comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam scruitutem debi ꝑfusorie dix̾it Itm
actus quco sunt uti q sunt recte excipit᷑
euctõnis aiud̾ nomine se libatum s qui¬
a decipit emꝑtorem empti uidicio tenẽt᷑
Infundo undito cum modꝰ ꝓutuciatus de¬
est. ex omib uig̾ib dictis.

Expanded text:
tam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur. In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest ex omnibus iugeribus dictis.
Abbreviated transcription (Latin):
ditus tutus exceptõne sua ue sciens proie
qui opponendas. esRe exceptõnes. afirinant
engit: Iu omnib aut̃ isstu. quas ppo¬
summꝰ licencia concedenda est. ei cui honꝰ ꝓtõnis
incumbit adũsario suo. de rei u̾itate iusuitã¬

Expanded text:
dit uel tutus exceptione suam nesciens proiecqui opponendas esse exceptiones adfirmantgit. In omnibus autem uisionibus quas praeposuimus licentia concedenda est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario suo de rei ueritate iusi
Abbreviated transcription (Latin):
tenauit. pcrtiũam puplitam sub usuris
soutis fuit ante consuetudo. ut intea t̾ca
ipa. non isiatis usuris. grauiores infrig̾en¬
tur quidam debitores cessa̾ttit midiuiu¬
dicusuris. quidam ꝑtus intusunt ⁊sic es¬

Expanded text:
erauit pecuniam publicam sub usuris solitis: fuit autem consuetudo, ut intra certa tempora non inlatis usuris grauiores infligerentur: quidam debitores cessauerunt in soluendis usuris, quidam plus intulerunt et sic ef
Abbreviated transcription (Latin):
petere actõnem etiam. ex duple stipulatõne
dereb ꝑ furcum. ablatis iam iztasam esfu
Seruum dupia cum qui reb ab latis fugi
moꝵ im situs pnsentib ronestis. uitis inter¬
rogatus. an ⁊ in domo uñditoris fus se¬

Expanded text:
petere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est. Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugiss
Abbreviated transcription (Latin):
non pocuit. nec simile uidei poste ꝙ piñ
cuit inmorib etiam in hĩis suctutriq nõ
ut tardiꝰ peccunie. illate usuras deberet ñ
nisi ex moca usuras prate debet fistus.
aut̃ ir ioco pͥuati successit. etiam dare so

Expanded text:
non potuit? nec simile uideri posse, quod placuit minoribus etiam in his succurri quae non ut tardius pecuniae illatae usuras deberet, non nisi ex mora usuras praestare debet. Fiscus autem in loco priuati successit, etiam dare so
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uti lis exempto actõ ut ser¬
uus tradecur. Si płes mn isond̾. pr
euactone teneant᷑. dem̃ post euictom
cũn suno fuero exꝑtus. si agam cm de¬
te ritis exceptõne me esse repĩ dum
ladeo ait

Expanded text:
ex empto actio, ut seruus traderetur. Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exceptione me ‹e›sse repellendum Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
qñti eius int est homimem uenditoris.
fusse querit᷑ siue partus. ancille siñ hr̃di¬
tas qm̃ soruis uistli emptotis adierit. e¬
nicta fu̾it agi ex empto potest ⁊ sicut o¬
bligatus est unditor ut prestet licere br̃e
hominem quem uendidit. ita ea ꝙ que
ꝑ eum ad quiti pot̾uit ꝑcestate di empto
uciꝰ ticius ẜd̾ia tug̾mama crans renumꝰ
emit ⁊ parcem p̾cũ intulis cum intesiduã
quttatem hres emptoris ꝯueniret᷑ qͥocui¬
tess reticlit. dicens has posso̾nes et ẜcepta
pomcipali pertim distrattas. ꝑtim uet̾anis
inẜmia asignaras quero an hiꝰ rei ꝑicsĩa
aouffoitorem ꝑatnere posit. panus R fu¬

Expanded text:
quanti eius interest hominem uenditoris fuisse. quare siue partus ancillae siue hereditas, quam seruus iussu emptoris adierit, euicta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est uenditor, ut praestet licere habere hominem quem uendidit, ita ea quoque quae per eum adquiri potuerunt praestare debet emptonum emit et partem pretii intulit: cum in residuam quantitatem heres emptoris conueniretur, quaestionem rettulit dicens has possessiones ex praecepto principali partim distractas, partim ueteranis in praemia adsignatas: quaero, an huius rei periculum ad uenditorem pertinere possit. Paulus r
Abbreviated transcription (Latin):
agꝵ uich ominꝰ possimꝰ qͣticur ꝑtotulus ui¬
dend̾ ait ne ħ quo int̃sit utrum tunc eiuct̃
sit cum neꝰ factus non esset an tunc cũ mẽ
eam nec obuitõnem nec mortem nec manu
causa admcti Ac si in honis meis. fatius non
sit nicħ ob eam cãm ꝙ sugitiuus sit. pau¬
ꝑior simut pote cum inbonis meis non sic¬

Expanded text:
ilo minus possimus, quaeritur. Proculus uidendum ait, ne hoc quoque intersit, utrum tum euictus sit cum meus factus non esset, an tum cum meuseam nec euictione nec morte nec manucausa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non si
Abbreviated transcription (Latin):
a  mimi pocius qm̃ corꝑis uitium. est uelut
si iudes. assidue spectare uelit. aut tabul
puctas. studuose in tueat᷑ siũ eti am mendo
aut similib uiciis teneat᷑ Quociens.
morb somttus uoĩatur eum signifitati
casstus ait quinoceat nocẽ aut intłsigitꝰ¬

Expanded text:
 Animi potius quam corporis uitium est, ueluti si ludos adsidue uelit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, siue etiam mendax aut similibus uitiis teneatur. Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, qui noceat: nocere autem intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
Si post tractam empt̃om. aute inter¬
poĩtam stipillatõm partus edictus aut
atiq uid ꝑ seruũ ũditori ad q̃situm
est ꝙ est exstipinatu cansequi nõ po¬
tĩt iudicio empti consequitur id n
ꝙ non tran fectur in tam nouarõnis

Expanded text:
Si post contractam emptionem ante interpositam stipulationem partus editus aut aliquid per seruum uenditori adquisitum est, quod ex stipulatu consequi non poterit, iudicio empti consequitur: id enim quod non transfertur in causam nouationis
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ Item si p̃ses singłł ꝑtes abuno emant tũc
ꝓ ꝑte quisq eoꝵ. exꝑietur set si in sotid emant u
tedibi oportẽt moitusi erit ħ q̃titur. nũquid ca¬
ꝑa emptoris. uł familie eiꝰ. uł ꝓcuratoris homo
mortaus sit.⁊ Nam si cictpa eus decesẜit̃ ꝓ umio
nonutiq latam ꝓpt̾ qd̾ dicend̾ est. qmͣcunq
cccasionem mortis. emptor p̾stic̃t debe̾ eumꝰ

Expanded text:
ris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc pro parte quisque eorum experietur: sed si in solidum emant, ueri oportet mortuum erit, hoc quaeretur, numquid culpa emptoris uel familiae eius uel procuratoris homo demortuus sit: nam si culpa eius decessit, pro non utique latam: propter quod dicendum est, quamcumque occasionem morti emptor praestitit, debere eum:
Abbreviated transcription (Latin):
estmptum eit abimꝑatore libellos agonde
ƿapimiano. creditorem atebitore pigͥnus
puere posse qr in diño man. debitoris si
auena res pignori datu Fu̾it acreditor eã
undid̾it uideamꝰ. an p̾cumi ꝙ percepit cre
atasione eius redactum i p̾ci equius ꝓ¬
ct uł ao emptorem. past euitõniem ip̃e debitoi
utili actõne tene᷑. ne ex anena iacturit sibi
lucũ ad quitat Nam o simaiores fuictus.
sute potens a fideussote creditor abstutit uu¬
ulos inqñtitaats debitam accepto fetre debedit
Et cum ꝑ mumam iudicis domino. rem qui
aditoris non fuit. abituuis creditor qr otu

Expanded text:
escriptum est ab imperatore libellos agente Papiniano creditorem a debitore pignus emere posse, quia in dominio manet debitoris. Si aliena res pignori data fuerit et creditor eam vendiderit, videamus, an pretium quod percepit credoccasione eius redactum id pretium aequius  post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis utiq si in põtato sit ꝙ si ꝯmançipa¬
ta. est uix pot̾it de fendi statim ꝯmitti
stipsom cum uno casu ad eum dos reg
repet̾e. si euictus fundꝰ. non esset an ꝯħ
cau in ẜ est prĩs dotatam scnam breut¬

Expanded text:
tis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regrrepetere, si euictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam
Abbreviated transcription (Latin):
uenuit ħ ommiã uident᷑. eo ꝑtin̾e ne id ꝯ
affirmau̾it uũditar omate ab eo exigat᷑.
s cum quodam temꝑa m̃to. ut si forte con¬
stantem esse asfirmauit non ex acta graui¬
tas ꝯꝯstancia aĩ aphilo sopho. desid̾etur ⁊ si
labotiosum ⁊ iugilantem eõ asfirmauat
Cẽ non ꝯtinus. labor ꝑ dies noctes qr abeo

Expanded text:
ertinere, ne id quod adfirmaverit venditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmaverit, non exacta gravitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et vigilacem adfirmaverit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
um existimasse oquã castratũ. canũ esse. si¬
cici ipado quoq. sanꝰ est ea emptori ignota¬
nam. esse. pienasꝙ deniq. carrutatias ta¬
les esse ut non passit cãsuingi. Id̾ ait si
nata sic eo ingemo aut corpore non alt̾m¬
unigum. non paciat᷑ sanam non esse Nõ
nantum autẽ obuicium morbũ. ne redibi¬
cõ iocum habebit in ium̃tis ĩmoenam si
ut exenplo mançipioꝵ/ pendendi ante
a in ip̃a unditõne ornatũ sit. anto ideo ĩ qͥt¬
ut uen aele cum esset. sic ornati in spicere.¬
euecum dearuamentis. agitut et nrhat acti¬
one ⁊ medico. adiectum est uñdendi causa or¬
nataducta esse pot̾it eum ium̃tũ ornatũ.
iuis cnisa duti derã uenire. Si pła in¬
menta uenierint. non omĩa enitĩc reoconda.
iugũ miłatũ sic quarum ait̾a iuroia sit. ñ¬

Expanded text:
stimasse equum castratum sanum esse, sicuti spado quoque sanus est, sed si emptor ignoranam esse: plerasque denique carrucharias tales esse, ut non possi‹n›t transiungi. Idem ait, si nata sit eo ingenio aut corpore, ut alterum iugum non patiatur, sanam non esse. Non tantum autem ob morbum uitiumue redhibitio locum habebit in iumentis, uerum etiam si  exemplo mancipiorum. Uendendi autem i in ipsa uenditione ornatum sit, aut ideo, inquit, uenale cum esset sic ornatum inspiceree cum de ornamentis agitur, et in actione et in edicto adiectum est: 'uendendi causa ornata ducta esse': poterit enim iumentum ornatum itineris causa duci, deinde uenire. Si plura iumenta uenierint, non omnia erunt redhibenda piugum mularum sit, quarum altera uitiosa est, n
Abbreviated transcription (Latin):
uucaꝰ nn accẽoit piuris est qm si ẜuus. qui ułe¬
uit ⁊ Proponit᷑ actõ ex edicto in eum cuiꝰ ma
gunt in ꝯmime uideantur age. equũ enĩ e¬
dilib. uisum est uł in uũ exħĩis aniꝰ maior
actõnes ꝯpetere ne cog̾etur emptor cũ młłis
litigare. qmͣuis actõ exempto. cum singulis
sit ꝓ porcõne qua socũ fuerunt. Nam id genꝰ
hom̃ ad lucrum pocius ul turpis faciend̾ ꝓmus
est: In redilntona uł estuatonia pocest du¬
bitari aliqui alieũ ẜuum undidit obeuitio

Expanded text:
ui accedit pluris est quam is seruus qui uenit. Proponitur actio ex hoc edicto in eum cuius magunt in commune uideantur agere: aequum enim aedilibus uisum est uel in unum ex his, cuius maioractiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius uel turpiter faciendum pronius est. In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum
Abbreviated transcription (Latin):
nosteant᷑.ꝰ Si duo paria mulaꝵ sunt. ⁊ u¬
namula uitosa sit. uł. par solum par.redibi¬
nuile ino p̾cio uenierit. umiꝰ es mille redi¬
bito ñ om̃ium: Nam ⁊si pona uenierit dice¬
mꝰ iiũ equũ qui uitõsus est⁊ ñ om̃ poliam
redibi opporte. ħ ⁊ in homib dicemꝰ piurb
imo p̾cio distcactis uisi seꝑati non pouaant ut¬

Expanded text:
sed si duo paria mularum sint et una mula uitiosa sit uel par, solum par redhibebiulae uno pretio uenierint, unius erit mulae redhibitio, non omnium: nam et si polia uenierit, dicemus unum equum qui uitiosus est, non omnem poliam redhiberi oportere. haec et in hominibus dicemus pluribus uno pretio distractis, nisi si separari non possint, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sit emptor date tm̃ dem pot̾it dici ⁊ s si ꝑtusis
creditor uñdere debitor u̾o dampnauit. an edo¬
tõne illum submoueat. an fc̃i sit q̃o magis. a¬
q tes expediat quo casu non nocebit. con¬
census. Qd ⁊ si in dotem dedĩt uñdidissen
creditar nꝰ quid ditat. ideo concessisse donati
qr amicꝰ erat creditoris. is cui donabat᷑. qd si c

Expanded text:
sit emptor dare? tantundem potest dici. Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? an facti sit magis  res expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, uendidisse in creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si c
Abbreviated transcription (Latin):
at uisi quõ potest. fi ut debitor ꝑ missu cre¬
ditoris uenierit. dem̃ postea bonã fide rede¬
tuit ab eocom. uł ab alio ad quem ꝑ succes
emptori hĩs extit̾it uerumptñ. cum pectiũ a
soluta non sit. doli mali suspitõ inent ta¬
lata ad p̃sons tempꝰ. ut possit creditor re

Expanded text:
at: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea bona fide redemerit ab eodem uel ab alio, ad quem per succesemptori heres exstiterit: uerumtamen cum pecunia soluta non sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor re
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ inprudenciam
iudicis. aut errorem emptor iei euictus
sic uegamꝰ auctoris dampnũ. eite debe̾
at quio refert sordib. iuidicis aut stub¬
ticia res ꝑierit inuiriq enim q̃ sit emp¬
tori auctorem non. d conting̾e: Si
ticius stichum post mortem suam ub̾m
esse uissum undidĩt mortuo.dem̃ eo sti¬
chus. ad li btatem ꝑuer̃it an stipuddõ¬

Expanded text:
 imprudentiam iudicis aut errorem emptor rei victus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stutia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere. Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum vendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem pervenerit, an stipu
Abbreviated transcription (Latin):
adreostend consentiunt.⁊ Idem martelł aitiñ
posse alt̾m ex dñis consequi actãne etempto ut
sibi ꝓ ꝑte ũditor tradat eit ꝓporcõne p̾cium
Nani uũditor pignoris. loco ꝙ uñdidit tetin
quo ademptor satisfaciat: ponis aic si unꝰ
ex ħrdib uł famis eius uł ꝓcutator culpauł¬
cum tenĩ arbittio iudicis. ħ aut̃ expedius csta
si onines hr̃des unum ꝓ curatorem ad agend̃
ded̾int tunc ⁊ si q̃ dec̾ior seruus cicipa uniꝰ hĩ¬

Expanded text:
ad redhibendum consentiunt. Idem Marcellus ait non posse alterum ex dominis consequi actione ex empto, ut sibi pro parte uenditor tradat, si pro portione pretiumnam uenditor pignoris loco quod uendidit retinet, quoad emptor satisfaciat. Pomponius ait, si unus ex heredibus uel familia eius uel procurator culpaeum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior seruus culpa unius he
Abbreviated transcription (Latin):
stusaus qr non solum concilii s ꝗ sincti fug̾e
est Quui ꝑsuasu alt̾us a domino teccille fu¬
gimus est ł id non fuit stũrus citra ꝯsiuũ
cius qui ꝑsuctnc . Si ẜius mẽ bona fi detibi¬
seruiens. fug̾it sciens. se meum essd uł ignotãs
fugittiuuis est nisi ammo reuertendi admeĩ d
lquos ad missum: mortem sł concistere uoluĩt
nisidolorem corꝑis non substuendo io fec̾it
⁊ Siꝗs seruum em̾it ⁊ rapto eo us bonors
actõne roptoꝵ quadruplum consetutus est.
dem̃ ẜuum redibeat. redd̾e debebit. quod accep
Set si ꝑ eum ẜuum iñnuriam passus iniu¬
tie nomie egi̾t non reddot illud uñditori ałt
forsitam acq si loris ab aliquo cest auf q̾one
de eo hĩtet emptor egit. aliꝗti etiam redibi
ne expediat. quid̾ tale mancipisi hr̃e uli si fu
nosum. aut lunatitũ sit. licet estimatona.
actum fu̾it officio taritũ iudicis ꝯtinebit᷑. ut
teodito mancipio p̾cum recipiatꝰ si ꝙᷤ cũ¬

Expanded text:
 consilii, sed et facti fugae nomen est. Qui persuasu alterius a domino recessit, fugitivus est, licet id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit. Si servus meus bona fide tibgerit vel sciens se meum esse vel ignorans, fugitiuus est, nisi animo ad me reuertendi id liquod admissum mortem sibi consciscere uoluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Si quis seruum emerit et rapto eo ui bonorum raptorum actione quadruplum consecutus est, deinde seruum redhibeat, reddere debebit quod accepit: sed si per eum seruum iniuriam passus iniuriae nomine egerit, non reddet uenditori: aliter forsitan atque si loris ab aliquo caeso aut quaestione de eo habita emptor egerit. Aliquando etiam redhiberi ne expediat quidem tale mancipium domini habere, ueluti si furiosum aut lunaticum sit, licet aestimatoria actum fuerit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mancipio pretium recipiatur. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑignoto quo cuñ emptoris. ca inclior ef¬
ficitur Seniq si antiquior creditor de
pignore un̾dendo cum debitore pactum
int̾ posuis post̾ĩor aut̃ cceditor dedistta¬
hendo omuisit. non ꝑ obiuuonem s tũ a¬

Expanded text:
pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore uendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per obliuionem, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
iouñditorem.: S tum pars eumcatur
oi ꝗdem pro induuso euintat. regtar. h̃t
pro qnͣtitate eiucte partis. ꝙ si sectus iocus
ot euictus non pro indiuisb porto fimoi
ꝑbonitate ioci erit regtessus Quidin.
conomine agͥetur dupi¬
ur dupũ condempuamn¬
eerptum esse intelligatur s io homoetpe¬
astio simmam quandam. seam adsticdat

Expanded text:
s euincatur, si quidem pro indiuiso euincatur, regressum habet pro quantitate euictae partis: quod si certus locus sit euictus, non pro indiuiso portio fundi, pro bonitate loci erit regressus. quid enim, eo nomine agetur, dupli condemnanexceptum esse intellegitur, is homo ex peculio summam quandam secum abstulerat
Abbreviated transcription (Latin):
iue entipiat si nõ ꝯueu. ut sibi tes sic obli¬
gata bic iñ modũ d̾ iẽiatum teplicarit
e sicum ano ponrõte creditor scõs agat
recte aget. ⁊ adiudicoti er post Rpoche¬
ca ut tũ pnior cum eo agendo ausferar. ei
ꝯpothetam accepit sine dubio poctioo nu¬

Expanded text:
t sibi res sit obligata", hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei hypothecam accepit, sine dubio posterior
Abbreviated transcription (Latin):
ceslaꝵ eꝯͣ plaes. debe celłꝰ aĩt ⁊ labeo prolut¬
It celius ait. seruũ inpugnicia missiim
adomnio cum eum. mortuũ eite ⁊testõ so̾ li¬
b̾um telictum audiusset. ⁊ ni codem osficio
pananciss. tr̃q pro lib̾o segerete. cepisset hc̃
non esse fugittiuũ. nec tm̃ enim uiciendo ce li¬
b̾m in quit fugutius ecce ceꝑit qr sñ fugo
ꝯsilo id fecit Qued auĩt ediles nora so lu

Expanded text:
a placere debere Caelius ait et Labeo probatem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et testamento se liberum relictum audisset et in eodem officio permansisset tantumque pro libero se gerere coepisset, hunc non esse fugitiuum: nec enim mentiend‹o› se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit. Quod aiunt aediles 'noxa solu
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑtãt.: Item sciend̾ ost ħ onnia. q̃ ex p̾¬
munt᷑ edt̃o edilium ꝑtestart eum debere
si a ñ indicumi. acceptum fcã sitĩt. Idc̾co
minom restituend ñui ditõ u̾satot̾ ꝙ tam
fuictus uensiuit qm̃ id iñ quo detior fcũs

Expanded text:
stat. Item sciendum est haec omnia, quae exprimuntur edicto aedilium, praestare eum debere, si ante iudicium acceptum facta sint: idcirco minem restituendum in iudicio uersatur, et tam fructus ueniunt quam id quo deterior factus
Abbreviated transcription (French):
les eẽ. qͣles iuslgo artifices dicunt᷑ Dem̃.
aiunt edsles emptori omib qe ad quos
ea ros ꝑtiñet uidicium dãbimꝰ. ⁊ Pcilicõ¬
cur emptori actõnem ⁊ suctessorib eius qia
unilsum ius euis succedunt. Emp

Expanded text:
esse, quales uolgo artifices dicuntur. Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'. pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in uniuersum ius succedunt. emp
Abbreviated transcription (Latin):
bligata ecarmandam.eam uł refici endã
ego ctedido.
quibꝰ nauis salua. uenite non poc̾at In
si quis in inces sibi obligatas credid̾icusti
ut salue fant. ⁊ ut naulu exoluat᷑. pomu¬
tior er̾ lic posfior sit. Nam ⁊ ipm̃ naulĩ¬

Expanded text:
bligata et ad armandam eam uel reficiendam ego credideroquibus nauis salua peruenire non poterat. Item si quis in merces sibi obligatas crediderit, uel ut saluae fiant uel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ita fcm fuut de ornamentis restiticendis
iuinentis ue ornam̃toꝵ nomine reoi ben¬
dis in dieb .xl. morbi aut̃ uitũ. ue causa
uioris cum uenierint. in annio iudiciu
arbius: Si uimenta pana simul uenierint
et alt̾m in ea causa fu̾it ut redibi debeat.¬
Lariunc ediles. in ħ edicto uimentis. redi¬
bendis. ⁊ Clausa & huiꝰ edicti ead̾ est que et
mancipioꝵ redibũdoꝵ et fere ead̾ sunc in hũs
q̃ in mancipiis ꝙ amorbum uitium ue atti¬
rendum ⁊ si mortuũ fuuit inm̃tũ. panuͦ

Expanded text:
it, de ornamentis restituendis iumentisue ornamentorum nomine redhibendis in diebus sexaginta, morbi autem uitiiue causaoris cum uenirent fuerint, in anno iudicium dabimus. si iumenta paria simul uenierint et alterum in ea causa fuerit, ut redhiberi debeatLoquuntur aediles in hoc edicto de iumentis redhibendis. Causa autem huius edicti eadem est, quae mancipiorum redhibendorum. Et fere eadem sunt in his, quae in mancipiis, quod ad morbum uitiumue attirendum. et si mortuum fuerit iumentum, pari
Abbreviated transcription (Latin):
empcori litt̾is ad eum uussas don asset eo
desuncto denonẽ. quibdam modis mutilẽ
ee constabat uire pignoris. fistum sustrar
pect. ꝑdium qui succespat. in locũ uaditori
appiut cuiꝰ pignoris solutũ ẽẽ pactũ sema
⁊ abeo debitor rem uñdissot non aũ i face
concedit᷑ insi prius ei debitum osfetat  iẜ

Expanded text:
asset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum uenditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima ab eo debitor rem uindicet, non aliter hoc facere concedetur, nisi prius ei debitum offerat. 3
Abbreviated transcription (Latin):
ontom est iñ pignore qui prius teoioit
pectuniam ⁊ accepit ypochecam ꝙͣuis cũ
alio. ante conuenat u̾ slad io. peccũiam
a sꝯdcõne stipinõne fcã ypocheca data
sio qͣ pendente aliuo creoidit pure et ac¬
cepit eandem. ypothecam tunc. demñ pͥoris
scipulatõnis existat conditõ ut potõrir
sit qui postea credidiss s ĩuor nũ hic a¬
luid dicend sic cum .n. semel conditõ exti¬
at ꝑ inde habetur ac si intemꝑe uio quo¬
ꝙ ameliꝰ est. ⁊ en colonꝰ conuenit. ut in¬
ducta infundꝰ illata ibi nata pignon esseĩ
ꝗ anteꝙͣ inducat alii tem ypothece noĩe
obligau̾it tunc dem̃ ea in functũ in dux̾it
potor er̃ qui spali ꝑiguꝰ. accepit quia ni ex
ꝯuentõne prior obligatur. s exeo ꝙ ĩduc
aut debitoris est infructib si comienĩt. ut
sint pignori eque r an fund̾ uł ius utenoi
Si poctĩor patus est creditor priori creditoti

Expanded text:
otior est in pignore, qui prius credidit pecuniam et accepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniam one stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud sit dicendum: cum enim semel condicio exstitit, perinde habetur, ac si illo  melius est. Si colonus conuenit, ut inducta in fundum illata ibi nata pignori essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerit, tunc deinde eam in fundum induxerit, potior erit, qui specialiter pure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inductfuit debitoris: et in fructibus, si conuenit ut sint pignori, aeque quaeritust posterior creditor priori creditori
Abbreviated transcription (Latin):
laudiꝰ felix eund̾ sund̾ trib obugaũat
eutiane p̾mo. ⁊ dem̃ turboni t̾cio loco a¬
lũ creditori cum eutitiana deuire suo do¬
ceret suꝑata ap̾ uidicem uictus a tectio cre¬
ditore. ũ on ꝓueatuerat turbo apud alũ
iudicem iuctus applsadat q̃tebat᷑ utrũ t̾ciꝰ
cceditor etiam turbonem suꝑate debẽt qui
pͥnam cceditͥcem. expulãt an earemota
turbo teitium excludet plane cum t̾cius
treditor p̾muni de sua peccũia dimicit iñ
locum eiꝰ substituet᷑ in ea qnͣtitate qm̃ su¬

Expanded text:
laudius felix eundem fundum tribus obligaverat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non provocaverat: Turbo apud alium iudicem victus appellaverat: quaerebatur, utrum tertius creditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam su
Abbreviated transcription (Latin):
celum rescriptum esb lib̾ti ap̾ prõnum hab¬
tuntis sic. ut sicorina claue tota eius hĩtõ.
estet seruus ea mente ne rediret. ad eum
ꝙ ħĩtiatõnemi lib̾ti fugit s intta edes prõni
⁊ taca note oblicuit uidĩ oło sugutiuium

Expanded text:
Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una clave tota eius habitatio esset, servus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: videri esse fugitivum
Abbreviated transcription (Latin):
tõne acħetur qm̃ tũ iam tũc tñ oa causa
hetes. esse cepistet ut inuito locatore uis.
pignoris in eo solum non possit. potõrem
euis cam̾i habendam Amplius etiam sub
conditõne creditorem tuend̾ pucabam ad¬
usus eumi. cui postea quicꝙ̃ dedĩt cepit. si¬
te rei sue conueniss. ⁊ postea eadem ipsa pi¬
quota ob peccuĩam creditam pignoti deoit.
ac post ꝯditõ legotoꝵ. extitit. hic quoct tu¬
u eum cui prius datum esses etistrnau.
Ticia ẜdium alionũ ticio pignori deo¬

Expanded text:
a Eros esse coepisset, ut inuito locatore ius pignoris in eo solui non posset, potiorem eius causam habendam. Am plius etiam sub condicione creditorem tuendum putabat aduersus eum, cui postea quicquam deberi coeperit, sire rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit. Titia praedium alienum Titio pignori de
Abbreviated transcription (Latin):
cum cius succesꝑit uñditonem obpectulam so
tor uł fideiustor soluta peccuĩa pignota su¬
ceꝑunt. tecte eis offettur qũiuis emptõni
umodue
um postior cceditar aptiore pignꝰ emit.i
tam ad quitendi dñii qm̃ ẜuandi pignotis si
causa intenigitur pectuĩam. dediste. et ideo as¬
ferri ei adeditote potest

Expanded text:
cum eius successerit, uenditionem ob pecuniam sotor uel fideiussor soluta pecunia pignora susceperint, recte eis offertur, quamuis emptionis 6 Modeum posterior creditor a priore pignus emit, non tam adquirendi dominii quam seruandi pignoris sui causa intellegitur pecuniam dedisse et ideo offerri ei a debitore potest
Abbreviated transcription (Latin):
quid fc̾it malus .n. ẜuus creditꝰ est qui a¬
liquid fatit auomag̾ seteb humanis ex¬
tbat ut puta uł laq̾um torsit. siuemẽ
dum uł prẽm depeticuo ediicia acto ꝯpe¬
at am̃uis eium penales. uideantur actõ¬
nes tm̃ qm̃ excontrattu ueniunt dicen¬
dum est eoꝵ quoq nomine qui in aliena

Expanded text:
fecerit. malus servus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit sive medium uel patrem de peculio aedilicia actio competit: quamuis enim poenales uideantur actiones, tamen quoniam ex contractu ueniunt, dicendum est eorum quoque nomine qui in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
pit ꝗ si eciam si amñditore. id circo consecutꝰ
est ꝙ tarduis ei hominẽ testituit. s si aquo¬
uis auio postõre ftuctus accepĩt emꝑtar
ñ putat esse spectand̾ cui contemplatõne
testator seruũ hrdem sccipfit uł ei legaure
qui a et si uñditõ remansiss. nitħ ħ ros emꝑ

Expanded text:
pit, sed etiam si a venditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quovis alio possessore fructus accepit emptor, n putat esse spectandum, cuius contemplatione testator seruum heredem scribserit uel ei legauerit, quia et si uenditio r
Abbreviated transcription (Latin):
spondisse pomp ait. quem adma nec gulosto.
nec inpost̾os aut niendasses. aut litigio¬
sos : Idem pomp̾ ait. Quamuis ñ ualte
sapientem. ẜuum unditor prestare. debe¬
atͥ ta. si ita facuum uł morionem. undidu

Expanded text:
spondisse Pomponius ait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamuis non ualide sapientem seruum uenditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum uel morionem
Abbreviated transcription (Latin):
in spici potest ꝗ in hiĩs competit spẽbus.
aut u .do. tibi ut des. auc do. ut facias aut fa¬
tio. aut des aut facio ut facias in quibus
tõ est. Sñ aut̃ do tem ut tem accipiam.
qr non ꝑ lacet ꝑmutatõnem tere emptõda¬
s ut dampnis mͥ. qnͣti in t̾ est mea illud de¬
quo conuenit accipere. uł si meum reciꝑe.
erit. ac tu dumtarat culpam prostare d.
puta ut tabiias pingi pectã data iccatõ
non erit locato s nascet᷑. uł cuuł actõ in

Expanded text:
inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut des, aut facio ut facias: in quibustio est: sin autem rem do, ut rem accipiam, quia non placet permutationem rerum emptsed ut damneris mihi, quanti interest mea illud quo conuenit accipere: uel si meum recipereerit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio non erit locatio, sed nascetur uel ciuilis actio in
Abbreviated transcription (Latin):
ypochecam decestituenda sibi dote accepir
sub secuta dem̃. ꝓ ꝑte num̃atone matitus
audem tem ꝓignori. alii dedit mox tesidue
qutitatis uuacõ impleta est Qrebat᷑ de
ꝑignore am excã ꝑmissionis. adimul¬
se quͣtitatis. ex solutõnẽ qui dotẽ ꝓmisis
compessicur non utiq sdlutõm obẜuan¬
da sunt tꝑa set dies contracte obliga¬
cõnis: Nec ꝓbe dici potest in potestate

Expanded text:
hypothecam de restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae quantitatis exsolutionem qui dotem promisit compellitur, non utique solutionum obseruanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
te scõa conuentõne scd̃s treditor inpig¬
conuentõne scõs creditor accepit̃ noua¬
tõne. postea stã pignoca pnorrb addi¬
dit. suꝑioris cemꝑis oroinẽ mane. pͥmo
croditorĩ ꝑlacuit tamꝙͣ in suũ locum suc¬
cedenti Cum ex calisa mandati p̾diũ
ei possõ tradẽtur id pignoris dedĩt.p

Expanded text:
te secunda conuentione secundus creditor in pigconuentione secundus creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium ei possessio traderetur, id pignori dedit: post
Abbreviated transcription (Latin):
unde quidam ium̃ta pauida ⁊ caicurasa
eium ñ corꝑis ħ uitium esse: In sũma qd̾
sstiens iduitium anmi retituit. si autẽ
soluit corꝑis uitium est aut ⁊ corpis ⁊ amini¬
est mixtũ uiciũ redibitõ locum pẽbit: Iuud
obstet.: Idem ait non omne morbũ dare latũ
redibitõni ut putaleius. lipitudo aut le¬
uis dentis. Auticule ne dolor aut mediocte

Expanded text:
unde quidam iumenta pauida et calcitrosa enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si qsi sciens id uitium animi reticuit: si autem corporis solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locobstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre
Abbreviated transcription (Latin):
drea consisie sit s cum ꝯuenisset depig¬
uorib. ud̾r non id cuco obligutõm pagsr
cessare ꝙ dies et consules ad dici tabule
aignate non suit : Cteditor pignori ac¬
donis. euis stã sint. obligata creditori

Expanded text:
respondit, cum conuenisse de pignoribus uidetur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint. Creditor pignori acbonis eius facta sint, obligata creditori
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus etit treditor testitũe debet
creditori suo pignori obuigaait pxe
nõ conualescit s utlis pignoraticia.
dabitur creditori au pigni¬
dem

Expanded text:
consecutus creditor fuerit, restituere debet creditori suo pignori obligaverit, hnon convalescit, sed utilis pigneraticia dabitur creditori. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾s hotteoꝵ esfractis. ⁊ compaiatis horteis
tiłi. anx̾it uł edificau̾it uł instituerit ał
id non conueniss ad cecipienda eaq tn
pendit et conducto. cum domino fundi ex
li causa desoruit ad soluendas tocuis tptis
pũsiones ex conducto comieniri potes qͣ¬
ten᷑ locatori in id quod euis int̃ est indẽp¬
um d̾m horteoꝵ in sui ap. qr desida̾nt
diũ non apparentib nec euis tempis
pusiones ex somentib. conductorib ap¬

Expanded text:
s horreorum effractis compilatis horreis ter auxerit uel aedificauerit uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ea quae impendit ex conducto cum domino fundi expli causa deseruerit, ad soluendas totius temporis pensiones ex conducto conueniri potest, quatenus locatori in id quod eius interest indeum domini horreorum insularumque desiderant diu non apparentibus nec eius temporis pensiones exsoluentibus conductoribus a
Abbreviated transcription (Latin):
nus istũ colonũ. sundõ eiectũ pñsionũ debi¬
tiũ nomme conueniant. an sumptꝰ utiłt
sc̃õs in uineis instituendis reputare pas
ismgaret. olei metoetis tribus niliꝵ rta¬
positis s a frum̃ti modus umi milib certa
mertede s cuenit᷑ ut onerata nauis iñ ip̃a
nem exig̾e. nauis possit.sꝑ. ẜ eaque propo¬

Expanded text:
nus istum colonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conueniat, an sumptus utiliter factos in uineis instituendis reputare possnauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa nem exigere nauis possit. respo
Abbreviated transcription (Latin):
ci qui sio dñ sunt sutura tã sunc xpohe¬
te dan possunt ut fuictus pendentes pt
aucille Reaui pecoꝵ et ea que nasumt̃. sit̃.
ỹpochete obligata id ꝙ ẜuaud esti siũ
dũs fundi ꝯuenĩt aut deusufructiu
aut de hũs q̃ nastunt᷑. siũ is qui aisutus.

Expanded text:
pothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, siue dominus fundi conuenerit aut de usu fructu aut de his quae nascuntur siue is, qui usum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit dem̃. admissa sit. Enam si crroitos
uditatũ debitorẽ fed̾e ⁊potieca manero¬
mogata qr suas conduõres ħt ypochecatia
acts id est si soluta est pecĩa aut satisfc̃m
est quib cessantib tenet Si cũ defen¬
soie in ꝑm̾ egero licet is mͥ saa̾s ded̾io ⁊
dampnutꝰ sic eque yꝓotheca manes oblu¬
gati mito magis Eͥ si in pm̃ actũ sie sut
cũ teo: siũ cum fideusiote siue aun utruds
ꝓpatte licet dampnati sunt y potheca rra¬
dicens̃ est añ ꝯditom̃i nõ recte agi cuur
int̾im nich debeatur. s si sub conditone
debiti. condito uenit nirsus. ag̾o poterit¬
⁊ o si psens sit debitum yporeca ilo sub

Expanded text:
si creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca madicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: sed si sub condicione debiti condicio uenerit, rursus agere poterit. sed si praesens sit debitum, hypotheca uero sub
Abbreviated transcription (Latin):
i oꝑas fabtiles quis serui sui ince mu¬
tua dediss ut cotidem. acciꝑet poste eum
ẜscriptis ũbis ag̾e sicuti sipenirias de¬
do ut aluid teddatur obugari uite
gentiũ. possumꝰ ꝙ ante indeditam dat.
aut ipm̃ repeti dẽbet. aut tĩndem ex e¬
odangn̾e. quoꝵ neutro modo oꝑe repo¬

Expanded text:
i operas fabriles quis servi vice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedo, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repe
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin fures non dum itaditit sit. nu
hũs dumtaxat teceptum est que nͥ  luũ
hant ut in emptõne u̾nditõne conduc¬
tõne mandato. Iõ peclius ait. alienã
tem dantem. ulsam ꝯita ẜe ꝑmmutatõnem
Igitur ex ait̾a ꝑte itaditone stã si ałi
nisset ut tes contra nob̾ teddat᷑. condi¬
toĩ locus est qĩ tenon secuta Dem

Expanded text:
dum tradita sit, nudo his dumtaxat receptum est, quae nomen suum habent, ut in emptione uenditione, conductione, mandato. Ideoque Pedius ait alienam rem dantem nullam contrahere permutationem. Igitur ex altera parte traditione facta si alter nit: sed ut res contra nobis reddatur, condictioni locus est quasi re non secuta.
Abbreviated transcription (Latin):
oniũctõ gsialis inpignoto dando bõp
ei qui pignus dabat debita pastea de¬
bitari dm̃no q̃sito disficilius creditori q̃
non ignotam alicui utił acto dabit
s faciliꝰ erit possidenti retentã. ⁊ Quo pis¬
uori dato poliũ eius creditor cit᷑ ꝯuincto
hit nec interest. qñ setuus domino pe¬
cłium at quisietat.⁊ Cum ẜdiũ pigno
nori eeñt comienit eos ꝯsumptas bons
fide emptor utili ẜuiana testituere non
cogetur ꝑignoris ⁊ enim cam̃ nec usu ca
dissise est qui nũꝙͣ debitorit suerunt¬
ꝑ acto placuit ut ad diem usuris non
uen̾it ñ esse tñ irritam conuentompi
cuit cum ad diem minore fenote nõ
soluto legutime maioris usure. stiplã¬
ti recte ꝓmifi potuerunt: Cum p̾diũ
ẜdu sui recuꝑauit et idom pͥdium ob de¬
bitum uiri p̃ignori dedit in ea dũ caxat

Expanded text:
Conuentio generalis in pignore dando bonorum ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignorauit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Seruo pignori dato peculium eius creditor citra conuenthit, nec interest, quando seruus domino peculium adquisierat. Cum praedium pignonori essent, conuenit. eos consumptos bona fide emptor utili Seruiana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nec usucadissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris non venerint, non esse tamen irritam conventionem placuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium  sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
tam acceditote suo non libasset exdu¬
sione q̃site ꝑtis ꝑtem ouidiam alf dist¬
heret pignũs intelligi ccͣ cum existimau
pignꝰ ad eam ꝑtem ditectũ. iuidobat᷑ qm̾
ultra ꝑtem. suam sr̃ ñ ꝯsencients socu
non potuit obligate ꝑ omp̃
libaret id̾ illuo ob peccũiam creditam
alii pignori deduset ⁊ añꝙͣ creditori u

Expanded text:
tam a creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaupignus ad eam partem directum uidebatur, quam ultra partem suam frater non consentiente socio non potuit obligar‹e›. 4 Poliberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique
Abbreviated transcription (Latin):
atastime ut t̾nũ mas mutuos. darem e¬
gocũ ñ hr̃em dedi tibi tem undendam ut p̃cio
uteris si non ũdidisti aut undidisti qui¬
dem pm̃ autẽ non accepisti mutuam uti¬
u et ita agere ut iabeo ait p̾scptis u̾bis
t̃ nos ut mͥ fideuutotem ptestar nec faci

Expanded text:
asti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, er nos
Abbreviated transcription (Latin):
manirmitteres ⁊ manumisisti a is quem
dedi euictus. est siscicus dedi. dedolo me
dandam. actõniem uilianꝰ scribit᷑ si ignotũ
et ĩo dedolo dabit᷑. s si facio ut facias. ħ̃ ipẽt
ituctatus. pes recpit nam s pact suniu.
ut a ameo debitore caitagine etgmi
go atuo rome ul ut tu iñ meo egomtuo
sblo edificem ⁊ ego edificitui ⁊ tu cenas iu
puore. spetie mandatũ quodam modo m̃¬

Expanded text:
manumitteres, et manumisisti et is quem dedi euictus est, si sciens dedi, de dolo in me dandam actionem Iulianus scribit, si ignoranset ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, uel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sit actãta talem qualem. adu̾sus de¬
lutorem dati. Si cum emere argent̃
uelles uasculatius ad te detulit. et
teliquerit ⁊ si cum dispticuisset tibi. ẜuo
tuo defe̾ndum/ dedisti ⁊ sine doio maio.
⁊ culpa tua ꝑit uascularii esse detͥm̃¬
cicipam eoꝵ. quibus custodiend̃ ꝑferend̃¬

Expanded text:
set, actionem talem qualem aduersus desultorem dari. Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimeculpam eorum, quibus custodiendum perferendu
Abbreviated transcription (Latin):
iguoris ꝑsocutõ tñrem parit actom̃
gitur imiam. lib̾are. uͥ accepto uniu̾so
cũ credidit de pn̾sionib uite pignoris
ise creditũ tecipiat etisa actõnes uti¬
lte atu̾sus ĩ nulinos accipiẽt cautõis

Expanded text:
ignoris persecutio in rem parit actionegitur unam liberare nisi accepto uniuersoaedificii credidit, de pensionibus iure pignoris ipse creditum recipiat, etiam actiones utiles aduersus inquilinos accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
aissem qui euis. dampno te affic̾e̾t ⁊ uehi¬
ulum conduxisti ut hotiꝰ tuũ poitaret et
secum iẜ fac̾et. ⁊ cũ pontẽ tñsiret redemp¬
tor eus. pontis portonum ab eo exigebat
qrebatur an etiam pro ipsa sola reda por
non ignoraui ⁊ ea se tnͣsicur cũ uehiculũ
loaret mukonẽ prestare debe̾. Ner̃ ais¬
todiam horreartꝰ conductorib. prestare de¬
et locatorem totoꝵ honeoꝵ. horreareo.
prestare non debe puto ił si in locando ałr¬

Expanded text:
gissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam pro ipsa sola reda porum uehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreario praestare non debere puto, nisi si in locando a
Abbreviated transcription (Latin):
dũo bona fide emerat apignotaut te¬
ueat ẜuane locus est ⁊ si aduers eum
modi fortuitu accessit id ad debitorem
ꝑtinet. Si tes pignorata non restit¬
atur lis adu̾sus possõrem estimanda

Expanded text:
o bona fide emerat et pignerauit, teneat, Seruianae locus est et, si aduersus eum modi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet. Si res pignerata non restituatur, lis aduersus possessorem erit a
Abbreviated transcription (Latin):
us emptor us uñditor sic. Mltũq dif¬
accipientis feci̾o tenet exim̃dito istidi¬
tori susficit ob euictõm se obligare pos¬
sessionomq trade apur. gan dalo malo
tatõ patit᷑ ut una eademq res ⁊ ue¬
neat ⁊ ꝑcium sit emptotis uñ si ea
tes qũ acceꝑim uł ded̾ĩ postea esi¬
cat᷑. in fciũ dauidam actãnem sꝑdecur
Item empto ac uũditõ luda concen

Expanded text:
uel uter uenditor sit, multumque difaccipientis fecerit, tenetur ex uendito, uenditori sufficit ob euictionem se obligare possessionem tradere et purgari dolo malo, ratio patitur, ut una eademque res et ueneat et pretium sit emptionis. Unde si ea res, quam acceperim uel dederim, postea euincatur, in factum dandam actionem respondetur. Item e
Abbreviated transcription (Latin):
a lege sund̃ iocaui ut si non ea iege coleret᷑.¬
⁊ telocati eum mͥ nc̃et ⁊ quonunoris ⁊ oca¬
sem hoc mͥ ꝑtestaret᷑. nec conuenit ut si
płis locantem. hec tibi ptestetur. Et cum
nemo fund̾ couebat psis tam̃ locaui qro ã

Expanded text:
a lege fundum locaui, ut, si non ex lege coleretur, relocare eum mihi liceret et quo minoris locassem, hoc mihi praestaretur, nec conuenit, ut, si pluris locassem, hoc tibi praestaretur, et cum nemo fundum colebat, pluris tamen locaui: quaero, an
Abbreviated transcription (Latin):
fie id eueñit: etit ex locato actõ Si fullo
uestm̃ita poluenda acceꝑit eaq. inures ro¬
serint. ex locato tene qr debuit ea abhacre
ductor dem̃ hospitis .i. mintes fenestras a ce¬
t̾a substullnt si domino non denũciauit. A

Expanded text:
teriae id euenit, erit ex locato actio. Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re ductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et
Abbreviated transcription (Latin):
qui asetiuo mitoducta ⁊ ab onũb fetepba¬
tr est ut si adu̾sione insulam iocatam dñs
est quid .n. inẜ est utrũ locatoꝵ isile sp
uenistate cogatur eam tefit̾e. an locator
non possit᷑ intłłigend̾ est aũ uos hãs distinc¬
cõne uti deeo. qui ⁊ suũ p̃dium frens. loca¬
i̾it ⁊ bona side negmi contrax̾it non de eo qui
auenunt p̃dium ꝑ fraudẽ logũit nec resis¬
tere domino possit. quomnnꝰ is colonũ fuet
ꝓhibeat.: Cum fund̾ comnumẽ. hiũimꝰ et
ił nos conuenit ut alt̾ius. annis certo p¬
to. eum conductum hremꝰ. tu cum tuus ãnꝰ¬

Expanded text:
 Seruio introducta et ab omnibus fere probata est, ut, si auersione insulam locatam dominus est: quid enim interest, utrum locator insulae propter uetustatem cogatur eam reficere an locatornon possit? intellegendum est autem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus ‹i›s colonum frui prohibeat. Cum fundum communem habuimus et inter nos conuenit, ut alternis annis certo pretio eum conductum haberemus, tu, cum tuus an
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑtem usus. hĩtator hr̾et. Item inter¬
rogitus est siquis timoris cã. mgras de¬
beret mercedem nec ne 12. si uista causa
timeret qmͣuis ꝑidm̃ uẽrẽ non fuiss.
mus mercedem qui ultunt feciss deb̾i pu¬
tat. Idẽ unis ẽẽ potestatem conducendi ha¬

Expanded text:
nam partem usus habitator haberet. Iterum interrogatus est, si quis timoris causa emigrasset, deberet mercedem necne. respondit, si causa timeret, quamuis periculum uere non fumus mercedem, quae uitium fecisset, deberi putat. Idem iuris esse, si potestatem conducendi ha
Abbreviated transcription (Latin):
uqrent᷑. gratis lauarent᷑ post tres menses ĩ¬
tp̃is quo lauatõm non p̾stitiss. pecĩe cant᷑¬
butõ fieret: Qui mulas ad certũ pond̾ ho-¬
noris. locaret cũ maiore honore conductor es¬
lia uł ex locator recte eum ag̾e. s lege aquili
a tñ cum eo agi posse. qui tunc mulas egis¬
set ex locato enam si alius eas rupisset. cũ
dis. opꝰ erit pro iapide a manu p̃cio. dñs re¬
demptori impedes singilos . uii. dabit. qsitũ¬

Expanded text:
es gratis lauarentur: post tres menses inporis, quo lauationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor elocato recte eum agere, sed lege Aquilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum dis opus erit, pro lapide et manupretio dominus redemptori in pedes singulos