comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qur̃ bñ uiuendisensũ tene.sẽna nã
nẽtis cõu̾sationis gͣuat: ⁊ pluma
nue immutationis subleuat: ut
al uolatum tanto leuiorem. qͣnto
nouiorem recllat. Et bene ait. expã¬
dus alas suas ad austrum. Alas
quppe nr̃as ad austrum expande
ion libeat defendendo nos tegere:
accusando publicare. Tunc gͦ ac
ht̾ plumescit. cum ad austrũ
ls expanderit: quia tunc se uñ¬
quisq uirtutum pennis induit. cum
sc̃o sp̃ui cogitationes suas confitendo
substernit. Qui enim fatendo uete¬
ra ñ detegit: noue uite oꝑa minime
ꝓducit. Qui nescit lugere quod gͣ¬
uat: non ualet ꝓferre quod suble¬
uat. Ipsa nanq compunctionis uis¬
poros cordis aꝑit: ⁊ plumas uutu¬
tum fundit. Cũ q se studiose mens
de pigra uetustate redarguit: alacͥ
nouitate iuuenescit. Dicatur gͦ bea¬
to iob. Nunquid ꝑ sapientiam tuã
plumescit accipiter. expandens alas
suas ad austrum: Id ẽ nuquid cui¬
libet electo tu intelligentiam con¬
tulisti. ut flante spũ sc̃o cogitationũ

Expanded text:
vivendi sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat. Et pluma novae immutationis sublevat, et ad volatum tanto leviorem, quanto noviorem reddit. Et bene ait: expandens alas suas ad Austrum. Alas quippe nostras ad austrum expanderperire, ut jam non libeat defendendo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo ac plumescit, cum ad austrum alas expandit, quia tunc se unusquisque virtutum pennis induit, cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim confitendo vetera non detegit, novae vitae opera minime producit. Qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat, ipsa namque compunctio poros cordis aperit, plumas virtutum fundit, cumque se studiose mens de pigra vetustate redarguit, aliqua novitate juvenescit. Dicatur ergo cum beato Job: Nunquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad Austrum? Id est, nunquid cuilibet electo tu intelligentiam contulisti, ut flante Spiritu sancto cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ inquit: ab austro ueniet l
aquilone diabolus: ab aibo
deus Ille ignorantie tenebras uibe¬
bitat: iste serenitatem caritatis a¬
mat. frigus aquilonis: poros carnis
stringit. Calor austri:clausos aꝑit
Quod enim frigus auaricie srin¬
gendo retinet:aꝑtis elemosine mi¬
nib caritas larga prebet. senna s¬
quidem uetus in infernum megs
noua uero. animum ad celestia del¬
deranda sustollit. Peccata enungia¬
uant: urtutes uero subleuant
batꝰ gregoriꝰ de accipitre qͣlĩt plumes
unquid ꝑ sapientiam tuam pli¬
mescit accipiter. expandens
alas suas ad austrum:. Unde beatus
gregorius. Agrestib accipitrib ni¬
tis est ut flante austoo alas expandant:
qutinis corum membra ad laxãdã
punam ueterem. uenti tepore s cales¬
canit sumuͦ uentus deest: alis contͣ
adium soł expansis atꝙ ꝑcussis.
tepentem sibi auram faciunt: sic
nͥ quod unus quisꝙ scõrum tactus
flatu sc̃i sp̃c concalescit: ⁊ usum
uetuste conu̾sationis abiciens. no¬

Expanded text:
s, inquit, ab austro veniet. Ab aquilone diabolus, ab austro Deus. Ille ignorantiae tenebras inhabitat, iste serenitatem charitatis amat. Frigus aquilonis poros carnis stringit, calor austri clausos aperit. Quod enim frigus avaritiae stringendo retinet, apertis eleemosynae manibus charitas larga praebet. Penna siquidem vetus in infernum mergit, nova vero animum ad coelestia desideria sustollit. Peccata enim gravant, virtutes vero sublevant. CAP. XIII. De accipitre quomodo plumesunquid per sapientiam tuam plumescit accipiter. expandens alas suas ad austrum? Unde beatus Gregorius: « Agrestibus accipitribus moris est ut flante austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radium solis expansis atque percussus tepentem sibi auram faciunt, sicqnisi quod unusquisque sanctorum tactus flatu sancti Spiritus concalescit, et usum vetustae conversationis abjiciens, no
Abbreviated transcription (Latin):
t̾git ab ocł̃is obscuritatẽ calignis
ꝑ femur: ꝓpagatio generis intalsi¬
git᷑. Int̾iorgͥ pars femoris: ẽing¬
natio saluatoris. Int̾ior siquiden
⁊ occulta incarnatio saluators¬
fuit: que etiam diabolo latut.
genꝰ humanũ. faciẽ suã a uides
au̾tit. gentiles resper̃: iniqͥtates
uit. S ⁊ cotidie p̾dictꝰ caladruis
infirmitates nr̃as uisitat : menti
ꝑ ꝯfessionẽ ꝯsiderat: ⁊ eos sanat.
quib gr̃am penitendi p̾stat. al
nouit. Istos respuit: s illos inqui

Expanded text:
ergit ab oculis obscuritatem caliginis. Per femur propagatio generis intelligitur. Interior igitur pars femoris est incarnatio Salvatoris. Interior siquidem et occulta fuit incarnatio Salvatoris, quae etiam diabolum latuit. genus humanum. Faciem suam a Judaeis avertit. Gentiles respexit, iniquitates vit. Sed et quotidie praefatus caladrius infirmitates nostras visitat, mentem per confessionem considerat, et eos sanat, quibus gratiam poenitendi praestat, ab novit. Istos respuit, sed illos, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
giosis. De caladrio craoco
hisiologꝰ de caladrio di¬
cit: quod totus alb sit.
nẽ aufert ab ocłis. Nat᷑a etiam
caladrii talis esse dicit᷑: ut si ad
infirmũ hominẽ aliquotiens ad¬
ducat᷑. utrũ infirmꝰ mori anuiu̾e
debeat: astantes certos redlat.
Si enĩ faciẽ infirmi hominis respi¬
cit. nͦ ocłos au̾tit. s infirmi faciẽ
diligent᷑ considerat: signũ ẽ qd̾

Expanded text:
II. De caladrio ave. Physiologus de caladrio dicit quod totus albus sit, nem aufert ab oculis. Natura igitur caladrii talis esse dicitur, ut si ad infirmum hominem aliquoties adducatur, utrum infirmus mori, an vivere debeat, astantes certos reddat. Si enim faciem hominis respicit, nec oculos avertit, sed infirmi faciem diligenter consideret, signum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
gnant illas septem gentes &
possident t̾ram earum. qui ter¬
ram cordis sui liberant a dominio
septem pͥncipalium uiciorum.
fedus uͦ ẽ cum eis non mire. con¬
sensum delectationi ñ p̾bere: co¬
nubia ñ sociare. oꝑe delectationẽ¬

Expanded text:
gnant illas septem gentes, et gnant illas septem gentes, et possident terram eorum, qui terram cordis sui liberant a dominio septem principalium vitiorum. Foedus vero cum eis non inire, est consensum delectationi non praebere. Connubia n
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: illos uͦ pastu cibi fortiors
Nlecessario seruiunt labori: cua
iei familiaris gerunt: necesam
custoditur. Apud nos autem eͥ
stitutis horis sibi inuicem sucr¬
dant. Succedat labor orationi
oratio labori: lectio meditatiom:
meditatio p̾dicationi. Sic ab ra¬
chel quandoq iacob intrabat:
s ad liam sepius intrare consu¬
uerat. Oucenda ẽ gͥ uxor. que
summi patris animum ñ offen¬
dat: que gaudium felicitatis ñ
conturbet et̾ne. Hoc enim inter¬
p̾tatur ysaac: gaudium siue ri¬
sus. Item cauendum ẽ ne talem
ducas. quam lex ꝓhibebat. Po¬
pulo ⁊ enim isrł exeunti de ai¬
co cum septem gentes. idẽ cha¬
naneos ⁊ feredeos. cum quinq re¬
liquis gentib expugnaret dñs:
at Nlon mibis inquit fedus cũ
as. neq sociabis coniugia: filiam
tuam non cdabis filio euis. nec fi¬
liam illius accipies filio tuo: qr
seducet filium tuum. Patet mo¬
ralis sensus. De egypto exeunt.
quimundo renuntiant: expu¬

Expanded text:
tionis, illos vero pastu cibi fortioris. tionis, illos vero pastu cibi fortioris. Necessario serviunt labori, curam rei familiaris gerunt, necessarluvia custoditur. Apud nos autem utrd constitutis horis sibi invicem succedant. Succedat labor orationi, oratio labori, lectio meditationi, meditatio praedicationi. Sic ad Rachel Jacob quandoque intrabat, sed ad Liam saepius intrare consueverat. Ducenda est igitur uxor, quae summi patris animum non offendat, quae gaudium felicitatis non conturbet aeternae. Hoc enim interpretatur Isaac gaudium, sive risus. Item cavendum est, ne talem ducas, quam lex prohibeat. Populo etenim Israel exeunti de Aegypto, cum septem gentes, id est, Chananaeos, et Pherezaeos cum quinque reliquis gentibus expugnaret, Dominus ait: Non inibis foedus cum eis, neque sociabis conjugia; filiam tuam non dabis filio ejus, nec filium ejus accipies filio tuo, quia seducet filium tuum . Patet moralis sensus. De Aegypto exeunt, qui mundo renuntiant; expu
Abbreviated transcription (Latin):
guinem fundit. ille lac prebet:
hic lanam. ille pilos inutiles: hic
gerit areum ut uulneret. ponit
laqueos ut decipiat : ille baculũ
tenet sustentationis ꝑ consola¬
tionem: ⁊ uirgam directionis
ꝑ correctionem. Probansq esau
quod ñ libenter acciꝑet pater
suus filias canaan: duxit uxorẽ.
nem. ismahel carnis appetitum:
filia hismahelis. curam designat
carnis. Ducit itaq filiam hisma¬
helis: qui curam carnis indesi¬
diis facit. Uxores iacob sole lau¬
dantur: inuna fecunditas. in a¬
lia facies commendat᷑ Quibdã
la lya placet. Amant enim qui¬
dam contemplationis pulchri¬
tudinem. quietem silentii: lecha¬
nis speculum. conscientie purta¬
tem: pie meditationis consolad¬
nem. Claritati diuine quasi ius¬
tui rachelis inherent: aspectibi
animi tanquam uoluptuosis
amplexib illius astringuntur.
Aliis uͦ solius lie fecunditas pla¬
cet. Generant uerbo p̾dicationis
filios: hos nutͥunt lacte consola¬

Expanded text:
guinem fundit, ille lac praebet; guinem fundit, ille lac praebet; hic lanam, ille pilos inutiles; hic gerit arcum, ut vulneret, et ponit laqueos ut decipiat, ille baculum tenet sustentationis per consolationem, et virgam directionis per correctionem. Probans quoque Esau, quod non libenter acciperet pater suus filias Chanaan, duxit uxorem anem, Ismael carnis appetitum, filia Ismaelis curam designat carnis. Duxit itaque filiam Ismaelis, qui curam carnis in desideriis facit. Uxores Jacob solae laudantur; in una fecunditas, in altera facies commendatur. Quibusdam la Lia placet. Amant enim quidam contemplationis pulchritudinem, quietem silentii, lectionis speculum, conscientiae puritatem, piae meditationis consolationem. Charitati divinae quasi vultui Rachelis inhaerent, aspectibus animi tanquam voluptuosis amplexibus illius astringuntur. Aliis vero solius Liae fecunditas placet. Generant verbo praedicationis filios, hos nutriunt lacte consola
Abbreviated transcription (Latin):
tamur ad rem: ut qui pau¬
Toante carnalium nuptiarum
patefecimus incommoda. nunc
fruatur coniuigio: ne talem du¬
cat que matris aut patris offen¬
dat animum. Isaac duos habuit
buit uxores. Esau duxit iudith.
filiam beeri ethei. ⁊ besamath
filiam helon eiusdem loci: que
ambe offenderant animum ysa¬
ac ⁊ rebecce. Iacob uͦ filias laban
ciauit. Quid autem hii duo fr̃s
nisi duos motus qui sunt inho¬
mine designant : hoc ẽ concu¬
piscentiam carnis ⁊ sp̃c: Quid
uxoreᷤᷤ esau nisi ꝓpͥe laudis amorẽ :¬
⁊ mundi sapientiam: Quid ux¬
ores iacob nisi actiuam ⁊ contẽ¬
platiuam designant uitam:
Ad hoc ꝑtinẽt quod dicitur fac¬
tus ẽ esau uir gnarus uenandi:
iacob autem simplex habitabat
sequitur. ⁊ carne uescitur. qͥa
concupiscentia carnalis sectan¬
do carnalia. carnalib desideriis
pascitur: animus uͦ spũalis. qͣi
iacob uir simplex in tab̃naculis
moratur: quia intus spiritalia
meditando delectatur. Esau fe¬
ras: iacob sequitur oues. Hic san¬

Expanded text:
tamur ad rem, ut qui paulo ante carnalium nuptiarum patefecimus incommoda, nunc fruatur conjugio, neve talem ducat, quae aut matris, aut patris offendat animum. Isaac duos habuit buit uxores. Esau enim duxit Judith filiam Beeri Hethaei, et Basemath filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae ; Jacob vero filias Laban ciavit . Quid autem hi duo fratres nisi duo motus, qui sunt in homine, designant, hoc est concupiscentiam carnis et spiritus? Quid uxores Esau, nisi propriae laudis amorem, et mundi sapientiam? Quid uxores Jacob, nisi activam et contemplativam designant vitam? Ad hoc pertinet, quod dicitur: Factus est Esau vir gnarus venandi; Jacob autem simplex habitabat sequitur, et carne vescitur, quia concupiscentia carnalis sectando carnalia carnalibus desideriis pascitur; animus vero spiritualis quasi Jacob vir simplex in tabernaculis moratur, quia intus spiritualia meditando delectatur. Esau feras, Jacob sequitur oves: hic san
Abbreviated transcription (Latin):
custodia ne dominet᷑ sensuali¬
tas. s succumbat: ne stulticia
carnis animum pͥuet a uͥtute
rationis. Incassum forsitan
hortor te carissime ne ducas
uxorem: quia forsitan aliquam
duxisti. Si autem duxisti. iuide
si placeat: caue ne sit ancilla.
ne adultera. ne feda. Per moy¬
sen &e enm scͥptum ẽ.Si accepit
homo uxorem. ⁊ habuerit eam.
⁊ non inuenent grãm ante ocłos
eius ꝓpt̾ aliquam feditatem. scri

Expanded text:
custodia, ne dominetur sensualicustodia, ne dominetur sensualitas, sed succumbat, ne stultitia carnis animum privet virtute rationis. hortor te, charissime, ne ducas uxorem, quia fortassis aliquam duxisti. Si autem duxisti, vide utrum placeat; cave ne sit ancilla, ne adultera, ne foeda. Per Moysen etenim scriptum est: « Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gratiam ante oculos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
siquibem mutuo. quãdo opus
bonum suggestioni. aut cogita¬
to bona. oꝑi nefario consentit:
s hebrei filium chananei filia
mutauit consilium : porrexit
uoluptatis pomum: ⁊ ad inobe¬
lientie ꝓmouit transgressum.
luod si sp̃ualit̾ indelligatur.
da cotidie pͥmo parenti offert
pomum: quia caro sp̃ui suggerit
uoluptatis affectum. Pomo enim
uoluptas carnis ꝑ similitudinẽ
comparat᷑ In pomo tͥa sunt enim.¬
id ẽ. odor. color. ⁊ sapor: ⁊ in uo¬
luptate tͥa. idẽ fauor. honor. ce
amor. Fauor itaq mundi. est
quasi odor pomi: color. honor:
sapor. amor. Sicut enim narib
dulcis odor attrahitur: sic to¬
tis desideriis animi fame scłaris
fauor affectatur. S caret pomũ
pulcͥtudine coloris: si uoluptas
pͥuetur honore mundane pote¬
statis. Odorem uͦ sapor sequitur:
quando oꝑe desidium uolup¬
tatis impletur. Monstrat dia¬
bolus eue pomi colorem ꝑ sugge¬
stionem: odorat eua ꝑdelecta
nim diabolus: delectatur caro:
sp̃c consentit. Adhibenda ẽ gͥ

Expanded text:
rariae mutuo, quando opus bonum suggestioni, aut cogitatio bona operi nefario consentit. Sed Hebraei filium Chananaei filia mutavit consilium, porrexit voluptatis pomum, et ad inobedientiae promovit transgressum. Quod si spiritualiter intelligatur, Eva quotidie primo parenti offert pomum, quia caro spiritui suggerit voluntatis affectum. Pomo enim voluptas carnis per similitudinem comparatur. In pomo enim tria sunt, scilicet odor, color et sapor. Et in voluptate tria scilicet favor, honor et amor. Favor itaque mundi est quasi odor pomi, color honor, sapor amor. Sicut enim naribus dulcis odor attrahitur, sic totis desideriis animi famae saecularis favor affectatur. Sed caret pomum pulchritudine coloris, si voluptas privetur honore mundanae potestatis. Odorem vero sapor sequitur, quando opere desiderium voluptatis impletur. Monstrat diabolus Evae pomi colorem per suggestionem, odorat Eva per delecnim diabolus, delectatur caro, spiritus consentit. Adhibenda est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd adu̾si foris tolerat. fa¬
cile contemnit ⁊ uincit. Obluuo¬
nem quoq generat. qr dumto¬
tam animi intentionẽ ad cele¬
que transeunt memoriã ab an¬
mo funditꝰ euellit. Insensibilẽ
redlit: quia dummentẽ ꝑ int̾¬
nam dulcedinẽ medullitꝰ replẽ
quicquid exteriꝰ amarum infer¬
tur. contemnit quasi ñ sentiat᷑.¬

Expanded text:
quidquid adversi foris tolerat facile contemnit, et vincit. Oblivionem quoque generat, quia, dum totam animi intentionem ad desiquae transeunt memoriam ab animo funditus evellit. Insensibilem reddit, quia dum mentem per internam dulcedinem medullitus replet, quidquid exterius amarum infertur contemnit, quasi non sentiat
Abbreviated transcription (French):
sui teporis erubescat: erubescẽ¬
do exhorreat: horrendo expu¬
gnet: expugnando ꝓpellat:
eorum exemplo totam se indiui¬
ni amoris dulcedinẽ refundat.¬

Expanded text:
sui torporis erubescat, erubescendo horreat, horrendo expugnet, expugnando propellat, et eorum exemplo totam se in divini amoris dulcedinem vehement
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ amor auiat᷑ ⁊ uiuificat᷑: cũ iam
mist̾ia fidei ⁊ sacm̃toꝵ. uͥtutẽ humi¬
l pietate scrutat᷑. Gerciꝰ in oĩb iurs¬
b. qr in hoc graduqͣntumcũq ꝓfece¬
ris: dicere poteris.⁊ dixi nunc cepi.
Primꝰ a deo delectat᷑ in contẽplatione
⁊ delectatione humanitatis xp̃i. ut¬

Expanded text:
amor animatur et vivificatur; cum jam mysteria fidei et sacramentorum virtutem humili pietate scrutatur: tertius, in omnibus viribus; quia in hoc gradu, quantumcunque profeceris, dicere poteris, Et dixi, Nunc coepi . Primus adeo delectatur in contemplatione et dulcedine humanitatis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
effecta cũ dõ scã anima ñ magis pr
pati ut uel ad modicũ declinetau
stiqa: quã ipsa iusticia pati potet
status rationalis. inferiorẽ qͥdẽ rnt
⁊ illuminat. suꝑiorẽ uͦ aliqnͣdo atĩ¬
tans tactu pii desiderii mox adset
fugit. ⁊ sic̃ dauid ꝑcutit cor suũ: qr¬
in xp̃m dm̃ manũ intttere p̃sũpit.
Si enĩ bestia tetigerit montẽ. lapida¬
imminet capiti animaliũ: stant iͥ
ꝓcedunt. ⁊ sũmiitunt alas conatũ
suoꝵ. Nicħ̾ enĩ ibi agit rationalis
disciplina: ubi totũ constat ex ami¬
ris ⁊ intellectꝰ ⁊ affectꝰ exꝑientia. Sti
eñ ille quas qͦddam firmam̃tũẽ
celi in qͦ habitat ds̃: nec ratione in¬
generis creat rationes. qͥb d̾ absan¬
dito faciei dei ad suos illos qͦdamñ
socios inferiores regrediens: lumi¬
ne illos suꝑne claritatis ꝑstringi.
S sicͣ dic̃ in apocalypsi. factũ ẽ si¬
lentiũ in celo quasi dimidia hora.
sic ⁊ illos mom̃tanea quadam con¬

Expanded text:
effecta cum Deo sancta anima, non magis potest pati ut vel ad modicum declinet a justitia, quam ipsa justitia pati poteststatus rationalis, inferiorem quidem regit et illuminat, superiorem vero aliquando attentans manu pii desiderii, mox ad se refugit, et sicut David percutit cor suum, qittere praesumpsit. Si enim bestia tetigerit montem, lapidaimminet capiti animalium, stant, nec procedunt, et submittunt alas conatuum suorum. Nihil enim ibi agit rationalis disciplina, ubi totum constat ex amoris et intellectus et affectus experientia. Status enim iste quasi quoddam firmamentum est coeli, in quo habitat Deus, nec ratione ingeneris sibi creat rationes, quibus de abscondito faciei Dei ad suos illos quodammodo socios inferiores regrediens, lumine illos supernae claritatis restringit. Sed sicut dicitur in Apocalypsi, Factum est silentium in coelo quasi dimidia hora ; sic et illos momentanea quadam con
Abbreviated transcription (Latin):
uix potest dicere scdi. Quõd enĩ apł
in aorporali p̃sentia dñi passi st̃. hoc¬
et isti patiunt᷑ in quãdã pia m̃tis
sue phantasia de humanitatis xͥ
dulcissima memoria.⁊ conu̾satioĩs
⁊ oꝑum eiꝰ ⁊ passionis. ⁊ resurrectio¬
nis. ⁊ ascensionis eiꝰ. ⁊ bonoꝵ ꝑħ nob̾
collatoꝵ: eum amoris affectũ indu¬
entes qͦ petrꝰ tenere ⁊ sic̃ homo ho¬
minẽ dñm amans suggerebat ei paᷤ¬
sionis sue seriẽ p̃dicenti. Absit a te

Expanded text:
vix potest dicere secundus. Quod enim apostoli in corporali Domini praesentia passi sunt, hoc isti patiuntur in quadam pia mentis suae phantasia de humanitatis Christi dulcissima memoria, et conversationis et operum ejus, et passionis et resurrectionis et ascensiocollatorum, eum amoris affectum induentes, quo Petrus tenere et sicut homo hominem Deum amans, suggerebat ei passionis suae seriem praedicenti: Absit a te,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ dextrã ad aliquid capicnsi
emissus uolet. Leua inquit enslibo
capite meo: ⁊ dextera illius ampls¬
abitur me. Leua sunt bona temu¬
ralia. Dextera uͦ: sunt ẽt̾na. Inl¬
ua gͥ sedet: qui bonis temporilai
presidet. Indexteram uͦ uolat. qi
toto affectu mentis ẽt̾na desiaͥt.
Ibi capiet accipiter columbam: a
ẽ quilibet mutatus in melius sã¬

Expanded text:
liquid capiendum emissus volet: Laeva, inquit, ejus sub capite meo, et dextra illius amplexabitur me . Laeva sunt bona temporalia, dextera vero sunt aeterna. In laeva igitur sedet qui bonis temporalibus praesidet. In dexteram vero volat qui toto mentis affectu aeterna desiderat. Ibi capit accipiter columbam, id est quilibet mutatus in melius sa
Abbreviated transcription (Latin):
ferri aquis suꝑius diximꝰ.
cuius inspiratio subiecte sibi
creature uiuificaret & fecunda¬
ret originem: non incumbens
ei quasi ad tutelam sodm ma¬
nicheum. contra nescio quam
gentem tenebrarum. s conclu¬
dens subse: quia nichil ꝑ se nͥ
idem sp̃c foueat. aut bene ui¬
uit. aut sane intelligit. Aqua¬
rum nomine generationes ho¬
minum intellige: que sicut
de fonte ĩ riuum de riuo influui¬
um labuntur: ita homines
de conceptum partum. ⁊ de in¬
fantili etate insenium. inquieto
uolumine ꝓꝑant ⁊ decurrunt.
ꝟnus atq idem sp̃c ꝓut uult
exeadem mat̾ia diuersa uasa in
uaria ministeria oꝑatur: ⁊ alii
datur sermo scientie. alii gene¬
ra sanitatum. alii discretio spi¬
rituum. Seminat in agro suo
mente hominis semen iusticie:
⁊ quedam quidem adhorrea uite
actiue. quedam ad cellaria eter¬
nitatis implenda. predestinata
tamen: ut ⁊ actiue fructus im¬
putͥbiles. post necessarios p̾sen¬
tis uite usus celestib inferat
apothecis. Nascitur ex eodem

Expanded text:
ferri aquis superius diximus, cujus inspiratio subjectae sibi creaturae vivificaret et fecundaret originem, non incumbens ei quasi ad tutelam secundum Manichaeum contra nescio quam gentem tenebrarum, sed concludens sub se, quia nihil per se, nisi idem spiritus foveat, aut bene vivit, aut sane intelligit. Aquarum nomine generationes hominum intellige, quae sicut de fonte in rivum, de rivo in fluvium labuntur, ita homines de conceptu in partum, et de infantili aetate in senium inquieto volumine properant et decurrunt, unus atque idem Spiritus, prout vult, ex eadem materia diversa in varia ministeria operatur: Et alii datur sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alii discretio spirituum . Seminat in agro suo mente hominis semen justitiae, et quaedam quidem ad horrea vitae activae, quaedam ad cellaria aeternitatis implenda praedestinat, ita tamen ut activae fructus imputribiles, post necessarios vitae praesentis usus, coelestibus inferat apothecis. Nascitur ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tem sunt sp̃c scĩ dona. que sunt
sp̃c sapientie. ⁊ intellectus. sp̃c
consilii. ⁊ fortitudinis. sp̃c scien
De fonte sapientie ꝓfluit aqua
doctrine: sp̃c intelligentie. emit¬
tit riuilum ꝓuidentie: de fon¬
te consilii ꝓcedit uena solatii:
de fonte fortitudinis. robur bo¬
ni oꝑis. Emittit fons scientie
gemitum doloris: qui enim ad¬
dit scientiam. adlit ⁊ dolorem.
Redlit autem fons pietatis de¬
bitum compassionis: riuulus
uͦ timoris. fructum confessionis.
anima itaq dm sitiens compũ¬
gitur timore: compungitur ⁊
amore. Dum enim considerat
uite p̾sentis exilium. uł dum
recolit inferni supplicium: t̃c
affligitur lacͥmis. uexatur suspi¬
riis. Cum ut longa meroris anxi¬
etate consumpta. de uenia se¬
curitas nascitur. aut contempla¬
tione celestium mens delectat᷑:

Expanded text:
tem sunt sancti Spiritus dona, quae sunt tem sunt sancti Spiritus dona, quae sunt spiritus sapientiae, et intellectus, spiritus consilii, De fonte sapientiae procedit aqua doctrinae. Spiritus intelligentiae emittit rivulum providentiae. De fonte consilii procedit vena solatii. De fonte fortitudinis robur boni operis. Emittit fons scientiae gemitum doloris: qui enim addit scientiam, addit et laborem. Reddit autem fons pietatis decursum compassionis. Rivulus vero timoris, fructum confessionis. Anima itaque Deum sitiens compungitur timore, compungitur et amore. Dum enim cogitat vitae praesentis exsilium, vel dum recolit inferni supplicium, tunc affligitur lacrymis, vexatur suspiriis. Cum vero longa moeroris anxietate consumpta, de venia securitas nascitur, aut contemplatione coelestium mens delectat
Abbreviated transcription (Latin):
celestia solo eorum desidio ex¬
tant᷑ ad lacͥmas. More enim
hummis mundana cuncta tͣn¬
seunt: amittuntur diuitie.
mutant᷑ honores: edificia cor
gladio. illi senio. Hiĩ casu: illi in¬
srmitate. Euanescit pulcͥtudo.
labitur etas: cito fit de puero iu¬
uens: de iuuene senex: de sene
decrepitus. Sic mundana tran
nenim sedent suꝑ fluenta
lixurie: illos trahit torrens
mcundie: hunc uorago gule
aimergit. illum cupiditatis ꝓ¬
finditas absorbet : hunc lo qͣci¬
tais impetus subuertit: illi o¬
cisitatis stagna placent. Assimi¬
ltur ociositas stagno: quia sic̃
nortis: luto plena tenaci. Elama
e. ⁊ de luto fecis: ut uenias
as aquas ingaudio defontib sal¬
uatoris. fons compunctionis: ẽ
unus de fontib saluatoris. In
hoc fonte: salus ⁊ sanitas. Bibit
petrus ex hoc fonte: ⁊ salutem
recepit. Uenit maria magdalene
defluunt. Septem sunt enim
fontes isrł. quib uidentium de¬
um mentes irrigantur: id ẽ sep¬

Expanded text:
coelestia, solo eorum desiderio excoelestia, solo eorum desiderio excitentur ad lacrymas. More enim fluminis mundana cuncta transeunt. Amittuntur divitiae, mutantur honores, aedificia corrgladio, illi senio; hi casu, illi infirmitate. Evanescit pulchritudo, labitur aetas, cito fit de puero juvenis, de juvene senex, de sene decrepitus. Sic mundana transr ea. Hi enim sedent super fluenta luxuriae, illos trahit torrens iracundiae, hunc vorago gulae demergit, illum cupiditatis profunditas absorbet. Hunc loquacitatis impetus subvertit, illi otiositatis stagna placent. Assimilatur otiositas stagno; quia, sicut ortisseriae, et de luto faecis , ut venias as aquas in gaudio de fontibus Salvatoris . Fons compunctionis est unus de fontibus Salvatoris. In hoc fonte salus et sanitas. Bibit Petrus ex hoc fonte, et salutem recepit. Venit Maria Magdalene defluunt. Septem sunt enim fontes Israel, quibus videntium Deum mentes irrigantur, id est sep
Abbreviated transcription (Latin):
una petit. dum illuminat᷑. ꝓfindte
fontis radio ꝯtẽplationis: dim mĩ
erat obscurũ. fit itaq fons puril
fit purior. fit purissimꝰ. Purꝰ efict᷑
cognitionẽ sui purior ꝑ cognitios
mundi: purissimꝰ ꝑ cognitionib
gnitio sui gen̾at humilitatẽ agi¬
tio mũdi. ipsiꝰ mundi despectinia
gnitio dei. caritatis ardorenso¬
gnitio sui. illuminat ꝓfunditi¬
tem : contemptꝰ mundi pelle
delectationẽ: ardor uͦ caritatis
sed. at uentorum. id ẽ tempta¬
tionum commotionẽ. Sicg al
tas. puritas. ⁊ tranquillitas.
In intelligentia claritas: maon¬
scientia puritas: in morib tan¬
quillitas. ueniãt gͥ ad fontem
compunctionis: illi qui sedent
suꝑ flumina babylonis. S qͦ mͦ
uenient: Recordando sẏon.
Inde psalmista. Suꝑ flumina
sabylonis illic sedimus ⁊ fleuimꝰ:
dum recordaremur syon. Qui
saquuntur fluctus mundane
confusionis. quod ẽ esse suꝑ flu¬
imina babilonis: si contemplent᷑

Expanded text:
ima petit, dum illuminatur profunditas ima petit, dum illuminatur profunditas fontis radio contemplationis, tunc mens erat obscurum. Fit itaque fons purus, fit purior, fit purissimus. Purus efficitur per cognitionem sui, purior per cognitionem mundi, purissimus per cognitionem Dei. Cognitio sui generat humilitatem, cognitio mundi ipsius mundi despectionem, cognitio Dei charitatis ardorem. Cognitio sui illuminat profunditatem, contemptus mundi pellit delectationem, ardor vero charitatis sedat ventorum, id est, tentationum commotionem. Sic igittas, puritas et tranquillitas. In intelligentia claritas, in conscientia puritas, in moribus tranquillitas. Veniant igitur ad fontem compunctionis illi, qui sedent super flumina Babylonis. Sed quomodo venient? recordando Sion. Unde Psalmista: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. . Qui scrutantur fluctus mundanae confusionis, quod est esse super flumina Babylonis, si contemplentur
Abbreviated transcription (Latin):
ele dicitur. de edificio in mon¬
te uiso. Et terra inquit erat
eccłia: ꝑ fenestras edificii. eccłie
p̾lati. Claudunt᷑ fenestre: quia
terra erat usq ad fenestras. In¬
tenti enim terrenis desideriis
eccł̃ie p̾lati. lumen uerbi dei¬
subtrahunt subiectis : ⁊ hoc ẽ
fenestras esse clausas. Sic fons
compunctionis dum terra re¬
pletur siocatur: nisi terra eici¬
atur. S tunc eicitur t̾ra: cum
ꝑ confessionem mens ab soluit᷑
a culpa. Cum autem nouiter
purgatur: tͥb adhuc modis ob¬
scuratur. Obscuratur enim ꝓ¬
funditade: turbat᷑ limo: agi¬
tatur uento. Profunditas fontis.
longe consuetudinis in pecrats
assiduitas mentis. Limus ẽ u d¬
lectatio carnalis: quia licet an¬
mus peccato renuntiet: ex con¬
suetudine tamen p̃cedenti. qu¬
dam dulcedo delectationis me
ne quandoq remanet. agtaꝰ
uento: cũ mens nouit cõu̾sa. turb̃
suggestionũ aliquantulũ montꝰ
a cepto. s dũ cessat uentꝰ. dumlms

Expanded text:
ele dicitur de aedificio in monele dicitur de aedificio in monte viso: Et terra, inquit, eratEcclesia, per fenestras aedificii, Ecclesiae praelati, clauduntur fenestrae, quia terra erat usque ad fenestras. Intenti enim terrenis desideriis Ecclesiae praelati lumen verbi subtrahunt subjectis, et hoc est fenestras esse clausas. Sic fons compunctionis, dum terra repletur, siccatur, nisi terra ejiciatur. Sed tunc ejicitur terra, cum per confessionem mens absolvitur a culpa. Quando autem noviter purgatur, tribus adhuc modis obscuratur. Obscuratur enim profunditate, turbatur limo, agitatur vento. Profunditas fontis est longae consuetudinis in peccatis assiduitas mentis. Limus vero delectatio carnalis, quia licet animus peccato renuntiet, ex consuetudine tamen praecedenti, quaedam dulcedo delectationis in carne quandoque remanet. Agitatur vento cum mens noviter conversa vento suggestionum aliquantulum movetur accepto. Sed dum cessat ventus, dum limus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i defendunt᷑ a temptationis
pruia: ꝑ humorem compunc¬
tionis intime replent᷑ intelligen¬
tia diuina. Sicut riuulus lene
sonantis aque obiectu lapidum
dat saltus. ⁊ quasi quodam dele¬
ctabili murmure aures demulcet
audientium: sic riuulus compun¬
ctionis dum peõcorum occurrit
memorie. dat singultus. ⁊ psalmo¬
rum dulce murmur aurib cor¬
dis insonat. Dum enim pecc̃orum
gultus. trahit suspiria. Sunt g
riuuli saltus. animi singultus:
psalmorum uͦ ruminatio. fluen¬
tis ẽ aque murmuratio. Suꝑ
ripas huius fontis duloe ẽ com¬
morari: ⁊ considerare uultum
natiuitatis sue quasi inspeculo:
ut si qua macula dinoscat᷑ in fa¬
cie. mundet᷑ aqua. Contingit qͦn¬
doq ut fons compunctionis reple-¬
atur terra. nec aliquos habeat᷑
decursus: s obstrusis uenarum
meatib. bitumine ⁊ limo plenꝰ
suꝑhabundet. Tunc fons reple¬
tur terra. cum mens nichil nisi
terrena cogitat: sicut inezechi¬

Expanded text:
Spiritus defenduntur a tentationis Spiritus defenduntur a tentationis pruina, per humorem compunctionis intimae, replentur intelligentia divina. Sicut rivulus lene sonantis aquae objectu lapidum dat saltus, et quasi quodam delectabili murmure aures demulcet audientium, sic rivulus compunctionis dum peccatorum occurrit memoriae, dat singultus, et psalmorum dulce murmur auribus cordis insonat. Dum enim occurrit pulis trahit suspiria. Sunt igitur rivuli saltus, animi singultus; psalmorum vero ruminatio, fluentis est aqua murmuratio. Super ripas hujus fontis dulce est commorari, et considerare vultum nativitatis suae quasi in speculo . Ut si qua macula dignoscatur in facie, mundetur aqua. Contingit quandoque, ut fons compunctionis repleatur terra, nec aliquos habeat decursus, sed obstrusis venarum meatibus bitumine et limo plenus superabundet. Tunc fons oppletur terra, cum mens nihil nisi terrena cogitat sicut in Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
natum affiuentia: suffocatur
fontem compunctionis. qͥ
ntur inualle humilitatis: qui
esluit ꝑ humilia conuallium.
dẽ ꝑ corda humilium. Cuius un
bextinguit libidinis flaminã.
sciorum temꝑat estus. mentium
udes lauat. carnalium desidioꝵ
Inguit sitim: irrigatur ab hoc
ln castitatis ortus: humectãt
ab eodem uͥtutum plantaria. Huiꝰ
humor nutrit oliueta misodie. ro¬
seta martyrii. castitatis lilia : in¬
iuolatas uirginitatis uiolas gignit:
Sicut ex aquarum humore. ⁊ ca¬
lore solis. t̾ra ista facta fecundior.
copiosiorem cultori suo redlit fru¬
ctum: sic ortus anime nr̃e dum
lacͥmarum affluentia suffundit᷑.
dum rore celesti ⁊ sp̃c sc̃i calore
uaporat᷑. segeti uirtutum prestat
incrementum: pullulare cogit
multiplicat: multiplicat ⁊ a¬
bundantiam uini: id est intelligẽ¬
tiam uerbi diuini. Mentes ⁊ enĩ
quesite sunt in conuallib humili¬
tatis. quas illuminat radius con¬
templationis. dum ꝑ calorem sp̃c

Expanded text:
marum affluentia, suffocatur marum affluentia, suffocatur fontem compunctionis, qui oritur in valle humilitatis, qui defluit per declivia convallium, id est, per corda humilium. Cujus unda exstinguit libidinis flammam, vitiorum temperat aestus, mentium sordes lavat, carnalium desideriorum restinguit sitim. Irrigatur ab hoc fonte castitatis hortus, humectantur ab eodem virtutum plantaria. Hujus humor nutrit oliveta misericordiae, roseta martyrii, castitatis lilia, inviolatae virginitatis violas gignit, Sicut ex aquarum humore, et calore solis terra ista facta fecundior copiosiorem cultori suo reddit fructum, sic hortus animae nostrae dum lacrymarum affluentia suffunditur, dum rore coelesti et sancti Spiritus calore vaporatur, segeti virtutum praestat incrementum, pullulare cogit multiplicat gratiae, multiplicat et abundantiam vini, id est, intelligentiam verbi divini. Mentes etenim, quae sitae sunt in convallibus humilitatis, quas illuminat radius contemplationis, per calorem sancti
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. sychem filius emor. Sic
speciem mulieris aliene multi
admirati: reꝓbi facti sunt. Nor¬
ne inꝓuerbiis scͥptum ẽ deea:
fouea ꝓfunda meretrix. ⁊ puteꝰ
angustus aliena: Insidiatur in
uia quasi latro: ⁊ quos incau¬
tos uidit int̾ficiet. Nonne pre
panis: Nonne qui nutrit scorte
pdit substantiam: Etce duo con¬
daria. si luxuriosus es ⁊ auarus:
largum enim querit luxuria.
contraria p̾cipiant: dicit auari¬
cu serua: luxuria uͦ dicit eroga:
gois si male erogas: si autem non
ergaueris. ñ recipis quod amas.
sltrimentum luxurie cohabi¬
tatio ministrat : prebet iures:
suponit igni mat̾iam. Nlisi enĩ
eciacentem subtrahas igni stipu¬
lm ñ cessat ignis: sic luxuria qͦ¬
dii carnalib desidiis pascitur.
non ȩitinguitur. Duob modis
ignis extinguit᷑: scilicet dum sub¬
tahuntur ligna. uł dum asꝑgi¬
tur aqua. Sic luxurie flamina
lum subtrabunt᷑ carnis incen¬
tua. seu dum mens irrigat᷑ lacri¬

Expanded text:
Jacob Sichem filius Hemor . Sic Jacob Sichem filius Hemor . Sic speciem mulieris alienae multi admirati, reprobi facti sunt. Nonne in Proverbiis scriptum est de ea? Fovea profunda meretrix, et puteus angustus aliena . Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet. Nonne pretpanis? Nonne qui nutrit scorta, perdet substantiam? Ecce duo contraria si luxuriosus es et avarus. Largum enim quaerit luxuria, contraria praecipiant. Dicit avaritia, serva; luxuria dicit, eroga. Perdis si male erogas; si autem non erogaveris, non recipis quod amas. Nutrimentum luxuriae cohabitatio ministrat, praebet vires, supponit igni materiam. Nisi enim adjacentem subtrahas igni stipulam, non cessat ignis; sic luxuria, quandiu carnalibus desideriis pascitur, non exstinguitur. Duobus modis ignis exstinguitur, scilicet dum subtrahuntur ligna, vel aspergitur aqua. Sic luxuriae flamma, dum subtrahuntur carnis incentiva, vel dum mens irrigatur lacry
Abbreviated transcription (Latin):
ñ arcdeant: aut ambulare super
prunas. ⁊ ñ comburent᷑ plante
gerit eam. Dum egrotaret iob. ⁊
damna substantie pateret᷑. dum
ꝓ morte filiorum cor eius dolorib
anxiaret᷑. dum molestia carnis
affligeret᷑. ⁊ testa saniem raderet:
inter hec nichil ẽ relictum quod
grauius affligeret. quam uxor sa¬
na ⁊ ꝑu̾sa. Ait enim uiro egrotan¬
ti. Adhuc ꝑmanes in simplicitate
tua: Benedic deo: ⁊ morere. In pa¬
rachyso ut diximus mulier nocuit:
s insterquilinio ut audis non qe¬
fuit. Affuit cum petro in pretors:
⁊ cum herode locuta ẽ in palatus.
In pretorio petro prebuit negi¬
tionis occasionem: inpalatio au¬
sa est dicere herobi. da mͥ indiso
babitare. Nequitia enim mulie¬
ris immutat faciem eius. ⁊ oboe¬
cabit uultum suum tanquam
ursus : ⁊ quasi saccum ostendet
de gͥ faciem tuam a muliere. ꝙ
maxime a muliere compta:
cͥcumspicias speciem alienans
ꝓpt̾ speciem enim mulieris ml
morem thamar sororis sue: am

Expanded text:
non ardeant; aut ambulare super non ardeant; aut ambulare super prunas, et non comburantur plantae gerit eam. Dum aegrotaret Job, et damna substantiae pateretur, dum pro morte filiorum cor ejus doloribus anxiaretur, dum molestia carnis affligeretur, et testa saniem raderet, inter haec nihil est relictum, quod gravius affligeret, quam uxor insana et perversa. Ait enim viro aegrotanti: Adhuc permanes in simplicitate tua, Benedic Deo et morere . In paradiso, ut diximus, mulier nocuit, sed in sterquilinio, ut audis, non desinit. Adfuit cum Petro in praetorio, et cum Herode locuta est in palatio. In praetorio Petro praebuit negationis occasionem, in palatio ausa est dicere Herodi: Da mihi in dihabitare. Nequitia enim mulieris immutat faciem ejus, et obcaecabit vultum suum tanquam ursus, et quasi saccum ostendet igitur faciem tuam a muliere, et maxime a muliere compta, et ne respicias speciem alienam, propter speciem enim mulier immutmorem Thamar sororis suae Amo
Abbreviated transcription (Latin):
pallia. ⁊ acus. ⁊ specula. Et erit
ꝓ suaui odore fetor. ꝓ zona fu¬
niculus: ꝓ crispanti crine calui¬
tium: ꝓ fascia pectorali cilicium.
Hic uermis: illic ignis. Hic pu¬
tredo: illic tormentum sine ter¬
mino. Erit tamen ibi uermis
conscientie. hic nutritus delec¬
cationib carnis: qui illic des¬
ꝑationis dolorem commouebit.
Eoce quod amas homo: ecce qͦo
es. ⁊ quod amas. Cinis es. ⁊ puluis:
⁊ uento suꝑbie subleuaris. No¬
cet uicinitas mulierum: coha¬
bitatio earum multos traxit ad
cͥmen: quarum ut ait beat᷑ grego¬
rius. uox blandit᷑ aurib. ⁊ faci¬
es ocłis. In paradyso nocuit mu¬
lier : interra nocet: trahit ad in¬
feros ne gͥ obstruat celum: sapi¬
entis ẽ ꝓuidere. Unde in eccłiasti¬
co legi. In medio mulierum no¬
li commorari. De uestimentis
enim ꝓcedit tinea: ⁊ a muliere
iniquitas uiri. Unde ⁊ in ꝓuer¬
biis salomon dicit. Nunquid ab¬
scondere potest homo ignem in
sinu suo. ita ut uestimenta illius

Expanded text:
. Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium. Hic vermis, illic ignis; hic putredo, illic tormentum sine termino. Erit tamen ibi vermis conscientiae hic, nutritus delectationibus carnis, qui illic desperationis dolorem commovebit. Ecce quod amas homo, ecce quod es et quod amas. Cinis es et pulvis, et vento superbiae sublevaris. Nocet vicinitas mulierum, cohabitatio earum multos traxit ad crimen, « quarum, ut ait B. Gregorius, vox blanditur auribus, et facies oculis. » In paradiso nocuit mulier, in terra adhuc nocet, trahitque ad inferos. Ne igitur obstruat coelum, sapientis est providere. Unde in Ecclesiastico legitur: In medio mulierum noli commorari, de vestimentis enim procedit tinea, et a muliere iniquitas viri . Unde in Proverbiis Salomon dicit: Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ita ut vestimenta illius
Abbreviated transcription (Latin):
sic amor mulieris nunquã dicit
sufficit. Lxor ꝓpͥa solet habenti
esse fastidio: aliena uͦ non sine
ꝑiculo adamatur. Hec exuꝑat
uerbis. illa mollit sermones: &
multo labioꝵ suorum blandi-¬
mento seducit cor. Unde salomõ.
Ut eruaris inquit a muliere alie¬
na. ⁊ ab extranea que mollit
sermones suos: inclinata ẽ ad mor¬
tem domus eiꝰ. ⁊ ad inferos semi¬
te ipsius: omnes qui ingredi¬
unt᷑ ad eam ñ reu̾tentur. nec ap¬
prehendent semitas uite. Et in
eodem scͥptum ẽ. Fauus distillãs
labia meretͥcis: ⁊mitidius oleo¬
guttur eius. Nouissima autem
illius amara quasi absinthium:¬

Expanded text:
sic ardor mulieris nunquam dicit: Sufficit. Uxor propria habenti solet esse fastidio, aliena vero non sine periculo adamatur. Propria exsuperat verbis, aliena mollit sermones suos, et multo labiorum suorum blandimento seducit cor amantis. Unde Salomon: Ut eruaris, inquit, a muliere aliena, et ab extranea quae mollit sermones suos, et inclinata est ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertuntur, nec apprehendent semitas vitae . Et in eodem scriptum est: Favus distillans labia meretricis, et nitidius guttur ejus oleo. Novissima autem illius amara quasi absinthium,
Abbreviated transcription (Latin):
an omnes morimur. Ipsa est
que subu̾tit iustum: sapientem
qui philistei frontem lapide
comminuit: mulieris aspectus
traxit ad culpam: Quid sua sam¬
soni uirtꝰ : uł quid salomoni ꝓfuit

Expanded text:
sam omnes morimur . Ipsa est, quae subvertit justum, sapientem qui Philisthaei frontem lapide comminuit, mulieris aspectus traxit ad culpam? Quid tam ingens Samsoni virtus, vel quod Salomoni t
Abbreviated transcription (Latin):
uite scłarium ⁊ religiosoꝵ qui
muniti. ⁊ quasi stabiles cernun¬
tur. uita reꝓbat᷑. Noluisti inquit
erubescere. Erubescere noluit:
qui penitere recusauit. Rubor
gͥ frontis: est pubor penitentis.
Siquis gͥ ab hac infirmitate cu¬
rari desiderat: necesse ẽ ut em¬
plastrum uerecundie fronti suꝑ¬

Expanded text:
vitae saecularium, religiosorum, qui vitae saecularium, religiosorum, qui muniti, et quasi stabiles cernuntur, vita reprobatur. Noluisti, inquit, erubescere. Erubescere noluit, qui poenitere recusavit. Rubor igitur frontis est pudor poenitentis. Si quis igitur ab hac infirmitate curari desiderat, necesse est ut emplastrum verecundiae fronti sup
Abbreviated transcription (Latin):
rons De dolore frontis
ea quasi dolens conqueri uideat᷑.
ꝑeam siquidem animam sermo
diuinus intelligitur: que dm̃ ui¬
dere desiderans. frontem pudici¬
tie simplicitatis uelamine tege¬
re consueuit. Si autem peccati
morb eidem aduenerit: ꝑ impu¬
dentiam frontem discooꝑtam ge¬
rit. Et que pͥus iuste iuxerat: ab¬
iecto simplicitatis uelamine. pec¬
catum p̾dicare ñ cessat. Quod si
inreligione alicui contingat: gͦ¬
uioris culpe secularib incitamẽ¬
tum prestat. Quanto enim gra-¬
dus altior: tanto casus grauior.
Unde ꝑ ysaiam dicitur. Erubes¬
ce sidon ait mare. Unde gregorius.
Plerunq inquit ex actione secu¬
larium. confundit᷑ actio religio¬
sorum: dum illi ultra habitũ
assumunt oꝑa: ⁊ isti iuxta ordi¬
nem ꝓpͥum. ñ excitant corda. In
sydone quippe figurat᷑ stabili¬
tas religiosorum: in mare uͦ. ui¬
ta secularium. Quasi gͦ ꝑ uocem
maris. ad uerecundiã sidon adbu¬
citur: quando ꝑ comparationẽ

Expanded text:
 De dolore frontis.ea quasi dolens conqueri videatur. Per eam siquidem animam sermo divinus intelligit, quae Deum videre desiderans frontem pudicitiae simplicitatis velamine tegere consuevit. Si autem peccati morbus eidem advenerit, per impudicitiam frontem discoopertam gerit, et quae prius juste vixerat, abjecto simplicitatis velamine peccatum praedicare non cessat. Quod si in religione alicui contingat gravioris culpae, saecularibus incitamentum praestat. Quanto enim gradus altior, tanto casus gravior. Unde per Isaiam dicitur: Erubesce, Sidon, ait, mare . Unde Gregorius: « Plerumque, inquit, ex actione saecularium confunditur actio religiosorum, dum illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. » In Sidone quippe figuratur stabilitas religiosorum, in mari vero vita saecularium. Quasi ergo per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eodem exemplo dicit hie¬
ronimꝰ contra iouinianũ. Origo
quidem amoris. honesta erat:
s magnitudo deformis. Nichil
autem interest quam ex hone¬
sta causa. quis insamat. Unde
⁊ sextus insententiis. Adulter ẽ
inquit in suam uxorem: amator
ardentior. In aliena quippe ux¬
ore. omnis amor turpis ẽ: in sua
nimius. Sapiens iur iudicio de¬
bet amare coniugem. ñ affec¬
tu: ut regat impetus uolupta¬
tis. ne preceps feratur in coitum.
Hichil enim fedius est: quan
Certe qui dicunt se causa rei fas¬
liaris. ⁊ generis humani uros
iungi. ⁊ liberos tollere. imiteri
saltem pecudes: ⁊ postquam pr¬
orum uent̾ intimuerit. ñ ꝑdẽt
filios: nec amatores se uxorib e¬
hibeant. s maritos. Ducunt᷑ in¬

Expanded text:
hoc eodem exemplo dicit Hiehoc eodem exemplo dicit Hieronymus contra Jovinianum: « Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. » Nihil autem interest ex qua honesta causa quis insaniat. Unde et Sextus in Sententiis: « Adulter est, inquit, in suam uxorem amator ardentior. » In aliena quippe uxore omnis amor turpis, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem non affectu, ut regat impetus voluptatis, ne praeceps feratur in coitum. Nihil enim foedius est quam dulteram. Certe qui dicunt se causa rei familiaris et generis humani uxoribus jungi, et liberos colere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Ducunt
Abbreviated transcription (Latin):
quib amorem forme ut̾q accu¬
mo sapientium : turbat consilia.
altos ⁊ generosos sp̃c frangit: a
magnis cogitationib ad humilli¬
mas detrahit: querulosos. iracũ¬
dos. temerarios. dure imꝑiosos.
seruilit̾ blandos. omnib inutiles
ipsi nouissime amori facit. Nam
cum fruendi cupiditate insacia¬
bilis flagrat: plura tempora sus¬
picionib. lacͥmis. conquestio¬
nib ꝑdit: odium facit sui: ⁊
ipse nouissime odium ẽ. Tota
amoris insectatio apud platonẽ
posita ẽ: ⁊ omnia eius incomino¬
da lẏsias explicauit. quod ñ u¬
dicio s furore ducatur: ⁊ maxi¬
me uxorum pulcͥtudini gra-¬
uissimus custos accubet. Refert
p̾terea seneca cognouisse se quẽ¬
dam ornatum hominem. qui
exiturꝰ in publicum. fascia ux¬
oris pectus colligabat: ⁊ nec
nullam nisi alternis tactam
labris. uir ⁊ uxor hauriebant.
alia deinceps ñ minus inepta
facientes: inque impuiba uis
arcdentis affectꝰ erumpebat. De

Expanded text:
quibus amorem formae uterque accuquibus amorem formae uterque accumo sapientium, turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad humillimas detrahit, quaerulosos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnihus inutiles, etiam ipsi novissime amori facit. » Nam, cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plurima tempora suspicionibus lacrymis, conquestionibus perdit, odium facit sui, et ipse novissime odium est. Tota amoris insectatio apud Platonem posita est, et omnia ejus incommoda Lysias explicavit, ut qui non judicio, sed furore ducatur, et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca cognovisse quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum fascia uxoris pectus colligabat, et ne nullam nisi alternis tractam labiis vir et uxor hauriebant, alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. De
Abbreviated transcription (Latin):
buisse: xandipen. ⁊ miro neptem
aristidis. Que cum eum crebro cõ¬
mlisse: si pauꝑem ducat uxorẽ.
attus cato censorus. habuit¬
macedonum contra quem de¬
mosthenis philipice tonant:¬
uroeuntẽ ex more cubiculum.
potentior: Non adquiescit
mulier suꝑba uiro sapienti: nec
potentem ueretur irata. Cote euri¬
pidis tragedie: in mulierum ma¬
ledicta sunt. Unde ⁊ hermione lo¬
quitur: malarum me mulierum
decepere consilia. Scribit erodotꝰ.
quod mulier cum ueste deponat ue¬
recundiam. Quod sine deste gerit:
quasi ñ fecerit obliuiscitur Siqͥs
autem testis affuerit: ipsa tam̃
artificio lingue cogit eum non ui¬
disse quod uiderit. Quod uerbis
excusare non ualet hoc lacͥmis
excusat: blanditur ocłis: seducit
inmuliere forma: ñ anima. Amor
forme. uiriles eneruat animos:
ñ attendit cui abheserit: rationis
ex ꝑs esse dinoscitur. Scͥpserunt si¬
cut legisse me recolo aristotiles ⁊
seneca de matrimonio libros: in

Expanded text:
buisse, Xantippen et Mironem neptem buisse, Xantippen et Mironem neptem Aristidis. Quae cum eum crebro conprovidisse, si pauperem ducat uxorem. Marcus Cato Censorius habuitMacedonum, contra quem Demosthenis Philippicae, introeuntem ex more cubiculum rege potentior? Non acquiescit mulier superba viro sapienti, nec potentem veretur irata. Totae Euripidis tragoediae in mulierum maledicta sunt, unde et Hermione loquitur. « Malarum me mulierum decepere consilia. » Scribit Herodotus, quod « mulier cum veste deponat verecundiam. Quod sine teste gerit, quasi non fecerit, obliviscitur. Si quis autem testis adfuerit, ipsa tamen artificio linguae fateri cogit eum non vidisse quod viderit. Quod verbis excusare non valet, hoc lacrymis excusat. » Blanditur oculis, seducit in muliere forma, non anima. Amor autem formae viriles enervat animos, non attendit cui adbaeserit, rationis expers esse dignoscitur. Scripserunt sicut legisse recolo Aristoteles et Seneca de matrimonio libros, in