comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paclitus latine aduocatus uł consolator dr᷑ qui
idcirco aduocatus dr̾ qui perrore delinquençiũ
apud insticiam prĩs interuenit qui unius sub̾e
cum prẽ et filio erorare ꝓdelinq̃.tibꝰ ꝑhibetur qͥa
eos quos repleĩt exorantes facit iinde et paulus¬
ad postulandũ cos quos repleilẽit inflãmat Con¬
solator aũt idem spũs uocatur quia de pct̃i ꝓpetra¬
cione mẽntibus dum spem uenic p̃parat ab afflie¬
cione tristicie mentẽ lcuat De quo rocte prmatit᷑
ipe uos docebit oĩa quia nisi idem spũs cordi al¬
sit audientis ociosus ẽ ẜmo doctoris Nlemo ergo
docenti honũ tribuat ꝙ ex ore docentis intelligit
auditis nec tñ ꝑiter sensum audite uocis peipit
cum ergo nox dispar nõ sit cur incordibus uris

Expanded text:
 consolator: quia idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit exorantes facit. De quo paad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit,pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
lus deruiatur saluto tas siẽ enĩ solemus seribere
et salutare Martino petrus salm et dr salutare
qͣi salutem optare Unde salutacõ q̃i salutis op¬
tacio Ilum enĩ salutamus cuus sasm desidera¬
mus Et salutatorius toria toriũ Et hoc salutator¬
um rii locus salutacionis Et ẽ actiuũ saluto cũ

Expanded text:
lus saluto -as; sic enim solemus scribere et salutare: ‘Martino Petrus salutem’; et dicitur salutare quasi salutem optare; unde salutatio quasi salutis optatio: illum enim salutamus cui salutem desideramus; et salutatorius -a -um et hoc salutatorium, locus salutationis. Et est activum saluto cum
Abbreviated transcription (Latin):
mare iinde Saloninus na num. Et ħ saloninus dic¬
tus ẽ filius pallionis quia natus ẽ eo anno quo pr̃
d alpyga ge qd̾ ẽ depressum ꝯponitur cum salim qd̾
ẽlocus et dr hoc salpyga ge quidam serpens qui ha¬
bitat indep̃ssis locis h ͨ ea dx et cecula quia ꝑua ẽ¬

Expanded text:
mare, unde saloninus -a -um, et Saloninus dictus est filius Pollionis quia natus est eo anno quo pater  pige quod est depressum componitur cum salim, quod est locus, et dicitur hec salpiga -e, quidam serpens, quia habitat in depressis locis; hec eadem dicitur cecula, quia pa
Abbreviated transcription (Latin):
Saltus asalio salis dr᷑ hic saltus saltus saltui actus uel
passio saliendi item saltus dr locus siluestris et pa¬
stus ubi arbores exilumt in altum plusꝙͣm aliis
locis Saltus eciam dr᷑ silua rara ubi bestie inter arbo¬
res facile pñt salire iinde extremitas siluarũ dr
saltus quia ibi arbores iam rare sunt iinde saltuo¬

Expanded text:
 salio hic saltus -tus, actus vel passio saliendi; item saltus dicitur locus silvestris et vastus ubi arbores exiliunt in altum plus quam in aliis locis; vel saltus dicitur silva rara , ubi bestie inter arbores facile possunt salire, unde et extremitas silvarum dicitur saltus, quia ibi arbores iam rarescunt; unde saltuo
Abbreviated transcription (Latin):
hic nuptus .i. maritus et hec nupta ipte
uxor quia uultus suos uelent et nuptux pt̃
ptumꝰ. et hinc he nipcie nupciarũ quia tͥuẽ p̾mo
regintur capita nubenciũ et dicunt᷑ mipcie oor¬
umnocio legitima duorũ eiusdem nature diuersi sex:
cum spe prolis Dileccõne et constancia undeha hoc

Expanded text:
hic nuptus, maritus, et hec nupta -e, uxor, quia vultus suos velent, et nuptus -a -um; et hinc hee nuptie -arum, quia tunc primum teguntur capita nubentium: et sunt nuptie legitima convictio duorum eiusdem nature diversi sexus cum spe prolis, delectatione et constantia; unde hic et hec
Abbreviated transcription (Latin):
Deius diuisus fuit ppłs isrł et p̃cisus a regnostixpis
tłs hebraice grece sather ltiẽ salutaris siue saluator
intexp̃tatur quia cũctis gentibus salutifer uenit
Et scribitur hoe nomen tribus brĩs cum titello ad
designandum nĩsteĩu trinitatis sic ĩtłs Errãt

Expanded text:
eius divisus sit populus Israelis et precisus a regno stirpisSUS ebraice, grece sother, latine autem salutaris sive salvator interpretatur, quia cunctis gentibus salutifer venit. Et scribitur hoc nomen tribus litteris, ad designandum misterium trinitatis: prima littera
Abbreviated transcription (Latin):
neris adhibenda est ei nõ sanat oculũ ꝙ calca¬
neum ieuinio pasłiones corporis orõne sanan¬
ron Ieuini hõio spͥutum si serpens gustauit mor̾it᷑
udes qñta sit uis ieuim homĩs ut ex sputo suo homo
terrenũ serpentem interficiat et merito spualem

Expanded text:
neris adhibenda est ei. Non sanat oculum quod calcaneum, jejunio passiones corporis, oratione sanan ieiuni hominis sputum si serpens gustauerit, moritur. uides quanta uis ieiunii sit, ut sputo suo homo terrenum serpentem interficiat et merito spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
dies mensis deũs ẽ idus quasi diuisio quia tũc
diuidebantur a nundis que durabant anonis
usq adidus uł quia tunc diuditur mensis nõ
quia midibus sit medietas cuuuslibet mensis
sed quia midibus ẽ diuisio mensis adampliorẽ
appellacõnem dierũ abidibus enĩ mensis non
q edus abedendo quia hec dies apud ueteres

Expanded text:
dies mensis dicitur idus, quasi divisio, quia tunc dividebantur a nundinis, que durabant a nonis usque ad idus; vel quia tunc dividebatur mensis, non quia in idibus sit medietas cuiuslibet mensis, sed quia in idibus est divisio mensis quantum ad appellationem dierum: ab idibus enim mensis non quasi edus, ab edendo, quia hic dies apud veteres
Abbreviated transcription (French):
Sm et naris indeignarus inscius rudis el
quiignorat &e quiignoratur sic appellator
Et drignarus pprie qui oblitus ẽ et ꝑdidit
memoriam qi sinẽ naribus olfecisse eñuetes
scisse dicebant᷑ Et ignoro ignoras et notaꝙhe¬

Expanded text:
in et naris, unde ignarus, inscius, rudis; et qui ignorat et qui ignoratur sic dicitur, et dicitur ignarus proprie qui oblitus est et perdidit memoriam, quasi sine naribus: olfecisse enim veteres scisse dicebant. Et hinc ignoro -as: ea i
Abbreviated transcription (Latin):
drofaba idrofabe idro componitur cum fabos
ꝙ greci tumorem uł meatum dicunt et dicitur
hecidrofaba be.xaque meatus huc morbũ ltĩni
ab aquenieatu limphaticũ uocant et fit excanis
rabidi morsu.  ex eius spina quam si homo uł

Expanded text:
dunata. Item ydro componitur cum fabos, quod Greci timorem vocant, et dicitur hec ydrofaba -e, idest aque metus. Hunc morbum Latini ab aque metu lymphaticum vocant, et fit ex canis rabidi morsu vel ex eius spuma, quam si homo vel
Abbreviated transcription (Latin):
Econias interp̃tatur p̃paracio dnĩ et acuit
cur quasi apir quia ignis ibi iaceat et ibi hẽat
sedem qui incerebrum subuolat Inde adoculos
et oetera membra diffundrtur et calore suo suc¬
cũ excibo tractum ũtit insanguinem Et nota
ꝙ ẜm antiquos dicebatur hec ieciner uł iecimis

Expanded text:
ECONIAS interpretatur preparatio Domini. I 38 cur quasi iapir, quia ignis ibi iaceat et ibi habeat sedem, qui in cerebrum subvolat, inde ad oculos et ad cetera membra diffunditur et, calore suo, sucum ex cibo tractum vergit in sanguinem. Et nota quod antiqui dicebant hoc ieciner vel ieci
Abbreviated transcription (Latin):
Idithum interp̃tatur tnsiliens uł saliens quia ẜ̾m
quosdam humo inhentes et ea q̃ mimosunt cogitan¬
tes et inrebus tnͣseuntibus spem ponentes tñsiliuit
cauendoiste qui uocatur tnͣsiliens et acuitur infine
Eadolatratre .i. cultor idolorũs. qui culturã quani
debet impendere suo ereatori impendit ydolo iinde

Expanded text:
IDITHUN interpretatur transiliens vel saliens eos, quasi quosdam humo inherentes, et ea que in imo sunt cogitantes et in rebus transeuntibus spem ponentes, transiluit canendo iste qui vocatur transiliens. I 37 IEidolatra -e, idest cultor idolorum, scilicet qui culturam, quam deberet impendere suo creatori, impendit idolo. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
Dnde hec uberositas tatis ĩtem abuber ubertus
ta tum .i. abundas Et ꝯperatur unde ubertim abũ¬
danter et uberto tas abindare Et ꝯponitur erube
ro exuberas ualdeuberare Et ẽubero neuirũ cip
sues opoĩtis stem ubero uberas pt̃ deriuari ab ubere
manra & tinic uberare .i. lactare et inde exuberare
abnbere segregare et iubero ras lactare et fm¬
ħ ubero actuu ẽ cum siuis ꝯpoĩtis ĩtem abuber
pmãma ꝯponitur hic et hec exuberis et hoc ex¬
uibere et sububeris re exuberea dirẽ infantes
qui extracti sunt abubere Sububeres uero qui
adhuc sunt sububere

Expanded text:
unde hec uberositas. Item ab uber ubertus -a -um, idest abundans, et comparatur, unde ubertim, abundanter; et uberto -as, abundare, et componitur exubero -as, idest valde uberare. Et est ubero neutrum cum suis compositis. Item ubero -as potest derivari ab ubere mamma, idest lactare, et inde exuberare ab ubere segregare; et inubero -as, lactare, et ubero activum est cum suis compositis. Item uber pro mamma componitur hic et hec exuberis -re, et sububeris -re: exuberes dicuntur infantes quia extracti sunt ab ubere, et sububeres quia adhuc sunt sub ubere.
Abbreviated transcription (Latin):
P illeus aꝑellis dr hic pilłcus et hoc pilleum qd̾ de
pelle fiebat et ẽ genus sacerdotalulm uestimẽtoꝵ
in lege que sunt ponderis abaueth ꝑilleũ machil
ephopth legiũ pctalum bathinsiue feiãlia Et est
pilleum exbisso rotundum qi̾ spera media caput
tegens sacerdotale et moccipicio uitta cõstrictũ
hoc greci et nri tiarã et galerum uocant scd mõ
pillcum gn̾aliter ꝓcapello uł pileum dr apilis qa

Expanded text:
. Item a pellis hic pilleus et hoc pilleum, quia de pelle fiebat, et est genus sacerdotalium vestimentorum in Lege, que sunt poderis, abanet, pilleum, machil, ephot, logium, petalum, bathin sive feminalia; et est pilleum ex bisso, rotundum, quasi spera media caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum. Hoc Greci et nostri thiaram vel galerium vocant; sed modo pilleum generaliter pro capello. Vel pilleum dicitur a
Abbreviated transcription (Latin):
P iłosus apilus deruatur pilosus sa sum. Et ꝯpatur¬
aduerbiũ et hec pilositas tatis et hinc pilosi dicũ¬
tur qui grece panite latĩne incubi appellantur
siue ĩnii ab meiuido passum cũ aĩalibus iinde
prando sepe enĩ imꝓbi exxistunt mulieribus et
corum pagunt concubitũ quos demones galli
dusios noĩant quia assidue hanc ꝑagunt ĩmũdi¬

Expanded text:
unde pilosus -a -um, et comparaturadverbium et hec pilositas; et hinc pilosi dicuntur qui grece panite, lsive Invi ab ineundo passim cum animalibus: unde,prando. Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quia assidue hanc peragunt immundi
Abbreviated transcription (Latin):
alamstrum acalamus drͣ hoc calamistrum
calamistri .i acus ferrea uł alterius metalli
ĩsiłitudine calami fca quia crines obtorꝙ̃
ut crispi fiant ꝙͣ nicinere uł migne calefacẽ
solent qui capillos crispant ut calamistrati

Expanded text:
tem a calamus hoc calamistrum idest acus ferrea vel alterius metalli in similitudinem calami facta, in qua crines obtorquentur ut crispi fiant; quod in cinere vel in igne calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati
Abbreviated transcription (Latin):
gonius qiͣ pallens ĩgnis luc̾ne nitet & fulgeł
subdiuo non indomo sigt flãmã caritatis
interne que ĩ abscondito agit bona Sed cum
aliis ꝓdẽe iubetur moxx apparet qͥd fulgoris
habeat intus sculpentibus resistit ictu solis
uł digitoruĩ attritu excandẽs adse ꝓaleas tra

Expanded text:
onius, quasi pallens ignis lucernae nitet, et fulget sub divo, non in domo, significat flammam charitatis internae, quae in abscondito bona agit, sed cum aliis prodesse jubetur, mox apparet quid fulgoris habeat intus: sculpentibus resistit; ictu solis, vel digitorum attritu excandens, ad se paleas trah
Abbreviated transcription (Latin):
na mancipiũ Nalius aũt maximꝰ inẜ̾ ͦ mora¬
liũ ponit alienigena studia qd̾ p̾ma dediãcõ
non ht̃ Nullũ enĩ neutrum nec p̾me n ͨ quĩte
enigenũ dicebant Ex quo patet esse ħ płale
nec nõ cetera siłr agenere compoĩta ꝑferebãt
cap̾genus trigenus taurigenus et sũbdit pꝰ¬

Expanded text:
na, mancipium. Valerius autem Maximus in II memorabilium ponit «alienigena studia», quod prima declinatio non habet: nullum enim neutrum nec primae nec quintenigenum dicebant, ex quo potest hoc esse plurale. nec non cetera similiter a genere composita proferebant, caprigenus, terrigenus, taurigenus, i
Abbreviated transcription (Latin):
rc̃ Siłiter ablatinus tribus adiũgit᷑ ꝑsoms a
accipio abillo p̾stiano accipit Non egent aũt
nõĩa ꝓnoĩbus ꝙͣuĩs om̃s tireũeant ꝑsonas
si cum utĩs aut substantĩs ũbis comũgantur
ut uirgilius noiõꝵ uł sum uirgilius noiãris
uł ẽ uirgilius noiatur uł es ĩgitur ꝓpͥus ẽro¬

Expanded text:
iliter ablatiuus tribus adiungitur personis: a accipio, ab illo Prisciano accipit. non egent autem nomina pronominibus, quamuis omnes circumeant personas, si cum uocatiuis aut substantiuis uerbis coniungantur, ut Virgilius nominor uel sum, Virgilius nominaris uel es, Virgilius nominatur u
Abbreviated transcription (Latin):
tulus li dimi. et hic nepos tis ꝑuum uirgultum
quia depomo.⁊ qiͣ defilio nascitur nepos compoĩt¬
hic ꝓnepos filius nepotis qrͣ ꝓpe nepotem hic ab ne¬
pos filius ꝓuepotis quia abuingit᷑ anepote hic ad¬
nepos filius ab nepotis temepos filius ad nepotis
qͣi tetranepos .i. quartus post nepotem ĩdem ordo
et cadem composicõ ẽ in hoc noĩe neptis sc ꝓneptis
ab neptis ad neptis trineptis ĩdem nepos dr luxurio¬

Expanded text:
tulus diminutivum, et hic nepos -tis, novum virgultum, quia de pomo quasi de filio nasciturhic pronepos, filius nepotis, quasi prope nepotem; hic abnepos, filius pronepotis, quia abiungitur a nepote; hic adnepos, filius abnepotis; trinepos, filius adnepotis, quasi tetra nepos, idest quartus post nepotem. Idem ordo et eadem compositio in hoc nomine neptis, scilicet proneptis, abneptis, adneptis, trineptis. Nepos eti
Abbreviated transcription (Latin):
stcutates adiecerunt his hebrei ꝓꝑter uarios
suentus sicut encenia et furmmi q festum hester
cophitus ncos componitur cum phitos qd est
icius rudis fidelis uł nuper renatus uł compo¬
nitur ancos et phito qd̾ ẽ quero qͣiͣ nouus q̃sitor
qui enim adfidem nmper conũsus ẽ defide q̃rere

Expanded text:
stivitates adjecerunt his Hebraei propter varios eventus, sicut Encoenia, et Phurim, id est festum Esther; novum et componitur cum phytos quod est et rudis fidelis vel nuper renatus; vel componitur a neos et phyto quod est quero, quasi novus quesitor: qui enim nuper ad fidem conversus est, de fide querere
Abbreviated transcription (Latin):
N efrendus frendeo frendes componitur cum ne et dr̾ hic
nefrendus nefrendi porcus domesticus carens testicuł
domestica porca Et hinc d̾r hic et hec nefrendis et dis¬
porculus uł porcula adhuc lactens quia nichil fren¬
deat. ⁊ nildentibus concuciat et cõmimiat Et cadem
rõne nefrendus dr̾ infans qrͣ non dentibus frendẽs
.i. non dentibus aliquid concuciens et cõminuens

Expanded text:
st sine freno. Frendeo componitur cum ne- et dicitur hic nefrendus -di, porcus domesticus carens testiculis, domestica porca; et hinc dicitur hic et hec nefrendis porculus vel porcula adhuc lactans, quia nil frendeat, idest nichil dentibus concutiat et comminuat. Eadem ratione nefrendis dicitur infans, quasi non dentibus frendens, idest non dentibus aliquid concutiens et comminuens
Abbreviated transcription (Latin):
Egligo componitux cum nec et dr̃ negligo¬
gis negleri neglectum abiecta c eł assump¬
ta g peradicccom Si enĩ mutaretur c nig oporteret
qr g esset de p̃cedenti sillaba qd̾ esse non pt Et est
negligere contempnere delinquere ꝙ non legere
omis qĩ non legens uł qi non eligens Et scias ꝙ¬

Expanded text:
ego componitur cum nec et dicitur negligo -is, abiecta c et assumpta g per adiectionem, si enim mutaretur c in g, oporteret quod esset de precedenti sillaba, quod esse non potest. Negligere est contemnere, derelinquere, quasi non legere quasi non legens vel quasi non eligens. Lego e
Abbreviated transcription (Latin):
cum ne et dr̃ nemancipi Et sunt noiã indeclinabi¬
lia et omis gen̾is res mancipi dr᷑ que cũ alienat᷑
ã qͥ cum aptãte uendentis transit inptãtem emen¬
tis manucapi ꝑt̃ ut equus sed res nemancipi dr᷑
que cum p̾misso mõ alienatur maũcapi nõ pt̃ut

Expanded text:
 et dicitur nemancipi; et sunt nomina indeclinabilia et omnis generis. Res mancipi dicitur que cum alienatur, idest que cum a potestate vendentis transit in potestatem ementis, manu capi potest, ut equus; sed res nemancipi dicitur que, cum premisso modo alienatur, manu capi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
rei cui contrariũ ẽ ocumm et dr᷑ negociũ qi nec gciũ¬
qd̾ ẽ uirgiũ litis Est ergo negociũ incausis negotia¬
cio inconm̾ciis ubi aliquid datur ut maiora quis
lucretur Et inde hor negociolum oli dimi Et nego¬
gocio et rebus agendis intentus Et ꝯꝑatur iinde
negociosius sissime aduerbium Et hec negociositas
Emanceps manceps componitur emine et
manceps mançipi et nemancipi noiã indeli. et¬

Expanded text:
rei, cui contrarium est otium; et dicitur negotiud est iurgium litis: est ergo negotium in causis, negotiatio in commerciis, ubi aliquid datur ut maiora quis lucretur. Et hinc negotiolum diminutivum, et negogotio et rebus agendis intentus; et comparatur; unde negotiose, -sius -me adverbium, et hec negotiositas em manceps componitur cum ne et manceps mancipi et nemancipi, nomina indecli
Abbreviated transcription (Latin):
ulmus ii. ma ᷤ genis ẽ ipẽ calamus spice qui
ex radice nascitur licet eciam culmus qũq ĩue¬
matur ꝓ ipõ folliculo unde spica exit qño. ꝓ
spica et̃ drꝰ culius acalannis qͣi calmus unde
hec colonia coloniẽ .i. calamus cum spica sua

Expanded text:
ULMUS -mi est ipse calamus spice qui a radicibus nascitur, licet culmus quandoque inveniatur pro ipso folliculo unde spica exit, quandoque pro spica. Et dicitur culmus a calamo, quasi calamus, unde hec colima -e, calamus cum spica
Abbreviated transcription (Latin):
ris quedam enitas que aquibusdam mõ dr̃ pisto¬
ria abaliis pistoriũ sed hoc fit ex consuetudine iuil¬
corruptam Et d̾r sic afidelitate quam solebat hr̃e
Unde bic et hec pistoriensis & boc pistoriense Qui¬
dam tñ dicunt ꝙ pistoris sit dicta ab abundancia

Expanded text:
 quedam civitas que a quibusdam modo dicitur Pistoria, ab aliis Pistorium, sed hoc fit ex consuetudine vulst. Et dicitur sic a fidelitate quam solebat habere; unde hic et hec pistoriensis -e. Quidam tamen dicunt quod Pistoris sit dicta ab abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
quia pulcri decent sic̃ deformes dedecẽt uł den¬
tes dñr qĩ diuidentes sc cibos uł greci dicunt oden¬
tes et inde nos dicimus dentes Quorum p̾mi in¬
cisim seu p̃cisores dñr quia om̃e quod accipitur
ipi p̾us incidunt sequentes canini uocantur
Enorũ duo indext̾a maxilla et duo insinistra sũt¬
et quod non pñt p̾ores p̾scĩdere illis tradunt ut
confringant hi plongitudine et rotunditate et¬
colũnelli uocantur ultum dnr̃ molares qͥ coni̾ta
et concisa ap̾oribus et confracta asequẽtibus susci¬
puit ut molant et masticent et sunt płes dẽtes

Expanded text:
quod pulcri decent sicut turpes dedecent; vel dentes quasi dividentes, scilicet cibos. Greci dicunt odontes et nos dicimus dentes, quorum primi incisivi vel precisores dicuntur quia omne quod accipitur ipsi prius incidunt. Sequentes canini dicuntur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunto; quod non possunt priores incidere illis tradunt ut confringant; hii pro longitudine et rotunditate columnelli vocantur. Ultimi dicuntur molares, qui contrita et concisa a prioribus et confracta a sequentibus suscipiunt ut molant et immassent. Et sunt plures dentes
Abbreviated transcription (Latin):
anua aianus dr hec ianua ianue ꝓp̾e p̾mus ingrel¬
sus p̾mus introitus quia ianus ẽdeus pn̾cipiorũ
eui antiqui coẽm introitũ et exitũ sacrificauerũt
uł ianua hostiũ ꝑforatũ quale uidemus incellariis
ꝑ qd̾ inderi pt̃ mtus et extra sic̃ ianus uidet ante
et retro fores sunt que extra uoluũtur et aꝑiunt̾
ualue que intus aꝑunit᷑ et uoluũt᷑ Et sunt dupli¬
ces et replicabiles quia mse replicantur cũ aꝑiunt᷑
et dicut᷑ sic auelando quia se uelent ułq. uolue
quia dum apiunt᷑ cum difficultate uoliuntur
antiqui ciuitatẽ aliquã uõlebant edificare ĩçieciu¬
tu ducebant aratruĩ et locũ muroꝵ sulco designa¬
bant cũ ergo ueniebant adlocũ ubi porta debe¬
bat ẽẽ suspendebant aratrũ ne tangeret terram
et portabant et abilla portacõne aratri locus ille
maliis dici porta abexportacõne et importacõne
respicit occidentem antica hostiũ ab anteriori uł
siuesit ualue siuefores sum aliud Siłiter .& aditus

Expanded text:
a Ianus hec ianua -e, proprie primus ingressus, primus introitus, quia Ianus deus est principii, cui antiqui omnem exitum et introitum sacrificaverunt. Vel ianua hostium perforatum, quale videmus in cellariis, per quod videri potest intus et extra, sicut Ianus videt ante et retro. Fores sunt que extra volvuntur et aperiuntur; valve, que intus aperiuntur et volvuntur, et sunt duplices et replicabiles, quia in se replicantur cum aperiuntur, et dicuntur sic a velando, quia se velent, vel quasi volve, quia, dum aperiuntur, cum difficultate volvuntur, antiqui civitatem aliquam volebant edificare, in circuitum ducebant aratrum et locum murorum sulco designabant; cum ergo veniebant ad locum ubi porta debebat esse, suspendebant aratrum, ne tangeret terram, et portabant: et ab illa portatione aratri locus ille Potest etiam et in aliis dici porta, ab exportatione et importatione respicit occidentem. Antica hostium ab anteriori parsive sint valve, sive fores, sive aliud. Similiter et aditus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ber ibicis fe genis genus ẽ quadrupedis sc̃
caprea que alio noie drͣ dorcas et dieuntur ib¬
ces quasi amioes quia instar amũ ardua et ex
celsa teneant et insublimi mbĩtent ĩta ut desubli¬
mitate iux humanis obtutibus cerm possunt hec¬

Expanded text:
BEX -cis genus est quadrupedis, scilicet caprea, que alio nomine dicitur dorcas. Et dicuntur ibices quasi avices, quia ad instar avium celsa teneant, et in sublimi inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pate
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ fabrile quia limũ aufert deferro uł qͥa limũ
gare polire uł dĩmiere nam lima ferrum dinuit Wel
limare deriuatur alimus et tuc limare ẽ limo implere
uł ĩpugnare pinguare Et cõponitur collino nas .i. sił
limare delimo mas .i. ualde limareuł limũ auferre

Expanded text:
ma -e, quia limum aufert de ferro vel quia limum, gare, polire vel diminuere: nam lima ferrum diminuit. Vel limare derivatur a limus, idest limo implere vel impinguare; et componitur collimo -as, simul limare; delimo -as, valde limare vel limum auferre;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ signũ uirginale uł unginalis pompa quã uirgic̃s
faceᷤ solent inquibusdam locis circa mortuũ sc c̾ho¬
tractus suꝑ aquã statim durescit et rubescit et lapi¬
descit Itaq occupari et euelli solet retibus a
ferramento ppecidi

Expanded text:
 signum virginale vel virginalis pompa quam solent virgines facere in quibusdam locis circa mortuum, scilicet cotractus super aquam statim durescit et erubescit et lapidescit; itaque occupari et evelli retibus solet aut acri ferramento precidi
Abbreviated transcription (Latin):
i impha anympha qd̾ ẽ aqua fit hec limpha phe n mu¬
tata nil .i. aqua Et limpha eciã dr᷑ quedam spuma
dum illius discurrit uł quia pacientes hoc uiciũ
uitant et timent aquam unde limphor aris .i. aquã
ĩmiscere uł insanire iinde limphatus ta tum ꝑtici¬
pumi uł pt̃ ẽẽ dexiuatim alimpha ẜm utramq eis

Expanded text:
Item a nimpha quod est aqua fit hec limpha -e, mutata n in l, idest aqua. Et limpha etiam dicitur quidam humor dum illius discurrit, vel quia patientes hoc vitium vitant et timent aquam. Unde limphor -aris, idest aquam immiscere vel insanire, unde limphatus -a -um participium, et potest esse derivatum a limpha secundum utramque eius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnode solicitam excent eustodiam dispolitos ui¬
dileo fuat et cetis consortibus generis quiescen¬
tius aliicircũeunt et explorant ne qua ex pte
usidis tenentur atq differunt ipigro sui uigo¬
re tutelam post uͥ uigiliaꝵ fuit tp̃s impletũ pfun¬
ta munere insominu se p̃misso clangore cõpoitut
exciltt dormientẽ cui mc̃ numen triditina est
A olla uolens suscipit sortem nec usu nõ inuita
e parior somno reñ ciat sed mmpigresuia exenti¬
pari cosfodia atqͥ osficio repͥñtat᷑ ĩdeoq mulladi¬
borrcio quia deugcio nalis ideo tuta custodiã qͥuia
boumt o libera Puc̃ eciam uolantes ordue m
fuant inhac moderacone omc̃m laborẽ alleuiant
ut puices fungãtur ductus siu mune̾ p̃cedit enĩ una¬
cendi agminis cedit Quod hoc pulcrius et laborẽ
oĩbus et honorem ẽẽ cõnem nec paucis arrogari
potenciam Sed quadam in oms̃ uoluntaꝰ sorte tñserip
si antique huius rei pub ͦ ͤ ĩmunus et instar libere

Expanded text:
nocte sollicitam exercent custodiam! Dispositos vigiles cernas: et caeteris consortibus quiescentibus, aliae circumeunt et explorant, ne qua ex parte insidiae tendantur, atque omnem deferunt impigro sui vigore tutelam. Post ubi vigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta munere in somnum se praemisso clangore 100 componit; ut excitet dormientem, cui vicem muneris traditura est. At illa volens suscipit sortem, nec usu nostro invita et pigrior somno renuntiat: sed impigre suis excutipari cura atque officio repraesentat. ideo nulla desertio, quia deuotio naturalis, ideo tuta custodia, quia uoluntas libera. hunc etiam uolantes ordinem seruant et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit encendi agminis cedit. Quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem, nec paucis arrogari potentiam, sed quadam in omnes voluntaria sorte transcribi? 52. Antiquae hoc reipublicae munus, et instar liberae
Abbreviated transcription (Latin):
amantello uł alia re aufferre uł ualde gulam aptare
gule deditus etħra ẽ item ingulo las .i. ingulã mittẽ
et deuorare uł igulare ẽ mantellũ uł alud gule ap¬
tare item tͣnsgulolas .i. ultra gulam deorsũ ĩmittere
ser tñsglutire ĩtem componitur cũ stenigo et di fran¬
gulolas. laui. stringere et int̾ficere Gulolas actuũ ẽ
cũ oĩbus sius compoĩtis Et corr hanc silb̾am gusicut᷑

Expanded text:
a mantello vel alia re auferre, vel valde gulam aptare:gule deditus, ethymologia est; ingulo -as, in gulam mittere et devorare, vel ingulare est mantellum vel aliud gule aptare; transgulo -as, idest ultra gulam deorsum immittere, scilicet transglutire. Item componitur cum stringo et dicitur strangulo -as, idest stringere gulam et interficere. Gulo -as activum est cum omnibus suis compositis et corripit hanc sillabam gu-. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Pantherarũ caurire Uesorũ uncareuł senire Aproꝵ
frendẽ Lincũ lincare Luporũ ululare sgerpentũ sibi¬
lare Onagrorũ mugilare Ceruoꝵ rugire Soũ mugire
Equorũ humire Asmorũ rudere Poroorũ grimre iier¬
glatilareLeporũ et puerorũ uagnre orustellaꝵdrino.¬
lare Nurciũ pipitare Soricũ destitare Elephantũ barxi¬
re Ranaꝵ corcare Coruorũ crocitare Aquilarũ clangẽ
Accipitrũ pipiare hultuxũ pulpare oriluorũ lipir
sitare Panonũ panpulare Gallorũ cucurrire Oranbi¬
morũ fringulire Roctuarũcucubire Cuculorũ cuculare
Meculorũ zinziare Turdorũ truciliareuł suctitare d̾ture¬
norũ passitare hirundinũ fritũmre uł minuirrire
dicũt tñ minurrrire ẽ om̃i minutissimaꝵ aniculaꝵ
Sallinarũ ẽcrisꝑare Passerũ ciciare Apiũ bombica¬
re uł bombilare Cicabarum frundare

Expanded text:
pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, onagrorum mugilare, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verglatire, leporum et puerorum vagire, mustellarum drinorare, murium pipitare, soricum desticare, elefantum barrire, ranarum coaxare, corvorum crocitare, aquilarum clangere, accipitrum pipiare, vulturum pulpare, milvorum lupire, sitare, pavonum paupolare, gallorum cucurrire, graculorum fringulire, noctuarum cucubire, cuculorum cuculare, merulorum zinziare, turdorum trucilare vel soccitare, sturnorum passitare, hyrundinum fritinnire vel minurrire dicunt tamen quod minurrire est omnium minutissimarum avicularum, gallinarum crispare, passerum tictiare, apum bombizare vel bombilare, cicadarum frinitare
Abbreviated transcription (Latin):
Gratutus agratus dr᷑ gratutus ta. tum .i. gratis
laris gratulatus sum et grator grataris ĩeodem
sensu .i. gaudere uł grãs agere Unde gratulamen
uł letabundus et gratulanter .i. letanter Et corr̃
ficat tria Ram gratus .i. grãm seruans grõsus ac¬
ceptabilis placitus et gratus memor bñficii et
gratus .i. muueratus remuneratus Et comꝑat᷑¬
gratus cuis ssime iinde grate cius ssimg aduerbi¬
um et hec gratitudo diius Et cõponit᷑ ingratus

Expanded text:
a gratus gratuitus -a -um, idest gratis atus grator -aris et gratulor -aris, in eodem sensu, idest gaudere vel gratias agere, unde gratulamen vel letabundus, et gratulanter, idest letanter. Item ficat: gratus, gratiam servans, gratiosus, acceptabilis, placitus; et gratus, idest memor beneficii; et gratus, idest remuneratus; et comparatur -tior -simus, unde grate -tius -sime adverbium et hec gr
Abbreviated transcription (Latin):
grane quia quegrandia sunt grania solent cẽ Et est
grauc denatura Sed grauidum de accidenti fecũdita¬
te ut arbor grauida pomis et mulier grauida fetu
ĩtẽ graues dicumis autenticos uenerabiles unde et cõ¬
temptibiles leues dicimus Et drͣgrauis ꝓconsilo eł
cõstancia quia nõ leru motu dissilit et fira constancie

Expanded text:
-e, quia que grandia sunt gravia solent esse. Et est grave de natura, gravidum de accidenti fecunditate, ut arbor gravida pomis, et mulier gravida fetu. Item graves dicimus autenticos, venerabiles, unde et contemptibiles leves dicimus, et dicitur gravis pro consilio et constantia, quia non levi motu desilit, sed fi
Abbreviated transcription (Latin):
mere iinde grumus grumi .i. cumulus acexiuis con¬
geries Et hunc hic grimnulus li ineodem sensu inde
grimus uł grumulus dr᷑ ager atunore et hoc gru¬
ma grimne crusta que fit mlateribus dolii. ꝓpter
umum iinde grumosus sa sum Et cõꝑatur iinde
Srunda grunde fe genis inferior ꝑs tecti campane
das grundam façere uł agrunda guttas aque fun¬
dere uł agrunda cadere guttatim Et hinc hoc grũ

Expanded text:
mere, unde hic grumus -mi, idest cumulus, acervus, congeries; et hinc hic grumulus -li, in eodem sensu, unde grumus vel grumulus dicitur ager a tumore, et hec gruma -e crusta que fit in lateribus dolii propter vinum, unde grumosus -a -um, et comparatur, unde NDA -e, inferior pars tecti campane,  grundo -as, grundam facere, vel a grunda guttas aque fundere, vel a grunda cadere guttatim. Et hinc hoc grund
Abbreviated transcription (Latin):
tas firmitas uenerabilitas maiestas Et hec grauedo
grauedms granitas expondere animi et señtencia
constat sed grauedo uł grauitudo corporis ẽ ĩtem
qnta ehas drͣ granitas que ẽ declinacio auiuentut
insenectutem nõdũ senectus sediamꝰ iuuentus ĩtẽ
grauem Et hinc grauesco scis inchoatim Grauo
componitur aggrauo uas congrauo uas degrauo¬
uas .i. ualde grauare uł deorsum uł exornare alle¬
marẽ hngrauo uas ingrauatur pondere alieno sed

Expanded text:
is, firmitas, venerabilitas, maiestas, et hec gravedo -nis: gravitas ex pondere animi et sententie constat, sed gravedo -nis gravitudo corporis est. Item quinta etas dicitur gravitas, que est declinatio a iuventute in senectutegravem, et hinc gravesco inchoativum. Gravo componitur aggravo -as; degravo -as, idest valde gravare vel deorsum, vel exonerare, alleviare; ingravo -as: ing
Abbreviated transcription (Latin):
yloa uł syloe fons est adradicem montis ¶mĩo¬
syon qui non aquis igibus sed nicͣtis horis ebul¬
lit et ꝑtertã cõcauam et antra saxi durissimi cũ
uł silencium ĩnde silue ubi sunt loca uasta & deserta
et silencio plena uł silua ẽ spissum nemꝰ et breue
Silua ã interdum dr̃ & fructuose arbores et ĩfrue¬

Expanded text:
LOA vel Siloe fons est ad radicem montis Syon, qui non iugibus aquis, sed in certis horis ebullit et per terram concavam et antra saxi durissimi cum  vastitas vel silentium, inde silva ubi sunt loca vasta et deserta et silentio plena, vel silva spissum nemus et breve, silva etiam interdum dicitur et fructuose arbores et infruc
Abbreviated transcription (Latin):
Siligo aseligo gis dr̃ hoc siligo ginis quoddam gens
tritici quia sit selcctum ab alio nam inpane eius
spẽs est p̃ciꝑua iinde qñq tenuissimus et puris¬
simus flos farme dr̾ siligo iinde fit nobilissimo¬
panis Et ꝓducit li iinde Iuuenalis Sedtener et
nuueus molliq siligine factus iinde siligineus
nea neum adsiliginem ꝑtinens uł desiligiẽ facto¬
lycon qd̾ ẽ dulce et dr̃ hec silicon uł siliqua silique
ut latim dicunt corrupte qiͣ xulicon quedã arbor
sic dicta quia ens ligni fructus sit dulcis iinde
hec siliqua dr̃ fructus cius qui colligitur ad opo
porcorũ Et siliqua ẽ ⁊ & pars solidi de arbore cuꝰ
semen est nomen tenens Siliqua eciã ẽ qd̾dam
genus legumĩs qd porci mafrica comedit Et
siliqua ẽ folliculils eciã ciuslib legumis & pu¬

Expanded text:
enter explicans; et hec siligo -nis, quoddam genus tritici, quia sit selectum ab alio. Nam in pane species est eius precipua, unde quandoque tenuissimus et purissimus flos farine dicitur siligo, unde fit panis mollissimus; unde Iuvenalis ‘sed tener et niveus mollique siligine factus’, et inde siligineus -a -um, ad siliginem pertinens vel de siligine factulicon, quod est dulce, et dicitur hec silicon vel siliqua, ut Latini dicunt corrupte, quasi xilicon, quedam arbor, sic dicta quia eius ligni fructus sit dulcis, unde hec siliqua dicitur fructus eius, qui colligitur ad opus porcorum; et siliqua XXIIII pars solidi ab arbore, cuius semen est, nomen tenens; siliqua etiam quoddam genus leguminis, quod porci in Africa comedunt; et siliqua folliculus cuiusque leguminis et pu
Abbreviated transcription (Latin):
Sifon asibulo las dr sifon sifonis .i tuba uł pocius
conca siue nas in quo mingebant in qd̾ cũ urina
uł pt hoc teneri inꝓpo sensu Nami huiõi uasa su¬
spendebant mulieres adsymulacrũ pudieicie
facientes turpia intemplo eius Sifon eciã uas
dr quo utinitur ĩoriente ad extinguendũ ignẽ
et tunc ꝯponitur exsusfio et fundo quia aquas
sufflando fundat ei in¬

Expanded text:
Item a sibilo -as hic sifon -nis, idest tuba vel potius conca sive vas in quo mingebant, in quo cum urina vel potest hic teneri in primo sensu: nam huiusmodi vasa suspendebant mulieres ad simulacrum Pudicitie, facientes queque turpia in templo eius; sifon etiam vas dicitur quo utuntur in Oriente ad extinguendum ignem, et tunc componitur a sufflo et fundo, quia aquas sufflando fundat. Sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sydones Et hinc ciuitas eorũ inphenicia Dicta ẽ sydon
iindehic et hoc sydon onis patruẽ Et h ͨ sydomia nie ꝓro¬
uincia adiacens iinde sydomus nia mũ dydoni inter¬
p̃tant᷑ uenũdantes uł lingua phenicum piscis dr̾ sy
don iinde acopia pisciũ sydon p̃dicta ciuitas ẽ dicta et¬

Expanded text:
civitas eorum in Fenicia Sidon dicta est; unde hic et hec Sidon -nis patrium et hec Sidonia -e provincia adiacens, unde sidonius -a -um; Sidonii interpretantur venumdantes. Vel lingua Fenicum piscis dicitur sidon, unde a copia piscium Sidon predicta civitas dicta e
Abbreviated transcription (Latin):
signare distinguere uł signũfacereuł signũ frange
et remouere apire et ẽ tractum abillo qui signũ ⁊
sigillũ frangit & ita aꝑit lrãs et maĩfestat Et ideo
ebrietas designãt operta recludit p̃signo nas Resis¬
no nas. uiteꝵ signare uł signũ auffecre eł apetre

Expanded text:
signare et distinguere et signum frangere et removere, aperire, et est tractum ab illo qui signum vel sigillum frangit et ita aperit litteras et manifestat, et ideoebrietas designat? operta recludit’. Presigno -as, resigno -as, iterum signare vel signum auferre et aperire
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculo et in unxit salomonem
edeon interp̃tatur exꝑimentũ iniquitatis
eorũ frequẽtibus enĩ documentis informa¬
tus ẽ qi p̃sagio contra hostes uictoriã futuram
expirctr Ex quofuturo exꝑimento ethiam no¬

Expanded text:
bernaculo, et unxit SalomonemEDEON interpretatur experimentum iniquitatis eorum: frequentibus enim documentis informatus est quasi presagio contra hostes futuram victoriam experiretur, ex quo futuro experimento ethymologiam no
Abbreviated transcription (Latin):
s uallis quedam uuxta iełm que fuit filiorũ hen¬
liorũ hennion Et fuit hic uallis olim̃ conserata ydo¬
lis et scelere ydolatrie plena repleta cadaueribus
mortuorũ ibi enũ hebrei filios suos ĩmolabut̃ demo¬
nferins uł pena niferm futuri emsipliculocus

Expanded text:
 vallis quedam iuxta Ierusalem, que fuit filiorum Henfiliorum eius. Et fuit hec vallis olim consecrata idolis, et scelere idolatrie plena et repleta cadaveribus mortuorum; ibi enim Ebrei filios suos immolabant demoinfernus vel pena inferni: futur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam agausaꝑi gausapia debet eẽ et non gausapa¬
tiquissum Et hic gausapes et hoc gausapa & hoc
sapa dixit płalem nõ gausapia Iant clamides
regum iam lutea gausapa captis Seneca ouidiũ¬
sequens Gausapa ii sumpsit gausapa sumpta p

Expanded text:
nam a gausapi gausapia deberet esse, et non gausapanvenitur hoc gausapum -pi et hec gausapa et hsapa dixit plurale, non gausapia: «iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captissequens: «gausapa si sumpsit, gausapa sumpta p
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ualde uł deorsum tueri intueor intueris ĩtutus
ae intuor intueris intuitus .i. contra aliquã uł mes
uł diligenter ñsus aliquam tueri et distingue sic cõ¬
tumt illa dequibus ẽ ea contium̃ nilla sitsit
ymago ut lingna detum᷑ illa dequibus contum¬
cũia surgit ymago ĩ inferiori ꝑte poĩta sic̃ aqua ĩtiu¬
mut illa dequibus cã ea intuimur resultat ꝓmacco
obtutus uł obtucor obtueris obtuitus.x contraul
ondiq uł obaliquid tueri T̃uor et tuoor et oporaade
ellis deponencia sunt et ꝯpoĩta meadem significacõe

Expanded text:
 valde vel deorsum tueri; intuor -eris -itus, et intueor -eris intutus, idest contra aliquem vel intus et diligenter versus aliquem tueri. Distingue: contuimur illa de quibus, cum ea contuimur, nulla surgit ymago, ut ligna, detuimur illa de quibus, cum detuimur ea, surgit ymago in inferiori parte posita, sicut aqua; intuimur illa de quibus, cum ea intuimur, resultat ymago -tuitus vel obtueor -eris -tutus, idest contra vel undique vel ob aliquid tueri. Tuor et tueor et composita ab illis deponentia sunt et composita in eadem significatione
Abbreviated transcription (Latin):
graunus sit peocare scienter quã nescienter Non
ideo tñ tn̾sfugiendũ ẽ adignorancie tenebran
ut ĩeis quisquam excusacõnem requirat Alud ẽ
nescire Aliud scire noluisse quia ĩeis qui scire nolue¬
runt ipã ignorancia pctĩ est ħdoc aũt uerum est¬

Expanded text:
gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intelligere noluerunt ipsa ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
mordialis materia quam quidam uocauerunt
utrũ ile sit aliquid uł nichil non hoc ꝯcedimus sed
ẽ inter aliquid & nichil dehac dicit caleidius super
platone sic̃ nichil udendo uidemus tenebras & nich
audiendo audiemꝰ silenciũ sic nichil intelligendo
ĩtelligimus ilem unde dieit Auge Cum aliquid in¬
forme concipio pͥus nichil intelligo quã ĩtelligam

Expanded text:
mordialis materia, quam quidam vocaverunt utrum yle sit aliquid vel nil, non concedimus, sed est inter aliquid et nil. De hac dicit Calcidius Supra Platonem ‘sicut nichil videndo videmus tenebras et nichil audiendo audimus silentium, sic nichil intelligendo intelligimus ylem’, unde Augustinus ‘cum aliquid informe concipio prius nichil intelligo quam intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
misit et obhoc hoĩem occidit iinde hec internicies
intermciei mors abillo factã¬
mittit Et dr᷑ interncid̾imuł interniciũ qĩ quedã
homĩs enecacio et indiciũ intermcidi dabatur in
interncidam et accusatorem et eius possessio bo¬
norum sequebatur interniciũ eciam dr bellũ inque
omc̃s pemit nullo remanente
Internodiũ internodi spaciũ internodos uł illud
simul crus et coxam intersẽ Unde Ouidius inqn̾to
metap metamorpħ Mollia nodosos facit internodia
que inter duas partes aliquid nũciat uł minciũ por¬
tat et hoc internũciũ ciĩ qd̾ inter nũcios nunciat Et

Expanded text:
misit et ob id hominem occidit, unde hec internicies -ei, mors ab illo facta,mittit, et dicitur internicidium vel internicium quasi quedam hominis enecatio; et iudicium internicidii dabatur in internicidam et accusatorem eius possessio bonorum sequebatur. Internicium etiam dicitur bellum in quo omnes pereunt, nullo remanenteinternodium, spatium inter nodos vel illud simul crus et coxam inter se; Ovidius in V Metamorphoseos ‘mollia nodosus facit internodia que inter duas partes nuntiat vel nuntium portat, et hoc internuntium -ii, quod internuntius nuntiat. Item
Abbreviated transcription (Latin):
linũ capituloni. Unde et chines cumrodi erula¬
ret et lege: et demosdenes illa orõ quam adu̾su
eum habuerat mirantibus cunctis atq lau¬
dantibus sulpirans ait adquid si ipãm audis¬
setis bestiã sua uerba resonante
pascere Et componitur adesco scas adescam uoc¬
re uł ualde escare ĩnesco escas impinguare uł deciꝑ¬
abesca et lentos greco qd̾ significat ꝑlenitudinẽ
esculente eius tissinie adũbiũ et hoc esculenciã
esculencie idest pinguedo crassitudo

Expanded text:
ius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantepascere, et componitur adesco -as, ad escam vocare vel valde escare, inesco -as, impinguare vel esciab esca et lentos greco quod significat plenitudinem, esculente -tius -sime adverbium, et hec esculentia -e, idest pinguedo, crassitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Pudicus apudor dr̃ pudicus ca cum. castus qĩ pu¬
doris custos uł amicus Et ꝯperatur iinde pudioe
pudicius ssime adubium et hec pudicicia pudi¬
cicie integritas uł castitas Differmt tñ ĩhoc ꝙ pu
dicicia ẽ uirtus motũ libidins Domãs sed eius
signa nõ abhorrens signa aũt eius sunt gestus cor¬
poris uox blanda acurare ornari iinde uirgines
castas dicimus matronas ante pudicas Et ꝯpoĩt᷑

Expanded text:
Item a pudor pudicus -a -um, castus, quasi pudoris custos vel amicus, et comparatur; unde pudice -ius -me adverbium et hec pudicitia -e, integritas vel castitas. Differunt tamen in hoc, quod pudicitia est virtus motus libidinis domans sed eius signa non abhorrens, signa autem eius sunt gestus corporis, vox blanda, accurate ornari; unde virgines castas dicimus, matronas pudicas. Et componitur
Abbreviated transcription (Latin):
demii ͣ annoꝵ et pubes .i colleccio urienũ talium
barbere pubem emittere ethinc pubesco scis ĩcho
tĩa barbescere crescere uł pubere et pubescere et
intali ctate cẽ talem etatem hr̃e uł ducere Et cõpo¬
mtur ipubeo bes subpubeobes iinde inpubesco

Expanded text:
XIIII annorum, et pubes idest collectio iuvenum talium; barbere, pubem emittere, et hinc pubesco inchoativum, idest barbescere, crescere; et pubere vel pubescere idest in tali etate esse, talem etatem habere vel ducere; et componitur impubeo,
Abbreviated transcription (Latin):
pudibundus da dum .i. uerecundus unde pudibũd
adũbium Pudet ꝯponitur dispudet.r. ualde pudet
pudeo des unde depudet imꝑsonase .i. ualde pu¬
des iterum pudere uł pudorem amitte Prdeo
et pudet neutra sunt cũ oĩbus suis cõpositis et

Expanded text:
pudibundus -a -um, idest verecundus; unde pudibunde adverbium. Et componitur dispudet, idest valde pudet pudeo -es, unde depudet impersonale, idest valde puidest iterum pudere vel pudorem amittere. Pudeo et pudet neutra sunt cum omnibus suis compositis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sales apabulum dr̃ h  pales in declina. uł ꝑales palis
dea pabulorũ iindehic palatualis enis sacerdos et pa¬
lilia palilium uł paliliorũ illius dee festum iinde
psius fumosa palilia feno et palidosus sa sum fumo¬
sũs afesto palis inquofenm comburebat

Expanded text:
a pabulum hec Pales indeclinabile vel Pales -lis, dea pabulorum, unde hic palatualis, eius sacerdos, et Palilia -lium vel -liorum, illius dee festum; Persius 1, 72 ‘fumosa Palilia feno’; et palidosus -a -um, fumosus, a festo Palis in quo fenum comburebat
Abbreviated transcription (Latin):
lm qd lucta uł palm qd̾ motus quia ibi se frequent̾
moueant uł dr᷑ palestra apale dea pastorũ quia ĩ
honorẽ illius prius fuit celebrata us apalude qua
stricus ca cum. et hec palestrica ce que ipalestra
luctatur et quia ad palestram uocabantur iõ pale¬
strica qñq ꝓforti ponitur ẜ̃m uguicõm pap̃ uere

Expanded text:
lim quod est motus, quia ibi se frequenter moveant; vel dicitur palestra a Pale dea pastorum, quia in honorem illius prius fuit celebrata, vel a palude qua stricus -a -um et hic palestrita -te , qui in palestra luctatur; et quia ad palestram fortes vocabantur, ideo pales
Abbreviated transcription (Latin):
ĩps desmunt siłr hñt duabus sillabis supantẽ
gtiũ ut auoeps aucipitis biceps bicipitis centi¬
ceps centicipitis Qui ueteres mes ꝑferentes f̾n
regulam declinabant anceps ancipitis biceps
tio sospes solpitis Iuniores uero gaudentes brr¬
iuloquio ꝓconcisionẽ eam ꝓtulerũt q et ĩ iliis
diccõibus fecisse ĩueĩuntur ut dic duc fac et fei
ꝓdice et duce et face et fere noc nõ eciã utĩos m
ius terĩanciũ ꝓpriorũ ut uregili ꝓuirgilie dicen¬

Expanded text:
er habent duabus syllabis superantem genetiuum, ut anceps ancipitis, biceps bicipitis, centiceps centicipitis, quae ueteres in es proferentes secundum regulam declinabant: ancipes ancipitis, bicipes  sospes sospitis; iuniores uero gaudentes breuiloquio per concisionem ea protulerunt, quod et in aliis dictionibus fecisse inueniuntur, ut dic, duc, fac, fer pro dice, duce, face, fere, nec non etiam uocatiuos in ius terminantium propriorum: Virgili
Abbreviated transcription (Latin):
alie om̃s declinacois ꝓducant t̾miãcpẽm
eiusdem calus. Oportet uero scire ꝙ ĩquibusdã
pares heãt gtos̃ tercie declinacoĩs suo ntõ silla¬
bas inquibuldam unam ĩ aliis duabus sillabis um¬
cat et pares q̃d̾ habet ĩnoĩbus ĩe desmentibus

Expanded text:
m eiusdem casus. oportet autem scire, quod in quibusdam pares habeat genetiuus tertiae declinationis suo nominatiuo syllabas, in quibusdam una, in aliis duabus syllabis uincat. et pares quidem habet in nominibus in e desinentibus
Abbreviated transcription (Latin):
phibere et ẽ absolutũ ut si dicat᷑ iste negat
se hoc fecisse et ego antestor si uero dicatur
ego antestor illum idem ẽ qd̾ illum testem
contradico uł ꝯponit᷑ abante et antestor
antestaris .r. ante uudioes stare ꝓteste ul p̾mo
testari uł ante mdices testes statuere et est

Expanded text:
perhibere, et est absolutum, ut si dicatur ‘ille negat se hoc fecisse et ego antestor’, si vero dicatur ‘ego antestor illum’ idem est quod ‘illum testem contradico’; vel componitur ab ante et dicitur antestari, idest ante iudices stare pro teste vel primo testari vel ante iudices et testes statuere. Attest
Abbreviated transcription (Latin):
B ilis abis drͣ hec bilis .i fellis et ire sedes uł ex
ilia liciũ componitur cum bi¬
bilide cis. et hec trilia cis . i lorica que contex¬
itur duobus uł tribus liciis accumulatis te¬
cis && ħ trilie eis pannius tribus filis agrega

Expanded text:
 -lis idest fellis et ire sedes, vel ex Item licium componitur hec bilix -cis et hec trilix -cis, idest lorica que contexitur duobus vel tribus liciis accumulatis, e-cis, idest pannus tribus fil
Abbreviated transcription (Latin):
Itis quoddã instrumẽtũ eusticorũ bifuxtatũ¬
s gemis rastri ꝓp̃ duos dentes et hec bidens bi¬
dentis fe genis. x ouis aduobus dentibꝰ qui
p̾eminẽt et cũ quibus fertur nasci ẜm a. ẜuũ
norum quia talis etatis eligebantur adsaci¬

Expanded text:
-tis, quoddam instrumentum rusticorum, propter duos dentes, et hec bidens -tis, ovis, a duobus dentibus qui prominent et cum quibus fertur nasci. Secundum Snorum, quia talis etatis eligebantur ad sac