comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab alt̾o suꝑiore ⁊ enim̃ casualt̾is
quo molati agi potit. ¶ Rec inł̾¬
dc̃m mh̾rdes cet̾od successored da¬
ñ õpetit amnꝰ ã cedẽ incipit. ex quo
oꝑis ceꝑti amĩ quis nuim̾et necc̃e
ẽ cum hus qui opꝰ tardissime fece¬
rint sepuis ag̃i s ⁊ si is fit locusĩ
quo opꝰ fcm ẽ qui facile n̾adiretur
ut puta insepulcro quid ant cla
fcm̃ ẽ ilł mabdito alio loco s ⁊ si sõ
t̾ra si opꝰ uł subaqua uł cloaca aliq
cepiss deinde maior effectus sit du
ił incesimum quintum anñ ⁊ ita
duiꝰ pius ⁊ deinceps om̃s p̾ͥncipes
ixnił ¶ ħ int̾dc̃o tantilis estimatur.
qñti actoris int̾ ẽ id op̾ sc̃m ñ esse
odicio sit actoris. que futura. siid¬

Expanded text:
ab altero: superiore etenim casu alterius quoque violati agi potest. Hoc interdictum in heredem ceterosque successores danon competit. aoperis coepti annum quis numeret, necesse est cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi.Sed si is sit locus, in quo opus factum est, qui facile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub terra fieret opus uel sub aqua, uel cloaca aliqucoepisset, deinde maior effectus sit, dumit uicensimum quintum annum: et ita diuus Pius et deinceps omnes principesnt. Hoc interdicto tanti lis aestimatur, quanti actoris interest id opus factum esse. ausa eadem condicio sit actoris, quae futura
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ea possis dum ne ałrutanᷤᷤ
atqr uti h anno ñ ui ñ clam ñ p̃ca¬
rio ab illo usus esuim fĩ ueto hoc
int̾dcm ẽandem bt utilitatem qu̾a
bt int̾dc̃m deriuis reficiendis. neĩ¬
pͣgare ⁊ refic̾e̾ fontem licũit millꝰ
eius usus erit p̾gandꝰ ã ⁊ reficiẽd
atur dĩm̃o ñ ꝑiittatur cui non¬
cĩ ĩnouat aliquid p̾ter id ꝙ p̃ced¬
enti annousꝰ ẽ. s ⁊ delacu puteo
piscina reficiendis p̾gandis mt̾¬
quib ꝑͥmittitur int̾itm deaqua

Expanded text:
utique ea possis, dum ne aliter utaris, atque uti hoc anno non ui non clam non precario ab illo usus es, uim fieri ueto'. Hoc interdictum eandem habet utilitatem, quam habet interdictum de riuis reficiendis: nipurgare et reficere fontem licuerit, nullus usus eius erit. Purgandus autem et reficiendus atur, dummodo non permittatur cui novenim innovat aliquid praeter id, quam praecedenti anno usus est. Sed et de lacu puteo piscina reficiendis purgandis intequibus permittitur interdictum de aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cto dampni infecti ꝙ oꝑis incio
fcm sit cau̾i iubebo subħtitło dno
oace publicam curam merentur
cloaca ẽau̾t lecus camus ꝑqm̃ co

Expanded text:
veto. damni infecti, quod operis vitio factum sit, caveri iubebo". Sub hoc titulo duo oacae publicam curam merentur. Cloaca autem est locus cavus,
Abbreviated transcription (Latin):
tat ut pat̾er eum dͥiure exm̾e. si
añquam eximat me penitu̾itm̃s
lapis dũrat si p̾ea. ipsius fc̃m re¬
iud̃r cum eximitur dñ nolnta¬

Expanded text:
t, ut paterer eum sibi iure eximere, si antequam eximat, me paenituerit, meus lapis durat, si postea, ipsius factum avvidetur, cum eximitur domini volunta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾im stichum em̃ne ꝓposuit dix̾imĩ
ħ ei dare ut stichum em̃et ca m̃a
gis donaciomis ꝙ̃ odicio dande pe¬
tcume extiman debebit. ⁊ mortuo
sticho peccunia ap̃ticiũ remaneb̾.

Expanded text:
im Stichum emere proposuerat, dixerim in hoc me dare, ut Stichum emeret, causa magis donationis quam condicio dandae pecuniae existimari debebit et mortuo Sticho pecunia ap
Abbreviated transcription (Latin):
is acci deut quis rem alienama¬
Iiqnom̃o errore deceptus tanꝙͣ suã
uendat forte aut donec ⁊ obid abo¬
ne fidei possorensucapi possit. uel¬
nti si hrorem defuncto dmodatã
at lecatam uł ap̃ eum depositam i¬
emexistimans br̃ditariam alienau
ent. ¶Itemsiquis iliqua exstm¬
is ad quem ususfr᷑. ancille ꝑtin ꝑtu¬

Expanded text:
is accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam uendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: ueluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans hereditariam eerit. Item si quis aliqua existimis, ad quem usus fructus ancillae pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
ẜom cesẜit nfucapionis iustam cĩ
habebo. s ⁊is a quo exstipłatu fumd
pete uolebam cedendo mposẜonez
si soluendi c̃a id fecit eao ipso effici¬
et. ut fund̃ longo tp̃r capiamiqui
pignori remdat usucapit. ꝙͣdiu
res ap̃ creditorem ẽ si creditor eui
posfom ali nradid̾it. int̾pellabit̾
ẽ eiͣ teposint. uł ꝯmodauit quos pa¬
iam ẽ desme i sucaꝑe si ꝯmodata. uel
deposita res alii tradita fu̾it. ab eoq
omodatimuł depositumacceꝑit
plane. si creditor mida ouentc̃e y̾po¬
thecam cͣcxͣt usucaꝑe debitor ꝑ̃scue¬
rabit. ¶Sirem tuam cum bona
fide possidem pignori tibi deide

Expanded text:
 cesserit, usucapionis causam iustam habebo. sed et is, a quo ex stipulatu fundum petere volebam, cedendo mihi possessione, si solvendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam. Qui pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur id deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fuerit ab eo, qui commodatum uel depositum accepit. plane si creditor nuda conuentione hypothecam contraxerit, usucapere debitor perseuerabit. Si rem tuam, cum bona fide possiderem, pignori tibi dem
Abbreviated transcription (Latin):
se appbari. siquis em̾nit fund sciens
abeo cuĩ erat possidebit ꝓposẜore.
onem bonoꝵ eius accepit incipiet
fimd̾ ꝓhrde possid̾e ħ̾.amplius si iꝰ¬
tam cãm habu̾it existimandi seh¬
eredemuł bonoꝵ. posẜorem dño ex¬
titisse. sund̃ ph̾rde possidebit. nec
cipienda st̃ qui nec inuo nec morto¬

Expanded text:
si quis emerit fundum sciens ab eo, cuius non erat, possidebit pro possessore: sessionem acceperit, incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec ccipienda sunt, qui nec uiuo nec mort
Abbreviated transcription (Latin):
finandi ñ ꝯmittitur. ¶ fundi quo
aliem pot̾aliquis sine uinancisa p
nfucape. qr intelligit aliemim sep̃¬
sidẽ ⁊ obidmala fide possidet. s ⁊ si
alu bona fide accpienti tradid̾it
pot̾it is usucape. qr n in possessu
n fintiuum possid abolita ẽ eĩqu¬

Expanded text:
furandi non committitur. Fundi quoque alieni potest aliquis sine ui nancisci usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque ui possessum neque furtiuum possidet: abolita est enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab ¶ui muñis publicinaca¬
cio datur ñ remittitur eine
magrãtus fiat qr id ad hono¬
rem magis quam admim̃a
ꝑtin cet̾a oĩa quead tempu
ex̃ ordinem exiguntur ueluti
ona exigenda non sunt

Expanded text:
 Cui muneris publici uacatio datur, non remittitur ei, ne magistratus fiat, quia id ad honorem magis quam ad munera pertinet. cetera omnia, quae ad tempus extra ordinem exiguntur, uelutiona exigenda non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
soluit̾ ittilis ei actio debebit
opet᷑e. ¶ Inpot̾ate ⁊ manenti
eatem̃ actio opetit si depeccul

Expanded text:
solverit, utilis ei actio debebit competere: in potestate etiam manenti eadem actio competit, si de pecul
Abbreviated transcription (Latin):
od̾. E in quidonatõis c̃a pect¬
uniam ułquid aliud ꝓmisit de
mora solucionis peccumensur¬
as non debe sũme equitatis ẽ m̃
axime cuminbone fidei cͣctib dõa¬
cionis sꝑecies non dẽputetur.

Expanded text:
 Eum, qui donationis causa pecuniam vel quid aliud promisit, de mora solutionis pecuniae usuras non debere, summae aequitatis est, maxime cum in bonae fidei contractibus donationis species non deputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
eri cepit ingeninm nasci ⁊ ħm
agis ẽ sine dubio ꝯseqñdum q̃ti¬
nus lib̾ta s ñ pͥuãta s publica
res ẽut ultrois qui eam d õf¬
serre tͣebeat. s ⁊ si nõdum debita
lib̾tate fidero. mcilla pepit stu¬
dio tñ hr̃dis fu̾it effectu. ut
nodiim lib̾tas debe̾tim. ueluti ꝙ
tardius adĩent hrditatem. utq
nati sint exancilla ẜui eius fiãt
placet manuimittendos s tradu
matri oport̾e. ut ab ei manimiit¬
t̾entur. ut lib̾ti pocius mñ fiant
nam quos indignus ẽ hr̾s ẜuos

Expanded text:
erit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non privata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. Sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, veluti quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla servi eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indignus est
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bensꝰ fu̾it. ñ sit ꝑatus ꝓsua lib̾ta¬
te litigare. nam si ꝑatus sit litiga
sidens insucapionem amissa posẜce
cognou̾it rem ẽẽ alienam ⁊ itm̃ nã¬
stam̃to uł exstipłatu res debita nob̾
tuendam quo traditu qr ocessum
ẽ stipłari rema⁊̃ que ꝓmissoris ñ sit

Expanded text:
prehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus sit litigarssidens ante usucapionem amissa possessione cognouerit esse rem alienam et iterum nanstamento uel ex stipulatu res debita nobis tuendam, quo traditur, quia concessum est stipulari rem etiam quae promissoris non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓficiet. ¶ Inre legata inaccessio¬
nẽ tp̾ris quo testator possedit lega¬
tanus quodammodo. ꝙ h̾rs est
Dem Si is qui ꝓemptore possideb¬
at. an usũcapionem abhossib cap¬
tus ẽ sit uidend̃ ẽ. an h̾rdi enis ꝓced¬
at usucapio. namint̾numpitur nsu¬
cipio ⁊si ipsi reu̾so ñ ꝓdest. s uex co¬

Expanded text:
roficiet.In re legata in accessione temporis, quo testator possedit, legatarius quodammodo quasi heres estm.Si is, qui pro emptore possidebat, ante usucapionem ab hostibus captus sit, uidendum est, an heredi eius procedat usucapio: nam interrumpitur usucapio, et si ipsi reuerso non prodest, que
Abbreviated transcription (Latin):
dem ¶Ignori remaccepta potes
ossidem. ¶Eum qui afiioso bona
fidẽ emut usucaꝑe posserensum est.¬
¶ Si mandau̾o tibiut fund̃ emas ex
ea ca traditum tibĩ ditina posẜoe c̃a¬
pis ꝙͣuus possis udi ñ p̃tuo possi¬

Expanded text:
 Pignori rem acceptam usu ossidemus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usucapere posse responsum est. Si mandauero tibi, ut fundum emas, ex ea causa traditum tibi diutina possessione capis, quamuis possis uideri non pro tuo possi
Abbreviated transcription (Latin):
bellocum hu qui nob̾hostes
sunt aliquem exmr̾is cẽpũt.
⁊ intra p̾sidia sua ꝑdux̾int ma
si eodem bello is reu̾sus fũit
ptus ab hostib ñ eẽt. añqm̃ĩ
p̃sidia ꝑducatur bostiũma¬

Expanded text:
bello, cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris ceperunt et intra praesidia sua perduxerunt: nam si eodem bello is reuersus fueriptus ab hostibus non esset. antequam in praesidia perducatur hostium, ma
Abbreviated transcription (Latin):
sit lib̾atur si sine fcõẽius res sacͣ
cẽ ceꝑit. uuit stichus adlib̾tatem
puem̾t / nec reuccantur in obli¬
gõem si nirsus lege aliquas res
exlibo ẜuus effectus sit qm̃ qd̾¬

Expanded text:
sit, liberatur, si sine facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem pervenerit, nec revocantur in obligationem, si rursus lege aliqua et res ex libero servus effectus sit
Abbreviated transcription (Latin):
uem ꝙͣ spospond̾is dñs dissolu¬
eadem nauis ẽẽ incipiet obligͣ
npquo ⁊ illud dici posse pediuᷤᷤ
sc̾ribit si stipłatus sũo exfũdo
.c̃.amphoras uini expectare debo
donet nasatur. ⁊ si natum sinec
culpa ꝓmissoris consumptu
sit rursum expectare debeam do¬
nec itexnascatur⁊ dan possit iͣ
ꝑhas uices aut cessaturmañ
ꝓmissus ẽ siituitis tempꝰ spec¬
tandum non ẽẽut nec b̾ quid̾
stipło dehomine lib̾o ꝓ̃banda sit.
illimm cum ẜuus ẽẽ ceꝑit dãre
spondes. item eimilccum cumͤ¬

Expanded text:
popondit, dominus dissolueadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspectare debeam, donec iterum nascatur et dari possit: et per has uices aut cessaturam aut missus est, servitutis tempus spectandum non esse, ut ne haec quidem stipulatio de homine libero probanda sit: "illum, cum servus esse coeperit, dare spondes?" item "eum locum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tencia eius qui diu̾sa duob te¬
stĩa p̃buit cuiꝰ ita anceps fides
uacillat: quĩ c̾mine fli teneatin
nec dubitand̾ ẽ. ¶Quise ꝓ
milite gessit uł illicitis insig¬
nib usus ẽ uł flo duploniate
nias om̃enut ꝓadmissi qͣlita¬
te gͣuissime pumend̾. Siade

Expanded text:
dentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est. Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate uias commeauit, pro admissi qualitate grauissime puniendus e
Abbreviated transcription (Latin):
siłr rectetransactumuideatur.
Siquis irau̾it se fintum non
secisse deinderem fintinam ño¬
cctet surti quid̾ actio pimitur.
rei tñ ꝑsecutio dño ẜuatur. ¶ Si
tutus funi̾t finti indicio actorc̃o
rtus fu̾it condicendo quor mor¬
tium id̾ consequetur. ¶Si sta¬
tulib̾ simmeptus situłres subcõ¬
dicione legata. tem añꝙͣ ãdcat
extitĩt condicio. furti iamagi
ente aũt odicione tanti extim̃a¬
dus ẽ qnͣti emptorem pot̾it ĩu
nẽo erat rapũit actõe debonis
raptis inqͣdruplum comiem¬
etur. suiti ñ manifesti uidel si
res amote st̃̾ ñ tenetur siñtisnẽ
maleficia uoluntas ⁊ ꝓpositu
delinqñtis dĩssingũit. ¶ Sis¬
uit. ⁊ soluendo sit is cui surrep¬
tus ẽsab̾. at posse ⁊ dmodatia¬
mine s ⁊ si peccuniam qmͣ do¬
minꝰ ex egit reddat euanesccre
sinti ãctoen sid̾ ⁊ si remittat o¬
modati actc̃em. ¶ Oꝵ si ẜmis
tuus rem tibi omodatam sum¬

Expanded text:
iter recte transactum uideatur. Si quis iurauerit se furtum non fecisse, deinde rem furtiuam contrectet, furti quidem actio peremitur, rei tamen persecutio domino seruatur. Si tutus fuerit, furti iudicio actor conrtuus fuerit. condicendo quoque mortuum idem consequetur. Si statuliber subreptus sit uel res sub condicionefurti iam agi ente autem condicione tanti aestimandus est, quanti emptorem potest inuenemo erat, rapuerit, actione de bonis raptis in quadruplum conuenietur, furti non manifesti, uidelicet si res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit. Si seruerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati anomine: sed si pecuniam, quam dominus exegit, reddat, euanescere furti actionem: idem et si remittat commodati actionem. Quod si seruus tuus rem tibi commodatam su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb quamut occurrere poss
int᷑ omeatum restituend̾est.¬
¶Arma alienasse gͣue c̾men ẽ ⁊
ea culpa deẜciom exequaturu
tiq si tota alienauit s siꝑte
tum galeam gladium desto¬
aclius ꝑcetur annoꝵq cust¬
odi płi ea culpa iiputit᷑
si arna militi ꝯmisit ñ suo¬
notatus ac restitutus. tpris
pendus expungitur. ꝙ si rõ
nũt omnia scipendia cica fin¬
muns in quo iam reus fiũt p¬
lulatus nomen milieqie dedit
sacram̃to soluendꝰ ẽ. ¶odiles
tubator pacis capite prͣnt
ap̃ prem remansit sinet¬
estam̃to filio defuncto p̾e
quib filius fuit.

Expanded text:
 quam ut occurrere posset intra commeatum, restituendus est.Arma alienasse graue crimen est et ea culpa desertioni exaequatur, utique si tota alienauit: sed et sicam scutum galeam gladium, deserfacilius parcetur armorumque custodi plerumque ea culpa imputatur, si arma mnotatus ac restitutus temporis, pe‹n›diis expungitur. quod si rruerit, omnia stipendia citra nis, in quo iam reus fuerat postulatus, nomen militiae dedit, statim sacramento soluendus est.Miles turbator pacis capite punituapud patrem remansit sine testamento filio defuncto, pater quibus filius fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
is pena mrogatur. ¶Suo fñ
iudice adbestias dãto ñ solu
ꝑtinencia. dñiᷤ pot̾as ablataẽ.
adbestias depugnandas suo
arbitrio ẜuos tradẽ oblatos
tñ ẜuo iudicis si iusta sit do¬
mini querela sic pene tradet᷑

Expanded text:
is poena irrogatur. Servo sine iudice ad bestias dato non solum tinentia dominis potestas ablata est ad bestias depugnandas suo arbitrio servos tradere: oblato tamen iudici servo, si iusta sit domini querella, sic poenae tradet
Abbreviated transcription (Latin):
rio obligatus ẽ posse fidenissor¬
emaccipi sciendum ẽ. ¶Eoã¬
p̾litem otestatam sideuissor ac¬
opi pot̾. qr ⁊ ciuilis ⁊ naturalis

Expanded text:
rio obligatus est, posse fideiussorem accipi sciendum est. Et post litem contestatam fideiussor accipi potest, quia et ciuilis et naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pampbilo lib̾to suo ꝙ hr̾dem exꝑ
te instituat stichum ẜuum p̃leg̃¬
u̾at ⁊ ei lib̾tatem hĩs u̾bis dedat
enos nũmos ded̾it. t̾c eum manu¬
mittas pamphilꝰ añ quinqm̃mu
moriens hr̃oib institutis filio⁊
upore de codem sticho ita cauit sti¬

Expanded text:
o liberto, quem heredem ex parte instituerat, Stichum seruum praelegauerat et ei libertatem his uerbis dederat: enos dederit, tunc eum manumittas'. Pamphilus ante quinquennium moriens heredibus institutis filio et uxore de eodem Sticho ita cauit: 'Sti
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tas c̃ hm̾o abh̾rdib meis peto
fideiq eoꝵ omitto. ut rõib reddi¬
tis stichiim manimittant. q̃itu
ẽ cumampla peccunia exacta p̾n
mortem testatoris sͥ omissarełi¬
q̃retur: ⁊ quasdam fũmas. acolo¬

Expanded text:
data est: 'ab heredibus meis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant'. quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colo
Abbreviated transcription (Latin):
be seposta non dixiss sego ꝑ¬
uto exceptõem doli .m. eum
abitimim. ¶Sine q̃ius pet¬
at siue opensatõe utatur. om¬
ittitur statim remratam hĩtũ

Expanded text:
bere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram. Siue quis petat siue compensatione utatur, committitur statim ratam
Abbreviated transcription (Latin):
issor ticio dediss. isq adlibta¬
tem ꝑueniss qui stichumañ
pamphilim dare ꝓmissit. it
sistichum miln̾aiũt non m̾a¬
gis eum dando lib̾atin.ꝙ si so¬
lum stichum ꝓmiss ⁊ asemul¬
deiretitem qui hoĩem dari ꝓ¬
misit ⁊ uuln̾atum ase offeriz.
non lib̾abr indicio quo accep¬
to. si hõiẽm is cum quo age̾tur
uuln̾atum ase offerret. in iu¬
dicio ddempnan debebit s ⁊ si
ab alio nuln̾atus sit odempn¬
adus erit cum p̾sit. ilium da¬

Expanded text:
dedisset isque ad libertatem peruenisset. Qui Stichum aut Pamphilum dari promisit, si Stichum uulnerauerat, non magis eum dando liberatur, quam si solum Stichum promisissedaret. item qui hominem dari promisit et uulneratum a se offert, non liberatur. iudicio quoque accepto si hominem is cum quo agetur uulneratum a se offert, condemnari debebit. sed et ab alio uulneratum si det, condemnandus erit, cum possit alium da
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt gͥ ⁊ u̾end̾itoris fideiꝰ¬
soremptore iucto appellab̾.
lzemptor ⁊uenditor acquie¬
scant ¶Si hrs institutusmn¬
ctus fuit ab eo qui demoffõ¬
lib̾tatem accepunt. ꝑmitted
ẽ ãppellare. di q̃ratur ꝑcollu¬
sionem ꝓminciatum. sicut di¬
nus puis ixpsit. ¶Idem re¬
psit legatarios cam ippelłoiͤ
ag̾e posse s siinfraudem suã
transactõem scãm.abeo qui a¬

Expanded text:
nerunt. igitur et venditoris fideiussor emptore victo appellabit, licet emptor et venditor adquiescant. Si heres institutus victus fuerit ab eo, qui de inofficlibertatem acceperunt permittendum est appellare, si querantur per collusionem pronuntiatum: sicut diuus Pius rescripsit. Idem rescripsit legatarios causam appellationis agere posse. Sed et si in fraudem suam transactionem factam ab eo qui a
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ femie uiro notum facẽ opꝰ se fa¬
cturamiuł deniq scientẽ ẽo fic̾e qu¬
amquam ⁊ illd sufficiat celandi ñ
fac̾e suffic̾e ei si curatori rei .pu. de
ciass opꝰ se fc̃imim. eiq deminaatu
ẽet. nẽ fãc̾et ⁊ secĩt utiliꝰ puto ꝓba

Expanded text:
e, uiro notum facere opus se facturum: uel denique sciente eo facere: quamquam etiam illud sufficiat celandi anifacere, sufficere ei, si curatori rei publicae tiasset opus se facturum eique denuntiatum esset ne faceret, fecerit, utilius pu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qm̃ demincanit. uł qui decep¬
to facit ad quam ꝑtimut ñ facere
uł osulto eum deminciauit adu̾s¬
anio cum eum scit ñ pꝰse ꝓhit̾e uel
tam sero ꝓñiciauit ut obinareꝓ
hibit᷑us pͥusquam fiat ñ possit et
ħ ita labeonem ꝓbare ansto ait.
Siquis se deminciau̾it op̾fcũum.
nunciatõem fec̾it debebit eĩ ⁊ ita la¬
teo ⁊ diem ⁊ horam deninciatõe opl¬
finitorie aut obscure dre. uut deñ¬
ciare. n tamartare adu̾sanumnt
it diem cccurrere adphibendꝰ nͣo
p̾sitEsi forte no sit cũ dem̃iaetun

Expanded text:
fecit, quam denuntiavit: vel qui decepto facit eo, ad quem pertinuit non facere: vel consulto tum denuntiat adversario, cum eum scit non posse prohibere: vel tam sero pronuntiat, ut venire prohibiturus, prius quam fiat, non possit. et haec ita Labeonem probare Aristo ait. Si quis se denuntiaverit opus facturum, nuntiationem fecerit: debebit enim et ita Labeo et diem et horam denuntiatione conplrfusorie aut obscure dicere aut denuntiare: neque tam artare aduersarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit.Et si forte non sit, cui denun
Abbreviated transcription (Latin):
b̾is dampnatoꝵ oceduntur Ie
Tinõ naturał. qͣi lex quedam taci¬
ta lib̾is pentum h̾rditatem a¬
dicet uelud ad debitam succes¬
sionem eos uocando pp̃ꝙ ⁊ inie
abea successione p̾sunt equis¬
sime existimatum ẽ eo quo ca¬
su quo pp̃penam pentis aufeit
bonadampnacio. rõem h̾ri lib̾¬
oꝵue alieno admisso guiore
cpenam luerent quos mulacõ¬
ting̾et culpa.Int̾duinsũ¬
mam egestatem deuoluteꝙ
cum aliqua mod̾atõe diffimre
placuitut qui adumũsitats
uentur erant iure successio¬
cessas hr̃ent. ¶ Si mlb̾tinũ
aĩadũsum efitpr̃ono enidid¬

Expanded text:
amnatorum conceduntur.Cum ratio naturalis quasi lex quaedam tacita liberis parentium hereditatem addiceret, uelut ad debitam successionem eos uocando propter quomoueri ab ea successione possunt: aequissimum ex‹i›stimatum est eo quoque casu, quo propter poenam parentis aufert bona damnatio, rationem haberi liberorum, ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure successiocessas haberent.Si in libertinum animaduersum erit, patrono ei
Abbreviated transcription (Latin):
soremñ ꝑtinebat. fisco erit ne¬
dicanda. ¶Oxbonis dampͣ¬
natoꝵ ꝑtiones adoptinis li¬
cta ẽ adoptioñminus ꝙͣ natã¬
lib ꝯcedi equm ẽsfraudis aute
iam᷑ ꝑ dscienciam metu i̾mi¬
entis accusatõis quis adopt
et mħ̾. ut extonis que seadm¬
issimim cogitat porcio detrib̾¬
atin. ¶ Si płes libos damp¬
natus bat fenmtur exẽmpla
filioꝵ nũs facit ami am̃plian
ĩpium horm adietione pccius.
quam peccumaꝵ copiamali.

Expanded text:
sorem non pertinebit, fisco erit uindicanda.Ex bonis damnatorum portiones adoptiuis licta est adoptio, non minus quam naturalibus concedi aequum est. fraudr conscientiam, metu imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur.Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla, filiorum numerus facit, cum ampliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia malim:
Abbreviated transcription (Latin):
te⁊ si p̃imiuam indicatum sitag¬
entib. ¶Hoc int̾dc̃o obicienda ent
exceptio rei iidicate ne deħq̃ratura
an sit iñpot᷑ate s ansit iudicatum¬
¶Siquis filiam suam que pͥimpta
it. si forte p̾r concordans. nͣm. forte
⁊ libis subnirum uelit dissolũe ⁊ cͥ¬
toiure utimur ne bene concordan¬
cia nimia. iure prĩe pot̾atis tmbẽt᷑.¬

Expanded text:
sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum.Si quis filiam suam, quae mihi nupta it, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbent
Abbreviated transcription (Latin):
tis nri minsulam deportand̃
ẽ. ¶Qui captus cum potãt
redire ñ redut ꝓtranffuga ha¬
betur item eum qui inpsid¬
io captus ẽ incadem cõndcc̃e
iter facia aut epłam fert cap¬
piatur quis ueniam metur.
Abarbaris remissos milites.
restitui ita oport̃s adriamis
scripsit. si ꝓbabunt secaptoᷤᷤ
euasisse non tranffugisse o¬
ħ l quid̃ liquido ꝯstare ñ pos¬
sitargum̃tis tñ cognoscend̃:
ẽ ⁊ si bonus m̃iles an̾a estima¬
tus fũit ꝓpe ẽ ut affirnaciomi
ens crẽd̾atur si em̃ansor. aũ
negligens suõꝵ aut segnis.
aut ex ꝯtub̾ium agens ñ
c̾detur ei E Si p̾multumtẽ¬
poris redit. ¶ Qui abhostib̾
captus ẽ ⁊ captum eum no
transfugisse ostitit ut net̾a¬
nus erit restituendꝰ eꝑitiam̃
transsugit ⁊ post̾a multos la¬

Expanded text:
in insulam deportatus est. Qui captus, cum poterat redire, non rediit, pro transfuga habetur. item eum, qui in praesidio captus est, in eadem condicione iter facit aut epistulam fert, capiatur quis, ueniam meretur. A barbaris remissos milites ita restitui oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei. Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfugisse constiterit: ut ueteranus erit restituendus et praemia transfugit
Abbreviated transcription (Latin):
stio ẽ itrum is sol decunioni
silius ẽẽ ideatur. qui ꝯceptꝰ
⁊ natus ẽ exdecunone annĩo
⁊ is qui an̾a natus ẽ. quem p̾r
decurio fieret ⁊ quidꝰ qnͣtum
pͣtin. ne fustib castigetur et
ne ĩmetallum detur ñ nocet
s ⁊ si p̾r ipsiud ordine motus.
̃sit siquid añ oceptionem eius
moueatur arbitror eum q̃ip¬
nigneut dẽcurionis filiumĩ¬
tuend̃. p̃indẽ hic quo qui p̾pa

Expanded text:
onis filius esse uideatur, qui conceptus et natus est ex decurione, an uero et is, qui ante natus est, quam pater decurio fieret. et quidem quantum pertinet, ne fustibus castigetur et ne in metallum detur, non nocet Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum qnigne ut decurionis filium intuendum.Proinde hic quoque, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
fuum ñ restituetur namasb̾¬
lẽgi inlocum eius pob̾ ⁊ sim
m̃us ordinis plenus fit exs¬
locus nacet. alia cã eius qui
ad tempꝰ ordine reuacmonet᷑
hic enim impleto tp̃r dec̃imoe. s
⁊ in hꝰ locum sublegi poti̾t S
ectet. donec locus uacet restit
nere quem pͥdem hãbu̾it ñ id̾

Expanded text:
suum non restituetur nam et sublegi in locum eius potest et si numerus ordinis plenus sit, exsalius uacet. alia causa est eius, qui ad tempus ordine remouetur: hic enim impleto tempore decurio est. sed et in huius locum sublegi poterit: seect‹et›, donec locus uacet.Restitunere, quem pridem habuit. non idem
Abbreviated transcription (Latin):
desut inreꝵnatura eẽ ĩmoet
peti pot̾. area ⁊ estimacio eius
solui d̾ ꝑs enim insule areaẽ
ei ced̾et diũsum dicemus si
ẜuus ꝓmissus ab bostib cap¬
tus ẽhic int̾im petinon pot̃

Expanded text:
desiit in rerum natura esse. immo et peti potest area et aestimatio eius solvi debebit: pars enim insulae area est ies cedit. diversum dicemus, si servus promissus ab hostibus captus
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Qero ancuratorib
uincia ita abhus fen̾ata ẽet
ut rome solueretur cum huide
curatores ułtutores reꝵ y̾tali¬
caꝵ administratõem non sus¬
niam debitam solui qui nego¬
na eius admmistrant eos aũt
qui ꝓuincialumi reꝵ airatoreᷤ.
uł tutores sunt ytalica negã

Expanded text:
m.Quaero, an curatoribus e in prouincia ita ab his faenerata esset, ut Romae solueretur, cum idem curatores uel tutores rerum Italicarum administrationem non susniam debitam solui, qui negotia eius administrant: eos autem, qui prouincialium rerum curatores uel tutores sunt, Italica negotia
Abbreviated transcription (Latin):
nus concedat. s ⁊ si apͥncipeuł. ib
eo cu pͥnceps ħ uid concedendi dẽ¬
dit id enͣt ꝓband̾. ¶ Siquis pa¬
tus sit iudicio se defende adu̾sus
eos qui int̾dĩcend̾ putant ne opꝰ
fiat. in indeatur desm̾s nm facer
⁊ mag̾ ẽ ut desinat si m̾o satis offi¬
rat ⁊ defende ꝑatus ẽ. siquis ag¬
at ⁊ ita sab̾. scribit s ⁊ siquis ꝑat̾¬
sit dampm infecti caue eum pp̃ b
tm̃ eet phibitus uł qm̃ ñ defende¬
bat nł damꝑni nfecti ñ repmitte¬
bat consequs ẽ dre desme̾ cumiũ
fac̾e. ¶Elam fac̾e uid̾i cassi soab
cum quicelauit. adu̾sanon ei de¬
siam aut debuit nm̃c id̾ansto p¬
utat eum quo nim fac̾c qui celadi

Expanded text:
amplius concedat. sed et si a principe uel ab eo, cui princeps hoc ius concedendi dederit idem erit probandum.Si quis paratus sit se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit.Sed et si quis damni im esset prohibitus, uel quia non defendebat uel damni infecti non repromittebat, consequens est dicere desinere eum ui facere.Clam facere uideri Cassius scribit eum, qui celauit aduersarium neque ei desiam aut debuit timere.Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi
Abbreviated transcription (Latin):
miẜo s si ꝓcurator m̃s nł tũtorqui
tutelam admĩmstrat uł curator p¬
upilli furiosi siue ad olescentis d¬
icend̾ ent exceptoi locum for̃e.
¶Plane si p̾ses uł ꝓcurator rei pu¬

Expanded text:
 si procurator meus vel tutor qui tutelam administrat vel curator pupilli furiosi sive adulescentis, dicendum erit exceptioni locum fore. Plane si praeses vel curator rei pu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ita ꝓmincian illum ꝓuincia
ila insułq ilł relego. exced̾eq de¬
bẽbit intra illum diem. relega¬
tomplane libellumdare pͥnci¬
neintra prĩe t̾ritorum uł mu¬
romorenturne exͤcedant pr̃i¬
am uł inuicis quibdam mo
miet eares facit. ut decimo ẽe de¬
signat. cumfĩ quid̾̃ possit: ut qͣ
decurio quid̃ sitadtonores ãñ
admittatur. nam ⁊ senator qs
¶pot̾ alicui ⁊ mmiꝰ honorinterdi¬
sisic tn̾ut si cui honore imoĩ
qui eo honore maiores st ẽ enĩ
ꝑqmͣ ridicłm. eum qui minori¬
b penec̾a ꝓhibitus ẽ̾ admaior¬
es a spiͣrare maiorib tñ ꝓhibitꝰ
minores pet̾enon ꝓhibetu ẜ

Expanded text:
est ita pronuntiari 'illum prouincia illa insulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem'.Relegatum plane libellum dare princine intra patriae territorium uel muros morentur: ne excedant patriam uel in uicis quibusdam mornec ea res facit, ut decurio esse desinat, cum fieri possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis re.Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore uno ine eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores adspirare. maioribus tamen prohibitus minores petere non prohibetur. sed
Abbreviated transcription (Latin):
Amcg̃. Qi infiaudem creditoꝵ
manimttitur lib̾ ẽẽ ꝓhibetur sũ
dies soluende pecamie iam cessit
siuemdiem uel sub condicione sit
debitum diuersa c̾a ẽẽ legati sub
condicionerelicti. nam antequa
condicio extit̾it int̾ creditores le¬
gatarius iste nonͣ habetum. ¶Ex
ommi antem c̃a creditorib ihac
ꝑte lex elyescensia ꝓspicit inter
quos fiderõmissaru̾mi eciam essi
placuit. ¶ Pignori datus semmi
ante quam debiti nomine satis¬
fiat sine consensu creditoꝵ mani¬
mitti non pot᷑ s pupilli creditor¬
is citratutoris anctoritatem̃ õ¬
sensus nicħ lib̾tati ꝓdest. sicuti
non ꝓdest. si fructuanus pnpis¬
llus manunissiom similiter cõ¬
ꝓpͥrium quem testator legauerit
manumuttendo nicħ egit quia sa¬
encie uel ignorancie eins nulla
placuit admitti rãcionem
datus ẜuus sine dubio plenom
re debitoris ẽ ⁊ iunstam ub̾tate
ab eo consequi potest si lex ely
escencia non impediat libertatez
.i. si soluendo sit nec obid credi¬

Expanded text:
m In fraudem creditorum manumittitur liberque esse prohibetur, sive dies solvendae pecuniae iam cessit, sive in diem vel sub condicione sit debitum. diversa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur. ex omni autem causa creditoribus in hac parte lex Aelia Sentia prospexit, inter quos fideicommissarium etiam esse placuit. Pignori datus servus, antequam debiti nomine fiat satis, sine consensu creditorum manumitti non potest. sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter coprium, quem testator legaverat, manumittendo nihil agit, quia scientiae vel ignorantiae eius nullam placuit admitti rationem. datus servus sine dubio pleno iure debitoris est et iustam libertatem ab eo consequi potest, si lex Aelia Sentia non impediat libertatem, id est si solvendo sit nec ob id credi
Abbreviated transcription (Latin):
dubitan pot̾. itcoto qr non maru¬
missi s ꝓ eo habendus simi ac sim¬
amimisissem. s si castrensem ser¬
uum filius mens mammuatat
ip̃m non mamimisi ipse plane
filius accusare pot̾it tam dinã
accusare quis poti̾t ꝙͣdiũ psens¬
nus lib̾tum accusare uelint. n¬

Expanded text:
dubitari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem. Sed si castrensem seruum filius meus manumittatia non ipse manumisi: ipse plane filius accusare poterit. Tamdiu autem accusare quis poterit, quamdiu perseueni libertum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalu pot̾.ut puta ꝑcũra¬
torem tutorem ꝓcuratorem¬
uenire /si mandato meo fcn
fit alicui iniuria płiq anunt
tam mequi mandami.tam eu
qui suscep̃ ⁊ mminraꝵ ten̾i

Expanded text:
alium potest, ut puta procuratorem tutorem ceterosquenire. Si mandatu meo facta sit alicui iniuria, plerique aiunt tam me qui mandaui quam eum qui suscepit iniuriarum ten
Abbreviated transcription (Latin):
tata morte sua fideio. hrditatis m̃r¬
ne filio suo si soluto apot̾ate restitu¬
it omissa racione falcidie plenamfi¬
dem ⁊ debitam pietatem secutumi
ñ uidi infraudem cͥditoꝵ alienasse
portionem qm̃ retin̾e potinsset. s
mag̃ fidełr facere.

Expanded text:
tata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secutus non uideri in fraudem creditorum alienasse portionem, quam retinere potuisset, sed magis fideliter facere.
Abbreviated transcription (Latin):
iegati uł deportati st̃ excã
marestatis. stãtuas destrue¬
rit aliquatenis pene eius sõ¬
eoꝵ qui mrecenti suĩam exa¬
piunt sñ pot̾ quis sic damp¬
flig̾e pot̾ namnz umusquisq ex
suo ad misso sorti subiciturn
alieni cͥminis successor dstit¬
initur/id̾⁊̃ diui fr̃es ieropõli¬
unciaũnt᷑ ipsos resandere.¬
suam mutare sni̾am nemĩez
pͥse idq insolitum ẽẽ fr̾si tñ
dese quis mentitus fũit. nł
cum nõ bret ꝓbõnum instm¬
m̾̃ta que posta repit penaaf¬
flictus sit᷑ ñmilla extant p̾¬
ncipalia rescripta quib uł
nim restitucio ocessas iddu¬
taxat apͥncipib si põt̾ ¶ D¬

Expanded text:
legati uel deportati sunt ex causa maiestatis, statuas detrarit, aliquatenus poena eius subeos qui in recenti sententiam excipiunt.Non potest quis sic damnfligere potest: namque unusquisque ex suo admisso sorti subicitur nec alieni criminis successor constituitur, idque diui fratres Hierapoliuntiauerunt ipsos rescindere.suam mutare sententiam neminem posse idque insolitum esse fieri. si tamen de se quis mentitus fuerit uel, cum non haberet probationum instrumenta, quae postea reppererit, poena adflictus sit, nonnulla exstant principalia rescripta, quibus uel rum restitutio concessa. sed id dumtaxat a principibus
Abbreviated transcription (Latin):
sicaitb̃. ¶Quantitas disc̾nit
furem ab abigeo. nam quin
num suem subripu̾rtnt fur
cołceb̾r qui gregemut abig¬
eudseuentus spectaturut acd¬
em̃tissimo quo fc̃a ꝙͣ qm̃ lex
ñ minus eum qui cccidendi h¬
ominis cumtelo fuent. quam
oeum qui occidit. puniat ⁊ ioc
ap̃ g̾cos exilio uoluntaro fo¬
rtim᷑ casus luebatur ut ap̃
p̃cipunum pcetaꝵ scriptum est
euenit ut eadem sceła in quib¬
edam ꝓuincuis. gͣmus plectant
ut maffrica messuum m̃censo¬
res ĩmissauituim ubi metal¬
la sunt adult᷑atores monete¬
snomũquam euenit ut alidꝵ
maleficioꝵ si ipplicia exac̾bẽ¬
tur quct᷑ nnimum multis ꝑ¬
sons gͣssantib exemplo ħ op̾¬

Expanded text:
.Quantitas discernit furem ab abigeo: nam qui unum suem subripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus.Euentus spectetur, ut a clementissimo quoquo facta: quamquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum qui occiderit puniat. et ideo apud Graecos exilio uoluntario fortuiti casus luebantur, ut apud praecipuum poetarum scriptum estEuenit, ut eadem scelera in quibusdam prouinciis grauius plectantur, ut in Africa messium incensores, in Mysia uitium, ubi metalla sunt adulteratores monetae.Nonnumquam euenit, ut aliquorum maleficiorum supplicia exacerbentur, quotiens nimium multis personis grassantibus exemplo op
Abbreviated transcription (Latin):
insulam dẽportacio. ¶ Detẽ
pen̾ead estimatõem ⁊ no ad
capitis ꝑicłin ꝑtinent uel
subicitur. ¶ Non om̃s fustib̾
cedi solent. s hu dunitaxat ꝗ
łib̾i st̃ ⁊ quid̾ temuores hõies
honestiores uo fustib nõ sub¬
icintur. id̾ p̾ncipalib ixꝑt¬
is p̾ncipałr expͥmit᷑ussolent
quid̃ qui uulgose iuuenes
appellant inquibdam auit¬
atib turbulentis. se aclama¬
cionib ppłarium adm̃odarẽ.
qui si ampliꝰ nich̾. niusint nec
añ sint ap̃side amoniti fustibꝰ
cesi dimittuntur aut ⁊̃ eus sp
recti in eiusd̃ dep̃hendant᷑ exi¬

Expanded text:
insulam deportatio.Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, uelusubicitur.Non omnes fusti‹bu›s caedi solent, sed hi dumtaxat qui liberi sunt et quidem tenuiores homines: honestiores uero fustibus non subiciuntur, idque principalibis specialiter exprimitur.Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accommodare. qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admoniti, fustibus caesi dimittuntur aut etiam specrecti in eisdem deprehendantur, exi
Abbreviated transcription (Latin):
facitut id̾uł furͣtum uł sac̾¬
legium sit ⁊ capiteluend̾ nel
minore supplicio. ¶Tp̃sdi
uł leuiꝰ ẽut surta manifesta an
nec manifestis disc̾m soient n¬
de agͥssaturus expilatõres af¬
uitis pẽculancia amolencia q̃¬

Expanded text:
facit, ut idem uel furtum uel sacrilegium sit et capite luendum uel minore supplicio.Tempus diuel leuius est: ut furta manifesta a nec manifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilationes a furtis, petulantia a uiolentia. q
Abbreviated transcription (Latin):
aut millam aut lemorenu
penam irrogant. militi u̾õg
miles artem ludicram fecit
uł inẜuitutem se uenirepa¬
ssus ẽ capite pumiend̾ menã¬
mandatis plenissime cantũ
ut furta. cedes. aut dc̃a aut cõ¬
uicia. ⁊ infide aduecatões ant
is ẽ instaris ẽ q̃tuor gen̾a c̃o¬
lcco. tp̃r qualitate qnͣtitateꝙͣ

Expanded text:
aut nullam aut leuiorem poenam irrogant, militi uero miles artem ludicram fecerit uel in seruitutem se uenire passus est, capite puniendum Menamandatis plenissime cautum ut furta cedesque, aut dicta, ut convitia et infide advocationis, aut eris est instar. Sed hec quatuor genera conloco,
Abbreviated transcription (Latin):
uetur ⁊ siqui expͥncipalib a¬
licuiꝰ cuttis latroamum se¬
cint. aliuduequid facmꝰutca¬
pitalem penam meruissem
deantur dnñsunt. uinctos e
re isti gͣdus st̾simum supplia¬
um eẽ iud̾ ad furcam damp¬

Expanded text:
libus alicuius ciuitatis latrocinium fecerint aliudue quod facinus, ut capitalem poenam meruisse uideantur, commiserint, uinctos eofere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam dam
Abbreviated transcription (Latin):
tras emplastrum aut cossimumał
aum quet si species admatenam
reuerti possit uerius eẽ et quocł
scbmus et cassius senserunt qd
si non possit reuerti. uerius eẽ ꝙ
nenie et prcculo plãcuit.: ut ecce.
uas. conflatum adrudem massam
aur uel argenti. nel ens reuerti
potest inmmi nero nel oleumul
frumentum admias uel olinas
uel spicas reuerti non potestac
nec mulsum quidem et mel ⁊ in¬
nim et emplastrum ad collinar
admedicam̃ta reuerti posfrmt. ĩnd¬
etur tamen mͥrecte quidem dĩxisse
non debere dubitari. quin exaliei
spicis excussu summ̃tum eius
sit auꝰ. ⁊ spice fuerunt: cum ein
gitina que spicis continentur ꝑ¬
fectam h̾ant suam sp̃em. qui ex¬
cussit spicas non nouam specier
facit. s eam que ẽ degit. ¶ Sol¬
untas ouoꝵ dominoꝵ miscensi¬
um materias cẽe tõtran corpus
efficit siue eiuscem gei̾s sint ma
tene ueluti siuina miscnenntue
argentum conflauerint. siue di¬

Expanded text:
mplastrum aut collyrium, antium, si species ad materiam reuerti possit, uerius ess‹e›, quod et Sabinus et Cassius senserunt, si non possit reuerti, uerius esse, quod Neruae et Proculo placuit. ut ecce uas conflatum ad rudem massam auri uel argenti uel aeris reuerti potest, uinum uero uel oleum uel frumentum ad uuas et oliuas et spicas reuerti non potest: ac ne mulsum quidem ad mel et uinum uel emplastrum aut collyria ad medicamenta reuerti possunt. uidentur tamen mihi recte quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excussum frumentum eius sit, cuius et spicae fuerunt: cum enim grana, quae spicis continentur, perfectam habeant suam speciem, qui excussit spicas, non nouam speciem facit, sed eam quae est detegit. Uoluntas duorum dominorum miscentium materias commune totum corpus efficit, siue eiusdem geteriae, veluti vina miscuerunt vel argentum conflaverunt, sive di
Abbreviated transcription (Latin):
enisdem eẽ cmis et fuerit. ¶ Euz
quis exaliena materia speciem al¬
iquam suoñomine fecent nena¬
esse qui fecerit quia quol fac¬
tum est antea millius fuerat sab
et cassius magis naturalem rati¬
onem eficere putant ut quim¬
aterie tomims fuerit. idem eius
quo quocl exeadem materia fim
sit dominus esset quia sine mat¬
ena mulla aa species effici possit
ueluti si examro uel argento nel
erenasa aliqua fecerimꝰ. nel extab¬
⁊lis tirs nauem ut armanuma¬
it fubsellia fecero. uel exlanatu¬
a nestrr̾tum uel exuino meo⁊ me¬
ue tuo ntulfum uel exmedisam̃tiꝰ¬

Expanded text:
eiusdem esse, cuius et fuit. Cum eiusdem esse, cuius et fuit. Cum quis ex aliena materia speciem aliquam suoesse qui fecerit, quia quod factum est, antea nullius fuerat. Sabinus et Cassius magis naturalem rationem efficere putant, ut qui materiae dominus fuerit, idem eius quoque, quod ex eadem materia factum sit, dominus esset, quia sine materia nulla species effici possit: ueluti si ex auro uel argento uel aere uas aliquod fecero, uel ex tabulis tuis nauem aut armarium aut subsellia fecero, uel ex lana tua uestimentum, uel ex uino et melle tuo mulsum, uel ex medicamenti
Abbreviated transcription (Latin):
riuus inueterem se conuerterit.
ager qui aduobus nius comp̃b¬
ensus informaminsule reddactũ
est. eius est scilicet cuius et fuit.
Quoel si tõtonatinali alus relicto
flinnen alias fluere cepit. prior q¬
temalueus eorum est ꝓpenppa¬
dinis aisq predii que latitudo
ꝓpenppam sit nonus autem aln¬
ens eius niris esse incipit. cuius
pus adpriorem alueum reuer¬
sum fucrit ftumen. et rursus no¬
nus alueus eoꝵ essemaipit qui
ꝓpe ripam eius predia possidem si
cuius tamen totum agrminou¬
us alucus cropanent. licet ad pͥ¬
orem alueum reuersu fuerit a¬
umennon tamen is cuius ager
fuerat stricta racione quicqm in
eo alueo halere potest quia et il¬
le ager qui fuerat desit esse. ami¬
ssa ꝓpria forma et qui uicimm p̃¬
dium nullum habeat. non potest
iacione uicinitatis. ullam ꝑtẽm
eo alneo br̾e s uix ẽ ut id optinen
Alud sane est si cuis ager totã
mundatus fuent. nam mundac¬
io speciem fundi non muitat. et ob
id cum recessent aqua palam est

Expanded text:
riuus in ueterem se conuerterit, ager, qui a duobus riuis comprehensus in formam insulae redactus est, eius est scilicet, cuius et fuit. Quod si toto naturali alueo relicto flumen alias fluere coeperit, prior quidem alueus eorum est, qui pdinis cuiusque agri, quae latitudo prope ripam sit; novus autem alveus eius iuris esse incipit, cuius pus ad priorem alveum reversum fuerit et^ flumen, rursus novus alveus eorum esse incipit, qui prope ripam eius praedia possident. cuius tamen totum agrum novus alveus occupaverit, licet ad priorem alveum reversum fuerit flumen, non tamen is, cuius is ager fuerat, stricta ratione quicquam in eo alveo habere potest, quia et ille ager qui fuerat desiit esse amissa propria forma et, quia vicinum praedium nullum habet, non potest ratione uicinitatis ullam partem in eo alueo habere: sed uix est, ut id optineat. Aliud sane est, si cuius ager totus inundatus fuerit: namque inundatio speciem fundi non mutat et ob id, cum recesserit aqua, palam est
Abbreviated transcription (Latin):
telligi o utita demum colle¬
re deposito alioquin si ꝑsõa
eoꝵ uł caucio sit ydonea. uł so¬
luendo fiũt quo tp̃r ouen̾i p̃o¬
tuit umiisquisq mbus que¬
administrauit teneb̾r ꝙ si fo¬
ite is qui ꝑicło suõ nõiauit
magr̾atum soluendo sit ntrũ
meũ pͥus actio reddr quasi
infideuissorem debeat anũo¬
ignaniam uł egram ualitu¬
dinem reipir negocia non ge¬
sẜit ⁊ omma collega solus ad¬
ministrau̾it. nec tnĩ totares

Expanded text:
tellegi oportet, ut ita demum collere deposito. alioquin si persona vel cautio sit idonea, vel solvendo fuit quo tempore conveniri potuit, unusquisque administrauit tenebitur.Quod si forte is, qui periculo suo nominauit magistratum, soluendo sit, utrum in eum prius actio reddi quasi fideiussorem debeat, anignauiam uel aegram ualitudinem rei publicae negotia non gesserit et omnia collega solus administrauerit, nec tamen tota res
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽs eum qui insenectute lo¬
line sumctus e dici pot̾. ñ eximmi
abħ̾ honere pͥmłio etatis max¬
ime siñtam corporis hãt uexa¬
cionem quam peccinnie ẽroga¬
cioneminducti mum̾s adimi¬
nistracio ⁊ exea sit cinitateĩq̃
ñ facile sufficientes ixtipu. mu
idq ⁊̃ colligi pot̾ exlitt̾is dim
pũ quas emisit adheminump
sase mimeꝵ libo̾ꝵ ad excusacio¬

Expanded text:
tus est. sed eum, qu‹i› in senectute lomunere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere priuilegio aetatis, maxime si non tam corporis habeat uexationem quam pecuniae erogationem indicti muneris administratio, et ex ea sit ciuitate, in qua non facile sufficientes uiri publicidque etiam colligi potest ex litteris diui Pii, quas emisit ad Ennium Pcise numerum liberorum ad excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Uit em arbores appel ĩmin¬
tatione contin̾i ꝑłiq uet̾m
aarindines arbores ñ male
dicentur. ¶Item desalicto
gas instituendi salicti ca desi¬
xit. heeq añqmͣ radices eger¬
int succidantur aut euellãt
recte pomp̃ scripsit ñ possea
ulla arbor ꝓpͥedicatur que ra¬
exseminano .i. stirpitus ar̃bo¬
rem tr̃anstułit. cam quanis
n̾odum op̾hend̾it framarbo¬

Expanded text:
. Uitem arboris appellatione contineri plerique ueterum et harundines arbores non male dicentur. Idem de salictegas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse ulla arbor proprie dicatur, quae raex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arbo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃itim cese arbores fũt¬
uitentur. que ignorante do¬
mino celandiq eius cã cedñ¬
turmec ẽẽ hãnc finti actõem
sc̃ribit pedius. cum ⁊ sine fui
toͣsi possit ut quis arbores su¬
rtim cedat. ¶Siquis radicitꝰ
recte tñagetur.q cessa. ¶ Sinẽ
aũt quis sus manib siue du
imꝑat ẜuo arbores cingi suble¬
cam cedi. bac actõeteneturide¬

Expanded text:
tim caesae arbores uidentur, quae ignorante domino celandique eius causa caeduntur.Nec esse hanc furti actionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat.Si quis radicitusrecte tamen agetur quasi caesa.Siue autem quis suis manibus, siue dum imperat seruo arbores cingi subsecari caedi, hac actione tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ianis. ¶Erte ñ dubitatursi
ad aͣdeoteneꝵ situt herbe loco
sit non teb̾e̾ arboris nũo bab̾i¬
ail. ¶ Ed̾e ẽ non solum sic¬
cĩde̾ s ⁊̃ ferire cedendi cã cing̾e
ẽ deglabare subsecare Est̃ sũb¬
secinsse non enm pot̾at cecid¬
isse intelligi qui cum secca secu¬
isset ¶Quis actionis eader
cã ẽ que ẽlegis acͣquilie ¶ Io
cui usuffr̾. ẽ infundo. bancacti¬
tã onem ñ b̾t qui añt fund̾uecti

Expanded text:
arum.Certe non dubitatur, si adhuc adeo tenerum sit, ut herbae loco sit, non debere arboris numero habnum Caedere est non solum succidere, sed etiam ferire caedendi causa. cingere est deglabrare. subsecare est subsecuisse: non enim poterat cecidisse intellegi, qui serra secuisset. Eius actionis eadem causa est, quae est legis Aquiliae. Is, cuius usus fructus est in fundo, hanc actionem non habet: qui autem fun