comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maticis dicitur edos tuos. Hic oues. ibi edi. hic med̾.
ibi tuos. Recolite dexitram ⁊ sinistr̃a: iudicis nr̃i.
Riecolite ubi stabunt hedi. ⁊ ubi oues. ⁊ apparebit
uobis ubi dextͣ. ubi sinist᷑ candida ⁊ nigͣ. lumino¬
sa ⁊ tenebrosa pulẽ ⁊ deformis acceptura regna et
inuentura supplicium sempiternum. Explicit¬

Expanded text:
maticis dicitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic meas, maticis dicitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic meas, ibi tuos. Recolite dexteram et sinistram judicis nostri: recolite ubi stabunt haedi, et ubi oves : et apparebit vobis ubi dextera, ubi sinistra, candida et nigra, luminosa et tenebrosa, pulchra et deformis, acceptura regnum et inventura supplicium sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ibi titulum suum. Quid opus est. ut mutet
nom̃ suum. Numquid adtendunt. quod ait dñs
petro: pasce agnos meos pasce oues meas. Nunqͥ̃d
dixit ei. pasce agnos tuos. aut pasce oues tuas. Er¬
clusis aut quid dixit in canticis canticoꝵ ad eccłam
loquens sponsus ad sponsam: ait. Nisi cognoueris
temet ipsam opulera int̾ mulieres: exi tu. lamꝗ
peculo scͥpture diuine. nͥ adtenderis omulier pulcͤ
speculum quod te falso nitore. non fallit. nͥ cogno¬
ueris. quia dece dictum ÷ suꝑ omẽm terram gła
tua. quia de te dictum ÷. dabo tͥ gentes hereditat̃e
tuam ⁊ possessionem tuam t̾minos terre. ⁊ alia
in numerabilia testimonia que catholicã cõmen
dant eccłam: nͥ gͦ cognou̾is. partem ñ habes heredẽ
tt non potes facere. Ergo gri tu in uestigis gregum
non in societate gregis ⁊ pasce edos tuos. non qͣmͦ
petro dictum ÷ oues meas. Pet̾ dicit᷑ oues meas sci¬

Expanded text:
venit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet venit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum? Numquid attendunt quod ait Dominus Petro, Pasce agnos meos, pasce oves meas? Numquid dixit ei, Pasce agnos tuos: aut, Pasce oves tuas? Exclusis autem, quid dixit in Canticis canticorum ad Ecclesiam? Loquens sponsus ad sponsam ait, Nisi cognoveris temetipsam, pulchra inter mulieres, exi tu. Tanquam peculo Scripturae divinae; nisi attenderis, o mulier pulchra, speculum quod te falso nitore non fallit: nisi cognoveris quia de te dictum est, Super omnem terram gloria tua ; quia de te dictum est, Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ; et alia innumerabildant. Nisi ergo cognoveris, partem non habes, haeredem te non potes facere. Ergo, exi tu in vestigiis gregum, non in societate gregis: et pasce haedos tuos , non quomodo Petro dictum est, oves meas. Petro dicitur, oves meas; schis
Abbreviated transcription (Latin):
possidet hereditatem patris. nͥ mortui. Hos
uiuo. patre nr̃o possidebimus qͦs donauit:
quia pat̾ nr mori non poterit. Plus addo.
plus dico. ⁊ uerum dico. Ipse pater erit here¬
Situt ante ammonui ⁊ mͦ dico. ⁊ sollicitudi
nem meam ꝓnuntio. quia timor̃ẽ mͥ maio¬
rem ingessit presens euuangelica lectio. Ob¬
seruantes nolite imitari malos. xͥanos. Holi¬
te dicere. Faciamus hoc quia multi xr̃iani
hoc fatiunt. Hoc non est defensionem patare
anime. s comites ad iehannam inquirere. sies¬
cite in hac ateza dominira. In hac inuenietiᷤ
bonos. qui ⁊ uobis placeant: si ⁊ uos boni
fucricis. Num quit peculium nr̃m estir᷑ here¬
tici ⁊ scimatiui defurtis dominicis peculias
pascere uoluerunt. Plane in ipsis dep̃datio¬
nbus suis titulum ipsius posuerunt: ut prede
ipsor quasi defencłentur ꝑtitulum potentis. Qd
titulum cuis baptimatis acceꝑunt: Eicit p̾datorẽ
titulum non deponit. ⁊ possidet domum. quia in¬

Expanded text:
possidet haereditatem patris, nisi mortui. Nos possidet haereditatem patris, nisi mortui. Nos vivo Patre nostro possidebimus quod donabit: quia Pater noster mori non poterit. Plus addo, plus dico, et verum dico: ipse Pater erit haerestnem meam pronuntio; quia timorem mihi majorem ingessit praesens evangelica lectio: observate vos, nolite imitari malos christianos. Nolite dicere: Faciam hoc, quia multi fideles hoc faciunt. Hoc non est defensionem parare animae, sed comites ad gehennam inquirere. Crescite in hac area dominica: in hac invenietis bonos, qui et vobis placeant, si et vos boni fueritis. Numquid enim peculium nostrum estis? Haeretici et schismatici de furtis dominicis peculia a Christum pascere voluerunt. Plane in ipsis depraedationibus suis titulum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum potentis. Quititulum ejus Baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non deponit, et possidet domum: quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ectione hodierna animaduertit
interrogationem diligis me. cui respondebat
ille. scis domine quia amote. ħoc scd̾o hoc
tercio.: ⁊ ad singula uerba respondentis:
dicibar propͥheta. Pasce agnosmeos. Com¬
menclabat petro xp̃s agnos suos pascendos:
qui pascebat ⁊ pecrum. Quicd enim petiꝰ pot̾at
prestare domino. mnaxime iam inmortale corpꝰ
gerenti. ⁊ incelo ascensuro: Tamꝗͣ ei diceret. a¬
Si nos cum timore pascimus: ⁊ timemus ꝓoui
bris. ipse oues qͦm᷑ ꝓ se debent timere: Pertine¬
at gͦ adnos cura: aduos obedientia. Ad nos
uigilantia pastoralis: ad uos humilitas gre¬
gis. Qũaquam ⁊ nos qui uobis uidem loqͥ
quasi sublimi sede reddatur. Proinde km̃i
catholica germana menbra rp̃i: cogitate qͣ le
caput habeatis. filii di: cogitate qualem pa¬
trem inueneritis. Xp̃iani cogitate que uob̾
hereditas ꝓmittatur. Non talis qualis in ter¬
ra possidi a filiis non potest: nisi cum mortui
fuerint parences cor. Hullus enim interra

Expanded text:
ectione hodierna animadvertit interrogationem: Diligis me? Cui respondebat ille: Scis, Domine, quia amo te. Hoc secundo, hoc tertio; et ad singula verba respondentis dicebat Dominus, Pasce agnos meos. Commendabat Petro Christus agnos suos pascendos, qui pascebat et Petrum. Quid enim Petrus poterat praestare Domino, maxime jam immortale corpus gerenti, et in coelum ascensuro? Tanquam ei diceret, ASi nos cum timore pascimus et timemus pro ovibus; ipsae oves quomodo pro se debent timere? Pertineat ergo ad nos cura, ad vos obedientia; ad nos vigilantia pastoralis, ad vos humilitas gregis. Quanquam et nos qui vobis videmur loqui quasi sublimi sede reddatur. Proinde, charissimi, catholica germina, membra Christi, cogitate quale caput habeatis. Filii Dei, cogitate qualem Patrem inveneritis. Christiani, cogitate quae vobis haereditas promittatur. Non talis qualis in terra possideri a filiis non potest, nisi cum mortui fuerint parentes eorum. Nullus enim in terra
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnũ
tã p̾clarum. tam in effabile non inuenit hominẽ
ꝑ ceptorem: tenebit łm ꝓmissorem. Nunc ei qͦd ꝓmis¬
sum ẽ .ei. homo cecus corde non ꝑcipit. nec ei pot̾ os¬
tendi. in p̃senti quid ipse cui ꝓmutit᷑ sit futurꝰ. quia
et in fans natus. si possit uerba loquentis in tellig̾e.

Expanded text:
quia hoc bonum tam magnum, tam praeclarum, tam ineffabile, non invenit hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus
Abbreviated transcription (Latin):
creature posse ⁊ seꝑabilit̾ demonstrari.⁊ in seꝑabilit̾
oꝑari. Sufficit hoc. Non dico pater memoria ẽ. filiuꝰ
intelligatur. non audeo. Seruemus maiora capi¬
entibus. in firmis in firmi. quod possumus. Non
ista dico illi tͥnitati uelut equãdam. quasi ad ana¬
logiam. id est ad rationem qͣncdã comꝑationis diicer¬
Non boc dico. Sed quid dico: Ecxe inte inueni tria

Expanded text:
creaturae, posse et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter creaturae, posse et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Sufficit hoc, non dico Pater memoria est, Filiusintelligatur, non audeo. Servemus majora sapientibus, infirmis infirmi quid possumus? Non ista dico illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analogiam, id est ad rationem quamdam comparationis dirigeNon hoc dico, sed quid dico? Ecce in te inveni tria
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dicat: nemo calũpniosus me in firmũ urgere
conetur. luid gͦ in his tribus que inmente nr̃a
uel in anima ẽẽ ostendisti. quid dehis tribus ꝑti¬
net ad patrem. id c̃ quasi ad similitudinẽ patris:
diccrt. non possum ex plicare. Aliquit ⁊ cogitantib
relinquamus. aliquit ⁊ silentio largiamur. Redi
adte. ab onuĩ strepitu tolle te. In tra te uide si habeᷤ
illic quod secretarium dulce sit conscientie tue:
uͥ non ꝑstrepas. uͭ non litiges. uͥ non lites pares:
nͥ non dissenssiones ⁊ ꝑuicatiam mediteris. E sto
mansuctus ad audiendum uerbum. ut in telligas.
Forte dicturꝰ es. Auditui meo dabis gaudium ⁊ leti¬
Sufficit gͦ quia ostenclimus tria quedam seꝑabilit̾
demonstrari. inseparabilit̾ oꝑari. Si hoc inte inuenis¬
ti. si hoc in homne. si hoc in quadam ꝑsona in terra.
ambulate corpus fragile quod aggͣuat animam¬
adportantem. crede patrem ⁊ filium ⁊ sp̃m scm̃. ꝑ¬
signa quedam uisibilia. ꝑ species quadam assũꝑte

Expanded text:
mihi, nemo calumniosus me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra vel in anima esse ostendisti, quid ex his tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, n possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultatiSufficit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc in homine, si hoc in quadam persona in terra ambulante, corpus fragile, quod aggravat animam, portante; crede Patrem et Filium et Spiritum sibilia, per species quasdam assumptae
Abbreviated transcription (Latin):
coniͣndo ꝑceptum. Ecce de tribus illis res una
cõmͣdata ÷: unius rei nomen dictum ÷. Memo¬
ria nomen unnis ex illis trib: & tamͣ nom̃
unius ex illis trib. tria ipsa oꝑata sunt. Nõ
potuit dici sola memoria: nisi oꝑante uolũ¬
tate. intellectu ⁊ memoria. Hon potest dici
solus intellectus: nisioꝑante memoria. uolũ¬
tate ⁊ intellectu. Non potest dici sola uolũtas: nͥ
sunt ut arbitror: que ꝓmissa sunt. Qd seꝑatim
pnũtiaui: inseꝑabilit̾ cogitaui. Unũ horũ nomi¬
nũ tria fec̾unt: s tam̃ hoc unũ qd̾ tria fecerunt.
non ad tria ꝑtinent: s adunũ. Tria fec̾unt no¬
men memoue: s hoc non ꝑtinet nisi ad solam
memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: s ħ
non ꝑtinet nisi ad solum intellectum. Tria fec̾unt
nom̃ uolũtatis: s hoc non ꝑtinet nͥ ad solam uolũ¬
tatem. Ita trinitas fecit carnem xp̃i. s non ꝑtinet

Expanded text:
commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria, nisi operante voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu: nec potest dici sola voluntas, nissunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria fecerunt: sed tamen hoc unum quod tria fecerunt, non ad tria pertinet, sed ad unum. Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non pertinet nisi ad solam memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: sed non pertinet nisi ad solum intellectum. Tria fecerunt nomen voluntatis: sed non pertinet nisi ad solam voluntatem. Ita Trinitas fecit carnem Christi: sed non pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
men memorie. uides cerce quia boc nomen
non ꝑtinet nͥ admemoriam. Cetera enĩ duo
habent nomina sua. Namq aliud uocatur
intellectus. aliud uoluntas ñ memoria. Illud
aũt unum: uocatur menoria. S ut homo
diceres ut qͣtuor istas sillabas oꝑaris: unde o¬
ꝑatus es hoc nomen qͦd ꝑtinet ad solam memo¬
riã: Oꝑatã inte ⁊ memoria ut ceneres quod dice¬
bas. et intellectus ut scires quod tenebas. ⁊ uo¬
luntas ut ꝓ ferres qd̾ sciebas. Gr̃as domino d̾o
nr̃o. Ad iuuet nos ⁊ in nobis. ⁊ in uobis. Uere
andum crepidissime ad gressus eram. Metue¬
bam eium ne forte letificarem capatiũ inge¬
niũ: & fãceren graue tardiorbus tedium.
Nunc autem uideo uos ⁊ adtentione audien¬
di ⁊ celeritate intelligendi. non solum ꝑcepi ᷤ¬
se dictum: s preuolasse me dicturum. Gr̃as¬
dño. Uidete gͦ. Iam sec᷑us cõmendo: qͦd intel¬
lexistis. Non inculco incognitũ: s repetens

Expanded text:
men Memoria, vides certe quia hoc nomen men Memoria, vides certe quia hoc nomen non pertinet nisi ad memoriam. Caetera enim duo habent nomina sua. Namque aliud vocatur intellectus, aliud voluntas, non memoria: illud autem unum vocatur memoria. Sed ut hoc diceres, ut quatuor istas syllabas operareris, unde operatus es? Hoc nomen quod pertinet ad solam memoriam, operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires quod tenebas; et voluntas, ut proferres quod sciebas. Gratias Domino Deo nostro. Adjuvit nos, et in vobis et in nobis. Vere andum trepidissime aggressus eram. Metuebam enim ne forte laetificarem capacium ingenium, et facerem grave tardioribus taedium. Nunc autem video vos et attentione audiendi, et celeritate intelligendi, non solum percepisse dictum, sed praevolasse dicturum: Gra. Videte ergo, jam securus commendo quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens
Abbreviated transcription (Latin):
a hec sunt in te que potes num̾are. ⁊ non poteᷤ
suꝑare: hec gͦ tͥa memoriam. intellectum. ⁊ no¬
lũtatem. hec inqͣm tria animadu̾tite separatĩ¬
ꝓuũtiari: in separabilit̾ oꝑari. Ad crit dñs: ⁊ ui¬
deo qd̾ absit. Ex intellectu ur̃o: intelligo eñ
ad ẽe. Ex his enim uocib ur̃is: quẽ ad modum
incellexcritis aduerto. Presumo cum adiutur̃
ut omĩa intelligatis. Tria ꝓmisi seꝑabilit̾ de¬
monstrari: in seꝑabilit̾ oꝑari. Nẜcce nesciebã
quid eẽt in animo tuo. Demonstrasti mͥ. dicendo
memoriam. Hoc uerbum sonus iste. uox ista
ꝓcessit ad aures meas: ab animo tuo. Hoc enĩ
quod ÷ memoria tacite cogitabas: ⁊ non dice¬
bas. Frat nite: ⁊ non dum uenerat inme. Ut
aũt quod erat inte ꝓferretur in me. dixisti
ꝓcessit. menti aliquit insimiauit. Quod sonu¬
it transiit: unde in sinuatum ÷ ⁊ qͦd in sinua¬
tum ẽ manet. Sed hoᷤ quero. qñ diristi hoc no¬

Expanded text:
a haec sunt in te, quae potes numerare, et non potes a haec sunt in te, quae potes numerare, et non potes separare. Haec ergo tria, memoriam, intellectum, et voluntatem; haec, inqt inseparabiliter operantur. Aderit Dominus, et video quod adsit: ex intellectu vestro intelligo eum adesse. Ex his enim vocibus vestris, quemadmodum intellexeritis, adverto; praesumo eum adjuturum, ut omnia intelligatis. Tria promisi separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Ecce nesciebam quid esset in animo tuo, demonstrasti mihi dicendo, Memoria. Hoc verbum, sonus iste, vox ista processit ad aures meas ab animo tuo. Hoc enim quod est memoria, tacite cogitabas, et non dicebas. Erat in te, et nondum venerat ad me. Ut autem quod erat in te proferretur ad me, dixisti processit, menti aliquid insinuavit. Quod sonuit transiit, unde insinuatum et quod insinuatum est manet. Sed hoc quaero, quando dixisti hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
effabili. in ea re dubitas quam inte inuenire
potusti: Ecce dico: ecce in terrogo. homo. habeᷤᷤ
ipsum qͦd dico tibi. dixi. Duas istas sillabas ñ
teneres nͥ ꝑmemoriam. Unde enim scires duas
si cẽ. ñ sonante scd̾a oblitus ẽẽs pͥmam: Quid gͦ
diutius immoror: Quare sic urgeo : Quasi cogor
con uincere. Manifestum ÷. habes menioriam.
Quero aliud. ħabes intellectum: habco inquis.
Si enim ñ haberes memoriã. non teneres qͦd diri.
Siñ hab̾es intellectũ: non agnosceres qͦd cenuisti.
habes ⁊ hoc. In tellectum tuum ad id qͦd intus
tenes reuocas. ⁊ uides: ⁊ uidendo formaris. ut sei¬
ens dicaris. Tercio quero. habes memoriam qua
tencas qͦd dicitur. habes intellectum qͦ intelligas
qd̾ tenetur. De his duob requiro abste. Uolens
teniusti. ⁊ non intelleristi uolens: Plane inquis.
Habes gͦ uolũtatem. hec sunt tria: que me dic¬
turũ ẽẽ ꝓmiseram aurib ⁊ mentib ur̃is. Tri¬

Expanded text:
effabili in ea re dubitas, quam in te invenire effabili in ea re dubitas, quam in te invenire potuisti? Ecce dico, ecce interrogo: Homo, habes ipsum quod dico, Dixi; duas istas syllabas non teneres, nisi per memoriam. Unde enim scires duas esse, si sonante secunda oblitus esses primam? Quid ergo diutius immoror? quare sic urgeor? quare sic cogor convincere? Manifestum est, habes memoriam. Quaero aliud: Habes intellectum? Habeo, inquis. Si enim non haberes memoriam, non teneres quod dixi: si non haberes intellectum, non agnosceres quod tenuisti. Habes et hoc. Intellectum tuum ad id quod intus tenes, revocas, et vides, et videndo formaris, ut sciens dicaris. Tertium quaero: Habes memoriam, qua teneas quod dicitur; habes intellectum, quo intelligas quod tenetur; de his duobus requiro abs te, volens tenuisti et intellexisti? Volens plane, inquis. Habes ergo voluntatem. Haec sunt tria, quae me dicturum esse promiseram auribus et mentibus vestris. Tri
Abbreviated transcription (Latin):
posco ut credart᷑ mͥ: noli acceptare si inte ñ inueneris.
Intuere gͦ. s pͥmo qͦd ex cid̾at. uideamus si homo non
tantum filii. i mago est: aut patris tantum imago
amus uon faciam. aut fac. aut fatiat ille. s. faciamꝰ
quid comꝑauit cleo. Iam locutus sum ⁊ p̃locutꝰ
⁊ cautos redelidi. ⁊ cautꝰ fui. Longe ista clistant
a sũmis yma: abincõmutabilib mutabilia:
a creantib recieata. adiuinis humana. Ecce pͥmo
boc cõmendo.: quia quod dicturus sum longe
distat. Nemo mͥ calũpniet᷑. ne forte gͦ ⁊ ego aures
queram. ⁊ ille dentes parent. hoc me ꝓmisi erhi¬
biturum: aliqͣ tria demonstrata seꝑatim. oꝑata
in separabilit̾. Quant sint ista similia uel dissi¬
milia tͥnitati omĩpotenti non nũc ago.s in ip¬
sa creatura una ⁊ mutabili. inuenimꝰ aliqͣ tria
que sint separabilit̾ demonstrari. ⁊ in separabi¬
liter oꝑari. Ocarnalis cogitatio: ẽt cõscientia ꝑ¬
tinax atq in fidelis. Quid de illa maiestate in¬

Expanded text:
posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, videamus, si homo non Filii tantum imago est, aut Patris tantum imago amus; non, Faciam; aut, fac; aut, faciat ille: sed, faciamus quod comparavit Deo. Jam locutus sum, et praelocutus, et cautos reddidi, et cautus fui. Longe ista distant, a summis ima, ab incommutabilibus mutabilia, a creantibus creata, a divinis humana. Ecce primo hoc commendo, quia quod dicturus sum longe distat, nemo mihi calumnietur. Ne forte ergo et ego aures quaeram, et ille dentes paret, hoc me promisi exhibiturum, aliqua tria demonstrata separatim, operata inseparabiliter. Quam sint ista similia vel dissimilia Trinitati omnipotenti, non nunc ago: sed in ipsa creatura ima et mutabili invenimus aliqua tria, quae possint separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. O carnalis cogitatio, et conscientia pertinax atque infidelis! Quid de illa Majestate in
Abbreviated transcription (Latin):
cũis creaturam: Adte redi: te uide. te inspice. tedis¬
cute. In ereatura queris aliqͣ cria. ⁊ scꝑatim demons¬
creatura queris inte pͥus quere. Num enĩ tu non es
creatura:. Similitudiũe queris. Quesiturus es in pecco¬
ra: Pedo enim loquebaris: cum quereres. qͣndam si¬
militudinẽ. Detͥnitate in effabilis maiestatis loque¬
baris. Et quia defecisti indiuinis. tuamq in firmi¬
tatem debita humilitate con fessus es. adhumana
uenisti. Ibi te discute. Queris impeccore. queris in so¬
le. in stella. Quid enim hor fcm̃ ÷ adimaginem &̾si¬
militudinem suam di : Prorsus familiarius ⁊ meliꝰ
aliquit hor queris inte. hominem d̾s enĩ fecit: ad
imaginem ⁊ similitudinem suam. Inte quere ne
forte imago hominis habeat aliquod uestigium
imago filius. hoc quod pat̾ ẽ. alit̾ eñĩ iiago infilio:
aliter in speculo. Multumꝰ distat in filio. Imago tua:
tu ipse es. hoc enim ÷ filius quod tu: natura. Substã¬

Expanded text:
cuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonscreatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris. Quaesiturus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Trinitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substan
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi enim nescio qͥd inm̃bris mortaliũ: ⁊ multis cogi
tationib incorꝑe qͦd aggͣuat animã. Dixi. Quid: ꝓ¬
iectus sum a facie occłor tuoꝵ. Longe sursum es.
longe dcorsum sum. Quid gͦ dicamus fr̾s dedo: Sie¬
nim quod uis dicere suscepisti: non ÷ d̾s. Si cõprehen¬
dert potiusti: aliud ꝓd̾o comprehendisti. Si quasi cõ¬
prehend̾e potuisti: cogitatione tua. te decepisti. hoc
gͦ non est: si comprehendisti. Si aũt hoc ÷. ñ cõpre¬
hendisti. Quid gͦ uis loqͥ. quod cõprehendere ñ potu¬
aliquid: ubi ꝓbenius aliqua tͥa ⁊ seꝑabilit̾ demons¬
trari. ⁊ in seꝑabilit̾ oꝑari. Quo ibimus: Ad celum ut
desole ⁊ luna ⁊ sidib disputemus: ad teriam ut force
defructetis. de arborib de animalib terram implẽ¬
tibus.: An de ipso celo. an de ipsa terra. que continent
omĩa que sunt incelo ⁊ interra. Cũadiu homo cir¬

Expanded text:
Vidi enim nescio quid Vidi enim nescio quid tationibus a corpore quod aggravat animam, dixi. Quid? Projectus sum a facie oculorum tuorum. Longe sursum es, longe deorsum sum. Quid ergo dicamus, fratres, de Deo? Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi comprehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis loqui, quod comprehendere non potualiquid, ubi probemus aliqua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut forte de frutetis, de arboribus, de animalibus terram implentibus? An de ipso coelo, an de ipsa terra, quae continent omnia quae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo cir
Abbreviated transcription (Latin):
heia fr̃s. ad estote toto animo. Uidete pͥus quid
ꝓmittam. ne forte increatura inueniã. qͥa creato:
a nobis ex celsus ÷. Et forte uerba cuiꝰqm nr̃m
Cui fulgur utritatis aliqͥ mentem qͣs coruscatio¬
ne ꝑstringit pot dicere uerba illa. Ego dixi m
extasi mea. In ex tasi tua quid dixisti. Pro iectus
sum afatie occłor tuor. Ꝙ enim mͥ uidetur iste qͥ
noc dix̃. leuasse addm̃ animam suam. et effudisse
animam suã. suꝑ se. cum ei diceretur cotidie uͥ ẽ d̾s
tuus. ⁊ ꝑuenisse spũali. quodam contactu ad illam
in cõmutabilem lucem: eama infirmitatis cõspectu
ferre non ualuisse. ⁊ in suam qͣsi egͥtudinẽ atq lan¬
gorem iterum recidisse.: et comparasse se illi. ⁊ sensu
ad huc puerili comtẽꝑari non posse atiem m̃tis sue.
luci sapientie d̾i. sx quia hoc inextasi fecerat: abreptuꝰ¬
÷. a sensib corporis. ⁊ subreptus indm̃. at ubi qͦdãmͦ.
ad̾o ad homin̾e reuocatus ẽ: ait. Ego dixi in extasi mea

Expanded text:
atres, adestote toto animo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia Creator a nobis excelsus est. Et forte verba quisquam nostrum, cui fulgor veritatis aliqua mentem quasi coruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum a facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit, levasse ad Deum animam suam, et effudisse super se animam suam, cum ei diceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pervenisse spirituali quodam contactu ad illam incommutabilem lucem, eamque infirmitate conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est, ait, Ego dixi in ecstasi mea.
Abbreviated transcription (Latin):
i tonsideremus fr̃s ante grãm dñi. qͥd
fuerimius ⁊ ꝑ grãm domini. qͥd ẽe cepe¬
rimus. ꝓ fecto inuenimus. quia sic̃ ho¬
mines inmeluis commutant᷑. ita etiam
terrarum loca que prius cont᷑d̾i gr̃ãm fuerunt.
dci gr̃e dedicantur. Nos enim sic̃ dicit apłs: teni
plum d̾i uiui sumus. Propter qͦddicit d̃. In habi¬
tabo in illis: ⁊ deambulabo. Que aũt hic simulc᷑
fuerunt. figi nouerunt. ambulare non nou̾crunt.
Deambulat aũt in nobis p̃sentia maiestatis. si lati¬
tudinem in uenerit caritatis. Ad hoc nos ex hortans
apłs ait. Dilatamini ne sitis nigum ducentes cum
in fidelib Si dilatamur. de ambulat in nobis d̃s.
Sed ut dilatemur. oꝑetur ipse d̾s. Si cñi latitudi¬
nem carica facit. q̃ non nouit angustias. a ti dece
quia d̃s sibi in nobis latitudinem facit. dieente¬

Expanded text:
consideremus, fratres, ante gratiam Domini quid fuerimus, et per gratiam Domini quid esse coeperimus; profecto invenimus quia sicut homines in melius commutantur, ita etiam terrarum loca quae prius contra Dei gratiam fuerunt, nunc Dei gratiae dedicantur. Nos enim, sicut dicit Apostolus, templum Dei vivi sumus; propter quod dicit Deus, Inhabitabo in illis, et deambulabo. Quae autem hic simulacra fuerunt, figi noverant, ambulare non noverant. Deambulat autem in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemur, operetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit angustias; videte quia Deus sibi in nobis latitudinem facit, i
Abbreviated transcription (Latin):
ũq in uisibilis ⁊ inscꝑabiliter ad est. Non mn par¬
te maior in parte minor. s ubiq tota nusqm di¬
uisa. Quis uidet hoc : Quis capit hoc : Cõpescamꝰ
nos. Meminerimꝰ qͥd unde loquam᷑. Illud. ⁊ illd̃
Quicqͥt ẽ. qͦd ds ÷ pie credat᷑. sce cogitetur ⁊ qͣn¬
tum dat᷑. quantũ pot̾ ineffabilit intelligatur.
Uuescant uerba: cesset linga. Cor exeicetur. cor
illuc eleuetur. Non enim : illud tale qͦd incor
hominis ascendat: s quo cor hominis ascendit.
Adtendamus creaturã: inuisibilia eni eiꝰ acrea¬
tura mundi ꝑ ea que facta sunt intellecta cõ¬
spicruntur: ne forit que fecit ds̃ in quib habe¬

Expanded text:
ique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. Illud et illud, quidquid est quod Deus est, pie credatur, sancte cogitetur; et quantum datur, quantum potest, ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud tale, quod in cor hominis ascendat, sed quo cor hominis ascendat. Attendamus creaturam: Invisibilia enim ejus, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : ne fort
Abbreviated transcription (Latin):
simis ut arbitror testimonis ⁊ docum̃tis ꝓbauimꝰ:
Tenete quod audistis. Breuiter replieo. ⁊ rem
utilissimam qmͣtũ existimo mentib nr̃is colo¬
candam cõmendo. Pater non ⁊ natus passus ineru¬
ce deuirgine. natiuitatem t̃ istam filii. ⁊ pater
⁊ filius ÷ oꝑatus exuirgine. Pat̾ ñ t̃ passus incru¬
ce. passionem tñ filii. ⁊ pat̾ ⁊ filius oꝑatus ÷. Hon
resurrexit pat̾ amortuis. resurrectionẽ tñ filii
⁊ pat̾ ⁊ filius oꝑatus ÷. Habetis ꝑsonarũ distine¬
tionem. ⁊ oꝑationis in seꝑabilitatem. Non gͦ di¬
uent uos. ne forte aliqͣ ipse feccrit. que ñ fecit
cenda erant. Hon laborandum ut intellige¬
rentur. s curandum ut cõmemordentur. Ali
intentionem uestram requiro ⁊ deuotionem
apud dm̃. Et enim locis corꝑalib non tenentur
nec occupantur. nͥ corꝑa. Ultra locos corꝑales. ẽ
diuinitas. Nemo eam tĩꝗͣ insꝑatio reqͥrat. nã¬

Expanded text:
simis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. simis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. Tenete quod audistis. Breviter replico, et rem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendo. Pater non est natus de virgine: nativitatem tamen istam Filii et Pater et Filius operatus est ex virgine. Pater non est passus in cruce: passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Non resurrexit Pater a mortuis: resurrectione. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo divent vos, ne forte aliqua ipse fecerit, quae non fecit Pcenda erant: non laborandum ut intelligerentur, sed curandum ut commemorarentur. 15.intentionem vestram requiro, et devotionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas: nemo eam tanquam in spatio requirat. Ub
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: Resuscitat ꝑ lane. In figurã sui corꝑiᷤᷤ
decemplo dixit. Dȩcd oluite templum hoc. ⁊ in
triduo suscitabo illut. Postremo sicut adpassi¬
onem ꝑtinet animam ponere. sic ad resurrec¬
tionem animam iterum sumere. uideamus
si filius quidem animã suam posuit. ⁊ ei a¬
nimã suã pat̾ reddidit. non ipse sibi. Pat̾ qͣuia
tradidit: mani festum ÷. In de enim psalmus
dicit. Resuscita me. ⁊ reddam illis. S quia ⁊
filius animã suã reddidit: quid anobis expec¬
tatis. Ipse dicat. Potestatem habeo ponendi a¬
nimam meã. Nondum dixi: s ꝓͦmisi. Ponendi
dixi. s iam clamastis: quia p̃ualastis. Eruditi
quippe in scola magistri. celestis. tamꝗͣ lectio¬
nes intente audientes. pie reddentes: quid seqͣt᷑
ñ ignoratis. Potestatem inqͥt habeo ponendi a¬
nimã meã ⁊ potestatem habeo it̾um sum̃di eã.
tlemo pollit eã ame s ego pono eã ame. ⁊ iterũ su

Expanded text:
ipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis ipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Nondum dixi quod promisi. Ponendi dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non ignoratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem filii apatre factam. ẜ quia ipse filius se¬
metipsum exin aniuit formam serui accipiens
iudeͣnus natiuutatem fili ⁊ abipso filio fac¬
tam. Probatum e ᷤ. gͦ tͣnscamus hinc. Intenti
alut accipite: quod ex hordine sequit᷑. Probe
mus ⁊ passionem filii. ⁊ apatre factam. ⁊ a fili
o factã. faciat pat̾ passionẽ filii. Qui ꝓpͥo filio
non ꝑ pecit. s ꝓ nobis omib tradidit eum.
Faciat ⁊ filus passionẽ suam. Qui medilexit
ta est: s abutͦq facta ÷ Sic̃ gͦ natiuitatẽ. ita
passionem .xͥ. noc pat̾ fec̃ sine filio. nec filius
sine patre. Tradidit pat̾ filium: tradidit filiuꝰ
se ipsum. Quid hic fecit iudas nͥ peccatum :
gentem. s resurrectionem filii ⁊ patrem ⁊ filiũ
facientem. Oꝑecur pat̾ tesurrectionẽ filii. pro¬
pter hoc enim inquit exaltauit cum. ⁊ dona¬
uit ci nom̃ qͦd ÷̃ suꝑ om̃e nom̃. Resuscitauit
gͦ pater filium. exaltando eum. ⁊ excitando
eum amortuis. Nũqͥd ⁊ filius resuscitat scmz¬

Expanded text:
am; sed quia ipse Filius semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, videmus nativitatem Filii et ab ipso Filio factam. Probatum est hoc; transeamus hinc: intenti aliud accipite, quod ex ordine sequitur. 12. Passio etiam Filii a Patre et Filiassionem Filii: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Faciat et Filius passionem suam: Qui me dilexitta est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum? gentem, sed resurrectionem Filii et Patrem et Filium facientem. Operetur Pater resurrectionem Filii. Propter hoc enim exaltavit eum, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Resuscitavit ergo Pater Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semet
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ei inquit uiditium facere: qͥa filus ho¬
minis ÷. Ergo ad iuditium illa forma hominis¬
uentura est forma hominis uentura ẽ ad iuditi¬
um. Id̾o ait potestatem ded t̃ei iuditium facere. qm̃
filius hominis ẽ. Iudex hic erit filius hominis. forma
illa hic iudicabit: que iudicata ẽ. Audite ⁊ intelligite.
ftiam hoc ꝓpħa dixerat. Uidebunt inquẽ pupugett̃.
Ipsam formã uid ebunt. quã lancea ꝑ cusserunt. Se¬
debit iudex. qui stetit subiudice. Uampnabit ueros
reos: qui factus ẽ falsus reus. Ipse ueniet. forma illa
⁊ sonuit uor angłica. uiri galilei qͥd statis. Hic ÷ iħs.
Sic ueniet quem admodũ cum uidistis euntem in celũ.

Expanded text:
dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Ergo ad judicium illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: ideo ait, Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Judex hic erit Filius hominis; forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videbunt in quem pupugerunt . Ipsam formam videbunt, quam lancea percusserunt. Sedebit judex, qui stetit sub judice. Damnabit veros reos, qui factus est falsus reus. Ipse veniet, forma illa et sonuit vox angelica, Viri Galilaei, quid statis? etc. Hic Jesus sic veniet, quomod
Abbreviated transcription (Latin):
litigiosis. addidit. ⁊ sine ipso fc̃m : nicħ. Luio gͥ
mus uniuersam creaturã factam ꝑ filium. fe¬
cisse patrem per uerbum suum dm̃. ꝑuͥtutem
⁊ sapientiam suam. Num quio dicturi sumus.
omnia quidem quando creata sunt. ꝑipsum
facta sunt. sed n̾c̃ non omĩa. ꝑ ipsum facit
pat̾: Absit. Rccedat hec cogitatio a fideltum cor¬
dibus. abigatur a sensu deuotor. ab intellectu
pior. fieri non pot̾ ut ꝑ ipsum creauerit. ⁊ ñ
ꝑ ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regat᷑¬

Expanded text:
litigiosis, addidit, Et sine ipso factum est nihil . litigiosis, addidit, Et sine ipso factum est nihil . que universam creaturam factam per Filium, fecisse Patrem per Verbum suum, Deum per Virtutem et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regat
Abbreviated transcription (Latin):
impleatur. Collaborate nobis. uidetis eni quid
susceꝑimus. Non solum quit. uerum etiam qͥ
uolumꝰ dicere. uͥ positi. qͦmͦ positi. incorꝑe quod
corrumpit᷑ ⁊ aggͣuat anim̾a. ⁊ depͥmit t̾rena
in habitatio sensum multa cogitantẽ. Qũãdo
gͦ istum sensum amultis extrabo ⁊ adimũ dm̃
tͥnitatem in seꝑabilem colligo. ut aliqͥt uideã.
quod dicam. putasne in hoc corꝑe qͦd aggͣuat
animum. ut aliquit uobis digne loquar. Potero
dicere: qm ad te cdomine leuaui animã meam
ꝓponi. solet in amator uerbi di sermone uersari.
solet ꝓ hac multum pulsari ad dm̃ dicentib homi¬
nib facit aliquit pat̾. qͦd ñ facit filius. Aut facit
aliquit filius. quod non facit pater. Interim de
patre ⁊ filio dicam. Cum aũt hinc expedierint
Nou. An dubitatis: Quid enim facit sine illo per
quem facta sunt omĩa : Omnia inquit ꝑ ipsum
facta sunt. Ex societatem inculcans. tardis. duris.

Expanded text:
impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam qui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positcorrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum a multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar, potero dicere, Quoniam ad te, Domine, animam meam proponi, solet in amatorum verbi Dei sermone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum, dicentibus hominibus: Facit aliquid Pater, quod non facit Filius; aut facit aliquid Filius quod non facit Pater? Interim de Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit cNon. An dubitatis? Quid enim facit sine illo, per quem facta sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris,
Abbreviated transcription (Latin):
enim nr̃a. id ÷ fides uera. fides recta. fides catholica.
non opinione p̃sumptionis. s testimonio lectio¬
nis con lecta. nec heretica temeritate incerta. sed
apłica ueritate fundata. hoc in sinuat. hoc noui¬
mus. hoc credimus. hoc ⁊ si ñ uidemꝰ occłis. ne ad¬
huc corde. qͣmdiu fide mundam᷑. ipsa tñ fide rec¬
tissime. ac robutissime retinemus. patrem. fili
ut pater non sit filius. ut sp̃c sẽs  nec pa¬
ter sit. nec filius. s patͥs ⁊ filii sp̃c. hane in effa¬
bilem tͥnitatem apud se ipsam manentẽ om¬
nia in nouantem. creantem. recreantem mit¬
tentem. reuocantẽ. iudicantem. lib̾antem. hãc
gͦ tͥnitatem in effabilem simul nouimus ⁊
dit inspecie columbe. seorsum uox decelo sonui¬
it. ħic ÷ filius. ubi est in seꝑ abilis tͥnitas: Fecit
uos ꝑme d̾s intentos. Orate ꝓnobis. ⁊ qͣsi aꝑi¬
entes sinũ. donet ipse unde quod aperuistis

Expanded text:
enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur; ipsa tamen fide rectissime, ac robustissime retinemus Patrem, Filiumut Pater non sit Filius, ut Spiritus sanctus nec Pater sit, nec Filius, sed Patris et Filii Spiritus. Hanc ineffabilem divinitatem apud se ipsam manentem, omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem; hanc ergo Trinitatem ineffabilem simul novimus et dit in specie columbae, seorsum vox Patris de coelo sonuit, Hic est Filius meus. Ubi est inseparabilis Trinitas? Fecit vos per me Deus intentos. Orate pro nobis, et quasi aperientes sinum: donet ipse unde quod aperuistis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. in specie colunbe. Deinde uox desuꝑ ꝯsucu¬
ta est. hic ÷ͥ filius meus dilectus. inaͦ bene sensi.
Habemus gͦ distinctam quodãmͦ tͥnitatem. In uo¬
ce patrem in homine filium. incolumba sp̃m
scm̃. hoc quidem cõmemorare opus erat. nã uid̾e
facillimum ÷. Euident̾ enim nec ullo dubitatoĩs
scrupulo cõmendat᷑ hec tͥnitas. cum ipse dñs xp̃c
in forma serui ueniens adioħm. utiq filius: Hõ
enim dici pot̾ quod pat̾ est: aut dici pot̾. qͦd sp̃e sc̃s
nulla dubitat̾o quod patͥs sit: cum dic̾ tues filiuꝰ
tam̃ dicam. Audeo tam̃ dicere quasi seꝑabilem
tͥnitatem: cum iħs uenit ad fluuium. exaliolo¬
co in alium locum. Columba decclo descendit ad
terram: de alio loco ad alium locũ. uox ipsa patͥs
nec deterra. nec de a qͣ sonuit. s de celo. Tria hec qͣsi
seꝑantur locis: seꝑantur officiis. seꝑant᷑ oꝑib Di¬
cat mͥ aliquis. Ostende in seꝑabilem tͥnitat̾e. meñ¬
to catholicum te loqui. catholicis te loqui. fides

Expanded text:
sanctus in specie columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium, in columba Spiritum sanctum. Hoc quidem commemorare opus erat; nam videre facillimum est. Evidenter enim, nec ullo dubitationis scrupulo commendatur haec Trinitas. Nam ipse Dominus Christus in forma servi veniens ad Joannem, utique Filius est: non enim dici potest quod Pater est, aut dici potest quod Spiritusnulla dubitatio quod Patris sit, cum dicit, Tu es Filius id dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat mihi aliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides
Abbreviated transcription (Latin):
cubile uiri. ħ oc gͦ iam notum eẽt debet: nec tene¬
at nos. ut alia que merito tenebunt dño adiuuan¬
÷ natiuitas filii deuirgine maria: serte assũptio
forme serui: ĩnutero uirginis. Nunquit nam est
aliud nasci filio. nisi acciꝑe formam serui in uir¬
ginis utero. Audi. quia hoc ⁊ filius fecit. Qui cũ in
forma dei eẽt non rapinam arbitratus ÷ ẽẽ. equał
dõ. s semet ipsum ex inaniuit formam serui acci

Expanded text:
cubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet; nec tenecubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet; nec teneat nos, ut alia, quae merito tenebunt, Domino adjuvanest nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae servi in virginis utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed seme
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inquit plenitudo temꝑis. misit d̃s filium
suum natum exmuliere. factum sublege. ut eos
qui sub lege erant redimeret. Audistis. ⁊ quia pla¬
num ÷ ⁊ aꝑtum in tellexistis. Ecce pater fec̾ filium
nasci deuͥgine. Cum enĩ ueniss plenitudo t̃ꝑis:
misit : factum ex muliere. factum sub lege. fecit
mouet quia deuirgine dixi. ⁊ paulus exmulie¬
re: Non moueat non immoremur.: neq tudib
loquor. Utrumq scͥptura dicit. ⁊ exuirgine ⁊ ex
muliere. Ex uirgine qͦmͦ: Ecce uirgo inutero acci¬
piet ⁊ pariet filium. Exmuliere aũt sicut audisti̾
non est contrarium. Propͥetas enim locutionis
hebree mulieres non corruptas uirginitate: s fe¬
minas appellat. ħ abes euidentem scͥpturam gene¬
seos. qñ ipsa pͥma cua facta est. formauit eam in¬
quit d̃s in muliere. Dicit etiam alio loco scͥptura:
iubere dm̃ separari mulieres. que non cognouer̃t

Expanded text:
autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, modo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit movet, quia de virgine dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine quomodo? Ecce virgo in utero accipet, et pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dequestione ista uidemur iam expediti s forte
uerbis ncis. uideamus etiam si uerbis diuinis.
Pertinet gͦ adme scõri libroꝵ testimoniis demons¬
trare natiuitatem filii ⁊ patrem oꝑatum ⁊ filiũ.
Ita passionem. ita resurrectionem. ut cũ filii tantũ
sit ⁊ natiuitas ⁊ passio. ⁊ resurtectio. hec tria tñ que
ad filium solum ꝑtinent. nec apatre solo facta sine¬
filio. nec asolo filio. s apatie utiq ⁊ filio. P robemuꝰ
singula: iudicis ad dicis. Causa ꝓposita ÷: testes ꝓ¬
cedant. Dicat mͥ iuditium ur̃m. qͦd solet causas
agentibus dici. Doce qͦd⁊ ꝓmictis. Doceo plane
adiuuante dño: ⁊ celestis iuris recito lectionẽ.
Incente audistis ꝓponenten: audite intentius ĩa
uis non nͥ ad filium ꝑtineat. quod fecerit pater ⁊ filiꝰ.
Paulum recito. idoneum uiris diuni consultum.
Nam ⁊ causidici habent hodie paulum dictantem
iura litigiꝰsior non xp̃ianoꝵ. Recito inqͣm paulũ
dictant̾e pacis iura non litis. Ostendat nobis sc̃s a

Expanded text:
expediti; sed forte verbis meis, videamus etiam utrum verbis divinis. Pertinet ergo ad me sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposita est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius jam mvis nonnisi ad Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. Nam et causidici habent hodie Paulum dictantem jura litigatorum, non Christianorum. Recito, inquam, Paulum dictantem pacis jura, non litis. Ostendat nobis sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obedirent: mortui iacebant. s ambulabant ⁊ mor¬
tiui erant. Quid ualebat. quia ambulabant mor¬
tui : Et m̃ si qͥs inter illos moreretur corꝑe: cur¬
rerent. sepulerum pararent. in uoluerant porta¬
rent. sepelirent mortui mortuum. Dequib dic¬
tum ẽ. Sine. mortuos: sepeliant mortuos suos.
Tales mortui sic suscitantur uerbo d̾i. ut uiuãt
in fide: qui mortui erant in infidelitate. Uer¬
bo excitantur. De ipsa hora dixit. dñs. Heniet
hora: ⁊ nc̃ est. uerbo enim suo suscitabat mor¬

Expanded text:
tui jacebant: et ambulabant, et mortui erant. Quid valebant, quia ambulabant mortui? Et tamen si quis inter illos moreretur corpore, currerent, sepulcrum pararent, involverent, portarent, sepelirent mortui mortuum: de quibus dictum est, Sine mortuos sepeliant mortuos suos . Tales mortui sic suscitantur verbo Dei, ut vivant in fide. Qui mortui erant in infidelitate, verbo excitantur. De ipsa hora dixit Dominus, Veniet hora, et nunc est. Verbo enim suo suscitabat mor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id̾o mundus uocantur. sicut nr̃a conuer¬
satio in celis ÷. si resurreximꝰ cum xp̃o. Pigo
quem admodum nobiscum. id ÷ cũ corꝑͤ suo
unus : rp̃c. sic cum omĩb impiis quib cap̃
est. cum quodam corꝑe suo unꝰ ẽ diabolus.
Qua ꝓpt̾ sicut nos non seꝑamur a iusticia deqͣ
dñs dirit. quia ad patrem uado: sic impii ñ
seꝑantur abillo iudiuo deqͦ dixit. quia pͥn¬
ceps huius mundi iam udicatus est. Ex¬

Expanded text:
 ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in coelis est, si resurrexerimus cum Christo. Ergo quemadmodum nobiscum, id est, cum corpore suo unus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps hujus mundi jam judicatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
lectio ꝓposuit nobis unde loqͣniur
ad caritatem ur̃am. que domini re¬
Ab illo enim expectauit cor meum tamꝗͣ iussionem
ꝓ ferendi sermonis. ut hinc eum intelligerem loqͥ
me uelle. quod recitari ipse uoluiss. Audiat gͦ
studium ⁊ deuotio ur̃a.⁊ ad iuuet apud ipsum do¬
minum dm̃ nr̃m laborem nicum. Uidenus cũ
⁊ tanqũa ꝓposito diuino speculo contuemur ap̃
fiumen iordanem. cõmendari nobis dm̃ nr̃m int̾nita¬
te. Cum enim ueniret ib̾ ⁊ baptizatus eẽt a ioħe. dñs
aseruo. quod fecit ad humilitatis exemplum. imp̃a

Expanded text:
lectio proposuit nobis unde loquamur ad Charitatem vestram, tanquam Domini Ab illo enim exspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermonis, ut hinc eum intelligerem loqui me velle, quod recitari ipse voluisset. Audiat ergo studium et devotio vestra, et adjuvet apud ipsum Dominum Deum nostrum laborem meum. Videmus enim et tanquam proposito divino spectaculo contuemur, apud flumen Jordanis commendari nobis Deum nostrum in Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod fecit ad hu