comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IT IpSE quifa cilius est add& rahendum dicq
quod non est sunhoc peccato fucrit dephensus.
monebunt e ũ secundo &siaudire contempserit. Se¬
parabitur extraconuentũ frm septe in diebus & panẽ
tantũ cũ aqua accipiet donec polliceatur atq: confir¬
m& seab hocuitio recessurũ & sic dimit&ur ei Ira cun¬
dus & furiosus frequenter ir ascatur si necccusa &
propter rem inanem & uacuam. sex uices commo¬
nebitur. Inseptimo facient eũ consurgere deor¬
dine sessionis suae & inter multos altimos ẽ lo¬
cabitur. docebuntq eũ ut ab hac mentis con¬
turbatione mund&ur. cũq: trestestes dignos
testimonio qui pro eo polliceantur: nequa quã simi¬
lquid ẽe facturũ ad duxerit recipi& sessionẽ suam
primat in nocentẽ tertio cõmonebitur &postea reus erit
oꝑuertat animas simpliciurũ tertio cõmonebitur
si contempserit & obstinato animo induriti a ꝑseueratet
separabunt cũ extramonasteriũ euerbe rabitus

Expanded text:
ia. Qui facilis est ad detrahendum, dicitque quod non est, si in hoc peccato fuerit deprehensus, monebunt eum secundo; et si audire contempserit, separabitur extra conventum fratrum septem diebus, et panem tantum cum aqua accipiet, donec polliceatur atque confirmet se ab hoc vitio recessurum, et sic dimittetur ei. CLXI. Iracundus et furiosus si frequenter irascitur sine causa et propter rem inanem et vacuam, per sex vices commonebitur, in septima facient eum consurgere de ordine sessionis suae, et inter ultimos collocabitur: docebuntque eum ut ab hac mentis perturbatione mundetur; cumque tres dignos testimonio testes, qui pro eo polliceantur, nequaquam simile quid esse facturum, adduxerit, recipiet sessionem suam.ra alterum, ut opprimat innocentem, tertio commonebitur; et postea reus erit pervertat animas simpliciorum, tertio commonebitur; si contempserit, et obstinato animo in duritia perseveraverit, separabunt eum extra monasterium, et verberabitur
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑ publice in collecto stabitq inuescendiloco
Si inuent. fuerit unus estatrib aliquid ꝑcontentionẽ
agens ł contradicens maioris imperio increpabitur
iuxtam̃ surã peccati sui quimentitur aut odioquẽ quã¬
habene fuerit d ep̃ hensus aut in obocdiens aut plus
io coque honestũ : dedit. Aut otio sus autdoreres¬
pondens aut habens consu&udinẽ fratribus de tra¬
hendi ł his qui foris s̃ comnino quic quid contra regulã
scronturarũ :÷ & monasterii disciplinam Audi& pater

Expanded text:
entiam publice in collecta, stabitque in vescendi loco. CL. Si inventus fuerit unus e fratribus aliquid per contentionem agens, vel contradicens majoris imperio, increpabitur 74 juxta mensuram peccati suihabere fuerit deprehensus, aut inobediens, aut plus joco quam honestum est deditus, aut otiosus, aut dure respondens, aut habens consuetudinem fratribus detrahendi vel his qui foris sunt, et omnino quidquid contra Regulam Scripturarum est et monasterii disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
nistri mensis monachorũ nullatenus erunt. Neque¬
cnim potest illis mense cõmunis esselocus quibus est diue
sus ꝓpositus: Monachi cuamensas sur rexerint: ad oratio¬
ne om̃s currant : Quod mense redundauerit : omnicura ser

Expanded text:
nistri mensis monachorum nullatenus intererunt: nec enim poterit illis mensae communis esse locus, quibus diversis est praepositus. Monachi cum a mensis surrexerint, ad orationem omnes concurrant: quod mensae redundaverit, omni cura ser
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere mereamur: Sedisto non possumus iam exercere
corporis lobores conferamusnos adsphritaliũ bonorũ ꝯperu¬
desideriũ ad conpunctiones ed carita ds ctugmentũ sicotidie
sin cordibus nris disponemus ascensos nulla in firmittite nul
s& ate lcessripossunt mentes utspritedibus quibus de gradib:
ciscendere merecimur ad promissa dñinri ihu xp̃i cuesti¬

Expanded text:
gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos ad spiritualium bonorum desiderium, ad compunctionis et caritatis augmentum. Si quotidie in cordibus nostris disponamus ascensus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possunt mentes, ut spiritualibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad promissa Domini nostri Jes
Abbreviated transcription (Latin):
licrũ officuis primũ trespsalmi canonicirecitandi sunt:
de indetres misse psalmonii quar tauero: canticorum
quinca matutinorũ officiorũ. Indominicis uero diebus
uł festiuit atos martr rũsollemnitatis causa singule
supera diciende sunt misse uerũ inuigilus recitandi
ciderit usus. Inmatutinis psallendi canendiq: con¬
suecudo ut roq: modo seruorũ dimentes diuersitatis
oblectomento exercecntur: & laudes cħsinef costi¬
dio cirdencius excitentur  postuigilicis eutus que
ma tinũ reficiendũ ẽ post miatinis gut cuto peran¬
dudiquid cauit legendũ lectiones ouit ex ueteri
& nouo testam̃co. tepore officũ coadianis diebus
recitentur : Sabbato uero die atqdominicos
exnouo tantũ cestapronuncientur : Monachuis
aũt corporis sanicec onsistens siuigiliis uł coti¬
dienis officus desueric perdat comũnionẽ

Expanded text:
ciis vigiliarum, primum tres psalmi canonici recitandi sunt, ciis vigiliarum, primum tres psalmi canonici recitandi sunt, deinde tres missae psalmorum, quarta canticorum, quinta matutinorum officiorum. In Dominicis vero diebus, vel festivitatibus martyrum, solemnitatis causa singulae superaddantur missae. Verum in vigiliis recitandi aderit usus; in matutinis psallendi canendique consuetudo: ut utroque modo servorum Dei mentes diversitatis oblectamento exerceantur, et ad laudem Dei sine fastidio ardentius excitentur. Post vigilias autem usque ad matutinum reficiendum est, post matutinum autem aut operandum aliquid, aut legendum. Lectiones autem ex Veteri et Novo Testamento tempore officii quotidianis diebus recitentur: sabbati autem die atque Dominico, ex novo tantum pronuntientur. Monachus autem corporis sanitate consistens, si vigiliis vel quotidianis officiis defuerit, perdat communion
Abbreviated transcription (Latin):
Itimis cẽpoulus signo ad orationes canodicas festi¬
nabunt cũ properatione om̃s adeorũ occurrant iulliq¬
consumationẽ singulorũ psalmorũ ꝓstratiomnes humo
piente: eodẽq: modo persingulacofficia facicent: Quan¬
docelebrantur spsalmou spiritalics ecram̃ ta refugiat
monachus risus ulfabulas sed hocme dic&ur corde qđ
res ponsorius unus Lectiones & utroq: testa m̃toduede¬
hinclaus himnus atq oratio Inues pertinis aũt offici¬
isprimo lucernariũ de in deps almitres. responsorius
unus & laudes himnus oratioque dicenda est: post
uerperu & ut congregacis fratribus oport& uł aliquid
meditare uel cli quibus diuinelectiones questionib
disputare conferendo pieq: sadubriter tantumq
meditandũ disputandoq: inmoraro quocidus que
tempuscoplecorii possitoccurre. Ante somnũ cũt
si cut mos ẽ perci cto cõpletorio ualedictis inuicẽ
fratribus cũ omnicautela &silentiu qui escenduus que¬
quo ciduigilicos consurgantur . Incotidianis uero uigi¬

Expanded text:
timis temporibus signo ad horas canonicas festinabunt fratres cum properatione, omnes ad chorum occurrant: nulliquconsummationem singulorum psalmorum prostrati omnes humipiant, eodemque modo per singula officia faciant. 2. Quando celebrantur psalmorum spiritualia sacramenta, refugiat monachus risus vel fabulas; sed hoc meditetur corde, quod responsorium unum, lectiones ex Veteri Novoquehinc laus, hymnus atque oratio. In Vespertinis vero officiis primo Lucernarium, deinde psalmi tres, responsorium unum, et laudes, hymnus, oratioque dicenda est. Post vesperum autem congregatis fratribus oportet vel aliquid meditari, vel de quibusdam divinae lectionis quaestionibus disputare, conferendo pie atque salubriter, tantumque meditando disputandoque commorari, quoadusque tempus Completorii possit concurrere. Ante somnum autem, sicut mos est, peracto Completorio, valedictis invicem fratribus, cum omni cautela et silentiquo ad vigilias consurgatur. In quotidianis vero offi
Abbreviated transcription (Latin):
signo ced collecta conueniant. Audiant docen¬
tem seniore instruentẽ cunctos salut combus pseptis
Audicent patris studio sumosilentio in tentionẽ ani¬
morũ suorususpirus & gemitibus demons trantes: Ipsa
dis que moribus uł proreliquis causis adutilitote
cenobii pertinentos. Qqđsi & tali adesunt proconsu¬
etudine tam discipline nequa quã eric omitendo
conlatio sed in p̃finitis diebus cuntis parit̃ congre¬
gatis p̃cep ta patrũ regulari a recen sendo sunt :Ut
qui nec dude dicerunt percipiantur:. Qui uero de dicert

Expanded text:
signo, ad collectam conveniant; audiant docentem seniorem, instruentem cunctos salutaribus praeceptis; audiant patrem studio summo, et silentio, intentionem animorum suorum suspiriis et gemitibus demonstrantes. Ipsa disque moribus, vel pro reliquis causis ad utilitatem coenobii pertinentibus. 2. Quod si talia desunt, pro consuetudine tamen disciplinae nequaquam erit omittenda collatio, sed in praefinitis diebus, cunctis pariter congregatis, praecepta Patrum regularia recensenda sunt, ut qui necdum didicerunt percipiant quod se
Abbreviated transcription (Latin):
manibussus p̃posito differant: prepositus aut principimo¬
na choruenihilque operis apud fratres remaneat nesolli¬
citudinis curamente ab intentione contempla nis
auercat: hortus holerũ uł aparatus ciborũ ꝓpris sibi
manibus fratres exerceant: edificiorũ cut̃ construccio
ul cultus egrorũ adopus seruorũ pertinebunt. Nullus mo¬
nechus amore priuati opers inligetur.: sedom̃s in cõmu
laborantes patrisine mur muratione obtemperabunt:
Mona chippositis suis sineulla murmuratione ob tempe¬
raredebent. fe sorte murmurndo easen tencia pere dt qua
periert hi quunde serto murmuraueit. Si eni illis paruo¬

Expanded text:
manibus suis, praeposito deferant, praepositus autem principi momanibus suis, praeposito deferant, praepositus autem principi monachorum: nihilque operis apud fratres remaneat, ne sollicitudinis ejus cura mentem ab intentione contemplationis avertat. Hortos olerum vel apparatus ciborum propriis sibi manibus fratres exerceant; aedificiorum autem constructio, vel cultus agrorum, ad opus servorum pertinebunt. Nullus monachus amore privati operis illigetur, sed omnes in commune laborantes Patri sine obmurmuratione obtemperabunt. Monachi praepositis suis sine ulla murmuratione obtemperare debent, ne forte murmurperierunt ii qui in deserto murmuraverunt . Illi per
Abbreviated transcription (Latin):
delectatione consolentur ipsũ laborem Si
Sieni
saculares opifices interipsos labores suorum operũ
amatoria turpicique cantare non desinunt atque ita
orasua incantibus et stibulis inplicant ut ab opere
manus non subtrahant: Quantomagis seruus xp̃i
qui sic manibus opertare debet ut semper lecudem
dĩ in ore habeat & linguoc eius psalmis atq
himnis inseruiat i. Laboranduestergo corpo¬
re animi fix & indm̃ intentionẽ. Si que ma¬
nus in opere inplicandaẽ ut mens ña uertat᷑
cçdõ ÷ Propriis autẽ temporibus oport& ope¬
raremonachũ: & ꝓpriis orationi lectionique
in cumbere ihoras enim deb& haberemonachus
congruas & ad singula officia deputatas:
Partes aũt temporũ suis quibus que o perib
telitet deꝑutatur saes tatrenim amane us ꝗdio
ue uerno: amaneusqi ad terciã legendu : posttelebra¬
cionẽ terciȩ usque adnonala bor andu en post refecti¬
cis aliquid meditare: quecũ que cãt operantur monachi

Expanded text:
delectatione consolentur ipsum laborem. Si enim saeculares opifices, inter ipsos labores suorum operum, amatoria turpiaque cantare non desinunt, atque ita horam suam in cantibus et fabulis implicant, ut ab opere manus non subtrahant: quanto magis servus Christi, qui sic manibus operari debet, ut semper laudem Dei in ore habeat, et lingua ejus psalmis et hymnis inserviat? Laborandum est ergo corpore, animi fixa in Deum intentione; sicque manus in opere implicanda est, ut mens non avertatur a Deo. Propriis autem temporibus oportet operari monachum, et propriis orationi lectionique incumbere. Horas enim debet habere monachus congruas ad singula officia deputatas. Patres autem temporum suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque o, sive verno a mane usque ad tertiam legendum; post celebrationem Tertiae usque ad nonam laborandum est; post refecticis aliquid meditari. Quaecunque autem operantur monachi
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiens habeat curam non ut otio deditus inertia pritia¬
q pascantus. quisicuolunt uacare letioni ut non operenur ipsi¬
us lectionis contumaces eistunt quia non faciunt qđ ibi legunt:
Ibienim scriptum est operandes suum panẽ manducen: &iterũ
ipsi enimscitis quomodo opost& imitarinos quia non inquieti
fuimus apuduos neq panem gratis manducauimus ab aliquo
Sedin labore & fatigatione die ac nocte operantes nequẽ ur̃m
grauare mus: Quiꝑ in firmitatẽ corporis operase nom possun
humanius clementius q: tractandi sunt: Nec contra cosmur¬
murandum ẽ cbeis qui uires laborandi habent. sed
magis consolendum ẽ eis quos stiunt opere infirmos
psi autem qui non possunt cos qui laborant & possun
meliores sibi felicioresq faccantur: Qui uere ẽ langui¬
dus & laborem operum corporalium sustines e non potest

Expanded text:
ris habeat curam, non ut otio deditus inertia pigritiaque pascatur. Qui sic volunt vacare lectioni, ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt. Ibi enim scriptum est: Operantes suum panem manducent. Et iterum: Ipsi enim scitis, quomodo oporteat imitari nos: quia non inquieti fuimus apud vos, neque panem gratis ab aliquo manducavimus, sed in labore et fatigravaremus . Qui per infirmitatem corporis operari non possunt humanius clementiusque tractandi sunt; nec contra eos murmurandum est ab eis qui vires laborandi habent, sed magis consulendum est eis quos sciunt corpore infirmos. Ipsi autem qui non possunt, eos qui laborant et possunt, meliores sibi felicioresque fateantur. Qui vero languidus est et laborem operum corporalium sustinere non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
& non ospexisti. & ille respondit: Ideo quici in dieb ieuinior
uestrorũ inueniuntur uoluntates ura . Uidcamusergo per
us illius mandata sectemur qui adnos ecelodescendit non solum
utnos redimer& mortis ptiũ sed &iac ut uite edefit ar& exemplo
& cũ illo dicamus cgononueni facere uoluntate mea seduoluna¬
tatẽ illius qui memisit patris:. Ire cut postuoluntates ꝓpri

Expanded text:
isti; et ille respondet: Ideo quia in diebus jejunii vestri invenitur voluntas vestra. Videmus ergo per us illius mandata sectemur, quia ad nos e coelo descendit, non solum ut nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me Patris. Ire autem post voluntates
Abbreviated transcription (Latin):
nessucs sequatur. &hocsolũ p̃ceptũ put& qđ ob turato corde
concẽperit similisei effectus de quoliuinus sermo ꝓnunticit:
Itinera insipientiũ recta in conspectueorũ. &iterũ
Sunt uie quȩ uidentur recte hominib nouissimoc
ccut corũ uenient in ꝓfundũ inferni. Postremo
ueni eius modi animabus qđ domui qułsupra
arena e difica taest: Hec enĩ pacrabola maxime
ebbedientes respicit sicenilegimus omsis qui auudit uer

Expanded text:
nes suas sequatur, et hoc solum praeceptum putet, quod obturato corde nes suas sequatur, et hoc solum praeceptum putet, quod obturato corde concepit, similis ei effectus se quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum . Et iterum: Sunt viae quae videntur rectae hominibus; novissima autem eorum venient in profundum inferi . Postremo veniet hujusmodi animabus, quod domui quae super arenam aedificata est: haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit ver
Abbreviated transcription (Latin):
tie genus ẽ ut hoc quisquis ꝓremedio expetar Quod &iã ap̃po¬
si tonisi ꝓsũmo crimine n possit inferri:: Intellegamusergo istas in¬
dignitates & contradictio nes in imico cooperante & disponente ꝓue¬
nire :. Ille &enim qui non potest aliquẽ ab solute delocosclutis ex¬
cutere: Inmittit primũ occasiones & causcs. Inmittit in obedien¬
tie pcissionẽ quã semꝑ sotia infidelitas comitatur. quȩ cũ captiuã
in laqueauerit mentẽ statim intolleranda atq in possibilic feccit
&ic̃ illa quȩ paruce sunt. scine dubiũ ñ est qđ uires in obedien¬
tib: diuinitus subtrahuntur : & sic̃ ille qui non hab & necessco¬
riã fidei deuotionẽ &iã qđ habebat cuferetur abeo
Ita & inobedientia obturat animũ quẽ semelceperit: Ut
ad suscipienda p̃cepta nec auctoritate necratione flectattir:
Ted quod pessimumẽ sibi soli credat & ꝓomniratione intentio¬

Expanded text:
tiae genus est, ut hoc quisquam pro remedio expetat, quod etiam a praepotiae genus est, ut hoc quisquam pro remedio expetat, quod etiam a praeposito nisi pro summo crimine non possit inferri? Intelligamus ergo istas indignitates et contradictiones, inimico cooperante et disponente, provenire. Ille enim qui non potest aliquem absolute de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas; immittit inobedientiae passionem, quam semper infidelitas comitatur; quae dum captivam illa queaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur; et sicut ille qui non habet necessariam fidei devotionem, et quod habebat, auferetur ab eo ; ita et inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta, nec auctoritate, nec ratione, flectatur, sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentio
Abbreviated transcription (Latin):
qđ hic uenerunt: Isti tales non bene petunt sed maleuicus
appetuntur non side pulsant sed infidelitate pulsantur:
Quid ꝓdest qđ discedis quiundiq adstrictus es uinculis pes¬
sionũ quẽ hinc atq inde circũuallant uiciasum Digne
cliquis discederet sullo ireposset ubullũ dicibolus inue¬
nire non posset i. Nemose fallat non fugi & aduersccriũ
deloco ad locũ sed deuitio ad uirtutẽ depaissione ademen¬
datione: Sieũ fugias sequitur emendate & fugit ate
sicut crit apłs resiste diabolo & fugi& a uobis. Nonobedi¬
reaut̃ & uelle discedere hoc est duplicit facere diaboli uolunt¬
tem̃i. Hoc est uoluntarie sibi etiã in presenti dam natione inferrp
peccati: Illis ipsis qui grauius apud nos delinꝗunt nullcẽ distrie¬
cion̾em nullã acertuorẽ possumus inuenire sententiã quã ut
accoopore congregationes abscisi sine peccediscedant: & n am̃

Expanded text:
quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, si male vitiis quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, si male vitiis appetuntur, non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum? quem hinc atque inde circumvallant vitia sua? Digne aliquis discederet, si illo ire posset, ubi illum diabolus invenire non posset. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Si eum fugiat, sequitur: emenda te, et fugiet a te, sicut ait apostolus: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Non obedire autem et velle discedere, hoc est dupliciter facere diaboli voluntatem, hoc est voluntarie sibi ipsi etiam in praesenti damnationem inferre peccati. Illis ipsis qui graviter apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore cong
Abbreviated transcription (Latin):
Patamus inquãc qđita petat ut ciccipiait itaquerat utinue¬
niat itcipulset ut ei oepericitur i Quiꝓ cliqua neglegentia cor¬
reptus & ꝓdiscipline ordine castigatus non se cidemendeccione
non ad scitis faccionẽ confert sed megis cidillã ꝓt̃uiã ut dicat
desero atq: discedo hoce goferre ñ patior ingenuus homosum:
ãprimum quiante p̃positũ & cobbatẽ ingenuũ seesse iaictat pu¬
coqđ ed huc emtu eese nesciait. qui xp̃icene militie mancipactas
ne compecratũ: Quidẽ hoc aliud quãc ipsi dño clamare lib
sum nihiltibi debeo de talibus dicebet apłs. Cũenim ser¬
ui essetis in obedientiȩ liberi fuistis iustitie:. Nonbene inge¬
nuus adꝓbectur quimisera uiciorũ seruitute de primitun
lacmat c̃t in contumdia discipline inpeccato ainime sue
malo discedere quã emendetre quãsatis facere quã implere
qđ p̃cipis Quidest hoc aliud quã iugũ xp̃i rebelle ceruice
discutere i. Isti tales nesciunt quid uouerint obliti sunt ꝓpt

Expanded text:
ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut ei aperiatur, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum! Jam primum qui ante praepositum vel abbatem, ingenuum se esse jactat, puto quod adhuc emptum esse se nesciat. Qui Christianae militine comparatum. Quid est hoc aliud quam ipsi Domino clamare: Liber sum, nihil tibi debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus appellatur qui misera vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendari, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi rebelli cervice discutere? Isti tales nesciunt quid voverunt, obliti sunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
riõ. Quiheb& debitur illi & super abundauit. Q
clioloco dicit. posuiadiutorũ super potentẽ : Gratiacergo
degratia nascitur & ꝓfectus ꝓfectibus seruiunt i. Iuera
luctis & merita meritis locum fecciunt & quanto quis plus
cdquirere ceperit tantoplus conctur adquirere, Q
quanto cudus descpientiebonis auxerit tantu plus
ccurire desiderit, Quic ipsadesc loquitur so pientia
quie dime ad huc esuri&, Vrguetimus cursũ nostrum
ut crescat i nouissimo uitanta quȩ ramus usque infinẽ sine fine

Expanded text:
riam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit ; et riam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit ; et alio loco dicit: Posui adjutorium super potentem. Gratia ergo de gratia nascitur, et profectus profectibus serviunt, lucra lucris et merita meritis locum faciunt: ut quanto plus quis acquirere coeperit, tanto plus conetur acquirere; et quanto avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret? sicut ipsa de se loquitur Sapientia: Qui edunt me adhuc esurient . Urgeamus cursum nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ insult& &dicat. Quã constant illi restiti quã
bene n ad quieui quanta ciuc toritat̾e respondi putabat
quod mne semꝑ illi humiliatre deberim. Quod qui facit dicibo¬
lũ setradidisse captiuũ constat quide hominũ uitus & pas¬
sionibus & perdicione letatur:
Qeius modi cinime
cueni& illa sententia peccator adicit cad pecctum,
Quã nos refugientes illã potius teneamus qđ dicit & scsadliuc
scific&ur: Vt cotidic adda mus merita nec denobis ala¬
quid p̃sum amus qui diẽ. omne quod sumus: Simus
ititq in operedĩ nedeficientes ꝓpt co& ernã retributionẽ
& cotidie ad meliora tendomus : Ipscienim adp̃hen¬
dendi auiditas ipsai consu&udo perficiendi semper
nos aadmaiora prouocae &ubi uideritds de uocionẽ anime
cordentiorẽ insinuabit affectum & quantũ nos aderimus
cadstudiũ tantũ ille cidponet idiutoruĩ:. Quantũ
nos cadposuerimus addiligentia tanto ille codd& adglo¬

Expanded text:
insuper insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam insuper insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: PeccatoQuam nos refugientes, illam potius teneamus quae dicit, et sanctus adhuc sanctificetur; ut quotidie addamus merita, nec de nobis aliquid praesumamus, quia Dei est omne quod sumus. Simus itaque in opere Dei indeficientes propter aeternam retributionem, et quotidie ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditas, ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocet, et ubi viderit Deus devotionem animae, ardentiorem insinuabit affectum; et quanto nos arserimus ad studium, tanto ille apponet adjutorium; quanto nos apposuerimus ad diligentiam, tanto ille addet ad glo
Abbreviated transcription (Latin):
du primas neglegendas permittunt in alias atq alias sem¬
per incurrunt: Ito ait peccator adicit cid peccandũ. Oeꝓ
qfecto uero dicitur & sc̃s adhuc scisic&: Uidecimus primũ quid
ẽ. peccator adicit cidpeccandũ : Uerbi gratia alicuius¬
libo& aut obtrectationis passio in pugnareme ceperit sinon:
istame penitudo uitii huius mordet. cras canta mihi huius
uitu facillitas ueni& & quȩ doc ut sic dixerim suciutas & reuo¬
careme ab illo & continere non possim Itacnim euenit ut
qui premo tempore emendere noluit incipiat ii sequerti
nec uelle nec posse: Uerbigratia superbiȩ ad quies cere ce¬
piregulei uioloui seniore lesi iuniorẽ destruxi sinonstortimme
pi& ipsci uoletas consuetudinis & inp&us passionis ut ic̃t
nec delinquereme intellegam nec peccareme sentict Obs
curat enĩ atq obruit intellectũ delicti ad siduxas delin¬

Expanded text:
dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semdum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjicit ad peccandum; de perfecto vero dicitur: Et sanctus adhuc sanctificetur. Videamus priuPeccator adjicit ad peccandum. Verbi gratia, cujuslibet, ut puta obtrectationis, passio si me impugnare ceperit, si non statim me poenitudo hujus vitii coeperit, cras tanta mihi hujus vitii facilitas veniet et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore emendare se nolit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi: si non statim me piet ipsa violentia consuetudinis et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam: ocurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delin
Abbreviated transcription (Latin):
natione peccati in obedientibus in rog& dicens. dimi¬
sullos secundũ desideria cordiscorũ ibunt in adinuenti¬
onib sus : Quã obrẽ qui uult toto esse operasua uelrec¬
ta in compectudi nihil obedientie pferat nihil p̃ceptis
edificationi & perfectioni null sibi facciat ꝓficiendi
nullũ terminũ constituat adquirendi cusibidiciudecee
para in exitu operamtua. Eiterũnueteris usq: admor¬
tẽ iustificari Citerũ. sopientia in exitucantur quan¬
to ergo plus ꝓficimus tanto plus humiliemur: Quie quan¬
tũ plus humilicti fuerimus tanto amplius ꝓficimus
Nullus ille senior tã indoctus o pareat ut pute qđ eunon
docect oboedientia quȩ dõ decuit: Humili tas enim ecq
oboe dientia in uiniores calhuc necessitas in seniooes i dig¬
nitase : Ille bene proficit ille bene consumat qui cotidie sc cogit
qua si sem pincipicit Quẽ obrem auementa meritoru incita¬
menta esse perfectuũ scriptura ꝓnunticit. Debis uero qui

Expanded text:
dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus aedificationi et perfectioni. Nullum sibi finem faciat proficiendi, nullum terminum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: Para in exitu opera tua; Et iterum: Non verearis usque ad mortem justificari. Et iterum: Sapientia in exitu canitur. Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur: quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto amplius proficiemus. Nullus illi senior tam indoctus appareat, ut putet, quod non deceat obedientia, quae Deum decuit; humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus jam dignitas est. Ille bene proficit, ille bene consummat, qui quotidie sic agit, quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta esse perfectorum Scriptura pronuntiat. De his vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
boc pini&r cordis in dignitate non sentis: Tempore &enim dis¬
cessiones multo ꝓmittit inimicus sedillud quod tendit ma iq̃
ꝓfec tu multã gratict̃ atq omniũ rerũ hebundantia reperun¬
ouile delinqueriti. Tem anĩ caduertit & quasi sedccta tempe¬
rissui tempesticte Tunc uid& qđ mole dese egerit & tuns
uenerat sine pace tum cumscandedo discediti. Tũnc sera peniu¬
tia supruinos succs penit& acdeflet sicut quȩdã ciues quȩ
p̃dolore suꝑeos quos occiderint fleredicuntur & hȩc omnica
anime de trimta ex inobedientiȩ malo eueniunt,. Obe¬
dientes cuitem & humiles anime multas tribulactiones atq
omnes labores ꝓsternunt atq in conpendiũ mittunt .
Qciendũe enĩ qđ quan tohumiliores & obedientiores
fuerimus tinto supernos leuius aacdulcius iugud ñiser¬
tiemus: Quanto obedientiores fuerimus p̃positis & pectrib
nr̃is in tantũ obedi&ds̃ orationibus nr̃s: Uidecimus quam
cecceptabilia suntdño ułopera uelicium aeor quisuis potius¬

Expanded text:
 nimia cordis indignitate non sentis! Tempore enim discessionis, multa promittit inimicus, te illic quo tendis, majorem profectum, multam gratiam atque omnium reruovile reliquerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc m gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et patribus nostris, in tantum obediet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
borib desudemus: Tõtis lic& obedientie uirib exerceomus:
Nihiltam̃ condignũ quid merito ꝓcelestibus bonis penserre &
lescant ora ieiuchtiss nonerunt tamen condigne pessionis tem¬
poris adfuturã gloria quȩ reuelabitur in nob̾is:. Pulsem
debemus. Futura beactitudo adquiri potest. estimare
Putamus dilectisimi qđ digne que rat cenima & ito pul¬
set ut ei aperiatur quȩ adleue p̃ceptũ senioris respondere
p̃sumdt & dicere numquid serui uestrisumus iam feciuicẽ
meã &ille faci& sua. Quomodo hocdicit ci preceptumẽ
nolite querere quȩ uestrasunt: &iterũ. non que sucsut
cedesti singuli considerantes: A quo ñ epedit ut mercedẽ¬

Expanded text:
boribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur; boribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur; nihil tamen condignum quod merito pro coelestibus bonis pensare et lescant licet ora jejuniis, non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Pulsemusumus quantum debemus. Futura beatitudo acquiri potest, aestimari Putamus, charissimi, quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperiatur, quae ad leve praeceptum senioris respondere praesumit, et dicere: Numquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt singuli considerantes ; a quo non hoc solum expe
Abbreviated transcription (Latin):
gere debecmus & inquirenda promissa sua & obtinender
illa bona quȩ nec uisu capinec auditu percipi nec cogitatu con¬
p̃hendi possunt Petite inquid & dabitur uobis querite
A& inueni&is pulscete & inueneis aperi&ur uobis. Idẽ
ut petamus orando queramas laborando pulsemus per¬
seuerando & inspẽ celestiũ tanto in ci temur instudio
quanto in cordescamus affectu ut cũ premorũ digni¬
tate desideriorũ magnitudo concord&. Non uult enim d
nrt̃ bonasua nimia inueniendi facculitate uilescere: Scio¬
sc & concupiscibilis mercis cupidũ amatorẽ atq cuidum
negotiactorẽ requirit: Ergo ille tantorũ mumerũ reꝓmissor
non uult in opere suo trepidum. Dispicit fastidiosum recu¬
soct cocictũ & ingratũ respuit in deuotũ: Lentũenim & per¬
rugra tum querere gratiã diuini muneris maximaest in¬
iurice remuneratoris . Ergo totis lic& anime & corports la¬

Expanded text:
gere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda gere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis: id est, ut petamus orando, quaeramus laborando, pulsemus perseverando; et in spem coelestium tanto incitemur studio, tanto inardescamus affectu; ut cum praemiorum dignitate, desideriorum magnitudo concordet. Non vult enim Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et concupiscibilis merx cupidum amatorem, atque avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum et ingratum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris maxima est injuria Remuneratoris. Ergo totis licet animae et corporis la
Abbreviated transcription (Latin):
uiprius in monas terio conuersus fuerit primus ambul&
primus sedecit primus eologias caccipiait primus comufuc&
incedesia primus loquatur cum introgant frats ꝓeliquer ques¬
tione: prior psclmu dicat inchoro primus consistaty Ebdo madã
prior ficiat manũ in mensc primus extendat: Nec & as solo int̃sratri¬
bus requirende sed conuersatioest & laboris studuq p̃positũ: Unde
& hec discrecio ẽ senioris est prestolanda . Vt quẽ quomoergadĩ eomorẽ cul¬
tũq feruentẽ uiderit̃ sic onor& Nonenim generes dignitoes cut rerũ
opulenti quã quisque habuit inseculo uel & cctis grandeuits querenda
sed uite rectitudo & cerdentis sine fidei merita debent ee penscendec
Illeenĩ potior quidõ ꝓximior iudicandẽ : Mon achi in monasteri¬
o scẽ & pudice atq hones te uiuentes ꝑsistant : Lccici foris abba¬
tis uł p̃positi mandeca peragant. expli RS SẼTFEUSTĨ¬
Instruit nos atq ortatur sermo diuinus quulit̃ nos aaoc in¬

Expanded text:
ui prius in monasterio conversus fuerit, primus ambulet, primus sedeat, primus eulogiam accipiat, primus communicet in ecclesia, prior loquatur, cum interrogantur fratres pro aliqua quaestione, prior psalmum dicat, in choro primus consistat, hebdomadam primus faciat, manum in mensam primus extendat. Nec aetas sola inter fratres requirenda, sed conversatio est, et laboris studiique propositum. Unde et haec discretio senioris est praestolanda, ut quem quomodo erga Dei amorem cultumque ferventem viderit, sic honoret. Non enim generis dignitas, aut rerum opulentia, quam quisque habuit in saeculo, vel aetatis grandaevitas exquirenda; sed vitae rectitudo, et ardentissimae fidei merita debent esse pensata. Ille enim potior, qui Deo proximior, judicandus est. Monachi in monasterio sancte et pudice atque honeste viventes persistant; laici foris abbatis vel praepositi mandata peragant. REGULA MONASTIInstruit nos atque hortatur sermo divinus, qualiter nos accin
Abbreviated transcription (Latin):
rat in quo te primũ inluminetuerat: inteque primu pose madl ci
sccula quasi in portũ de tẽpestate induxerati obliuise. subito
Aues ipse diligunt nidossuos amantfere locet in quibus nutri¬
test eemant cubilicc & pciscuascio & qua lib& naturalẽ libtace
pcssibus ꝓdiuersa rapiuntur excunsib sepius tam̃ ad cerasibi
neficie uoluntates uł intentionestucas ceclaboliins ni dibe

Expanded text:
rat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala rat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et se
Abbreviated transcription (Latin):
domusipra cirena & reliqua: ide cũ rifuxerint stillicidici¬
dassionũ cuaduenerint flumint & torrentes citq impee
tribulationũ exmultitudine neglegenticrũ cuflauerint
uend illiutique quipcristũ ccerẽ uolitane patrati ad ep̃ĩ cerea
uentil aend& sic ubiq inueniant peclecis quas eludibriu suu
ii picnt atq dispergant: T unc intuent indomo illã que sine
obedentie fundam̃to edificataẽ & ficeruina illius magna
dd foositan dicat cliquis nuquids tatim de hoc lo co discere ruinc
dicendẽ : Dico Rarissime ñ grandis spes ẽ sinccuis influctibus
consuituta licx ipsci ñ pcercat tam ic tus inceximce dei onere hecc
demercibus suis facitt & pse cadportũ ueccua pueniat: Si non gran¬
de gaudiũ ẽ sicliqui c scculi fluctibus reuertens nom catque
habitũ ꝓ fessionis suc custodire uidecetur anime uero eius neglen¬
tus cab escea : cec deflucc & quid grauius quando subito taquã
aliquis repentinus eradicaris deloco atque tedstuus uocauẽ¬

Expanded text:
m super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidipassionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant; tunc irruent in domum illam quae sine obedientiae fundamento inventa est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Nunquid statim de hoc loco discedere, ruina dicenda est? Dico carissimi non grandis spes est, si navis in fluctibus constituta licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de honore ac mercibus suis faciat, et ad portum vacua perveniat. Sic non grande gaudium est, si aliquis ad saeculi fluctus revertens, nomen atque habitum professionis suae custodire videaturtiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocave
Abbreviated transcription (Latin):
et dhibendetẽ: Scilicet ut & uicia carnis non pucleant. &
uirtus cedminis teriu bone operationis sufficiat: quecũque
ad mensam recsidens ecarnibus uluino se abstinere uo¬
luerit nanest prohibendus: abstinentiaenim non prohi¬
betur sed potius laudacur . Tantũ ne excontentu crea¬
curadi humanis concesta usibus & ecretut: Nullum
ȩsui furtiua con taminatio polluat autinpudens ul
priuatus extra comunis mensam appecitus : Ex cõmu¬
nicationis enim sententiã subibit quiul occulte ułextra
ordinariã mensam aliquid degustauerit: Ante refec¬
tionis tempus. nullus cõmede audeat. p̃teum quiegro¬
tat Quienim edendi tempus antecesserit subsequen¬
tibus penis abstinentie subiacebiti. Sicienti cuiuspiã¬
ul defectũ pactienti: ante edendi tempus consulendum
ẽ ab abbate uł preposito ordinante: Nontam palã. nefor¬
te sitire uł esunre uidentes alios cogat. Ebdomadarius

Expanded text:
adhibenda est, scilicet ut et vitia carnis non praevaleant, et adhibenda est, scilicet ut et vitia carnis non praevaleant, et virtus ad ministerium bonae operationis sufficiat. Quicunque ad mensam residens a carnibus et vino se abstinere voluerit, non est prohibendus. Abstinentia enim non prohibetur, sed potius collaudatur; tantum ne ex contemptu creatura Dei humanis concessa usibus exsecretur. 6. Nullum esus furtiva contaminio polluat, aut impudens vel privatus extra communem mensam appetitus; excommunicationis enim 538 sententiae subjacebit qui vel occulte vel extra ordinariam mensam aliquid degustaverit. Ante refectionis tempus nullus vesci audeat praeter eum qui aegrotat; qui enim tempus edendi antecesserit, subsequentibus poenis abstinentiae subjacebit. Sitienti aut cujuspiam defectum patienti ante edendi tempus consulendum est, abbate, vel praeposito ordinante, non tamen palam, ne forte sitire, vel esurire alios cogat. 7. Hebdomadarius
Abbreviated transcription (Latin):
nico diligent̃ cedminis trentur: & du comunia sunt.
salubtit & cũcaritatesumant E quedict quippe
ntintisarũ omniufercula similinis que cli¬
sritiscuncti resi ciendisuat fe oetres: Quiiquido
sens refectio de dic omnessi nemur mura di¬
onepcipicnti Neque iddesiderent quo deden¬
diuo lupt os copetit sed qđ nature necessitas quȩ¬
Titi. Scriptũ ẽ enimi Carnis cura ne feceritis inde
siderus : Deromnẽ aut eb domada fratres ui¬
les olerum cibus hane pedlenci a utantur ligu¬
minco. In dieb ueroscis in terdũ cũ holeribus
leuis simetrũ carniũ alimenta: Non enimerit
Nũ expleni cudinẽuen tris cito excita tur
luxuri a carnis. Qui ciutẽ aippeci tuȩ da¬
cicatis reprimic sine dubid las ciui emo cus
res cringio Paenta cũ discretione reficienduest corpus
ut nec nimia abtinentia debilitetur nec superfluccȩ da ci¬
tate edlasciuia mouecctur: Inutroq: ergo temperantia:

Expanded text:
nia diligentius administrentur; et dum communia sunt, nia diligentius administrentur; et dum communia sunt, salubriter et cum charitate sumantur. Aequalia quippe erunt mensura omnium fercula, similibusque alimentis cuncti reficiendi sunt fratres. 4. Quidquid praesens refectio dederit, omnes sine murmuratione percipiant; nec id desiderent, quod edendi voluptas appetit, sed quod naturae necessitas quaerit, scriptum est enim: Carnis curam ne fecerSIDORI . Per omnem autem hebdomadam fratres viles olerum cibos et pallentia utantur legumina. In diebus vero sanctis interdum cum oleribus levissimarum carnium alimenta. Non enim eritNam ex plenitudine ventris cito excitatur luxuria carnis. Qui autem appetitum edacitatis reprimit, sine dubio lasciviae motus restringit. Tanta cum discretione reficiendum est corpus, ut nec nimia abstinentia debilitetur, nec superflua edacitate per lasciviam moveatur. In utroque enim temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
ic inus ad suuopus ul cubile recurrat. Nemo aut ad
ues cendũ ibit antequa aduocandũ omnis uox signa
solica in sonuerit.. Refectoriũ parit cunctis fratribus
unuerit: Ad singulas msas denica conuescentes
resideanti peliqua tur bapo puloru adstent tepore¬
conues centiũ fratruomnes discipli negerant si len¬
tiũ. obtemperantes apłipceptis qui dicit: cusilentio
operantes. suupanẽ manducene i. unus cam̃ in medio ge¬
si dens bonedictione accepta des oripturis aliquid legat
ceceriues.centes tec cebunt lectionẽ intentis si me au¬
dientes : Utsicut corporaliscibus refectionem cotporis
prestat. itamente spitalis sermoreficiat:. Nullus ad
menscos el amorib excitour. soli tantum ꝓposito
sollicitudo maneat in his quae sunt uestentib: nocesse¬
ric Abbaci tralangoris necessitatẽ cibus in cons¬
pectupariter cũfratribus sũmat. ne que aliud qua cȩteri
neque cul tius quã eaquę in cõmune consistunt ppara¬
risibi quippia epetati Sic que fitt utdũ p̃sens est om¬

Expanded text:
nus ad suum opus vel cubile recurrat. Nemo autem ad vescendum ibit, antequam ad vocandum omnes vox signi solita insonuerit. Refectorium pariter cunctis fratribus unum erit, ad singulas mensas deni convescentes resideant, convescentium fratrum omnes disciplinae gerant silentium, obtemperantes Apostoli praeceptis, qui dicit: Cum silentio operantes, suum panem manducent . Unus tamen in medio residens, benedictione accepta, de Scripturis aliquid legat, caeteri vescentes tacebunt, lectionem attentissime audientes, ut sicut illis corporalis cibus refectionem carnis praestat, ita mentem eorum spiritualis sermo reficiat. 3. Nullus ad mensas clamor excitetur, soli tantum praeposito sollicitudo maneat in his quae sunt vescentibus necessaria. Abbas citra languoris necessitatem cibos in conspectu pariter cum fratribus 537 sumat; nec aliud quam caeteri, nec cultius quam quae in communi consistunt, praeparari sibi quidpiam expetat; sicque fit ut dum praesens est, om
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lleuerus est monachus tui aurum contempnit & seripturaes sec ta¬
Etur &dum in paupertate incedit or nador instatonnatu. monadns
specialis expetendac est solitudo & orbis habitatio fugienda Ñ que¬
ra sinmonacho lin gȩnitoremisedanimȩpi&atem. Quic quid in

Expanded text:
lle verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietate
Abbreviated transcription (Latin):
ris uotum dño dotuo. non tardabis reddere. quia requir& illud dñs
ds̃ tuus Paulus apostolus dixit . omnis autem qui in agone conten
dit ab omnibus se abstin&: & illiquidem ut torruptibilem coronã
accipiantinos autem incorruptã. Nemo militans dõ implicat
se negotus secularib ut ei plocccat cui seꝓbauit. Seclomondix̃
Semita iustorum declin& macla. custos autem animȩ suȩ
seruatina suam. Hie ronimus dixittum core mo¬
nahi. ri aut lacsciuus sermoe grediectur: his i signis li¬
bidinosas dnimus ostenditur: & ꝑ exteriorẽ homi nem interi¬
oris hominis ui ta demonstratur Monachus non de sider&
urbium freqñticẽ quide singularitte: censetur: monach
situigil sensu. neuanis cogiationib: polluat᷑: a m&scientia
scriptus corum & carnis uitia non am& ꝑp̃i imitentur a¬
postolos & monachi ꝑfestos patres ũit quorum honorẽ posst¬
denphabere nitaent᷑ & meritum Mona cħ habeat simplicitatt̃
columbe necuiquã mochinetur dolos: habeat & serpentis as¬

Expanded text:
ris uotum domino deo tuo, non tardabis reddere: quia requiret illud dominus ddit, ab omnibus se abstinet . Et ille quidem, ut corruptibilem coronam accipiat, nos autem incorruptam . Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Episcopi imitantur apostolos, et monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis as
Abbreviated transcription (Latin):
it & libenter debemus accipere & explere quod dictũ ẽ
obtemperantes inuicem incacritate xp̃i. sinccũt con¬
trarium cliquid mandactis dĩ ud quod ea corripere ui¬
decur. ecut conmincre feccore iubemur abeli quo¬
tempus est nob dicer obtmpesre opost& do¬
macgis quam hominib: & rursum meminis sodũ
dicentis. elieni ccũt uocem non secuntur sed fu¬
gunt cbeo qm̃ nostiunt clienorum clienoꝵ uo¬

Expanded text:
uod dictum est: Obtemperantes invicem in charitate Christi . Sin autem contrarium aliquid mandatis Dei, vel quod ea corrumpere videatur aut contaminare, facere jubemur aliquotempus est nos dicere: Obtemperare opmagis quam hominibus . Et rursum meminisse Domini dicentis: Alieni autem vocem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, quoniam nesciunt alienorum vocem
Abbreviated transcription (Latin):
& ius tehocc subtilit perscrutando nefortasse dolositate
& modicia seniores in nocens uinior opprimatur: Ab bocti
uel p̃posito iuxta ꝑsonarũ oacceptionẽ ñlicecet iudicire
neque celiquẽ fraudolent uel in iuste danare Sed ut
dictũ est spiri toliũ uel ueredicorũ frattũ huius cemodi reb
est traden doosententia qui sibidi iuditiũ ponentes p̃oculis

Expanded text:
 juste ac subtiliter perscrutandum, ne fortasse dolositate et malitia senioris innocens junior opprimatur. Abbati vel praeposito juxta personarum acceptionem non liceat judicare, neque aliquem fraudulenter vel indictum est, spiritalium et veridicorum fratrum hujuscemodi rebus est retinenda sententia, qui sibi Dei judicium ponentes prae oculis