comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi sermone ꝓximo
his quȩ comp̃hensionem añĩ preces¬
serunt: suꝑ est nuinc ut auxiliante
dei gr̃a. de ipso iam passionis ordine
sicut promisimꝰ disseramus. Nam
cum uerbis sacrȩ orationis sue dñs
declarasset. uerissime sibi atq ple¬
nissime & humana & diuina messe
naturam: ostendens unde ẽet quod
pati nollet. & unde quod uellet. depoi¬
sa trepidatione infirmitatis & con¬
firmata magnanim itate uirtutis.
rediit in sententiam suȩ dispositio¬
nis ȩt̾nȩ: & seiuenti diabolo ꝑ nini¬
steria iudeorum. formam serui ni¬
chil peccati habentisobiecit. ut ꝑ
eum ageretur om̃ium causa in quo
solo erãt om̃ium naturasine culpa.
Irruerunt ergo in lum̃ uerum: filii
tenebrarum. Et utentes fauilis ate
laternis non euaserunt infidelitati
suȩ noctem: quia ñ intellexerunt lu¬
cis auctorem. Occupant paratũ tene¬
ri: & trahunt uolentem trahi. Qui
siuellet obniti. nichil quide in iiu¬
tiam eiꝰ impiȩ manus possent. Sed

Expanded text:
dilectissimi, sermone proximo iis quae comprehensionem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil 225 peccati habentis objecit: ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenlaternis, non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Praeoccupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
carnis officiis: & se homini. & homi¬
nem sibi messe monstrabat. Quia
ñ aliter in natura humana sanari
poterant o rigialis uulnera uetu¬
statis. nisi de itero unginis carnem
sibi assum̃te ati uerbo. in una ea¬
demq ꝑsona simul & caro nasce
incarnationis dñice fidem. ꝑquã
tota eccła corpis est xp̃i mncusso corde
credite profutura ita fructuose haben¬
dam continentiȩ puritatem si m̃tes
ur̃e nulla prauarum opimionũ con¬
taminatione sorduerint. Abicite
tiȩ. ꝑ quam nemo ad cognitionẽ ueri¬
tatis potuit ꝑuenire: & hoc fixumha¬
bete in animo quod dicitis in simbolo
Credite consempit̃num patri filiumdi
ꝑ quem facta sunt om̃ia & sine quofa¬
ctum ẽ. nichil: scđ̾m carnem quoq
in temporum fine generatum. Credi¬
te hunc corporaliter crucifixum. mor¬
tuum. suscitatum & suꝑ altitudines
celestium dominationũ in patrisde¬
xtera constitutũ. ad nidicandos u¬
uos & mortuos in eadem qua ascendit¬

Expanded text:
carnis officiis, et se homini, et homicarnis officiis, et se homini, et hominem sibi inesse monstrabat: quia non aliter in humana natura sanari poterant originalis vulnera vetustatis, nisi de utero Virginis carnem sibi assumente Dei Verbo, in una eademque persona simul et caro nascerincarnationis Dominicae fidem, per quam tota Ecclesia corpus est Christi, inconcusso corde credite profutura, ita fructuose habendam continentiae puritatem, si mentes vestrae nulla pravarum opinionum contaminatione sorduerint. Abjicite gumenta, per quam nemo ad cognitionem veritatis potuit pervenire, et hoc fixum habete in animo, quod dicitis in Symbolo. Credite consempiternum Patri Filium Dei, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , secundum carnem quoque in fine temporum generatum. Credite hunc corporaliter crucifixum, mortuum, suscitatum et super altitudines coelestium dominationum elevatxtera constitutum, ad judicandum vivos et mortuos in eadem carne, qua ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
formam dñi confitere. humanum
intellige. quod ñ declinauit nuptia¬
le conubium. diumũ approba. quod
a quam uertit in uinum. Nrã tibi in¬
notescat affectio cum mortuo ami¬
co fletus impenditur. diuina potẽ¬
tia sentiatur. cum idem post quatri¬
duanam iam fȩtidus sepulturam
solo uocis unꝑio uiuificatꝰ erigit᷑.
Lutum de sputo & terra fieri. corꝑei
fint oꝑissed illinc suplitos cecioculos
illuminari ñ dubium ẽ. illius fuisse
uirtittis. que quod principiis nat᷑e ñ
dederat. ad manifestationem suȩ głe
reseruarat. Ueri ẽ. hominis fatiga¬
tionem corpoream somni quiete re¬
uelare: sed ueri dei ẽ. iuim seuientiũ
procellarum precepti increpatione
compescere. Cibos esurientib appo¬
nere. humane benignitatis & soci¬
alis ẽ. ammi: sed quinq panib &
auob piscib quinq milia uirorũ.
exceptis mulierib paruulisq sati¬
are. quis negare audeat opis ẽẽ. dei¬
tatis: Que cooꝑantib secum uere

Expanded text:
formam Domini confitere. Humanum formam Domini confitere. Humanum intellige, quod non declinavit nuptiale convivium; divinum approba, quod aquam convertit in vinum . Nostra tibi innotescat affectio, cum mortuo amico fletus impenditur; divina potentia sentiatur, cum idem post quatriduanam jam foetidus sepulturam, solo vocis imperio vivificatus erigitur . Lutum de sputo et terra fieri, corporei fuit operis ; sed illinc superlitos caeci oculos illuminari, non dubium est illius fuisse virtutis, quae quod principiis naturae non dederat, 176 ad manifestationem suae gloriae reservarat. Veri est hominis fatigationem corpoream somni quiete relevare ; sed veri Dei est, vim saevientium procellarum praecepti increpatione compescere. Cibos esurientibus apponere , humanae benignitatis est, et socialis est animi; sed quinque panibus et duobus piscibus quinque millia virorum, exceptis mulieribus et parvulis, satiare, quis negare audeat opus esse Deitatis? quae cooperantibus secum verae
Abbreviated transcription (Latin):
resplendeant. nolite quicqͣm hoꝵ
ascribere faisitati. tanquãm xp̃o
aut sola sit humanitas: aut sola
diuinitas. Sed utrunq fideliter
credite. utrunq humiliter adora¬
te: ut inunitate uerbi & carnis non
sit ulla diuisio. nec quia manifesta
fuerunt in tħu signa diuina: fal¬
sa uideantur docum̃ta corporea.
Hera & copiosa sunt in ipso testimo¬
ni consilii altitudine concurren¬
tia. ut uerbo inuiolabiliñ separa¬
to a carne passibili particeps ꝑoĩa
intelligatur & deitas carnis . & ca¬
ro deitatis. Mensigitur xꝑiana fu¬
gax mendacii. discipula ueritatis.
gesta ꝑ dñm. tanquam ipsa cum
apłis aggregata nunc sꝑuali intel¬
lectu: nunc corꝑeo discerne conspec¬
tu. Da homini quod de muliere
puer nascitur. da deo quod nec con¬
ceptu leditur uirginitas mnaterna.
nec partu. formam serui obuolutam
pannis. iacentem in presepi cognosce:
scd annuntiatam ab angłis. declara¬
tam ab elem̃tis. ad oratam amagis.

Expanded text:
resplendeant; nolite quidquam horum resplendeant; nolite quidquam horum ascribere falsitati, tamquam in Christo aut sola sit humanitas, aut sola Divinitas; sed utrumque fideliter credite, utrumque humiliter adorate: ut in unitate Verbi et carnis non sit ulla divisio, nec quia manifesta fuerunt in Jesu signa divina, falsa videantur documenta corporea. Vera et copiosa sunt in ipso utriusquni consilii altitudine concurrentia, ut Verbo inviolabili non separato a carne passibili particeps per omnia intelligatur et Deitas carnis, et caro Deitatis. Mens igitur Christiana, fugax mendacii, discipula veritatis, gesta per Dominum, tamquam ipsa cum apostolis aggregata, nunc spiritali intellectu, nunc corporeo discerne conspectu. Da homini quod de muliere puer nascitur; da Deo quod nec conceptu laeditur virginitas materna, nec partu. Formam servi obvolutam pannis, jacentem in praesepio cognosce; sed annuntiatam ab angelis, declaratam ab elementis, adoratam a magis
Abbreviated transcription (Latin):
monetur. Is enim resurrectionis xp̃i
uerus & confessor & cultor ẽ: qui & de
passione eius ũ confunditur. & de cor¬
porea natiuitate ñ fallitur. Nam qui¬
dam erubescentes euangłium crucis
xꝑi. ut ardentius euacuarent suscep¬
tum pro mundi redemptione suppli¬
cium. ipsam uere carnis in deo negaue¬
re naturam: ñ intelligentes imꝑas¬
sibilem dei uerbi atq incommutabi¬
lem deitatem. tta inclinatam ad hu¬
manam salutem. ut & potenter ꝓpͥa
Dupplicis itaq in xp̃o forme unã
ꝑsona ẽ. & filius dei. idemq filius
hominisunus ẽ. dñs: conditionem
seruilem consilio pietatis recipiens.
nec legem necessitatis incurrens. qr
potestate factus ẽ. humilis. potesta¬
te passibilis. potestate mortalis: ut
ad destruendum peccati mortisq
dñatum. & pene capax ẽet substan¬
tia infirmitatis. & nichil głe sue ꝑ¬
noscitis subiecta iniuriis. quedam il¬
lustrata miraculis. ut in eodem nc̃
humana appareant. nunc diuma

Expanded text:
monetur. Is enim resurrectionis Christi monetur. Is enim resurrectionis Christi verus confessor et cultor est, qui et de passione ejus non confunditur, et de corporea nativitate non fallitur. Nam quidam erubescentes Evangelium crucis Christi, ut audentius evacuarent susceptum pro mundi redemptione supplicium, ipsam verae carnis in Domino negavere naturam, non intelligentes impassibilem Dei Verbi atque incommutabilem 175 Deitatem, ita inclinatam ad humanam salutem, ut et potenter propria Duplicis itaque in Christo formae una persona est, et Filius Dei, idemque filius hominis, unus est Dominus, conditionem servilem consilio pietatis recipiens, non lege necessitatis incurrens: quia potestate factus est humilis, potestate passibilis, potestate mortalis; ut ad destruendum peccati mortisque dominatum, et poenae capax esset substantia infirmitatis, et nihil gloriae Jesu Christo cognoscitis subjecta injuriis, quaedam illustrata miraculis, ita ut in eodem nunc humana appareant, nunc divina
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dñi pascha precurrunt. multi
nr̃os prȩueniatis hortatus. Sed quia
utilitas continentiȩ ñ solum carnis
castigationi. uerumetiam m̃tis est¬
necessaria purttati: obseruantua
ur̃am sic cupimꝰ ẽẽ. ꝑfectam. ut sicut
desideriis carnis rescinditis uolupta¬
tes: ita ab animi sensib excludatis er¬
rores. Nam paschali festo in quod omĩa
religionis nr̃e sacram̃ta concurrunt.
is uera & rationabili purificatione se
preparat: cinus cornulla infidelitate
polluitur. Dicente enim apło omne
quod ñ ẽ. ex fide peccatum est: muttili¬
a erunt eorum & uana ieiunia. quos
datissaneq doctrine toto corde famu¬
landum: ita om̃i prudentia ab impi¬
Is ẽ. sensib abstinendum. Tunc enĩ
mens sc̃m agit ac sp̃uale ieiumum.
cum erroriscibos ac uenena abicit
falsitatis. quȩ dolosus ac uersutus
municus nunc insidiosius ingerit.
quando ipso uenerandȩ festiuitatis
recursu. om̃is eccła ad intelligenda
salutis suȩ my steria generalĩt com¬

Expanded text:
quae Domini Pascha praecurrunt, multi nostros praeveniatis hortatus. Sed quia utilitas continentiae non solum carnis castigationi, verum etiam mentis necessaria est puritati, observantiam vestram sic cupimus esse perfectam, ut sicut a desideriis carnis reciditis voluptates, ita ab animi sensibus excludatis errores. Nam paschali festo, in quo omnia religionis nostrae sacramenta concurrunt, is vera et rationabili purificatione se praeparat, cujus cor nulla infidelitate polluitur. Dicente enim Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est , inutilia erunt et vana eorum jejunia quos datis sanaeque doctrinae toto corde famulandum est, ita omni prudentia ab impiis est sensibus abstinendum. Tunc enim mens sanctum agit atque spiritale jejunium, cum erroris cibos atque venena abjicit falsitatis; quae dolosus ac versutus inimicus nunc insidiosius ingerit, quando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda salutis suae mysteria generaliter com
Abbreviated transcription (Latin):
stas: qui lotis manib & ore polluto
his dem labiis iħm misit ad cruc̃t.
quib eum pronuntiauerat in no¬
centem: multas illusiones dño sacer¬
dotalib seruiens oculis licentia po¬
pularis ingessit. & in mansuetudinẽ
eius qui hec sponte tolerabat furens
turba seuiuit. Sed quia multũ est
dilectissimi ut omĩa hodiernus ser¬
mo ꝑcurrat. inquartam feriam qua
lectio dñice passionis iterabitur: resi¬
dua differantur. Prestabit enim dñs
orantib uobis: ut ipsius dono qͦd ꝓ¬

Expanded text:
stas, qui lotis manibus et ore polluto, stas, qui lotis manibus et ore polluto, iisdem labiis Jesum misit ad crucem, quibus eum pronuntiaverat innocentem, multas illusiones Domino, sacerdotalibus serviens oculis, licentia popularis ingessit: et in mansuetudinem ejus qui haec sponte tolerabat, furens turba saevivit. Sed quia multum est, dilectissimi, ut omnia hodiernus sermo percurrat, in quartam feriam, qua lectio Dominicae Passionis iterabitur, residua differantur. Praestabit enim Dominus, orantibus vobis, ut ipsius dono, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
esto securus. Alane autem facto. con¬
silium imerunt om̃s principes sa-¬
cerdotum & seniores populi adu̾sus
iħm: ut eum morti traderent. Hoc
mane iudei ñ ortus uobis lucis con¬
tigit: sed occasus. Nec ur̃is ouilisso-¬
litus dies prodiit: sed impiis m̃tib
nox tetre cecitatis incubuit. Hoc ma¬
ne uobis templũ & altaria diruit
legem & propħas ademit. Regnum
& sacerdotium sustulte. in luctum
et̃num omĩa festa conuercit. In is¬
tis enim insanum cruentũꝙ consi¬
lium.tauri pingues. intuli muba
frem̃tes bestiȩ. canes rabidi. ut mor
retis. Et tanquam extenanda
sententia qui ꝓuintie ur̃e preside¬
bat uteremini. uinctum iħm ad
pilati iudicium deduxistis. Ut cla¬
morib improbis trepido cognitore
suꝑato. interfectorem hominũ eli¬
gerctis ad ueniam: & saluatorẽ mun¬
di peterctis ad penam. Post hanc dap¬
nationem xp̃i qua excusata ẽ.pilã¬
ti presidis ignauia: magis qͣm pote¬

Expanded text:
esto securus. Mane autem facto, conesto securus. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversum Jesum, ut eum morti traderent . Hoc mane, Judaei, non ortus vobis lucis contigit, sed occasus, nec vestris oculis solitus dies prodiit, sed impiis mentibus nox tetrae caecitatis incubuit. Hoc mane vobis templum et altaria diruit, legem et prophetas ademit, regnum et sacerdotium sustulit, in luctum aeternum omnia vobis festa convertit. Inistis enim insanum cruentumque consilium, tauri pingues, vituli multi, frementes bestiae, canes rabidi, ut mortretis: et tamquam extenuanda sententia qui provinciae vestrae praesidebat, uteremini, vinctum Jesum ad Pilati judicium deduxistis; ut clamoribus improbis trepido cognitore superato, interfectorem hominum eligeretis ad veniam, et Salvatorem mundi peteretis ad poenam. Post hanc damnationem Christi, quam exsecuta est Pilati praesidis magis ignavia quam pote
Abbreviated transcription (Latin):
seuttie uehementior procella tur¬
basset ad reparationem uigoris ce¬
leri mutatione conu̾sus ẽ. sumens
de exemplo remedium. ut tremefa-¬
ctum repente m̃brum rediret ad sui
capitis firmitatem. Nonenim posset
dñõ seruus & magistro maior ẽẽ. dis¬
cipulus. qui humane fragilitatis
trepidationem ñ uinceret: nisi iu¬
ccor mortis ante tunuisseo. Respex̃
igitur dñs petrum. Et inter calũmas
sacerdotum. inter falsitates testium.
inter cedentium. & conspuentium in¬
uirias constitutusallis turbatũ dis¬
cipulum conuenit oculis. quib eũ
preuiderat ẽẽ. turbandum. Et in
illum ingressa ẽ. ueritatis inspectio
ubi erat cordis facienda correctio.
Quasi quedam illi uox dñi insona¬
ret: ac diceret. Quid habes petre:
Ad me reuertere.in me confide. me
sequere. mee passionis hoc tempꝰ est.
ñdum tui uenit hora supolicii. Qid
metius quod etiam ipse suꝑabis: Non
te confundat infirmitas: quã recepi
Ego de tuo fui trepidus tu de meo

Expanded text:
saevitiae vehementior procella tursaevitiae vehementior procella turbasset, ad reparationem vigoris celeri mutatione conversus est, sumens de exemplo remedium, ut tremefactum repente membrum rediret ad sui capitis firmitatem. Non enim posset domino servus, et magistro major esse discipulus , qui humanae fragilitatis trepidationem non vinceret, nisi victor mortis ante timuisset. Respexit ergo Dominus Petrum , et inter calumnias sacerdotum, inter falsitates testium, inter caedentium et conspuentium injurias constitutus, illis turbatum discipulum convenit oculis, quibus eum praeviderat esse turbandum: et in illum ingressa est veritatis inspectio, ubi erat cordis facienda correctio; quasi quaedam illic vox Domini insonaret ac diceret: Quo abis, Petre? ad me convertere, in me confide, me sequere: meae passionis hoc tempus est, nondum tui venit hora supplicii. Quid metuis, quod etiam ipse superabis? Non te confundat infirmitas, 207 quam recepi. Ego de tuo fui trepidus, tu de meo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ceruus & plana erit lingua muto¬
rum: sciens iħc ad esse iam tempus
gloriosȩ passionis implende: tristis
est inquit anima meausq ad mortẽ.
Et iterum. Pater si fieri potest transe¬
at a me calix iste. Quib uerbis qͣn¬
dam formidinem profitentib nr̃e
infirmitatis affectus participando
curabat. & penalis exꝑientie me-¬
tum subeundo pellebat. In nobis
ergo dñs nr̃o pauore trepidabat. ut
susceptionem nr̃ȩ infirmitatis in¬
dueret: & nr̃am inconstantiam suȩ
uirtittis soliditate uestiret. Henerat
enim in hunc mundũ diues & mi¬
buens. Pro contumeliis honores. ꝓ
dolorib salitiem. pro morte dans
uitam. Et cun ad exterminationẽ
ꝑsequentium poterant plusquam
duodecim milia angłicarum serui¬
re legionum. malebat nr̃am reciꝑe
formidinem: quam suam exercere
potestatem. Quantum autem uni¬
uersis fidelib hac humilitate colla¬
tum sit. primꝰ beatissimus apłs petaꝰ
exortus est: qui cum illũ instantis

Expanded text:
ut cervus, et plana erit lingua mutout cervus, et plana erit lingua mutorum ; sciens Jesus adesse jam tempus gloriosae Passionis implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem : et iterum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quibus verbis quamdam formidinem profitentibus, nostrae infirmitatis 206 affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum subeundo penebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, ut susceptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque mibuens, pro contumeliis honorem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam; et cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum , malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere potestatem. CAP. V. Quantum autem universis fidelibus hac humilitate collatum sit, primus beatissimus apostolus Petrus expertus est , qui, cum illum instantis
Abbreviated transcription (Latin):
entiam tuam tot dñi miracła. tot
dona torquerent. illa saltem te a
prȩcipitio tuo sacram̃ta reuocassent.
quȩ paschali cena iam de ꝑfidia tua
signo diuinȩ scientiȩ detectus acceꝑã
Curde eius bonitate diffidis. qui te
a corporis & sanguinis sin cõmunione
ñ reppulit. qui tibi ad comp̃henden¬
dum se cum turbis & armatorum co-¬
horte uementi. pacis osculum ñ nega¬
uit: Sed homo inconuertibilis. sp̃c
uadens & ñ reuertens: cordis tui secutꝰ
es rabiem & stante diabolo adextris
tius iniquitat̃e quam in scõrum om¬
nium armaueras caput intuũ uer¬
ticem retorsisti. ut quia facinus tuũ
omne m̃suram ultionis excesserat:
te haberet impietas tua iudicem: te
pateretur tua pęna carnificem. Cũ
ditoris siu imaginẽ reformandam
creator ipse gesfaret. ꝑ actis miracłis
oꝑum diuinorum quȩ propħicus o-¬
lim sp̃c gerenda predixerat: tunc a¬
perientur oculi cecorum: & aures sur¬
dorum audient. tunc saliet claud̃

Expanded text:
entiam tuam tot Domini miracula, tot entiam tuam tot Domini miracula, tot dona torquerent, illa saltem te a praecipitio tuo sacramenta revocassent, quae in paschali coena jam de perfidia tua signo divinae scientiae detectus, acceperas. Cur de ejus bonitate diffidis, qui te a corporis et sanguinis sui communione non repulit, qui tibi ad comprehendendum se cum turbis et armatorum cohorte venienti pacis osculum non negavit ? Sed homo inconvertibilis, spiritus vadens et non revertens , cordis tui secutus es rabiem, et stante diabolo a dextris tuis , iniquitatem, quam in sanctorum omnium armaveras caput, in tuum verticem retorsisti: ut quia facinus tuum omnem mensuram ultionis excesserat, te haberet impietas tua judicem, te pateretur tua poena carnificem. CAP.ditoris sui imaginem reformandam, Creator ipse gestaret; peractis miraculis operum divinorum, quae propheticus olim spiritus gerenda praedixerat: Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet claudus
Abbreviated transcription (Latin):
te quod carnis est. Unum horuicho¬
ruscat miraculis: aliud succumbit
imuriis. Aliud ab ęqualitate pat̾ne
gle ñ recedit. hoc natiram nr̃igenis
ñ relinquit. Ueruntam̃ etiam ipsa
receptio passionum non ita ẽ. affec¬
tiomi nr̃e hum ilt tatis exposita. ut
a potentia sit diinitatis abiunca.
Quiqquid dño illusionis & contume¬
liȩ. quicquid uexationis & pene in
tulit furor impiorũ: ñ de necessita¬
te toleratum. sed de uoluntate sus¬
ceptum ẽ. Uenit enim filius homi¬
nis querere & saluare quod ꝑierat.
Et sic ad om̃ium redemptionẽ ute¬
batur malicia ꝑsequentium: ut in
mortis enus resurrectionisq sacra¬
m̃to etiam int̾fectores sui possent
om̃ib uda & infelicior extitisti quẽ
ñ penitentia reuocauit ad dñm. sed
desꝑatio traxit ad laqueum. Expec¬
tasses consummationem criministui.
& donec sangins xp̃i proomĩb pecca¬
torib funderetur. informis lei sus¬
pendium distulisses. Cumq consci¬

Expanded text:
te quod carnis est. Unum horum cote quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Illud ab aequalitate paternae gloriae non recedit, hoc naturam nostri generis non relinquit. Verumtamen etiam ipsa receptio passionum non ita est affectioni nostrae humilitatis exposita, ut a potentia sit Divinitatis abjuncta. Quidquid Domino illusionis et contumeliae, quidquid vexationis et poenae furor intulit impiorum, non de necessitate toleratum, sed de voluntate susceptum est: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ; et sic ad 205 omnium redemptionem utebatur malitia persequentium, ut in mortis ejus resurrectionisque sacramento, etiam interfectores sui possent omnibus, Juda, et infelicior exstitisti, quem non poenitentia revocavit ad Dominum, sed desperatio traxit ad laqueum. Exspectasses consummationem criminis tui, et donec sanguis Christi pro omnibus peccatoribus funderetur, informis lethi suspendium distulisses. Cumque consci
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sub distinctis actionib ueri¬
tatem suam utraq natura: sed neutra
se ab alterius conexione disungit Ni¬
chil ibi ab mincem uocat. Lota est in
maiestate humilitas. tota in humil¬
tate maiestas. Nec infert unitas con¬
fusionem: nec dirimit proprietas u¬
nitatem. Aliud ẽ. passibile. aliud inui¬
olabile. Et tamen eiꝰdem ẽ. contume¬
lia: cuius & gła. Ipse ẽ. in infirmitate.
qui & in uirtute. Idem mortis capax.
& idem uictor ẽ. mortis. Suscepte g
totum hominẽ deus. & ita se illi atq
illum sibi miscdiȩ & potestatis rati¬
one conseruit utt utraq: alterinat᷑a
messet. & neutra in alteram asua ꝓ¬
prictate transiret. Sed quia dispensa¬
tio sacram̃ti ad reparationẽ nr̃am
ante scł̃a ȩt̾na dispositi. nec si ne hu-¬
mana infirmitate. nec sine diuina
erat consummanda uirtute. agit
utraq forma cum alterius cominum¬
one quod proprium ẽ: uerbo scilice
oꝑante quod uerbi est & carne exeq̃n¬

Expanded text:
quidem sub distinctis actionibus veriquidem sub distinctis actionibus veritatem suam utraque natura, sed neutra se ab alterius connexione disjungit. Nihil ibi ab invicem vacat, tota est in majestate humilitas, tota in humilitate majestas; nec infert unitas confusionem, nec dirimit proprietas unitatem. Aliud est passibile, aliud inviolabile; et tamen ejusdem est contumelia, cujus et gloria. Ipse est in infirmitate qui et in virtute; idem mortis capax, et idem victor est mortis. Suscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi, atque illum sibi misericordiae et potestatis ratione conseruit, ut utraque alteri natura inesset, et neutra in alteram a sua proprietate transiret. CAP. II. Sed quia dispensatio sacramenti, ad reparationem nostram ante saecula aeterna dispositi, nec sine humana infirmitate, nec sine divina erat consummanda virtute: agit utraque forma cum alterius communione, quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequen
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi oꝑa miscdiȩ dei quȩ ab
initio saluti sunt impensa mortali¬
um nichil ẽ. mirabilius. nichilq
sublimius quam quod ꝓmundocru¬
cifixus ẽ. xp̃c. huic enim sacram̃to
uniuersa precedentium scłorum my¬
steria seruierunt. & quicquid hos¬
tiarum differentiis in propħicis si¬
gnis & legalib institutissacra dis¬
pensatione uariatum ẽ: hoc pre¬
nuntiaut dispositum. hoc ꝓmisie
implendum. ut nunc imaginib fi¬
gurisq cessantib. hoc possit credere
iam effectum. quod antea profuit
credidisse faciendum. In om̃ib igit᷑
fides tradit. hoc exigit: ut in redẽp¬
torem nr̃m duas nouerimꝰ conue¬
nisse naturas. & manentib propri¬
etatib suis tantam factam unttatẽ¬
utriusq substantię. ut ab illo tempor
quo sicut humain generis causa pos¬
cebat in beate uirginis utero uerbũ
caro factum ẽ. nec dm̃ illum sine hoc
quod homo ẽ. nec hominẽ sine hoc li¬
ceat cogitare quod deus est. Expͥmit

Expanded text:
dilectissimi, opera misericordiae Dei quae ab initio saluti sunt 204 impensa mortalium, nihil est mirabilius, nihilque sublimius, quam quod pro mundo crucifixus est Christus. Huic enim sacramento universa praecedentium saeculorum mysteria servierunt, et quidquid in hostiarum differentiis, in propheticis signis et legalibus institutis sacra dispensatione variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figurisque cessantibus hoc prosit credere jam effectum, quod antea profuit credidisse faciendum. In omnibus igitufides tradit, hoc exigit, ut in Redemptorem nostrum duas noverimus convenisse naturas, et manentibus proprietatibus suis, tantam factam unitateutriusque substantiae, ut ab illo tempore quo sicut humani generis causa poscebat, in beatae Virginis utero Verbum caro factum est , nec Deum illum sine hoc quod homo est, nec hominem sine hoc liceat cogitare quod Deus est. Exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ut suꝑato tremore formidinis
accipiant tolerantiam passionis.
hinic iam dilectissimi ad ꝑstringen¬
dum ordinem dñice passionis. ser¬
mo est dirigendus. Quem ne uos cu¬
mulo prolixitatis oneremꝰ: in quar
Aderit precantib uobis gr̃ã dei. quȩ
mͥ soluendi debiti tribuat faculta¬

Expanded text:
tur: ut superato tremore formidinis, tur: ut superato tremore formidinis, accipiant tolerantiam passionis. Hinc jam, dilectissimi, ad perstringendum ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quarAderit precantibus vobis gratia Dei, quae mihi solvendi debiti tribuat faculta
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi dei filius dicit. pater si
fieri potest transeat ame calix iste.
nr̃e utitur uoce naturȩ. & causam
agit fragilitatis & trepidationis
humane̾: ut inhis quȩ toleranda
sunt. & patiencia roboretur. & formi¬
do pellatur. Deniq cessans hoc ipsũ
petere excusato quodamm ur̃ȩ in-¬
firmitatis metu. in quo nobisremane¬
re ñ expedit. in alium affectum trai¬
sit & dicit: ueruntam̃ ñsicut ego uo¬
lo sed sicut tu. Et iterum. si ñ potest
inquit calix iste transire a me nisibi¬
bam illum: fiat uoluntas tua. hȩc
uox capitis. salus est totius corporis.
hȩc uox omnes fi deles instruxit. om¬
nes confessores accendit: om̃s marti¬
res coronauit. Nam quis mundi odia.
quis temptationũ turbines. quis
posset ꝑsecutorum suꝑare terrores.
diceret. fiat uoluntas tua: Discant
igitur hanc uocem om̃s eccłe filii.
magno precio redempti: gratis iusti¬
ficati. Et cum aduersitas uiolentiȩ
alicuius temptationis incubuerit.
presidio potentissimȩ rationis utan¬

Expanded text:
issimi, Dei Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, diceret Patri: Fiat voluntas tua?  Discant igitur hanc vocem omnes. Ecclesiae filii magno pretio redempti, gratis justificati; et cum adversitas violentae alicujus tentationis incubuerit, praesidio potentissimae orationis utan
Abbreviated transcription (Latin):
pro nobis hostiam deo mnodorem su-¬
auitatis. In saluandis enim homini¬
bus ꝑ criicem xp̃i. communis uolun
tas erat patris& filii. commune con¬
silium: nec ulla poterat racione
turbari. quod ante ȩterna secula. &
miscđiter erat dispositum: & incom¬
mutabiliter prȩfinitum. Qui ergo
mi suscepit affectus. Nec quia omia
in illo plena erant sacram̃tis. ple-¬
na miracłis. ideo aut falsis lacrimĩ
fleuit. aut m̃datii esurie sumpsit¬
cibum. aut simulato sopore dormi¬
uit. In nr̃a humilitate contemptus
in nr̃a mestitudine contristatus:
in nr̃o ẽ. dolore crucifixus. Passionẽ
enim mortalitatis nr̃e obhoc mise¬
ricordia subiit ut sanaret. ob hocuir¬
tus recepit ut uinceret. Quod ysaias
aꝑtissime prophauit dicens. Hic
peccata nr̃a portat. & pro nob̃ dolet
& nos putauimꝰ illum ẽẽ. in dolore.¬

Expanded text:
odorem suavitatis . In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo mi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit. & petrarum firmitas confra-¬
cta soliditate dissiluit. uelum tẽpli
quo priorum mysteria ulterius ñ
erant obumbranda discissum ẽ: &
multorum scõrum corporib excita¬
tis ad premuniendam resurrectio¬
nis fidem monum̃ta patuerunt. In
uos ergo iudei cȩlum & t̾ra senten¬
tiam tulit. nobis sol seruitutem
suam diesq subtraxit: uobis fa¬
mulatum suum elem̃torum ordis
nes denegarunt & recedente a legi¬
bus sins ministerio creature: ur̃a ob¬
cecatio. ur̃a est significata confusi o
Nobis eium dicentibus: sanguis eiꝰ
suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os mertto hoc
retribitum ẽ: ut quod ur̃i generis
impia ꝑdidit portio. assequatur
hoc fidelis gentiliũ plen itudo Nos¬

Expanded text:
tenuit, et petrarum firmitas, confratenuit, et petrarum firmitas, confracta soliditate, dissiluit. Velum templi, quo priorum mysteria ulterius non erant obumbranda, discissum est; et multorum sanctorum corporibus excitatis, ad praemuniendam resurrectionis fidem, monumenta patuerunt . In vos ergo, Judaei, coelum et terra sententiam tulit, vobis sol servitutem suam diemque subtraxit, vobis famulatum suum elementorum ordines 203 denegarunt; et recedente a legibus suis ministerio creaturae, vestra obcaecatio, vestra est significata confusio. Vobis enim dicentibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; merito hoc retributum est, ut quod vestri generis impia perdidit portio, assequatur hoc fidelis gentium plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
exhortatio ꝑsuasit. quȩ doctrina mi¬
buit. quis predicator accendit: Non
uiderat prius acta miracula. cessaue¬
rat tunc languentiũ curatio. cecorum
illuminatio. uiuificatio mortuorum.
ea ipsa quȩ mox erant gerenda ñ ade¬
rant: & tam̃ dñm confitetur & regem.
quem indec supplicii sui ẽẽ. consortẽ.
Inde ergo oriebatur hoc donum: und̾
accepit fides ipsa responsum. Ait enĩ
iħc. Am̃ dico tibi: hodie mecũ eris in
paradiso. Excedit humauam conditio¬
nem ista promissio: nec tam de ligno
crucis. quam de throno editur potesta¬
tis. Abilla altitudine premiũ fidei
datur. in qua tirographum humane
transgressionis aboletur. Quia se afor¬
ma serui: dei forma ñ dirimit: dum
etiam inter ipsa supplicia proprieta
totius attestatio creature. Einitcente
Densis tenebris splendor solis obdu¬
ctus. extraordinarie nocti subdidit
diem. Stabilitatem suam terra pro¬
fundis concussionib labefactata ñ

Expanded text:
exhortatio persuasit? quae doctrina imexhortatio persuasit? quae doctrina imbuit? quis praedicator accendit? Non viderat prius acta miracula, cessaverat tunc languentium curatio, caecorum illuminatio, vivificatio mortuorum, ea ipsa quae mox erant gerenda, non aderant; et tamen Dominum confitetur et Regem, quem videt supplicii sui esse consortem. Inde ergo oriebatur hoc donum, unde accepit fides ipsa responsum; ait enim ei Jesus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Excedit humanam conditionem ista promissio; nec tam de ligno crucis quam de throno editur potestatis. Ab illa altitudine praemium fidei datur, in qua chirographum humanae transgressionis aboletur: quia se a forma servi Dei forma non dirimit, dum etiam inter ipsa supplicia proprietattotius attestatio creaturae. Emittente densis tenebris splendor solis obductus, extraordinarie nocti subdidit diem; stabilitatem suam terra profundis concussionibus labefactata non
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi ut partem sermoniꝰ
quam dedñi passione promisimus.
eodem uob̾ auxiliante reddamꝰ. In
quo nos orationib ur̃is non ambigi¬
mus adiuuari. Ad commune emm
ꝑtinet lucrum si potuertts me ha¬
bere deuotum. quia ur̃e impendĩ
ȩdificationi: quicquid nĩx̃ tribuit᷑
facultati. Post illud ergo impiũ uidȩ
detestandumq commercũ̃. quo ab
cis indeis ꝑsequentib mundi redẽp¬
tor est traditus. post illas sacrilegas
illusiones inter quas usq ad locum pe¬
ne. eius mansuetudo ꝑducta ẽ: cruci¬
fixi sunt cum eo statutis utrinq pati¬
bulis latrones duo. quorũ unus ad id
usq temporis par similisq consorti.
insidiator uiarum. & saliti hominũ
semꝑ infestus. usq ad crucem reus. fie
uꝑi repente confessor: & inter illos a¬
cerrimos corporis animiq cruciatus.
quos simul & instantia & difficultas
mortis augebat mira comu̾sione muta¬
tus. meñtto inquit mei dñe: cũ uene¬
ris in regnum tuũ. Quȩ istam fidem

Expanded text:
dilectissimi, ut partem sermonis quam de Domini Passione promisimus, eodem nobis auxiliante reddamus: 202 in quo nos orationibus vestris non ambigimus adjuvari. Ad commune enim pertinet lucrum, si potueritis me habere devotum: quia vestrae impenditur aedificationi quidquid nostrae tribuitur facultati. Post illud ergo impium Judae detestandumque commercium, quo ab eo, Judaeis persequentibus, mundi Redemptor est traditus, post illas sacrilegas illusiones, inter quas usque ad locum poenae ejus mansuetudo perducta est, crucifixi cum eo sunt, statutis utrinque patibulis, latrones duo: quorum unus ad id usque temporis par similisque consorti, insidiator viarum et saluti hominum semper infestus, usque ad crucem reus, fit Christi repente confessor; et inter illos acerrimos corporis animique cruciatus, quos simul et instantia et difficultas mortis augebat, mira conversione mutatus, Memento, inquit, mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Quae istam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium fides: & nemo dexꝑi cruce ꝑ
quam mundus redemptus est erubes¬
cat. Nec ideo quisquam aut pati pro
iusticia timeat. aut de promissorum
retributione diffidat: quia ꝑ laborẽ
ad requiem. & ꝑ mortẽ transitur ad iu¬
tam. cum omnẽ humilitatis nr̃e in¬
firmitatem ille susceꝑit: in quo sim
confessione & dilectione ipsius ꝑ ma¬
neamꝰ. & quod ucit uincimꝰ. & quod ꝓ¬
misit accipimus. Quia siue ad facien

Expanded text:
omnium fides, et nemo de Christi cruce, per omnium fides, et nemo de Christi cruce, per quam mundus redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confessione et in dilectione ipsius permaneamus, et quod vicit vincimus, et quod promisit ac
Abbreviated transcription (Latin):
complaceo. & cuius predicatione ma¬
nifestor. cuiꝰ humilitate clarificor. in¬
cunctanter audite: quia ipse ẽ. ue¬
ritas & uita. ipse untus mea atq
sapientia. Ipsum audite. quẽ legis
mysteria prenuntiarunt. quem
ꝓpħarum ora cecinerunt. Ipsum
audite. qui mundum sanguine suo
redimit. qui diabolum ligat & uas a
eiuis rapit: qui peccati cy rographum
& preuaricationis pacta dirumpit.
Ipsum audite qui uiam aꝑit adcęlũ.
& ꝑ crucis suppliuum gradus uob̾ ascen¬
sionis parat ad regnum. Quid trepida¬
tis redimi. quid pauctissc̃i liberari:
fiat quod me uolente uult xp̃c. abi¬
cite carnalem formidinem. & fideli
uos armate constantia. Indignũ ẽ
ut insaluatoris passione timeatis:
quod ipsius munere nec inuro fine
priis aurib audierunt. sed in illis
tribus apłis uniuersa eccła didicit.
quicquid eorũ & aspectus uidit. & au¬
ditus accepit. Confirmetur g scđm
prȩdicationem sacratissimi ȩuangłii

Expanded text:
complaceo, et cujus praedicatione macomplaceo, et cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, quem legis mysteria praenuntiaverunt, quem prophetarum ora cecinerunt. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod ipsius munere nec in vestro fine priis auribus audierunt, sed in illis tribus apostolis universa Ecclesia didicit quidquid eorum et aspectus vidit et auditus accepit. Confirmetur ergo secundum praedicationem sacratissimi Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ. filius m̃s quem ame ñ separat
deitas. ñ diuidit potestas: ñ discernit
et̃nitas. Hic ẽ filius m̃s ñ ad optius
sed proprius. ñ aliunde creatus sed ex
me genitus: nec de alia natura m fa-¬
ctus comparabilis. sed de mea ẽentia
mͥnatus equalis. hic ẽ. filius m̃s ꝑ quẽ
omĩa facta sunt: & sine quo factum ẽ.
nichil. qui omĩa quȩ facio similiter
facit: & quicquid operor inseparabi-¬
liter mecum atq indifferenter oꝑat᷑.
In patre enim ẽ. filius & infilio pat᷑:
nec unquam unitas nr̃a diuiditur.
Et cum alius ego sim qui genui. alius
ille quem genii: ñ aliud tam̃ de illo
uob̾ cogitare fas est. quam de me sen-¬
tire possibile est. hic ẽ. filius m̃s qui
eam quam mecum habet equalita¬
tem ñ rapina appetiit. nec usurpati¬
one presumpsit: sed manens in for¬
ma głe meȩ ut ad reparandũ genus
humanum exequeretur commine
consiliumusq ad formam secuilem.
inclinauit in commutabilem decta¬

Expanded text:
Hic est Filius meus, quem a me non separat Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consilium, usque ad formam servilem inclinavit incommutabilem Deita
Abbreviated transcription (Latin):
erat in filio pater: & in illa dñi clarita¬
te quam ad discipłorum temperarat
aspectum. ñ separabatur ab unigenito
genitoris ẽentia: sed ad comm̃dandam
proprietatem utriusq ꝑsone sicut u-¬
sui significauit filium splendor ex cor¬
pore. sic auditui patrem uox nuntia¬
uit ex nube. Qua uoce accepta discipłi
quod in faciem ceciderunt. & timuert̃
ualde: ñ de patris tantum. sed & de fi-¬
lii maiestate tremuerunt. Altiore e¬
nim sensu: unam utriusq intelle¬
xerunt deitatem. Et quia in fide noz
erat hesitatio: ñ fuit intimore dis¬
cretio. Latum ergo illud & multiplex
testimoniumfu̾it. & plus inũborum
uirtute. quam sono uocis auditũ ẽ.
Dicente enim patre hic ẽ filius m̃s dilec¬
tus. in quo mͥ bene complacui. ipsum
audite ñne euidenter auditum ẽ. hic
est filius m̃s cui ex me & mecũ ẽe. sine
tempore est: Quia nec genitor genito
prior: nec genitus ẽ. genitore posterior.

Expanded text:
erat in Filio Pater, et in illa Domini claritaerat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena fastidiens. inet̾norum deside¬
rium quodam m̃tis rapiebaturer¬
cessu. & gaudio totius uisionis im¬
pletur: ibi cum iħu optabat habitare.
ubi manifestata eius głȩ letabatur.
Inde & ait. Dñe. bonum ẽ. nos hic esse.
Siuis faciamꝰ hic tria tab̾nacula: tibi
unum. moysiunum. & helye unum.
Sed huic suggestiomi dñs ñ respondit.
significans non quidem improbũ sed
inordinatum ẽẽ. quod cuperet: cũ salua¬
rimundus nisi xꝑi morte noñ posset.
& exemplo dñi in hoc uocaretur creden¬
tium fides ut licet non oporteret de be-¬
atitudinis promissionib dubitari.
intelligeremꝰ tam̃ inter temptationeᷤᷤ
istius inte prius nobis tolerantiam po¬
stulandam ẽe. quam głam: quia tem¬
re regnandi. Adhuc itaq loquente eo:¬
ecce nubes lucida obumbrauit eos. &
ecce nox de nube dicens. hic ẽ. filius
m̃s dilectus: in quomͥ bene compla-¬
cui. ipsum audite. Presens quidem

Expanded text:
terrena fastidiens, in aeternorum desideterrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata ejus gloria laetabatur; unde et ait: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia temre regnandi. CAP. VI. Adhuc itaque eo loquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dis ergo apłis & ad omnẽ scientiam
prouthendis. alia quoq in illo mira¬
culo accessit instructio. Moy ses eñi
& helias. lex scilicet & ꝓpħe apparue¬
runt cum dño loquentes. ut uerissie¬
me in illa quinq uirorum presentia
compleretur quod dictum ẽ. in duob
uł tribus testib stabit omne uerbõ.
Quid hoc stabilius. quid firmiꝰ uerbo
in cuius predicatione ueteris ac no¬
ui testam̃ti concunit tuba. & cũ ȩuan¬
gelica doctrina antiquarum prote¬
stationum instrum̃ta concurrunt:
Astipulantur enim sibi inuicem
utriusq fȩderis paginȩ. & quẽ sub
uelamine mysteriorum prȩcedenti¬
a signa promiserant: manifestum
atq perspicuum presentis głȩ splen¬
dor ostendit. Quia sicut ait beatus
ioħc. lex ꝑ moysen data ẽ: gr̃a autẽ
sio figurarum. & legalium ratio pri¬
ceptorum dum & ueram docet pro¬
pħiam ꝑ sui presentiam. & possibi¬
sacram̃torum reuelationib petrus
apłs incitatus mundana sꝑnens&

Expanded text:
dis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data est, gratia autem st figurarum et legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibisacramentorum revelationibus Petrus apostolus incitatus, mundana spernens et
Abbreviated transcription (Latin):
crucificus. ñ scandalum neq stul¬
ticia. sed dei uirtusdeiq sapientia
nos inquam sp̃uale semen abrahe
ñ in prole seruitutis geniti. sed fami¬
lia libertatis renati. pro quib in ma¬
nu forti & brachio excelso. de oppres¬
sione egy ꝑtiȩ dominationis educ¬
tis. uerus & imnacłatus agnus im¬
molatus ẽ xp̃c. amplectamur salu¬
taris pasche mirabile sacram̃tum
& ad eius imaginem qui deformitati
nr̃e conformis factus ẽ. reformemur.
Frigamur ad eum qui puluerem ab¬
iectionis nr̃e corpus fecit głe sue. & ut
resurrectionis eius mereamur esse
consortes. humilitati& patientie
ipsius ꝑ omĩa congruamꝰ. Magin
nominis miliciam. magne profes¬
sionis suscepimꝰ disciplinam. Secta¬
tores xp̃i discedere a regia ñ licet uia.
sed dignum ẽ temporalib ñ occuipa¬
ri ad ęterna tendentes. Et quia pre¬
cioso sanguine xꝑi redempti sumꝰ
glorificemus & portemꝰ dm in corꝑe
nr̃o. ut ad ea quę fidelib preparata

Expanded text:
crucifixus, non scandalum, neque stultitia, sed Dei virtus Deique sapientia est ; nos, inquam, spiritale semen Abrahae, non in prole servitutis geniti, sed in familia libertatis renati; pro quibus in manu forti et brachio extento de oppressione Aegyptiae dominationis eductis, verus et immaculatus agnus immolatus est Christus ; amplectamur salutaris Paschae mirabile sacramentum, et ad ejus imaginem, qui deformitati nostrae conformis factus est, reformemur. Erigamur ad eum qui pulverem abjectionis nostrae, corpus fecit gloriae suae; et ut resurrectionis ejus mereamur esse consortes, humilitati et patientiae ipsius per omnia congruamus. Magni nominis militiam, magnae professionis suscepimus disciplinam. Sectatores Christi discedere a regia non licet via, sed dignum est temporalibus non occupari, ad aeterna tendentes. Et quia pretioso sanguine Christi redempti sumus, glorificemus et portemus Deum in corpore nostro : ut ad ea quae fideli