comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea sunt a te dicta ꝗb ego assentior: omitto
cȩt̾os. uenis ad eos in qb iã ꝑfectam putas
eẽ eloq̃ntia qͦs ego audiui sine cõtrou̾sia.
magnos oratores Crassũ & Antoniũ: de eoꝵ
laudib tibi ꝓrsus assentior sed tñ nõ isto mõ
ut Policreti doriphoꝵ sͥ lysippꝰ aiebat sic tu
suasionẽ legis seriuliȩ tibi magistrã fuisse
hec germana hyronia ẽ: cur ita sentiã nõ di¬
cam ne me tibi assentari pritẽs Omtto igit᷑
q̃ de his ip̃is: qͣ de cotta: q̃ de sulpitio q̃ mõ
de celio diseris: Hi .N. fuer̃t recte oratores
ꝙͣti at & qͣles tu uideris nã illd̃ minꝰ curo
ꝙ congessisti oparios om̃s ut mͥ uideantꝰ mo¬
ri uoluisse nõ nulli ut ate ĩ oratoꝵ nuͣ refer¬
rent᷑ͦ hȩc cũ ille dixiss&x longi sermoĩs initiũ
depulisti inꝙ̃ attic̾e. rẽq cõmouisti noua dispu¬
tatione dignã quã ĩ alid̃ tp̃s differemꝰ uoluẽdi

Expanded text:
ea sunt a te dicta, quibus ego adsentior. Omitto ea sunt a te dicta, quibus ego adsentior. Omitto ceteros; venio ad eos in quibus iam perfectam putas esse eloquentiam, quos ego audivi sine controversia magnos oratores, Crassum et Antonium. De horum laudibus tibi prorsus adsentior, sed tamen non isto modo: ut Polycliti Doryphorum sibi Lysippus aiebat, sic tu suasionem legis Serviliae tibi magistram fuisse; haec germana ironia est. Cur ita sentiam non dicam, ne me tibi adsentari putes. omitto igitur quae de his ipsis, quae de Cotta, quae de Sulpicio, quae modo de Caelio dixeris. Hi enim fuerunt certe oratores; quanti autem et quales tu videris. Nam illud minus curo quod congessisti operarios omnis; ut mihi videantur mori voluisse non nulli, ut a te in oratorum numerum referrentur. haec cum ille dixisset: Longi sermonis initium pepulisti, inquam, Attice, remque commovisti nova disputatione dignam, quam in aliud tempus d
Abbreviated transcription (Latin):
illis tp̃rib ualde laudo fignificãt.ii. formã
ꝙͣdã ingenii sed admͦ impolitã & plane ru¬
dẽ. Origines uͦ cũ o̾ib oratoris laudib refer¬
tas diceres & catonẽ cũ phylisto & thucitide
cõpares bruto. ne te id censebas an mͥ probatuꝵ
paras hõiem tusculanũ nõ dũ suspicantẽ qͣle
ẽet copiose & ornate dicer̃. Galbã laudas si ut
illius etatis pͥncipẽ adsentior: sic enĩ accepimꝰ¬
si ut oratorẽ. cȩdo. quȩso orõnes sunt enĩ &
dic hũc quẽ tu pł ꝙ̃ te. amas brutũ. uelle te
illo mõ dicer᷑ ꝓbas lepidus orõnes paulũ huc
tibi assentior mͦ ita laudes ut antiqͣs qđ idẽ
de africano: de lelio: cuiꝰ tu orõne negas fieri
ꝗꝙ̃ posse dulciꝰ additis &i nescio ꝗd angustius
noĩe nos capis sumĩ uiri uiteq elegantissiẽ
uerissimis laudib: remoue ħ ne ista dulcis oro
sit abiecta at aspice nemo uelit carbonẽ in
sũmis oratorib habitũ scio sed cũ ĩ cęt̾is reb

Expanded text:
im formam quandam ingeni, sed admodum impolitam et plane rudem—, Origines vero cum omnibus oratoris laudibus refertas diceres et Catonem cum Philisto et Thucydide comparares, Brutone te id censebas an mihi probatuparas hominem Tusculanum nondum suspicantem quale esset copiose et ornate dicere. galbam laudas. Si ut illius aetatis principem, adsentior—sic enim accepimusin ut oratorem, cedo quaeso orationes—sunt enim—et dic hunc, quem tu plus quam te amas, Brutum velle te illo modo dicere. Probas Lepidi orationes, Paulum hic tibi adsentior, modo ita laudes ut antiquas; quod item de Africano, de Laelio, cuius tu oratione negas fieri quicquam posse dulcius, addis etiam nescio quid augustius. Nomine nos capis summi viri vitaeque elegantissimae verissimis laudibus. Remove haec: ne ista dulcis oratio ita sit abiecta ut eam aspicere nemo velit. carbonem in summis oratoribus habitum scio; sed cum in ceteris rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii: eu̾ter& maiꝰ nom̃ in patronis fuissei
Non erat abundãs. nõ inops tantũ nõ ualde
nitens nõ plane horrida orõ: uox: gestuł. et
oĩs actio sine lepore: at inueniendis ponẽdisq
reb mira accuratio: ut nõ facile in nullodi¬
ligentiorẽ maiorẽq cognouerĩ sed & ut citiꝰ
rem optinebat locum. C: deinde piso stata¬
rius & sermoĩs plenus orator. minĩe ille
ꝗđ tardus in excogitando uerũ tñ: uultu
& simulatioẽ młto ẽt acutior ꝙͣ erat iudebat᷑
Nã eitis equalẽ:. M: glabionẽ bñ institutum
aut sceuolȩ diligentia socors ip̃tꝰ na negligẽs¬
q tardauerat. & .L. torqͣtus elegans in dicẽ¬
do in existimando admodũ prudens toto
gnͣe purbanus: Meus at equalis. En Pompeiꝰ
iur ad oĩa sũma natus maiorem dicendi
gloriam. habuissex. nisi eũ maioris gloriȩ
cupiditas ad bellicas laudes abstra xisset:
Erat or̃oe satis amplus rẽ prudentem uide¬

Expanded text:
ingeni everteret, maius nomen in patronis fuisset. ingeni everteret, maius nomen in patronis fuisset. Non erat abundans, non inops tamen; non valde nitens, non plane horrida oratio; vox gestus et omnis actio sine lepore; at in inveniendis componendisque rebus mira accuratio, ut non facile in ullo diligentiorem maioremque cognoverim, sed eam ut citius rem obtinebat locum. C. deinde Piso statarius et sermonis plenus orator, minime ille quidem tardus in excogitando, verum tamen vultu et simulatione multo etiam acutior quam erat videbatur. Nam eius aequalem M'. Glabrionem bene institutum avi Scaevolae diligentia socors ipsius natura neglegensque tardaverat. Etiam L. Torquatus elegans in dicendo, in existimando admodum prudens, toto genere perurbanus. Meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter vide
Abbreviated transcription (Latin):
titias q̃ deuorande nob̾ sũt nõ ferebat. iracun¬
diusq respuebat siue morose imputabatur siue
ingenio liberoq fastidio. Is cũ satis florussei ado¬
uidicio magnã laudem ẽ adeptus ex eo tp̃re
qͣi reuocatus incursũ tenuit locũ tã dui ꝙ̃ fer¬
re potuit laborem postea ꝙͣtum detraxit ex
studio: tantũ amisit ex gła: P. Murena me¬
diocri ingenio sex magno studio rerũ ueten
litterarũ & studiosus & nõ impitus młte in¬
dustrie & magni laboris fuit. C: censorinꝰ
grȩcis litteris satis doctus qđ proposuerat
explicans expedite: nõ inuenustus actor. P&
mners & inimicus fori. L Turius paruo inge¬
nio sed mlto labore quoqͦ mõ poterat sepe dice¬
bat. Itaq & pauce centuriȩ ad cõsulatũ defu¬
ere Cancer auctoritate semꝑ eguit: s fuit pa¬
ronus propemodũ diligentissimꝰ. hꝰ si uita si
mores si uultus deniq nõ cẽm com̃dationẽ

Expanded text:
titias, quae devorandae nobis sunt, non ferebat iracuntitias, quae devorandae nobis sunt, non ferebat iracundiusque respuebat sive morose, ut putabatur, sive ingenuo liberoque fastidio. Is cum satis floruisset adu ex virginum iudicio magnam laudem est adeptus et ex eo tempore quasi revocatus in cursum tenuit locum tam diu quam ferre potuit laborem; postea quantum detraxit ex studio tantum amisit ex gloria. P. Murena mediocri ingenio, sed magno studio rerum veterum, litterarum et studiosus et non imperitus, multae industriae et magni laboris fuit. C. Censorinus Graecis litteris satis doctus, quod proposuerat explicans expedite, non invenustus actor, sed iners et inimicus fori. L. Turius parvo ingenio sed multo labore, quoquo modo poterat, saepe dicebat; itaque ei paucae centuriae ad consulatum defuerunt. C. Macer auctoritate semper eguit, sed fuit patronus propemodum diligentissimus. Huius si vita, si mores, si vultus denique non omnem commendationem
Abbreviated transcription (Latin):
admirãdo irridebat. callebat in agendo ut ea
q̃ deerãt nõ desiderarent᷑. Itaq tanꝙ̃ curio co¬
pia nõ nulla uerborũ: nullo alio bono tenuit
oratoꝵ locũ. Sic lentulꝰ cȩt̾arũ uirtutũ dicẽdi
mediocritatẽ actioe occultauit in qͣ excellens
fiurit: neq młto secus: P: lentulus cuiꝰ & exco¬
gitandi & loquẽdi tarditatẽ tegebat formȩ
dignitas corporis motus plenus & artis et
uenustatis uocis & suauitas & magnitudo
sic in ħ niħ pͥter actionẽ fuit cęt̾a ẽt inmora
ꝙ̃ insupiore: M: eiso ꝗcꝗd hũit. habuit ex di¬
nis erudit᷑. fuit: hũit a naͣ genus quodã acu¬
minis qđ & ante limauerat qđ erat in rephe¬
ndendis u̾bis uersutũ & solers: sei sȩꝑe stomaco¬
sũ. nõ nũꝙ̃ frigidũ: int̾dum ẽt facetũ. Is labo¬
rem qͣi cursum forensem diutiuis nõ tulit. ꝙ
& corpore erat infirmo: & hoĩum ineptias & stul¬

Expanded text:
†admirando† inridebat, calebat in agendo, ut ea †admirando† inridebat, calebat in agendo, ut ea quae deerant non desiderarentur. Ita, tamquam Curio copia non nulla verborum, nullo alio bono, tenuit oratorum locum: sic Lentulus ceterarum virtutum dicendi mediocritatem actione occultavit, in qua excellens fuit. Nec multo secus P. Lentulus, cuius et excogitandi et loquendi tarditatem tegebat formae dignitas, corporis motus plenus et artis et venustatis, vocis et suavitas et magnitudo. Sic in hoc nihil praeter actionem fuit, cetera etiam minora quam in superiore. M. Piso quidquid habuit, habuit ex dinis eruditus fuit. Habuit a natura genus quoddam acuminis, quod etiam arte limaverat, quod erat in reprehendendis verbis versutum et sollers, sed saepe stomachosum, non numquam frigidum, interdum etiam facetum. Is laborem quasi cursum forensem diutius non tulit, quod et corpore erat infirmo et hominum ineptias ac stul
Abbreviated transcription (Latin):
a doctrina instructus angustiꝰ ẽt a nͣa labore
industria. & qđ adhibebat ad optinendas cãs
curã & et gr̃am in pͥncipib patronis aliquot
años fuit: in huiꝰ orõe sermo latinus fuit u̾ba
nõ abiecta: res cõposite diligent̾ nlls flos tñ
neq lumẽ illud ai magna uis parua cõtentio
oĩa fere ut siłr atq uno mõ dicerent᷑ nã huiꝰ
equalis & inimicus .C. fimbria nõ ita dui iac¬
tare se potuit ꝗ oĩa magna uoce dicens u̾boꝵ
sane bonorũ cursu qͦdam incitato ita furebat
tñ ut mirarere tã altas res agere populũ ut
ẽẽt insano int disertos locus. on. Aut lentulus
młto maiorẽ opinionẽ dicendi actione facie¬
bat ꝙͣ qͣta in eo facultas erat: ꝗ cũ eẽt nec
ꝑacutus ꝙͣꝙ̃ et ex facie et ex uultu iudebat᷑
nec abundas u̾bis & si fallebat in eo it̃o sic
int̾uallis exclamatioĩb uoce suaui & canora

Expanded text:
a doctrina instructus, angustius etiam a natura, labore et a doctrina instructus, angustius etiam a natura, labore et industria et quod adhibebat ad obtinendas causas curam etiam et gratiam, in principibus patronis aliquot annos fuit. In huius oratione sermo Latinus erat, verba non abiecta, res compositae diligenter, nullus flos tamen neque lumen ullum, animi magna, vocis parva contentio, omnia fere ut similiter atque uno modo dicerentur. Nam huius aequalis et inimicus C. Fimbria non ita diu iactare se potuit; qui omnia magna voce dicens verborum sane bonorum cursu quodam incitato ita furebat tamen, ut mirarere tam alias res agere populum, ut esset insano inter disertos locos. Cn. autem Lentulus multo maiorem opinionem dicendi actione faciebat quam quanta in eo facultas erat; qui cum esset nec peracutus, quamquam et ex facie et ex vultu videbatur, nec abundans verbis, etsi fallebat in eo ipso: sic intervallis, exclamationibus, voce suavi et canora,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ inꝙ̃ ẽ uereri te inꝗt arbitror ne ꝑ nos
hic sermo tuus eman& Et hi tibi succẽseat
quos p̃terieris. Quid uos inꝙ̃ tacete nõ potui¬
stis: Nos ꝗđ inꝗt facillime. S tñ te arbitror
malle ip̃m tacere ꝙ̃ taciturnitatẽ nr̃am ex
me existimariꝰ in hoc sermone usq ad hanc
et atẽ ẽẽ uenturũ s ita traxit ordo etatum
or̃onem ut iã ad minoris ẽt ꝑueneris: Inter¬
pone igit᷑ inꝗt siquos iudetur. dende redea¬
mus ad te &ad hortensium: Iĩo uͦ inꝙ̃ ad
hortensiũ: de me alii dicent siꝗ uold̃ Ainiẽ
tenusti: tñ is mihi longior uidetur qđ ꝓpero
audire de te: Nec uͦ tã de uirtutib dicẽdi tuis
q̃ tũ oĩb tũ certe mihi notisfiẽ sunt: ꝙ̃ quod
gradus tuos & qͣi processus dicẽdi studio co¬
gnoscere. Q eretur inꝙ tibi mos qm̃ me non
ingenii p̾dicatorẽ ẽe uis sed laborib mei ueꝵ
interponam: ut plac& alios & a: al. crasso
ꝗ fuit eqͣlis hortensii exordiar. is igͥ mediccrit᷑

Expanded text:
igitur, inquam, est? Vereri te, inquit, arbitror ne per nos hic sermo tuus emanet et ei tibi suscenseant quos praeterieris. Quid? vos, inquam, tacere non poteritis? Nos quidem, inquit, facillime; sed tamen te arbitror malle ipsum tacere quam taciturnitatem nostram expme existimavi in hoc sermone usque ad hanc aetatem esse venturum; sed ita traxit ordo aetatum orationem ut iam ad minores etiam pervenerim. Interpone igitur, inquit, si quos videtur; deinde redeamus ad te et ad Hortensium. Immo vero, inquam, ad Hortensium; de me alii dicent, si qui volent. Mtenuisti, tamen is mihi longior videtur, quod propero audire de te; nec vero tam de virtutibus dicendi tuis, quae cum omnibus tum certe mihi notissimae sunt, quam quod gradus tuos et quasi processus dicendi studeo cognoscere. geretur, inquam, tibi mos, quoniam me non ingeni praedicatorem esse vis sed laboris mei. Verum interponam, ut placet, alios et a M. Crasso, qui fuit aequalis Hortensi, exordiar. is igitur mediocriter
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ aliqͣto minorib cõpararent᷑ ut accius
hisdẽ & idib ait se & Paciuũ docuisse fa
Sic hortensius nõ cum siuis equalib solũ: sed
et in ea cum etate & cũ tua brute & cũ ali¬
qͥto suꝑiore cõuingit᷑. Siꝗđ & crasso uiuo
dicere solebat & magnis iam etiam iuge¬
bat antonio et cum philippo iam sene pro
GN.Pompei bonis dicente in illa cã adole¬
scẽs cũ eẽt pͥnceps fuit: et in eoꝵ qͦs in sul¬
picii. ȩtate posui num facile ꝑuenerat et
suos int̾ equales. M. Pisone: M: erassũ .c. len¬
tulũ .P. lentulũ surã longe p̾stitit: & me
adolescentẽ nactus octo anis minorẽ ꝙ̃ erat
ipe młtos anõs in studio euisdẽ laudis ex̾cuit
& tetũ simł sĩc ego ꝓ młtis: sic ille pro appio
claudio dix̃ paulo añ mortẽ. uides ig ad te
uiuerẽt noiare nec uos curiosius eligeretis
ex me qui de qͦ uidicarẽ eos ꝗ iã sũt mortu

Expanded text:
et cum aliquanto minoribus compararentur. Vt Accius isdem aedilibus ait se et Pacuvium docuisse fabsic Hortensius non cum suis aequalibus solum sed et mea cum aetate et cum tua, Brute, et cum aliquanto superiore coniungitdicere solebat et magis iam etiam vigebat cum Antonio et Philippo iam sene pro Cn. Pompei bonis dicente in illa causa, adulescens cum esset, princeps fuit et in eorum, quos in Sulpici aetate posui, numerum facile pervenerat et suos inter aequalis M. Pisonem M. Crassum Cn. Lentulum P. Lentulum Suram longe praestitit et me adulescentem nactus octo annis minorem quam erat ipse multos annos in studio eiusdem laudis exercuit et tecum simul, sicut ego pro multis, sic ille pro Appio Claudio dixit paulo ante mortem. vides igitur ut ad te viverent nominare, ne vos curiosius eliceretis ex me quid de quoque iudicarem, eos qui iam s
Abbreviated transcription (Latin):
rebus efficiatur amittatur ue dicendo illd̃
qeꝗd est: quod aut effici dicendo oportet aut
amitti nõ oport& prestat ẽt illo doctus au¬
ditor indocto quod sȩpe cũ oratore duo aut
plures ppłi uidicio probant᷑ qđ dicendi genꝰ
optimũ sit intelligit nã illud̃ qđ popło nõ
probatur: ne intelligenti ꝗd auditori proba¬
ri põt. ut .ii. ex neruoꝵ sono infidib ꝙ̃
scient̾ ei pulsi sint intelligi solet sic ex ani¬
moꝵ motu cernitur quid tractandis his per¬
ficiat orator Itaq intelligens dicendi exi¬
stimator. nõ assidens & attente audiens sex
uno aspectu & p̾teriens d oratore: sȩpe ui¬
dicat Uid& oscitantem iudicẽ loquentem
cum altero nõ nũꝙ̃ &̃ circulantẽ mittentẽ
ad horas questorẽ ut dimittat rogantem¬

Expanded text:
rebus efficiatur amittaturve dicendo illud rebus efficiatur amittaturve dicendo illud quidquid est quod aut effici dicendo oportet aut amitti non oportet. Praestat etiam illo doctus auditor indocto, quod saepe, cum oratores duo aut plures populi iudicio probantur, quod dicendi genus optimum sit intellegit. Nam illud quod populo non probatur ne intellegenti quidem auditori probari potest. Vt enim ex nervorum sono in fidibus quam scienter ei pulsi sint intellegi solet: sic ex animorum motu cernitur quid tractandis his perficiat orator. itaque intellegens dicendi existimator, non adsidens et adtente audiens, sed uno aspectu et praeteriens de oratore saepe iudicat. Videt oscitantem iudicem, loquentem cum altero, non numquam etiam circulantem, mittentem ad horas, quaesitorem ut dimittat rogantem
Abbreviated transcription (Latin):
sententias uolũtatesq tutatus ẽ. ꝙͣta ẽẽt i
uerbis captio quo̾ in cȩt̾is reb intestam̃tis si
negligerentur uoluntates ꝙͥtam sͥ potentiam
sceuola assũmer& si nemo auderet: testam̃tuꝰ
facere p̾ea nisi de illius sententia hec tũ gra¬
iriter tũ exemplis copiose: tũ uarie: tũ etiã
ridicule. & facile explicans eam admiratio¬
nem assensionẽq cõmouit dixisse ut nemo
coͣ iuderetur. hoc erat oratoris officium par¬
titiõe tẽtus. gnͣe max̾. Hic ille de ppło udex
ꝗ seꝑatim alterũ admiratus ẽẽt. Idẽ audito alte¬
ro iuidiciũ cõtemner& At uͦ intelligens & doc¬
tus audiens sceuolã sentires eẽ qͦddã uberius
dicendi genꝰ & ornatus ab utroq et̃ cã ꝑorata
si q̃ reretur utri pͥstar& orator. nũq profecto
sapientis iudiciũ a iuditio uulgi discreparet
Qui p̾stat igitur intelligens imperito. magna
re & difficili siquid magnũ est scire quib

Expanded text:
sententias voluntatesque tutatus est: quanta esset in sententias voluntatesque tutatus est: quanta esset in verbis captio cum in ceteris rebus tum in testamentis, si neglegerentur voluntates; quantam sibi potentiam Scaevola adsumeret, si nemo auderet testamentum facere postea nisi de illius sententia. Haec cum graviter tum ab exemplis copiose, tum varie, tum etiam ridicule et facete explicans eam admirationem adsensionemque commovit, dixisse ut contra nemo videretur;—hoc erat oratoris officium patitione tertium, genere maximum. Hic ille de populo iudex, qui separatim alterum admiratus esset, idem audito altero iudicium suum contemneret; at vero intellegens et doctus audiens Scaevolam sentiret esse quoddam uberius dicendi genus et ornatius. Ab utroque autem causa perorata si quaereretur, uter praestaret orator, numquam profecto sapientis iudicium a iudicio vulgi discreparet. qui praestat igitur intellegens imperito? Magna re et difficili; si quidem magnum est scire, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sertorum scripta simplicium houuim ꝑuer¬
tere. ꝙͣ ille młta de auctoritate prĩs sui ꝗ
semp illud uis defenderat. ꝙͣ omiio młta
satis ornate: N per eleganter diceret Quis
ẽẽ in ppło qui aut expectaret aut fieri pos¬
ab adolescente delicato qui in littore ambu¬
lans scalinum reperisset ob eamq rẽ hedifi¬
care nauẽ cõcupiuiss& exorsus est. Similit̾
in illo initio cõsecutus młtis eiusd̃ gn̾is sentẽ¬
tiis delectauit aiosq: oiũmq aderant ĩ hy¬
laritatem a seueritate traduxit: qđ unũ ex
tribus q̃ dixi ab oratore effici debere. Deinꝰ
hoc uoluisse eũ qui testam̃tum fecissdi hoc
sensisse quoqͦ mõ filius nõ ẽẽt qui in suã tu¬
telam uenir& siue nõ natus srue añ mortu¬
us cuiꝰ heres ut ẽẽt: Ita scribere plerosq et
ualere & uoluisse semꝑ. hȩc & ml̾ta huiꝰ mõi
dicens fidem faciebat. qđ est trib oratoris
officiis. Alterũ dein equũ: bonũ testam̃toꝵ

Expanded text:
sertorum scripta simplicium hominum perversertorum scripta simplicium hominum pervertere? quam ille multa de auctoritate patris sui, qui semper ius illud esse defenderat? quam omnino multa esse et satis ornate et pereleganter diceret, quis esset in populo qui aut exspectaret aut fieri posab adulescente delicato, qui in litore ambulans scalmum repperisset ob eamque rem aedificare navem concupivisset, exorsus est, similiter  ille initio, consecutis multis eiusdem generis sententiis, delectavit animosque omnium qui aderant in hilaritatem a severitate traduxit; quod est unum ex tribus quae dixi ab oratore effici debere. Deinde hoc voluisse eum, qui testamentum fecisset, hoc sensisse, quoquo modo filius non esset, qui in suam tutelam veniret, sive non natus sive ante mortuus, Curius heres ut esset; ita scribere plerosque et id valere et valuisse semper. Haec et multa eius modi dicens fidem faciebat; quod est ex tribus oratoris officiis alterum. deinde aequum bonum testamentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ditor omĩo tanꝙ̃ equus nõ facit agitandi
finis faciendus est hoc tamen interest qđ
uulgus interdum nõ probandum oratorem
probat sed probat sine comparatione quũ
a mediocri aut etiam malo delectatur eo ẽ cõ¬
tentus ẽẽ melius nõ sentit illud quod ẽ qͣle¬
cunq est. probat. tenet .ii. aures uel medio¬
cris orator sit mõ aliꝗd in eo nec res ulla plus
apud aiõs houĩm ꝙ̃ ordo & ornatus orõnis
ualet. qͣr ꝗs ex populo cũ . Q sceuolam pro n
coponio dicentem audir& in ea cã d̃ qͣ ante
dixi ꝗcꝙ̃ politius aut elegantius aut oĩo me¬
lius aut expectaret. aut posse fieri putaret
cum his hoc probare uell&. . curiũ cũ ita
non dixit de testamentorum iure de antiqs
formulis quẽ admõm scribi oportuisse siẽt
filio nõ nato heres institueretur. ꝙͣ captiosum
ẽẽ populo ꝗ scriptum esset negligi & opinio¬
ne queri uoluntates & interpretatione di¬

Expanded text:
ditor omnino tamquam equus non facit, agitandi ditor omnino tamquam equus non facit, agitandi finis faciendus est. hoc tamen interest, quod vulgus interdum non probandum oratorem probat, sed probat sine comparatione; cum a mediocri aut etiam a malo delectatur, eo est contentus; esse melius non sentit, illud quod est, qualecumque est, probat. Tenet enim auris vel mediocris orator, sit modo aliquid in eo; nec res ulla plus apud animos hominum quam ordo et ornatus orationis valet. qua re quis ex populo, cum Q. Scaevolam pro M. Coponio dicentem audiret in ea causa, de qua ante dixi, quicquam politius aut elegantius aut omnino melius aut exspectaret aut posse fieri putaret? cum is hoc probare vellet, M'. Curium, cum ita non dixit de testamentorum iure? de antiquis formulis? quem ad modum scribi oportuisset, si etiam filio non nato heres institueretur? quam captiosum esse populo, quod scriptum esset neglegi et opinione quaeri voluntates et interpretatione di
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ udicio fuisse probatissimos. nec n¬
idem posset demostenes dicere quod dixis¬
se anthimacum clarĩ poetam ferunt qui
quom cõuocatis auditorib legeret eis ma¬
gnum illud qđ nouistis uolumen suum et
quom legentem om̃s preter platonem. lagam
inquit nihominus: plato .ii. mihi unus in¬
star est oiũm me illum & recte poema u re¬
conditum paucorum approbatione oratio
popularis assensum uulgi debet moueri: At
si eundem hunc platonẽ unũ auditorem
hr̃et demonstenes quom eẽt relictus a cȩte¬
ris uerbum facere nõ posset. Quid tu bru¬
te posses. nisi te ut curionem quondã con¬
cio reliquisset. Ego uero inquit ille ut me
tibi indicem meis ẽt causis in quib omnes
res. nobis cum uidicib est nõ cum populo:
Tam̃ si a corona relictus sim nõ quem dice̾
ita se inꝙ̃ res habet ut si tibiȩ imflate nõ
referant sonum abiciendas eas sibi tybicẽ
putet. sic oratori populi aures tanꝙ̃ tybie
sint hec si inflatum nõ recipunt aut si au¬

Expanded text:
e iudicio fuisse probatissimos. nec enim posset idem Demosthenes dicere quod dixisse Antimachum clarum poetam ferunt: qui cum convocatis auditoribus legeret eis magnum illud quod novistis volumen suum et eum legentem omnes praeter Platonem reliquissent, Legam, inquit, nihilo minus: Plato enim mihi unus instar est centum milium. Et recte; poema enim reconditum paucorum adprobationem, oratio popularis adsensum vulgi debet movere. At si eundem hunc Platonem unum auditorem haberet Demosthenes, cum esset relictus a ceteris, verbum facere non posset. quid tu, Brute, posses, si te ut Curionem quondam contio reliquisset? Ego vero, inquit ille, ut me tibi indicem, in eis etiam causis, in quibus omnis res nobis cum iudicibus est, non cum populo, tamen si a corona relictus sim, non queam dicere. Ita se, inquam, res habet. Vt, si tibiae inflatae non referant sonum, abiciendas eas sibi tibicen putet, sic oratori populi aures tamquam tibiae sunt; eae si inflatum non recipiunt—aut si au
Abbreviated transcription (Latin):
Plane inꝙ̃ attice disputationẽ hanc de ora¬
tore probando aut improbando młto malĩ
tibi & bruto placere eloquentiã aũt meam
dicat: ut a młtitudine probetur eund doctis
probari: nã ꝗ in dicendo rectũ sit: aut pra¬
uum ego indicabo: si mõ id sũ ꝗ id possiꝰ
aut sciam. iudicare. Qualis uͦ sit orator ex
eo qđ is dicendo. efficiet poterit intelligi
TRIA. sunt .N. ut ꝗđ ego existimo q̃ sĩt effi¬
cienda dicendo ut doceatur is apud quẽ
dicetur ut delectetur: ut moueatur uehe¬
mentiꝰ. Quub uirtutib oratoris quodq ef¬
ficiat᷑ aut ꝗb uitiis orator aut nõ assequa¬
tur. hec aũt ẽt inhis labatur: & cadat ar¬
tifex aliqs iudicabit. Efficiatur aũt ab ora¬
tore: nec ne ut hi audiuĩt ita efficiantur
ut orator uelit uolgi assensu & populari
approbatioẽ iudicari sol& Itaq nũꝙ̃ de
bono oratore: aut nõ bono doctis hõib cũ

Expanded text:
Plane, inquam, Attice, disputationem hanc de oraPlane, inquam, Attice, disputationem hanc de oratore probando aut improbando multo malim tibi et Bruto placere, eloquentiam autem meam dicat, ut a multitudine probetur, eundem doctis probari. Nam quid in dicendo rectum sit aut pravum ego iudicabo, si modo is sum qui id possim aut sciam iudicare; qualis vero sit orator ex eo quod is dicendo efficiet poterit intellegi. tria sunt enim, ut quidem ego sentio, quae sint efficienda dicendo: ut doceatur is apud quem dicetur, ut delectetur, ut moveatur vehementius. Quibus virtutibus oratoris horum quidque efficiatur aut quibus vitiis orator aut non adsequatur haec aut etiam in his labatur et cadat, artifex aliquis iudicabit. Efficiatur autem ab oratore necne, ut ei qui audiunt ita afficiantur ut orator velit, vulgi adsensu et populari adprobatione iudicari solet. Itaque numquam de bono oratore aut non bono doctis hominibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
.P. maxumus prȩmiis ȩloquentiȩ prȩpositis
om̃s cupisse dicere: nõ plurimos ausos eẽ: po¬
tuisse paucos: Ego tñ de unoqͦq dicam ut
intelligi possit quem existimem: Clama¬
torem quem oratorẽ fuisse: hisdem fere tẽ¬
poribus etate inferiores. paulo ꝙͣ uilius s&
equalis prope modũ fuerunt .c. cot̾ta. ꝑ
sulpitius: Q uarius: cn: Pompontꝰ. c. cu¬
rio. L. fusius: M: drusus paciscius: nec ulla¬
etate uberior oratoꝵ foetus fuit: Ex his:
cotta & sulpitius: tũ meo uiditio tũ oium
facile primas tulerunt. hic afticus. Quõ
istuc dicis inquit : tũ tuo iudicio: tũ ouĩm
semꝑ ne inoratore probando aut improbã¬
do uolgi iudiciũ: tũ indulgentiũ iudicio
congruit. An alii probantur multitudine
alii aũt ab his qui me intelligunt. Rec¬
te requiris inꝙ̃ attice sed audies ex me
fortasse quod nõ om̃s probent. An tu inꝗt
id laborasse huic nõ bruto probaturus eẽ

Expanded text:
 maximis praemiis eloquentiae propositis  maximis praemiis eloquentiae propositis omnis cupisse dicere, non plurimos ausos esse, potuisse paucos. Ego tamen ita de uno quoque dicam ut intellegi possit quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Isdem fere temporibus aetate inferiores paulo quam Iulius, sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pomponius C. Curio L. Fufius M. Drusus P. Antistius; nec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile primas tulerunt. Hic Atticus: Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iudicio turn omnium? Semperne in oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegentium iudicio congruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab eis qui intellegunt? Recte requiris,'inquam, Attice; sed audies ex me fortasse quod non omnes probent. an tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto probaturus es?
Abbreviated transcription (Latin):
ne in docti aut inurbani aut rustici ẽt
fuere quos quiđd ego cognouerim solutis¬
simum in dicendo et acutissimum nostri
ordinis iudicio. E sertorium equestris
.C gargonium fuit ẽt facilis et expeditus
ad dicendũ & uite splendore multo et
ingenio sane probabili T.Lumus:
tribunitius qͦ accusante. P. sextiꝰ. p̾tor de¬
signatus damnatus est ambitus is proces¬
sisset honorib longius nisi semꝑ infirma
atq ẽt ȩgra ualitudine fuiss&: atq ego pre¬
clare intelligo me meorũ cõmemoratioẽ
uersari qui nec habiti sunt oratores neq
fuerint preteririq a me. aliqͦt ex ueterib
cõmemoratione aut laude dignos. sed hoc
qđ ignoratioẽ quid: ti.ẽ suꝑioris ȩtatis qđ
scribi possit de his de quibus nulla monu¬
menta loquuntur: nec aliorum nec iporu
Di his aũt quos ip̃i uidimus neminem fere
pretermittimus eorũ quos aliq̃m dicentes
uidimus:. Uolo .N. scire in tanta & tam uet̾a¬

Expanded text:
ne indocti et inurbani aut rustici etiam ne indocti et inurbani aut rustici etiam fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem, quos ipsi vidimus, neminem fere praetermittemus eorum quos aliquando dicentis vidimus. volo enim sciri in tanta et tam vet
Abbreviated transcription (Latin):
bat eam penitusq cognouerat. Itaq in se¬
natu cõsularium auctoritatẽ assequebatur
S in causis publicis niħ priuatis satis uetera¬
tor uidebatur EraNT in pͥuatis causis.q. lucre¬
tius uspillo & acutus & iuris peritus: nã
a filia concionib aptus ꝙͣ iudiciis prudẽs
ẽt .T. anniꝰ uolma & in eiuis gnͣis causis ora¬
tor. fane tollerabilis in eodẽ gnͣe cãrũ młtiis
erat .T iuuentius nimis ille qđ lentus indi¬
cendo & pene frigidus sed & callidus & in
capiendo aduersario uersutus et p̾terea nec
in doctus et magna cũ uris. Ci. intelligẽtia
Quoius auditor P orbius meus fere equalis
indicendo nõ nimis excitatus inuire aũt
ciuili nõ inferior ꝙ̃ magister fuit. Nã .T. au¬
fidius qui uixit ad sumam senec tutem
uolebat ẽe similis horum erat & bonus
iur & innocens sed dicebat parum nec
ꝑmagius in dicendo paulo tñ copiosior
s oiũm oratorum siue rabularũ qui & pla¬

Expanded text:
bat eam penitusque cognoverat; itaque in sebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causis publicis nihil, in privatis satis veterator videbatur. Erat in privatis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fere aequalis in dicendo non nimis exercitatus, in iure autem civili non inferior quam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebat parum; nec P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et pla
Abbreviated transcription (Latin):
sex̾. fr̃ euis p̾stantissimũ ingeniũ cõtulerat
ad sũmam uiris ciuilis & ad perfectũ geome¬
ꝑ se magnus prope simili ratione sũmus eua¬
serat qui cõn. factus eẽt nisi in marianos
cõsulatus et in eas perturbatioĩs angustias
incidisse .cii. aũt ottaui eloquentia quȩ
fuerat. an cõsulatũ ignorata in cõsulatu
qui tantũ indicentiũ nuͣo nõ in oratorum
fuerunt. Iam ad oratores reuertamur Cen¬
seo inꝗt atticus eloquentis enim uidebare
ño sedulos uelle conquirere festiuitate igͥ
& facetiis inꝙ̃ .c. Tullius. LF. ex supiorib
et equalib suis oĩb pͥstitit oratorq fuit mi¬
nime ille quiđ uehem̾s sed nemo unꝙͣ̃ ur¬
banitate. nemo lepore: nemo suauitate cõ¬
ditior: sũt eius aliqͦt orones ex quib sicut
ex eiusdem tragediis lenitas eius sine nerius
perspici põt eius equalis. ꝑ cethegus quoi de
re. D. satis suppeditat or̃o: Totam .N. tene¬

Expanded text:
Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat ad summam iuris civilis et ad perfectam geomeper se magnus prope simili ratione summus evaserat; qui consul factus esset, nisi in Marianos consulatus et in eas petitionis angustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat ante consulatum ignorata, in consulatu qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. et superioribus et aequalibus suis omnibus praestitit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, sed nemo umquam urbanitate, nemo lepore, nemo suavitate conditior. Sunt eius aliquot orationes, ex quibus sicut ex eiusdem tragoediis lenitas eius non sine nervis perspici potest. eius aequalis P. Cethegus, cui de re publica satis suppeditabat oratioto—tam enim tene
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur. sed tñ erant ea in philippo. q̃ qui
sine comꝑatione illoꝵ spectaret: Satis ma¬
gna diceret sũma libertas in orõne. multe
facetiȩ satis crebre in repiendis solutus in
explicandis sententiis erat & im pͥmis ut rem¬
porib illis grȩcis doctrinis institutus ĩ alter¬
cando cũi aliqͦ aculeo & maledicto facetus
Norũ ȩtati prope cõiunetus. Lgellius non
tam uendibilis orator ꝙͣ ut nesciret quid
ei deet. nec i. erat indoctus nec tardus ad
excogitandum: nec romanarũ rerũ ĩmemor
& uerbis solutus satis sed in magnos orato¬
res inciderat eius ȩtas: młtam tñ oꝑam ami¬
cis & utilem prebuit atq ita dii uixit ut
ut młtan etatũ oratorib implicaret᷑ młtũ
ẽt in causis uersaret̾ lisdem fere tp̃ribus
.D.brutus is ꝗ consul cũ mamerto fuit
homo & grȩcis doctus litteris & latinis Di¬
cebat &̃ . L. scipio nõ imperite: et. Gn. q Pom¬
peius. sex. F atquem nuc optinebat Nam

Expanded text:
videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae; satis creber in reperiendis, solutus in explicandis sententiis; erat etiam in primis, ut temporibus illis, Graecis doctrinis institutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores inciderat eius aetas; multam tamen operam amicis et utilem praebuit, atque ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur. multum etiam in causis versabatur isdem fere temporibus D. Brutus, is qui consul cum Mamerco fuit, homo et Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Scipio non imperite Gnaeusque Pompeius Sex. F. aliquem numerum obtinebat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
brutus de qͦ młta lucilius: isto ip̃o sed tineã
nõ minus młta ridicule dicentẽ graniꝰ orrue¬
bat nescio qͦ sapore uernaculo ut ego iam
nõ mirer illud theophastro accidisse quod
dicitur quom percõtaretur ex anicula qͣdam
ꝙͣti aliꝗd uenderet & respondisse illa atq
addidisse hospes nõ põt minoris tulisse eu
moleste se nõ effugere hospitis spetiẽ quoᷤ
etatẽ ager& athenis: optimeq loqueretur
Oiũm sicut opinor in nr̃is est quidam urba¬
noꝵ sicut ille atticorũ sonus. Sed domum
redeamiis idest ad nr̃os reuertamur: duob
igitur sũmis crasso & antonio. L.philippꝰ
proximus accedebat. sed longo interuallo
tñ proximus: Itaq quoꝰ & si nemo interce¬
debat. qui se illi anteferret neq secũdum
tñ neq tertium dixerim: neq ni. in qua¬
drigis eũ secundũ numerauerim aut t̾tiũ
qui uix e carteribus exierit quoꝰ palmã
iam pͥmus acceperit nec in oratorib qui
tantũ absit a pͥmo uix in eod̃ curriculo ẽe

Expanded text:
Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidisset 'hospes, non pote minoris,' tulisse eum moleste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loqueretur omnium. Sic, ut opinor, in nostris est quidam urbanorum, sicut illic Atticorum sonus. Sed domum redeamus, id est ad nostros revertamur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus proximus accedebat, sed longo intervallo tamen proximus. Itaque eum, etsi nemo intercedebat qui se illi anteferret, neque secundum tamen neque tertium dixerim. Nec enim in quadrigis eum secundum numeraverim aut tertium, qui vix e carceribus exierit, cum palmam iam primus acceperit, nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vix ut in eodem curriculo esse
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e hortensius uidicar& uidebamus qui qͦm
partiretur tecum causas sepe ii interfui¬
perorandi locũ uͥ plurimum poll&x orõ semꝑ
tibi relinquebat faciebat ille quid inꝙͣ et
mihi beniuolentia credo ductus tribuebat
oĩa sed ego que de me populi sit opinio:
nescio de reliquis hoc affirmo qui iulgi opi¬
nione disertissimi sunt eosdem qͦ intelli¬

Expanded text:
ipse Hortensius iudicaret videbamus? qui cum ipse Hortensius iudicaret videbamus? qui cum partiretur tecum causas,— saepe enim interfui—perorandi locum, ubi plurimum pollet oratio, semper tibi relinquebat. Faciebat ille quidem, inquam, et mihi benevolentia, credo, ductus tribuebat omnia. Sed ego quae de me populi sit opinio nescio; de reliquis hoc adfirmo, qui vulgi opinione disertissimi habiti sint, eosdem intell
Abbreviated transcription (Latin):
irascitur miratur sperat. timet hec perinde ac¬
cidunt ut eorum qui ad sunt mentes uerbis
sententiis & actione tractantur Quid est
qđ expectetur docti aliquoius sententia Qđ
.N. probat młtitudo hoc idẽ doctis probandũ
est: Deniq hoc sperimẽ ẽ popularis iudicii ĩ
quo nunꝙͣ frut populo tũ doctis intelligen¬
tibq dissensio quom multi eẽnt oratores
in uario genere dicendi cuius nunꝙͣ ex his
excellere iudicatus est uulgi uidicio qui
nõ idem a doctis probaretur. Qñ aũt dubi¬
um fuiss& apud pr̃es nr̃os legendi: cui pa¬
troni daretur optio quin aut antonĩ opta¬
ret aut crassum Aderant multi alii. tñ utrũ
de his potius dubitasset aliquis quin alten
nemo: Qui adulescentib nobis quot esset
Cotta & hortensiuis num quis quo quidem
eligendi potestas eẽt quemꝙͣ his antepone¬
bat᷑. Tum brutus : Quid tu inquit queris
alios : de te ip̃o non ne ꝗd optarent rei: ꝗd

Expanded text:
irascitur mitigatur, sperat timet; haec perinde acirascitur mitigatur, sperat timet; haec perinde accidunt, ut eorum qui adsunt mentes verbis et sententiis et actione tractantur; quid est quod exspectetur docti alicuius sententia? Quod enim probat multitude, hoc idem doctis probandum est. Denique hoc specimen est popularis iudici, in quo numquam fuit populo cum doctis intellegentibusque dissensio. cum multi essent oratores in vario genere dicendi, quis umquam ex his excellere iudicatus est vulgi iudicio qui non idem a doctis probaretur? Quando autem dubium fuisset apud patres nostros eligendi cui patroni daretur optio quin aut Antonium optaret aut Crassum? Aderant multi alii; tamen utrum de his potius dubitasset aliquis, quin alterum nemo. Quid, adulescentibus nobis cum esset Cotta et Hortensius, num quis, cui quidem eligendi potestas esset, quemquam his anteponebat? tum Brutus: Quid tu, inquit, quaeris alios? de te ipso nonne quid optarent rei, quid
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentissimus In antonio &erasso aut du¬
bitaret aut hunc alius: aut illũ alius dice¬
ret: nemo ne philippũ tam suauẽ oratorẽ
tam grauem tã facetũ his anteferret quẽ
nos met ip̃i qui hac arte aliqua uolumus
expendere: proximũ illis fuisse diximꝰ ne¬
mo profecto. Id ii ip̃m est. sũmi oratoris
sũmum oratorẽ populo uideri: Quare
tibicen antigenidas dix̾at discipulo sane fri¬
genti ad populum mihi cane & musis-
Ego hiic bruto dicenti ut solet apud multi¬
tudinem: mihi cane & populo mi brute di¬
xerim ut qui audient quid efficiatur. Ego
& quor ita efficiatur intelligam credi his
que dicuntur. ꝗ audit oratorẽ uera putat
assentitur. probat. fidem facit oratio.Tu ar¬
tifex quid queris amplius. Delectatur au¬
diens multitudo & ducitur orõne & quasi
uoluptate quadam perfunditur. Quid hes
quid disputes: Gaud&. dolet. ridet. plurat¬
fau&. odit. cõtemnit: inuid&i et misericor¬
diã inducitur. ad pudendũ: ad pigendum

Expanded text:
eloquentissimus? in Antonio et Crasso aut dubitaret aut hunc alius, ilium alius diceret. Nemone Philippum tam suavem oratorem, tam gravem, tam facetum his anteferret, quem nosmet ipsi, qui haec arte aliqua volumus expendere, proximum illis fuisse diximus? Nemo profecto; id enim ipsum est summi oratoris summum oratorem populo videri. qua re tibicen Antigenidas dixerit discipulo sane frigenti ad populum: Mihi cane et Musis; ego huic Bruto dicenti, ut solet, apud multitudinem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim, ut qui audient quid efficiatur, ego etiam cur id efficiatur intellegam. Credit eis quae dicuntur qui audit oratorem, vera putat, adsentitur probat, fidem facit oratio: tu artifex quid quaeris amplius? delectatur audiens multitudo et ducitur oratione et quasi voluptate quadam perfun— ditur: quid habes quod disputes? Gaudet dolet, ridet ploratfavet odit, contemnit invidet, ad misericordiam inducitur, ad pudendum, ad pigendum;
Abbreviated transcription (Latin):
tauit orõnes młtis orator ip̃e nunq fuit
Apud maiores aũt nr̃os uideo disertissimũ
habitũ ex latio. L. Papiriũ fragellanum
TGracchi .P. F. fere etate eius etiã oro est
Pro fregellanis colonisq latinis habita in
senatu: Tũ brutus ꝗd tũ igit᷑ inquid tribu¬
is istis externis qiͣ oratorib. Quid censes in¬
ꝙͣ: nisi idẽ qđ urbanis p̾ter unũ qđ nõ est
eorum urbanitate qͣdam qͣi colorata oratio
Et brutus: Quid est inꝗt iste tandem urba¬
nitatis color: Nescio inꝙͣ tantũ eẽ quendã
scio id tu brute iam intelliges quom in
torum retinuit quoddã & resonat urbantꝰ
ue hoc in oratorib mõ apparet sed ẽt in cete¬
ris: Ego memini .T. atineam placentinũ
hoĩem facetissimũ cũ familiari nr̃o .O. gra¬
neo precone dicacitate certare Eon inꝗt᷑:

Expanded text:
tavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. tavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere aetate; eius etiam oratio est pro Fregellanis colonisque Latinis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id tu, Brute, iam intelleges, cum in torum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon',
Abbreviated transcription (Latin):
ille qđ acute. sed parũ tragice transtulit
quem studebat imitari. L. affranius poeta
ħo ꝑargutus in fabulis qđ ẽt ut scitis disert
uit ẽt .S. rubrius uario qui a senatus ho¬
stis cum Mario iudicatus est. acer & uehe¬
mens accusator in eo gnͣe sane probabilis
doctus aũt grȩcis licteris propinquus nr
factus addicendũ M. gradius: M: antonii
pfamiliaris quoius pͥfectus cũ eẽt in cilicia
est interfectus qui accusauit .C. fimbriam.
M. marii gradiam prẽm atq et̃ apud so¬
tios & latinos oratores habiti sunt .Q. uec¬
tius uectianus emansis quem ip̃e cognoui
prudens uir & indicendo breuis.Q U ua¬
lerii sorani uicini et familiares mei non
tam indicendo admirabiles ꝙͣ docti & gre
tissimꝰ exͣ hãc urbem . Tbetunus barrus as¬
culanus cruiꝰ sũt aliqͦt orõnes asculi habite
alia rome cõ cepionẽ nobilis sane qͦ orõni
cepionis ore respondit ȩlius qui scripti¬

Expanded text:
ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat imitari L. Afranius poeta, homo perargutus, in fabulis quidem etiam, ut scitis, disertus. fuit etiam Q. Rubrius Varro, qui a senatu hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et vehemens accusator, in eo genere sane probabilis. Doctus autem Graecis litteris propinquus noster, factus ad dicendum, M. Gratidius M. Antoni perfamiliaris, cuius praefectus cum esset in Cilicia est interfectus; isqui accusavit C. Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo brevis; Q. D. Valerii Sorani, vicini et familiares mei, non tam in dicendo admirabiles quam docti et Gtissimus extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scripti
Abbreviated transcription (Latin):
cõsularem dignitatẽ tueretur: Qđ idẽ de .C.
cȩlio dixim industriam sũmam in eo fuisse
sũmasq uirtutes ȩloquentiȩ tantũ ꝙ eẽt in
rebus pͥuatis. amicis eius in .r. p. ip̃iꝰ digni¬
tatis satis. Eod tp̃re M. herennius in medio¬
crib oratoribus latine diligent᷑ loquentib
nuͣatus ẽ: ꝗ tñ sũma nobilitate hoĩem cogna¬
tioẽ. sodalitate. collegio. sũma eloquẽtia.L.
Phylippum ĩ cõsulatus petitione suꝑauit:
Codẽ tp̃re . E. clodius: & si p̾p̾ sũmam nobilitatẽ
ĩ singłarẽ potentiã magnus erat. tñ et̃ eloq̃n¬
tiae quandam mediocritatẽ afferebat Eiusd̃
fere tpr̃is fuit Eques Roꝰ .c. Titius qui meo
iuditio eo peruenisse uidetur qͦ potuit fere
latinus orator sine grȩtis litteris & sine ml¬
to usu ꝑuenire huius orõnes tantũ arguti¬
arum: tantũ exemplorũ. tãtum urbanita¬
tis hñt. ut pene attico stilo scripte: ẽẽ uide¬
antur. Easdem argutias in tragedias satis

Expanded text:
onsularem dignitatem tueretur; quod idem de C. Caelio dixerim, industriam in eo summam fuisse summasque virtutes, eloquentiae tantum, quod esset in rebus privatis amicis eius, in re publica ipsius dignitati satis. Eodem tempore M. Herennius in mediocribus oratoribus Latine et diligenter loquentibus numeratus est; qui tamen summa nobilitate hominem, cognatione sodalitate conlegio, summa etiam eloquentia, L. Philippum in consulatus petitione superavit. Eodem tempore C. Claudius, etsi propter summam nobilitatem et singularem potentiam magnus erat, tamen etiam eloquentiae quandam mediocritatem adferebat. Eiusdem fere temporis fuit eques Romanus C. Titius, qui meo iudicio eo pervenisse videtur quo potuit fere Latinus orator sine Graecis litteris et sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis