpetretur in opere. Sicut sunt plerique qui in turpiloquiis, et scurrilitatibus, conviciisque, atque otiosis sermonibus vacando, ita existunt quamplures, qui dum vanis et immundis cogitationibus delectantur, se minime deliquisse credant. Illa quippe non solum dicentibus, verum etiam aurem
Abbreviated transcription (Latin):
dedignetur : pignus debitoris est confesiiopeccatoris : Ad ebitore
enũ pignus accipitur cũ apeccatore lamconfessi o peccatite nietur:
Origenos in leuiticili briexpositione: dipeccauerit inquituniũ
aliꝗd deistis ꝓnunti& peccatũ suum qđ peccauit: Est aliquid in hoc
ꝓnuntianda sunt & inpublicũ ꝓferenda cunctaquȩ gerimus di
quid inoccultogerimus siquid insermone solo uel &iam intra cogi¬
tationũ secr&a cõmisimus cuncta necesse est publicar proferri
autẽ abillo qui& accusatorpeccatiest & incentor: Ipsequĩtunc
no s ut peccemus instigat ipse &iam cũ peccauerimus accusat di
ergo in hacuita p̃ueniamus eũ &ipsi nr̃i accusatoressimus pequi¬
tiasdiaboli inimici nri & accusatoris effugiemus: Sicenũ & a libip¬
ph& adicit : Dictu ln quid iniquitatestuas prior. ut iusti siceris : Non¬
ne euident᷑ mysteriũ de quo tractamus ostenditcũdicit dictu pri¬

Expanded text:
dedignetur. » Pignus debitoris est, confessio peccatoris. A debitore dedignetur. » Pignus debitoris est, confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam confessio peccati tenetur. Origenesin Levitici libri expositione « Si peccaverit, inquit, unum aliquid de istis, pronuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc pronuntianda sunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est publicari: proferri autem ab illo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus instigat; ipse etiam cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum, et ipsi nostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu pri
Abbreviated transcription (Latin):
dopeccatũ cõmutere & cõmissũ nonconsitendo ꝓdere sed negan¬
do defendere atq conuictũ defendendo multiplicare : Exillo
quippe lapsu primi hominis hec augmenta nequiti aeducimus
ex quo ipsa mradicẽ traximusculpe: Ad hoc primus homore¬
quisitus suerat ut peccatũ quod trans grediendo cõmiserat
consitendo deler& Et interrogatus ubiess& ut ꝑp&ratã culpa
consitendo cognoscer& & quã longe a conditoris suifacie ab¬
c& agnoscer& : Indicia uerȩ confessionis sunt sicũquisque sepec¬
catorẽ dicit idẽlicenti &ia alteri non contradicit: dcriptũ
est: Iustus in principio accusator estsui: Nonmagis peccator¬
sediustus uideri app&it. cũ peccatorẽ sequisque nullo arguento con¬
& hȩcaliis arguentibus nonnegemus: Suꝑbiae quippeuitium ẽ.
ut quodsefateriquis que quasi suaspontedignatur. hoc sibi diciabalus

Expanded text:
do peccatum committere, et commissum non confitendo prodere; sed negando peccatum committere, et commissum non confitendo prodere; sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus: ex quo ipsam radicem traximus culpae. Ad hoc primus homo requisitus fuerat, ut peccatum, quod transgrediendo commiserat, confitendo deleret: et interrogatus ubi esset, ut perpetratam culpam confitendo cognosceret, et quam longe a conditoris sui facie abesset. » « Indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Non magis peccatorsed justus videri appetit, cum peccatorem se quisque nullo arguente conet haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
a quanto tempore iusserit: purificari curemus : Hieronuimus
in expositione ecclesi astes: Sique sane serpens diabolus occul¬
qui percussus est & none gerit poenitentia. neq uulnus suũ fratri
& medico uoluerit consiterii magister& srt qui linguam ha¬
bent adcurandum. facileei prodesseñ poterunit: dienuĩ erubes¬
cat e grotus uulnus medico confiteri . qđ ignorat medicina non
curat: Ite expofitio  uerbiorũ : Os impiorũ operit iniquitate
impii sunt qui uel sua uel ꝓximorũ errata ne ad sanitatem ꝑ ue¬
niant defendendo contegunt : Quod execrans ꝓph&a dñmorat.
ut non declin& corsuum inuerbũ malũ. ad excu sandas excusa¬
tiones inꝓeccatis : Gregorius in omelus: humilitatis testimoni¬
a sunt & iniquitatẽ suã quẽ que cognoscere. & cognitã uoce con¬
fessionis aperire : Usi tatũ humanigeneris uitiume st & laben¬

Expanded text:
et quanto tempore jusserit, purificare curemus. » Hieronymus et quanto tempore jusserit, purificare curemus. » Hieronymus in expositione Ecclesiastae: « Si quem sane serpens diabolus occulqui percussus est, et non egerit poenitentiam, neque vulnus suum fratri et magistro voluerit confiteri, magister et frater qui linguam habent ad curandum, facile ei prodesse non poterunt. Si enim erubescat aegrotus vulnus medico confiteri, quod ignorat medicina non curat. » Item in expositioneProverbiorum: Os impiorum operit iniquitatem . « Impii sunt qui vulnera sua vel proximorum errata, ne ad sanitatem perveniant, defendendo contegunt, quod exsecrans Propheta Dominum orat, ut non declinet cor suum in verbum malum ad excusandas excusationes in peccatis . » Gregorius in homiliis: « Humilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et laben
Abbreviated transcription (Latin):
EELEUIA. ALTERUIRUM SINT MANIPESTANDA: XUI¬
Moris est ecđie degrauioribus peccatis sacerdotibus ꝑquos homi¬
nesđo reconciliantur confessionẽ facere decotidianis uero & leuib:
quibusque perrari sunt qui inuicem confessionẽ facant. excoptis
monachis quid cotidie faciunt: Quoduero deleuibus & cotidianis
peccatis consessio mutua fieri debeat : sequentia manuifestant :
hie sus filius si rac dixit: Non confundaris consiteri peccatatua
etalibu iustus in principio accusator est su. Et dñs in euangelio
Arta & angust a ostiua. quaeducit aduitam Hoc est peccatorũ
confessio : la cobus apłsait: Consitemini alterutrũ peccataura.
& orate proiniucom ut saluemini : Hunc locum bed a uenora¬
bilis praesbiter ita exponit : In ha in quin sententia. illa
deb& essediscretios it cotidianale uiaq peccata alterutrũ¬
& coequalibus consiteamur. eorumque cotidiana credamus
oratione saluari: Porro grauioris leprȩ inmunditiam iuxta
legem sacer dotipandamus. atq ad eius arbitrium qualiter

Expanded text:
levia alterutrum sint manifestanda. Moris est Ecelesiae de gravioribus peccatis sacerdotibus, per quos homines Deo reconciliantur, confessionem facere; de quotidianis vero et levibus quibusque, perrari sunt qui invicem confessionem faciant, exceptis monachis, qui id quotidie faciunt. Quod vero de levibus et quotidianis peccatis confessio mutua fieri debeat, sequentia manifestant. Jesus filius Sirach dixit: Non confundaris confiteri peccata tua . Et alibi: Justus in principio accusator est sui . Et Dominus in Evangelio: Aconfessio. Jacobus apostolus ait: Confitemini alterutrum peccata vestra: et orate pro invicem, ut salvemini . Hunc locum Beda Venerabilispresbyter ita exponit: « In hac sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem, sacerdoti pandamus; atque ad ejus arbitrium, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
xI Quod iusufornicationis causa ut dñs ait nonsit uxor dimittenda sed po¬
tius sustipenda¬
xii. Quod hiquicausa fornicationus dimissis uxoribussius alia sducunt dñi sen¬
tentia adulteries senotentur¬
xiiii. Vt parentes liberos suos diligenter intimore dĩ erudiant docentes eos
qualiter casteiuuonedmq colere & parentibis honorẽ debeant inpen

Expanded text:
i causa fornicationis, ut Dominus ait, non sit uxor dimittenda, sed potius sustinenda, et quod hi qui causa fornicationis dimissis uxoribus alias ducunt, Domini sententia adulteri esse notenturXIV Ut parentes liberos suos diligenter in timore Dei erudiant, docentes eos qualiter caste vivere, Deumque colere, et parentibus honorem debeant impen
Abbreviated transcription (Latin):
quatu properas : Quia ergo & uenturȩ mortis tempus ignoramꝰ
&i postmortẽ operari nonposiumus suꝑ est ut ante morte tẽpora
indultarapiamꝰ : Sicenĩ mors ipsacũ uenerit iuncit᷑ si prius quã
ueniat semꝑtimeat᷑ : Prosper : Sieo inquit tempore quoquis
peccare doliberat sananente consider& quaȩpaena expacto
insuis facinorib acflagituis deprehensos quod supplicium
conuictos excruci&ꝰ quitremor membra quatiat pallor ora per¬
fundat : quantũ deniq: humili& & execrabiles omnib: reddit
cũã ipsum sordidȩ opinionis opꝓbriũ nescio anpos sit quib: lib&uitus
a cõmodare consensũ : Extant & alia innumera docum̃ta dehora
dieiultimȩ iugiter cogitanda & ante oculosponenda : Hisigit᷑
diligent̃ anim aduersis dũ possumꝰ & tempus habemus bon ainde¬
ficienter operemur . Iuxtaillud apłi: bonũ inquit facientes non

Expanded text:
quo tu properas . Quia ergo adventurae mortis tempus ignoramus, quo tu properas . Quia ergo adventurae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim mors ipsa cum venerit, vincetur, si priusquam veniat, timeatur. » Prosper: « Si eo, inquit, tempore, quo quis peccare deliberat, sana mente consideret quae poena exspectet in suis facinoribus ac flagitiis deprehensos, quod supplicium convictos excruciet; qui tremor quatiat, pallor ora perfundat; quantum denique humiliet, et exsecrabiles omnibus reddat, etiam ipsum sordidae opinionis opprobrium, nescio an possit quibuslibet vitiis accommodare consensum. » Exstant et alia innumerabilia documenta de hora diei ultimae jugiter cogitanda, et ante oculos ponenda. His igitur diligenter animadversis, dum possumus, et tempus habemus, bona indeficienter operemur, juxta illud Apostoli: Bonum, inquit, facientes non
Abbreviated transcription (Latin):
grau&: Quantis lib& enĩ auri & argenti molibus circũ d&ur
quibus lib& preciosis uestibus induaturcaro : quid ẽ aliud quã caro.
noliteergo adtendere quid habetis. sed quid estis: Vultis audire
quidestis : proph&a indicatdicens. Ve re fenũ est populus : Sienĩ
trans acto anno beati felicis natalicia celebrauerunt:
Oquanta & qualia de prȩsentis uitȩ prouidentia cogitabant.
Sed subripiente mortis articulo repente in his quȩ prȩuidere
nolebant inuenti sunt & cuncta simul temporalia quȩ tractata
quasi stabi litertenere uidebantur ami serunt : Siergo transac¬
ta multitudo generis humani ꝑnatiuitatẽ uiruit incarne
permortem aruit inpuluere iudelic& fenũ fuit : Quiaigit᷑
operis mercede teneantur. Aud itequid sapiens salo mondi¬
cat: Quodeũq potest manustua facere instant᷑ operare : quia nec
opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos

Expanded text:
gravet; quantislibet enim argenti et auri molibus circumdetur; gravet; quantislibet enim argenti et auri molibus circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat dicens: Vere fenum est populus ; si enimtransacto anno beatae Felicitatis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere; videlicet fenum fuit. Quia igitur operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare: quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erunt apud inferos,
Abbreviated transcription (Latin):
uel sabbato: Perlegis quippemandatum ambulare longius
insabbato non lic& : Hiems quoq ad ambulandũ in pedimen¬
to est quia gressus ambulantiũ corporfrigoris ad stringit : Ait
ergo : Oratenefiat fuga urã hieme uł sabbato. Acsi a pertedicat :
Vide tene cunc quȩratis peccataurã fugere : quando iam non lic&
ambulare : Illud ergo tempus quo fugere nonlic& modo deb&
Vigilateltaq quia nescitis diemneq: horã : Item idem : Horã uero
inquit ultimã dñsnr̃ id circo nobis uoluit eẽ incognitã ut semp
possit esse suspecta : ut dũ illã prȩuidere non possumꝰ : adillam sine
intermissione prȩparemur:. Proinde fr̃s Rm̃i in conditione
mortalitatis uestrae mentis oculos figite. Vlenientiuos
iudici perfletus cotidie & lamenta prȩparate : Cũ certa
mors maneat omnibus: nolite de temporalis uitae prouidentia
incerta cogitare : Terrenarum rerum uoscura nionad¬

Expanded text:
vel sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius vel sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . » Item idem : « Horam vero, inquit, ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non ag
Abbreviated transcription (Latin):
aliud tempus uoluptatibus atq aliud pbenitenti ae apta re
potuis se: sed qui poenitenti ueniam spopondit peccati di¬
em crastinum non promisst : Semperergo extremum diem
debemus metuere quemnum quam possumus praeuidere :
Eccenunc ipsum diem. in quo loquimur ad indutias conuer¬
sionis accepimus. & tamen mala quae fecimus flere recu¬
samus Nonsolum commissa non plangimus. sed oiam
quȩ defleantur augemus: Atsialiqua nos ȩgritudo cor¬
ripiat:si signa egritudinis uicinam mortem denun¬
tiant inducias uiuendi quȩrimus ut peccata nũ defleamus t¬
& eascum magno aestudesiderii p&imus: quas acceptas modo
pronihilo habemus : Et paulo post̃ : Nosergo fr̃s Rm̃inos sollicite
ista cogitemus. ne nobis inuacuũ tẽpora pereant : & tuncquȩ ram
adbene agendum uiuere : cũiã compellimur decorpore exire:
Memento te quid ueritas dicat: Oratenefiat fuga urã hie me

Expanded text:
aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset, sed qui poenitenti veniam spondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo diem extremum debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce nunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accipimus, et tamen mala quae fecimus, flere recusamus. Nos omissa non solum non plangimus, sed etiam quae defleantur, augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus. » Et post paulo: « Nos ergo, fratres, nos sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme
Abbreviated transcription (Latin):
sissime instruunt : O port&igitur ut tottantisque saluber ri¬
mis admonitionibus & exortationibus ob temperantes
mortem cotidie ante oculos nostros constituamus.
Tales quenos praeparemus. ut cum dñs uenerit &pulsaiuerit
confestim ei aperiamus & impleatur in nobis illud euange licũ¬
Beati serui illi quos cum uenerit dñ IN uenerit uigilantes
& accipere mere amur illud quod sequitur. Vere di¬
couobis. quia super omnia bona sua constitu & eum
Quoduero in omnibus actibus nr̃is nouissimorum nostrorum
memores esse debeamus: protestatur salo mondicens
in omnibus operibustuis memorare nouissimatua & in a& num
non peccabis: Et dñs in euangelio: Vligilate ltaq: quia nes¬
citis diem neque horam: Quod beatus gregorius ino melus
suis ita exponit : Quia inquit post peccata ds̃ poenitentiam sus¬
cipit : si scir& quis que deprȩsenti saeculo quo tempore exir&

Expanded text:
sissime instruunt. Oportet ergo ut tot tantisque saluberrisissime instruunt. Oportet ergo ut tot tantisque saluberrimis admonitionibus et exhortationibus obtemperantes, mortem quotidie ante oculos nostros constituamus, talesque nos praeparemus, ut cum Dominus venerit, et pulsaverit, confestim ei aperiamus, et impleatur in nobis illud EvangelicuBeati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes ; et accipere mereamur illud quod sequitur: Vere dico vobis, quia super omnia bona sua constituet eum . Quod vero in omnibus actibus nostris novissimorum nostrorum memores esse debeamus, protestatur Salomon dicens: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Et Dominus in Evangelio: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Quod beatus Gregorius in homiliis suis ita exponit : « Quia, inquit, post peccata Dominus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret,
Abbreviated transcription (Latin):
noluit: uitiumergo tenacitatis quam sĩt pestiferum & detesta¬
bile patenter innuitur qđ ualde omnibus fidelibus cauere¬
oport& nequod ab sit illud sectantes autcum diuite sua tenacit̃
recondere cogitante stultitiȩ elogio denotari: autcum alte ro
diuite quialiena nonrapuit sed sua erogare neglexit damnari
contingat: Tribuant ergo pauperisinolunt flammis exuri
Dent interra xp̃o quod eis reddat Indelo
QUOD MORSANTEOCULOSSEMPERSIT CONTITUENDA
uiultimam uitaesuȩ horam quaex hoc luteo habitaculo ex¬
imendus est ante oculos ponit. sequeuas fragile cito que con¬
terendum & inpuluerem redigendũ gestare meminit puenas¬
q impiori cgloriã scorum sedula meditatione tractat: autuix aut
raro peccat : Quia ergo nos horum uto port& non reminiscimur.
id circo in multa offensionum a brupta labimur: Paratos autẽ
nos esse debere in occursum dñiutriusq testamenti paginȩ copio¬

Expanded text:
noluit. » Vitium ergo tenacitatis quam sit pestiferum et detestanoluit. » Vitium ergo tenacitatis quam sit pestiferum et detestabile patenter innuitur, quod valde omnibus convenit fidelibus cavere, ne, quod absit, illud sectantes aut cum divite sua tenaciter recondere cogitante, stultitiae elogio denotari, aut cum altero divite, qui aliena non rapuit, sed sua erogare neglexit, damnari contingat. Tribuant ergo pauperi, si nolunt flammis exuri; dent in terra Christo, quod eis reddat in coelo. Quod mors ante oculos semper sit constituenda. Qui ultimam vitae suae horam, qua ex hoc luteo habitaculo eximendus est, ante oculos ponit, seque vas fragile, citoque conterendum, et in pulvere redigendum gestare meminit, poenasque impiorum, et gloriam sanctorum, sedula meditatione tractat, aut vix aut raro peccat. Quia ergo nos horum, ut oportet, non reminiscimur, idcirco in multa offensionum abrupta labimur. Paratos autem nos esse debere in occursum Domini, utriusque Testamenti paginae copio