comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et dũs eccliẽ quami tu ꝑsequeris. adest
iudex tuus in cuius nomine om̃e ge¬
nu flestatur celestium terrestrium et
infernorum: adest uidex tuus in cuiꝰ
manus illa tua anima deueniet: nũ¬
quid et ip̃m sꝑnes. minquid et ip̃m
situt seruos eius contempnes: lacri¬
mabantur uniũsi quiadeiant. et
oratiosib intenti p̃stolabantur exitũ
rei et omnium suspensa expectatio di¬
uinum aliquid fieri celitus expͤtabat.
Nidens comes abbatem in sp̃u uehem̃¬
corpus ferentem in manib expauit.
lo ꝑuoluit᷑. Eleuatus a nulttib rur¬
sus in faciem ruit: nec quippiam ali¬
cui loquens aut intendens in aliqͤm
saliuis ꝑ barbam defluentib cum ꝓ¬
fundis efflans genutib epilenticus
uidebat᷑. Tunc iir dĩ ad eum ꝓpius ac¬
cedit. et pede pulsans acclinem surg̃e
iubet. et stare supra pedes: et cli auisli¬
re sentenciam. Presens est inquit pic¬
tauensis ep̃c. quem ab ecclĩa sua expu¬

Expanded text:
et dominus Ecclesiae, quam tu persequeris. Adest et dominus Ecclesiae, quam tu persequeris. Adest judex tuus, in cujus nomine omne genu curvatur, coelestium, terrestrium et infernorum. Adest judex tuus, in cujus manus illa tua anima deveniet. Numquid et ipsum spernes? numquid et ipsum sicut servos ejus contemnes? » Lacrymabantur universi qui aderant, et orationibus intenti praestolabantur exitum rei, et omnium suspensa exspectatio aliquid divinum fieri coelitus exspectabat. Videns Comes Abbatem in spiritu vehemecorpus ferentem in manibus, expavit lo provolvitur. Elevatus a militibus rursum in faciem ruit, nec quidpiam alicui loquens, aut intendens in aliquem, salivis in barbam defluentibus, cum profundis efflans gemitibus, epilepticus videbatur. Tum Vir Dei ad eum propius accedit, et pede pulsans acclivem, surgere jubet, et stare supra pedes, et Dei audire sententiam. « Praesens est, inquit, Pictavensis episcopus, quem ab ecclesia sua expu
Abbreviated transcription (Latin):
scomes
ex parte sa no tisus est consilio. et res¬
pondit se in obeclientiam innocencii
pape dare consensum: s in restitucionẽ
ep̃orum quos de sedib suis expulerat.
nulla ratione incluci ÷ quoniam ĩpla¬
cabilit̾ eum offenderant. et iurauerãt
se eorum pacem nullo tempore suscep¬
turum. Diuꝑ int̾ nuncios ꝓtractꝰ est
sermo: et dum uicissim ũbis se mutuo
occupant. uir dei efficatiora arina cor¬
ripiens: ad altare sc̃m oblaturus et
supplicaturus accedit. Intrauerant
ecclĩam quib licebat diunus interẽe
fusam ppłm. homo di iam non se agẽ
ut homiiem. corpꝰ dñ suꝑ patenã po¬
nit. et secum tollit: atq ignea facie tũ
flammneis otulis non supplicans. set
minax foras egredit᷑. et ũbis terribi¬
lib ad greditur ducem. Roganimu̾te
inquit: et spreuisti nos. Supplicauit
tͥ in alt̾o quem iam tecum habuimꝰ
conuentu seruorum dĩ aute te aduna¬
ta multitudo: et contempsisti. Ecce ad
te ꝓcessit filius uirginis. qui est capud

Expanded text:
s, Comes s, Comes ex parte sano usus est consilio, et resppapae posse dare consensum; sed in restitutionem episcoporum, quos de sedibus suis expulerat, nulla ratione induci, quoniam implacabiliter eum offenderant, et juraverat se eorum pacem nullo tempore suscepturum. Diu per internuntios protractus est sermo: et dum vicissim verbis se mutuo occupant, Vir Dei efficaciora arma corripiens, ad altare sanctum oblaturus et supplicaturus accedit. Intraverant ecclesiam, quibus licebat divinis interesse fusa in populum, Vir Dei jam non se agens ut hominem, corpus Domini super patenam ponit et secum tollit, atque ignea facie, et flammeis oculis, non supplicans, sed minax foras egreditur, et verbis terribilibus aggreditur Ducem: « Rogavimus te, inquit, et sprevisti nos. Supplicavit tibi in altero quem jam tecum habuimus conventu, servorum Dei ante te adunata multite processit Filius Virginis, qui est caput
Abbreviated transcription (Latin):
perat girardus: et timens opponi sibi.
eum securius auclebant accedẽ qd̃ ab
liiq ep̃i et religiosi uiri colloquium
ut secum de pace ecclĩe. et de malo re-¬
mouendo tractarent. ꝑsuasumq ẽ
illi ne tantorum deuitaret colloqui¬
um: quia pot̾at fieri ut cõmunicato
cum eis consilio. et facile eẽt qd̃ modo
putatatur difficile: et qd̃ uidebatur
impossibile repentino ꝓuentu possi¬
bile redderetur. Itaq apio partinatũ
hinc ude conueniunt: et in primis
de cliuisione ecclie. et de scissure obsti¬
natione que infra alpes in sola aqui¬
tania. quasi nebule corruptela conse¬
derat. multis moclis et rõnib a serui
di comiti ntimatum est. qd̃ ecclesia
una est: et quicquid extra eam ẽ. qͣi
extra artham iudicio cdei necesse ẽ in¬
terire et dilui. Adlucta quoq exem¬
pla de dachan et abiron. quos reatu
scismatis t̾ra uinos absorbuit. nͨ tan¬
to malo uindictam dei aliqͣndo de¬
fuise monstratum est. His ausires¬

Expanded text:
perat Gerardus, et timens opponi sibi qperat Gerardus, et timens opponi sibi qeum securius audebant accedere, quod Abbaliique episcopi, et religiosi viri colloquium udium esset, ut secum de pace Ecclesiae, et de malo removendo tractarent. Persuasumque est illi, ne tantorum virorum devitaret colloquium: quia poterat fieri, ut communicato cum eis consilio, facile esset quod modo putabatur difficile; et quod videbatur impossibile, repentino proventu possibile redderetur. Itaque apud Partiniacum hinc inde conveniunt; et in primis de divisione Ecclnatione, quae infra Alpes in sola Aquitania quasi nebulae corruptela consederat, multis modis et rationibus a servis Dei Comiti est intimatum, quod Ecclesia una est, et quidquid extra eam est, quasi extra 1261 Arcam judicio Dei necesse est interire et dilui. Adducta quoque exempla Dathan et Abiron, quos reatu schismatis terra vivos absorbuit , nec tanto malo vindictam Dei aliquando defuisse monstratum est. His auditi
Abbreviated transcription (Latin):
saniam ceriti publice ex ea die ꝑse¬
cucionem catholicis intentarẽt. Priꝰ
bas sc̃s in eorum eccłia sacrificium
d̾õ. Post cuius discessum decantis eiꝰ¬
dem eccłie. altare in quo diuina mi¬
ssia celehrarat. impie quidem s non
impiine confregit. Siquidẽ post hie
exalaret. domum in qua moriebatur
plenam uidit demonib. et se a cle¬
monio iugulari clamitans crłtellũ
a circumstantib postulabat quem
immerg̾et guituri suo. ut extracto de¬
mone iuiueret. S cliabolus cui dat᷑
erat eum int̃ hec ũba extiuxit. et pe¬
stilentem animam in infernum de¬
mersit. Archipreibit̃ quoq qui pet᷑
inuasoris pidauensis eccłie sinodum
denuntiabat: coram ip̃is quos ad con¬
uentum ꝑfusie inuitatat a diabolo
correptus est. S et in alios multos
qui in scisinate illo feruentiores exti¬
terant. manus diuina manisestam
ex̃cuerat ulcionem. Ppt̃ hec et alia
huiꝰmocdi ante homines confundi ce¬

Expanded text:
insaniam clerici, publice ex ea die perseinsaniam clerici, publice ex ea die persecutionem Catholicis intentarent. Priusbas sanctus in eorum ecclesia sacrificium Deo. Post cujus discessum, decanus ejusdem ecclesiae altare, in quo divina mystesia celebrarat, impie quidem, sed non impune confregit. Siquidem post brevum exhalaret, domum, in qua moriebatur, plenam vidit daemonibus; et se a daemonio jugulari clamitans, cultellum a circumstantibus postulabat quem immergeret gutturi suo, ut extracto daemone viveret. Sed diabolus, cui datus erat, eum inter haec verba exstinxit, et pestilentem animam in infernum demersit. Archipresbyter quoque, qui Petri invasoris Pictavensis Ecclesiae synodum denuntiabat, coram ipsis, quos ad conventum perfidiae invitabat, a diabolo correptus est. Sed et in alios multos, qui in schismate illo ferventiores exstiterant, manus divina manifestam exercuerat ultionem; propter haec et alia hujusmodi, ante homines confundi coe
Abbreviated transcription (Latin):
degalensem et engolismensem decine¬
bat eccłĩan. S esfluentib peccumĩs
quas in assensatorum ienas iiece¬
tat. et magis acmag Dognita ueri¬
tate iam cdefluebant ab eo subsielia
principum. et ꝑfidie eius cunebant
existere defensores. Morabatur itaq
in locis illis in quib securiorem se pu¬
tabat. nec iam facile sese publeris con¬
uentib p̾sentatat. Nt enim priꝰ gesta
breuit repetamus. uͥ primum cepit au¬
diri quid adũsus eccli̾am clĩ girarsꝰ
ille machinaretur: ab inmnocencio pa¬
pa adhuc in galliis demorante. missi
q uenerunt᷑. ut tam ip̃m qmͣ p̃ccm̃
paincipem conuenirent. Att ille iam
eodem principe ꝑsuaso impuelent̃ in
ecclĩam catholicam. a qua se p̃cile¬
bat conuicia iaculari. et pollicitã pͥũ
innocentio subtrahere obecdienciam.
anacletum suum electum clignius.
et quicumq ei non obetsirent. errone¬
os et acephalos affirmare. Inde fac¬
tum estait animati et armatim in

Expanded text:
degalensem et Engolismensem detinedegalensem et Engolismensem detinebat ecclesiam. Sed effluentibus pecuniis, quas in assentatorum manus injecerat, et magis ac magis cognita veritate, jam defluebant ab eo subsidia principum, et perfidiae ejus timebant existere defensores. Morabatur itaque in locis illis, in quibus securiorem se putabat, nec jam facile publicis sese conventibus praesentabat. Ut enim prius gesta breviter repetamus, ubi primum coepit audiri quid adversus Ecclesiam Dei Gerardus ille machinaretur, ab Innocentio papa adhuc in Galliis demorante missi que venerunt, ut tam ipsum quam praedictum principem convenirent. At ille jam eodem principe persuaso, impudenter in Ecclesiam catholicam, a qua se praecidebat, convicia coepit jaculari, et pollicitam prius Innocentio subtrahere obedientiam. Anacletum suum electum digniorem  al. dignius; et quicunque ei non obedirent, erroneos et acephalos nominare. Unde factum est ut animati et armati in
Abbreviated transcription (Latin):
es dominica: et uoluituir d̾i ꝑ eclictñ
ep̃i populum in eccłiam accersiri. Cũ¬
et briciꝰ nannetensi. ip̃e ad umbonẽ
conscendit: et ut omnes qͥ ĩ eccłia erãt
accensas candelas in manib teneant
locuturus edicit. Qd̾ et ip̃e cum epĩs et
clicis faciens in autitos cliaboli ausũ
publice aꝑit et fornicatorem sp̃m. qui
in tanta horrenda in quinamenta. eci¬
am contra naturam suã exarserat. tũ
omniũ sulelium qui aderant subsctip
cione a natematizat: et auctoritatex
tam ad illam qͣm ad omẽs mulieres.
deuiceps int̾dicit accessum. Extĩctis i¬
taq sacramentasib illis luminib. ex¬
tinsta est deinceps tota uiriꝰ diaboli:
et mulieri post confessionem commu¬
nca̾ti nunqͣm postea appariuit inmi¬
cus: s ir regressibilit̃ eliminatus.
simul abbas et legatus ingrediũ¬
tur aquitaniam. Int̾im giracaũ as¬
sensu comitis bur degalensem archie¬
piscopatum occupauerat: et sunł bur¬

Expanded text:
es dominica, et voluit Vir Dei per edictum es dominica, et voluit Vir Dei per edictum episcopi populum in ecclesiam accersiri. Cumet Brictio Nannetensi, ipse ad ambonem conscendit; et ut omnes qui in ecclesia erant, candelas accensas in manibus teneant, locuturus edicit. Quod et ipse cum episcopis et clericis faciens, inauditos diaboli ausus publice aperit, et fornicatorem spiritum, qui in tam horrenda inquinamenta, etiam contra naturam suam exarserat, cum omnium fidelium qui atione anathematizat: et auctoritate Christi tam ad illam, quam ad omnes mulieres deinceps interdicit accessum. Exstinctis itaque sacramentalibus illis luminibus, exstincta est deinceps tota virtus diaboli, et mulieri post confessionem communicanti, nunquam postea apparuit inimicus, sed irregressibiliter eliminatus atis, simul Abbas et legatus ingrediuntur Aquitaniam. Interim Gerardus, assensu Comitis, Burdegalensem archiepiscopatum occupaverat, et simul Bur
Abbreviated transcription (Latin):
nem horribilem et ludificationem ĩue¬
dit sibi ab oppressore suo aduentum eiꝰ
p̃dictum. et minacit᷑ int̾dictum. ne eiꝰ
anteuenret p̃senciam. quia nichil ei.
ꝓdesset: et ip̃e recedente albẽ qui fuerat
amator crudelissimus fieret ꝑ secutor.
Aucliens hec uir dĩ blancdis t̾ibis conso¬
latur mulierem: et decelo ꝓmittẽs au¬
xilium. p̃cipit ut die alt̃a iam enĩ nox
instabat confidens in domino reuerta¬
tur. Reũsa mane cum iiro di blasphe¬
mias et minas quas eadem nocte ab
incubo suo auclierat reculisset: ne cu¬
res inquit uir di minas eiꝰ ͤ s uade tol¬
le baculum hunc nr̃m et pone in lec¬
tulo tuo. et si quid p̃ agat. Egit mu¬
lier qd̃ iussum fuerat. et recubans in
lectulo suo signo crucis munita uix¬
ta se bacutum ponit. Adest ille conti¬
nuo. s nec  dnsuetum optis. nͨ ad
ip̃m cubile p̃siuuit acced̾e minatur ta¬
menac̾rime qd̃ discetlente urro d̃i ip̃e
n eiꝰ supplicia reu̾teretur. Instabat di¬

Expanded text:
nem horribilem, et ludificationem invedit sibi ab oppressore suo adventum ejus praedictum, et minaciter interdictum ne ante ejus veniret praesentiam, quia nihil ei prodesset; et ipse, recedente Abbate, qui fuerat amator, crudelissimus fieret persecutor. Audiens haec Vir Dei, blandis verbis consolatur mulierem, et de coelo promittens auxilium, praecipit ut die altera, jam enim nox instabat, confidens in Domino revertatur. Reversa mane, cum Viro Dei blasphemias et minas, quas eadem nocte ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquit Vir Dei, minas ejus; sed vade, tolle baculum hunc nostrum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum fuerat, et recubans in lectulo suo signo crucis munita, juxta se baculum ponit. Adest ille continuo: sed nec ad consuetum opus, nec ad ipsum cubile praesumit accedere; minatur tamen acerrime, quod discedente Viro Dei, ipse in ejus supplicia reverteretur. Instabat di
Abbreviated transcription (Latin):
facẽt manet hoc in arbit̾o
cipis artatem pietate accẽd
et maxime quidem cdomesticis fidei
uoluit eum ẽẽ obnoxium et inmor¬
talia templa funcdare consuluit: et
elemosinas ea sagacitate dispoñe. ut
semꝑ fructificantes rediuiuis. et re-¬
nascentib accessionib nouas semꝑ
elemosinas parturirent. Deisde ege¬
nis quos hac atq illac. quasi uespe pũ¬
gentes stimulis pauꝑtatis exagitant.
omnimodis cdocuit misereri: aliis in¬
dumenta. aliis alimenta largiti. Ilo¬
nuit et suggessit ut ꝑ se ip̃m xenodo¬
chia uisitaret. nec hoireret aspectus
ret ets
clesie. la.  gladii intellig̾ẽ. qua¬
si elementarium instruxit. summã
principalis officii ei intimans: et hoc
a principe exquiri ex debito. ut laudi
bonorum it uindiste malorum intẽ¬
dat. Hec et alia huiꝰmodi salubͥa mo¬
nita hono rat onabilis reuerent̃ sus

Expanded text:
ed et hoc in arbitriocipis animum, pietatem accendit, et maxime quidem domesticis fidei voluit eum esse obnoxium; et immortalia templa fundare consuluit, et eleemosynas ea sagacitate disponere, « ut semper fructitantes redivivis et renascentibus accessionibus novas semper eleemosynas parturirent. Deinde egenis, quos hac atque illac quasi vespae pungentes stimuli paupertatis exagitabant, omnimodis docuit misereri; aliis indumenta, aliis alimenta largiri monuit: et suggessit, ut per se ipsum xenodochia visitaret, nec horreret, aspectusri et clesiae, rationem gladii intelligere quasi elementarium 1114 instruxit, summam principalis officii ei intimans, et hoc a principe requiri ex debito, ut laudi bonorum et vindictae malorum intendat. » 53. Haec et alia hujusmodi salubria monita homo rationabilis reve
Abbreviated transcription (Latin):
ponebat. Int̾lumetiani dum in crepã¬
te eo teaitat tranquillitas. et de tu¬
mescentib ꝓcellis qui secticiosi ante
eumuenerant. et bile dissusascatu¬
tientes declamationib teũtebant᷑
dhesit ei p̃ cerĩs quidem pͣrintipi¬
bus coe theobaudus. et dilec
nibz abbatio possut aui snã de¬
posita altitudine pamip i se iiter
seruos dei conseruũ exhibens non do¬
mirũ: ut obediret. omia quecũ¬
Emebat gͥ fundos. construebat domoᷤ.
abbatiis nouis p̃bebat impensas. et
ubicumq serui dei extenlissent ꝓ¬
pagines delegabat pecumas: non u-¬

Expanded text:
ponebat. Interdum etiam durius increpanponebat. Interdum etiam durius increpante eo, redibat tranquillitas, et detumescentibus procellis, qui seditiosi ante eum venerant, et bile diffusa scaturientes declamationibus, Adhaesit ei prae caeteris quidem principibus comes Theobaldus, et dilectnibus Abbatis posuit animam suam, deposita altitudine principali, se inter servos Dei conservum exhibens, non dominum; ut obediret ad omnia, quaecumEmebat igitur fundos, construebat domos, abbatiis novis praebebat impensas; et ubicumque servi Dei extendissent propagines, delegabat pecunias: non u
Abbreviated transcription (Latin):
tuum subtilissime distinguntur. et
singulis in suo geñe fui cognatio iu¬
timat. In hu que siꝑra homiiẽ sũt
et conformate ierarchie celesti sacerto¬
cium temporale. Cum enĩ incelesti
militia constet alios aliis prreicipari.
et munsteriales sp̃t ad mitũ sieꝑioꝵ
potestatum ad diũsa officia delegar:
quidam uicinius asfistentes ab ipõat¬
cipiuint. que aliis uel agenda ut in tel¬
ligenda insiniant. Cumq exigat ho¬
mo p̃p̃ositure sue reuerenciam exhi¬
beri. ad honorem summe potestatis
cuncta referri necesse est. quia cũ sit
subdi maxime oportet d̾o decuiuꝰ mu¬
nere ista datur p̃latio. et quo docente
sit ut ꝑaceat homini tam cognitio
sui. qͣm ꝑ sidem et spem ad aiumne cõ¬
templationis ꝓ modo dato inlulta
accessio. Dictabat uir d̾i et ñ ciuĩqmͣ
stribebat intabulis: ceris mella restitu¬
lites ecclĩarum: et appellationes im¬
portunas quas int̾ sediscosdes clĩci
concrrabant. blando spiramine com¬

Expanded text:
tuum subtilissime distinguitur, et tuum subtilissime distinguitur, et singulis in suo genere sui cognitio intimatur. In his quae supra hominem sunt, et conformari hierarchiae coelesti sacerdotium temporale. Cum enim in coelesti militia constet alios aliis principari, et ministeriales spiritus, ad nutum superiorum potestatum, ad diversa officia delegari; quidam vicinius assistentes ab ipso accipiunt, quae aliis, vel agenda, vel intelligenda insinuent. Cumque exigat homo praepositurae suae reverentiam exhiberi, ad honorem summae potestatis cuncta referri necesse est: quia cum sit iritus, subdi maxime oportet Deo, de cujus munere datur ista praelatio, et quo docente fit ut pateat homini tam cognitio sui, quam per fidem et spem ad divinam contemplationem pro modo data et indulta accessio. Dictabat Vir Dei, et nonnumquam scribebat, in tabulis cereis mella restitulites ecclesiarum, et appellationes importunas, quas inter se discordes clerici concitabant, blando spiramine com
Abbreviated transcription (Latin):
agens. diu̾sarum in uno homine ꝓp̾e
cumferebantur p̾usumaria. lectus eiꝰ
palliis oꝑtus. cortina ambiebatur pur¬
purea: s si reuolũes oꝑimenta ĩueni¬
res suꝑiectis laneis complosa stramĩa
paleas conglobatas. Homo in facie
deusuidet in corde: ip̃e uero bona corã
deo et hominib ꝓuidebat. Alloquit᷑
scẽs non sine lacrimis miscens ser¬
monibz auussa a corde suspiria. horta¬
tur et consolatur: et se it̾eos frẽm ⁊
socium. non adñm exhibet uł magistr̃.
Cumq eum ibi morari clincus non
tudo: salutatis fr̃ib icerin ttaliam di¬
ea que cirta eum sunt. qmͣ que infra
ascendens: tanta de natura diuma diꝰ¬
seruit: ut uideatur ĩ tertio celo assĩp¬
tus auclisse quedam ũba que ñ licet
homini loqui. et regem in decore stio
uidisse. In his que insia et que circa
ip̃m sunt. morum societas. nature e¬
qualitas. officiorum distantia. et cõ¬
sidatio meritorum diiuidicatio ꝓuec¬

Expanded text:
agens, diversarum in uno homine propragens, diversarum in uno homine proprcumferebantur pulvinaria. Lectus ejus palliis opertus cortina ambiebatur purpurea; sed si revolveres operimenta, invenires superjectis laneis complosa stramina, 1113 et paleas conglobatas. Homo in facie, Deus videt in corde: ipse vero bona coram Deo et hominibus providebat. Alloquitur fratres non sine lacrymis, miscens sermonibus avulsa a corde suspiria, hortatur et consolatur, et se inter eos fratrem et socium, non dominum exhibet, vel magistrum. Cumque ibi morari diutius non antium multitudo, salutatis fratribus iter in Italiam diea quae circa eum, quam quae infra natura divina disseruit, ut videatur in tertium coelum assumptus audisse quaedam verba quae non licet homini loqui, et regem in decore suo vidisse. In his quae infra, et quae circa ipsum sunt; morum societas, naturae aequalitas, officiorum distantia, consideratio meritorum, dijudicatio provec
Abbreviated transcription (Latin):
lucio qͣm uelocit̃ consũmatis. bernar¬
dus quem prius apud scm̃ anastasiũ
abbatem cdiximus orcinatum papa
pulo. puluerem pedum in litigantes
excussit: et relictis eis in franciam ue¬
int. Cumq rome se comeclerent ac
morderent et ad inuicem confumerẽt:
expectauit in pace donec fangati. con¬
flictib et dampnis asflicti. p̃senciam¬
eius cuperent et optarent. Qͥ int̾im
celebrato renus concilio. claramuallẽ
humilit̃ iusitare. et głiam pontificatꝰ
romani pauperun p̃sentat aspͨtibus.
Mirantur omues in tanta altituline
humilitatem immobilem et intã ex¬
cellenti culmine ꝓpositi sci ꝑmanere
uirtutem. utaltitudini sociata humi¬
litas ꝓ officio ext̾ius splendeat. et ꝑ nir¬
tutem nequaqm nt̾ius inanescat. Ad¬
hetebat carui eius lanea tunica: et di¬
eb et noctib cuculla uestitus sic ibat
sic cubabat. Intus monachi habitum
retinens. extra se pontificem et mori¬
bus et uestib exhibebat: rem aissicilẽ

Expanded text:
Lucio quam velociter consummatis, BernarLucio quam velociter consummatis, Bernardus quem prius apud sanctum Anastasium abbatem diximus ordinatum, Papa pulo, pulverem pedum in litigantes excussit, et relictis eis, in Franciam venit. Cumque se Romae comederent ac morderent, et se invicem consumerent, exspectavit in pace, donec fatigati conflictibus et damnis afflicti, ejus praesentiam cuperent et optarent. Qui interim celebrato Remis consilio Claram-Vallem humiliter visitat, et gloriam pontificatus Romani pauperum repraesentat aspectibus. Mirantur omnes in tanta altitudine humilitatem immobilem, et in tam excellenti culmine propositi sancti permanere virtutem; ut altitudini sociata humilitas pro officio exterius splendeat, et pro virtute nequaquam interius inanescat. Adhaerebat carni ejus lanea tunica, et diebus ac noctibus cuculla vestitus sic ibat, et sic cubabat. Intus monachi habitum retinens, extra se pontificem et moribus, et vestibus exhibebat: rem difficilem
Abbreviated transcription (Latin):
ũsarum regionum ciuitates ex hoc
collegio meruerunt ep̃õs. In prrimis ro¬
ma summo ꝯrnatur potitisice. p̃ueste
stephanum habuit tocius głie ui
nem. In ip̃a quoq romana curia hen¬
ricus et bernarcus. alt̃ presbit̃. alter
chiaconus orctinati sunt cardinales.
Prope urbem tomam nepa sub ob̾to
refloruit. In tuscia pisis natalis soli
glã. et magnum ecclie lumen balou¬
mus effulsit. Cttra alpes lausãne da¬
tus est amecleus. Sedumno: garinus.
Lingonis. godefridus. Authisiodoro:
alanus. slannetis: bernaraus. Belua
et nomine xp̃iani. In alamãnia ciu¬
tate curia. algotus. sapientia. etate
et grã reuerentus. Hec luminaria
de claraualle assumpta fulgore pu¬
ro p̃clictas urbes sua illustrauere p̃¬
sencia. et pastoralis officii elucidãtes
gli̾am. exemplum cet̾is ep̃is fcĩ sunt.¬
et in altitucline sua humiles constite¬
runt. Defuncto siquidem innocencio
papa et successorib eius celestino et

Expanded text:
ersarum regionum civitates ex hoc ersarum regionum civitates ex hoc collegio meruere episcopos. In primis Roma summo ornatur Pontifice. Praeneste Stephanum habuit totius modestianem. In ipsa quoque Romana curia Henricus, et Bernardus alter presbyter, alter diaconus ordinati sunt cardinales. Prope urbem Romam Nepa quoque sub Huberto refloruit. In Tuscia, Pisis natalis soli gloria, et magnum Ecclesiae lumen Balduinus effulsit. Citra Alpes Lausannae datus est Amedeus; Seduno, Garinus; Lingonis, Godefridus; Autissiodoro, Alanus; Nannetis, Bernardus; Belvacet nomine Christiani. In Alemannia civitate Curia Algotus, sapientia, aetate et gratia reverendus. Haec luminaria de Clara-Valle assumpta fulgore puro praedictas urbes sua illustravere praesentia, et pastoralis officii elucidantes gloriam, exemplum caeteris episcopis factet in altitudine sua semper humiles constiterunt. 50. Defuncto siquidem Innocentio papa, et successoribus ejus Coelestino et
Abbreviated transcription (Latin):
apud aquas saluras inscĩanastasii mar¬
tiris honore constituit. qd̾ quidẽ ibi
pruis fuerat. sed hoc tempore sola ec¬
clesia deerat habitator. Construstis ĩ¬
taq cenobia lib mansionib et refor¬
mata ecclĩa assignatis etiam ad ali
abbatem. et conuentũ fr̃m sibi mecci
dominus papa petũt et obtinuet. sllit¬
titur igitur bernarilus pisane olim
eccłie uicedominus: et religiosi cum
eo frẽs. qui scclm beati benectiai regn¬
lam. in eodem loco domino deseriurẽt.
Ctto ꝑfecit illa plantacio et associa¬
tis sibi uiris indigenis seruorum dei
muttiplicatus est nimerus: et pas¬
tua congrua nutrimentis. et musti¬
plex in hreui ꝑcuxere pecusium.¬
sua reu̾sus. dilectum amplectit᷑
epitalamium. E diũsis eciam regio¬
nb odore religionis illius ubiq clif¬
fuso frr̃s ad fludenda monasteria in¬
uitantur. Fu̾ndata quoq et staticta
dicioni eius subiciunt sese et artioris
neunt regulas aiscipline. Sed et eli¬

Expanded text:
apud Aquas-Salvias in sancti Anastasii marapud Aquas-Salvias in sancti Anastasii martyris honore constituit; quod quidem ibi prius fuerat, sed hoc tempore sola ecclesia, deerat habitator. Constructis itaque coenobialibus mansionibus, et reformata ecclesia, assignatis etiam ad alimabbatem et conventum fratrum sibi mitti dominus Papa petiit, et obtinuit. Mittitur ergo Bernardus, Pisanae olim ecclesiae vice-dominus, et religiosi cum eo fratres, qui secundum beati Benedicti Regulam in eodem loco Domino deservirent. Cito profecit illa plantatio, et associatis sibi viris indigenis servorum Dei multiplicatus est numerus; et pascua congrua nutrimentis multiplex in brevi produxere peculium.sua reversus, dilectum amplectitur epithalamium. E diversis etiam regionibus odore religionis illius ubique diffuso, fratres ad fundanda monasteria invitantur. Fundata quoque et statuta ditioni ejus sese subjiciunt, et arctioris ineunt regulas disciplinae. Sed et div
Abbreviated transcription (Latin):
deducit clerus. occurtit populus.
uiũsa ciuitas comitatur: nec po¬
terat sine cominuni memone cdi¬
mitti qd̃ colebatur amore. Interea¬
rome innocencius potestatiue agẽ¬
da disponit: undiq infitatores ot¬
currunt. Alii cum negociis. alit tã¬
tum grã congaudenli adueniunt.
ꝓcessiones ꝑ ecclias sollempnit̾ cele-¬
brantur: depositis armis ad audien¬
dum ũbum d̾i plebes adcurrũt. Post
multifarias egestates in breui ciui¬
tas opulenta refloret. Qtue cliscordie
tempore listracta fuerant: pax soli¬
data reuocat et recducit. Arantur so¬
litudines. et desecta pinguescũt. Rie¬
quiescunt singuli sub uitte. et ficul¬
nea sua: nocturue silent excuhie᷑. et
aꝑtis ianus omtus timor excludit᷑.
Dato tempore innocencius eccłie ru¬
inas restaurat. recolligit exules. eccle¬
sũs antiqua seruitia. depopulatas co¬
lonias expulsis restituit. insuꝑ et con¬
grua dona largitur: slonast̾ĩum aũt

Expanded text:
deducit clerus, concurrit populus, deducit clerus, concurrit populus, universa nobilitas comitatur. Nec poterat sine communi moerore dimitti, qui colebatur amore Romae Innocentius potestative agenda disponit, undique visitatores occurrunt. Alii cum negotiis, alii tantum gratia congaudendi adveniunt. Processiones per ecclesias solemniter celebrantur, depositis armis ad audiendum verbum Domini plebes occurrunt Post multifarias egestates in brevi civitas opulenta refloret: quae discordiae tempore distracta fuerant, pax solidata reducit et revocat. Arantur solitudines, et deserta pinguescunt. Requiescunt singuli sub vite et ficulnea sua: nocturnae silent excubiae, et apertis januis, omnis timor excluditur. Dato tempore Innocentius Ecclesiae ruinas restaurat, recolligit exsules, ecclesiis antiqua servitia, 1112 depopulatas colonias expulsis restituit, insuper et congrua dona largitur. Monasterium etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tunius ꝑ aliquam temporis morã. pa¬
pe innocencio reconciliarentur. E õ
sine mora ꝑ manum serui sui xp̃c
effecit. Nam et ip̃e ridiculus pontifex
petͥ leonis heres. ad eundem uirum
dei nocte se contulit. et ille eũ mida¬
tum quidem usurpatis insignib ad
diũ innocencii pecles adduxit. Quo
fcõ ciuitas gratulabunda letatur
inuocentio ecclĩa redditur: romañ
populus ut pastorem et dñm innocẽ¬
cium ueneratur. Abbas clareuallis ĩ¬
in mira reuerentia habetur. ab om¬
nib austor pacis et pat patrie predi¬
catur. ꝓcedentem uiri nobiles ꝑse¬
quuntur ⁊ acclamat ppłs. matrone
seqũtur: et omnes ei ꝓmpto anino
obsecuntur. S qͣmdiu illeglãm to¬
lerauͭ: Qmdui pace fruitus ẽ. post
tam diuturnum laborem: slec eliẽ
ꝓ anno reciꝑe ad quieuit. Sedatiꝰ om¬
nib et compositis uix quinq elies te¬
neri potuit: qui septem anius et ul¬
tra ꝑ resartienda eadem scissione su¬
dauit. Exeuntem roma ꝓsequitur.

Expanded text:
aliquam temporis moram papae Innocentio reconciliarentur: quod sine mora per manum servi sui Christus effecit. Nam et ipse ridiculus pontifex, Petri Leonis haeres, ad eumdem virum Dei nocte se contulit: et ille quidem nudatum eum usurpatis insignibus ad domini Innocentii pedes adduxit. Quo facto civitas gratulabunda laetatur, Innocentio ecclesia redditur, Romanus populus ut pastorem et dominum Innocentium veneratur. Abbas Clarae-Vallis in mira reverentia habetur, ab omnibus auctor pacis, et pater patriae praedicatur. Procedentem viri nobiles prosequuntur, acclamat populus, matronae sequuntur, et omnes ei prompto animo obsequuntur. Sed quandiu ille gloriam toleravit? quandiu pace fruitus est post tam diuturnum laborem? Nec diem pro anno recipere acquievit. Sedatis omnibus et compositis, vix quinque dies teneri potuit, qui septem annis et ultra pro resarcienda eadem scissione sudavit. Exeuntem Roma prosequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum in quadam die dominica soli¬
to more sacram communionem
acciꝑet. uisum est illi tunc et ꝑ to¬
tam deinceps diem. qd̾ fauũ mel¬
lis dulcissimum in ore teneret.
Sequenti uͦ dñica cũ similiter
accepisset eucharistiam ꝑ continuũ
triduum similem exꝑtus est grãm.
Tercia quoq dñica diuinam nichilo¬
minus alimoniam reaccepit: ẽt iã
tota ebdomada semel indultã sua¬
uitatem sentire ꝓmeruit. Extunc
gͦ et deinceps hanc bñdictionẽ dul-¬
ceclinis. multipliciter et multo tem¬
pore sensit. modo rarus et modo cre¬
briuis. ꝓut dator gre placuit. Factum
est autem ut aliqnͣdo qmpiam de
amicis suis ꝓ culpa illius obiurgãs.
iuste inuectionis modũ supͣ modũ
excederet. Cumq pacificam hostiã
necdũ fc̃e pacificato ꝑciꝑet. uisum
est illi qd̃ amarissimum absincii pa-¬
bulum fancib iniecisset. Hoc nob̾
secretius is cui contigerat inclicauͭ.
qd̃ quidem uerum est non ambigi¬
mus. cum similem grãm plurib

Expanded text:
cum in quadam die Dominica solito more sacram communionem acciperet, visum est illi tunc et per totam deinceps diem, quod favum mellis dulcissimum in ore teneret. Sequenti vero Dominica cum similiter accepisset eucharistiam, per continuum triduum similes expertus est gratias. Tertia quoque Dominica cum divinam nihilominus alimoniam reaccepit, et jam tota hebdomada semel indultam suavitatem sentire promeruit. Extunc ergo et deinceps, hanc benedictionem dulcedinis multiplicetur et multo tempore sensit, modo rarius, et modo crebrius, prout datori gratiae placuit. Factum est autem aliquando ut quempiam de amicis suis pro culpa illius objurgans, justae invectionis modum supra modum excederet: cumque pacificam hostiam necdum fratre pacificato perciperet, visum est illi quod amarissimum absinthii pabulum injecisset. Haec nobis secretius is cui 223 contigerat indicavit. Quod quidem verum esse non ambigimus, cum similem gratiam pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
et uidimus eum. non quasi terrenũ
hominẽ. s sicut angelum celestem cu¬
ius nimirum conuersatio tota in ce¬
lis et de celis erat. Cunc eulogiis pre¬
sentatis. cum salutationem patͥs hu-¬
militer. et cũ reuerencia suscepiss. ip̃a¬
q indumenta sibi applicuisset: mox
iterum eadem deposuit et ait. Bene¬
dictus deus qui dedit in corde apłici
uiri. ut peccatoris et miseri hominis
memoriam hr̃e dignaret᷑. Et nunc
ꝑ amore ip̃ius uestimenta transmis¬
sa obedienter accepi et indui: diutiꝰ
tamen ea portare non ualeo. quia nͦ
cultate depositam: sassatis et dolen¬
tib humeris denuo imponẽ cogar.
Nos itaq uidentes hominem benig¬
num atq affabilem. cum iam ei fi¬
ducialiter loqueremur. sciscitati su¬
mus ab eo cum reuerentia tam̃. u¬
trum ne adhuc de carnis illetebus.
uel demonum irritam̃tis. aliquid
molestie toleraret. Tuncille ut erat
homo iocundus et boni solacii. cum
paululum subrisisset: ita loqui exorsꝰ

Expanded text:
et vidimus eum, non quasi terrenum et vidimus eum, non quasi terrenum hominem, sed sicut angelum coelestem, cujus conversatio tota in coelis et de coelis erat. Tunc eulogiis praesentatis, cum salutationem Patris humiliter et cum reverentia suscepisset, ipsaque indumenta sibi applicuisset, mox iterum ea deposuit, et ait: « Benedictus Deus, qui dedit in corde apostolici viri, ut peccatoris et miseri hominis memoriam habere dignetur. Et nunc pro amore ipsius vestimenta transmissa obedienter accepi, et indui; diutius tamen ea portare non valeo, quia neccultate depositam, lassatis et dolentibus humeris denuo imponere cogar. » 6. Nos itaque videntes hominem benignum atque affabilem, cum jam ei fiducialiter loqueremur, sciscitati sumus ab eo, cum reverentia tamen, utrumne adhuc de carnis illecebris vel daemonum irritamentis aliquid molestiae toleraret. Tunc ille, ut erat homo jucundus, et boni solatii, cum paululum subrisisset, ita loqui exors
Abbreviated transcription (Latin):
te inquit apd̃ nos in curia mansit.
Cui solito tempestiuius recedenti et
ualefacienti: respondimus. Cur do¬
mine pater tam cito egrederis. cum
metlia noctis adhuc iux hora transi¬
erit: Et ille. Modo inqͥt uenturi sũt
huc ꝓpter me uiri religiosi: a quib
nolo me ad presens repperiri. Hoc
aũt sepus et ꝓpt̾ alios fecit. quos
ad se nichilominus uenturos ẽẽ pre¬
dixit. Quo audito satis suꝑq mira¬
ti sumus. quia tam cito in astutia
nr̃a ab eo deprehensi fuerimus. Cal¬
lidenamq satis putauimus nos e¬
gisse. et incautum anteqͣm surgẽt
preuenisse. In quo uidelicet fc̃o ma¬
nifeste in notuit: qd̾ eciã ꝓphetico
sp̃u non caruerit. Nos gͦ scientes qcł̃
absq beneplacito suo repperiri non pos¬
set: ꝑ predictum hosꝑitem ei manda¬
re curauimus: obnixe rogantes: ut
grã illius qui nos ad ip̃m direxerat᷑. su¬
am nobis presenciam iudulgeret. Qͦ
tandem annuente clementer uenimꝰ

Expanded text:
te, inquit, apud nos in curia mansit. te, inquit, apud nos in curia mansit. Cui solito tempestivius recedenti et vale facienti respondimus: Cur, domine pater, tam cito egrederis, cum mediae noctis adhuc vix hora transierit? Et ille: Modo, inquit, venturi sunt huc propter me viri quidam religiosi; a quibus nolo me ad praesens reperiri. Haec autem saepius et propter alios fecit, quos ad se nihilominus venturos esse praedixit. » Quo audito satis superque mirati sumus, quod tam cito in astutia nostra ab eo deprehensi fuerimus. Callide namque satis putavimus nos egisse, et incautum antequam surgeret praevenisse. In quo videlicet facto manifeste innotuit, quod etiam prophetico spiritu non caruerit. Nos ergo scientes quod absque beneplacito suo reperiri non posset, per praedictum hospitem ei mandare curavimus, obnixe rogantes, ut gratia ipsius qui nos ad ipsum direxerat, suam nobis praesentiam indulgeret. Quo tandem annuente clementer, venimus
Abbreviated transcription (Latin):
fideli totus mindus erat diuitiarũ.
Ipẽ et enim tanqmͣ nichil habens
et omnia possidens. intali nichilo
cia totum mundum inclusit: qnͣ¬
doquidem de toto et ꝓ toto mundo
semiscinctiã solam elegit. Deniq
quid aluid cui ius hominum de¬
fert copia tesauroꝵ atq infinita
possessio rerum. nisi ut uitam p̃sentẽ
ducere. et aliquamdiu producere pos¬
sit: ad quam uidelicet transigendam
huic pauꝑi nr̃o una uetusti panni¬
culi scissura suffecit. Beatus itaq ber¬
nardus audita uirtute conuersatio¬
nis illiꝰ dedit nobis p̃ceptum adeun¬
diet salutandi ex nomine ip̃iꝰ uirũ:
mittens etiam ei ꝑ signo caritatis.
non nulla munuscula. hoc est tum¬
cam et caligas. ut ꝓ eius amore ĩdu¬
eret ipãs. Nos ergo ꝓfecti ad easdem
partes: una die cum adhuc tenebre
eent. intrauimus locum uͥ quiesce
putabatur. Et non inuenientes sciꝰ¬
titati sumus ab hosꝑite: uibi nam
ille ec̃t. Ille uero respondit. Hac noc¬

Expanded text:
fideli totus mundus erat divitiarum. fideli totus mundus erat divitiarum. Ipse enim tanquam nihil habens et omnia possidens, in tali nihilo vili semicinctia totum mundum inclusit, de toto et pro toto mundo semicinctiam solam elegit. Denique quid aliud cuivis hominum confert copia thesaurorum, atque infinita possessio rerum, nisi ut praesentem vitam ducere, et aliquandiu producere possit? ad quam videlicet transigendam huic pauperi nostro una vetusti panniculi scissura suffecit. 5. Beatus itaque Bernardus, audita virtute conversationis illius, dedit nobis praeceptum adeundi et salutandi ex nomine ipsius virum, mittens etiam ei pro signo charitatis nonnulla munuscula, hoc est, tunicam et caligas, ut pro ejus amore indueret illas. Nos ergo profecti ad easdem partes, una die, cum adhuc tenebrae essent, intravimus locum ubi quiescere putabatur: et non invenientes, sciscitati sumus ab hospite, ubinam ille esset. Ille vero respondit. « Hac noc
Abbreviated transcription (Latin):
sus aut eciam uocatus nimirũ me¬
tuentes ne ad ipõs ampli᷑ diũteret.
si quietem illius aliquis ibidem im¬
portune turbaret. Interdum. tam̃
applicabant ei proforib modicum
straminis aut ueterem saccum. si
uel in eo forte requiescẽ consentiret.
Porrigelant nichilominus ei frag¬
mentum aliqd̃ ordeacei uel fur furei
panis: scientes utiq qd̃ aliud nichil
acciꝑet. De quo iudelicet pane modi¬
cam aliquociens crustulam rumi¬
nabat. residuam uͭ ꝑtem ad multoꝵ
dierum refectionem secum ad here¬
mum deferebat. Habebat quoq uir
iste locupletissimus circumligatã
renib semicinctiam uilem atq bre¬
uissimam quo uerecunlas solũ¬
mͦ corporis partes oꝑire uix poterat.
cum eum hominib apparere com¬
pelleret. ista tam ineuttabilis causa.
Possidebat nichilominus et sacel¬
lum paruissimum collo et renibus
appensum. quo supradictas alimo¬
nias inferebat. En tota diuitis istiꝰ
tas et nobile patͥmonium. cui uere

Expanded text:
sus, aut etiam vocatus: nimirum mesus, aut etiam vocatus: nimirum metuentes ne ad ipsos amplius non diverteret, si quietem illius aliquis ibidem importune turbaret. Interdum tamen applicabant ei pro foribus modicum straminis, aut veterem saccum, si vel in eo fortasse requiescere consentiret. Porrigebant nihilominus fragmentum ei aliquod hordeacei vel furfurei panis, scientes utique quod aliud nihil acciperet: de quo videlicet pane modicam aliquoties crustulam ruminabat, residuam vero partem ad multorum dierum refectionem secum ad eremum deferebat. Habebat quoque vir ille locupletissimus circumligatam renibus semicinctiam vilem atque brevissimam, quae verecundas solummodo corporis partes operire vix poterat, cum eum hominibus apparere compelleret ista tam inevitabilis causa. Possidebat nihilominus et saccellum parvissimum collo vel renibus appensum, quo supradictas alimonias inferebat. En tota divitis istius viri tas, et nobile patrimonium, cui vere
Abbreviated transcription (Latin):
ore coertita. nec herbas fous exereret.
nec radices effodi sineret. tunc a fa¬
cie famis et frigoris huius sustine¬
re non preualens. tandem ut h̾o iã
fere premortuus. et obeso corpore pel¬
le sola circumdatus cogebatur inter¬
dum deserta deserere. atq ad pxima
rura uolendo nolendo descendere. ue¬
niens autem ad extratorias eiusdẽ
uituli casas. si quem ibi pauꝑculũ
et honeste conũsatronis hominem
manere cognosceret: ad eum libenciꝰ
diuertebat. Diuersorium tam̃ ip̃iꝰ
ingredi recusabat. set reclinato ca¬
pite suꝑ humum quiescebat in lari¬
bus dogmatis. uel pocius in medio
curtis. Hoc aũt maxime ꝑcurabat.
ut ꝓfunda iam nocte accederet: ho¬
raq antelucana recederet. Porro
homines illi qui digni habebantur
tanto hospite nobilitari: magnam
ei reuerentiam deferebant. ita ut
nemo de inhabitantib auderet ad
eum accedere aut in colloquio mo¬
lestus existere. nisi forte ab illo ꝑmis¬

Expanded text:
iore coercita, nec herbas foris exsereret, iore coercita, nec herbas foris exsereret, nec radices effodi sineret, tunc a facie famis et hujus frigoris sustinere non praevalens, tandem ut homo jam fere praemortuus, et obeso corpore, pelle sola circumdatus, cogebatur interdum deserta deserere, atque ad proxima rura volendo nolendo descendere. Veniens autem ad excretorias ejusdem viculi casas, si quem ibi pauperculum et honestae conversationis hominem manere cognosceret, ad eum libentius divertebat: diversorium tamen ipsius ingredi recusabat, sed reclinato capite quiescebat in laribus domatis, vel potius in medio curtis. Hoc autem maxime procurabat, ut profunda jam nocte accederet, horaque antelucana recederet. 4. Porro homines illi, qui digni habebantur tanto hospite nobilitari, magnam ei reverentiam deferebant, ita ut nemo de inhabitantibus auderet ad eum accedere, aut in colloquio molestus existere, nisi forte ab illo permis
Abbreviated transcription (Latin):
num in hacͥuita mortali qmͣtum¬
cumq profec̾it. uel sine humano ci-¬
bo. uel sine tecto. uel sine indum̃to.
ut sine omnib his duicius uiuere
possit.: Porro uir iste uirilis. iurue¬
re uirtutis. naturam suꝑ gressuᷤ hu¬
manam cum careret omnib istis.
confortante se deo. ꝑ multa temꝑa
non defecit. Annis siquidem qͣtuorde¬
cim soliuagus ac toto corpore nudꝰ.
et latitans ꝑduranit. celum habens
ꝓ tecto. aerem ꝓ uestimento. peccori¬
nũ uictũ ꝑ cibo humano. Herbisnã¬
q agrestib et crudis earumq radi-¬
tib int̾dum quoq faguia et glan¬
de ꝓ magnis deliciis utebat᷑ : qͥ uti¬
q britorum animaliũ pastꝰ magis
qͣm esca hominum ẽe probatur. Hutꝰ
ergo rigorem ꝓpositi inexorabilis seue¬
ritate ꝑ decennium integrum custo¬
diuit. Postmodum aũt quatuor fere
annis ante suam dormicionem in cor¬
de hyemis bruina seiuente asꝑrima.
cum tellus niuib obruta. et gelu atͥ¬

Expanded text:
num in hac vita mortali, quantumnum in hac vita mortali, quantumcunque profecerit, vel sine humano cibo, vel sine tecto, vel sine indumento, vel sine omnibus his diutius vivere possit? Porro vir iste virilis, vir verae virtutis, naturam supergressus humanam, cum careret omnibus istis, confortante se Deo per multa tempora non defecit. Annis siquidem quatuordecim solivagus ac toto corpore nudus,et latitans perduravit, coelum habens pro tecto, aerem pro vestimento, pecorinum victum pro cibo humano. Herbis namque agrestibus et crudis, earumque radicibus, interdum quoque sagina et glande pro magnis deliciis utebatur, qui utique brutorum animalium pastus magis quam esca hominum esse probatur. Hujus ergo rigorem propositi inexorabili severitate per decennium integrum custodivit. Postmodum autem quatuor fere annis ante suam dormitionem, in corde hiemis, bruma saeviente asperrima, cum tellus nivibus obruta, et gelu acr
Abbreviated transcription (Latin):
conuersaret in epãtu treuerensi. ꝓu
construendo ce nobio qd̃ claustrum
nominatur. largiente grã superna
merui uidere et agnoscere. hominẽ
scm̃. hominẽ uere diuitem et uere
beatũ: nomine scocelinũ. Qͥ uideli¬
cet eo dicior. eo beacior fuit: qͦ falla¬
ces mundi diuicias. tanqͣm uanita¬
tes et insanias falsas ueriꝰ despexit.
et longius abietit. Uere enim non qͥ
plus habet. s qui minus cupit diues
est. Tanto namq feruore hic beatissimꝰ
heremita mundum deseruit. tanto ͣ
ardore dilexit. ut temporib et regioni¬
bus nrĩs neminem fuisse putemus qͥ
ei incontemptu uisibilium. et carniᷤ
mortificatione possit equiparari. Hi¬
tam quippe illuis omnes possumus
ammirari. multi etiam emulari: s
millus imitari: unde et necesse ẽ am¬
plius uenerari. Iste enim ꝑ xp̃o cotidi¬
e moriens. non unã tantũ s in nume¬
ras cruces et mortes sustinuit. quia
quot dieb in heremo uxit: qͣi tot
martiria duxit. Quis namq homi¬

Expanded text:
rsarer in episcopatu Treverensi pro construendo coenobio, quod Claustrum nominatur, largiente superna gratia merui videre et agnoscere hominem sanctum, hominem vere divitem et vere beatum, nomine Schocelinum. Qui videlicet eo ditior, eo beatior fuit, quo fallaces mundi divitias, tanquam vanitates et insanias falsas, verius despexit, et longius abjecit. Vere enim non qui plus habet, sed qui minus cupit dives est. Tanto namque fervore hic beatissimus eremita mundum deseruit, tanto Christum ardore dilexit, ut temporibus et regionibus nostris neminem fuisse putemus, qui ei in contemptu visibilium et carnis mortificatione possit aequiparari. Vitam quippe illius omnes possumus mirari, multi etiam aemulari, sed nullus imitari; unde et necesse est amplius venerari. Iste enim pro Christo quotidie moriens, non unam tantum, sed innumeras cruces et mortes sustinuit; quia quot diebus in eremo vixit, quasi tot martyria duxit. Quis namque homi
Abbreviated transcription (Latin):
et eiusdem gloriosissimi confessorĩ.
Hunt gͦ uitum dei famulo transeũ¬
ti. claudum a dolescentem populuᷤ
offerebat. Quem ad enis orõnem e¬
rectum ꝓtinus et libẽ gradientem.
ad p̃lictam beati martint basilicam
decluxerunt. magnifice clominum
collaulantes: qui martini sui sp̃m
suscitauerat in bernardo. lxxxiiii.
on nullas etiam sanitates qua¬
si in manui fidelis seriu mirabi¬
liter xp̃c effecit: ꝑ uisum ei mirabiliꝰ
p̃ostendit: multas ip̃e cum fierent a¬
nimi uirtute ꝑsensit ad aliquas e¬
ciam sp̃ũ suggerente non rogatus
accessit. E quib ne uideatur in um̃¬
sum ꝓcessisse nariatio exempla pau¬
sa subicuus ÷ illud eciam e regioe
mouentes: ne quis forte tam breui¬
ter scribi oꝑatanta miretur Siqͥ¬
dem multa ex his ui tam breui fie¬
ri uidimus: ut tam celeriterꝰ ea ꝑ¬
loqui nequeamus. Et cum diti so¬
leat nichil ẽẽ facilius dictu: huit ta¬
men clei famulo ꝑ gram qm acce¬
pat signa facemagis faccle usdeba

Expanded text:
et ejusdem gloriosissimi confessoris. Hunc vero vicum Dei Famulo transeunti claudum adolescentem populus offerebat: quem ad ejus orationem erectum protinus, et libere gradientem, ad praedictam beati Martini basilicam deduxerunt, magnifice Dominum collaudantes, qui Martini sui spiritum suscitaverat in Bernardo. CAPUT VIII. onnullas etiam sanitates, quas in manu fidelis Servi sui mirabiliter Christus effecit, per visum ei mirabilius praeostendit; multas ipse, cum fierent, animi virtute persensit: ad aliquas etiam spiritu suggerente non rogatus accessit. E quibus, ne videatur in immensum processisse narratio, exempla pauca subjicimus, illud etiam e regione monentes, ne quis forte tam breviter scribi opera tanta miretur: siquidem multa ex his in tam brevi fieri vidimus, ut tam celeriter ea proloqui nequeamus. Et cum dici soleat nihil esse facilius dicto; huic tamen Dei famulo per gratiam quam acceperat, signa facere magis facile videba
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ante sepositum aliqnͣdo suꝑ
manum. aliqnͣdo suꝑ brachium su¬
um miro uidelicet atq ineffabili
modo tanquam si alios oculos ha¬
beret in occipicio uel timpore defi¬
xos. quib eum intueretur. Hacgͥ
tam dula tamq mirabili reuela¬
tione non semel at sccło. s frequen¬
teratq innum̃s uicib illeuir dei
letificatus est a deo. ut plerumq ꝑ
quatuor aut quinq menses singu¬
lis fere dieb illi appareret. Quesi ĩ¬
terdum solito amplius tardare ui¬
deretur: tanta merat illi cum dõ fa¬
nuliaritas. tanta de ciꝰ pietate fidutia
ut ipius sacrificii consummatio¬
nem diucius protelaret. nec facile

Expanded text:
sicut ante se positum, aliquando super sicut ante se positum, aliquando super manum, aliquando super brachium suum; miro videlicet atque ineffabili modo, tanquam si alios oculos haberet in occipitio vel tempore defixos, quibus eum intueretur. Hac igitur tam dulci tamque mirabili revelatione, non semel ac secundo, sed frequenter atque innumeris vicibus ille vir Dei laetificatus est, adeo ut plerumque per quatuor aut quinque menses singulis fere diebus illi appareret. 174 Quod si interdum solito amplius tardare videretur, tanta inerat illi cum Deo familiaritas, tanta de ejus pietate fiducia, ut ipsius sacrificii consummationem diutius protelaret, nec facile