comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingentes tolent aĩos. p̃nsiq Negabunt
Uerbera lenta patii duxis parere lupatis.
S nõ ulla mag̃ uires indistia firmat:
Q̾ uenẽ &e ceci stimulos auertere amoris.
Siue boũ suie est cui gratior usus eqͦꝵ.
A tq ideo tautos ꝓculsatq insola r̃legant
Pascua: post mentem oppõitũ e crãsfiuia lata
Aut intus diusos satbra adp̃sepia ẜuãt.
Carpͣ enim uires paulatim: uritq uidendo
Femina: nec nemorẽt patitꝰ iemisse. n herbe
Dulcib illa ꝗdem illecebris &e sepe suꝑbõs
Cornib int̾se subigit decetnere amãtes.
Pascitꝰ in magna silua formosa iuuenca.
Illi ar̾t̾nantes młta ui p̃lia miscent
Uulnerib crebris. lauit at cõpora sanguis:
Cersaq in obnixos uigentꝰ cornua uastõ
Cu gemitu creboant silueq & magñ olỹpꝰ.
N ec mos bellantes una stabulare R alt¬
U ictꝰ abit: longeq ignotꝰ exulfat horis.
N ulta gem̃s ignominam Iplagasq suꝑbi

Expanded text:
ingentis tollent animos prensique negabunt ingentis tollent animos prensique negabunt verbera lenta pati et duris parere lupatis. Sed non ulla magis viris industria firmat, quam Venerem et caeci stimulos avertere amoris, sive boum sive est cui gratior usus equorum. Atque ideo tauros procul atque in sola relegant pascua post montem oppositum et trans flumina lata, aut intus clausos satura ad praesepia servant. Carpit enim viris paulatim uritque videndo femina nec nemorum patitur meminisse nec herbae dulcibus illa quidem inlecebris, et saepe superbos cornibus inter se subigit decernere amantis. Pascitur in magna Sila formosa iuvenca: illi alternantes multa vi proelia miscent volneribus crebris, lavit ater corpora sanguis, versaque in obnixos urguentur cornua vasto cum gemitu, reboant silvaeque et longus Olympus Nec mos bellantis una stabulare, sed alter victus abit longeque ignotis exulat oris, multa gemens ignominiam plagasque superbi
Abbreviated transcription (Latin):
Tu magissatq maõ blandis gaudere magistri
Laudib ceplause sonitũ ceruicis amare
Atq hec iam pͥmo depulsus ab ubẽ matris
A udiat: inq uicem det mollib ora capistris
Inualidus: aẽq tremẽs aẽ inscius eui.
At tͥbi exactis suͥ quarta accenẜit etas
Carpere mox giru ĩcipiat: gradibq sonate
Compositis: sinuetq alt̾na uolumuĩa catrũ.
Sitq laboranti simłis: tum cursib auras
Qualis yporeis aqlo cũ densus ab oris
Incubuit: sciteq hyemesꝗ itq arrida differt
Nubila: dũ segetes alte. campiq natantes
Lenib hõrescunt flabris: sũmeq sonores
Dant silue: longiq urgent ad lictora fluct.
Ille uolat. simł arua fugassimł eqͦͥra uerẽs.
Hic uł ad elei metas: & maxĩa campi
Sudabit spatia: & spumas aget ore cruentas.
Belgiga uł molli meli feret asseda collo.
Tu̾mͦ demũ crassa magnũ fatagiẽ corpus
Crescẽ̾ iam domitis sinito nãq añ domãdũ

Expanded text:
tum magis atque magis blandis gaudere magistri tum magis atque magis blandis gaudere magistri laudibus et plausae sonitum cervicis amare. Atque haec iam primo depulsus ab ubere matris audeat, inque vicem det mollibus ora capistris invalidus etiamque tremens, etiam inscius aevi. At tribus exactis ubi quarta accesserit aestas, carpere mox gyrum incipiat gradibusque sonare compositis sinuetque alterna volumina crurum sitque laboranti similis; tum cursibus aurasqualis Hyperboreis Aquilo cum densus ab oris incubuit, Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila: tum segetes altae campique natantes lenibus horrescunt flabris summaeque sonorem dant silvae longique urgent ad litora fluctus; ille volat simul arva fuga, simul aequora verrens Hinc vel ad Elei metas et maxuma campi sudabit spatia et spumas aget ore cruentas, Belgica vel molli melius feret esseda collo. Tum demum crassa magnum farragine corpus crescere iam domitis sinito: namque ante domandum
Abbreviated transcription (Latin):
Dum faciles aĩ uiuenũ. dl̃ mobiłs etas.
Ac pͥmũ laxos tenui de uimine cixdos
Ceruicę sb̾necte. de hĩc uͥ libera colla
& uitio assuerint. ip̃is etorqb aptos
Iinge pares: & coge gradum cõferre iuuencos
Atq illis iam sepe iote duicantꝰ in anes
ꝑ terram: & sũmo ueltigia puluere signãt.
Post ualido nitens sb̾ pondere faginꝰ axis
Instrepat: & uinnctos themo trahat ereus orbes.
Int̾ea pubi indomite nõ gramĩa tantũ :¬
N ec uescas salicum frondes: uith uluãsq paludẽ irẽ
Sae frum̃ta manii carpes sata: nͨ tͥ fete
More patruũ niuea implebũt mulctria uacce.
See tota indulces cõsument ubera natos.
S in ad bella magis studiũ turmas ꝙ feroces.
A ut alphea rotis plabi flumina pisae:
Et iouis in luco currus agitare uolantes:
Pͥmus eq labor est aiõ satq arma uidere
B elantum: lictosq pati: tractuq gem̃tem
Fetre rotam: & stabulo frenos audire sonãtes

Expanded text:
dum faciles animi iuvenum, dum mobilis aetas. dum faciles animi iuvenum, dum mobilis aetas. Ac primum laxos tenui de vimine circlos cervici subnecte; dehinc, ubi libera colla servitio adsuerint, ipsis e torquibus aptos iunge pares et coge gradum conferre iuvencos; atque illis iam saepe rotae ducantur inanes per terram et summo vestigia pulvere signent; post valido nitens sub pondere faginus axis instrepat et iunctos temo trahat aereus orbes. Interea pubi indomitae non gramina tantum nec vescas salicum frondes ulvamque palustrem, sed frumenta manu carpes sata; nec tibi fetae more patrum nivea implebunt mulctraria vaccae, sed tota in dulcis consument ubera natos. Sin ad bella magis studium turmasque ferocis, aut Alphea rotis praelabi flumina Pisae et Iovis in luco currus agitare volantis: primus equi labor est, animos atque arma videre bellantum lituosque pati tractuque gementem ferre rotam et stabulo frenos audire sonantis;
Abbreviated transcription (Latin):
Spelunceq tegant: & saya ycub& umbra.
Est lucos silari citea: ilicibq uirentem
P lunm alburnũ uolitans: cui nora a sillot abano¬
Romanũ est: estcu grai uẽtẽ uocantes:
Asperracerba sonãs. qͦ tota ext̾ita siluis
Diffugiũt armẽta: furit mugitib ether
Concussus. silueq & sicci ripa tamagri.
Hoc qͦndam monstro horibiles exercuit iras
I nachie uino pestem meditata uiuẽte:
Hũc ꝙͦ. nã mediis feruorib acrior instat
A cerbo gnuido pecori: armentaq pascens
Sole recens orto. aut noctem ducentib austͥs.
P ost partum cura etrȩa inuitulos torducit̾ oĩs
Continuoq notas re noĩa gentis inurũt.
Et quos aut pocori malif sũmtẽ hñdo
Aut aris ẜuare sacris: aut scindẽ terram:
Et campum horrentem fractis ĩu̾tẽ glebis.
Cet̾a pascuntꝰ uirides arm̃ta ꝑherbas.
T u quos ad studiũ atq ulũ forbis ag̾stem:
Iam uitulos hortarẽ: uãq insiste domãdi.

Expanded text:
speluncaeque tegant et saxea procubet umbra. speluncaeque tegant et saxea procubet umbra. Est lucos Silari circa ilicibusque; virentem plurimus Alburnum volitans, cui nomen asilo Romanum est, oestrum Grai vertere vocantes, asper, acerba sonans, quo tota exterrita silvis diffugiunt armenta; furit mugitibus aether concussus silvaeque et sicci ripa Tanagri. Hoc quondam monstro horribilis exercuit iras Inachiae Iuno pestem meditata iuvencae. Hunc quoque, nam mediis fervoribus acrior instat, arcebis gravido pecori, armentaque pasces sole recens orto aut noctem ducentibus astris. Post partum cura in vitulos traducitur omnis, continuoque notas et nomina gentis inurunt et quos aut pecori malint submittere habendo aut aris servare sacros aut scindere terram et campum horrentem fractis invertere glaebis. Cetera pascuntur viridis armenta per herbas: Tu quos ad studium atque usum formabis agrestem, iam vitulos hortare viamque insiste domandi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quem legere ducẽ: & pecori dixere maritũ.
Florentaiq secant herdas. fauiosꝙ miustrant
Farraq ne blando neq̃nt᷑ suꝑ esse labori.
Inualidiq patrum referant ieuinia nati.
Ir̃a aũt macie tenuant armenta uolentes:
A tq ubi cõcubitꝰ pͥmos in nota ueluptas
S ołicitat : flondesq negant: & fontib aitent.
Sepe &ẽ cuisu quatiũt. & sde fatigant.
Cum grauit̾ tensis gemit aera frugib ae cũ
S uigentẽ addçeffirum palee iactantꝰ ĩ anes.
Hoc faciũt: nimio ne luxu obtũsior usus
S it genitali atuo: & sulcos oblime inhertes:
Sers rapiat sitiens uenerẽ: int̾rꝰq recõdet:
Hursus cura patrũ eaderex succedẽ matiũ
Incipit: ex actie grauide cũ m̃sib errant
Non illas grauib ossq iuga ducere plaust̃:
Non seltu supare uiam sit passus: & acri
Carꝑe prata fuga: fluuiosq ĩnare rapaces.
Saltib inuacuis pascant: ae plena secũdum
Flumina: muscus uͥ: auidissima gramĩe ripa

Expanded text:
quem legere ducem et pecori dixere maritum; quem legere ducem et pecori dixere maritum; florentisque secant herbas fluviosque ministrant farraque, ne blando nequeat superesse labori invalidique patrum referant ieiunia nati. Ipsa autem macie tenuant armenta volentes, atque, ubi concubitus primos iam nota voluptas sollicitat, frondesque negant et fontibus arcent. Saepe etiam cursu quatiunt et sole fatigant, cum graviter tunsis gemit area frugibus et cum surgentem ad Zephyrum paleae iactantur inanes. Hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus sit genitali arvo et sulcos oblimet inertis, sed rapiat sitiens Venerem interiusque recondat. Rursus cura patrum cadere et succedere matrum incipit. Exactis gravidae cum mensibus errant, non illas gravibus quisquam iuga ducere plaustris, non saltu superare viam sit passus et acri carpere prata fuga fluviosque innare rapacis. Saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina, muscus ubi et viridissima gramine ripa,
Abbreviated transcription (Latin):
Corripuere ruũtq effusi cͤare currus
Cum syes errecte iuuenũ. exultantiaq haurit
Corda pauor pulsans. illi instant ibe torto:
Et ꝓni dant lorai uolat ui feruidus iis.
Lam humiles. iamq elati sublime iudens
Aeta ꝑuacuũ ferri. atq assurgere in aures.
Rec moramͦ reqes: ae fułue nimm. arene
Tolit ihumefunt pumis iflatuq seqtũ.
Tontus anior laudum tante & uictoria curę
Primꝰ erictonius currus a quatuor ausus
Iangẽ equosi rapidis botis insistere uictor.
Freui peletronii lapitȩ: girosq dedere
Impositi dorso: atq eqitem decuere Parinis
Insultare solo: ce gressue glometate suꝑbos.
Equus uotq̃ labor eque iuuenẽa magri
Exqrunt : calidũq ãĩs: e cursib acrem :¬
& ułs sepe fuya uersos ille egerit hostes
Et pattiam epirum referat: fortisq micenas:
Neptũniq ip̃a dedicut origine gentẽ:
His aiãddeu̾sss instãt sõ tr̃a  de omnes
Impendũt curas: denso distendere iĩgui:

Expanded text:
corripuere ruuntque effusi carcere currus, corripuere ruuntque effusi carcere currus, cum spes arrectae iuvenum, exsultantiaque haurit corda pavor pulsans? Illi instant verbere torto et proni dant lora, volat vi fervidus axis; iamque humiles, iamque elati sublime videntur aera per vacuum ferri atque adsurgere in auras; nec mora nec requies; at fulvae nimbus harenae tollitur, umescunt spumis flatuque sequentum: tantus amor laudum, tantae est victoria curae. Primus Erichthonius currus et quattuor ausus iungere equos rapidusque rotis insistere victor Frena Pelethronii Lapithae gyrosque dedere impositi dorso atque equitem docuere sub armis insultare solo et gressus glomerare superbos. Aequus uterque labor, aeque iuvenemque magistri exquirunt calidumque animis et cursibus acrem, quamvis saepe fuga versos ille egerit hostis et patriam Epirum referat fortisque Mycenas Neptunique ipsa deducat origine gentem. His animadversis instant sub tempus et omnis impendunt curas denso distendere pingui,
Abbreviated transcription (Latin):
Spadices: olauciq color. det̾rimꝰ albisi.
Et giluostũ si qͥua sonum ꝓcul arma dedere
S tare loco nescit. micat auribi: & tremit ait.
Collectumq p̃mens uoluit sb̾narib ignem.
Denla iuba ae dextro iactata recunbit in armo.
At duplexagitꝰ ꝑ lumbos spinaicauatq¬
F ellurem: ae solido grauit sonat ungula cornu.
Talis amilei domit pollucis abenis
Cillarꝰ & quoꝵ grai meminere poete
Martis equi biuges: & magͥ currus achilis.
Talis e ip̃e iubam ceruice effudit eqna
Coniugis aduentu pniẜ saturnꝰ & altum
Pelion hinnitu fugiens implebit acuto.
Qc̃ qͦ ubi aut morbo graiuis aut iã segor anis
Defecit abde domo nec turpi ingnosceꝰ senecte.
Frigidus muenerẽ senior frustraq laborẽ
Ingratũ trahit a siq̃n ad p̃lia uentũ est
Pt᷑ ꝯdam stipulis magnꝰ sine uirib ignis
Et quis enĩꝙ delor uictõq gło palme.
Non ne uides ut p̃cipiti certamĩe cãpũ

Expanded text:
spadices glaucique, color deterrimus albis spadices glaucique, color deterrimus albis et gilvo. Tum, si qua sonum procul arma dedere stare loco nescit, micat auribus et tremit artus collectumque premens volvit sub naribus ignem. Densa iuba, et dextro iactata recumbit in armo; at duplex agitur per lumbos spina, cavatque tellurem et solido graviter sonat ungula cornu. Talis Amyclaei domitus Pollucis habenis Cyllarus et, quorum Grai meminere poetae, Martis equi biiuges et magni currus Achilli. Talis et ipse iubam cervice effundit equina coniugis adventu pernix Saturnus et altum Pelion hinnitu fugiens implevit acuto. Hunc quoque, ubi aut morbo gravis aut iam segnior annis deficit, abde domo nec turpi ignosce senectae. frigidus in Venerem senior, frustraque laborem ingratum trahit, et, si quando ad proelia ventum est, ut quondam in stipulis magnus sine viribus ignis,et quis cuique dolor victo, quae gloria palmae. Nonne vides, cum praecipiti certamine campum
Abbreviated transcription (Latin):
Et faciem tauro ꝓpͥor: quẽq aiqua cota:
Et gradiens ima uercit uestigia cauda.¬
Etas lucinam iustosq patit hmeneos
Desiit añ clecem. post quatuor incipit anos.
Cet̾a nec feture habilis: nec fortis aratris.
Eptimequeq dies misis mortalibus eui
Pma fugit ibeunt morbi: tristisq senectꝰ.
Et labor ae dicre rapit inclem̃tia mortis.
Semꝑ erunt: quaꝵ mutari corpora malis.
Semꝑ enim tefice: ac ne post amissa regras.
Antẽ ueni. & sabolem arm̃to sortire q̃t annis.
Nec non & petori aẽ idem dilectꝰ &quino:
Fu mõ quos ispem statuis sbmiettre gentis
Precipuum iã mñ ateneris impende laborem.
Continuo pecoris gñosi pullus in aruis
Altius ingredit᷑: & mollia cura reponit.
Pͥmꝰ & ire uam: & fluuios temptare imaces
Auda: & ingnato se se comictere ponto.
Nec uanos horiet strepitꝰ illę ardua cernix:
Argutũq caput: breuis aliiusi obesaq terga
Quxuriatq thoris aĩosum pectus: honesti

Expanded text:
et faciem tauro propior, quaeque ardua tota, et faciem tauro propior, quaeque ardua tota, et gradiens ima verrit vestigia cauda, Aetas Lucinam iustosque pati hymenaeos desinit ante decem, post quattuor incipit annos; cetera nec feturae habilis nec fortis aratris. Optuma quaeque dies miseris mortalibus aevi prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus et labor, et durae rapit inclementia mortis. Semper erunt, quarum mutari corpora malis: semper enim refice ac, ne post amissa requiras, ante veni et subolem armento sortire quotannis. Nec non et pecori est idem dilectus equino. Tu modo, quos in spem statues submittere gentis, praecipuum iam inde a teneris impende laborem. Continuo pecoris generosi pullus in arvis altius ingreditur et mollia crura reponit; primus et ire viam et fluvios temptare minaces audet et ignoto sese committere ponti nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix argutumque caput, brevis alvus obesaque terga, luxuriatque toris animosum pectus. Honesti
Abbreviated transcription (Latin):
In uidia infelix furias: annẽq seuerũ
Cociti metuai tortosq ixionis angues:
I nmanemq rotam . & nõ exubabile saxum.
Int̾ea driadũm siluas. salt̾bsq sequamur
Intactos. tua mecenas haud mollia nissa.
Te sine nil altũ mens inchoat. en age segnel
Rumpe moras. uocat ingenti damore cytheron.
T aygetiq canes: domituxq epiolaurꝰ aquarꝵ
Et uox assensu nemoꝵ ingeminata remugit.
N ox tñ ardentes accingar dicẽ pugnas
Cuesaris ie nom̃ famã tot ferre ꝑ annos
Fithoni pͥmi quot abest aborigine celiri
Seu qͥs olimpiace miratꝰ pręinia palme
Pascit equos. seuquis fortis adaratra uiuẽtos:
Corpora p̾cipue matrum legnt. optima torue
Forma bouisi cui turpe caput cui plurima ceraix
Et crurum tenꝰ amento palearia pendent.
Fum longo nllus lat̾i modus om̃ia magna.
Pes ã: ae camoris hirte sb̾cornib aures.
Nec mͥ dispiciat maculis insignis & albo:
Aut iuga detrectans. int̾dumq aspa cornu:

Expanded text:
Invidia infelix Furias amnemque severum Invidia infelix Furias amnemque severum Cocyti metuet tortosque Ixionis anguis immanemque rotam et non exsuperabile saxum. Interea Dryadum silvas saltusque sequamur intactos, tua, Maecenas, haud mollia iussa. Te sine nil altum mens incohat; en age segnis rumpe moras; vocat ingenti clamore Cithaeron Taygetique canes domitrixque Epidaurus equorum et vox adsensu nemorum ingeminata remugit. Mox tamen ardentis accingar dicere pugnas Caesaris et nomen fama tot ferre per annos, Tithoni prima quot abest ab origine Caesar. Seu quis Olympiacae miratus praemia palmae pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos, corpora praecipue matrum legat. Optuma torvae forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervix, et crurum tenus a mento palearia pendent; tum longo nullus lateri modus; omnia magna, pes etiam; et camuris hirtae sub cornibus aures. Nec mihi displiceat maculis insignis et albo, aut iuga detractans interdumque aspera cornu
Abbreviated transcription (Latin):
Proptꝰ aquam: tardis ingens uͥ flexib exrat
Mintius. & tenera p̃texit arundine ribas
Inmedio mͥ cesar erit. templũq tenebit.
I lli uictor ego & tyrio conspettꝰ in ostro
Sentum quadriiugos agitobo adflumina cũrus.
Suncta mͥ alpheutꝰ linquens lucosꝙ molorchi
Cursib &e crudo decernet gretia caestu.
I pẽ caput tonse folius omatꝰ oliue
D ona feram. iam nc̃ solempnes ducẽ pompas
Adde lubra iuuat cesosq uidẽ iuuencos.
E łscena ut u̾sis discedat fiontib ut q
Nupurea intexti tollant aulea britani:
N ilum. ac nauali surgentis aere colũnas.
Addam urbes asie domitas. pulsumq niphaten:
F identemq fuga partũ: u̾sisq sagittis.
E t duo tapta m̾anu diu̾so ex hoste trophea
B isq triũphatas utͦq ablictore gentes.
S tabũt &ͥ parii lepisis: spirantia signa
Assaraci ꝓlesi dimisẜq ab ioue gentis
Nõĩa. trosq parens: & troye cinthiꝰ autor.

Expanded text:
propter aquam. Tardis ingens ubi flexibus errat propter aquam. Tardis ingens ubi flexibus errat Mincius et tenera praetexit arundine ripas. In medio mihi Caesar erit templumque tenebit: illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro centum quadriiugos agitabo ad flumina currus. Cuncta mihi Alpheum linquens lucosque Molorchi cursibus et crudo decernet Graecia caestu. Ipse caput tonsae foliis ornatus olivae dona feram. Iam nunc sollemnis ducere pompas ad delubra iuvat caesosque videre iuvencos, vel scaena ut versis discedat frontibus utque purpurea intexti tollant aulaea Britanni. Nilum ac navali surgentis aere columnas. Addam urbes Asiae domitas pulsumque Niphaten fidentemque fuga Parthum versisque sagittis, et duo rapta manu diverso ex hoste tropaea bisque triumphatas utroque ab litore gentes. Stabunt et Parii lapides, spirantia signa, Assaraci proles demissaeque ab Iove gentis nomina, Trosque parens et Troiae Cynthius auctor.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dum &iam audierant inflaxi claslicalnͨ dũ
Impositos duris crepitare incucdib enses.
S nos in mealu spacis confecimꝰ equor
Et iam tp̃s equum fumãtia soluẽ cola.
Eque pales & pastoꝵ memorande ꝑ orbẽ
Et pecoꝵ cultus & gramĩa pascua leta
Quis habitent armenta locis stabulet & agni
O m̃ia diuino monstrauit carmine nates.
Equoq magna palesar memr̃ade cane
paltor ab amphriso. uos silu̾e amneq licei
Cet̾a que uacuas tenuissã cãmĩa m̃tes
om̃ia iam uulgata: qes aut eurister diuũ
Aut in lauclati nescit buliridis qras.
Cui non dictꝰ hy las puer. & latonia delos.
Nipodam eque. humeroq pelops insigs ebuno:
I ceit eqs temptanda itia est. q̃uame qͦ possĩs
Tollere humo. uictorq utũ uolutate ꝑora.
P mus ego impatam necũ mõ uita supsit :
Nonio rediens deducam u̾tice musas:
Pͥmus hydimeas referam tͥ mantua palmas.
Et uitidi intemplũ campo demormore ponã

Expanded text:
necdum etiam audierant inflari classica, necdum necdum etiam audierant inflari classica, necdum inpositos duris crepitare incudibus enses. Sed nos inmensum spatiis confecimus aequor, et iam tempus equum fumantia solvere colla. eque Pales et te, pastor memorande per orbem, Et pecorum cultus et gramine pascua laeta, Quis habitent armenta locis stabulentur et agni, Omnia diuino monstrauit carmine uates. que, magna Pales, et te memorande canemus pastor ab Amphryso, vos, silvae amnesque Lycaei. Cetera, quae vacuas tenuissent carmine mentes, omnia iam volgata: quis aut Eurysthea durum aut inlaudati nescit Busiridis aras? Cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos Hippodameque umeroque Pelops insignis eburno, acer equis? Temptanda via est, qua me quoque possim tollere humo victorque virum volitare per ora. Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit, Aonio rediens deducam vertice Musas; primus Idumaeas referam tibi, Mantua, palmas, et viridi in campo templum de marmore ponam
Abbreviated transcription (Latin):
Prouentuq honerae sulcos atq orrea unicat.
Uenit hyemps teritꝰ sicionia bachatra petis
Clande sues leti redeunt. dãt arbuta silue.
Et uanos ponit focus autũnus: & alte
Mitis in apͥcis coquitꝰ iundemia saxis.
Int̾ea dulces penlent cricũ oscula nati.
Casta pudiciciam ẜuat domus. uba uacce
Lacte ademictunt: pinguesq ingramĩe lado
Int̾ se adu̾sis luctantꝰ cornib haedi.
Ip̃e dies agitat festos. fususq ꝑherbam.
Ionis ubi in medio: & sotii cratera coronãt:
Ne libans len̾ee uocat: petorisq magistris
Celocis iaculi certamĩa ponit inulm̾o:
Corporaq agresti nudat p̃dura palestra.
Hanc olim uet̾es uitam coluẽe sabini:
Bãc ramꝰ a fc̃ sic fortis aetruria creuit.
Scilice & rerum fc̃a est pulcherima roma:
Ceptemq una sibi muro circũdedit arces.
Ante aedam sceptrum dic tei regis: & añ
Impia qͦm celis gens est epulata iuuẽcis.
Aureus hac uitam int̾nis saturus agebat.

Expanded text:
proventuque oneret sulcos atque horrea vincat. proventuque oneret sulcos atque horrea vincat. Venit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis, glande sues laeti redeunt, dant arbuta silvae; et varios ponit fetus autumnus et alte mitis in apricis coquitur vindemia saxis. Interea dulces pendent circum oscula nati, casta pudicitiam servat domus, ubera vaccae lactea demittunt pinguesque in gramine laeto inter se adversis luctantur cornibus haedi. Ipse dies agitat festos fususque per herbam, ignis ubi in medio et socii cratera coronant, te libans, Lenaee, vocat pecorisque magistris velocis iaculi certamina ponit in ulmo, corporaque agresti nudant praedura palaestrae. Hanc olim veteres vitam coluere Sabini, hanc Remus et frater, sic fortis Etruria crevit scilicet et rerum facta est pulcherrima Roma, septemque una sibi muro circumdedit arces. Ante etiam sceptrum Dictaei regis et ante inpia quam caesis gens est epulata iuvencis, aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat;
Abbreviated transcription (Latin):
A ut coniurato descendens dacus ab hystro
Non res romane pituraq regna neq ille
A ut doluit miẜans inopem. aut ĩ uidit ħnti.
Quos rami fructus quos ip̃a uolentia rura
Sponte tulere sua: carpsit nec ferrea rura
Insinuq forum: aut ppłi tabularia uidit.
Sollicitant alii remis freta ceca: ruuntq
Inferrum: penetrant aulas: & limina regũ.
Hic petit excidiis urbem. miẜosq penates:
Ut gemĩa bibat & sirrano dormiat ostro.
Condit opes alius: defossoqẜ incubat auio.
Hic stupet actonitus rostris: hũc plausꝰ haantẽ
Pcunco geminatꝰ enĩ plebilq patrumq
Cormpuit: gaudent ꝑ susi sanguine frũm
Exilioq domos: & dulcia limina mutant.
Atq alio patram querũt subsole iacentem.
Agricola incuruo terram dimouit aratro:
Hinc anni labor: hĩc pabriam ꝑuesq nepotes
Sulinet. hĩc armenta boum meritos q uluẽcos
Nec reqes. quin aut pomis exuber& ann¬
I ut fodeu pecorum aut cer̾ales mergite culmi

Expanded text:
aut coniurato descendens Dacus ab Histro, aut coniurato descendens Dacus ab Histro, non res Romanae perituraque regna; neque ille aut doluit miserans inopem aut invidit habenti quos rami fructus, quos ipsa volentia rura sponte tulere sua, carpsit; nec ferrea iura insanumque forum aut populi tabularia vidit. sollicitant alii remis freta caeca ruuntque in ferrum, penetrant aulas et limina regum; hic petit excidiis urbem miserosque Penatis, ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro; condit opes alius defossoque incubat auro; hic stupet attonitus rostris; hunc plausus hiantem per cuneos—geminatus enim plebisque patrumque— corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum, exsilioque domos et dulcia limina mutant atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem. Agricola incurvo terram dimovit aratro: hinc anni labor, hinc patriam parvosque nepotes sustinet, hinc armenta boum meritosque iuvencos. Nec requies, quin aut pomis exuberet annus aut fetu pecorum aut cerealis mergite culmi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ sacra fero ingenti ꝑculsus amore
Accipiant: celiq uas & sicleta monstrent.
Defectus solis uarios: luneq labores:
Eñ tremor terris: qua uimaria alta tumelcãt
Obicib ruptis. ⁊ ursusq inse ip̃a residant:
Ud tantum oceano yꝑent se tĩge̾ soles
Kibeini: uł quę tardis mora noctib obstet
S in has ne possim nature accedẽ partes
Frigib obstiterit circũ p̃cordia sanguis.
Nuta mͥ & riguri placemt inuallib anmnes.
Flumina amem: siluasq inglorius. o ubi campi.
Sperchiusq & uirginib bacchata lacenis
Targeta oquis. me gelidis inuallib hemi
S isfit:& ingenti rãmort ꝓcegat umbra.
Telix qui potuit ieꝵ cognosce causas.
Atq metꝰ om̃s. & in exorabile fatum
Subiecit pedib. sirepitũtq acheiõtis auati.
Fortunatꝰ e ille deos qui nouit agrestis.
Panaq siluanumq senem nimphatq lororꝑs.
Illum non ppłi fasces non purpura regũ
Flexit: & infides agitant discordia tratres.

Expanded text:
quarum sacra fero ingenti percussus amore, quarum sacra fero ingenti percussus amore, accipiant caelique vias et sidera monstrent, defectus solis varios lunaeque labores; unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant, quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Sin, has ne possim naturae accedere partis, frigidus obstiterit circum praecordia sanguis: rura mihi et rigui placeant in vallibus amnes, flumina amem silvasque inglorius. O ubi campi Spercheosque et virginibus bacchata Lacaenis Taygeta! O, qui me gelidis convallibus Haemi sistat et ingenti ramorum protegat umbra! Felix, qui potuit rerum cognoscere causas, atque metus omnis et inexorabile fatum subiecit pedibus strepitumque Acherontis avari. Fortunatus et ille, deos qui novit agrestis, panaque Silvanumque senem Nymphasque sorores: illum non populi fasces, non purpura regum flexit et infidos agitans discordia fratres
Abbreviated transcription (Latin):
Bacchus &r ad culpam causis dedit. ile futentes
Centiuros laeto domuit: t hoctũq pholum q
Et magno yelum laphitis craterẽ minãtem.
Cfortuniatos nimium sua sibona norint̾
Agriculas. quib ip̃a ꝓcul discordib atmis
Fundit umo facilem uictum uistissima tellus.
Si non ingentem sorib domus alta supbis
Hane salutantũ totis uomit edib undam¬
Nec uanos ihint pulcra teltidine postes:
In lusasq auro uestes: ephirea que aera.
Albanẽq assirȩo fucatꝰ lana ueneno.
Nec casia liquidi corrũpitꝰ usus oliui.
At secura quies: & nescia faliere uita
Diues opum uariau: at latis ocia fundis.
Spelunce uiuiq laculsae fudida tempe:
Nugitusq boum: mollesq bbꝰ arbore Iomni.
Non ab sunt illic saltus. ac lustra ferar:
Et paciens oꝑum: paruod asueta iuuentꝰ.
Sacra deum: sanctiq pr̃es. extrema ꝑ illos
Dustitia excedens tetͥris uestigia fecit:.
Ne u̾o pͥmum dulces añ omnia musae:

Expanded text:
Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis centauros leto domuit, Rhoetumque Pholumque et magno Hylaeum Lapithis cratere minantem. O fortunatos nimium, sua si bona norint, agricolas! quibus ipsa procul discordibus armis fundit humo facilem victum iustissima tellus. Si non ingentem foribus domus alta superbis // Mane salutantum totis uomit aedibunec varios inhiant pulchra testudine postis inlusasque auro vestes Ephyreiaque aera, alba neque Assyrio fucatur lana veneno nec casia liquidi corrumpitur usus olivi: at secura quies et nescia fallere vita, dives opum variarum, at latis otia fundis— speluncae vivique lacus et frigida Tempe mugitusque boum mollesque sub arbore somni— non absunt; illic saltus ac lustra ferarum et patiens operum exiguoque adsueta iuventus, sacra deum sanctique patres; extrema per illos iustitia excedens terris vestigia fecit. Me vero primum dulces ante omnia Musae,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid muora sequar salices hurailesq genestre
Aut ille peteri fiondem: aut pastorib utabias
Sufficiunt: seppemq satis: ⁊ pabula melli.
Et iuuat undantem biho spectire ytorũ.
Naricyech picis lucos. iuuat arua uidere
Non tasbas hoiui nõ cilli obnoxia cure.
I p̃e caucaseo steriles mu̾tice silue:
Quas aĩosi euri asidue franõtq ferũtq
Tant alios alie fexus. dantꝰ utile lignui
Dauigiis pinos domib cedrumq cuptesbos
Binc iadios tͥuere rotis. hinc timpina plausts
Igricule: & pandas radib posuere cariras.
Ciminib salces foecunde: fiondib ulmni
At mintus ualidis aslilib a bona bello
Comus ytyreos taxi torquentꝰ m aicus.
Nec tilie leues. aut torno rasile buxum
Non formam accipiũt. fecroq cauantꝰ acuto.
Nec non a tõrentem undam leuis in natit ulnus.
Cissa paclo: nec non apes & amia condũt
Coiticib ꝙ cauis: uiciose ilicis aluo.
Ed memorandum eque baccheia dona tuleit:

Expanded text:
quid maiora sequar?—salices humilesque genestae quid maiora sequar?—salices humilesque genestae aut illae pecori frondem aut pastoribus umbram Sufficiunt saepemque satis et pabula melli— et iuvat undantem buxo spectare Cytorum naryciaeque picis lucos, iuvat arva videre non rastris, hominum non ulli obnoxia curae. Ipsae Caucasio steriles in vertice silvae, quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque, dant alios aliae fetus, dant utile lignum navigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque. Hinc radios trivere rotis, hinc tympana plaustris agricolae et pandas ratibus posuere carinas, viminibus salices fecundae, frondibus ulmi, at myrtus validis hastilibus et bona bello cornus, Ituraeos taxi torquentur in arcus. Nec tiliae leves aut torno rasile buxum non formam accipiunt ferroque cavantur acuto. Nec non et torrentem undam levis innatat alnus, missa Pado; nec non et apes examina condunt corticibusque cavis vitiosaeque ilicis alvo. Quid memorandum aeque Baccheia dona tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
U imira ꝑ siluam & ripis fluuialis harundo
Ceditur incultiq xxercit cum salicti:
Nam uincte uitessiam falcem aibulta repont:
Iam canit effectus extremos uinitor antes:
Sollicitande t̾n tellus: pulusq mouendus.
Et̃ maturis metuendus iupiter uius.
Contra non ulla est oleis cultura: m ille
Procuruam expectant falcem. ⁊ astrosꝙ tenaces:
Qum semel he ẜunt aruis: aurasq tuler̃t.
Ip̃a satis tellus cum dente recluditꝰ unco
Sufficit humorem ⁊ grauidas cũ uouẽ fruges
H oc pinguemi &e placitam paci nuttor oliuim
Poma qu̾oꝙ ut pͥmũ trunces sensẽ ualentis:
Et uites habuere sual: ad sidera. raptim
Ri prop̾e nitũtꝰ opisq hauel modigi nĩe.
Net minus rat̾ea fetu nemus om̃e grauescit
Canguineisq inculta iubent auiaria bacis.
Fonddent citisi: tedas silua alta ministiat:
Pascuntq ignes nocturni: ac lumina sunclãt
Et dubitmtꝰ hõĩes serere ratq impẽdere curas:

Expanded text:
vimina per silvam et ripis fluvialis arundo vimina per silvam et ripis fluvialis arundo caeditur, incultique exercet cura salicti. Iam vinctae vites, iam falcem arbusta reponunt, iam canit effectos extremus vinitor antes: sollicitanda tamen tellus pulvisque movendus et iam maturis metuendus Iuppiter uvis. Contra non ulla est oleis cultura; neque illae procurvam exspectant falcem rastrosque tenacis, cum semel haeserunt arvis aurasque tulerunt; ipsa satis tellus, cum dente recluditur unco, sufficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges. Hoc pinguem et placitam Paci nutritor olivam. Poma quoque, ut primum truncos sensere valentis et viris habuere suas, ad sidera raptim vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae. Nec minus interea fetu nemus omne gravescit sanguineisque inculta rubent aviaria bacis. Tondentur cytisi, taedas silva alta ministrat, pascunturque ignes nocturni et lumina fundunt. Et dubitant homines serere atque inpendere curam
Abbreviated transcription (Latin):
E t ductꝰ cornu stabit sacer hi icus adaram.
Binguiaq inuerib torrebimus eta calumis.
E st ẽ ille labor curandis uitib alter¬
Q ui nũq ex aulti satis est nãc om̃e q̃t annis
Terꝙ quiteiq solum scindendũ glebaq u̾sis
Eenum fangendaq bellũ bident̾ib. omẽ leuãdũ
Fronde nemus redit agricolis labor actꝰ ĩ orbem.
A tq inse sua ꝑ uestigia uoluie annus.¬
L ec iam olim scras posuit cum uinea fiondes:
Fugidꝰ & siluis aquilo decussit honorem/
I am̾ꝰ tum acer curas ueniẽtẽ extẽlit ĩ anum
Rusticus: e curuo saturni gente relictam
Per sequit᷑ uitem ac tondens: fingitq putando.
Pͥmus humu fodito: pͥmũs deuẽcta cremato
Sarmenta: & uallos pͥmus sub tecti referto:
Postremus metito. bis lutib ingruit umbra.
Lis segitem densis ce oucupe sentis hecbe
Durusuterq labor. laudato ingentia rura
Exigium colito nec nõ ãẽ asꝑa rusci

Expanded text:
et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram pinguiaque in veribus torrebimus exta colurnis. Est etiam ille labor curandis vitibus alter, cui numquam exhausti satis est: namque omne quot annis terque quaterque solum scindendum glebaque versis aeternum frangenda bidentibus, omne levandum fronde nemus. Redit agricolis labor actus in orbem atque in se sua per vestigia volvitur annus. Ac iam olim, seras posuit cum vinea frondes, frigidus et silvis aquilo decussit honorem, iam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus et curvo Saturni dente relictam persequitur vitem attondens fingitque putando. Primus humum fodito, primus devecta cremato sarmenta et vallos primus sub tecta referto; postremus metito. Bis vitibus ingruit umbra, bis segetem densis obducunt sentibus herbae; durus uterque labor: laudato ingentia rura, exiguum colito. Nec non etiam aspera rusci
Abbreviated transcription (Latin):
Siluestes uĩi asidue: capre aque sequaces.
Illudunt. pascuntꝰ oues: auideq iuuence.
F rigora uec tantu cana concreta pruina
Qut̃ gauis incunbens scopulis aientib escas:
Q uantum ille nocẽ gieges. duriq uenenũ
Dentis & ad morse sigrata instupe cicatuꝵ¬
R on aliam obculbamꝰ haccho cop om̃ib aiͦil
Tonditꝰ & ueteres in eunt ꝓscẽcna ludi:
ꝑ remiaq ingentes pagosi & compita cucũ
Theside posuere: atqͦ int̾ pocula leti
Aollib impratis unctos sallere ꝑ utaes.
U ec non ausonu troia gens missa coloris
Uersib in comptis ludunt: risuo soluto
Oraq corticib sumunt orrenda cauetis.
Et te bacche uocant ꝑ cirmina leta tͥq
Oscila exalta suspendunt mollia pinu.
Hinc om̃is largo pͥubescit uinei phetu.
Complent̾ uallesq caue: saltusq profundi.
Et quoqcũq deus circũ capud egit honestũ.
Ergo rite suũ baccho dicemus honorem
Carminib patriis: lancesq ae liba ferem.

Expanded text:
silvestres uri adsidue capreaeque sequaces silvestres uri adsidue capreaeque sequaces inludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae. Frigora nec tantum cana concreta pruina aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas, quantum illi nocuere greges durique venenum dentis et admorso signata in stirpe cicatrix. Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris caeditur et veteres ineunt proscaenia ludi praemiaque ingeniis pagos et compita circum thesidae posuere atque inter pocula laeti mollibus in pratis unctos saluere per utres. Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni versibus incomptis ludunt risuque soluto oraque corticibus sumunt horrenda cavatis et te, Bacche, vocant per carmina laeta tibique oscilla ex alta suspendunt mollia pinu. Hinc omnis largo pubescit vinea fetu, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, et quocumque deus circum caput egit honestum. Ergo rite suum Baccho dicemus honorem carminibus patriis lancesque et liba feremus
Abbreviated transcription (Latin):
Hõc ubi huilca. siti fiundit canis estifer aiuia.
Semĩb positis suꝑ ẽ deducẽ terram
Sepius ed capitasa duros iactare bidentes.
Aut p̾sso eeicere solũ so̾ uontere: & ipa
Flectere luctante int̾ uineta iuuencos.
Tum leues calamosie tase asaila uirge¬
r irib eniti quaꝵ: & contẽnere uentos
A ssuescant: summasq seui tabulata ꝓ ulmos.
Iedum pͥma nouis adolescae fiondib etas¬
S aicenclum teneris e dũ se letus adauras
P olmnes agitilaxis ꝓ piui in misses haberas:
I pa acieiꝰ falcis non dum temptãda. s uncis
Qarpende manib fondes interq legende.
I nde ubi iam ualicus amplexe stirp̃ib ulmol
Exieunt. tum stringe comas: tũ brachia tonde.
Ante reformidant ferrum: tum deniq dura
E xerce impia & ramos conbesce fluentes.
I exende sepes &̃ &r pecus omne tenendum.
N tecipue dum fiongis tenera: imprudensq laboꝵ.
Cui suꝑ indignas hiemes: solemq potentem

Expanded text:
hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Seminibus positis superest diducere terram saepius ad capita et duros iactare bidentis, aut presso exercere solum sub vomere et ipsa flectere luctantis inter vineta iuvencos; tum levis calamos et rasae hastilia virgviribus eniti quarum et contemnere ventos adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, parcendum teneris, et dum se laetus ad auras palmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde— ante reformidant ferrum—tum denique dura exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Texendae saepes etiam et pecus omne tenendum, praecipue dum frons tenera inprudensque laborum; cui super indignas hiemes solemque potentem
Abbreviated transcription (Latin):
Credere nec metiut surgentis pampinꝰ austros
Aut actum celo magnis aꝗlonib imbrem
Strudit geminas. & fionde &xplicat omnis.
Non alios pͥma crescentis origine mundi
Inluxesse dies: aliũ ue habuisse tenorem
Credideuim. uer illd erat: uer magnꝰ agebat
Uibis. & ibernis plãcebant flatib euri.
Cum pͥmũ lucem pecudes hausere: uirũ di
Ferrea piogenies durũ capud extulit aruis.
Immis se. q fere silius. & sicdera caelo
Nec ieshe tenere possent ꝑferre laborem.
Si nẽ tanta quies irat frigusq caloremq
I nt̾ & excipe caelim dulgentia terras.
Quod suꝑest. quatunq premes uitgulta pagros¬
E parge fimo pingui. a ilta memor ecculẽ terra
Aut lapidem bibulum. aut squalentis ĩ fode cõcis
Ent̾ eĩ labent aque tenuisq s̾ibit
A litus atq aĩcs tollent sata. iamq repti
Qui layo suꝑ atq ingentis ponde teste
Urgerẽt hõc. effusos munimen ad imbres

Expanded text:
credere, nec metuit surgentis pampinus austros credere, nec metuit surgentis pampinus austros aut actum caelo magnis aquilonibus imbrem, sed trudit gemmas et frondes explicat omnis. Non alios prima crescentis origine mundi inluxisse dies aliumve habuisse tenorem crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat orbis et hibernis parcebant flatibus Euri, cum primae lucem pecudes hausere virumque terrea progenies duris caput extulit arvis, inmissaeque ferae silvis et sidera caelo. Nec res hunc tenerae possent perferre laborem, si non tanta quies iret frigusque caloremque inter, et exciperet caeli indulgentia terras. Quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra, aut lapidem bibulum aut squalentis infode conchas; inter enim labentur aquae tenuisque subibit halitus atque animos tollent sata; iamque reperti, qui saxo super atque ingentis pondere testae urgerent; hoc effusos munimen ad imbris,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ubi non astipe ualent ceseq reu̾ti
Posst̾ atq una similes reui rescere terra
Anfelix supat foliis oleaster amaris
Nec tͥ tam prudens ꝗsquam ꝑsuadeat auctor
Cellurem borea rigilam spirante mouere¬
N ura gelu tum claudit hiers nec semine iacto
Concretam patitur radicem asfige̾ terre
Optima uinctis satio cũ uere rubenti
Candida uenit auis longis inuisa colubris
Pͥ ma uł autumni sb̾ frĩgora cũ rapidus sol
Non dũ hiemẽ contigit eos iam pͣt̾it estas
Per adeo frondi nemoꝵ uer utile siluis
Nere tument terre & genitalia semina poscũt
T u pr̃ omipotes fecunolis imbrib ether
Coniuigis ingremium lete discendit & om̃il
Nagnus alit̾ magno cõmistus corpore foetus
Quia tum resonant auib uirgulta canoris
Et uenerem certis repetũt armenta diebi
Parturit almus ager rephiriiq tepentib auris
Aaxant arua sinꝰ suꝑat tener om̃ib umor
Inque nouos soles iudent se gramine toto

Expanded text:
Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti possunt atque ima similes revirescere terra; infelix superat foliis oleaster amaris. Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor tellurem Borea rigidam spirante movere. Rura gelu tum claudit hiems nec semine iacto concretam patitur radicem adfigere terrae. Optima vinetis satio, cum vere rubenti candida venit avis longis invisa colubris, prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas. Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis; vere tument terrae et genitalia semina poscunt. Tum pater omnipotens fecundis imbribus Aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus. Avia tum resonant avibus virgulta canoris et Venerem certis repetunt armenta diebus; parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris laxant arva sinus; superat tener omnibus humor; inque novos soles audent se germina tuto
Abbreviated transcription (Latin):
Lesculus impͥmis que q̃tum uertice aclauras
Ne thenias t̾m radice intartara tendit
Ergo non biemes illam nõ flabͬã n imbres
Coñuellũt. in mota mane młtosq ꝑ annos
Multa uiꝵ uoluens durando secula uincit
Puz fortes la te ramos & brachia tendens
Huc illuc media ip̃a ingẽtẽ sb̾tinet umbrã
Ne ue tibi ad solem uergant uineta cadẽtẽ
Ne ue int̾ uites corilum sere neue flagella
Sũma pete. aut sũma defrige ex arbore plãtis
Tantꝰ a mor terre neu ferro ledere tulo
Semina neue olea si liestres insere trũcos
Nam sepe incautis pastorib excidit ignis
Qui furtũ pingui pͥmũ sb̾ cortice tectus
Lobori com prẽnelit frondesq elapsus ĩ ꝯ tis
Ingentem celo sonitum dedit inde secutus
Pramos uictor ꝑque alta cacumina regnat
E t totum in uoluit flãmas nemus & ruit atram
Ad celum picea crassus caligine nubem
Preẜtim si tempestas a uertice siluis
Incubuit glomer atq ferens incendia uent

Expanded text:
aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit. Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres convellunt; inmota manet, multosque nepotes, multa virum volvens durando saecula vincit. Tum fortis late ramos et bracchia pandens huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae—neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos: nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus.
Abbreviated transcription (Latin):
A ustri nos tulerit que terga obu̾terit axi¬
A estituent adeo inteneris consuescere mltũ est
Collib an plano melius sit ponere uitem
Quare prius pragues agros metabere campi
Densa sere indenso nõ segnior ubere bacchus
Sin tumłlos accliue solu collesq supmos
Andulge ordinib nec setius omnis ĩ unguẽ
Irborib positis sectouia limite quadret᷑
t sepe ingenti bello cũ longa cohortis
Explicuit legio ⁊ campo stetit agm̃ apto
Directeq acies ac late fluctuat omnis
Are ienitenti tellus nec dũ orrida miscent
Prcelia sed dubiis medis mars errat ĩ armis
Omĩa sint parib nũis dim̃sa uirao
Non aĩu mõ uti pascit prospectus in anem
Sed qͥa non alit̾ uires dabit om̃ib aquas
Ferra neq inuacuũ pot̾unt se extendere rami
Forsitam & serobib que sint fastigia queras
Ausim uł tenui uitem commictẽre soleo sulco
Altiꝰ ac penitꝰ t̾re defigitꝰ arbos

Expanded text:
Austrinos tulerit, quae terga obverterit axiAustrinos tulerit, quae terga obverterit axi, restituant: adeo in teneris consuescere multum est. Collibus an plano melius sit ponere vitem, quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus; sin tumulis adclive solum collisque supinos, indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem arboribus positis secto via limite quadret. Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis explicuit legio et campo stetit agmen aperto, directaeque acies, ac late fluctuat omnis aere renidenti tellus, necdum horrida miscent proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis: omnia sint paribus numeris dimensa viarum; non animum modo uti pascat prospectus inanem, sed quia non aliter viris dabit omnibus aequas terra neque in vacuum poterunt se extendere rami. Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. ausim vel tenui vitem committere sulco. Altior ac penitus terrae defigitur arbos,
Abbreviated transcription (Latin):
Dumida maiores herba salit ip̃a q usto
Lectior ha nimium ne sit mihi fertilis illa
Neu se preualidam primis ordet aribis
Que grauis est ip̃o tacitam se ponde̾ ꝓdit
Queqͦ leuis leuis ꝓmptũ est ołis p̃disce̾ nigrã
Etquis qs color at sceleratũ exqrere frigul
Difficile est picide t̾m taxiq nocentes
Inf̾dum aut edere pandunt uestigia nigie
Sis siadu̾sis tẽram młto añ memento
Exquoq re & magnos scrobus concidẽ mõtil
Inte sopinatas aꝗqloni ondẽ glebas
Quam letũ infõdias uitis ge̾nꝰ optima putril
Irua solo id uenti curant᷑ gelideq pruine
E t labefacta mouens robustus nigera fossor
At si quos haud ulla uiros iugilantia fugit
Iñ locu similem exquir̃t ubi pͥma paretur
I rborib seges & quo mox digesta seratur
Nutatam ingnorent subito ne semia matrem
Qun & iam celi regionẽ incortice signant.
Et quoqueq mõ steterit qua yte calores

Expanded text:
Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa nec se praevalidam primis ostendat aristis! Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram, et quis cui color. At sceleratum exquirere frigus difficile est: piceae tantum taxique nocentes interdum aut hederae pandunt vestigia nigrae. his animadversis terram multo ante memento excoquere et magnos scrobibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaebas, quam laetum infodias vitis genus. Optima putri arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae et labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feratur, mutatam ignorent subito ne semina matrem. Quin etiam caeli regionem in cortice signant, ut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores