comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligendo scandalizati sunt.
Non enim cogitabant hec
audiendo: nsi carnem qd̃
erant. Apostolus autem
dicit et uerum dicit: sape¬
re secundũ carnem mors
estz Carnem suam dat
nobis dñs manducare:
et sapere secundũ carnem
mors est. cum de carne su¬
a dicat quia ibi est uita
⁊etera: Ergo nec carnem
debenns sapere secunduz
sarnem: ficut in his uer¬
bis multi utiq audiẽtes
nõ ex inimicis sed ex dis¬
cipulis eius dixerũt. Du¬
rus est hic sermo. Quis
potest eum audire: Si di¬
scipuli durum habuerũt
istum sermonem: quid ĩ¬
imici: Et tamen sic opor¬
tebat ut diceretur: quod
non ab omnibus intelli¬
geretur: Secretum dei in¬
tentos debet facere: non ad¬
uersos: Isti autem cito defe-¬
cerunt. Talia loquente do¬
mino ih̃u non crediderũt
aliquid magnũ dicentem.
et uerbis illis aliquam gra¬
ciam cooperienteur. sz ꝓut
uoluerunt ita intellexerũt:
et more hominum quia po¬
bat ih̾s carnem qua indu¬
tus erat uerbum: ueluti
conscissain distribuere cre¬

Expanded text:
ligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia pobat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere cre
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: quandoquidẽ non
diligit et se ipsum: Est quip¬
pe impius et mniquus: Qui
autem diligit imquitatẽ: nos
plane diligit. sed odit ani¬
mam suam: Hoc ergo precep¬
tum dñi teneamus. ut nos
muicem diligamus: et quic¬
quid aliud prȩcepit facimus.
habemus: Discernitur quippe
ista dilectio ab ea dilectione.
qua se iuicem diligunt ho¬
mines: sicut homines. Nam
ut discerneretur. adiunctum
est: sicut dilexi uos: Utquid
Ad hoc ergo et nos municem
diligamus. ut dilectionem
nrãm discernamus a cȩteris:
qui non ad hoc se iuicẽ dili¬
gunt: quia nec diligunt:
Qui autem se propter haben¬
dum deum diligunt: Ipsi se
diligunt: Ergo ut se diligant:
deum diligunt: Non est hec
dilectio in omnibus homini¬
bus: Pauci se propterea dili¬
gunt: ut sit deus omnia in
omnibus

Expanded text:
ipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, sicut dilexi vos. Utquid Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
onfirmauit dñs sermo¬
nem suum: quem locu¬
tus est: Stetiq pro daud
patre meo: et sedi super
thronum eius: sicut locu¬
tus est dñs: Et edificauido¬
mum nomini dñi dei isra:
et constitui ibi locum arcȩ
in qua fedus est dñi: quod
percussit cum patribus nr̃iͦ:
lomon ante altare dñi. i

Expanded text:
onfirmavit Dominus sermonem suum, quem locutus est: stetique pro David patre meo, et sedi super thronum Israel, sicut locutus est Dominus: et aedificavi domum nomini Domini Dei Israel. Et constitui ibi locum arcae, in qua foedus est Domini, quod percussit cum patribus nostrislomon ante altare Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
ero et matre erus: Et rursũ
in liica: Et erat iosephet ma¬
ter euis: Et quotienscũq de
utroq fit sermo:. mater po¬
tius xp̃i quia id erat: non
uxor ioseph est nuncupa¬
ta. quia non erat: Sed bes
quoq ab angło ratio seria¬
ta est. ut cum desponsatã
eam iusto ioseph significabat:
conugẽ nuncuparet: Nam
ita ait: Ioseph fili dauid: no¬
litimere accipere mariã con¬
iugem tuam: Ergo et coniu¬
gis nomen sponsa suscepit:
ut post partũ in conugẽ re-¬
cognita. tantũ iħu mater ostẽ¬
deretur: et quemadmodũ iu¬
sto ioseph deputaretur euis¬
dem mariȩ in uirginitate
coniugrũ: ita uenerabilis os

Expanded text:
ero et matre ejus ; et rursum ero et matre ejus ; et rursum in Luca : Et erat Joseph et mater ejus. Et quotienscumque de utroque fit sermo, mater potius Christi, quia id erat; non uxor Joseph est nuncupata, quia non erat. Sed haec quoque ab angelo ratio servata est: ut cum desponsatam cum justo Joseph significabat, conjugem nuncuparet. Nam ita ait: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Ergo et conjugis nomen sponsa suscepit, et post partum in conjugem recognita tantum Jesu mater ostenditur: ut quemadmodum justo Joseph deputaretur ejusdem Mariae in virginitate conjugium, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ne corporeȩ natiuitatis ȩter¬
nam significantiã compre-¬
ratio. non simplex est: Nam
conceptus ex spũ scõ. natus
ex maria uirgine: om̃iũ opuꝰ
propħarũ est: Sed plures ir¬
religiosi. et a spiritali doctri¬
na ad modũ alienroccasio¬
nem ex eo aucupant de ma¬
dictum sit prius quam con¬
uenirent inuenta est inute¬
ro habens: Et illud: Noli ti¬
mere accipere mariã conui¬
gem tuam: Et illud: Non cog¬
nouit eam donec peperit:
Non recordantes eam despoz¬
satam fuisse. et dictum hoc
ioseph uolenti eam abicere.
quia iustus ipse nollet eam
lege decerni: Igitur nequa
de partu eius ambiguitas ex.¬
isteret. ipse concepti ex spũ
quia desponsata esset: in con¬
iugen recipitur: Cognoscit᷑
itaq post partum: id est trã¬
sit in coniugis nomen: Cog¬
noscitur enim: non ad miscet᷑.
Demiq cum transire io¬
deci sepb ad egyptũ monẽtur. ita¬
ma dicitur: Accipe puerũ et ma¬
tr̃e eius: et reuertere cumpu¬

Expanded text:
ne corporea, nativitatis aeterne corporea, nativitatis aeternae significantiam compreratio simplex est. Nam conceptum ex Spiritu sancto, natum ex Maria virgine, omnium opus prophetarum est. Sed plures irreligiosi, et a spiritali doctrina 671 admodum alieni, occasionem ex eo occupant turpidictum sit, Priusquam convenirent, inventa est in utero habens : et illud, Noli timere accipere Mariam conjugem tuam : et illud, Non cognovit eam donec peperit ; non recordantes desponsatam fuisse, et dictum hoc Joseph volenti eam abjicere; quia justus ipse nollet in eam lege decerni. Igitur ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti ex Spiriquia desponsata esset, in conjugem recipitur. Cognoscitur itaque post partum id est, transit in conjugis nomen. Cognoscitur enim, non admiscetur. Denique cum transire Joseph ad Aegyptum admonetur, ita dicitur: Accipe puerum et matrem ejus; et, Revertere cum pu
Abbreviated transcription (Latin):
rate sunt: et a dauid usq
ad transmigrationẽ babilo¬
nis. generationes quatuorde.¬
cĩ: cum in regnorũ libris de¬
cem et septem deprehendan.¬
tur: Sed in hoc non menda¬
cii aut negligentiȩ uicium
est:Tres enim ratione pre¬
teritȩ sunt: Nam ioram ge¬
nuit ochotiam: Ochorias au¬
tem: genuit ioas: Ioas dein¬
de amessiã: Amessias autẽ:
oriam: Et in matheo ioram
oriam genuisse scribitur: cũ
quartus ab eo sit: hoc ita:
ochoriã genuit: ex achabsci¬
licet domo: Dictumq erat
per propħam: non nisi quar¬
ta generatione in throno reg.¬
ni isrł quemquã de domo
achab esse sessurũ. Murgata
igitur labe familiȩ gentilis.
tribusq preteritis: iam rega¬
lis in quarta generationum
consequentiũ origo numera¬
tur: Quod autẽ usq ad mari¬
am generationes quatuordetĩ
esse scribuntur. cum in nũme.¬
ro tredecĩ reperiantur: nulluᷤ
error esse poterit scientibus
non eam solum esse dño nr̃o
ex maria: sed in procreatio¬

Expanded text:
ratae sunt, et David usque ratae sunt, et David usque ad transmigrationem Babylonis generationes quatuordecim, cum in Regnorum libris decem et septem deprehendantur. Sed in hoc non mendacii aut negligentiae vitium est. Tres enim ratione praeteritae sunt. Nam Joras genuit Ochoziam, Ochozias vero genuit Joam, Joas deinde Amasiam, Amasias autem Oziam . Et in Matthaeo Joras Oziam genuisse scribitur, cum quartus ab eo sit. Hoc ita Ochoziam genuit, ex Achab scilicet domo: dictumque erat per prophetam, non nisi quarta generatione in throno regni Israel quemquam de domo Achab esse sessurum. Purgata igitur Achab familia gentili, tribusque praeteritis, jam regalis in quarto generationum consequentium origo numeratur. Quod vero usque ad Mariam generationes quatuordecim esse scribuntur, cum in numero tredecim reperiantur; nullus error esse poterit scientibus non eam solum esse Domino nosex Maria; sed in procreatio
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersorũ familia cepta es-¬
se intelligatur ab uno: Ita cũ
eiusdem tribus sint ioseph
et maria: dum profectus es¬
se ex abrahe genere ioseph
ostenditur: profecta quoq
docetur et maria: Decima.¬
ec enim in lege ratio
seruata est: ut si mor¬
tuus sine filiis familiȩ prin¬
ceps fuisset: defuncti uxorẽ
posterior frater eiusdem cog¬
nationis acciperet: suscep¬
tosq filios in familiã eius
qui mortuus esset referret:
maneretq ita in primoge¬
nitis successionis ordo: cum
patres eorum qui post se na¬
ti essent. aut nomine habe¬
rentur aut genere: Sed quid¬
illud est. quod diximus scãm
rerum fibem: generationis
istius ordinem nec numero
sibi nec successione constare:
huius quoq rei ratio affera¬
tur: Non enim leuis causa est:
ut aliud in narratione. aliud
sit in gestis: et aliud referat᷑
in summa: aliud uero tenea¬
tur in numero: Namq ab
abraham usq ad dauid. qua¬
tuordetĩ generationes nume¬

Expanded text:
universorum familia coepta esuniversorum familia coepta esse intelligatur ab uno. Ita cum ejusdem tribus sit Joseph et Maria; dum profectus esse ex Abrahae genere Joseph ostenditur, profecta quoque docetur et Maria. Haec enim in lege ratio servata est, ut si mortuus sine filiis familiae princeps fuisset, defuncti uxorem posterior frater ejusdem cognationis acciperet, susceptosque filios in familiam ejus qui mortuus esset 670 referret : maneretque ita in primogenitis successionis ordo, cum patres eorum, qui post nati essent, aut nomine haberentur, aut genere. 2. Cuillud est, ut quia diximus, secundum rerum fidem, generationis istius ordinem nec numero sibi nec successione constare; hujus quoque rei ratio afferatur. Non enim levis causa est, ut aliud in narratione sit, aliud fuerit in gestis; et aliud referatur in summa, aliud vero teneatur in numero. Namque ab Abraham usque ad David quatuordecim generationes enume
Abbreviated transcription (Latin):
radum quem
matħs in ordi¬
ne regie succes¬
sionis ediderat:
lucas in sacerdotali origine
computat: Quem dũ uterq
dinumerat: cognationẽ in
dño utriusq tribus uterq
significat: Recteq utriusq
generationis gradus ponitur
quia sacerdotalis et regiȩ
tribus societas per dauid ex
conugio inita: iam a salathi¬
hel in zorobabel confirmetur:
nam originẽ que ex iuda
proficiscebat᷑ recenset: lucas
uero acceptũ per nathan ex
tribu leui genus edocet: suiꝰ
ortu utriusq generis glam
probauerunt: Quod uero
ioseph potius quam mariȩ
natiuitas recensetur: nichil
refert: Eadem enim est to-¬
tius tribus atq una cog¬
natio: Exemplũ autem etiã
matħs et lucas dederunt.
patres muicem appellantes:
non tam genere quã gen¬
te: quia ab uno tribus cep¬
ta. sub unius successionis et
originis familia continetur:
Cum enim filius dauid atq
nis ih̃u xp̃i filii dauid filii
abrahȩ: non differt quis
in originis numero atq or¬
dine collocetur: dum modo

Expanded text:
radum, quem Matthaeus in ordine regiae successionis ediderat, Lucas in sacerdotali origine computat. Quem dum uterque dinumerat, cognationem in Domino utriusque tribus uterque significat. Recteque generationis gradus ponitur: quia sacerdotalis et regiae tribus societas per David ex conjugio inita, jam a Salathiel in Zorobabel confirmetur enam originem, quae ex Juda proficiscebatur, recenset, Lucas vero acceptum per Natham ex tribu Levi genus edocet ; suisortu utriusque generis gloriam probaverunt. Quod vero Joseph potiusquam Mariae nativitas recensetur, nihil refert: eadem enim est totius tribus atque una cognatio. Exemplum autem etiam Matthaeus et Lucas dederunt, patres invicem appellantes, non tam genere quam gente: quia ab uno tribus coepta, sub unius successionis et originis familia continetur. Cum enim filius David atquenis Jesu Christi, filii David, filii Abrahae : non differt quis in originis numero atque ordine collocetur, dummodo
Abbreviated transcription (Latin):
ginitas: Uerum homines pra¬
uissimi hinc presumunt
opimionis suȩ auctoritatẽ:
habuisse sit traditũ: Qui si
mariȩ filii fuissent et non
potius ioseph ex priore cõi¬
iuge suscepti: nunquã in tẽ¬
pore passiomis ioħi apło tran¬
scripta esset in matrẽ. dño
ad utrũq dicente: mulier
ecce filius tuus. et iohi eccẽ
mater tua: nisi quod ad deso¬
late solatiũ caritatẽ filii m ddi¬
scipło relinquebat: In¬

Expanded text:
ii.-- Verum homines pravissimi hinc praesumunt opinionis suae auctoritatem, habuisse sit traditum. Qui sit Mariae filii fuissent, et non potius Joseph ex priore conjugio suscepti; numquam in tempore passionis Joanni apostolo transcripta esset in matrem, Domino ad utrumque dicente: Mulier, ecce filius tuus ; et Joanni: 672 Ecce mater tuas nisi quod ad desolatae solatium, charitatem filii in discipulo relinquebat.
Abbreviated transcription (Latin):
non requiramus: Tria ta.¬
men cõmendat apłs dicens:
manent autem fides. spes.
caritas: tria hȩc: maior au¬
tem his caritas: Et si in cari¬
tate hoc est in dilectione
concluduntur duo illa prȩ¬
cepta: maior tamen dicta
est esse: non sola: De fide
igitur nobis quam multa
mandata sunt: quã multa
de spe: Quis potest cuncta
colligere: quis enumerando
sufficere: Sed intueamur qͦd
ait idem apłs: Plenitudo le¬
gis: caritas: Ubi ergo cari.¬
tas est. quid est quod possit
deesse: Ubi autem non est.
quid est quod possit prodes¬
se: Demon credit: nec diligit:
Nemo diligit: qui non credit:
fr̃ustra quidem. sed tamen po¬
test sperare ueniam: qui non
diligit: Nemo autem potest
desperare: qui diligit.: Tertiał.¬
taq ubi dilectio est: ibi neces¬
sario fides et spes: Et ubi di¬
lectio proximi: ibi necessario
etiam dilectio dei: Qui enim
non diligit deum: quomodo
diligit proximũ tanquam se

Expanded text:
non requiramus? Tria cernon requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam se
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ut diliga¬
tis inuicẽ: sicut
dilexi uos: Si¬
ue dicatur preceptũ siuẽ mã.¬
datum: ex uno uerbo greco
utrum̃q interpretatur. quod
est entole: Iam uero istam sen¬
tentram et antea dixerat: de
qua me uobis ut potui dispu.¬
tasse. meminisse debetis: Ibi
enim sic ait: mandatũ nouũ
do uobis ut diligatis inuicẽ
sicut dilexi uos: ut et uos dili¬
cepti repeticio. cõ mendatio
est: nisi quod ibi mandatũ
autem. hoc est inquit man¬
datum meum: Ibi tanquam
non fuerit antea tale manda¬
tum: hic tanquã non sit ali¬
ud eius mandatũ: Sed ibi di¬
ctum est nouum. ne in uetu¬
state nr̃a perseueremus: hic
dictum est meum. ne con¬
temnendũ putemus: Scd̃a lc.¬
uod autem hic ita dixit.
hoc est mandatũ me.¬
um uelut non sit aliud:
quid putamus frẽs mei:
Nunquidnã solum eius de
ista dilectione mandatum
est. qua diligimus inuicẽ:
Nonne est et aliud maius:
ut diligamus deum: Aut
uero de sola deus nobis di¬
lectione mandauit: ut alia

Expanded text:
 ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos dilindati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
oc est preceptũ
dñs ut diliga.¬
tis inuicẽ: sicut
dilexi uos: Si¬
ue dicatur preceptũ siue mã¬
datum: ex uno uerbo greco
utrum̃q interpretatur. quod
est entole: Iam uero istam sen¬
tentiam et antea dixerat: de
qua me uobis ut potui dispu¬
tasse. meminisse debetis: Ibi
entm sic ait: mandatũ nouũ
do uobis ut diligatis in uicẽ
sicut dilexi uos: ut et uos dili¬
gatis muicem: huius utiq prȩ
cepti repeticio. cõ mendatio
est: nsi quod ibi mandatũ
autem. hoc est inquit man¬
datum meum: Ibi tanquam
non fuerit antea tale manda¬
tum: hic tanquã non sit ali¬
ud eius mandatũ: Sed ibi di¬
ctum est nouum. ne in uetu¬
state nr̃a perseueremus: hic
dictum est meum. ne con¬
temnendũ putemus: Scd̃a le.

Expanded text:
eceptum  ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaqndati repetitio, commendatio est, nisi quod ibi mandatum autem, hoc est, inquit, mandatum meum. Ibi tanquam non fuerit antea tale mandatum, hic tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus; hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
illa agmina quoq: quibus
conditor prȩsidet uocantur:
Sed beatus esse quis potest:
nisi conditor suus etus men¬
ti prȩsideat: Quȩ ergo ex
parte ab om̃ibus habentur:
eis in priuato nomine data
sunt: qui hec in munere
plenius acceperunt: Nam
et siqua illic sic alii habent:
ut haberi ab aliis nequa¬
quã possint: sicut speciali
potestates et principatus uo¬
cantur: cuncta tamen ibi
singulorũ sunt: quia per ca
ritatem ab alio in aliis ha¬

Expanded text:
illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali iones et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes: Hoc oculis: hoc
capiti: illud pectori. uel
stomacho nocet: Legumi¬
stomachum grauat: Lac
capiti nocẽt: pectus. potũ
aque non sustinet: Cau
les muitriunt melancoliã:
pisces de stagno. aut luto¬
sa aqua: mee penitus com¬
plexioni non congruunt:¬

Expanded text:
disputat: hoc oculis, hoc capiti, et illud pectori vel stomacho nocet. Profecstomachum gravat, lac capiti nocet, potum aquae non sustinet pectus, caules nutriunt melancholiam,pisces de stagno aut de lutosa aqua meae penitus complexioni non congruunt
Abbreviated transcription (Latin):
tam: Don est pax uni¬
Seminauerũt triticũ: et
spinas messuerũt: here¬
ditatem acceperunt: et
non eis proderit: Onde¬

Expanded text:
jus: non est pax uniSeminaverunt triticum, et spinas messuerunt, haereditatem acceperunt, et non eis proderit: Con
Abbreviated transcription (Latin):
dicat eunichus: ccce ego
lignum arioum. Quiã
hec dicit dominus euni¬
chis. qui custodierĩt sab¬
bata mea: et clegerĩt que¬
ego uolui: et tenuerĩt fe¬
dus meum: dabo eis in
dom̃o mea. et in muris
meis locum: et nomẽ me¬
lius a filiis et filiabus: No¬
men sempiternum dabo
eis: quod non peribit

Expanded text:
dicat eunucus, ecce ego lignum aridum: quia hec dicit Dominus eunucis. Qui custodierint sabbata mea et elegerint que volui et tenuerint fedus meum: dabo eis in domo mea et in muris meis locum et nomen melius a filiis et a filiabus nomen sempiternum dabo eis quod non peribit
Abbreviated transcription (Latin):
Iugum et lorum. curuãt
collum durum: Et seruũ
inclinant operationes as¬
sidue: E cruo maliuolo.
tortura et compedes: mit¬
te illum in operationem
ne uacet: Multam en im
maliciam. docuit ociosi¬
lum equo: et chamus asi¬
no: et uirga in dorso im¬¬

Expanded text:
ugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduae. Servo malevolo tortura et compedes, mitte illum in operationem ne vacet: multam enim malitiam docuit otiosilum equo, et chamus asino, et virga dorso im
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo petistis:
quod nomen non sicut cog¬
noscendum est cognouistis:
uel non petistis quicquã:
qm̃ in comparatione rei
quam petere debuistis: pro
nichilo habendum est qͦd
petistis: Vt igitur in eius
nomine non nichil sed gau-¬
dium plenum petant: qm̃
aliud nichil est: exortatur
dicens: Petite et accipietis.
ut gaudium ur̃m sit plenũ:
id est hoc in nomme meo
petite: ut gaudium ur̃m
plenum sit: et accipietis:
Isto enim bono in petendo
perseuerantes scõs suos: ne¬
quaquam miscdia iuma
et inquit in prouerbiiᷤ
locutus sum uobis:
llemt hora: cum iam non
in prouerbiis loquar uobis:
sed palam de patre annun¬
tiabo uobis: Possem dicere.
hanc de qua loquitur ho¬
ram futurum oportere secu¬
lum intelligi: ubi uidebimus
palam quod beatus paulus

Expanded text:
in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quonaliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in petendo perseverantes sanctos suos nequaquam misericordia divina  inquit, in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiissed palam de Patre annuntiabo vobis. Possem dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tio pares: et labor similes:
et finis fecit equales: Sicut.
autem et nos experti su¬
mus: et nr̃i probauere mai¬
ores: credimus atq confidi¬
mus inter omnes labores
istius uitȩ ad obtinendam
misciam dei semper nos
specialiũ patronorũ oratio¬
nibus adiuuandos: ut quã¬
tum propriis peccatis de¬
primimur: tantum apłiciᷤ
meritis erigamur: per do-
est cum patre et cum spũ¬
scõ eadem potestas: una
diumitas: in secula seculo

Expanded text:
tio pares, et labor similes, tio pares, et labor similes, et finis fecit aequales. Sicut autem et nos experti sumus, 327 et nostri probavere majores, credimus atque confidimus, inter omnes labores istius vitae, ad obtinendam misericordiam Dei, semper nos specialium patronorum orationibus adjuvandos: ut quantum propriis 328 peccatis deprimimur, tantum apostolicis meritis erigamur. Per Domiest cum Patre et sancto Spiritu eadem potestas, una Divinitas in saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
on minintur persecu¬
tiomibus eccła: sed au¬
getur: Et semper dñicus
ager segete ditiore uestitur:
dum grana quȩ singula ca¬
dunt: multiplicata nascun¬
tur: Unde duo ista prȩcla-¬
ra diuini seminis germina.
in quantã sobolem pullu-¬
larint: beatorũ martyrũ¬
milia protestantur: qui a¬
płicorum emuli triumpho¬
ppłis ambierunt: et quasi
ex multarũ honore gem¬
marum conserto uno dia-¬
demate coronarunt: De
mi. diuinitus nobis ad exẽ¬
plum pacientiȩ et confir-¬
mationẽ fidei prȩparato:
uniuersaliter quidem in
om̃ium scõrum cõmemora¬
tione lȩtandum est: sed
in horum excellentia pa-¬
trum. merito est exultan-¬
tius głandum: quos gr̃a
dei in tantum apicem in-¬
ter omnia eccłȩ membra
prouexit: ut eos in corpore
cui caput xp̃s est: quasi
geminũ constitueret lumen
oculorũ: De quorum meri¬
ritis atq uirtutibus. quȩ
omnem loquendi superant
facultatẽ: nichil diuersum:
nichil debemus sentire di-¬
scretum: quia illos et elec¬

Expanded text:
on minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia martyrum protestantur; quae apostolicorum aemula triumphopopulis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. CAPmi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et elec
Abbreviated transcription (Latin):
Transgressionẽ eius tanto
grauius pertuli: quanto hãc
ab eo qui meus esse uideba¬
tur sensi:
mnes electi. quia
summi capitis membra
sunt: caput quoq suum in
passionibus sequuntur: et
ipsos aduersarios in sua mor¬
te sentiunt. de quorũ uita
presumebant: ut tanto eis

Expanded text:
ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. go electi, quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant, de quorum vita praesumebant: et tanto eis
Abbreviated transcription (Latin):
uod resurrec¬
tionem domi¬
nicam discipu¬
li tarde credi¬
derunt: non
tam illorum infirmitas. quã
nr̃a ut ita dicam futura fir.¬
mitas fuit: Ipsa namq resur.¬
rectio illis dubitantibus: per
multa argumenta monstra¬
ta est: Quȩ dum nos legen¬
tes agnoscimus: quid aliud
quam de illorum dubitati¬
one solidamur:: Mmus
enim michi maria magda.¬
lene prȩstitit quȩ citius cre-¬
didit: quam thomas qui
cu dubitauit: Ille etemm
dubitando uulnerum cica-¬
trices tetigit: et de nostro
pectore dubietatis uulnus

Expanded text:
uia resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubitationis vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
cum exissent
sacerdotes de
sanctuario: ne¬
bula impleuit
domum dñi: et non pote¬
rant sacerdotes stare et mi¬
nistrare propter nebulam:
Impleuerat enim gła dñi:
domum dñi: Tunc ait salo¬
mon: Dñs dixit: ut habita¬

Expanded text:
cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit domum Domini. Et non poterant sacerdotes stare, et ministrare propter nebulam. Impleverat enim gloria Domini domum Domini. Tunc ait Salomon. Dominus dixit, ut habita
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis addicunt: Hi mo-¬
res. armatos dissipant po-¬
pulos: et munitas diruunt
ciuitates: Et quid plura him̃i
Quicquid potentiȩ. quicquid
uirium uidemus in hostibu.
corruptione uitȩ nr̃e. nr̃aq:
infirmitate nutritur: Et in¬
de est quod nichil fusa ad
deum supplicatione profici¬
mus: quia incessabibter
impiis prauisq desideriis in¬
herentes: uiam dño nr̃o se.¬
cundũ prophica monita noi
paramus: Propter quod re¬
uertentes ad beatissimi prȩ¬
cepta iohis. paremus dño ui¬
am: rectas faciamus semi¬
tas dei nr̃i: quatinus uidens
in nobis dñs itinera bonȩ
uoluntatis: ouiculas suas

Expanded text:
tivitatis addicunt. Hi motivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhaerentes, viam Domino nostro secundum prophetica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas
Abbreviated transcription (Latin):
lle uram dño suo parat: qui
luxuriantis carnis respuens
uoluptates: toto mentis suȩ
spũ suspensus ad dñm: uigo¬
re se castitatis accingit: Opti¬
mam parat dño uiam:qui
cogitationes suas auaricie
fluictibus estuantes: serene
conscientiȩ tranquillitate cõ¬
pescit: Uiam dño parat: qui
id olorum uana. atq omniũ
supersticionũ figmenta con-¬
culcans: unum uiui dei cul.¬
tum et fidem ueritatis inqui.¬
rit: Quicumq uero uolup¬
languet: cupiditatibus aua¬
riciȩ feruentis insanit. in fra¬
terna odia feralis muidiȩ fa¬
cibus inardescit: atq ad col¬
tumeliã dei om̃ipotentis. per
anfractas demonũ semitas
erraticus uiator incebit: nos
parat dño uiam: sed inimi¬
co miser suo exiciabilem in
semetipsum patefacit in¬
i mores et uita huius¬
modi: ampla itinera
et largissimas uias. barba¬
ris nationibus in exitium
cõmunis salutis aperiunt:
hi mores: plebem dei iimi¬
cis gentibus iugo misere cap¬

Expanded text:
lle viam Domino suo parat, qui lle viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluplecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit in mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae cap
Abbreviated transcription (Latin):
uera annuntiare de xp̃o:
qui per assertionẽ iusticiȩ
ut illicitas herodis increpa¬
ret nuptias: nec regem timu¬
isset offendere: nec squalo¬
rem carceris declinasset. nec
tyrannico glad io refugisset¬
udiamus adhuc pau¬
lulum frẽs: quid ad
profectũ om̃ium nr̃m. salua¬
toris nuntius prȩdicabat:
Parate inquit uiam dño:
rectas facite semitas dei
nr̃i: Uere dignus beatus
ioħes: cuius prophica es¬
set natiuitas: qui et illis
de parentibus quorũ esset
desperata fecunditas dei
munere nasceretur: Nam
tanta auctoritate. tantoq
docendi pondere in uocem
sc̃e predicationis erupit: ut¬
et instantẽ dñi nuntiaret
aduentũ: et in semitas re¬
ctas male uiuentiũ dirige¬
ret prauitatẽ: Quid est eñĩ
uentanti de cȩlo iudici pur¬
gato a uiciis pectore: sim¬
plicis cordis habitaculum
prȩparare: Quid est rectas
facere semitas dei. nisi ut ta¬
les actuum tuorum tibi mu¬
nias uias: quas per ambu¬
lare propicius ueniens ad te

Expanded text:
vera enuntiare de Christo, vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugissAudiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, ventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te
Abbreviated transcription (Latin):
tocius mundi gaudia futu¬
ra prȩludunt: Nec enim
poterat ueteri sub lege. or¬
dinem suum mortalis serua.¬
re natura: quando per no¬
uam diumitatis grãm. no¬
uum saluti omnium myste¬
rium parabatur: Qumta le.¬
quo propħauit ysaiaᷤᷤ
dicens: Uox clamantis in de¬
serto: Parate uiam dño: re-¬
ctas facite semitas dei nr̃i
Ulox inquit clamantis: Quã
bene uox dicitur: qui ueni¬
entem de cȩlestibus in carne
hominis unigenitũ dei. ple-¬
no lȩtus ore clamabat: Recte
uox dicitur: cuius intonan¬
te prȩconio: sacramentũ re-¬
demptionis humanȩ surda
dudum cȩpit audire morta¬
litas: Ut enim̃ uenerandus
baptista muto patri aperu.¬
it linguã: ita aures homi¬
num salutaris grẽ in noua¬
uit auditu: Clamabat autẽ
in deserto: ubi prȩdicationi
eius nec insolens turba per¬
streperet: nec infidelis ride¬
ret auditor: sed hi tantum
audire possent: qui predi¬
cantẽ uerbum salutis cura
tantum diuimi cultus expe¬
terent: et aduerterent eũ

Expanded text:
totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic erquo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum
Abbreviated transcription (Latin):
ista est domus. ubi edifica¬
tionem habemus ex deo:
domum non manufactam
eternam in cęlis: Nonne ista
est domus de qua cantamuᷤ
deo: beati qui habitant in
domo tua. in scła scł̃orũ lau¬
dabunt te: Ergone uos noi
domum cinisquã baptizati
frĩs: sed domum ipsius dei
patris. cui omes frẽs dicimu
pater nr̃ qui es in cęlis: a
regno separare celorum aut
eam sic diuidere audebitis:
ut alique mansiones eius
sint in regno cȩlorum. aliquȩ
autem extra regnum cȩlorũ:
Absit absit: ut qui uolunt
habitare in regno cȩlorum:
in hac stulticia uelint habi¬
tare uobiscũ: Absit in quã:
ut cum omnis domus reg¬
nantium filiorum non sit
alibi nisi in regno: ipsius
regiȩ domus pars aliqua
non sit in regno: Et si abie.¬
ro inquit et prȩparauero
uobis locum: iterum uemo
et accipiam uos ad me ip¬
sum: ut ubi ego sum et uoꝰ

Expanded text:
ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsu
Abbreviated transcription (Latin):
ab et scõrum
edicio lȩticiã
plurimorum:
quia cõmune
est bonum:
Iusticia enim: cõmunis est
uirtus: Et id eo in ortu iusti.
futurȩ uitȩ insigne premit.¬
titur: et gra secuturȩ uirtu¬
tis. exultatione uicinorum
prȩfigurante signatur: Pul¬
chre autem tempus quo fuit
in utero propħa describitur:
ne mariȩ presentia taceatur:
sed tempus siletur infantiȩ:
eo quod presentia dñi ma-¬
terno in utero roboratus.
infantiȩ impedimenta nes¬
ciuerit: Et ideo in euange¬
lio nichil super eo legimus.
nisi ortum eius et oraculũ:
exultationẽ in utero. uocẽ
in deserto: Aeq enim ullã
infantiȩ sensit ȩtatem: qui
supra naturam. supra ȩtatẽ.
in utero situs matris. a men¬
sura perfectȩ cȩpit ȩtatis

Expanded text:
abet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
autem predicatoꝵ uerba scm¬
tillȩ appellata sunt: qura eos
quos in corde tetigerint in-¬
cendunt:¬
onsid erandum quoq est:
quod scintille subtiles ural¬
de et tenues sunt: Qura cum
predicatores sc̃i de cęlesti pa-¬
tria locuntur: non tantum ua¬
lent aperire uerbo: quantum
possunt ardere desiderio: Ex
eorum ergo lingua quasi quȩ¬
dam ad nos scintille uentunt:
qura de cȩlesti patrra in eorũ
uoce uix tenue aliquid cog¬
noscitur: quod tamen ab eis
non teninter amatur: Neq eñi
cȩlestem gl̃am aut tantum ui¬
dere sufficiunt quantum est:
aut tantum lo qui preualent
quantum uident: Candens er¬
go es scintillas proicit: quan¬
do uix teninter predicaton
lo qui sufficit: hoc unde ipse
fortiter ignescit: Nona lectio¬

Expanded text:
autem praedicatorum verba sciautem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunnsiderandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit, quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina aut
Abbreviated transcription (Latin):
Si omina ad sp̃ualem allegori¬
am ducimus: similiter in dis¬
cretionis stulticta ligamur:
Legunt entm sacra eloqura
predicatores sc̃i: et aliquan¬
do in historra litteram suscipi¬
unt: aliquando uero per sig¬
nificationem litterȩ sp̃m requi¬
runt: Et modo bona facta pa¬
trum precedentiũ ficut iuxta
litteram inueniunt mutantur:
modo quedam quȩ nixta histo¬
riam imitanda non sunt spua¬
luiter intelligunt: et ad prouec.¬
tum tendunt: Quid ergo alnd
predicatores sc̃i in suo opere.ni¬
sim pede ungulam findunt:
rum est: Et recte uoces
predicantiũ eri comparantur:⁊
quia in omnem terram exiuit
sonus eorum: et in fines orbis
terrȩ uerba eorum: Bene autẽ
es candens dicitur: quia uita
predicantiũ et sonat et ardet:
Aridet enim desiderio: sonat
uerbo: Es ergo candens est
predicatio accensa: Sed de can¬
dente ere scintille prodeunt:
quia de eorum exortationibiᷤ
uerba flammantia ad aures
audientium procedunt: Recte

Expanded text:
si omnia ad spiritalem allegorisi omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti, et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt. Et modo 1194 bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur; modo quaedam, quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad provectum tendunt. Quid ergo aliud praedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam findunt? rum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in finterrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ur̃is: Ut uero in eisdẽ
sc̃ĩs predicatoribꝰ intȩ grautaᷤ.
fortitudo: atq discretio mon¬
straretur: recte subiungitur:
Et planta pedis eorum quasi
ura enim predicatores
sc̃i boum nomine desig
nantur: docet paulus apłs:
legis testimonium exponens:
Non obturabis os boui tritu¬
ranti: In scĩs ergo predicato¬
ribus planta pedis est uitu.¬
bi: scilicet mature incedens:
et fortis. et diuisa: Qura unuᷤᷤ.¬
quisq predicator et uenera¬
tionem habet in maturitate:
et fortitudinẽ in opere: et di.¬
uisionem ungulȩ in discretio¬
ne: Non enim facile predica¬
tio erus accipitur: si leuis i
moribus esse uideatur: Et nul.¬
la erit in maturitate ostensio:
si contra aduersa omnia non
affuerit operis fortitudo: llix¬
tutis autem meritum ipsa for¬
titudo operis amittit: si discie¬
ta in intellectu non fueritz
scripturam legimus: si õm¬
nia ad litteram sentramus: uir¬
tutem discretionis amittimus:

Expanded text:
dibus vestris . Ut vero in eisdem dibus vestris . Ut vero in eisdem sanctis praedicatoribus vitae gravitas, fortitudo, atque discretio monstraretur, recte subjungitur: IBID.-- Planta pedis eorum quasi uia enim praedicatores sancti boum nomine desnantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
esset: si fidem atq contem¬
platignẽ dñi habentes pre.¬
dicatores illius. scã õpera noi
t pedes eorum pedes
recti: Quid per pedes:
nisi gressus actuum designã¬
tur: Quatuor ergo anima¬
hum pedes recti esse describũ¬
tur: quia scorum euangłista¬
rum atq omntum perfectorũ
opera: ad sequendam iniqui¬
tatem non sunt retorta: hi
autem pedes rectos non ha
bent: qui ad mala mundi
quȩ retiquerint reflectuntur
De quibus scriptum est: Camꝰ
reuersus ad suum uomitutm:
et sus lota in uolutabro lutiz
Dolebat de quibusdam doc-¬
tor egregius: quod pedem
rectitudims retro detorserant:
quibus per increpationẽ di-¬
cebat: Quomodo conuertimi-¬
ni iterum ad infirma et ege¬
na mundi elementa: quibus
ddenuo seruire uultis: Dies
obseruatis. et tempora: et
annoᷤ: Tmeo uos: ne forte
sine causa laborauerĩ in uobsͦ
Qui alios admonet dicens:
Propter quod remissas ma¬
nus et soluta genua erigite:
et gressus rectos facite pe¬

Expanded text:
esset, si fidem atque contemesset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non t pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denumenses, et tempora, et annos. Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis . Qui alios admonet, dicens: Propter quod remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pe
Abbreviated transcription (Latin):
us. ioħes. et lucas:Si queras
quid lucas: hoc quod ioħes.
matheus. et marchus sentit:
Quatuor ergo facies ini suͣt.
quia noticia fidei qua cognoᷤᷤ¬
cuntur a deo: ipsa est mu
no. quȩ est simul in quatuoꝵ
Quicquid enim in uno inue¬
neris: hoc in omnibus simul
quatuor recte cognoscis:
iħ̃m xp̃m simul omnes con¬
corditer predicant: et ad di¬
uinitatem eius mentis ocu-¬
los leuantes. penna contem.¬
plationis uolant: Euange¬
listarum ergo facies ad hu¬
manitatem dñi pertment:
pennȩ uero ad diuinitatem:
quia in eo quem corporeum
aspiciunt. quasi facies inten-¬
dunt: Sed dum hunc esse mi¬
circumscriptũ atq incorpo¬
reum ex diuinitate annin¬
ciant: per contemplationis
pennam quasi in aere leuan¬
tur: Quia itaq et una est
fides incarnationis exus in
omnibus. et par contempla-¬
tio diumitatis enus in singu.¬
lis ⁊recte nunc dicitur. quã.¬
tuor facies itni: et quatuor
pennȩ uni: Sed quȩ uirtus

Expanded text:
us, Joannes et Lucas. Si quaeras us, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas, hoc quod Joannes, Matthaeus 1193 et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recte cognoscis.  Christum simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinent, penna ad divinitatem, quia in eo quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam quasi in aera levantfides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus