comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turam: De inde nrae responsioni suam referens: Sedut non po¬
test inquit sinc sexib fetus. ita nec sine uoluntate delictum: Ita ue¬
ro ita est. Sicenim ꝑ unum hominem peccatũ intrauit in mundũ
et ꝑpeccatum mors. ita et in omnes homines ꝑtransut. inquo omnes
peccauerunt: Perunius illius uoluntatem malam. omnes in co
peccauerunt. quando omnes. ille. unus fuerunt de quo propterea
singuli peccatum originale traxerunt. Dicisenim inquit. ideo
illo scc̃ subdiabulo qui a desexus utriusq commixtione nascuntur
Dicoplane propter delictũ eoseẽ subdiabolo: Ideo autem exper¬
tes non essedelicti. quiade illa cammixtione suntnati. quaesine
pudenda libidine non potest etiam quod honestum est operari
Dixithoc &i ambatissimȩ memoriȩ ambrosius eclesiae mediola
eẽ delicti quia conceptus eius utriussexus commixtionis est expers:

Expanded text:
turam\'. deinde nostrae responsioni suam referens \'sed ut non poturam\'. deinde nostrae responsioni suam referens \'sed ut non potest\', inquit, \'sine sexibus esse fetus, ita nec sine uoluntate delictum\'. ita uero, ita est; sic enim per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. per unius illius uoluntatem malam omnes in eo peccauerunt, quando omnes ille unus fuerunt, de quo propterea singuli peccatum originale traxerunt. \'dicis enim\', inquit, 'ideo illos esse sub diabolo, quia de sexus utriusque commixtione nascuntur\'. dico plane propter delictum eos esse sub diabolo; ideo autem expertes non esse delicti, quia de illa commixtione sunt nati, quae sine pudenda libidine non potest etiam quod honestum est operari. dixit hoc etiam beatissimae memoriae Ambrosius ecclesiae Mediolanesse delicti, quia conceptus eius utriusque sexus commixtionis est expers;
Abbreviated transcription (Latin):
Ecceuenit princeps huiusmundi. et in me nihil inuenit. Nihilutiq
peccati : Nec quod anascente trahitur. necqd auiuente additir
Hanciste noluit nominare in his omnib: quac com memorauit natu¬
ralib bonis. dequa etiamnuptiae confunduntur quaede hisbonis
omnib: gloriantur. Namquare illud opusconiugatorũ subtrahi¬
tur etabsconditur etiã oculis filiorũ. nisiquia non possunt eẽ in lau¬
danda commixtione pudenda sinelibidine. Dehac erubuerunt¬
&iam qui primi pudenda texerunt quaeprius pudenda non fuer̃
post inabeedientiamsuam. inobocdentianemobauist esim ex
pesiac esubuit et uamistelauclatori Commemor du nomoreaitũ
duica sitatem: cominemorauit commixtionem. comine morauit
fecunditatem: Illam uero commemorare uereeundatu s est uNe
mirum sipud&& laudantes quo diudemus ipsos pudere generantes
Sedsa dhungit etdicit. perquidigitur subdiabolo sunt quos d̃ fecit

Expanded text:
ecce uenit princeps huius mundi, et in me nihil inuenit: nihil utique ecce uenit princeps huius mundi, et in me nihil inuenit: nihil utique peccati, nec quod a nascente trahitur nec quod a uiuente additur. hanc iste noluit nominare in his omnibus, quae commemorauit, naturalibus bonis, de qua etiam nuptiae confunduntur, quae de his bonis omnibus gloriantur. nam quare illud opus coniugatorum subtrahitur et absconditur etiam oculis filiorum, nisi quia non possunt esse in laudanda commixtione sine pudenda libidine? de hac erubuerunt etiam qui primi pudenda texerunt, quae prius pudenda non fuerunt, post inoboedientiam suam inoboedientia membra senserunt. de hac erubuit etiam iste laudator; commemorauit enim sexuum diuersitatem, commemorauit commixtionem, commemorauit fecunditatem, illam uero commemorare uerecundatus est. nec mirum, si pudet laudantes, quod uidemus ipsos pudere generantes. Sed adiungit et dicit: 'per quid igitur sub diabolo sunt, quos deus fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
duo incarncuna. Uox diest creseite & miltiplicamini & replett terrã
Anfostripsam fecunditatem Sedipsa est instituti causa conugi¬
Uli desigitur quem ad modum nos interrog&. quid suũ diaboluis cog¬
noscat insexib ꝑquod subillo sint quide parentib qualib cum que
nascuntur . nisirenascantur in xp̃o. Vtrum di uersitatem sexuum di¬
camus ad diabolum ꝑtinere : an commixcionẽ. an ipsam fecundita¬
tem: Respondemus itaq: nihilhorum: Quia et diuersitas sexuum
ꝑtinet aduasa gignentiũ. etutriusq commixtio adseminationẽ ꝑti¬
n& filiorum. ctipsa sicunditas adbenedictionem ꝑtinet nuptiarũ:
Haec autẽ omnia ex dõ. Sediste in hisomnib: noluit nomina re
concupiscentiam carnis. quae nonest apatre. sed exmundo est. cu¬
iusmundi princeps dictus ẽ diabolus. qui eam indño non inuenit.
qui adñs homo non ꝑipsam adhominesuenit. Vndedicit etiã ipse

Expanded text:
duo in carne una; uox dei est: crescite et multiplicamini et replete terram. duo in carne una; uox dei est: crescite et multiplicamini et replete terram. an forte ipsam fecunditatem? sed ipsa est instituti causa coniugii\'. Vides igitur quemadmodum nos interroget, quid suum diabolus cognoscat in sexibus, per quod sub illo sint, qui de parentibus qualibuscumque nascuntur, nisi renascantur in Christo, utrum diuersitatem sexuum dicamus ad diabolum pertinere an commixtionem an ipsam fecunditatem. respondemus itaque: nihil horum, quia et diuersitas sexuum pertinet ad uasa gignentium et utriusque commixtio ad seminationem pertinet filiorum et ipsa fecunditas ad benedictionem pertinet nuptiarum. haec autem omnia ex deo. sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a patre, sed ex mundo est, cuius mundi princeps dictus est diabolus, qui eam in domino non inuenit, quia dominus homo non per ipsam ad homines uenit. unde dicit etiam ipse:
Abbreviated transcription (Latin):
in quit nonnisi ꝑsexum fecus. nonnis ꝑcorpussexus. non nisi ꝑdm̃corp
Quis ambigat fecunditatẽ dõ iurc reputari Posthaecquaeueraciter
et catholice dicta sunt immo indiuinis libris ueraciter scripta. Non autẽ
abistocatholice dicta sunt. quia nonintentione catholici pectoris dictas
Iam propt̃ quoddix̃ pelagiana etcelestiana heresis incipit introduci
Namq attende qđ sequitur. Tuueroin quit qui dicis eos quideparentib
inxp̃o: Ostendeergo nunc quid suũ diabolds cognoscat insexib per
quod fructũ corũ ut dicisiure possideat. Diuersitatem sexuum¬
Senbiauincor porb est quacds fecit comiixtionc̃ Sed nonminus
benedictionis quam institutionĩs priulegio uindicantur : Voyient
qdisin pelin qu& homo pautrem etmatrẽ &adhȩrebit uxori & crunt

Expanded text:
inquit, \'nonnisi per sexum fetus, nonnisi per corpus sexus, nonnisi per deum corpus, inquit, \'nonnisi per sexum fetus, nonnisi per corpus sexus, nonnisi per deum corpus, quis ambigat fecunditatem deo iure reputari?\' Post haec, quae ueraciter et catholice dicta sunt, immo in diuinis libris ueraciter scripta, non autem ab isto catholice dicta sunt, quia non intentione catholici pectoris dicta sunt, iam propter quod ea dixit, Pelagiana et Caelestiana haeresis incipit introduci. namque adtende quod sequitur. \'tu uero\', inquit, \'qui dicis: "eos qui de parentibsi renascantur in Christo", ostende ergo nunc, quid suum diabolus cognoscat in sexibus, per quod fructum eorum, ut dicis, iure possideat. diuersitatem sexuumsed haec in corporibus est, quae deus fecit. commixtionem? sed non minus benedictionis quam institutionis priuilegio uindicatur. uox enim dei est: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tencatur. Nec euȩ nom̃ ut appellarctur uita dñsinposuit sed maritus:
Sic enimlegitur. Et uocauit adam nom̃ uxorissuę uita. qm̃ ipsa est
mat̃ omniũ uiuentiũ. Sedhoc fostassisita intellexerit utdsꝑadam no¬
men illud eue in posuisẽ credatur. tamquã pproph&iã. Nam in hoc
mattem etadherebit ux orisuẽ. eteruntduo incarne unen. Quodtaiõ
prima inquit appellatione cuioperi parata c& ostendit . &dixit
Crescite et multiplicamini etreplete terram. Quisenim nr̃mncgat ad
opus pariendi ad ñodõ creatorc omniũ bonorũ bono preparatã fuisse
tor & seminȩ conuenientia generationib: membra formauit & gigni
corpora decorporib ordinauit. Quorum tam̃ efficiente potentia ope¬
rationis interuenit omneqđ est ea administrans uistute qua condidit
Etiam hoc cẽ catholicũ confitemur. Et quodde inde subiungit. Sugias

Expanded text:
teneatur. nec Euae nomen, ut appellaretur uita, deus inposuit, sed maritus. teneatur. nec Euae nomen, ut appellaretur uita, deus inposuit, sed maritus. sic enim legitur: et uocauit Adam nomen uxoris suae uita, quoniam ipsa mater est omnium uiuentium. sed hoc fortassis ita intellexerit, ut deus per Adam nomen illud Euae inposuisse credatur tamquam per prophetiam. nam in hoc, matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. quod tamen prima>, inquit,, 'appellatione, cui operi parata esset, ostendit et dixit: crescite et multiplicamini et replete terram\'. quis enim nostrum negat ad opus pariendi a domino deo creatore omnium bonorum bono praeparatam fuisse tor et feminae conuenientia generationibus membra formauit et gigni corpora de corporibus ordinauit, quorum tamen efficientiae potentia operationis interuenit, omne quod est ea administrans uirtute, qua condidit\'. etiam hoc esse catholicum confitemur et quod deinde subiungit. \'si igitur\',
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cumparuulis currunt. Nisiut in eis originale peccatũ regenera¬
tione primȩ natiuitatis ad tractũ . regeneratione secunde natiuitatis
expictur : De inde adsuperiora nr̃a uerba reuestitur. quae nescio
currepetat : Cosautẽ qui detali commixtione nascuntur. dicimus
trahere originale peccatũ. Eosq deparentib qualib cumq nascant᷑
non negamus adhuc eẽ subdiabulo nisi renascantur inxp̃o. Haec

Expanded text:
aliud cum paruulis currunt, nisi ut in eis originale peccatum generaaliud cum paruulis currunt, nisi ut in eis originale peccatum generatione primae natiuitatis adtractum regeneratione secundae natiuitatis expietur. Deinde ad nostra superiora uerba reuertitur, quae nescio cur repetat: \'eos autem qui de tali commixtione nascuntur dicimus trahere originale peccatum eosque de parentibus qualibuscumque nascantur non negamus adhuc esse sub diabolo, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Namut ahaccuerba ueniretur supradictũ erat᷑ nobis. hoc ergo quia
dicimus quodantiquissima atq firmissima catholicaȩ fidei regula con¬
tinetur. istinouelli etꝑuersidogmatis aosestores. quinihil peccati ec̃
inparuulisdicunt quod lauacro regenerationis abluatur. Tamquã
damne musnuptias eitamquã opusdĩ hoc est hominẽ qui ex illis nascitir
opusdiaboli eẽdicamus infidelit̃ uel inperite calumniantur. Hisergo
nr̃is pt̃missis. secuntur illa nr̃a quaeposuit. sicut supra scriptũ est.
Inhisitaq quaep̃t̃misit. hoctimuit quia cuncta ecclesiȩ catholicae pec¬
tora conuenit. fidemq ipsam antiquitus traditam atq: fundatam
clara quodammodo uoce conpellat. Et aduersuseos uehem̃tissime
permou& quod diximus quianihil peccatieẽ in paruulis dicunt qđ
lauacro regenerationis abluatur. Omnesenim adecclesiã non ꝓpt̃

Expanded text:
Nam ut ad haec verba veniretur, supra dictum erat a nobis: Hoc ergo quia Nam ut ad haec verba veniretur, supra dictum erat a nobis: Hoc ergo quia dicimus, quod antiquissima atque firmissima catholicae fidei regula continetur, isti novelli et perversi dogmatis assertores, qui nihil peccati esse in parvulis dicunt quod lavacro regenerationis abluatur, tanquam damnemus nuptias, et tanquam opus Dei, hoc est, hominem qui ex illis nascitur, opus diaboli esse dicamus, infideliter uel imperite calumniantur\'. his ergo nostris praetermissis sequuntur illa nostra quae posuit, sicut supra scriptum est. in his itaque quae praetermisit hoc timuit, quia cuncta ecclesiae catholicae pectora conuenit fidemque ipsam antiquitus traditam atque fundatam clara quodam modo uoce compellat et aduersus eos uehementissime permouet quod diximus, \'quia nihil peccati esse in paruulis dicunt, quod lauacro regenerationis abluatur\'. omnes enim ad ecclesiam non propter
Abbreviated transcription (Latin):
tur non negamus adhuc eẽ subdiabulo nisirenascantur inxp̃o. In his
uerbis meis testimoniũ apostoli qđ int̾posui p̃t̃misit. cuiusse premi mag¬
namole sentiebat. Igo enimcũ dixissem homines natos trahere ori¬
ginale peccatũ. mox hocintuli quoda postolus ait. Perunũ hominẽ
peccatũ intrauit inmundũ. et ꝑpeccatũ mors &ita in omnes homines
ꝑtransiit in quo omnes peccauerunt. Quotestimonio ut diximus prȩ¬
termisso. cetera ille contexuit quȩ supra commemorata sunt. Nouit
enim quemadmodũ soleant hec uerba apostolica quae p̃t̃ misit accipere
catholicorum corda fidelium. Quae uerba tam recta & tanta luce fulgen¬
tia. tenebrosis ettostuosis int̃p̃tationib nouiheretici obscurare & depraua
re moliuntur. De inde alia mca uerba subtexuit ubidixi nec adueftunt
quodita nuptiarum bonũ malsoriginali quo dindetrahitur nom potest
accusari. Sicut adulteriorum etfornicationum malũ hononatura¬

Expanded text:
tur non negamus adhuc esse sub diabolo, nisi renascantur in Christo.\' in his tur non negamus adhuc esse sub diabolo, nisi renascantur in Christo.\' in his uerbis meis testimonium apostoli quod interposui praetermisit, cuius se premi magna mole sentiebat. ego enim cum dixissem homines natos trahere originale peccatum, mox hoc intuli quod apostolus ait: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. quo testimonio, ut diximus, praetermisso cetera ille contexuit, quae supra commemorata sunt. nouit enim quemadmodum soleant haec uerba apostolica, quae praetermisit, accipere catholicorum corda fidelium. quae uerba tam recta et tanta luce fulgentia tenre moliuntur. Deinde alia mea verba subtexuit, ubi dixi: nec advertunt, quod ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono natura
Abbreviated transcription (Latin):
in stantiam uoluisse decerpere. quiatẽ incistilbr cum sedta eur
roscnar bi tatissũ quorummentionc̃ ulianus facit inepiftuba. quã
Dicuam auiam stas quae modo aguntur nuptias ad oinstituas nonfu¬
ise quo din libro agustinilegitur: Contraque cgomodo quacduo
ubellis t̃ pondi Gredoexsis libellis istade cerptase unde melius
sostusie fuctat utumiuerso ipsi opere cius qđd quattuor uoluminibi ce¬
plicauit redarguendo etrefellendo nr̃a claborar& intentio. nisidẽgo
responsionẽ differre noluissẽ. Sicut nectutransinissionẽ scriptorum
quib respondendum est distulisti. Verba ergo delibro mco tibi ame
nis sotibiq notissimo ista posuit quaere futare conatus est. damnatores c̃ẽ
nos nuptiarũ operisq diuini quo exmareb & feminis ds̃ homines creat
inuidiosissime clamitat. ꝗm̃dicimus eos quidetali commixtione nascun¬
tur trahere originale peccatũ. eosq quideparentib: qualib cũq nascan

Expanded text:
instantiam, voluisse decerpere. Qui autem sint isti libri cum cogitarem, eos esse arbitratus sum, quorum mentionem Julianus facit in epistola quam uippe ait: Dicunt etiam istas, quae modo aguntur, nuptias a Deo institutas non fuisse, quod in libro Alibellis respondi.\' credo, ex his libellis ista decerpta sunt. unde melius fortasse fuerat, ut uniuerso ipsi operi eius, quod quattuor uoluminibus explicauit, redarguendo et refellendo nostra elaboraret intentio, nisi et ego responsionem differre noluissem, sicut nec tu transmissionem scriptorum, quibus respondendum est, distulisti. Verba ergo de libro meo tibi a me misso tibique notissimo ista posuit, quae refutare conatus esse nuptiarum, operisque divini, quo ex maribus et feminis Deus homines creat, invidiosissime clamitant: quoniam dicimus, eos qui de tali commixtione nascuntur, trahere originale peccatum; eosque, de qualibuscumque paren
Abbreviated transcription (Latin):
est uerbũ ds̃. ita&iam paruulos abeo saluos ficrifatcatur per
id quod est iħs. siuult catholicus eẽ xp̃ianus: Sic enim scriptũ¬
est incuangelio. Et uocabunt nomencius ihm. ipse enim
saluum faci& populumsuum a peccatiseorum. Ideoergo
ihm̃qm̃ihs latine saluatorest. Ipse enim saluum faci& po¬
pulumsuum: In quo populosunt utiq & paruuli. Saluum
faci& autem apeccatis corum. Sunt ergo &in paruulis
peccata originalia. propter quacihs ĩ dest saluator
possit esse &ipsorum EX PLICIT̃¬

Expanded text:
est Verbum Deus; ita etiam parvulos ab eo salvos fieri fateatur per est Verbum Deus; ita etiam parvulos ab eo salvos fieri fateatur per id quod est Jesus, si vult catholicus eest in euangelio: et uocabunt nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum. ideo ergoiam Jesus latine Salvator est. Ipse enim salvum faciet populum suum, in quo populo sunt utique et parvuli. Salvum autem faciet a peccatis eorum: sunt ergo et in parvulis peccata originalia, propter quae Jesus, id est, Salvator possit esse et ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽper& coniugatis: Sed &quandononest necessaria moueat᷑.
& quandonecessaria est aliquando citius. aliquando tardius eorũ
sequat᷑ nutus. sed suos ex erat motus: Hanc ergo cius in oboedientiã
inobocdientes illi tunc homines recperunt: & innosꝓpagine
trans fuder̃. Neq enĩ ad eorumnutũ. sedutiq in ordinate mo¬
uebat᷑. quandomembra. prius glorianda. tunciã pudenda texẽ¬
runt. Sedut dixisentiat de istalibidine iste qđ lib&. p̃dic& ut¬
lib&. laud& quantũ lib&. Sicut enimmultis locis significat.
multũ lib& ut ciussi non usib saltẽ laudib: pelagiani oblectentur
Quicũq corũ ꝓposito continentiae. carne coniugium non fru¬
untur . Iantũ paruulis parcat. ut non cos laud& inutiliter.
defendatq crudeliter. saluos eẽ nondicat. Nonadlaudatorem
pelagium sed adsaluatorem xp̃m uenire ꝑmittat. Nam ut
iã liber istcclaudatur. qm̃ita sermo illius terminatus est qui in

Expanded text:
obtemperet coniugatis, sed et quando non est necessaria moueatur obtemperet coniugatis, sed et quando non est necessaria moueatur et, quando necessaria est, aliquando citius, aliquando tardius, eorum sequatur nutus, sed suos exerat motus. hanc ergo eius inoboedientiam inoboedientes illi tunc homines receperunt et in nos propagine transfuderunt. neque enim ad eorum nutum, sed utique inordinate mouebatur, quando membra prius glorianda, tunc iam pudenda texerunt. Sed, ut dixi, sentiat de ista libidine iste quodlibet, praedicet utlibet, laudet quantumlibet — sicut enim multis locis signimultum libet, ut ejus si non usibus, saltem laudibus Pelagiani oblectentur, quicumque eorum proposito continentiae carnali conjugio non fruuntur: tantum parvulis parcat, ut non eos laudet inutiliter, defendatque crudeliter; salvos esse non dicat; non ad laudatorem Pelagium, sed ad salvatorem Christum venire permittat. Nam ut jam liber iste claudatur, quoniam ita sermo illius terminatus est, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ubiest cogitatio qualiscumq honestatis Sirepug¬
narent. ubiest pax tantȩ felicitatis Hincsi foste crubuerit
&dixerit tantã pacẽ felicitatis illius. tantũq: ordinẽ in his
reb eẽpotuisse: Vt numquã carnis concupiscentia uolunta¬
tẽ illorũ hominũ p̃uenir&. Sed cum ipsiuellent. tunc illa
consurger&. Tunc autẽ uellent. quando adseminandos fi¬
lios opus eẽt. Ita ut nullus se minis e& irritus ictus. nullus fie¬
r& concubitus. Quem non sequeretur conceptus & pastus.
ad nutum seruiente carne. ad nutum seruiente libidine: Hoc
sidicit saltẽ consider&. nunc in hominib: non eẽ qđ dicit: It siñ
uult concedere uitiũ. dicat eẽ libidinẽ saltẽ. Per illorũ homi¬
nũ in oboedientiã &iã ipsã uitiatã eẽ carnis concupiscentiã.
ut illa quaeo boedient̃ & ordinate mouerct᷑. Nunc inoboedient̃
in ordinateq moueatur . Ita ut ipsisquoq pudicis adnutũ non

Expanded text:
rentur, ubi est cogitatio qualiscumque honestatis? si repugrentur, ubi est cogitatio qualiscumque honestatis? si repugnarent, ubi est pax tantae felicitatis? hinc si forte erubuerit et dixerit tantam pacem felicitatis illius tantumque ordinem in his rebus esse potuisse, ut numquam carnis concupiscentia uoluntatem illorum hominum praeueniret, sed, cum ipsi uellent, tunc illa consurgeret, tunc autem uellent, quando ad seminandos filios opus esset, ita ut nullus seminis esset inritus iactus, nullus fieret concubitus, quem non sequeretur conceptus et partus ad nutum seruiente carne, ad nutum seruiente libidine: hoc si dicit, saltem consideret nunc in hominibus non esse quod dicit. et si non uult concedere uitium esse libidinem, dicat saltem per illorum hominum inoboedientiam etiam ipsam uitiatam esse carnis concupiscentiam, ut illa, quae oboedienter et ordinate moueretur, nunc inoboedienter inordinateque moueatur, ita ut ipsis quoque pudicis ad nutum non
Abbreviated transcription (Latin):
exerceretur. Numquã reprimeretur. ncaliquando uoluntas
tantȩ felicitati negarctur. Ab sit enim ut illabeatitudo pos¬
s& aut in loco illo non habere quoduell&. aut in suocorpore
uel animosentire quodnoll&: Ac ꝑ hocsimotus libidinis
uoluntatem omnium preuenir&. uoluntas continuo se¬
queretur : Uxorq ꝓpt̾hoc numquã absenseẽ debebat.
siue conceptura. siue iam grauida ilico admoueretur: et aut
ples seminaretur. autuoluiptas naturalis &laudabilis exple¬
reter. etperir& semen hominis ncappetitus tambons concupis¬
centie staudto etur. Tantumnonse conuesterent conuges
in cur ssu quest contranaturã. sed quotiensdelectar& membris
it auhocercatis & genitalib: uterentur. Verum tam̃ quidsi &
ille usus contranaturã forsitandelectar&. quidsi & in hanc uo¬
luptatẽ laudabilis illa libido adhinir&. utrũ sequerentur
ea qm̃suauis eẽt. anrepugnarent qm̃turpis eẽt Siseque¬

Expanded text:
exerceretur, numquam reprimeretur, ne aliquando uoluntas exerceretur, numquam reprimeretur, ne aliquando uoluntas tantae felicitati negaretur. absit enim, ut illa beatitudo posset aut in loco illo non habere quod uellet aut in suo corpore uel animo sentire quod nollet ac per hoc si motus libidinis uoluntatem hominum praeueniret, uoluntas continuo sequeretur, uxor, quae propter hoc numquam absens esse debebat, siue conceptura siue iam grauida, ilico admoueretur et aut proles seminaretur aut uoluptas naturalis et laudabilis expleretur et periret semen hominis, ne adpetitus tam bonae concupiscentiae fraudaretur: tantum non se conuerterent coniuges in eum usum, qui est contra naturam, sed quotiens delectaret, membris ad hoc creatis et genitalibus uterentur. uerumtamen quid si et ille usus contra naturam forsitan delectaret, quid si et in hanc uoluptatem laudabilis illa libido adhinniret? utrum sequerentur eam, quoniam suauis esset, an repugnarent, quoniam turpis esset? si seque
Abbreviated transcription (Latin):
reatumnascendo trahit. ut nisirenascendo liberari ab illa
peste non possit. quomodo ergo afirmat iste nos adseri¬
berc sc̃itatem nascentib et culpam generantib cum poti¬
usueritas monstrat. & si fuerit scĩtas ingenerantib: origi¬
nalem culpam in esse nascentib quac non abolcatur nisi:
renascentib Quaccumita sint de ista carnis concupiscen¬
tia. et delibidine imperiosa impudicis. domanda pudi¬
cis pudenda tamen & pudicis & impudicis. sentiat iste qđ¬
lib&. quia eisicut multũ uideo plac&. non eam laudare
cunctetur quam nominare confunditur: Apell& eam
sicut appellauit membrorum uigorem. Necastarum auri¬
ũ reuertatur horrorem. Appell& membrorũ potentiã.
neccaueat impudentiam. Dicat si nonerubescit. in para¬
diso sine mopeccass&. huncibiuigorem uelut florem uire¬
repotuissc: nec opusfuisse ut tegeretur qđ itamoueretur.
ut inde nemo confundetur Sed parata coniuge semꝑ

Expanded text:
reatum nascendo trahit, ut nisi renascendo liberari ab illa reatum nascendo trahit, ut nisi renascendo liberari ab illa peste non possit. quomodo ergo adfirmat iste nos adscribere sanctitatem nascentibus et culpam generantibus, cum potius ueritas monstrat, etsi fuerit sanctitas in generantibus, originalem culpam inesse nascentibus, quae non aboleatur nisi renascentibus? Quae cum ita sint, de ista carnis concupiscentia et de libidine imperiosa inpudicis, domanda pudicis, pudenda tamen et pudicis et inpudicis, sentiat iste quodlibet, quia ei, sicut uideo, multum placet; non eam laudare cunctetur, quam nominare confunditur; appellet eam, sicut appellauit, membrorum uigorem nec castarum aurium reuereatur horrorem; appellet membrorum potentiam nec caueat inpudentiam; dicat, si non erubescit, in paradiso si nemo peccasset, hunc ibi uigorem uelut florem uirere potuisse nec opus fuisse, ut tegeretur, quod ita moueretur, ut inde nemo confunderetur, sed parata coniuge semper
Abbreviated transcription (Latin):
in paradiso mutauit inpcius. quia multo est grandius quã
iudicare nonposumus. ab omninascente trahitur. necsi
in renascente remitatur. Ita ut &iam de parentibus
iam renatis inquibus remissum atq tectum est. trahatur
inreatum nascentium filiorum: nisi et ipsos quos prima
carnalis natiuitas obligauit. Secunda spiritalis absol¬
uat: Cuirci mirabilis mirabile creator inoliua & inole¬
astro perduxit exemplum. Ubinonsolum exoleastri.
uerum etiam exoliue semine. non nisi oleaster exoritur
Qua propter quamuis et in omnib natura generatis.
gratia generatis. sit ista carnalis concupiscentia repugnans
Tegimentis: tam̃ quiaremissa est in remissione. non iam
illis inpeccatum reputatur. nec noc& aliquid nisi cius moti¬
b: adinlicita consentiatur. Prohis uero eorum quia
non ꝑspiritalem seđd ꝑcarnalem concupiscentiam seminatur.
uelut exilla oliua quidam nr̃i generis oleaster. Sic inde

Expanded text:
in paradiso mutauit in peius, quia multo est grandius quam in paradiso mutauit in peius, quia multo est grandius quam iudicare nos possumus, ab omni nascente trahitur nec nisi in renascente remittitur, ita ut etiam de parentibus iam renatis, in quibus remissum atque tectum est, trahatur in reatum nascentium filiorum, nisi et ipsos, quos prima carnalis natiuitas obligauit, secunda spiritalis absoluat, cuius rei mirabilis mirabile creator in oliua et oleastro produxit exemplum, ubi non solum ex oleastri, uerum etiam ex oliuae semine nonnisi oleaster exoritur. quapropter quamuis et in hominibus natura generatis, gratia regeneratis sit ista carnalis concupiscentia repugnans legi mentis, tamen, quia remissa est in remissione peccatorum, non iam illis in peccatum reputatur nec nocet aliquid, nisi eius motibus ad inlicita consentiatur. proles uero eorum, quia non per spiritalem, sed per carnalem concupiscentiam seminatur, uelut ex illa oliua quidam nostri generis oleaster sic inde
Abbreviated transcription (Latin):
quia homo natus est: etideo cam ꝑsuadendo uitiauit. Qui
enim uulnerat. noncreat membra seduexat. Sed uulnera
quaecorporib infliguntur. membra faciunt claudicare.
uel egre moueri. noncam uistutem qua iustus est homo. Vul¬
nus autem quodpeccatum uocatur. ipsam uitam uulnerat
quarecte uiuebatur: Hoc autem ualde tuncmaius atq
altius diabolus infinxit. quam sunt ista hominib nota
peccata. Vnde illo magno primihominis peccato natu¬
ra ibinostra indettrius commutata. non solumeset facta pecca¬
tri& uerum etiam genuit peccatores. Ittamenapsedam¬
guor quo bene uiuendi uistus perut. non est utiq natura
sequitium Sicut cetera mala in corpore ium Valitudo
non est ulla substantia uelnatura. seduitium Et lic&
Non semper tamen plerumq male ualitudines parentũ
in generantur quodam modo etapparent incorporib
filiorum: Hoc autem peccatum quodipsum hominẽ

Expanded text:
quia homo natura est, et ideo eam persuadendo uitiauit. qui quia homo natura est, et ideo eam persuadendo uitiauit. qui enim uulnerat, non creat membra, sed uexat. sed uulnera, quae corporibus infliguntur, membra faciunt claudicare uel aegre moueri, non eam uirtutem qua iustus est homo; uulnus autem, quod peccatum uocatur, ipsam uitam uulnerat, qua recte uiuebatur. hoc autem ualde tunc maius atque altius diabolus inflixit. quam sunt ista hominibus nota peccata. unde illo magno primi hominis peccato natura ibi nostra in deterius commutata non solum est facta peccatrix, uerum etiam genuit peccatores. et tamen ipse languor, quo bene uiuendi uirtus periit, non est utique natura, sed uitium, sicut certe mala in corpore ualitudo non est ulla substantia uel natura, sed uitium, et licet non semper, tamen plerumque malae ualitudines parentum ingenerantur quodam modo et adparent in corporibus filiorum. Hoc autem peccatum, quod ipsum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ineis remittat quisanguinem sefudisse testatur in remissionẽ¬
peccatorum. Hab& propterquodeosquęrat quiuenit ut
dicit quȩrere & saluum facere quod perierat. Hab& qđ
in eis soluat filiusd̃. qui propterea uenit si cutdicit apłsiohan¬
nes ut soluat operadiaboli. Huicparuulorum ergo saluti
inimicus est quicorum sic asserit innocentiam ut sauciatis
et uulneratis neg& necessariam medicinam. Iamquid sequi¬
tur et adiungit attende. Siautem peccatum inquit per
dm̃ creatum est. unde homines nascerentur. perdiabolũ
autem unde parentes commouerentur : Adscribetur sine
dubio sc̃ĩtasnascentib &culpa generantib Quod quia
manifestissime nuptias damnat: amou&o hunc sensum pre¬
quasinos dicamus ꝑdiabolum aliquid substanciȩ creatum.
Inomnib ꝓsuasitmalum diabolus tamquam peccatum. Ñ
crcauit tamquamnaturam. Sed plane naturam ꝑsuasit.

Expanded text:
quod in eis remittat, qui sanguinem se fudisse testatur in remissionequod in eis remittat, qui sanguinem se fudisse testatur in remissionepeccatorum; habet propter quod eos quaerat, qui uenit, ut dicit, quaerere et saluum facere quod perierat; habet quod in eis soluat filius dei, qui propterea uenit, sicut dicit apostolus Iohannes, ut soluat opera diaboli. huic ergo paruulorum saluti inimicus est, qui eorum sic adserit innocentiam, ut sauciatis et uulneratis neget necessariam medicinam. Iam quod sequitur et adiungit, adtende. \'si ante peccatum\', inquit, 'per deum creatum est unde homines nascerentur, per diabolum autem unde parentes commouerentur, adscribetur sine dubio sanctitas nascentibus et culpa generantibus. quod quia manifestissime nuptias damnat, amoueto hunc sensum, prequasi nos dicamus per diabolum aliquid substantiae creatum in hominibus. persuasit malum diabolus tamquam peccatum, non creauit tamquam naturam. sed plane naturae persuasit,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓnobis omnibus tradiditeum. Puto quodita dicit xp̃m
traditum proomnib nobis ut in haccausa paruuli non sepa¬
rentur a nobis. Sedquidopusest hinc satagere. unde iam
nec iste contendit. quando quidem non solum confitetur mor¬
tuum fuisse &iam ꝓparuulis xp̃m. uerum &iam inde nos
arguit quod eosdem paruulos reos dicimus proquib mostu¬
usest xp̃s : Iamitaq apostolus quidixit ꝓ nobis omnib:
traditum xp̃m. Dicat &iam quare sit ꝓnobis traditus xp̃s.
Traditus est inquit ꝓpt̃delicta nr̃a. et resurrexit ꝓpter
iustificationem nrãm. Suigitur sicut iste & confitetur.
& profitetur . & dicit &obicit. in eissunt & paruuli proquib
ginalia proquib est traditus xp̃s. hab& quod ineissan&
qui sicut ipseait: Non est opussanis medicus. sed male ha¬
bentibus. Hab& cur eos saluos facĩ&̃ quiuenit inmundum.

Expanded text:
sed pro nobis omnibus tradidit eum. puto, quod ita dicat Christum sed pro nobis omnibus tradidit eum. puto, quod ita dicat Christum traditum pro omnibus nobis, ut in hac causa paruuli non separenter a nobis. sed quid opus est hinc satagere, unde iam nec iste contendit, quandoquidem non solum confitetur mortuum fuisse etiam pro paruulis Christum, uerum etiam inde nos arguit, quod eosdem paruulos reos dicimus, pro quibus mortuus est Christus? iam itaque apostolus, qui dixit pro nobis omnibus traditum Christum, dicat etiam quare sit pro nobis traditus Christus. traditus est, inquit, propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. si igitur, sicut iste et confitetur et profitetur et dicit et obicit, in eis sunt et paruuli, pro quibusginalia, pro quibus est traditus Christus, habet quod in\' eis sanet, qui, sicut ipse ait, non est opus sanis medicus, sed male habentibus; habet cur eos saluos faciat, qui uenit in mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
lingua maxime usuloquendi ecclesiastico. nonaduitu¬
perationem consueuit intelligi. Quod lib& autem depu¬
denda concupiscentia carnisiste sentiat. deparuulis ꝓ
quib laboramus ut saluatore indigere credantur. ne
sine salute moriantur. attende quid dixerit Uerba
quomodamodum soluit istius questionis: Num quidenim
se modo demaiorib: ista locutum eẽdicturus est: deparuulis
agitur depascetib: agitur. dehis nobisquiarei ab exordio defi¬
niuntur a nobis. ab illo inuidia commouetur. quia eos dicimus
sinon sunt res: inde prorsus inde obtinebimus causam. unde
excitandam patliit inuidiam. Ipsedicit quomodo sunt rei
eius ꝓfecerit. ipsedicat. Hic est inquit sanguismeus qui
pmultis effundetur in remissionem peccatorum. Iudic&
cumillo & apostolus quia& mn apło ipse loquitur xp̃s. Cla¬
mat et dicit dedõpatre quia proprio filio non pepercit

Expanded text:
lingua, maxime usu loquendi ecclesiastico, non ad uitulingua, maxime usu loquendi ecclesiastico, non ad uituperationem consueuit intellegi. Quodlibet autem de pudenda concupiscentia carnis iste. sentiat, de paruulis, pro quibus laboramus, ut saluatore indigere credantur, ne sine salute moriantur, adtende quid dixerit. uerba quomodo nodum soluit istius quaestionis! numquid enim se modo de maioribus ista locutum esse dicturus est? de paruulis agitur, de nascentibus agitur, de his nobis, quia rei ab exordio definiuntur a nobis, ab illo inuidia commouetur, quia eos dicimus si non sunt rei? inde prorsus, inde obtinebimus causam, unde excitandam putauit inuidiam. ipse dicit: \'quomodo sunt rei eius profecerit, ipse dicat. hic est, inquit, sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iudicet cum illo et apostolus, quia et in apostolo ipse loquitur Christus. clamat et dicit de deo patre, quia proprio filio non pepercit,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis maiorem inuidiam commouere. quiadicimus &iam de
legitimis nuptiis subpeccato paruulos nasci: Illo sergo inquit
quinum quamnatisunt boncis potuisse eẽ dicis: istos uero
quimundum impleuerunt proquib xp̃smostuus est. ha¬
boli opus etdemorbonatos et abexordio reos definis
Probaui itaq: inquit nihilte aliud agere quam ut dm̃ ne¬
ges. horum qui sunt hominum conditorem. Ego qui¬
dem conditorem hominũ omnium quamuis omnes sub
seminatum est persuasione diaboli. perquod subpeccato na¬
tisunt. Nonnatura condita quahominessunt. Libodo au¬
tem pudenda non moucat membra nisi quando uolumus
et non est morbus. Nondeilla crubescat &iam licitus & ho¬
nestus coniugatorum concubitus. uitando conspectum &
ad petendo secretum. et non est morbus. Non phibeat apłs
in hoc morbo possideri uxores. et non est morbus. quodenĩ
in aliisatq aliis codicib inuenitur. Sed passio in latina

Expanded text:
nobis maiorem inuidiam commouere, quia dicimus etiam de nobis maiorem inuidiam commouere, quia dicimus etiam de legitimis nuptiis sub peccato paruulos nasci, \'illos ergo\', inquit, \'qui numquam nati sunt, bonos potuisse esse dicis, istos uero, qui mundum inpleuerunt, pro quibus Christus mortuus est, diaboli opus et de morbo natos et ab exordio reos definis. probaui itaque\', inquit, \'nihil te aliud agere, quam ut deum neges horum, qui sunt, hominum conditorem\'. ego quidem conditorem hominum omnium, quamuis omnes sub seminatum est persuasione diaboli, per quod sub peccato nati sunt, non natura condita qua homines sunt. libido autem pudenda non moueat membra, nisi quando uolumus, et non est morbus; non de illa erubescat etiam licitus et honestus coniugatorum concubitus uitando conspectum et adpetendo secretum, et non est morbus; non prohibeat apostolus in hoc morbo possideri uxores, et non est morbus. quod enimin aliis atque aliis codicibus inuenitur. sed passio in latina
Abbreviated transcription (Latin):
homo: Sicaliȩ nuptiȩ sincpudenda libidine. aliȩ cum
pudenda libidine: Cumtamen secundum constitutionẽ
suam qualegitime coniungitur mulier uiro. & fides carna¬
lis debiti ab adulteriorum peccato seruatur inmunis.
ethocmore legitimo fili seminantur. cãdem ipse sunt nup¬
tiac quasds instituit. quamuis diabolus nompsas. Sed ho¬
mines & quib nuptiac fiunt antiqua peccati persuasione
sauciauerit: in obocdientie persuadendo peccatum. cui per
diuinum iudicium in oboedientia membrorum reciproca
redderctur : Inqua coniugati quamuis erubuerint nudita¬
temsuam: nuptiarum tamen adõ institutam non omnimodo
potuerunt amittre bonitatem: Hinc isteꝑgit abcis qui
coniunguntur. ad eosquigignuntur: propterquos in hac ques¬
tione tantis aduersus nouos hereticos disputationib labora¬
mus : Etoceulto dĩ compulsus instinctu. dicit aliquid ubi to¬
tum istum nodum sua confessione dissoluit: Uolens enim

Expanded text:
homo — sic aliae nuptiae sine pudenda libidine, aliae cum homo — sic aliae nuptiae sine pudenda libidine, aliae cum pudenda libidine, cum tamen secundum constitutionem suam, qua legitime coniungitur mulier uiro et fides carnalis debiti ab adulteriorum peccato seruatur inmunis et hoc more legitimo filii seminantur, eaedem ipsae sunt nuptiae, quas deus instituit, quamuis diabolus non ipsas, sed homines, ex quibus nuptiae fiunt, antiqua peccati persuasione sauciauerit inoboedientiae persuadendo peccatum, cui per diuinum iudicium inoboedientia membrorum reciproca redderetur, in qua coniugati. quamuis erubuerint nuditatem suam, nuptiarum tamen a deo institutam non omnimodo potuerunt amittere bonitatem. Hinc iste pergit ab eis, qui coniunguntur, ad eos, qui gignuntur, propter quos in hac quaestione tantis aduersus nouos haereticos disputationibus laboramus, et occulto dei conpulsus instinctu dicit aliquid, ubi totum istum nodum sua confessione dissoluit. uolens enim
Abbreviated transcription (Latin):
bonum suum adhominum generationẽ institutum. & iã
pculdubio muncrasua. quamuisiam debita dam natione
moritura. Iste inquam sunt nuptie dequib: dictum est
excepto quodhic figuratumest magno illoxp̃i &ecclesie sa¬
cramento. Propterea relinqu& homo patrẽ et matrem
& adhę̧rebit uxorisue eteruntduo in carne una. Hoc eñ
ante peccatum dictum est. Et sinemo peccass&. sine
pudenda libidine poss& fieri: Et nuncquam uissine illa
non fiat incorpore mostis huius. ipsum esttamen quod non
cessat fieri ut adhȩreat homo uxorisuȩ. & sintduo incarne
una : Quam obrem et sidicitur nunc alias ec̃ nuptias.
alias uero sine mopeccass& eẽ potuisse: non secundũ earũ
naturam. Sed secundum quandam indeterius mutatam di¬
citur qualitatem: Sicut aliusdicitur. quamuisidem ipsesit
homo. quimuta uerit uitam siue in melius siue indeterius.
Aliud est enimiustus. aliud peccator quamuisidem ipse sit

Expanded text:
bonum suum ad hominum generationem institutum etiam bonum suum ad hominum generationem institutum etiam procul dubio munera sua, quamuis iam debita damnatione moritura. istae, inquam, sunt nuptiae, de quibus dictum est — excepto, quod hic figuratum est, magno illo Christi et ecclesiae sacramento —: propterea relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. hoc enim ante peccatum dictum est et, si nemo peccasset, sine pudenda libidine posset fieri. et nunc quamuis sine illa non fiat in corpore mortis huius, ipsum est tamen quod non cessat fieri, ut adhaereat homo uxori suae et sint duo in carne una. quamobrem etsi dicitur nunc alias esse nuptias, alias uero, si nemo peccasset, esse potuisse, non secundum earum naturam, sed secundum quandam in deterius mutatam dicitur qualitatem. sicut alius dicitur, quamuis idem ipse sit homo, qui mutauerit uitam siue in melius siue in deterius — aliud est enim iustus, aliud peccator, quamuis idem ipse sit
Abbreviated transcription (Latin):
nonurgemur. imperatur ut ꝓfluat & obtemperat. Immo
ipsis abditis uiscerib etneruis quib: idem humor continetur.
imperatur uteum ꝓpellant. ex primant. ciciant: Fa sisanitas
ad est sine difficultate seruiunt uoluntati. Quanto ergo
facilius atq tranquillius oboedientib genitalib corporis pasti¬
b: & ipsum membrũ porrigerctur. ethomoseminaretur. nisi
hominib: illis in obocdientib: membrorum istorum in obocdi¬
entia. iustosupplicio reddetur : Quod supplicium casti senti¬
unt. qui ꝓculdubio mallent sipossent iubere uoluntate. quã
pruriente uoluptate filiosseminare. Inmundi autem qui ꝓp¬
ter istum morbũ nonsolum meretrices. uerũ &iam coniuges
amant. dchoc supplicio carnisgrauiore supplicio mentis ex¬
ultant. Absit ergo ut dicamus quod nos dicere iste confingit.
ista coniugia quãcnuncaguntur adiabolo inuenta: pͥror¬
sus ipse sunt nuptiac. quascebinitio ds̃ instituit. Hoc enĩ

Expanded text:
non urgemur, imperatur ut profluat et obtemperat? immo non urgemur, imperatur ut profluat et obtemperat? immo ipsis abditis uisceribus et neruis, quibus idem humor continetur, imperatur, ut eum propellant, exprimant, eiciant, et, si sanitas adest, sine difficultate seruiunt uoluntati. quanto ergo facilius atque tranquillius oboedientibus genitalibus corporis partibus et ipsum membrum porrigeretur et homo seminaretur, nisi hominibus illis inoboedientibus membrorum istorum inoboedientia iusto supplicio redderetur? quod supplicium casti sentiunt, qui procul dubio mallent, si possent, iubente uoluntate quam pruriente uoluptate filios seminare. inmundi autem, qui propter istum morbum. non solum meretrices, uerum etiam coniuges amant, de hoc supplicio carnis grauiore supplicio mentis exultant. Absit ergo, ut dicamus, quod nos dicere iste confingit. ista coniugia, quae nunc aguntur, a diabolo inuenta prorsus ipsae sunt nuptiae, quas ab initio deus instituit. hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia. id facere consucuerunt. morequidem hereticorũ
&iamccterorũ qui senim dicer& sine motucorporũ. sine ne¬
cessitate sexuum nuptiascẽ potuisse Osenim fecit sexus. quia¬
masculum et feminam fecit eossicut seriptumest unde autem
fesi pos& utqui fuerant coniungendi. etipsa coniunctone
sentraturisua corpora non mouerent. quando quidemnul¬
dust hominis adhominem corporalis accessus. Si desit cor¬
porismotus  Nonergo hic questio est demotucorporum
sine quo non possent omnino misccri. sed depudendo motu ge¬
nitalium qui profecto noncẽt: E ttameni seminatrix commix¬
tio nonde ess& Sigenitalia non libidini seduoluntati sicut
cetera membra seruirent: An non &iam nunc in corpore
mostis huiusimperatur pedi. brachio. digito labro. lingue
et adnutum nr̃m continuo porriguntur Humorideniq
quod mirabilius inuesica intusposito. qui& quando cius copia

Expanded text:
testimonia, id facere consueuerunt more quidem haereticorum testimonia, id facere consueuerunt more quidem haereticorum etiam ceterorum. quis enim diceret sine motu corporum, sine necessitate sexuum nuptias esse potuisse? deus enim fecit sexus, quiamasculum et feminam fecit eos, sicut scriptum est. unde autem fieri posset, ut qui fuerant coniungendi et ipsa coniunctione generaturi sua corpora non mouerent, quandoquidem nullus fit hominis ad hominem corporalis accessus, si desit corporis motus? non ergo hic quaestio est de motu corporum, sine quo non possent omnino misceri, sed de pudendo motu genitalium, qui profecto non esset et tamen seminatrix commixtio non deesset, si genitalia non libidini, sed uoluntati sicut cetera membra seruirent. an non etiam nunc in corpore mortis huius imperatur pedi, brachio, digito, labro, linguae, et ad nutum nostrum continuo porriguntur? humori denique, quod est mirabilius, in uesica intus posito qui, et quando eius copia
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tati. Quis autem ignorat quicam pestrantur. quaspar¬
tes corporis contegant Hasenim tegebant romani iuue¬
nes. quandonudi exercebantur incampo: Vnde hocgenus
tegminis. tale nom̃ accepit. Illeergo nuptie inquit quae si¬
ne concupiscentia sine motucorporum sine necessitate sexuũ
utdicis eẽ potuerunt : ate ꝓnuntiantur laudabiles: Istauero
coniugia quaenunc aguntur. adiabolo inuenta definis . Illa
itaq inquit quac institui potuisse somnias. bona deliberas
Ista uero dequib: dicit scripturadiuina. Relinqu& homo patrẽ
etmatrem et adhȩrebit uxorisue & erunt duo in carneuna: ꝓ¬
fiteris maladiabolica. Morbum postremo debere non con¬
iugium nuncupari Nonest mirum sipelagiani dicta nr̃a in
sensus quosuolunt detorquere conantur. quando descripturis
scis nonubi obscure aliquid dictũ ẽ sedubiclara & apesta sunt

Expanded text:
interpretati. quis autem ignorat qui campestrantur quas parinterpretati. quis autem ignorat qui campestrantur quas partes corporis contegant? has enim tegebant Romani iuuenes, quando nudi exercebantur in campo, unde hoc genus tegminis tale nomen accepit. Illae ergo nuptiae\', inquit, \'quae sine concupiscentia, sine motu corporum, sine necessitate sexuum, ut dicis, esse potuerunt, a te pronuntiantur laudabiles; ista uero coniugia, quae nunc aguntur, a diabolo inuenta definis. illa itaque\', inquit, \'quae institui potuisse somnias, bona deliberas, ista uero, de quibus dicit scriptura diuina: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, profiteris mala diabolica, morbum postremo debere, non coniugium nuncupari\'. non est mirum, si Pelagiani dicta nostra in sensus quos uolunt detorquere conantur, quando et de scripturis sanctis, non ubi obscure aliquid dictum est, sed ubi clara et aperta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quit etdicis nulla cẽtconcupiscentia nisi homo antepecras¬
s& : Nuptieuero essent &iam sincmopeccasserit. Non
dixinulla eẽt concupiscentia quia est etglorianda. con¬
cupiscentia sp̃italis qua concupiscitur sãpientia. sed dixi
nulla eẽt pudenda concupiscentia. Relegantur uerba
mea quȩ etiam ipse posuit: ut quanta ab illo fraude com¬
memorentur appareat : Sed quo uoluerit eam nomine appel¬
l& Illadixiquodnon eẽt nisihomo antepcorass&. Dequa
erubuerunt in paradiso quipudenda texcrunt. quam nemo
negat qm̃ pecatum in obocdientiȩ p̃cesserat. Ideo subsecutã
Qui autemuult intellegere quidsenserint. deb& considera¬
requidtexerint. Succinctoriaquippe sibi defolus ficulne¬
is. non uestimenta fecerunt. quae sur cinctoria graac peri¬
tomata nuncupantur. Quid autẽ cooperient peritomata
omnib: notumest: Quae non nulli latini campestria sunt

Expanded text:
quit, \'et dicis: nulla esset concupiscentia, nisi homo ante peccasquit, \'et dicis: nulla esset concupiscentia, nisi homo ante peccasset, nuptiae uero essent, etiamsi nemo peccasset\'; non dixi: nulla esset concupiscentia, quia est et glorianda concupiscentia spiritalis, qua concupiscitur sapientia, sed dixi: \'nulla esset pudenda concupiscentia\'. relegantur uerba mea, quae etiam ipse posuit, ut quanta ab illo fraude commemorentur adpareat. sed quo uoluerit eam nomine appellet, illa dixi quod non esset, nisi homo ante peccasset, de qua erubuerunt in paradiso, qui pudenda texerunt, quam nemo negat, quoniam peccatum inoboedientiae praecesserat, ideo subsecutam. qui autem uult intellegere quid senserint, debet considerare quid texerint. succinctoria quippe sibi de foliis ficulneis, non uestimenta fecerunt, quae succinctoria graece 7teptCto{j.aTa nuncupantur. quid autem cooperiant perizomata, omnibus notum est, quae nonnulli latini campestria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cuisse manicheus cumpriusiste sit passus. quamilla marbe goma¬
na bestis apparuit: Et tameninlibro debaptismate ꝑaruulorũ
radefenddit originalc peccatum. uxꝓpterea dicat etane oeat¬
uudiem sin eces sesit paruulum baptizari opostere : inepereat
animacius : Quemtanto uult a dindulgentiã intellegi
baptismi facilius puenire. quantomagis eidimittuntur non
propria sedaliena peccata H los iste audeat dicere maniche¬
os. etantiquissimam ecclesiȩ traditionem istonefario crimin
asꝑgat qua exorcizantur ut dixi & exsufflantur paruuli
ut in regnum xp̃i apotestate tenebrarum hocest diabtilo et an¬
gelorum cius erutitransferantur. Nosautem paratiores sumis
cumistisuiris etcum ecclesiaxp̃i. in huius fidei antiquitate fir¬
mata quȩ lib& maledicta et contumelias ꝑp&i cumpelagianis
cuius lib& eloquii p̃dicatione laudari. Agisiterum in¬

Expanded text:
potuisse Manicheus, cum prius iste sit passus, quam illa in orbe Romapotuisse Manicheus, cum prius iste sit passus, quam illa in orbe Romano pestis adparuit? et tamen in libro de baptismate paruulorum ita defendit originale peccatum, ut propterea dicat et ante octauum diem, si necesse sit, paruulum baptizari oportere, ne pereat anima eius. quem tanto uult intellegi ad indulgentiam baptismi facilius peruenire, quanto magis ei dimittuntur non propria, sed aliena peccata. hos iste audeat dicere Manicheos et antiquissimam ecclesiae traditionem isto nefario crimine aspergat, qua exorcizantur, ut dixi, et exsufflantur paruuli, ut in regnum Christi a potestate tenebrarum, hoc est diaboli et angelorum eius, eruti transferantur. nos autem paratiores sumus cum istis uiris et cum ecclesia Christi in huius fidei antiquitate firmata quaelibet maledicta et contumelias perpeti quam cum Pelagianis cuiuslibet eloquii praedicatione laudari. \'Ais iterum\', in