comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. Et partẽ uasorũ domꝰ dĩ. & asportauit ea
int̾rã senna ar indomũ deisui. & uasa intulit indomũ thes¬
auri deisui. Terra sennaar locus. ẽ babilonis. in quo fuit cãpu
durã : & turris quã usq ad caelũ hi qui aboriente mouerant pe¬
des suos aedificare conatisunt. Vnde & a confusione linguarũ
locꝰ nomen Accepit babilon. quae in lingua nr̃a trans fertur con¬
fusio. Simulq nim aduertendũ secundũ anagogen quod
exbabilonis non potuerit uniuersa dĩ uasa trans ferr
idolio quod sibi fixerat collocare. sed partẽ uasorũ tẽplidĩ:
quae intelligenda sunt dogiata ueritatis. Sienĩ cunctos
philosophorũ reuoluas libros. necesse ẽ ut in his repperias
aliquã partẽ uasorũ domꝰ dĩ: ut apud platonẽ fabricatorẽ
undi dm̃. ut apud zenonẽ stoicorũ principẽ infero
mortales animas. & unũ bonũ honestatẽ. Sed quia iungunt
mendaciũ ueritati. & naturȩ bonũ multis ꝑdunt malis.

Expanded text:
domus Dei, et asportavit ea erram Sennaar, in domum Dei sui, et vasa intulit in domum thesauri Dei sui . Terra Sennaar locus est Babylonis in quo fuit campus Dura, et turris quam usque ad coelum hi qui ab Oriente moverant pedes suos, aedificare conati sunt. Unde et a confusione linguarum locus nomen accepit Babylon, quae in linguam nostram tranfertur confusio. Simul et animadvertendum secundum anagogen, quod rex Babylonis non potuerit universa Dei vasa transferre, et in idolio quod sibi finxerat collocare, sed partem vasorum 624 domus Dei, quae intelligenda sunt dogmata veritatis. Si enim cunctos philosophorum revolvas libros, necesse est ut in eis reperias aliquam partem vasorum Dei. Ut apud Platonem, fabricatorem mundi Deum, ut apud Zenonem Stoicorum principem, inferos et immortales animas, et unum bonum, honestatem; sed quia jungunt mendacium veritati, et naturae bonum multis perdunt malis,
Abbreviated transcription (Latin):
repperi. & ꝓporthomimꝰ quod theo dothion posuit. Lxx
& aquila lectos uł elictor transtulerunt. Sim machus pan¬
thos ꝓuerbo nomen gentis intelligens quod nos iuxta edi¬
tione hebreorũ quae peata brion legitur in tyrannos uer¬
timꝰ maxime quia preeecedit. de regio semine: Unde &

Expanded text:
 quod Theodotio posuit, LXX et Aquila, electos transtulerunt, Symmachus Parthos, pro verbo, nomen gentis intelligens, quod nos juxta editionem Hebraeorum quae κατ' ἀκρίβειαν legitur, in tyrannos vertimus: maxime quia praecedit, de regio semine. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃spassus ẽ ꝓuobis. & gaudes quia ꝓte mortuus ẽ xp̃s. atten¬
de qd sequitur. relinquens uobis exeplũ ut sequamiini urstigia
eiꝰ Exẽplũ tribulationũ ñ deliciarũ. contumeliarũ. flagelłarũ
dolor . ob ꝓbrior. spinarũ crucis. uulneri mortis. In psalmo scrip¬
tũ ẽ. ꝓpt̃ uerba labior tuor̃. ego custodiuiuiasduras. ꝓpt̃ quȩ
uerba labior dĩ. nisi qͥb ꝓmittit uitã et̾nã : Quipeccata in qͥt¬
cer& sermone. nc̃ generalit̃ admon& ut etiã dominis in memoriã
instruit quid ꝓeiꝰ liberatione suus auctor ꝑtulit. Non

Expanded text:
ia passus est pro nobis, et gaudes quia pro te mortuus est, attende quod sequitur: Relinquens vobis exemplum ut sequamini vestigia ejus. Exemplum tribulationum non deliciarum, contumeliarum, flagellorum, dolorum, opprobriorum, spinarum, crucis, vulnerum, mortis. In psalmo scriptum est: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Propter quae verba labiorum Dei, nisi quibus promittit vitam aeternam? Qui peccata nostcerit sermonem, nunc generaliter admonet ut etiam dominis in memoriam instruit quid pro ejus liberatione suus auctor pertulerit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
uobis Rm̃i sedãm scribo ꝓpłim. Vnde c̃stat
one exlege Acceperant quã ipse innatura uid ȩus habe¬
bat. sed quia eandẽ quã ipse illustrante xp̃igrã acceperat
sortitist̃ fidẽ. Non enĩ circũcisio legalis sed sola ẽ fides euan¬
gelica. quȩ gentiũ popłos antiq dĩplebi consocia. Verũ
quia fides eadẽ sine operib saluare ñ potest. recte subiungit᷑.
niustitia dñinri & saluatoris ihũxp̃i. Illis ergo scribit eplam.
illos salutat apłus petrus: qui coequalẽ sibi sortiti sunt fidẽ.
& hanc ꝑ oꝑa iustitiȩ exercent Eius uidelie& iustitię quã
ñ humana prudentia repperit nec legalis institutiodo¬
cuit. sed ꝑ euangłm loquens dñs & saluator nr̃ ostendit cũ
ait. Hischabundauerit iustitia ur̃a plusꝗ seribarũ & pha

Expanded text:
issimi, secundam scribo Epistolam. Unde constat onem ex lege acceperant, quam ipse ut natura Judaeus habebat, sed quia eamdem quam ipse illustrante Christi gratia acceperat sortiti sunt fidem. Non enim circumcisio legalis, sed sola est fides evangelica, quae gentium populos antiquae Dei plebi consociet. Verum quia fides eadem sine operibus salvare non potest, recte subditur: In justitia Dei nostri et Salvatoris Jesu Christi. Illis ergo scribit Epistolam, illos salutat apostolus Petrus, qui coaequalem sibi sortiti sunt fidem, et hanc per opera justitiae exercent. Ejus videlicet justitiae quam non humana prudentia reperit, nec legalis institutio docet, sed per Evangelium loquens Dominus et Salvator noster ostendit, cum ait: Nisi abundaverit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
Si superent dixit. si aduersũ bella uitior potioriuir tute
pualuerint. Cui enĩ ñ p̃stosunt hec. cecus ẽ. & manu¬
teptaris. Oculus scienti. manusoperationẽ designat
Cecus aut̃ ẽ & manu tẽptans. qui scientiã recte operatio¬
nis ñ habens quic quid sibi rectũ udet operat᷑. & lumen
miserꝰ inruinã ꝑditionis quã p̃scire nequibat incidit.
increm̃ta uirtutũ spualiũ ad consortiũ nos diuinitatis
ouenire conueniat. At contra salo monĩ sapie
nens auditorẽ. & palpebre inqͥt tue p̃cedant gressus tuos
Quodẽ patent̃ suggerere ut incunctis actib nr̃is quinos
finis sequat᷑ sedula intentione p̃uidere curemꝰ. quid scđm¬

Expanded text:
Si superent dixit, si adversum bella vitiorum potiori virtute Si superent dixit, si adversum bella vitiorum potiori virtute praevaluerint. Cui enim non praesto sunt haec, caecus est, etc. Oculus scientiam, manus operationem designat. Caecus est autem et manu tentans, qui, scientiam rectae operationis non habens, quidquid sibi rectum videtur operatur, et lumen miser in ruinam perditionis, quam praescire nequibat, incidit. incrementa virtutum spiritualium ad consortium divinitatis pervenire nos conveniat. At contra Salomon sapientem monens auditorem: Et palpebrae inquit tuae praecedant gressus tuos . Quod est patenter suggerere, ut in cunctis actibus nostris qui nos finis sequatur, sedula intentione praevidere curemus, quid s
Abbreviated transcription (Latin):
gna ẽ . In pietate aut̃. amore frat̃nitatis: ut ñ alterius
rei intuiti pietatis opera suis quisq aduersarus impens¬
dat nisi frat̃nę tantũ dilectionis. hoc uidelic& tota in
tentione ꝓcurans ut quos docendo solũ uł redarguendo
nequit. ad affectũ pietatis orando uł benefaciendo con¬
uertat. In amare aut̃ frat̾nitatis. caritatẽ. Karitatẽ
hoc loco appellat specialit̃ eã quꝰ conditorẽ diligimꝰ: quȩ
ꝓficientib uirtutũ gradib merito amori frat̾nitatis
aduingit̃ . quia nec ds̃ sine ꝓximo. nec sin e dõ ꝓxim ꝑ fecte
ual& amari. Et quidẽ dĩ amor excellentior ẽ amore
ꝓrimor. quia illos sic̃ nos ipsos: dm̃ uͦ extoto corde. tota
anima tota uirtute diligere iubem̃. Sed tam̃ consue¬
dere. Qui eñiñ diligit frm suũ quẽ uid&. dm̃ quẽ ñ uid&¬
quo modo potest diligere : Hec enĩ omã si uobiscũadsint¬

Expanded text:
gna est. In pietate autem amorem fraternitatis, ut non alterius gna est. In pietate autem amorem fraternitatis, ut non alterius rei intuitu pietatis opera suis quisque adversariis impendat, nisi fraternae tantum dilectionis, hoc videlicet tota in intentione procurans ut quos docendo solum vel redarguendo nequit ad effectum pietatis, orando vel bene faciendo convertat. In amore autem fraternitatis, charitatem. Charitatem hoc loco appellat specialiter eam qua Conditorem diligimus, quae proficientibus virtutum gradibus merito amori fraternitatis adjungitur, quia nec Deus sine proximo, nec sine Deo proximus perfecte valet amari. Et quidem Dei amor excellentior est amore proximorum, quia illos sicut semetipsos, Deum vero toto corde, tota anima, tota virtute diligere jubemur: sed tamen consuedere. Qui enim non diligit fratrem suum, quem videt quotidquomodo potest diligere ? Haec enim omnia si vobiscum adsint et
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. Virtutẽ hoc loco ñ ꝓfortitudine acmiraculis. sed
ꝓ conuersatione bona posuit: quȩ fidei recte iungendaẽ :
nesine operib: otiosasit & mortua. In quo recte omnẽturã
sub inferre p̃cipit. quia quimollis & dissolutꝰ ẽ in opere suo
frat̃ ẽ suaopera destruentis. In uirtute aut̃ scientiã iuo¬
ta illud isaiȩ. Discite ligne facere. querite iudiciũ. In sci¬
entia aut̃ abstinentiã: ut cũ bona facere didicerint mo
amalis abstineant. nemuacuũ scientia cęlestiũ cedat. si se
abi᷑ locebris t̃restrib quis continere neglexerit. In absti¬
nentia aut̃. patientiã Abstinentiã necesse ẽ seꝑpatientia
comitet᷑ ut quicũq: a uoluptatib mundi continere se didi¬
cit . eiꝰ quoq: aduersa corde firmo sustineat. ad extris uideli¬
c& & a sinistris ꝑ arma iustitiȩ munitꝰ. In patientia aut̃¬
pietatẽ: Ut erga cos quos patient̃ tolerat etiã piesollictꝰ
existat iuata illud apłi pauli. Caritas patiens ẽ. beni¬

Expanded text:
icens: Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit, quae fidei rectae jungenda est, ne sine operibus otiosa sit et mortua. In quo recte omnem curam subinferre praecipit, quia qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera destruentis. In virtute autem scientiam, juxta illud Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scientia autem abstinentiam, ut cum bona facere didicerint, mox a malis abstineant, ne in vacuum scientia coelestium cedat, si se ab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patientiam; abstinentiam necesse est semper patientia comitetur, ut quicunque a voluptatibus mundi se continere didicit, ejus quoque adversa corde firmo sustineat, a dextris videlicet et a sinistris, per arma justitiae munitus. In patientia pietatem, ut erga eos quos patienter tolerat etiam pius existat, juxta illud Apostoli Pauli: Charitas patiens est, beni
Abbreviated transcription (Latin):
ponti galatie cappadociȩ as e abithiniȩ scripsit cunc
inãpocalipsi eũ septẽ asie eccłas singillati put cõpetebat
admoner& adiunã ꝑ singulaita concludens. qui hab&
ans quia cuncta quȩ uni cuilib& eccłae scripsit omnib
qui auditũ salubrẽ haberent inuniuersis fideliũ scribe¬

Expanded text:
Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, et Bithyniae scripsit, cuncin Apocalypsi, cum septem Asiae Ecclesias singulatim prout competebat admoneret, adjunxit per singula, ita concludens: Qui habetans quia cuncta quae unicuilibet Ecclesiae scripsit omnibus qui auditum salubrem haberent et universis fidelium scribe
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis diaboli quã babilonia signat inmune et non posse.
m arcũ aut̾ filiũ suũ ruagłistã dicit. qui eiꝰ inbaptismte dicit᷑
filius effectꝰ. Vnde pur&: qui a prius quã marcũ alex indriã do
roma adeuangelitanũ mitter& epłamhant scripsit.
tepore aut̃ claudu principis & petrus ac marcꝰ romã uenert.
& ipsemareꝰ descripto romee uangło suo alex andriã mssus ẽ
Vn de colligit᷑ qui a epłam hanc petrus sͥ querit ubi uł quando
scripserit. locuserat roma. tepꝰ claudu cȩsaris. Salute inuicẽ
in osculo scõ. Osculo sco. osculo uero os ulo pacifico osculo
colubino: Non ficto subdolo pulluto. quali usus ẽ io ab adoo¬
cidendũ amasã quali iudas ad tradendũ saluatorẽ. quali
urunt hi qui oquunt pace cũ ꝓximosuo mala aut̃ incor
dib eor. Illiergo osculo scõ salutant inuice . quindiligunt
uerbo nec lingua : sed opere & ueritate. Gra uob omib¬

Expanded text:
civitatis diaboli, quam Babylonia signat, immunem esse non posse. Marcum autem filium suum evangelistam dicit, qui ejus in baptismate dicitur filius effectus. Unde patet quod priusquam Marcum Alexandriam de Roma ad evangelizandum mitteret, Epistolam hanc scripsit. Tempore autem Claudii principis et Petrus et Marcus Romam venerunt, et ipse Marcus, descripto Romae Evangelio suo, Alexandriam missus est. Unde colligitur quia Epistolam hanc Petrus dum quaeritur ubi vel quando scripserit, locus erat Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo sancto, osculo vero, osculo pacifico, osculo columbino, non subdolo, non polluto, quali usus est Joab ad occidendum Amasam, quali Judas ad tradendum Salvatorem, quali utuntur hi qui loquuntur pacem cdibus illorum . Illi ergo osculo sancto salutant invicem, qui non diligunt verbo nec lingua, sed opere et veritate . I
Abbreviated transcription (Latin):
filius ieus. Babilone trpicȩ romã dictt uidlian
ꝓpt̃ confusionẽ multiplicis idolatriȩ Petuiusttre¬
bio sc̃ eccła ia rudis & ꝑ parua fulgeuat iuetaerẽplim
plebis isra heluicȩ quȩ quondã parua numero & captiuata sup
flumina babiloniȩ sedens absentiã sc̃ȩ t̃̾rȩdeflebat. nec can¬
ticũ diui int̾raaliena cantare ualebat. Et benebeatꝰ prirus
dũ suos id tores adtolerintiã hortat᷑ aduersitatũ p̃sentiũ.
dicit & iã ȩccłam quȩ secũ ẽ in babrbone constitutã idẽ in con

Expanded text:
 etc. Babylonem typice Romam dicit, videlicet propter confusionem multiplicis idololatriae. In cujus medio sancta Ecclesia jam rudis et perparva fulgebat, juxta exemplum plebis Israeliticae, quae quondam, parva numero et captivata super flumina Babylonis sedens, absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in terra aliena cantare valebat . Et bene beatus Petrus dum suos auditores ad tolerantiam hortatur adversitatum praesentium, dicit et Ecclesiam quae secum est in Babylone constitutam, id
Abbreviated transcription (Latin):
tuit inqt ille nos singuios eotãꝗuostis lausos olisi¬
dens munas easplorit etẽptat sansit pars aliqua mebria
minꝰ stabilis crona fia cuius aditu ad interiora penitret᷑.
Offert oculis formas i plices & faciles uoluntates. utiusu des¬
truatcastitatẽ aures ꝑcanorã anusic̃ã tẽptat.
opponit mmiusta: ut anutiã pecunia capiat. ingeriop¬
niuiosa cõpendia: honores t̃renosꝓmittit. ut cȩlastẽs
adimat. Ostentar falsa. ut uera sobripiat. Etrũ latent̃
ñ pntest fallere. eoxerteatq aꝑteminat᷑ t rorẽ turbidȩ
ꝑsecutionis intentans ad debellandos seruos dĩ. inquitꝰ
uł antas minas stare deb& instructꝰ anim &e armatꝰ tã paratꝰ
semꝑ ad repugnandũ: quã ẽ adinpugnandũ seꝑparatꝰ inimieꝰ¬

Expanded text:
uit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietusuel apertas minas stare debet instructus animus et armatus, tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimi
Abbreviated transcription (Latin):
do ulla dubitatione confidimꝰ ita& iãuos credentes de
donis eiꝰ eocistatis indubii. Fugientes eiꝰ quȩ inmundo est
concupiscentiȩ corruptione Bene dicit concupiscentiȩ
quidisit. Quasia facie colubri fuge peccata : qm & incorrup¬
tibilis coneupiscentia est dequacanit᷑. Concupiit & de¬
fecit animamea inatria dñi Dequa &iã in libro sapientiȩ¬

Expanded text:
ne ulla dubietate confidimus, ita etiam vos eredentes de ne ulla dubietate confidimus, ita etiam vos eredentes de donis ejus non existatis dubii. Fugientes ejus, quae in mundo est, concupiscentiae corruptionem. Bene dicit concupiscentiam ta eum qui dixit: Quasi a facie colubri fuge peccata , quia est et incorruptibilis concupiscentia, de qua canitur: Concupivit et defecit anima mea in atria Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dese suisq dixerat p̃tiosa nob ꝓmissado nauit: conuersus erẽ¬
nob qui natura iudȩi. qui sub lege sumꝰ nati. qui magesterio ip¬
sius etiã corporalit̃ imbuti omã diuinȩ uirtutis suȩ sacram̃¬
ta reserauit:. Ideo nobis suis uidelic& discipulis maxima &
p̃tiosa sp̃s sui scĩ ꝓmissa do nauit : Vt ꝑ hȩc &iã uos qui ergen¬
tib estis quieũ carnalit̃ uideren equi uistis diuinȩ suȩ natu¬
rȩdonaret eẽ participes nob̵ scilic& uosquȩ ab ipso audiui¬
mꝰ docentib uos ꝑ eiꝰ misteria consecrantib: unde rectissi¬
me qđ supra ait grã uob & pax adimpleat᷑ in cognitione dñi
nr̃i ihuxp̃i quomodo om̃a tiobis diuina uirtutis suȩ quȩ ad
uitã & pietatẽ donata st̃ : potest itadictũ accipi. Era uob
munera quȩ aduitã & pietatẽ ducunt donata st̃ ut sicut
nospmissa ab illo dona uł accepimꝰ uł accepturos nosee si¬

Expanded text:
de se suisque dixerat: Pretiosa nobis promissa donavit, conversus extemde se suisque dixerat: Pretiosa nobis promissa donavit, conversus extemnobis, qui natura Judaei, qui sub lege sumus nati, qui magisterio ipsius etiam corporaliter imbuti, omnia divinae virtutis suae secreta reseravit, ideo nobis, suis videlicet discipulis, maxima et pretiosa Spiritus sui promissa donavit, ut per haec etiam vos qui ex gentibus estis, qui eum corporaliter videre nequivistis, divinae suae naturae donaret esse participes, nobis scilicet vos quae ab ipso audivimus docentibus, vos per ejus mysteria consecrantibus. Unde rectissime quod supra ait: Gratia vobis et pax adimpleatur in agnitione Domiristi, quomodo omnia nobis divinae virtutis suae quae ad vitam et pietatem donata sunt, potest ita dictum accipi: Gratia vobis munera, quae ad vitam et pietatem ducunt, donata sunt. Ut sicut nos promissa ab illo dona vel accepimus, vel accepturos nos esse si
Abbreviated transcription (Latin):
hicae enuĩ modis locutionis seripturis ẽ usitatissimus. & ap¬
pellat᷑ agrã maticis ecclypsis. idẽ defectꝰ necessariȩ dictionis.
Quale ẽ in psalmo. Quianeq ab oriente neq ab occidente neq
Et hoc a superiorib pend& quia ꝑ cognitionẽ dm̃ & saluatoris
nr̃i omã diuinitatis eiꝰ misteria quib saluarem᷑ agnouimꝰ.
qui nos ꝓpria gła & uirtute uocauit : quia ñ angłm ad salua¬
tione nram. ñ archangłm misit. Non in nobis aliquid me¬
ritiboni ꝓquo saluarem̃ inuenit. quinpotius infirmos&
inglorios cernens nos sua uirtute recuperauit & gła. hinc
& enĩdicit. Nonuosine elegistis sed ego elegiuos. ꝑquã maxi¬
ma & p̃tiosa nobis ꝓmissadonauit. ꝑ quaꝰ. ꝑ cognitionẽ eiꝰ
dicit. quia quantoꝰ quis ꝑfectius dñm cognoscit: tanto altius
ꝓmissorũ eiꝰ magnitudinẽ sentit. Ut ꝑhȩo efficiamini di¬
uinȩ consortes naturȩ. Mutat repente ꝑsonã & qui prius

Expanded text:
is Scripturis est usitatissimus; et appellatur a grammaticis ellipsis, id est, defectus necessariae dictionis, quale est in psalmo: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque Et hoc a superioribus pendet, quia per cognitionem Domini et Salvatoris nostri omnia divinitatis ejus mysteria, quibus salvaremur, agnovimus. Qui nos propria gloria et virtute vocavit, quia non angelum ad salvationem nostram, non archangelum misit, non in nobis aliquid meriti boni pro quo salvaremur invenit, quin potius infirmos et inglorios cernens, sua nos virtute recuperavit et gloria. Hinc etenim dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos tiosa nobis promissa donavit. Per quam, per cognitionem ejus dicit, quia quanto quis perfectius Deum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Ut per haec efficiamini divinae consortes naturae. Mutat repente personam, et qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
ee cauendũ: am̃s adiuncta sabomonis sententia t̃r& salu¬
brit̃. acrefouae dicens Quia ds suꝑbis resistit. humilib¬
aut᷑ dat grãm. Etquȩsit ea gr̃a qua confert humilib s̃
consequent̃ ex ponit : cũ ammonendo subiungit. Humi
liamini igit᷑ sub potenti manudĩ ut uos eralta iatẽ pr̃
iusitationis. Hanc ergo grãm humilib tribuit. ut quo
magis humiliati fuerint ꝓpt̃ ipsũ tẽpore certamitu:
eo gloriosus etcaltent᷑ ab ipso tepr retributionis. Ebeet
qua incipiens quisq uiã uirtutũ paliluendis quȩ cõmise¬
rat ꝓcecatis salubrit̃ ad terit᷑ & illa quȩ spontanea men¬
redeuotione a ꝑfeceorib: dõ uł priinis in pace echibe t
nerũ circũ stantiũ : Nec n &eaqua incirtustantibus se¬

Expanded text:
lubriter ac refovet, dicens: Quia Deus superbis resistit, etc. Et quae sit eadem gratia quam confert humilibus Deus, consequenter exponit, cum admonendo subjungit: Humliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Hanc ergo gratiam humilibus trmagis humiliati fuerint propter ipsum, tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso tempore retributionis. Potest qua incipiens quisque via virtutum, pro abluendis quae commiserat peccatis salubriter atteritur, et illa quae spontanea mentis devotione a perfectioribus Deo vel proximis in pace exhibetur rerum circumstantium, nec non et ea qua inc
Abbreviated transcription (Latin):
IMILITER ad olescentes subditi estote . UIIII¬
Sseniorib. Postquã senores quomodo p̃ee̾n̾t docuit.
oportobat ut otiã iuniores ad obȩdiendũ pat̃nȩ torũ
ꝓuisioni instruer&. Non aut̃ opus erat eis plura loqui.
imitari sed ne hȩc audientes p̃lati putarent sub ditis solũ
continuo generalit̾ ammonendo sub iecit. Om̃s autẽ
inuicẽ humilitatẽ insinuate. Om̃s & enĩ dicit & seniores
& ad olescentes. qui inuicẽ iubent᷑ humilitatis insinuare uir¬
tutẽ: Et hi uidelic& regendo. & illi obsequendo humilit̃
quod apud ipsũ petrũ & in ipso factũ legimꝰ cũ in trantrgo
cesareã cornelius occurrens pedib se eiꝰ humilit̃ stra¬
uit. & ille humilius leuauit eũ dicens. Siꝑge. & enĩ ego
homo sũ sicut & tu. Et quidẽ cornelius nec dũ renatꝰ il xp̃o
necdũ eccłȩ erat menbris incorporatꝰ. Om̃s ergohumulitatẽ¬

Expanded text:
imiliter, adolescentes, subditi estote senioribus. Postquam seniores quomodo praeessent docuit, oportebat ut etiam juniores ad obediendum paternae eorum provisioni instrueret. Non autem opus erat eis plura loqui, imitari. Sed ne haec audientes praelati putarent solummodo subditda, continuo generaliter admonendo subjecit: Omnes autem invicem humilitatem insinuate. Omnes etenim dicit, et seniores et adolescentes, qui invicem jubentur humilitatis insinuare virtutem, et hi videlicet regendo, et illi obsequendo humiliter. Quod apud ipsum Petrum, et in ipso factum legimus, cum, intrante eo Caesaream, Cornelius occurrens pedibus se ejus humiliter stravit, et ille humilius levavit eum, dicens: Surge, et ego homo sum, sicut et tu . Et quidem Cornelius necdum renatus in Christo, necdum Ecclesiae erat membris incorporatus. Omnes ergo humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
deciper& animã illius. Similit̃ aut̃ & raab meretrue ñ ne exoꝑib
iustificataẽ suscipiens nuntios & alia uia eiciens. Ne secaus aren¬
t᷑ opera tanti patris abrahȩ imitarit̃ ualere p̃sertĩ cũ nullus eos mo¬
do cogere᷑ dõ filios offerre perimendos. sed hoc potius ipse ꝑseriptu¬
ras ds fieriphibeat. addit & mulieris exẽplũ. mulieris criminosȩ¬

Expanded text:
deciperet animam ejus . Similiter et Raab meretrix nonne ex operibus deciperet animam ejus . Similiter et Raab meretrix nonne ex operibus justificata est, suscipiens nuntios et alia via ejiciens? Ne se causarentur opera tanti patris Abrahae imitari non valere, praesertim cum nullus eos modo cogeret Deo filios offerre perimendos, sed hoc potius ipse per Scripturas Deus fieri prohibeat, addit et mulieris criminosae, mulieris alienige
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝓbatũ ẽ. Hoc quoq tẽpore si qͥnuꝑ ad fidẽ ueniens baptisiũ
acceperit : & ꝓponens toto corde dĩ seruire p̃ceptis mox hac delu¬
ce inigrauerit. ĩustificatꝰ utiq ꝑ fidẽ sine oꝑib migrauit . quia tẽp
operandi unde fidẽ ꝓbar& ip̃so inquẽ crediderit dõ disponente
ñ hobuit. At qͥ ꝑceptis fidei sa cram̃tis longo suꝑuuunt tẽpore. nec
boriis insistere curant operib his inculcandũ q̃d beatꝰ iacob: ꝓpo¬
sito exẽplo fidei simul & operũ abrahȩ mox subdidit dicens. Vi de¬
tis qm exoperib ustificat᷑ homo. & ñ eofide tantũ: Qdait exoꝑib
significat exoperib fidei. quia ꝑfecta oꝑa sine fide nullus haber
potest. Fidẽ uero sine operib multi. sullis operũ tẽpꝰ ñ adsit. Deqa¬
lib dictũ ẽ. Raptꝰ ẽ nemalitia mutar& intellectũ illius. aut fictio

Expanded text:
tione probatum tione probatum re praeceptis, mox de hac luce migraverit, justificatus utique per fidem sine operibus migravit, quia tempus operandi unde fidem probaret, ipso in quem credidit Deo disponente non habuit. At qui perceptis fidei sacramentis longo supervivunt tempore, nec bonis insistere curant operibus, his inculcandum est quod beatus Jacobus proposito exemplo fidei simul et operum Abrahae, mox subdidit dicens: Videtis quoniam ex operibus justificetur homo, et non ex fide tantum? Quod ait ex operibus, significat ex operibus fidei. Quia perfecta opera sine fide nullus habere potest, fidem vero sine operibus multi, si illis operandi tempus non adsit. De qualibus dictum est: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum illius, aut fictio
Abbreviated transcription (Latin):
isaac uocabit᷑ tibi sem̃. Quã coniuinctionẽ utriusq uirtutis beatꝰ quoq
ia cob subsequent̃ ex ponit dicens. Vides qm̃ fides cooperabat᷑ oꝑib
illius & exoꝑib fides seruata & suppletaẽ scriptura dicente: credidit
abrahã dõ & reputatũ ẽ illia diustitiã & amicus dĩ appellat᷑ ẽ. De hoc
testimonio paulꝰ ad romanos firiissime disseruit. manifeste docens
quia tanta ẽ uirtꝰ fidei. ut statĩ ꝑceptis eiꝰ misteriis iustũ de impio fa¬
cere possit hominẽ. Quia enĩ abrahã tanta & tãferuente fide credi¬
dit dõ ut ꝓ̃ptꝰ e& animo ad a genda om̃a quȩ ds̃ iuber& merito fides
eiꝰ adõ qͥ cornouerat illius reputataẽ adiustitiã. Etut nos quoq fidẽ
illius qua iustificatꝰ ẽ sciremꝰ. tẽptauit eũ uibens offerre filiũ. &
exoꝑib fides consũmata ẽ. ĩdẽ quã e&e in corde eiꝰ ꝑfecta. oꝑũ exsccu¬

Expanded text:
Isaac vocabitur tibi semen. Quam conjunctionem utriusque virtutis beatus quoque Isaac vocabitur tibi semen. Quam conjunctionem utriusque virtutis beatus quoque Jacobus subsequenter exponit dicens: Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius, et ex operibus fides servata est, et suppleta est Scriptura dicens: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est. De hoc testimonio Paulus ad Romanos firmissime disseruit, manifeste docens quia tanta est virtus fidei, ut statim perceptis ejus mysteriis justum de impio facere possit hominem. Quia enim Abraham tanta et tam ferventi fide credidit Deo, ut promptus esset animo ad agenda omnia quae Deus juberet merito fides ejus a Deo, qui cognoverat illius, reputata es ad justitiam. Et ut nos quoque fidem illius qua justificatus est sciremus, tentavit eum Deus jubens offerre filium, et ex operibus fides consummata est, id est, quia esset in corde ejus perfecta operum exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
fide & oꝑib erat ꝑfectꝰ. Et ideo quisq illor̃ illã magis meo uirtutẽ p̃di¬
cauit. qua suos auditores ãplius indigere ꝑspexit. Quia eñĩ iacob il¬
lis scribebat qͥ fidẽ sine oꝑib otiosã tenebant. oportune illud ꝑtulit
ex ẽplũ in qͦilla p̃cipua fides abrahȩ quȩ prius scriptura teste laudata ẽ
apparer& quia ñ otiosa eiꝰ incorde torpuiss&. sed ad oboediendũ diui¬
nisimperiis iã ꝓpta flagrass&. Quia uero paulus illos instruebat qͥ si ne
fidei desuis sȩ extollebant oꝑib ostendit qui a sine fide impossibi¬
le ẽ placere dõ. atq ad redarguendã corrigendãq eor̃ temeritatẽ col¬
lectis om̃iũ patriarcharũ exẽplis manifeste ẽdocuit. Quia om̃s testi¬
monio fidei ꝓbatisunt. Unde & speci alit̃ de abrahã intulit qua fi
resuscitandũ e̾e credebat. quiauerũ credebat ee q̃d audierat. quia in

Expanded text:
fide et operibus erat perfectus, et ideo quisque eorum illam magis in eo virtutem praedifide et operibus erat perfectus, et ideo quisque eorum illam magis in eo virtutem praedicavit, qua suos auditores amplius indigere perspexit. Quia enim Jacobus illis scribebat qui fidem sine operibus otiosam tenebant, opportune illud protulit exemplum in quo illa praecipua fides Abrahae, quae et prius Scriptura teste laudata est, appareret, quae non otiosa ejus in corde torpuisset, sed ad obediendum divinis imperiis jam probata flagrasset. Quia vero Paulus illos instituebat qui sine gratia fidei de suis se extollebant operibus, ostendit quia sine fide impossibile est placere Deo , atque ad redarguendam corrigendamque eorum temeritatem, collectis omnium patriarcharum exemplis, manifeste edocuit quia omnes testimonio fidei probati sunt. Unde et specialiter de Abraham intulit quia fide resuscitandum esse credebat, quia verum esse credebat quod audierat, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ammonebat. elegans depatriarcha posuit exẽplũ : ꝑ qd eos
in utraq uirtute poss& instruere. Quȩ enĩ tẽp̃tatiomaior eoc¬
ceptis his quȩ ad ꝓprii corporis plagas ꝑtinent accidere po
quãsi qͦ filiũ unicũ dilectissimũq suũ senex cogat᷑.
differr&. qͥ filiũ suũ quẽ senex acceperat hęredẽ adiussionẽ dm̃
statĩ mortidare ñ distulit. Itaq congruit huic beati ia cobi sen¬
tentiae qđ ait apłus paulus. Fide obtulit abrahã isaac contẽptare¬
t᷑. & unigenitũ offerebat qͥ susceperat reꝓmissiones. Ad quẽ dictũ
ẽ quia inisaac uocalit᷑ tibi sem̃: arbi trans quia & mortuos suscitare
potens ẽ ds̃. Si qͥdẽ in uno eodẽq facto beati abrahã iacob oꝑũcꝰ mag¬
nificentiã. paulus fidei constantiã laudauit. Nec tam̃ dispare diuꝰ¬
sãq aia coboꝓ tulit paulus sententiã. Sciebant nãq ãbo. qd abrahã &

Expanded text:
era probarent, admonebat, eleganter de patriarcha posuit exemplum, per quod eos in utraque virtute posset instituere. Quae enim tentatio major, exceptis his quae ad proprii corporis plagas pertinent, accidere potest, quam si quis filium unicum dilectissimumque suum senex cogatur differret, qui filium quem senex acceperat haeredem ad jussionem Domini statim morti dare non distulit? Itaque congruit huic beati Jacobi sententiae quod Paulus ait: Fide obtulit Abraham Isaac igenitum offerebat quem susceperat per repromissionem, ad quem dictum est, quia in Isaac vocabitur tibi semen, arbitrans quia et mortuos suscitare potens est Deus . Si quidem in uno eodemque facto beati Abraham Jacobus operum ejus magnificentiam, Paulus fidei constantiam laudavit. Nec tamen disparem diversamque Jacobo protulit Paulus sententiam. Sciebant namque ambo quia Abraham et
Abbreviated transcription (Latin):
&iã cũ periculo suȩ uite dĩ famulis ex̾ilitũ iustificari apeccatis me¬
ruerit. israheliticipopłi  ᷤ Eui asscribi regalis eor̃ ꝓsapiȩ catalogo
ad numerariapsius dñi ac saluatoris nr̃i generationib quȩ apatr ir¬
ũ fonte descendunt inseri ab ex cidio patriȩ ꝑ euntis
res suos patriȩ ꝑeuntis in teritũ cauere. & acuiꝰ scelerib credendo rec is¬
serant. ab hac &iã fructuosis operib se meminisse secernere: quatinꝰ
scõr cȩtib copulari & ad redẽptoris sui meredt ꝑtinere consortiũ. Et
illos ergohortat᷑ suscipere nuntios ihũ. hoc ẽ p̃dicatores uerba eiangł
gratant᷑ audire. & cũ hos a contribulib suds repulsos uelcerte adm

Expanded text:
iam cum periculo vitae suae Dei famulis exhibitum, justificari a peccatis meruit, Israelitici populi civis ascribi, regalis eorum prosapiae catalogo annumerari, ipsius Domini ac Salvatoris nostri generationibus quae a patriarcharum fonte descendunt inseri, ab excidio patriae pereuntisres suos patriae pereuntis introitum cavere, et a cujus sceleribus credendo recesserant, ab hac etiam fructuosis operibus se meminisse secernere, quatenus sanctorum coetibus copulari, et ad Redemptoris sui mereantur pertingere consortium. Et illos ergo hortatur suscipere nuntios Jesu, hoc praedicatores verbi Evangelii gratanter audire. Et cum hos a contribulibus suis repulsos, vel certe ad
Abbreviated transcription (Latin):
Manes indõ. necadas. Serua mandataeiꝰ. tene caritatẽ. ñ diuellere
a fide illius. ut glorieris inp̃sentia illius. & securus in anebis in eo
Modoꝑfidẽ. tunc ꝑspeciẽ. Manebit & ipse ꝑhenius inte. uiata qđ ei
psalmista decantat. In ȩt̃nũ excultabunt & habitabis in eis. Et
ihoc scimꝰ. qm̃ man& in nobis despũquẽ dedit nob̵. Prum¬

Expanded text:
manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere a fide illius, ut glorieris in praesentia ipsius, et securus manebis in eo, modo per fidem, tunc per speciem. Manebit et ipse perennis in te, juxta quod ei Psalmista decantat: In aeternum exsultabunt, et habitabis in eis . Et in hoc scimus quoniam manet in nobis, de Spiritu quem dedit nobis. Prim
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃misit & duo sub sequent̃ adiungit mandata. fidẽ scilic& &
dilectiont̃. Quia nimirũ hȩc ab inuicẽ separari nequeunt. Neq
enĩ sine fide xp̃i recte nos alterutrũ diligere. neq uere in nomi¬
ne ihũ xp̃i sine frat̃na dilectione possumꝰ credere. Et diligan
inquit alterutrũ sicut dedit nobis mandatũ. Id ẽ. puro amore.
ñ sicut latrones uł quorũ lib& alior̃ patratores scelerũ. qui se utiq
alteru trũ sed ñ caste diligunt. Si cut dedit nob mandatũ cũ ait
hoc ẽ p̃ceptũ meũ ut diligatiᷤ in uic̃ẽ sicut dilexi uos. Quid ẽ
enĩ sicut dilexi uos. nisi ad hoc amate adq̃d amauiuos. uidelic&
ut ad cȩlestia regna ꝑtingatis: Et qua mercede hȩc mandata
fidei & dilectionis seruantur. Sequit᷑. Et qui seruat mandata
eiꝰ in illo man& et ipse ineo. Sit ergo tibi domꝰ ds̃. & estodomꝰ dĩ.
mane indõ. & maneatinte ds̃. Man & inteds̃. ut te contineat.

Expanded text:
tum praemisit, et Deo subsequenter adjungit mandata, fidem scilicet et dilectionem, quia nimirum haec ab invicem separari nequeunt. Neque enim sine fide Christi recte nos alterutrum diligere, neque vere in nomine Jesu Christi sine fraterna dilectione possumus credere. Et diligamus, inquit, alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Id est, puro amore, non sicut latrones, vel quorumlibet aliorum patratores scelerum, qui se utique alterutrum sed non caste diligunt. Sed enim dedit mandatum nobis, cum ait: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos . Quid est enim, Sicut dilexi vos, nisi: Ad hoc amate ad quod amavi vos, videlicet, ut ad coelestia regna pertingatis? Et qua mercede haec mandata fidei et dilectionis servantur? Sequitur: Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo. Sit ergo tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus ut te contineat,
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ seru& humilitatẽ quã doc&. Certeuir iustuserat
& magnꝰ. qui depectore dñi misterior̃ secreta bibebat.
innumero peccator. ut haber& aduocatũ ap̃m: quã po¬
nere seꝓ xp̃o ad uocatũ . & inueniri int̃ dãpnandossuꝑbos.¬
NIec tam̃ dicendũ. quia ep̃i uł p̃p ositi ñpetant ꝓpopulõ.
Orat enĩ aplũs proplebe. orat pleps ꝓ apło. quidicit: orantes
simul& ꝓnobis. ut ds̃ aperiat nobis hostiũ uerbi. ꝓpetro
ꝓom̃ib int̃pellat. de quo scriptũ ẽ. Qui ẽ. addexterã dĩ.
qui &iã int̃pellat pronobis : Vnigenito & enĩfilio ꝓhomi¬
ne in t̃pellare ẽ. apud coaet̃nũ patrẽ seipsũ hominẽ de¬
monstrare. eique ꝓhumana natura rogasse. & eandẽ
naturã indiuinitatis suȩ celsi tudinẽ suscepisse. In t̃pel¬
lat igitur pronobis dñs ñ uoce sed miseratione : qui a qđ
dãpnare inelectis noluit. suscipiendo seruauit. Et be¬

Expanded text:
quantum servet humilitatem, quam docet. Certe vir justus erat, quantum servet humilitatem, quam docet. Certe vir justus erat, et magnus qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat. in numero peccatorum, ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro Christo advocatum et inveniri inter damnandos suendum, quia episcopi vel praepositi non petant pro populo. Orat enim apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo, qui dicit: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi . Et pro Petro pro omnibus interpellat, de quo scriptum est: Qui est ad dexteram Dei, qui et interpellat pro nobis . Unigenito enim filio pro homine interpellare, est apud coaeternum patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humanaturam in divinitatis suae celsitudinem suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus non voce sed miseratione, quia quod damnare in electis noluit suscipiendo servavit. Et be
Abbreviated transcription (Latin):
minutis peccatis quȩ ꝑsermonẽ. quȩ ꝑ cogitationẽ. ꝑ igno¬
rantiã ꝑ obliuione. ꝑ necessitatẽ. ꝑ uoluntatẽ ꝑ subreptio¬
nẽ admittuntur lapsũ incurrere. n ec tam̃ iusti eẽ desis¬
tunt. quiacitius areatu dño opitulante resurgunt. Il
trarius. qui supranos sine peccato uiuere ñ posseꝑ hibebat :
Nunc aut̃ ideo scribere se nobis dicit. ut ñ peccenꝰi sed abi nos ne
sibi quasi in nocens placrat & se demeritis extollendo plus pę¬
reat: Hic consequent̃ hortat᷑ ut si om̃ĩ culpa carerenequimꝰ
demꝰ tam̃ operã quantũ ualemꝰ. ne nos ipsi fragilitatẽ nr̃e
conditionis negligent̃ agendo uiuamꝰ. sed contra omã
uitia strenue uigilant̃q dimicemꝰ. Maxime maiora &aꝑ¬
tiora quȩ dño uiuante facilius superare uł cauere ualem.
ut uiota qđ paulus ait tẽptationos ñ ad p̃hendat nisi hu¬
mana. hoc ẽ ea sola quã humana infirmitas ad in tegrũ
declinare ñ potest. Sed& siquis peccauerit. aduocatũ ha

Expanded text:
per cogitationem, per ignorantiam, per oblivionem, per necessitatem, per voluntatem, per subreptionem commitstuntur, lapsum incurrere, nec tamen justi esse desistunt, quia citius a reatu, Domino opitulante, resurgunt. CAtrarius, qui supra nos sine peccato vivere non posse perhibebat, nunc autem ideo scribere se nobis dicit, ne peccemus. Sed ibi nos necsibi quasi innocens placeat, et se de meritis extollendo plus pereat, hic consequenter hortatur, ut si omni culpa carere nequimus, demus tamen operam quantum valemus, ne nos ipsi fragilitatem nostrae conditionis negligenter agendo vivamus, sed contra omnia vitia strenue vigilanterque dimicemus, maxime majora et apertiora, quae, Domino juvante, facilius superare vel cavere valemus, ut juxta quod Paulus ait: Tentatio nos non apprehendat nisi humana , hoc est ea sola quam humana infirmitas ad integrum declinare non potest. Sed etsi quis peccaverit, advocatum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ : etiã nunc intelligit quod moedõr atq ꝑsarũ cernat imperium.
Ecce aut̃ hyrcus caprarũ ueniebat᷑ ab occidente suꝑ faciẽ totius t̃̾rȩ. & ñ

Expanded text:
tum est, etiam nunc intelligit, quod Medorum atque Persarum cernat imperium. Ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et n
Abbreviated transcription (Latin):
in pauꝑes. & id circo usq ad mensã duodecimũ in eũ ẽ
dilata sententia. Sed quia postea ambulans in aula ba¬
bilonis gloriat᷑ & dicit. non ne hec ẽ habilon illa magna
quã ego edificaui indomo regni in robore fortitudinis
meȩ & inglã nominis mei. bonũ miscdãe ꝑdidit malo
suꝑbiȩ. Forsitan ignoscat delictistuis. Cũ beatꝰ dam¬
hel prescius futurorũ desententia dĩ dubit&. rẽ te¬
merariã faciunt qui audact peccator̃ indulgentiã
pollicent᷑: & tam sciendũ qd sinabugodonosor bona oꝑa
facienti uenia reꝓmnittit. multo magis aliis ꝓinittit᷑ qui leuiora

Expanded text:
in pauperes; et idcirco usque ad mensem duodecimum in eum est in pauperes; et idcirco usque ad mensem duodecimum in eum est dilata sententia: sed quia postea ambulans in aula Babylonis, gloriatur et dicit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni; in robore fortitudinis meae in gloria nominis mei? bonum misericordiae perdidit malo superbiae. Forsitan ignoscet Deus delictis tuis, Cum beatus Daniel praescius futurorum de sententia Dei dubitet, rem temerariam faciunt, qui audacter peccatoribus indulgentiam pollicentur. Et tamen sciendum quod si Nabuchodonosor bona opera facienti venia repromittitur; multo magis aliis promittitur qui leviora
Abbreviated transcription (Latin):
ut angłĩ qui nunquã corruer nt eũ rursus principẽ habeant
qui ꝑpenitentiã sit reuersus. Quã obrẽ rex consiliũ meum¬
placeat tibi. & peccata tua ȩlemosinis redime & i¬
tes tuas misericordiis pauꝑũ. forsitan ignoscatͦᷤ delictis tuis.
Si prȩdixit seutentiã dĩ que ñ potest imniutari. quomodo
sententia cõmutata ẽ. ñ uanitate iudicii. sed eor̃ conuer¬
sione qui meruere indulgentiã. Alio quin. & in iere¬
mia loquit᷑ ds̃ se male minari suꝑ gentẽ. & sibona fecerit
minas clem̃tia cõmutare. Rursũ bona agenti se asserit
polliceri & simala fecerit: dicit se suã uiutare sententiã
ñ in homines sed in oꝑaquȩ mutata sunt. Neq: enĩ ds̃ ho¬
nunib sed uitus irascit᷑. Quȩ cũ in homine ñ fuerint.
nequaquã punit q̃d mutatũ ẽ. Dicam & alit̃. Pecit quide
nabu ghodonosor iuxta danihelis consiliũ misericordias

Expanded text:
ut angeli qui numquam corruerant, eum rursus principem habeant ut angeli qui numquam corruerant, eum rursus principem habeant qui per poenitentiam sit reversus. Quamobreat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet Deus delictis tuis. Si praedixit sententiam Dei, quae mutari non potest, quomodo sententia commutata est, non vanitate judicii, sed eorum conversione, qui meruere indulgentiam. Alioquin et in reverentiam loquitur Deus se mala minari super gentem, et, si bona fecerit, minas clementia commutare. Rursum bona agenti se asserit polliceri, et, si male fecerit, dicit se suam mutare sententiam, non in homines, sed in opera, quae mutata sunt. Neque enim Deus hominibus, sed vitiis irascitur, quae quum in homine non fuerint, neNabuchodonosor juxta Danielis consilium misericordias
Abbreviated transcription (Latin):
uidit uigilẽ & scĩn descendere decglo & dicere. sucoidite.
arborẽ & dissipate as illã. attamen germen radicũ esꝰ
int̃ra dinittite . & uinciat᷑ ferro & xre. inherbis foris
eerore celi conspargat᷑ & cũ ferissit pabulũ eiꝰ donec
seotẽ rẽpora cominutent᷑ suꝑ eũ : & supra similit̃ scripuuẽ.
Quaert̃ ergo a nobis quihistoriȩ c̃tradieunt quo modo in
uinculo ferreo & aere fuerit nabug iodonosor: aut quis eũ uin¬
cerit & cõpedib alligauerit. cũ ꝑspicuũ sit onĩs furioso
prȩcipitent & alios inuadant ferro : ca tenis ligari Hȩc ẽ
int̾p̃tatio sententiae altissimi quę̧ ꝑuenit suꝑ dñm meum
cognoueris potestatẽ ẽẽ cȩlestẽ. Vnde hi qui bi storiȩ contra¬
dicunt & uolunt diabolo reddi pristinã dignitatẽ in hoc loco
uelificant qđ post tormenta post effractionẽ. post herbarũ
& foeni cibos & septẽ annor̃ circulos confiteat᷑ dm̃. & sit qui
prius fuerat. Qui respondere debent. quomodo congruat

Expanded text:
 vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Et supra similiter scriptum est. Quaerunt ergo a nobis qui historiae contradicunt: quomodo in vinculo ferreo et aereo fuerit Nabuchodonosor: aut quis eum vinxerit et compedibus alligaverit: cum perspicuum sit omnes furiosos, ne se praecipitent et alios ferro invadant, catenis ligari. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super Dominum meum cognoveris potestatem esse coelestem. Unde hi qui historiae contradicunt, et volunt diabolo reddi pristinam dignitatem, in hoc loco velificant: quod post tormenta, post efferationem, post herbarum et feni cibos, et septem annorum circulos, confiteatur Dominum, et sit qui prius fuerat. Qui respondere debent quomodo congruat,
Abbreviated transcription (Latin):
uos infilio & patre manebitis. Illã in qt fidẽ. illa dogmata toto
uoce ꝑcepistis. Ipsa sunt enĩ sola quȩ uos diuinȩ gr̃ȩ partici¬
pes reddant. Et siquis uobdixerit ecce hic ẽ xp̃c ecce illic:
necre tlatis. Ex urgent enĩ pseudo xp̃i & pseudo ꝓphetȩ. ut

Expanded text:
vobis permaneat, etc. Illam, inquit, fidem, illa dogmata toto ostolorum voce percepistis. Ipsa sunt enim sola quae vos divinae gratiae participes reddat. Et si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, ecce illic, ne credideritis. Exsurgent enim pseudoprop
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ sacram̃tis opera inunitate eccłãe xp̃i faciunt. Sed
uos unctionẽ habetis ascõ. & nostis om̃a. Vnctio spu alis
bonos. nec opus eẽ ut doceant᷑. quia ipsaunctio doc&
Et bene cũde hereticis loq retur. repente conuersus ad suos
auditores dicit unctionẽ eos habere ascõ. ut ostendat eis
e contrario qđ heretici & om̃s antichristi grãe sp̃ualis inu¬
nere sint priuati nec ꝑtineant ad dñm qui sc̃s uocari aꝓ
phetis consueuit. quin potius int̃ministrossatanȩ qui
si uobis quasi ignorantib ueritatẽ. sed quasi scientib: eã.¬
Nostis ueritatẽ fidei & uitȩ docti ꝑunctionẽ sp̃s. nec opus
habetis doceri. nisi ut ꝑsistatis in eo qđ coepistis. Et quoniã
ome mendaciũ exueritate ñ.ẽ. Hicuersus pend& asuperi
t.ẽ. sensus. Non scripsim uob quasi ignorantib ueri
sed quasi scientib eã: & hoc quoq scientib qm̃ omẽ mendaciũ

Expanded text:
eisdem sacramentis opera in unitate Ecclesiae Christi faciunt. Sed eisdem sacramentis opera in unitate Ecclesiae Christi faciunt. Sed et vos unctionem habetis a Sancto, et nostis omnia. Unctio spiritualis,malos, nec opus esse ut doceantur quos ipsa unctio docet. Et bene cum de haereticis loqueretur, repente ad suos auditores conversus, dicit unctionem eos habere a Sancto, ut ostendat eis e contrario quod haeretici et omnes Antichristi gratiae spiritualis munere sint privati, nec pertineat ad Dominum, qui Sanctus vocari a prophetis consuevit, quin potius inter ministros Satanae, quripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, etc. Nostis enim veritatem fidei et vitae docti per unctionem Spiritus, nec opus habetis doceri, nisi ut persistatis in eo quod coepistis. Et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Hic versus pendet a superiori, et est sensus: Non scripsimus vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et hoc quoque scientibus, quoniam omne mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
dohumores mali. Quando euamunt᷑ tc̃ relaełatur corpus:
sed nolite tristes ẽẽ.nerant ex nob. Vndeꝓbas.
dũ qui amulti quiñ sunt ex nob̾ accipiunt nobiscũ sacram̃ta
xp̃i. Sed tẽptatio ꝓbat quia ñ sunt exnobis: quando illis tẽp¬
ta tio uenerit uelut occasione uenti uolant foras. quia grana
ñ erant. Om̃s aut̃ tunc uolabunt. cũ area dominica coeperit
uentilari in die iudicii. Siquisane eaier̃ peccando sed peni¬
tendo redeunt. hi ñ antichristi sed inxp̃o eẽ probantur.
si illos finis uitȩ p̃sentis in ecła manentes inuenerit. Sed ut
manifestisint. qm̃ ñ sunt om̃s exuob. Ideoꝑmittente dño
quidã & ante ultimã discussionẽ exeunt deecła ostenden¬
tes se ñ fuisse ecłae menbra nec ꝑ tinuisse ad corpus xp̃i
ut ꝑ hoc manifeste clarescat quia ñ sunt om̃s ea nob qui
nobiscũ intꝰ positi sacram̃ta xp̃i ꝑcipiunt : sed soliqui digni

Expanded text:
do humores mali; quando evomuntur, tunc relevatur corpus. do humores mali; quando evomuntur, tunc relevatur corpus. sed, nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde  Multo qui non sunt ex nobis accipiunt nobiscum sacramenta Christi; sed tentatio probat eos, qui non sunt ex nobis. Quando illis tentatio venerit, velut occasione venti volant foras, quia grana non erant. Omnes autem tunc volabunt, cum area Dominica coeperit ventilari in die judicii. Si qui sane exierunt peccando, sed poenitendo redeunt, hi non Antichristi, sed in Christo esse probantur, si illos finis vitae praesentis in Ecclesia manentes invenerit. Sed ut manifesti sint, quoniam non sunt omnes ex nobis. Ideo, permittente Domino, quidam et ante ultimam excussionem exeunt de Ecclesia, ostendentes se non fuisse Ecclesiae membra, nec pertinuisse ad corpus Christi, ut per hoc manifeste clarescat, quia non sunt omnes ex nobis, qui nobiscum intus positi sacramenta Christi percipiunt, sed soli qui digna