comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo signoꝵ quib suas cogitadõnes ho¬
mines exerunt: in u̾bis ꝯstituta est.i
enuntiare. Uerba uo illis signis nullo
modo possem. S uba qr u̾berato aere.
statim tnͣseunt: nec diutius manent
nõ ꝑ se ip̃as. s ꝑ signa quedam sua In hgi¬
simam caliginem obducunt. quod totũ
ad edomandam labore suꝑbtam ⁊ intel¬
lectũ a fastidio sepe marcescunt. In utͦ
aut̾ langor cauendus est. Magnifice g̃
curret. obscurtorib aut̃ fastidia deter

Expanded text:
tudo signorum, quibus suas cogitationes homines exerunt, in verbis constituta est. enuntiare; verba vero illis signis nullo modo possem. Sed quia uerberato aere statim transeunt nec diutius manent non per se ipsas, sed per signa quaedam sua. isimam caliginem obducunt, quod totum ad edomandam labore supebiam, et intelent, fastidio saepe marcescunt: in utroque autem languor cauendus est. magnifice igicurreret, obscurioribus autem fastidia deter
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ ip̃i ꝙͣ uis ueram stellaꝵ positõ¬
nem cum quisq nascitur ꝯsectentur
⁊ alnĩ etiam ꝑuestigant. tñ quod inde
conantur uł actõnes nr̃as. uł actõnã
euentura p̃dice̾: nimis errant. ⁊ uẽ¬
dunt impitis hoĩb miserabilem ser¬

Expanded text:
Nam et ipsi, quamvis veram stellarum positionem, quum quisque nascitur, consectantur, et aliquando etiam pervestigent, tamen quod inde conantur vel actiones nostras, vel actionum eventa praedicere, nimis errant, et vendunt imperitis hominibus miserabilem ser
Abbreviated transcription (Latin):
denarius nu̾s creatoris atq creature
significat scĩam. Trinitas enĩ tieatoris
est. Septenarius aut̃ nũs creaturam
indicat pp̃ uitam ⁊ corpus. sam ⁊ t̃ illa
tuor asperent quibi qstant elementa

Expanded text:
denarius numerus Creatoris atque creaturae significat scientiam. Nam trinitas Creatoris est, septenarius autem numerus creaturam indicat propter vitam et corpus; nam illa indicat propter vitam et corpus; nam illa
Abbreviated transcription (Latin):
bilem credis. Quid tam dicam de sp̃u
ntiq nõ credes si formam dei a forma ser¬
ui ẽẽ susceptam. nõ formam dei i for¬
mami serui ẽẽ mutatam tamqͣm catho¬
bili sua manente natura nlło modo in ignes
aut columbe spẽm mutata atq conu̾sa ꝑ
sbrectam creaturam apparnisse sic̃ uoluit
uisibilit̾. tu posses consid̾are fidelit̾. Mem̃
totũ nec maiorem pr̃em spũ scõ. nec adora

Expanded text:
bilem credis! Quid jam dicam de Spiribilem credis! Quid jam dicam de Spiriutique non crederes, si formam servi a forma Dei esse susceptam, non formam Dei in formam servi esse mutatam, tanquam cathobili sua manente natura, nullo modo in ignis aut columbae speciem mutata atque conversa, per subjectam creaturam apparuisse, sicut voluit visibiliter , tu posses considerare fideliter. Memento tamen, nec majorem Patrem Spiritu sancto, nec adorat
Abbreviated transcription (Latin):
Ea que de muisibilitate oĩpotentis dei
ꝓsecutus sum etiam ⁊ ip̃e licet alio ꝓpo¬
filius sane in forma hoĩs. pr̃ aut̃ neq in
sp̃e couumbe. nec in forma hõis. nec aliqñ
u̾tit se in formas. s nec alũ u̾titur. de quo
scriptũ est. egosum qui sum: ⁊ nõ sum
mutatus. Demde adiungis ⁊ dicis. filius
sane in u̾ba dei constitutus iam ut ip̃e
quam nõ suscepit pr̃. Scito ergo inquis¬
qr unus est inuisibilis. unus eciam in¬
capabilis atq imm̃sus. hec nũquid dic̃es
si scd̾ sp̃m nõ scd̾ carnem posses cogitare
quid dicos: Homo es enĩ qui legis in i¬
scoipturis scĩs. ego sum qui sum ⁊ non
sum mutatus. Et cum u̾ba ista sint nõ
pr̃is solius. s ip̃ius trinitatis que ius
est ds̃. tu ea pr̃i tm̃m tribuens filium
mutabilem credis unigenitũ ꝑ quem
fcã sunt omnia. Autabuem credis eũ
de quodicit eungłm In p̾ncipio emd ũ¬
bum. ⁊ u̾bum erat apud dm̃ ⁊ ds etat
u̾bum. ⁊ omnia ꝑ ip̃m fc̃a sunt. Nuta¬

Expanded text:
ea quae de invisibilitate omnipotentis Dei prosecutus sum. Etiam et ipse, licet alio propoFilius saspecie columbae, nec in forma hominis; nec aliquando vertit se in formas, sed nec aliquando vertetur: de quo scriptum est, « Ego sum qui sum, et non sum mutatus. » Deinde adjungis, et dicis: Filius sane in forma Dei constitutus jam, ut ipse quam non suscepit Pater. Scito ergo, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atque immensus. Oro et opto dis spiritum, non secundum carnem, posses cogitare quid diceres? Homo es enim, qui legis in Scripturis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non Patris solius, sed ipsius Trinitatis, quae unus est Deus; tu ea Patri tantummodo tribuens, Filium mutabilem credis! Unigenitum per quem facta sunt omnia mutabilem credis: eum de quo dicit Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et, Omnia per ipsum facta sunt , muta
Abbreviated transcription (Latin):
m psona sit sicut ubũ ⁊ homo una ꝑ¬
dna est. Ad horam quippe apparu̾unt illa
eldilit̾ mui sibilem. columba pp̃ amorẽ¬
ã ignis aut̃ pp̃ caritatis lum atq fer¬
rem. Et pacto significatõnis officio cor¬
ualos ille sp̃os tͣnͣsierunt. atq eẽ ult̾ius
Alit̾unt sicut columbapna nubis nebu¬
bla ꝑ diem. luminosa ꝑ noctem. Deniq
de putaretur columba uł flamma ad
dint maiestatis natũ conutit aut in
unitatem ꝑsone sue ista suscepit nũqͣm
postea sic apparuisse legitur sp̃c sc̃s. Hꝑx̃ aui
qui humanam nõ ad horam sumpsit effi¬
giem in qua hoĩbz apparẽt. ac deinde illa spẽs
creuit in ea ⁊ manducauit ⁊bibit ⁊ dormi¬
uit in ea ⁊ occisus in ea ⁊ resurrexit in ea
⁊ ascendit in celũ ⁊ sedet ad dexc̃am prĩs
in ea. ad iudicandos uiuos ⁊ mortuos est
uenturus in ea ⁊ in regno suo ei qui illi
ibiecit omnia erit sbiectus in e. Hec tu
in mea responsione breuit dcã que nũc

Expanded text:
sona sit, sicut Verbum et homo una persona est. Ad horam quippe apparuerunt illavisibiliter invisibilem; columba, propter amoreignis autem, propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio, corporales illae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt; sicut columna nubis, nebulosa per diem, luminosa per noctem . Denique ne putaretur columba vel flamma adtantae majestatis natura converterit, aut in unitatem personae suae ista susceperit, nunquam postea sic apparuisse legitur Spiritus sanctus. Christus autem, qui humanam non ad horam sumpsit effigiem, in qua hominibus appareret, ac deinde illa species crevit in ea, et manducavit, et bibit, et dormivit in ea, et occisus est in ea, et resurrexit in ea, et ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris in ea, ad judicandos vivos et mortuos est venturus in ea, et in regno suo, ei qui illi subjecit omnia, erit subjectus in ea. Haec tu in mea responsione breviter dicta, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
¶ctauodecimo loco etiam de innato pr̃e
utũ s pr̃em genitorem. filiũ genitũ
ix tñ genuit p̃r quod est. alioquin nõ
b uerus filius si quod p̃r est nõ est filĩ
rait de partub alium supͣ iam dixim
ntibi dicens. Quid est aut̃ quod poscis
it ostendam tibi eqͣlem pr̃i eẽ sp̃m scm¬

Expanded text:
Octavo decimo loco etiam de innato Patrenitum; sed Patrem genitorem, Filium genitum. Hoc tamen genuit Pater quod est: alioquin non est verus Filius, si quod est Pater non est Filius; sicut de partubus animalium supra jam diximus. m sanctum; respondi tibi dicens: Quid est autem quod poscis, ut ostendam tibi aequalem Patri esse S
Abbreviated transcription (Latin):
luit potuisti ostend̾e de filio pp̃ formam
bocẽ matorem. qr in forma serui erati
flius. Et adhuc in forma est humana
uimmortalis. pp̃ quod dc̃m est. Tunc ⁊
isilius sbiectus erit ei qui illi sb̃iccit
mia. Nam sp̃u scõ qui nllam suscepit
aturam ad unitatem ꝑsone sue ꝙͣnis

Expanded text:
e Filio, propter formam lio majorem esse, quia in forma servi erat Filius; et adhuc in forma est humana immortalis: propter quod dictum est, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia . Nam de Spiritu sancto qui nullam suscepit creaturam ad unitatem personae
Abbreviated transcription (Latin):
nũoꝵ exemplis ppositis. quos quib qñ¬
ponendos arbitraris illos. ne in quib
illa quota ꝑs dici pt̃. an in quib nõ
dos iubere in quib pt dici ut demon
stratũ est quota ꝑte sui maior aut
coeq̃tur minort. aut eum excedat hiis
in quib idem nõ euenit. M. Recte s
nis ne etiam hiis noca imponantis
nt cum eos deinceps cõmemorare ncc̃e
suit erpeotiuo losintur s.l uolo sane
.m dipellemis ergo istos quos iponimits
connum̾atos. illos aut̃ quib hos p̃ponimꝰ
dinum̾atos. pp̃ea qr isti suꝑiores nõ solũ
singłis num̃antur. s ettam ea ꝑte qua
maior minori eqͣtur. uł enm excedit in
Ini aut̃ possiores singillatim tm̃mͦ ad
se nũantur. ⁊ nũantur ea u̾o ꝑte qua
uł eqͣtur minori maior: uł eu excedit
tur. nõ ent̃ pt̃ in eis dici aut quotiẽs
hẽat mtnorem maior. aut illud quo
excedit maior minorem. quotiens ha¬
beat ⁊ maror ⁊ minor .i. accipio ⁊ ista
nocabula ⁊ qnͣtũ ualeo faciam ut me

Expanded text:
numerorum exemplis proposui, quos quibus anteponendos arbitraris? illosne in quibus illa quota pars dici potest, an in quibus non dos jubere, in stratum est, quota parte sui major aut coaequetur minori, aut eum excedat, iis in quibus idem non evenit. M. Recte. Sed visne etiam his nomina imponamus, ut cum eos deinceps commemorare necesse fuerit, expeditius loquamur? D. Volo sane. M. Appellemus ergo istos quos praeponimus, connumeratos; illos autem quibus hos praeponimus, dinumeratos: propterea quia isti superiores non solum singuli numerantur, sed etiam ea parte qua major minori aequatur vel eum excedit, lli autem posteriores singillatim tantummodo ad se numerantur, ea vero parte qua vel aequatur minori major, vel excedit t. Non enim potest in eis dici, aut quoties habeat minorem major; aut illud quo excedit major minorem quoties habeat et major et minor. D. Accipio et ista vocabula, et quantum valeo, faciam ut
Abbreviated transcription (Latin):
negas posle fieri aliquem motũ pos¬
.l. uerum est .M. Quid aliũ duaꝵ. aluim
trium. nõ fat̾iss .u. fateoꝵ .M. Et alium
trib horis fieri. aliũ qͣtuor. ruosus aliũ
nna. aliũ trib. aut aliũ ditab. aliũ sex

Expanded text:
negas posse fieri aliquem motunegas posse fieri aliquem motuD. Verum est. M. Quid? alium duarum, alium trium non fateris? D. Fateor. M. Et alium tribus horis fieri, alium quatuor; rursus alium una, alium tribus; aut alium duabus, alium sex,
Abbreviated transcription (Latin):
dir tarde ⁊ uelocit̾. ac pͥmũ de diutur¬
no ⁊ nõ diuturno disseramus: si placet
fieri quod ꝑ longum. to atit̃ non diu
quod ꝑ brene tp̃s fit .l. Maĩm est. M
Motus igitur qui fit t̾ibigr̃a duab
horts. nõne ad eum qui una fit duplũ
ht ipris .l. Quis hinc dubitau̾it: ⁊
xecipit ergo id quod diu uł nõ dui di
motus ad aliũ tamqͣm duo ad unum
lint .i. ut bis tantũ hẽat alius: qͣntũ
sẽmel alius. Item ad aliũ tamꝙͣ trta
ad duo .i. ut tantas tres ꝑtes tpris i¬
hẽat. qͣntas alius ditas. atq ita ut ꝑ
cet̾os num̾os licet curre̾ ut non sint
sꝑatia indefinita ⁊ int̾minata. s ha¬
beant a se duo motus aliquem nũm¬
anũ ad dtio. duo ad tria. tria ad qͣtuor
pt̃ oĩo aliquid ad sese dũisionis obti¬
neri .b. Planius istã queso .M. Reu̾t̾e
ergo ad illas horas. ⁊ quod satis puta¬
bam dcm̃ cum de una hora duab qi
dixissem. ꝑ oĩa consida. certe enĩ non

Expanded text:
diu, tarde et velociter. Ac primum de diuturdiu, tarde et velociter. Ac primum de diuturno et non diuturno disseramus, si placet.fieri quod per longum, id autem non diu quod per breve tempus fit? D. Manifestum. M. Motus igitur qui fit, verbi gratia, duabus horis, nonne ad eum qui una hora fit, duplum habet temporis? D. Quis hinc dubitaverit? M. Recipit ergo id quod diu vel non diu dimotus ad alium, tanquam duo ad unum sit; id est ut bis tantum habeat alius quantum semel: alius item ad alium tanquam tria ad duo, id est ut tantas tres partes temporis habeat, quantas alius duas: atque ita per caeteros numeros licet currere, ut non sint spatia indefinita et indeterminata, sed habeant ad se duo motus aliquem nunum, ad duo duo, ad tria tria, quatuorpotest aliquid ad sese dimensionis obtinere. D. Planius ista quaeso. M. Revertere ergo ad illas horas, et quod satis putabam dictum, cum de una hora et de duabus dixissem, per omnia considera. Certe enim non
Abbreviated transcription (Latin):
extitit uł extit̾it nõ eo contempi¬
di musici s honorandi alñ striono
possint iudert .xi.
Duamobrem explica iam si place
tantam istam que iam iuus mͥ
uideri nõ pt disciplinam. M. Faciam¬
tmino tu facies. nam ego nichalino
rogabo te ac pcunctabor. cu ño totũ
hoc. ⁊ quicquid est ⁊ ꝙ nunc nesciens
quere indetis respondeo explicabis.
Itaq iam ex te quero utrum quilꝙͣ
possit ⁊ dui ⁊ nelocit̃ curre .l. potet¬
.m. Quid tardat ⁊ uelocit᷑ .i. Nullo mõ.
m auno ergo est diu. aliud tarde. ⁊
auud oĩo .m. Item quero quid pites¬
oẽ dinturntati contͣriũ sicuti est tai¬
ditati uelocitas s I son mͥ occurrit
ulitatũ nom̃ tcaq diutarno nichil
iudeo quod opponam nisi nõ diutur¬
nũ ut ei quod dr̃ dt contͣriũ sit nõ
quod tibi nõ aoccurrisse dicis. aut ignora¬
trame aut in p̾senti nõ uenit in m̃¬
cem qͣmobrem sic agamus ut ħbina
contͣria appellemus hoc modo. dui ⁊ nõ

Expanded text:
existit, vel exstiterit, non eo contemneexistit, vel exstiterit, non eo contemnendi musici, sed honorandi aliquando histriones possint videri. Quamobrem explica jam, si placet, tantam istam, quae jam vilis mihi videri non potest, disciplinam. CA, imo tu facies. Nam ego nihil aliud quam rogabo te ac percontabor: tu vero totum hoc quidquid est, et quod nunc nesciens quaerere videris, respondendo explicabis. Itaque jam ex te quaero, utrum quisquam possit, et diu et velociter currere. D. Potest. M. Quid, tarde et velociter? D. Nullo modo. M. Aliud ergo est diu, aliud tarde. D. Aliud omnino. M. Item quaero, quid putes diuturnitati esse contrarium, sicuti est tarditati velocitas. D. Non mihi occurrit usitatum nomen. Itaque diuturno nihil video quod opponam, nisi non diuturnum, ut ei quod dicitur, diu, contrarium sit non quod tibi non occurrisse dicis, aut ignoratur a me, aut in praesentia non venit in mentem. Quamobrem sic agamus, ut haec bina contraria appellemus hoc modo, diu et non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm id ip̃m quod factintis .l. maim est¬
.M. Qui ergo a cantat. tił cantare disc̃r
nõ oaliud nisi ut laudetur a ppło. uł
oĩo a quouis hoĩe. nõne indicat melo¬
rem iaudem illam eẽ qm cantũ.
regare nõ possum.m. Ectid ille qui de
aliqua re male iudicat iudetur tibi
eam scres.i. Nullo modo nisi forte
quoquom corruiptus. M. Ergo qui
ue putat melius ẽẽ aliquid quod de¬
t̾ius est. ulro dubitare scĩa eius capr¬
.i. Ita est. .1. Eñ igitur mn it ꝑsuale¬
ideo illam si quam̃ ht̃ facultatem
uł assecutũ eẽ. uł exhibere ut ppło
placeat pp̃ questũ ⁊ famam concedã
posse quemqͣm ⁊ musice hr̃e scĩam:¬
munem eẽ ĩstoꝵ qui nõ sibi ꝓfessiõto
concesserim etiam istts oed̾e debere. ñ
enĩ mͥ ulło modo uidi pt de scena
inueniti posse talem uirũ qui ar¬
tem suam pp̃ se ip̃am nõ pp̃ extra
postca cõmoda diligat cũ gymnx
uix talis inueniatur. qͣmqͣm sis

Expanded text:
quam idipsum quod facimus. D. Manifestum estquam idipsum quod facimus. D. Manifestum est. M. Qui ergo cantat vel cantare discit, non ob aliud nisi ut laudetur a populo, vel omnino abs quovis homine, nonne judicat meliorem laudem illam esse quam cantum? D. Negare non possum. M. Quid? ille qui male de aliqua re judicat, videtur tibi eam scire? D. Nullo modo, nisi forte quoquo modo corruptus. M. Ergo qui vere putat melius esse aliquid quod deterius est, nullo dubitante scientia ejus caret. D. Ita est. M. Quando igitur mihi ideo illam, si quam habet facultatem, vel assecutum esse vel exhibere ut populo placeat propter quaestum aut famam; concedam posse quemquam et musicae habere sciminem esse histrionum qui non sibi professionis concesserim, etiam istis cedere debere. Non enim mihi ullo modo videri potest de scena inveniri posse talem virum, qui artem suam propter seipsam, non propter extra posita commoda diligat; cum de gymnasio vix talis inveniatur: quanquam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sciam intłłigentia contrã: L. Quis
negat c. qr. Et musica igitur ibi est.
genere uidentur. quod in potestate
fortue atq iꝑitoꝵ iuditio positũ
est .i.sach magis arbitror ẽẽ fortui¬
tum obnoxium q casib ⁊ plebete do¬
sund omnia.m. Hoccine igitur p̾tio
cantus suos nend̾ent striones simn¬
sicam scirent .s. Nõ parũ hac conclu
dicam. nam ulle uenditor solidi cũ
isto compandus nõ uidetur. nõ enini
accepto plaulu aut qualz sibi largi¬
ta pecunta scĩam si quam fortẽ ht qͣ
ppim delectauit amittit. s omistior
nũmo ⁊ laude hom letior cum ead̾
disciplina incolumi atq integra do¬
mũ discedit. Stultus aut̃ eẽt si cõmo¬
da illa contempnet que nõ adeptus
mto eẽt ignobilior atq paꝑior. ad¬
eptus aut̃ nicħ eẽt mactior. M Uide
ergo utrũ uł isto conficiamus quod
noltinus. nam credo iud̾i tibi młto eẽ
pstantins id pp̃ qnod aliquio fucimia

Expanded text:
scientiam intelligentia contineri? D. Quis scientiam intelligentia contineri? D. Quis negat? M. Et musica igitur ibi est. genere videntur, quod in potestate fortunae et imperitorum judicio positum est? D. Nihil magis arbitror esse fortuitum obnoxiumque casibus et plebeiae dosunt omnia. M. Hoccine igitur pretio cantus suos venderent histriones, si musicam scirent? D. Non parum quidem hac conclusdicam. Nam ille venditor solidi cum isto comparandus non videtur: non enim accepto plausu aut qualibet sibi largita pecunia scientiam, si quam forte habet qua populum delectavit, amittit; sed onustior nummo, et laude hominum laetior, cum eadem disciplina incolumi atque integra domum discedit: stultus autem esset, si commoda illa contemneret, quae non adeptus multo esset ignobilior atque pauperior; adeptus autem nihilo esset indoctior. 12. M. Vide ergo utrum vel isto conficiamus quod volumus. Nam credo videri tibi multo esse praestantius, id propter quod aliquid facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ond̾ est satis quod fcm̃ est. nec ad
enis explicatõm tnͣsire nos siuã
nisĩ ꝙ̃admod̾ constitit int̾ nos posse
stotones sine ista scc̃a satisface nolup¬
tati aurtũ ppsariũ. ita etiam nullo
modo eẽ posie itriones mutsice studio¬
sos ⁊ ꝑitos constic̾it .l. Mirumi si hoc
effeceris .m. facile id quid est. s atcen¬
tiorem te m opus est .i. Nũqͣm equid̃
ꝙ sciam remissior in audiendo fui ab
hrs que sermo icte sumpsit exordrũ
s nunc me fateor młto erectõrem red¬
diduti. .m. Gratum heo tamqͣm ribi
te cõmodes magis itaq responde sii
places itrũ tibi indeatur scire quid
sip aurens solidus qui eum equo p̃¬
tio mendere cupiens decem numis
eum nalere putattt: .l. Cui hoc in¬
deatur ẽ.m. sunc age dic mͥ quid ca¬
rius hñdũ sit quod nr̃a intsłigentia
continetur. an quod nob̃ forturto im¬
pitoꝵ inditio tribuitur: .i. fulli dit¬
uium est. ionge illud pͥmũ p̾stare
tandi sinit.m. son ergo negas oẽm

Expanded text:
Nondum est satis quod factum est, nec ad ejus explicationem transire nos sinam, nisi quemadmodum constitit inter nos posse histriones sine ista scientia satisfacere voluptati aurium popularium; ita etiam nullo modo esse posse histriones musicae studiosos peritosque constiterit. D. Mirum si hoc effeceris. M. Facile id quidem, sed attentiore te mihi opus est. D. Nunquam equidem, quod sciam, remissior in audiendo fui, ab usque sermo iste sumpsit exordium: sed nunc me, fateor, multo erectiorem reddidisti. M. Gratum habeo, quanquam tibi te commodes magis. Itaque responde, si placet, utrum tibi videatur scire quid sit aureus solidus, qui eum aequo pretio vendere cupiens, decem nummos eum valere putaverit? D. Cui hoc videatur? M. Nunc age, dic mihi, quid charius habendum sit; quod nostra intelligentia continetur, an quod nobis fortuito imperitorum judicio tribuitur. D. Nulli dubium est, longe illud primum praestare tanda sunt. M. Num ergo negas omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cum duos motus ad se posse hr̃e aliqnẽ
nũm dic̾em. uelut inũ ad dito. duoad
tria. tria ad qͣtitor. unũ ad tria. duo
ad sex. ⁊ si quos alios recensere uolũns
Hiis enĩ oognitis est potestatis ꝑsequi
cet̾a sinte septem ad decem. sie qͥnq
ad octo. ⁊ quicquid oĩo est in duob mo
ut possint dici tot ad tot. siue equales
nũi sint. sine alitis maior. alius mĩoe¬
.l. Iam intirgo ⁊ fiert posse concedo.
llud etiam ut opmor intlłigis .xii. m¬
oẽm m̃scitam ⁊ modĩ ĩmodatõni et
informitati recte anteponi .i. Mantestil¬
motus qut ad sese ut dc̃m est hñt aliq̃m
nutosam dinĩsionem. hiis qui eam nõ
hñt añponendi sunt.I. Et hoc maim ẽ
atq conseq̃ns. illos enĩ certus quidam
motus atq m̃sura que m ñus est sibi¬
met copulat. qr qui carent nõ utiq s
aliqua rõne utuguntur. m appeslemꝰ
ergo si placet illos qui ms̃ se dimensi
sunt rõnabiles illos aut̃ qui ea dimẽ¬
sione carent irtonales.I. Placet t̾ro.

Expanded text:
liquem numerum dicerem, velut unum ad duo, duo ad tria, tria ad quatuor; unum ad tria, duo ad sex, et si quos alios recensere volueris. His enim cognitis, est et potestatis persequi caetera, sive septem ad decem, sive quinque ad octo, et quidquid omnino est in duobus movicem, ut possint dici tot ad tot; sive aequales numeri sint, sive alius major, alius minor. D. Jam intelligo, et fieri posse concedo. llud etiam, ut opinor, intelligis, omnem mensuram et modum immoderationi et infinitati recte anteponi. D. Manifestismotus qui ad sese, ut dictum est, habent aliquam numerosam dimensionem, iis qui eam non habent anteponendi sunt. D. Et hoc manifestum est atque consequens: illos enim certus quidam modus, atque mensura quae in numeris est, sibimet copulat; qua qui carent, non utique sibi aliqua ratione junguntur. M. Appellemus ergo, si placet, illos qui inter se dimensi sunt, rationabiles; illos autem qui ea dimensione carent, irrationabiles. D. Placet vero.
Abbreviated transcription (Latin):
maior coeq̃tur. neq quota ꝑte minorẽ
maror excedat: dici iulo modo potest.
sam neq tria quota ꝑs sit denariti
num̃t. ueq qͣtuor quota ꝑs sit undẽ¬
narit dixit quesꝑiam. Cum aut̃ dico
uo conside̾s quota ꝑs sit. liquidã dico
⁊ sine ullo additamto. sicuti est dimi¬
dia t̾cia. qͣrta. qͥnta. sexta. ⁊ deinceps
nõ ut trientis ⁊ semiuntie ⁊ hc ge¬
nus p̾cistonũ aliquid addatur. plam

Expanded text:
major aequetur, neque quota parte minorem major excedat, dici ullo modo potest. Nam neque tria quota pars sit denarii numeri, neque quatuor quota pars sit undenarii, dixerit quispiam. Cum autem dico ut consideres quota sit pars, liquidam dico, et sine ullo additamento; sicuti est dimidia, tertia, quarta, quinta, sexta, et deinceps; non ut trientes et semiunciae, et hoc genus praecisionum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
fecis ⁊ qͣntũ contͣ responsionem meam
ualeat: nond̃ plane intłłigo .m. lutesie¬
lite etiam siid quod in canendo faciũt
imitatõe assecuti sunt. dixisti eẽ artẽ
tm̃ que id ualere affirmastint õs
tibi pene artes ꝑiclitari iiderentur.
mitatõe sublata. ex quo tam colligi
pt oe̾m qui mutando asseqnitur ad
apte uti. etiam si forte nõ omus qui
arte utitur unitando eam ꝑcepit. aut
st omnis imitatio ars est. ⁊ ars om̃is
rõ. ⁊ omnis mmutatio rõ: Rõne aut̃
aptem ht̃ aut̃ imitatõm. nõ estigit᷑
aps imitatio. .i. Eego młtas arces
imutatõe constare dixt: nõ ip̃am imi¬
tatõm artem nocaut i. Que igitur
artes imtatõe constant: nõ eas cẽses
rõne constare .l. Immoutͥuq puito
eas constare. s Sicħ repugno. .ui.
Ned scĩam in quo pons in rõne. an
imitatõne: .I. Et hoc in utroq.
enĩ dix in utroq eẽ scĩam: ut in sola
mutatõe ẽẽ nõ possit .M. Nntd ĩ sola

Expanded text:
feceris, et quantum contra responsionem meam feceris, et quantum contra responsionem meam valeat, nondum plane intelligo. M. Quaesivehabere, etiamsi id quod in canendo faciunt, imitatione assecuti sunt. Dixisti esse artem, tantumque id valere affirmasti, ut omnes pene tibi artes periclitari viderentur imitatione sublata. Ex quo jam colligi potest, omnem qui imitando assequitur aliquid, arte uti; etiamsi forte non omnis qui arte utitur, imitando eam perceperit. At si omnis imitatio ars est, et ars omnis ratio; omnis imitatio ratio: ratione autem artem: habet autem imitationem; non est igitur ars imitatio. D. Ego multas artes imitatione constare dixi, non ipsam imitationem artem vocavi. M. Quae igitur artes imitatione constant, non eas censes ratione constare? D. Imo utroque puto eas constare. M. Nihil repugno, sed scientiam in quo ponis; in ratione, an in imitatione? D. Et hoc in utroque.enim dixi in utroque esse scientiam, ut in sola imitatione esse non possit. M. Quid? in sola
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. nũquidnam possunt luscĩ¬
nie comꝑari. .i. Non. .M. Quid igit᷑
distant .i. Qd in istis artem quam¬
dam ẽẽ iudeo. in illa u̾o solam naturã¬
.M.Uerisimile dicis. s ars tibi indet᷑
ista ẽẽ dicenda etiam si qͣdam imita¬
tõne id faciunt: .I. Cut nõ: ꝑam ut¬
deo tũ tantũ nalere in artib miita¬
tionem. ut ea sublata: omnes pene
ꝑimnantut. Prebent enĩ se magistii
ad imitand̾. ⁊ hoc ip̃m est: quod uocãt
dec̾e .m. uidetur tibi ars rõ eẽ q̃dam
⁊ ei qui arte utuntur rõne utr an
alit̾ putas I. uidetur .m. Auisquis
igitur rõne uti nõ p̃t. arte nõ utib᷑s¬
.i. Et hoc concedo .M. Censes ne muita
ałia que etiam trrõnabilia dicuntu
uti posse rõnes .i. Nullo modo. orant
igitur picas ⁊ psitacos ⁊ cornos rõna¬
lia dicturus es ałia. aut imitatõm no¬
mine artis tem̾e uocasti: uideamus
eni has aues ⁊ muilta cafle ac sonate hie¬
face: niłi tu alis credis. .I. Quõ hec con¬

Expanded text:
mentis, numquidnam possunt lusciniae comparari? D. Non. M. Quid igitur distant? D. Quod in istis artem quamdam esse video, in illa vero solam naturam. M. Verisimile dicis; sed ars tibi videtur ista esse dicenda, etiamsi quadam imitatione id faciunt? D. Cur non? Nam video tantum valere in artibus imitationem, ut, ea sublata, omnes pene perimantur. Praebent enim se magistri ad imitandum, et hoc ipsum est quod vocant docere. M. Videtur tibi ars ratio esse quaedam, et ii qui arte utuntur, ratione uti: an aliter putas? D. Videtur. M. Quisquis igitur ratione uti non potest, arte non utitur. D. Et hoc concedo. M. Censesne muta animalia, quae etiam irrationalia dicuntur, uti posse ratione? D. Nullo modo. M. Aut igitur picas et psittacos et corvos rationalia esse dicturus es animalia, aut imitationem nomine artis temere vocasti. Videmus enim has aves et multa canere ac sonare quofacere: nisi tu aliter credis. D. Quomodo hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
tur. mł̃ta dictare sollertius. qͣm illi
pse indicare possent. an tonsu euen¬
re negas: .I. sion nego .M. ston solũ
igitur mouendi celeritas atq faci¬
litas: s etiam motionis modus ip̃e
in m̃bris usut poctus qͣm scc̃e tribuẽ¬
dus est. nani si altt̃ ẽẽt eo quisq mã¬
nib melitis utẽtur: quo eẽt peritior.
lnod licet ad tpbias ꝙytharas ne re¬
feramus. ne quod ibi digiti atq arti¬
culi facuit. qr difficile nob̾ est scc̃a
potiuis qn ailli. ⁊ seoria imtatone
ac meditatõne ficri putentts .I. Ron
queo resiste̾. nam ⁊ medicos andire so¬
leo doctissimos uiros sepe in secandis
uł quoquom̾ in comp̾mendis m̃bris
in eo quod manii ac ferro fiat ab imꝑt¬
tiortb añcedt. quod genus curandt.
chisurgiam not̃ant. quo tiocabulo sa¬
tis significatur oparta quedam in
manib medendt consnetudo. ꝑge ita
si possumus has ip̃as artes que nob̾
tentes ẽẽnt nõ contunto scĩam s sen¬
sum ac memoriam secutas. ne forte

Expanded text:
m illi per se judicare possent; an id usu evenire negas? D. Non nego. M. Non igitur solum movendi celeritas atque facilitas, sed etiam motionis modus ipse in membris, usui potius quam scientiae tribuendus est. Nam si aliter esset, eo quisque manibus melius uteretur quo esset peritior: quod licet ad tibias citharasve referamus, ne quod ibi digiti atque articuli faciunt, quia difficile nobis est, scientia potius quam usu et sedula imitatione ac meditatione fieri putemus. D. Non queo resistere; nam et medicos audire soleo doctissimos viros, saepe in secandis, vel quoquo modo comprimendis membris, in eo quod manu ac ferro fiat, ab imperitioribus antecedi: quod genus curandi chirurgiam nominant, quo vocabulo satis significatur operaria quaedam in manibus medendi consuetudo. Perge itaque si possumus, has ipsas artes quae nobis tentes essent, non continuo scientiam, sed sensum ac memoriam secutas: ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm unde uelle fieri putas ut imꝑi¬
ta młtitudo explodat sepe tybicinem
nugatonosos sonos afferentem rur¬
sum que platidat benecanenti. ⁊ pr¬
sus qͣnto suanius canitur. tanto am¬
plius ⁊ studiosius moneatur s Eñ¬
quidnam id a nulgo partem must¬
cam fieri credend̃ est  .l. son. m suio
agltur: .I. satura id fieri puto qnod¬
in omnib dedit sensum audtendt:
quo ista iudicantur. .m. Recte putas
s iam etiam illuo tide utrũ ⁊ tybicẽ
ipẽ hoc sensu p̾ditus sit. quod si ita
est: pt̃ eius conseq̃ns iudiaũ mou̾e
digitos cum tybras inflat̾tit ⁊ quod
satis commode ꝑ arbituo sonuerit
id notare ac mandare memorte. atq
id repetendo consuefade digito en
ferri sine nua trepidatõne ⁊ errore
siue ab alio accipiat id quod canter᷑
siue ip̃e nuueniat. ma de qua dcm̃ est
ducente atq approbante natuta. ita
cum senstim memorta ⁊ articili me¬
moriam secuntur. usit iam edomiti
atq p̃parati canit cũ tuitt canto me¬

Expanded text:
 Unde fieri putas, ut imperita multitudo explodat saepe tibicinem nugatorios sonos efferentem; rursumque plaudat bene canenti, et prorsus quanto suavius canitur, tanto amplius et studiosius moveatur? Numquidnam id a vulgo per artem musicam fieri credendum est? D. Non. M. Quid igitur? D. Natura id fieri puto, quae omnibus dedit sensum audiendi, quo ista judicantur. M. Recte putas. Sed jam etiam illud vide, utrum et tibicen ipse hoc sensu praeditus sit. Quod si ita est, potest ejus sequens judicium movere digitos cum tibias inflaverit, et quod satis commode pro arbitrio sonuerit, id notare ac mandare memoriae, atque id repetendo consuefacere digitos eo ferri sine ulla trepidatione et errore, sive ab alio accipiat id quod cantet, sive ipse inveniat, illa de qua dictum est ducente atque approbante natura. Itaque cum sensum memoria, et articuli memoriam sequuntur, usu jam edomiti atque praeparati; canit cum vult tanto me
Abbreviated transcription (Latin):
põne atꝙ mutatõe constars. I uid
scĩam uocabis ne etiam illam que hiis
duob sił constat. an ei solam ꝑtem
rõnis accribues: .i. Quid entm me
phibet uocare scĩam cum rõm adiũ¬
gitur imtatio: .m. Qm̃ nunc agi
nuis de cͣtharista ⁊ tpbicine .i. de mu¬
sicis peb nolo mͣ dicas utrũ corpori
tribuend̃ sit .i. obtemꝑatõni cuidam
corporto. si quis hotes imtatõne fa¬
cue. I Ego istam ⁊ antmo sił et
corpor trwbuendam puto. qͣmqͣmd
est quod obtemꝑatõm corporis aꝑ¬
pellastai. nõ enĩ obtemꝑare nisi aĩo
pt. M uideo te canitultme imitatõ¬
nem nõ soli corpori uoluisse ꝯcedẽ

Expanded text:
ratione atque imitatione constare. M. Quid? scientiam vocabisne etiam illam, quae his duobus simul constat; an ei solam partem rationis attribues? D. Quid enim me prohibet vocare scientiam, cum rationi adjungitur imitatio? 7. de citharista et tibicine, id est de musicis rebus; volo mihi dicas, utrum corpori tribuendum sit, id est obtemperationi cuidam corporis, si quid isti homines imitatione faciunt. D. Ego istam et animo simul et corpori tribuendam puto: quanquamest, quod obtemperationem corporis appellasti: non enim obtemperare nisi animo potest. M. Video te cautissime imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
suautt̃. ꝙͣuis int̾rogati de ip̃is nu̾is
uł de int̾uallis acutaꝵ grautũq nocũ
respondere nõ possunt .l. Simalimos
eos puto. M. Quid hii qui illos sñ ista
scĩa libent̃ audiunt cũ iidennus ele¬
phantos ursos altaq nõ nlła gen̾a be¬
stiaꝵ ad cantus mou̾i. aues q ip̃as de¬
lectari sius nocib. nõ enĩ ulło extra
posito cõmodo tam impense idag̾ent
sine quadam lebidine. nõne pecorib
comꝑandi sunts.l. Censeo. s pene in
omne genus humanũ tendio hec cõ¬
tumelia .M. Nõ est quod putas. nam¬
⁊ magni uiri ⁊ si mitsicam nesciñt
ant congrne plebi uolunt que nõ
młtũ a pecorib distat. ⁊ cutus ingẽs
est nũs quod modestissime ac prudẽ¬
tissime faciunt. S de hoc disserendi:
nunc locus eib. aut post magnas curas
relaxandi ⁊ reꝑandi animi grã mode¬
ratissime ab hus aliquid uoluptatis
assimittut. qͣm nnt̾oum sic cape mode¬

Expanded text:
suaviter, quamvis interrogati de ipsis numeris, suaviter, quamvis interrogati de ipsis numeris, vel de intervallis acutarum graviumque vocum, respondere non possint? D. Simillimos eos puto. M. Quid? ii qui illos sine ista scientia libenter audiunt; cum videamus elephantos, ursos, aliaque nonnulla genera bestiarum ad cantus moveri, avesque ipsas delectari suis vocibus non enim nullo extra proposito commodo tam impense id agerent sine quadam libidine; nonne pecoribus comparandi sunt? D. Censeo: sed pene in omne genus humanum tendit haec contumelia. M. Non est quod putas. Nam magni viri, etsi musicam nesciunt, aut congruere plebi volunt, quae non multum a pecoribus distat, et cujus ingens est numerus, quod modestissime ac prudentissime faciunt sed de hoc nunc disserendi locus non est; aut post magnas curas relaxandi ac reparandi animi gratia moderatissime ab iis aliquid voluptatis assumitur. Quam interdum sic capere mode
Abbreviated transcription (Latin):
que iam bona ex co qr nũosa est dict
pt̃: male ille .i. incongruent̾ utitur
unde alind est moduiari. alind bene
modulari. nam modtilatio ad quem¬
nis cantorem tm̃ qui nõ erret mnur
dim̃sionib nocũ ac sonoꝵ. Dona ũo
modulatio ad hanc lib̾alem discipli¬
nam .i. ad musicam: ꝑtin̾e arbitian¬
da est. Quod si nec illa tibi bona motio
uidetur ex eo qr mepta est. ꝙͣnis arti¬
fitiose nũosam eẽ fatear teneamus
llud nr̃m quod ubiq seruand̾ est.
nec certam̃ u̾bi re satis elucente: nos
torqueat. nichq curenius utrũ mu¬
landi: descoibatut . .I. Amo quid̃ rtxas
q̃ramus cur sit in diffinctõe scĩa . l.
Ita fiat nam hoc flagitare ordinem
menunt .M. Responde igitur utrum
tibi indeatur benemodiulari nocem
luscinia uerna ꝑte amii nam et
nũs est ⁊ suatussimus ille cantus.
płmna ͤ pita est. .l. Ron .m. uides igitur
les tibi omnes uidentur qͣlis illa lusci¬
nia est qui sensu quodam ducti bene
cantint hoc est nũose id factunt ac

Expanded text:
quae jam bona, ex eo quia numerosa est, dici potest, male ille, id est incongruenter utitur. Unde aliud est modulari, aliud bene modulari. Nam modulatio ad quemvis cantorem, tantum qui non erret in illis dimensionibus vocum ac sonorum; bona vero modulatio ad hanc liberalem disciplinam, id est ad musicam, pertinere arbitranda est. Quod si nec illa bona tibi motio videtur, ex eo quia inepta est, quamvis artificiose numerosam esse fateare; teneamus illud nostrum, quod ubique servandum est, ne certamen verbi, re satis elucente, nos torqueat; nihilque curemus, utrum mua describatur. D. Amo quidem rixas quaeramus cur sit in definitione scientia. D. Ita fiat: nam hoc flagitare ordinem memini. M. Responde igitur, utrum tibi videatur bene modulari vocem luscinia verna parte anni: nam et numerosus est et suavissimus ille cantus, plinae perita est? D. Non. M. Vides igitur les tibi omnes videntur, qualis illa luscinia est, qui sensu quodam ducti bene canunt, hoc est numerose id faciunt ac
Abbreviated transcription (Latin):
sał ⁊ rõni ⁊ imitatõmi tribue siuem
Iua enĩ mutatio nõ est. ut confessis
es: sine corpore. scĩam t̾io solius aut
cẽ dixisti .M. Exhiis quid̾ que tibiõ¬
cessi fateo hoc ẽẽ confectum s quio
ad rem: Ht̃ enĩ ⁊ tybicen scĩam in
animo. neq enĩ cut ep. accidit inu¬
tatio quam sine corpore dedi eẽ non
posse adimet ilud quod antmo am¬
plectitur. .I. Nõ adimet quid̃ .m. q
egto affirmo eos a quib organa is
tractantur omnes car̾e scĩa: s non
hr̃e omines. Istam enĩ ad hoc nolũ
mus qonom ut intlłigamus sip¬
simmus qͣm recte sit scĩa in illa dit¬

Expanded text:
ationi et imitationi tribuere sineris. Illa enim imitatio non est, ut confessus es, sine corpore; scientiam vero solius animi esse dixisti. D. Ex iis quidem quae tibi concessi, fateor hoc esse confectum: sed quid ad rem? Habebit enim et tibicen scientiam in animo. Neque enim cum ei accedit imitatio, quam sine corpore dedi esse non posse, adimet illud quod animo amplectitur. M. Non adimet quidem: nec ego affirmo eos, a quibus organa ista tractantur, omnes carere scientia, sed non habere omnes dico. Istam enim ad hoc volvimus quaestionem, ut intelligamus, si possumus, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
in Ergo scĩam modulandi tam ꝓbabi¬
le est cẽ scĩam bene mouendi. ita ut
motus ꝑ se ip̃e appetatur. atq ob hoc ꝑ
se ip̃e delectet .i. ꝓbabile sane. .iiii.
modulatio nisi bene moneatur eẽ
non possite .i. Rescio. ⁊ ꝙͣ ad mod̾ mͥ reꝑ¬
ium sit ignoro. nam hoc requirendũ
animo heserat. M. Poterat oĩo nlła
de hoc ubo controu̾sia fieri. ut iam inti¬
sicam sublato eo quor positũ est bene
tm̃ scĩam modulandi diffintremus.
.ł. Quis enĩ ferat si enodare totũ tta
uelis:.m. Musica est scĩa bñ mouẽdis

Expanded text:
M. Ergo scientiam modulandi jam probabile est esse scientiam bene movendi; ita ut motus per se ipse appetatur, atque ob hoc per se ipse delectet. D. Probabile sane. CAPUT Imodulatio nisi bene moveatur, esse non possit? D. Nescio, et quemadmodum mihi ereptum sit ignoro: nam hoc requirendum animo haeserat. M. Poterat omnino nulla de hoc verbo controversia fieri, ut jam musicam sublato eo quod positum est, bene, tantum scientiam modulandi definiremus. D. Quis enim ferat, si enodare totum ita velis? M. Musica est scientia bene movendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Cernis ꝓfecto in illis duob numeris
suꝑiorib dimidia ꝑte maiorem mĩori
coeq̃rt. in hus rursus quos posterns
dixt intnorem a maiore qͣrta ꝑte mã¬
ioris excedi. In hiĩs aut̃ atus q̃los sũt
trta ⁊ decem uł qͣtuor ⁊ undecim indo¬

Expanded text:
Cernis profecto in illis duobus numeris superioribus dimidia parte majorem minori coaequari; in iis rursum quos posterius dixi, minorem a majore quarta parte majoris excedi: in his autem aliis, quales sunt tria et decem, vel quatuor et undecim, vid
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ qͣi dñari cum pp̃ seip̃am autocum
pp̃alind appetitur⁊ .I. Anis negat cũ
pp̃ seip̃am: .m.epe nunc illud suꝑtꝰ
quod demodulatione diximus. nam¬
cum ita eam poscieramus qiͣ quam¬
dam mouendi eẽ ꝑitiam uide ntrũ
magis hr̃e sedem debeat he nonen
no motu qui uelut liber est.i p se tp̃e
feruit quodãmodo. nam qͣi seruiũt oĩa

Expanded text:
 dominari? cum propter seipsam, an cum propter aliud appetitur? D. Quis negat cum propter seipsam? M. Repete nunc illud superius quod de modulatione diximus: nam ita eam posueramus, quasi quamdam movendi esse peritiam, et vide ubi magis habere sedem debeat hoc nomen: in eo motu qui velut liber est, id est per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ alio qͣm eo quõ tendit animus ic¬
tum ꝓducere. quod nos temptantes
cum assequi neqͥmus: ab eis sepe irri¬
demur..i. Est ita ut dicis .M. Ergocũ
to nos facere nõ ualeamus. nũquiõ¬
nam ignoramus quid feriri debeat.
uł qntum debeat ampitart: Sepe
ignoramus. sepe scinins.I. fac ergo
aliquem nosse omnia que fabri fac̾e
debeant. ⁊ ꝑfecte nosse minus tñ uałe

Expanded text:
et non alio quam eo quo intendit animus icet non alio quam eo quo intendit animus ictum perducere; quod nos tentantes cum assequi nequimus, ab eis saepe irridemur. D. Ita est ut dicis. M. Ergo cum id nos facere non valemus, numquid ignoramus quid feriri debeat, vel quantum debeat amputari? D. Saepe ignoramus, saepe scimus. M. Fac ergo aliquem nosse omnia, quae fabri facere debeant, et perfecte nosse, minus tame
Abbreviated transcription (Latin):
deantur. si rem ip̃am quan ꝓfiteantͤ
aut exhibent intlłos puritate ac uita¬
te nõ teneant. ac si tales eẽ istos theat᷑¬
os opartos rõ demonstͣuit nich erit
at opmor cur dubites eis negare sciẽ¬
ham ⁊ ob hoc musicam que scca mo¬
ꝯulandi est: neqͣqͣm concedẽ .uiii.
xplica hoc iideamus quale sit. M
mobilitatem digitoꝵ celeriorem
uł pigriorem: credo te nõ scĩe. s usm
dare .I. Curtta id̃ credis: .m. auia
supius soli animo scĩam tribuebas.ĩ
qm seruientib m̃bris: tribuend̃ puto
oisiõne censes posse fieri uo mitis aliũ
scĩa p̾cedat. cum ille impicior młto fa¬
alius ⁊ expeditius digitos moneat.:
i Censeo.i At si motus celer ⁊ expedi¬
ior digitoꝵ scĩe tribuendus cẽt. tan
om eo quisquis excelleret: qͣnͣto ẽẽt
scentior .l. Concedo .mi. attende etiam
istud nam oꝑtuor nõ nũqͣm te aĩadũ¬
tisse fabros uł huiꝰcemodi opificos ascia
sine securi eumd̃ locũ feriendo repet̾ẽ.

Expanded text:
deantur, si rem ipsam quam profitentur aut exhibent, intellectus puritate ac veritate non teneant. At si tales esse istos theatricos operarios ratio demonstraverit; nihil erit, ut opinor, cur dubites eis negare scientiam, et ob hoc musicam, quae scientia modulandi est, nequaquam concedere. D. Explica hoc; videamus quale sit. 9. M. Mobilitatem digitorum celeriorem vel pigriorem credo te non scientiae, sed usui dare. D. Cur ita credis id? M. Quia superius soli animo scientiam tribuebas, quam servientibus membris tribuendum puto. M. Nonne censes posse fieri ut unus alium scientia praecedat, cum ille imperitior multo facilius et expeditius digitos moveat? D. Censeo. M. At si motus celer et expeditior digitorum scientiae tribuendus esset, tanto in eo quisque excelleret, quanto esset scientior. D. Concedo. M. Attende etiam istud. Nam opinor nonnunquam te animadvertisse fabros, vel hujusmodi opifices, ascia sive securi eumdem locum feriendo repetere,
Abbreviated transcription (Latin):
ueab. Certe enĩ iam in dedisti ĩ solo
auimo hĩtare scĩam. .l. Quid n de¬
dexim .m. uid sensũ auriũ aĩone
an corpori an utriq concedis: .I.
Atriq .m. Qutid memoriam.l.
antio puto eẽ tribuendam. nõ em
si ꝑ sensus ꝑcipimus aliquid q
memoria eẽ pritanda est. m. Mag¬
est puto te negare nõ posse bestias
hr̃e memortam. nam nidos poit an¬
nũ penisunt horundines. ⁊ de ca¬
pellis u̾issime dc̃m est. atq ip̃e me

Expanded text:
erte enim jam mihi dedisti in solo animo habitare scientiam. D. Quidni dederim? M. Quid? sensum aurium animone, an corpori, an utrique concedis? D. Utrique. M. Quid memoriam? D. Animo puto esse tribuendam. Non enim si per sensus percipimus aliquid quod memoria esse putanda est. M. Magest, puto te negare non posse, bestias habere memoriam. Nam et nidos post annum revisunt hirundines, et de capellis verissime dictum est: Atque ip
Abbreviated transcription (Latin):
taq discutiamus pͥmũ quid sit mo¬
dulari. deinde quid sit bñ modulart. ñ
eus trustra est diffiitõni additũ ꝑ¬
stremo etiam ꝙ ibi scĩa posita est: no
est contempnend̃. nam hiis trib nisi
fallor diffiitio illa ꝑfecta est .I. Ita
fiat. MIgitur qm̃ fatemuir modu¬
latõm a modo ẽẽ not̃atam. nũqͥdnam
tibi indetut eẽ metuend̾. ne aut exce¬
dacut modus. aut nõ impleatur nesi
in reb que motu aliquo fiunt. aut
si nicħ moueatur possumus formi¬
dare ne pͥt̾ modũ aliquid fiate .l. sb¬
grne dr̃ mouendi quedam ꝑitia uł
certe qua fid ut bene aliquid mouca¬
tut. nõ ent̃ possumus dic̾e bñ mou̾e
altquid: si modũ nõ sernet .I. Non
possumus quid̃. s noc̃e erit rutlus
istam modulatõm in oĩb bñfcĩs
intsłige. nicħ quippe nisi bene monẽ¬
do. bent fieri uideo. Aiuid si forte om̃ia
dulatõnis nom̃ in cuiusq modi orgi¬

Expanded text:
taque discutiamus primum quid sit modulari, deinde quid sit bene modulari: non enim frustra est definitioni additum. Postremo etiam quod ibi scientia posita est, non est contemnendum: nam his tribus, nisi fallor, definitio illa perfecta est. D. Ita fiat. M. Igitur quoniam fatemur modulationem a modo esse nominatam; numquidnam tibi videtur metuendum ne aut excedatur modus, aut non impleatur nisi in rebus quae motu aliquo fiunt? aut si nihil moveatur, possumus formidare ne praeter modum aliquid fiat? D. r movendi quaedam peritia, vel certe qua fit ut bene aliquid moveatur. Non enim possumus dicere bene moveri aliquid, si modum non servat. D. Non possumus quidem: sed necesse erit rursus istam modulationem in omnibus bene factis intelligere. Nihil quippe nisi bene movendo, bene fieri video. M. Quid si forte ista odulationis nom
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. crucifẽunt. quõ a demonib potint
sciri. Nõ illũ alit̾ scierunt demones qͣm
sciebant pͥncipes huius scli. Sciebant
enĩ ip̃m eẽ qui ꝑmissus erat in lege p

Expanded text:
esse, crucifixerunt, quomodo a daemonibus potuit sciri? Non illum aliter scierunt daemones, quam sciebant principes hujus saeculi. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in Lege pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemoraui. Facilius uirare qi uetũ
putat ẽẽ ꝓ quo iurat. Uerũ putar ẽ
⁊ tñ falsum est. Nõ ex animo iste ꝑu¬
rat fallitur. hoc ꝓ uero ht̃ quod falsi
est. nõ ꝓ re falsa sciens iuratõm intp¬
nit. Da alium. Scit falsũ ẽẽ ⁊ dicit n¬
rum ẽẽ. ⁊ iurat tamqͣm uerũ sit qr
scit falsũ ẽẽ. Uidetis qm ista detestar
sit belua. ⁊ de reb humanis ext̾mira¬
da: Quis enĩ hoc fieri uelit. Onmes
hoĩes talia detestantur. fac alis
⁊ forte uerũ est. ¶gr̃a. Ut intlłigatis.
pluit in illo loco Int̾rogas hoĩem et
putat nõ pluisse ⁊ ad neg̃m ip̃ius cõ¬
petit ut dicat pluit. s putat nõ pliuiꝰ¬
se. Dr̃ ei ue pluit: Uere. Et iurat si
nisi mens rea. Quis est aut̃ qui nõl¬
latur ⁊ si uoluit fallere: Quis hom
cui nõ subrepat fallatia: Et tñ iure¬
tio ab ore nõ discedit. freq̃ntatur. ꝑl
sunt płmq iuram̃ta qͣm u̾ba. Si dl¬
cutiat homo quotiens uiret ꝑ totua
diem quotiens se uuluiet. quotiee

Expanded text:
mmemoravi. Fac illum jurare qui verum putat esse pro quo jurat, verum putat esse, et tamen falsum est. Non ex animo iste perjurat, fallitur, hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da alium, scit falsum esse, et dicit verum esse; et jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminanda? Quis enim hoc fieri velit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis, Pluit in illo loco? interrogas hominem; et putat non pluisse, et ad negotium ipsius competit, ut dicat, Pluit: sed putat non pluisse; dicitur ei, Vere pluit? Vere, et jurat: et nisi mens rea. Quis est autem qui non fallatur, etsi noluit fallere? Quis est homo cui non subrepat fallacia? Et tamen juratio ab ore non discedit, frequentatur: plura sunt plerumque juramenta, quam verba. Si discutiat homo quoties juret per totum diem, quoties se vulneret, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
det. ⁊ audit auoib offitiis cetis m̃broꝵ
latis utitur iuiuentem putas. uiunt lo
corpus euis. mortua est aut̃ anima etues
mortuũ est quod melius est eitis. niuo
corpus nõ uiu̾et nisi uinificatũ ab ala
auõ ergo mortua est anima de qua i¬
int corpus. Audi ergo ⁊ disce. Corpitsh¬
minis: crcatura dei est antma hoĩs. cre¬
atura dei est De anima ds uiuui ficat o¬
nem. Ipãm idem aĩam uini ficat de se
ip̃o. nõ de seip̃a. uita ergo corporis. aĩas
recedit anima. Moritur anima: si recio
d̾s. Recedit anima cum corpus ꝑcittis
gladio. ⁊ putas qr nõ recedit ds cũ ip̃a
anima feritur ꝑiurio Uis uidẽqr ni
tuus est de quo ioqueris: Lege scripni¬
expiret: Si expiret añ ocłos tuos expi¬

Expanded text:
det, et audit auribus, officiis caeteris membrorum satis utitur, viventem putas. Vivit, sed corpus ejus: mortua est autem anima ejus, mortuum est quod melius est ejus. Vivit corpus non viveret, nisi vivificatum ab anima? Quomodo ergo mortua est anima, de qua vivit corpus? Audi ergo, et disce: corpus hominis creatura Dei est, et anima hominis creatura Dei est. De anima Deus vivificat carnem; ipsam item animam vivificat de se ipso, non de se ipsa. Vita ergo corporis anima erecedit anima: moritur ergo anima, si recedit Deus. Recedit anima, cum corpus percutitur gladio: et putas quia non recedit Deus, cum ipsa anima feritur perjurio? Vis videre quia mortuus est, de quo loqueris? Lege Scriptuexspiret. Si expiret ante oculos tuos, exspi
Abbreviated transcription (Latin):
cor unũ in dulsa deducit. Inuenims
aut̃ hoc aliud nõ eẽ p̾t̃ amorem: qui al
sit motus cordis scd̾ naturam singła¬
ris ⁊ unicus. Scd̃ actõm aut̃ diuim
cum se mordinate monet .i. ad ea qu
aut inueniatur cũ bonus: dequo ⁊ al
malus est. tanta mala ueniunt ⁊ om
bonus est. tanta bona ꝓcedunt. Ip̃mg̾¬

Expanded text:
cor unum in diversa deducit. Invenimus cor unum in diversa deducit. Invenimus autem hoc aliud non esse praeter amorem: qui cum sit motus cordis secundum naturam singularis et unicus, secundum actionem autem divisus, cum se inordinate movet, id est, ad ea quae aut inveniatur cum bonus; de quo et cum malus est tanta mala veniunt, et cum bonus est tanta bona procedunt. CA