comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ uͥq sꝑnenda. Pret̾ito siquidem a¬
lio tnͣsitus uobis tractatũ in damelẽ
quinq ex nr̃e paruitatis sensu-
fec̾am. Nunc uͥero qr tp̃c est illud
quo romana ecc̃a ꝯstituit libros
machabeoꝵ legil ecc̃a. eoꝵdẽ libro¬
rũ expõn̾e qm ante annos aliqͦt
rogantib amicis sensu hystorico sił
⁊ allegoreo dictau̾am excellencie ur̃e
defero: ut si aliqũ sensũ misticũ i eis
dinoscere nos delectet. h̾eatis ĩ ꝓmp¬
tu ꝙ illũ explicitum ĩuenire nalea¬
tis: non dico ualde diserte. ⁊ or̃one
rethorica. s lucido sermone. ⁊ cacho¬
lica fide. uos quoq si sp̾ imp̃dcõ opere
repiatis nobis gratum . ⁊ rice prola¬
tũm: eiꝰ gr̃e ħ deputetis a quo est

Expanded text:
em anno transmisi vobis tractatum in Danielem quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere delectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, e
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dominus: M aledictus dolosus
qui ħt in grege suo mastulum: ⁊ uo¬
tum faciens immolat debile dõmo: qr
rer magnus ego dic̃ dominus ex̃cituũ.
ome meum horribile ĩgẽtib.ii
t nunc ad uos mãdatum ħ. o
sacerdotes si uoluitis audire¬
¶  uolu̾itis ponere sr̃ cor. ut detis głã
nomini meo. ait dominus

Expanded text:
dicit Dominus? Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino, quia Rex magnus ego sum, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus . Et nunc ad vos mandatum hoc, o sacerdotes. Si nolueritis audire et ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝑuceps tua. ⁊ neor federis tuiꝰ. Rõne
unus fec̃. ⁊ residuũ sp̃c eius est: Et
eam dimutte: dic̃ dominus deus is¬
rael. Operiat ã iniquitas nestim̃e¬
cum eius: dic̃̾ dominus ex̃cituum

Expanded text:
ceps tua et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum spiritus ejus? Et eam, dimitte, dicit Dominus Deus Israel: operiet autem iniquitas vestimentum ejus, dicit Dominus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
honorat pr̃em. ⁊ ẜuus dominũ suũ tĩe¬
bit. Si ergo pr̃ ego sũ. uͥ est honor
meus. Et si dominus ego sum. uͥ est
timor meus. dic̃ dominus ex̃cituũ. Ad
uos. O sacerdotes qui despicitis nom̃
meum. Et dixistis. In quo despeximꝰ
nom̃ tuũ: Offertis sr̃ altare meum.
poslutum panem: ⁊ dicitis. In quo
polluimus te: In eo ꝙ dicitis. Mẽ¬
sa domini despecta est. Si offeratis
cecũ ad ĩmolandum. ñne malum ẽ.
Et si offeratis claudum. ⁊ langnid̃.
ñ ne malum est: Offer illud duci tuo
si placũit ei. añ si susceperit faciẽ tuã.
dicit dominus ex̾cituũ. Et nũc de pre¬
camim ultũ domini ut misereatur
qũo suscipiat facies nr̃as dic̃ dominꝰ
exͣcituũ. Qͥs est in nobis qui claudat
ostia. et incendat altare meum gratuito
Non est michi uolũtas ĩ uobis dic̃ dñs
ex̃cituum: et munus nõ suscipiam de
manu nr̃a. Ab ortu .xi. soł usq ad ecca¬
sum magnũ ẽ nom̃ meũ in gnͣtibus ⁊
in om̃i loco scĩficatur ⁊ offertur nomim

Expanded text:
honorat patrem, et servus dominum suum timebit; si ergo pater ego sum, ubi est honor meus? et si domitimor meus? dicit Dominus exercituum: Ad vos, o sacerdotes, qui despicitis nomen meum, et dixistis: in quo despeximus nomen tuum? Offertis super altare meum panem pollutum, et dicitis: In quo polluimus te? In eo quod dicitis: Mensa Domini despecta est. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? et offeratis claudum, et languidum, nonne malum est? Offer illud duci tuo, si placuerit ei, aut si susceperit faciem tuam, dicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei, ut misereatur quo modo suscipiat facies vestras dicit Dominus exercituum quis est in vobis qui claudat ostia et incendat altare meum gratuito non est mihi voluntas in vobis dicit Dominus exercituum et munus non suscipiam de manu vestra ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gentibus et in
Abbreviated transcription (Latin):
habia. Ui. sacerdons custodiunt sc̃a
⁊ legem requirẽt de ore eius. qr angis¬
domimi excituũ. Uos ã recessistis de ui
tibiles et humiles omnib popills.
sic̃ nõ euastis mas m̃as ⁊ accepis¬
creauit uos: Quare ergo despe mꝰ¬

Expanded text:
misi ad vos mandatum istud ut esset pactum meum cum Levi dicit Dominus exercituum pactum meum fuit cum eo vitae et tibiles et humiles omnibus populis sicut non servastis vias meas et accepiscreavit nos quare ergo desp
Abbreviated transcription (Latin):
cibus ꝯu̾sabantur. ⁊ cum efferura¬
tis sacrificabant et populus ñ ĩcel¬
ligens uapulabit. Si formcaris tu
iluł. non derelinquas saltem iuda ł
nolte mgredi ingalgala. ⁊ ne ascen¬
uit dominus. Quĩ sicut uacta las

Expanded text:
cibus uersabantur et cum effeminatis sacrificabant, et populus non intellegens uapulabit. si fornicaris tu, Israhel, non delinquat saltem Iuda. et nolite ingredi in Galgala, et ne asceniuit dominus! Et post
Abbreviated transcription (Latin):
post ħ nolui diligent̾ discere de bes¬
tia .iiiiͦ. que erat dissimił nalde ab
omnibus et t̾ribilis nimis. Uentes
et ungnes eius ferrei. comedebat.
⁊ ꝯminuebat. ⁊ reliqua pedibus sius
ꝯculcabat. Et de cormbus .x. que
hebat in capite. ⁊ de alio ꝙ ortum fue¬
rat añ ꝙ ceciderant tria coriua de
cormi illo ꝙ h̾ebat ccłos. et os loque¬
ris gnͣdia. ⁊ mauis erat ceteris. As¬
piciebam et ecce cornui illud facie¬
bat bellum adu̾sus scõs. ⁊ preuale¬
bat eis donec uenit antiquus dieꝵ

Expanded text:
Post hoc volui diligenter discere de bestia quarta, quae erat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: Comedebat, et comminuebat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
sent in toto reguo suo. Et sr̃ eos
pͥncipes tres. ex quibus damiel unꝰ¬
Serat. ut satrape. ilł redd̾ent rõne.
⁊ rex non sustineret aliꝙͣ molestiã.
Igitur damel suꝑabat omnes pͥn¬
cĩpes ⁊ satrapas. qr sp̃c dei amplio
erat in illo. Porro rex cogitabat
stituere eiui sr̃ omne regnũ. Un

Expanded text:
regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium sedebit. ut aufferetur ꝓo¬
tencia ⁊ ꝯteratur ⁊ disꝑeat usq ĩ fiuẽ¬
Regnum & ⁊ potestas. ⁊ maguitudo
regm. que est subter omne celũ. detur
u̾bi. ego damel multum crgitatõib¬

Expanded text:
uferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finemRegnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, deturVERBI. Ego Daniel multum cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
es erit. Et ego daniel langui. ⁊ egro¬
rexissem faciebam opera regis. et
scupebam ad iusionem. et non erat
qui interpretaretur. ix

Expanded text:
ltos erit, Et ego Daniel langui, et aegrorexissem, faciebam opera regis, et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretaretur.  V
Abbreviated transcription (Latin):
m̾io primo balthasar regis
et sompuium scͥbens breui ẜmone
ꝯprehendit. sumnatumq ꝑstriñgẽs
ait. Uidebam in uisione mea nocte.
ascendebant de mari diuerse int̾ se.
Prima qiͣ leena. et alas h̾ebant a¬
quile. Aspiciebam donec enulse st̃
ale eius. et sublata est de t̾ra. ⁊ sr̃
pedes qiͣ homo stetit. ⁊ cor euis datũ
est ei. Et ecce bestia alia simulis urso
rã parte sterit. et tres ordines nnĩ ore
cipes tres. ⁊ sic dicebant ei. Surge

Expanded text:
o primo Balthasar regis et somnium scribens brevi sermone comprehendit, summatimque perstringens, ait: Videbam in visione mea nocte, ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore Et sic dicebant ei: Surge
Abbreviated transcription (Latin):
inuenirent occ̃onem danseli ex la¬
tere regis. Nullamq c̃am. et suspi¬
catõnem reperire potuert. eo ꝙ fidel
eẽt. et oĩs culpa. ⁊ suspicio. non ĩe¬
mretur in eo. Dixer̃t ergo uiri illi. n
ĩuenitemus danieli. huic aliꝙͣ occõnẽ
nsi forte in lege dei sui. Tnc pͥnap
⁊ satrape subripnerũt regi. ⁊ sio loutis
ei. Dari uex meternuĩ uine. Consilumm

Expanded text:
invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: D
Abbreviated transcription (Latin):
imo. mͦ regni balchasar uni¬
regis iisio apparuit michi. Ego
nel post id ꝙ ind̾am in p̾ncipio. ui¬
di nuisione mea cum eẽm ĩ susis
castro. ꝙ est in helam qiuitate. Uidi
a in uisione ẽẽ me sr̃ portam ulai. ⁊
leuaui ccłos meos et uidi. ⁊ ecte aries
unus stabat añ paludem. hũs cormua
excelsa. ⁊ unũ excelsius alt̾o. atq
succrescens. Postea iudi arietem cor¬
occidentem. ⁊ ccͣ aquilonem. ⁊ ccͣ me¬
ridiem. et om̃s bestie nõ pot̾ant re¬
sitere ei. neq liberari de mamibus
eiis. fec̾q scd̃m uolinitatẽ suam
et magnificatus est ⁊ ego inteinge¬
bam. Ecce aͥ hyrcus capraꝵ ueme¬
bat ab occidente sr̃ faciem tocius t̾re
⁊ nõ tangebat t̾ram. Porro hyrcus
hẽbat cormi in signe m̃ter gcłos.s
et uenit usq ad arietem illũ coriu¬
tum ꝙͣ uideram stantem añ portã
⁊ cucirrit ad eum ni napetu forti¬
tudims sue. Cunq appropinq̃s
ꝓpe arietem: efferatus est in emmu
et ꝑcussit arietem. ⁊ ꝯminuit duo

Expanded text:
 regni Baltassar regis, visio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem coroccidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo
Abbreviated transcription (Latin):
di quĩ int̾fecta eẽt bestia. ⁊ ꝑiss cor¬
pus eius. et tradicum eẽt ad ꝯburẽd̃
igni. Aliaꝵ qua bestiaꝵ ablata eẽt
potestas. et tempora iite ꝯsticuta eẽnt
eis. usq ad tempuis. et tempus aspicie¬
bam. gͦ in uisione noctis. et ecce cũ
nibibͦus celi qĩ filius hominis nene¬
bat. et usq ad antiqũ dieꝵ ꝑuenit
et in conspectu eius optulerunt eñ
er dedi ͭ ei potestatem et honore. et re¬
guum. et omnes populi tribus et
lugue. ipĩ ẜment. potestas eĩs po¬
testas eterna. que non auferetur. et
regnũ eius. ꝙ non corrumpetur. hor¬

Expanded text:
bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visione noctis. et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat, et usque ad Et in conspectu eius obtulerunt eum, et dedit potestatem et honorem et regnum et omnes populi tribus et lingue ipsi servient: potestas eius, potestas eterna que non auferetur, et regnum eius quod non corrumpetur".
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iix. et capilli capitis eius qiͣ lanã
mũda. ẽ ronus eius flamme ignis. ro¬
te eius ignis accensus. Fluuius igneꝯ
mpidus q egrediebatur a facie᷑ eius
Milia milium ministrabant ei. et de¬
cies nilies centena milia assistebãt
ei. Iudiaum sedit. ⁊ libri apti it. aspi

Expanded text:
quasi nix, et capilli capitis eius quasi lana munda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena milia assistebant ei. Iudicium sedit, et libri aperti
Abbreviated transcription (Latin):
rex: mctatur in lacum leonũ. Nuns
itaq rex: ꝯfirma sũiam. et scribede¬
cretum. ut nõ ĩmutetur ꝙ staturm
est amedis acq ꝑsis. nec p̾uariae¬
ri ciuꝙͣ liceat. Porro rex darius ꝓpo
dom̃ suam. et fenescris aꝑtis ĩ cenacdło
suo ꝯtra ierłm tribus tẽmporib ĩdie
flectebat genua sua. et adorabat. ⁊¬
ficebanturꝰ coram deo suo sidit ꝯsueneis

Expanded text:
rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius propdomum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo suo, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic ait. Bestia .iiii. regnũ qrͣtũ erit
in t̾ra. ꝙ maius erit omnib regnis
nua ip̃ius regni .x. reges er̃t. Et a¬
lius ꝯsurget post eos. ⁊ ip̃e potencior
erit p̾oribus. Et tres reges humilia

Expanded text:
s. « Bestia, inquit, regnum quartum erit in terra, quod majus erit omnibus regnis,nua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit pr
Abbreviated transcription (Latin):
unus sc̃s alteri. Nescio cui loqͣnti. Us¬
quoꝵ iusio. ⁊ uige sacrificium. ⁊ pcc̃m
desolacionis que fr̃a est. et scũarium
et fortitudo ꝯculcabr̃. Et dixit ei. us
ad nesperam. et mane. et dies duo
mel uisionem. et quererem incesli¬
genciam. ecce scetit in conspectu m̃o
qiͣ spẽs uiri. Et audim uocem mri
niter ulai. Et clamauit ⁊ ait. Gab¬
el fac intelligere istam uisionem.
Et uenit et stetit iuxta ubi ego
stabam. Cumq uenisset pauens
corui in faciem meam. et ait ad me. In¬
tellige filii hominis. qm̃ in tẽpore fi¬
ius ꝯplebr̃ iusio. Cumq loqueretur
ad me. prolapsus sum pronus ĩ t̾r̃a.
et tetigit me et statuit me ingradu
mes. Dixitq michi. Ego oste̾ndã tͣ.
que futura ss̃ in nouissimo male¬

Expanded text:
ri nescio cui loquenti, Usquequo visio, et juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo niel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo male
Abbreviated transcription (Latin):
mias i memoria multi temondies
ererit nobis ruuos euersoo mre
ifrat Porcus et sers: qui ererit domor
uras. Remo natus est mcrai. alis
enoehe. Nam et ipe receptus esꝰ uclis
srioseph qui natus est homo p̾nceps

Expanded text:
mia in memoria multi temporis qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius. et in diebus pccoꝵ corrobora¬
ut pietatem. Preter dauid ⁊ ezechia
et iosiam:. Onnes reges pecratoꝵ
ꝯmiserunt. Nam reliquerunt le¬
gem potentis. reges iuda: ⁊ ꝯtemp¬
serunt timorem dei. dederunt .n. re¬
gnum sunm aliis: et głam suam a¬
lienigene genti. Incenderunt electã
ciuitatem scĩtatis. et deẜ tas fecer̃t
uas ip̃us. In manu ierenie. Nam
male tractauerunt illum qui a
uentre matris ꝯsecratus est ꝓpħa
eu̾tere. eͥt eruere ⁊ ꝑdere. ⁊ iterũ
edificare. ⁊ renonare. ezechiel qui
uidit ꝯspectum głe: qmͣ oscendit
ali in turru cherubin. Nam ꝯme¬

Expanded text:
 in diebus peccatorum corroboravit pietatem praeter David et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederunt enim regnum suum aliis et gloriam suam alienae genti incenderunt electam sanctitatis civitatem et desertas fecerunt vias ipsius in manu Hieremiae nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta evertere et eruere et perdere et iterum aedificare et renovare Ezechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝯspectu dei eoꝵ. et ascendamus ad
ilłos. qũ tradens tradet ilłos deus eo¬
rum tibi: et subiugati erunt sub
iugo potencie tue. Si uero non est
offensio populi huiꝰ coram deo suo
non po cerimus resistere ilł. quĩ deꝰ
eoꝵ defendet illos: et eximus in
obprobrium uniuerse t̾re. Et fcm̃ẽ
cum cessuss loqui achior u̾ba h. ira¬
ti st̃ omĩs magnates holoferuiu
et cogitabant interficere enm: dicẽ¬
tes ad alc̾utrũ. Quis est iste qͥ filios
istł posse dicat resistere regi nabucħ.
et epercitibus enis. homines ĩeriues.
et sũ uirtute. et sũ pericia aptis
pugne: Ut ergo agnoscat achior qm̃
futut nos: ascendamus in montaua
iec cum capiti fu̾unt potentes eorũ¬
circ cum eisd̾ gladio tͣsuerbembẽ

Expanded text:
in conspectu Dei eorum: ascendamus ad in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor, et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverberabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
excicibus sufficerent copiose. boũ quoꝑ
armenta greges q omium: quoꝵ non
erat nũs. frumentum ex om̃i syria in
nero et argentum de domo regis assũpsit
multum minis. Et ꝓfc̃s est ip̃e ⁊ oñus
exͣcitus cum quadrigis. et equitibus.
et sagitariis: qui ccoperuerũt faciem
t̾re sicut locuste. Cumq ꝑtnͣsiss fines
assyrioꝵ: uenit ad magnos montes au
ge qui sunt a snustro alice. Ascendicq
om̃ia castella eoꝵ: ⁊ optinuit ouĩem
munitõnem. Efregit aͥ auitatem opi¬
celeon. Et t̃siuit eufraten. et uenit ĩ me¬
Copotamiam: et fregit omnes auitates ex¬
celsas que erant ibi atorrente m̃abre. ni¬
quer plematur ad mare. Et occupuir¬
at ce pmnos euis aalicia usq adsines
iaphet qui sunt ad austrum. ⁊ddixit¬
q omnes filios madian. et precauit õe

Expanded text:
ercitibus sufficerent copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magstro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opiCellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes fili
Abbreviated transcription (Latin):
quos tnͣsitus eẽ pot̾at. uc obtinerẽt
ascensus moncium per quos ma
eẽ pot̾at ad ierłm: et illic custodioẽt
u augustum iter ẽẽ pocerat rater
montes. Et fecerunt filii isrłͣ ł ꝙ
chu. Et clamauit om̃is populus
ad cominum instancia magna. et
duerunt se sacertoces ciliciis et ĩfã¬
tes ꝓstumerunt ꝯcra faciem cẽpli
dommi. et altare domini operuerũt
cilicio. Et clamauerũt ad dominm
deum isrł unanmit᷑. ne darentur ĩ
predam infantes eoꝵ. et uxores eoꝵ
in diuisionem. et auitates eoꝵ mex
t̾mimũ: et sc̃a eoꝵ in pollutõnem. ⁊¬

Expanded text:
quos transitus esse poterat, ut obtinerent ascensus moncium, per quos via esse poterat ad terram suam, et illic custodirent, ubi angustum iter esse viderant intemontes. Et fecerunt filii Israel, secim. Et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna, et ieres eorum. Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pollutionem,
Abbreviated transcription (Latin):
unaatumq est holofermi pͥn¬
cipi nlicie assyrioꝵ. ꝙ filii is¬
uael ppararent se ad resistendum ac
monlum itinera ꝯclusissent. et fu¬
rore uiinio exarsit in iraꝯdiam
magnam. uocauitq om̃s prĩcipes
moab et duces anion. et dixit eis.
Dicite michi quis sit populus iste
qu montana obsidet. aũ que et
quales. et qnͣte sint auitates eoꝵ
que ⁊̃ sit uirtus eoꝵ. aũ que sit mł¬
titudo eoꝵ. uł quis rex milicie eoꝵ¬
est: et quare pre om̃ibus qui hĩtãt
moriente iste ꝯcempserunt me. et
non exierunt obiam nobis. ue sꝰ¬
cam ueritatemi in conspectu tuo de
populo isto qui in montanis hĩtat
et non egredietur uerbum falsũ
ex ore meo. Populus iste ex proge¬
me chaldeoꝵ est. Hic pͥmũ ĩ meso¬
sequi deos pr̃m suoꝵ qui erant in
t̾ra chaldeoꝵ. Deserentes itaq ce¬
rimonias pr̃m suoꝵ que in multi¬
tudine deoꝵ erant. unũ diũ celi co

Expanded text:
untiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae illorum: et quare prae omnibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut sucam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesosequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
magnus crrcinuit om̃em isrł atlo¬
aitus q est eos dicens. Scitote qm̃
exaudiuit dominue preces nr̃as si
manentes permanẜitis in ienimuis
et oĩbus in ꝯspectu domim. Memores
estote moysi Eui domini. qui amalech
ꝯfidentem in uirtute sua. et in potẽ¬
suis. et in curribus suis. et in equi¬
tibus suis: nõ ferro pugnando. s
precibus sãs orando deiecit. Sic pro¬
srati erunt uaiuersi hostes irł.
si ꝑseuerau̾itis in hoc opere ꝙ cepistis:
Id hant gͥ exhorcatõnem es domi¬

Expanded text:
circumivit omnem Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in jejuniis et orationibus in conspectu Domini. Memores estote Moysi servi Domini, qui Amalec confidentem in virtute sua, et in potensuis, et in curribus suis, et in equitibus suis, non ferro pugnando, sed precibus sanctis orando, dejecit: sic erunt universi hostes Israel: si perseveraveritis in hoc opere, quod coepistis. Ad hanc igitur exhortationem ejus d
Abbreviated transcription (Latin):
ac pͥncipes sỹrie sobal. et libie. atq cili¬
cie. qui uenientes ad holofernem: dixe¬
runt. Desuiat indignatõ tua sr̃ nos. Me¬
luis est enĩ ut iuentes ẜmamus nabu¬
ch̾ regi magno. et subditi sumus tibi.
qmͣ morientes cm mt̾itu nr̃o ip̃i ser¬
uitutis nr̃e dampna paciamim. Oĩs¬

Expanded text:
ae et Syriae, Sobal et Libiae atque Ciliciae, qui venientes ad Holofernem dixerunt: “Desinat indignatio tua circa nos; melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini
Abbreviated transcription (Latin):
non poss. Cumq grauassetꝰ eos rex
egypti acq in ediacatõnibus urbiũ
suaꝵ in luto. et lacere subingass easꝰ
clamau̾unt ad dm̃ suum. Et ꝑcussit
cotam t̾ram egypti plagis uarus.
et cessasset plaga ab eis. et it̾m nel
lenc eos capere. et ad suum ẜmaũ
reuocare. fugientibus his deus cebi
mare aperuit. ita ut hus inde aq̃
quasi muri solidarentur. ut isti pe¬
de sicco fũdum maris ꝑambulande

Expanded text:
s cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a sublege tua. Nos ĩ et filii nr̃i:
ẜui tui sumus. uemi nobis dominus
uacificus:. et utere ẜuicio nr̃o sicut placue¬
rit cibi. Tunc descendit de montibus ꝯ
equitibus in uirtute magna: et obtiu
om̃em aiuitatem. et om̃em ĩ hĩtantẽ
c̾ram. De uniu̾sis a urbibus assũp¬
sit sibi awxiliarios: iros fortes ⁊
elcõs ad bellum. Gantus q metus
promnciis ilł maibuit: ut umusa¬
rum urbium hĩtatores pͥncipes. et
honorati simul cum populis exirent
in obuuam uementi. excipientes eum
cum coionis et lampadibus ducẽtes
choros in tybus ⁊ cẏmpanis. Nec trĩ
ista facientes: ferocitatem pectoris eiꝰ¬
mitigare potuerunt. Nam et auitates

Expanded text:
et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates
Abbreviated transcription (Latin):
dens dr̃etur ab his nacõnibus que po¬
tuissent holoferns potentia subiuga¬
ri. ꝑtnͣsiens a sp̃riam sobal. et õem
app̃amia̾. om̃em q mesopotamiam: ue¬
uit ad ydumeos in t̾ram gabaa. Acce¬
pitq ciutates eoꝵ: ⁊ sedit ibi per .xx.
dies. Inquibus diebus adiuuari pre¬
cepit uniu̾sum excitum uͥtutis suẽ.
et horror muasit sensus eoꝵ. ne ħ fa¬
ceret ierłm et cemplo domini. ꝙ fe¬
cerat ceteris quitatibus ⁊ tẽplis eoꝵ
Et miserunt in omẽm samariã
per circuitum usq iericho: et pre¬
occupauerunt onĩs u̾tices mon¬
aum. Et muris arcũdederũt ucos
suos. et ꝯgregauerũt frumenta ĩ

Expanded text:
 Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem Apameam, omnemque Mesopotamiam, venit ad Idumaeos in terram Gabaa, accepitque civitates eorum, et sedit ibi per triginta dies, in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae.et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur ragan. circa euphraten ⁊
tygrim. et iadasan. in ammpo erioch
regis elychoꝵ. ẽunc exaltatum est
regnũ nabuch̃: et cor eius eleuatũ
est. Et misit ad õs qui hĩtabant in
ailicia et damasco. et libano. ⁊ ad
gentes que in carmelo st̃ et cedar. Et
in hĩtantes galyleam. et in campo m̃o
esdielon. et ad om̃s qui euant in sa¬
maria. et tnͣsflumen iordañe usq
iexłm. et ad om̃em t̾ram iesse. quous¬
puematur ad montes echiopie.

Expanded text:
Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in ilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque
Abbreviated transcription (Latin):
ami cicie ꝯuentõnem indigñate
ne forte fedus irrũperent. Timc
ascendit lysias tribunal ⁊ ex posu ͭ
rõnem ⁊ populum sedauit. Regͥssꝰ¬
q est antycchiam. ⁊ hoc m̃o regis
ꝓfectio. et reditus processit.

Expanded text:
amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit
Abbreviated transcription (Latin):
insubiectos. magis leones quam pastores uocandi
sunt. Iudices etiam sicut lupi occidentes semper inues¬
pera tenebrarum manentes. nec respitientes ad ortũ
dolis. quasi in nocte. nemine uidente ppłantur poccesse¬
ones ecclesie ut nonh̾ant pauperes qui comedant in
mane uere lucis. qr nec paruicibi. relinquebantur

Expanded text:
in subjectos, magis leones quam pastores vocandi sunt. Judices etiam sicut lupi occidentes, semper in vespera tenebrarum manentes nec respicientes ad ortum solis, quasi in nocte nemine vidente depraedantur possessiones Ecclesiae, ut non habeant pauperes quid comedant in mane verae lucis, quia nec parvi cibi relinquebantur
Abbreviated transcription (Latin):
resurgentem pariter cum illo
resurgemus. Uel nobis primꝰ
dies quando renascumir per
baptismum. secundus: inte¬
quie ammarum. tercius:¬

Expanded text:
resurgentem cum illo resurgemus. Aliter: Nobis primus dies est, quando renascimur per baptismum; secundus, in requiem animarum; tertius
Abbreviated transcription (Latin):
Tercumi: quando peractor
ditio ampliorem głam sue
claritatis electis munistra¬
bit. Indei qui scd̃. et tercum
diem suscipunt. primum se
perdisse fatentur. qr secundꝰ
et tertius nisi respectu pͥmi
non potest apeslari. uelpri¬
mus dies primum seculi tẽ¬

Expanded text:
 quando peracto judicio ampliorem suae claritatis gloriam electis monstrabit. Judaei qui secundum et tertium diem suscipiunt, primum se perdidisse fatentur, quia secundus et tertius, nisi respectu primi, non potest appellari. Vel primus dies, primum saeculi tem
Abbreviated transcription (Latin):
expansum super montes popn
smus et nrts sumilis ei
non fuit a principio post eum
nonerit us in annos genera¬
tionis. et generationis. Ante
faciem eius ign nn en pͦ

Expanded text:
expansum super montes populus multus et fortis similis ei non fuit a principio et post eum non erit usque in annos generationis et generationis ante faciem eius ignis vorans
Abbreviated transcription (Latin):
nomina digͥtatum de¬
ponentur. et impletũ
fuerit quod scriptum
tus magnus. non in alio
phete. et doctores. tondẽt¬
rint eum quem crucifipe¬
rant regnantem inpatris
et sua maiestatez

Expanded text:
nomina dignitatum deponentur, et impletum fuerit, quod scriptum tus magnus non in alio phetae et doctores tundrint eum quem crucifixerunt, regnantem in Patris et sua majestate
Abbreviated transcription (Latin):
Der filios leui sacerdota¬
sacerdotes colandisunt. ⁊
purgandi. auid de cẽt̾is di
cendumest cum uiditiũ
incipiat a domo dei

Expanded text:
er filios Levi sacerdotasi sacerdotes colandi sunt et purgandi, quid de caeteris est dicendum, cum judicium incipiat a domo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
¶cunt. ut dum hommes
dubii de salute: fortuisag¬
ant penitentiam et deu
magis ad misericordiam
prouocentz¬

Expanded text:
um: ut dum homines dubii sunt de salute, fortius agant poenitentiam, et magis ad misericordiam provocent
Abbreviated transcription (Latin):
est redempta sangune
xp̃i. et columba propt̾
simplicitatem et mul¬
titudinem credentium
cuifit comminatioqi
procaciter egit indeum.
nec uoluit audire legẽ
dei. nec suscipere discipli¬
nani nec confisa est in
ad eumbene operando.
dum deo et seculo se pos¬
se seriuire credit. Cuius
principes dum deseuisũt

Expanded text:
est redempta sanguine Christi, et columba propter simplicitatem et multitudinem credentium, cui fit comminatio, quia procaciter egit in Deum, nec voluit audire legem Dei, nec suscipere disciplinam, nec confisa est in ad Deum bene operando, dum Deo et saeculo se posse servire credidit: cujus principes, dum desaeviunt
Abbreviated transcription (Latin):
incredulos impellit dr᷑e. Deui uidicet. deus uideat et ipsi
cuncta interme. et te diindicanda permito. het utor te

Expanded text:
in credulos dicere: Deus judicet, et Deus videat : et ipsi cuncta inter me et te dijudicanda permitto, de qua e
Abbreviated transcription (Latin):
dcant te et suscitabuntur lace¬
rantes te. Eł eris in rapinamei
quia tu spoliasti gentes mul¬
tas spoliabunt te qui reliquifu¬
erint ce populis propter sangui¬
nemhomunis. et iniquitatem

Expanded text:
deant te: et suscitabuntur lacerantes te, et eris in rapinam eis? Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis, et iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
templumq subuersa st
st ut scias eo tempore fuit¬
se abatuc quo iam due tub
que uocabantur iudadur¬
te erant incaptuntatem
damel docere tepotent ad
quem inlacum leonum
abacuc cum prandiomit¬
titur. Quamꝙͣ apud hebre¬
os hec ĩpa non legaturhys¬
toria. Igitur siuẽ quis reci¬
pit scripturam illam siue
non recipit. utrumq pro
nobis est. aut enim reci¬
pit. et iam poit factamiẽ
liber abacuc tenitur aut nõ
recipit. et quati propheta
scribit. que uentura cogt¬

Expanded text:
templumque subversa sunt. templumque subversa sunt. Et ut scias eo tempore fuisse Abacuc, quo jam duae tribus quae vocabantur Judas, ductae erant in captivitatem, Daniel docere te poterit, ad quem in lacum leonum Abacuc cum prandio mittitur : quamquam apud Hebraeos haec ipsa non legatur historia. Igitur sive quis recipit Scripturam illam, sive non recipit, utrumque pro nobis est: aut enim recipit, et jam post factam rem liber Abacuc texitur: aut non recipit, et quasi propheta scribit quae ventura cog
Abbreviated transcription (Latin):
disputate. Nedioi. et hoc anmaduertandum. ꝙ animptio uel pondus que grauia iam¬
esse dicinui propħete uisio est et adriersum montani dognra peruersum intesłit ꝙ
uidet. nec ut amens. loquitur nec more insarteentium feminarum. dat sine niẽ¬
te sonum Unde et apłs ubet ut si prophetantib. alus. alii fu̾it reuelatum tace¬
se et loqui cum et tacere uelit. Qui autem mextas. i. inuitus loquitur ner tacere. nec lo-¬
qui. in sua potestate ħt̃. Illud quoq ouce quia semel a me uiolenter exgis ut quasigͣ¬
dus quosdam et scalas. ad altiora intenti hystoriam tibi int̾pt̾ ꝓpħ̾iam esse contrã
babylonem. et nabucb̃ regem chaldeorum. ut quo modo prior propħa naum auẽ
abatus sequitur uaticium habuit contia nniuem. et asrios. qui uastauerunt.x.¬
itib aue uocantur isbael ita abacus ꝓpbĩam hͣat aduertus babylonem. Et nabucs.¬
Rͦ
a quib uidas. et ietusalẽ

Expanded text:
disputare? Necnon et hoc animadvertendum, quod assumptio vel pondus, quae gravia essdisputare? Necnon et hoc animadvertendum, quod assumptio vel pondus, quae gravia esse jam diximus, prophetae visio est, et adversum Montani dogma perversum intelligit quod videt: nec ut amens loquitur, nec in morem insanientium feminarum dat sine mente sonum. Unde et apostolus jubet, ut si prophetantibus aliis, alii fuerit revelatum, tacese et loqui et tacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua potestate habet. Illud quoque disce quia semel a me violenter exigis, ut quasi gradus quosdam, et scalas ad altiora nitenti, historiam tibi interpreter, prophetiam esse contra Babylonem, et Nabuchodonosor regem Chaldaeorum: ut quomodo prior propheta Naum, quem Abacuc sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaveruntiam habeat adversus Babylonem et Nabuchodonosor, a quibus Juda et Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor prophete. inxii. prophetarum uolumme sunt. Equib tres inprincipio libeis.
Stuma ⁊ pondus tytulum habent. naum. ab atue. et malachias. Porto dacharias in medio
et damasci reninei eius Alt̾ in fine .s. honuis uerbi dni superistael Denaum orationibus
tiuis. iam liber editus est. De zacharia siuita comes fuerit disseretur. Numc abacut ha¬
bemius in manib. aui uł eteo ꝙ amabilis dñi est nocatur ampleratio nel quod incẽcta¬
men. et luctam. et ut ita dicam amplexum cum deo comgreditur amplexantis .i. luctã¬
tis fortitus est nomen Nullus enim tam audaci uoce au̾ius est d̾m ad disceptionem
uistitie prouocare et dicere ei. Cur in reb humanis et nundi. istius ponpa tantarerũ
uersatur iquitas uociferabor. ad te ium patiens. et non saluabis. Quare ostendisti mͥ
uditium. Uides ꝙͣ temeraria uox sit̃. et quodammodo blasphemantis creatorem suũ
ad iuditium prouocare. et uas fragile. aduersus figulum cur tale. el tale factum cie

Expanded text:
autem prophetae in duodecim prophetarum volumine sunt, e quibus tres in principio λῆμμα, id est, pondus, titulum habent: Naum, Abacuc, et Malachias. Porro Zacharias in medio rra Hadrac, et Damasci requiei ejus : alter in fine, Onus verbi Domini super Israel . De Naum, orationibus tuis jam liber editus est: de Zacharia et Malachia, si vita comes fuerit, disseretur. Nunc Abacuc habemus in manibus, qui vel ex eo quod amabilis Domini est, vocatur amplexatio: vel quod in certamen et luctam, et ut ita dicam amplexum cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare et dicere ei: Cur in rebus humanis, et in mundi istius πολιτείᾳ tanta rerum versatur iniquitas? Vociferabor ad te vim pum . Vides quod temeraria vox sit et quodammodo blasphemantis, sic Creatorem suum ad judicium provocare; et vas fragile adversum figulum , cur tale vel tale factum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
alio quam de xp̃i aduentu. qui futurus erat intel¬
sigitur dicere. et respondit dominus ad me. et oix̃¬
muchi. Scribe uisa aperte. in buxo. ut assequatur qͥ
legit ca. Quia ad huc uisio ad tempus. et orietur in
fine et non inuacuum. Si tardauerit sustine eũ
quia ueniens ueniet. et non morabitur. De pascione¬
ditum tuum et timui. Dñe consideraui opera tua.
et erpaui. Quid enim hoc est: insi pretognite. noue ac repẽ¬
tine salutis hominum in esfabilis admiratio: In medi
monte sermocinantium. Dumappropinquant anni

Expanded text:
alio quam de Christi aduentu, qui futurus fuerat, intellegitur dicere: Et respondit Dominus ad me et dixit: Scribe uisum aperte in buxo, ut adsequatur qui legit ea; quia adhuc uisio ad tempus, et orietur in fine et non in uacuum; si tardauerit, sustine eum, quia ueniens ueniet et non morabitur?. Cditionem tuam, et timui; Domine, consideraui opera tua, et expaui? Quid enim hoc est nisi praecognitae nouae ac repentinae salutis hominum ineffabilis admiratio? In mediomonte sermocinantium? Dum adpropinquant anni
Abbreviated transcription (Latin):
dam tur ierusalem quõ¬
dam ur̃bs dm̃ destruatur
Quare clamet populus. et.
non audiatur. uocifert᷑
ad dnm̃. oppessus achal¬
deis. et non saluetur. Qua¬
re etiam tp̃e propheta. uel
populus excuis persona
ut iniquitatem bostium
et suum uiderit laborem
sur iniustitia preualet ad¬
uersue se et hoc dicit pmẽ
tis angutia nesciens aut̃
inigñe conflari. et trrs pu¬
ctos de canino punores ex¬
isse quam intrauerant¬
querulam uocem. et ple¬
nam doloris crumpat. di¬
cens. Quate respicis contẽ¬
ptores et taces conculcã¬
te impio iustiorem. set¬
hecaut̾ loquttut nercẽs
iditia dei. in uestigabi¬
lia et profundum sapiẽ
mo tm̃ presentia respi
cit deus futura. et eter¬
na cognoscit. st quomo¬
do siegrotus est et estu¬
ans febeib. aquam frigi¬
dam postulet. it dicat
ad medicumꝰ uim pati¬
quoq medice. clama¬
bo. st non exaudies: Et
despondet ei ciementis¬
simus. et sapienticamꝰ
medicus. Scio quo tem¬
pore debcam quos pos¬
tulat dare. Non misere¬

Expanded text:
dam, cur Hierusalem quondam urbs Domini destruatur, quare clamet populus et non audiatur, vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur: quare etiam ipse propheta, vel populus, ex cujus persona ut iniquitatem hostium, et suum videat laborem: cur injustitia praevaleat adversum se. Et hoc dicit prae mentis angustia, nesciens aurum in igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse quam intraverantquerulam vocem et plenam doloris erumpat. Quare respicis contemptores, et taces, conculcante impio justiorem seec loquuntur nescientes judicia Dei investigabilia et profundum divitiamo tantum praesentia rescit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patiquo, medice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempore debeam dare quod postulas: non misere
Abbreviated transcription (Latin):
et benedicimus deum in¬
onmi tempore. et scit quia
nui perseuerauerit usi
infinem:sic saluus ert
st. gloniatur inlabore et
colore. Et cum ieremia di¬
cit tribulationem et mi¬
seriam inuocabo. Ut quo¬
modo alius inuocat deum.
sic sc̾c uir. et uellator inui¬
ctu. ad ecercendum ie. ex ꝓ¬
bandum tabulationem
et nusetiam uenire detide¬

Expanded text:
et benedicit Deum omni tempore ; et scit quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et gloriatur in labore et dolore. Et cum Jeremia dicit: Tribulationem, et miseriam invocabo. Ut quomodo alius invocat Deum: sic sanctus vir et bellator invictus, ad exercendum se et probandum, tribulationem et miseriam venire de
Abbreviated transcription (Latin):
sii. er in mani regis sui et con¬
cident terram et non eruam de
manu eorum de pascam pecusoe¬
cisionis propter hoc o pauperesgͥ

Expanded text:
sui, et in manu regis sui, et concident terram, et non eruam de manu eorum, et pascam pecus occisionis propter hoc, o pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
uxta litteram. non aqͥ¬
lo sed auster solet locus¬
tas adducere. non enim ex
frigore uenuint sed exca¬
lore sed qr de assytiis per sili¬
tudinem locustariulo¬
quebatur aquilonem mt̾¬
ponit ut non iam ueram
locustam sed assyrios et
chaldcos intelligamusyͣ

Expanded text:
uxta litteram non aquilo, sed auster solet locustas adducere: non enim ex frigore veniunt, sed ex calore. Sed quia de Assyriis per similitudinem locustarum loquebatur, aquilonem interponit, ubi non veram locustam sed Assyrios et Chaldaeos intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Quid aliud in husdu¬
abus mulierib accipimꝰ
nisi duo principalia iuiti
sq ulla disiunctione cõ¬
iuncta sunt que et ina¬
lis suis sp̃m b̾re narrant᷑
qr u actonib suis sacha¬
ne uoluntati deseruũt

Expanded text:
. Quid aliud in his duabus mulieribus accipimus, nisi duo principalia vitia,sque ulla dubitatione conjuncta sunt? Quae et in alis suis spiritum habere narrantur, quia in actionibus suis Satanae voluntati deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Superbia et uanaglo¬
na h̾nt hoc proprium. in
eum quem fecerunt in
cogitat̾onem suam super
ceteros extollant et modo
per ambitum rerum mo¬
dopersiderium dignitatum
ꝙ̃ semel captum tẽiierunt:

Expanded text:
ia superbia et vana gloria habent hoc proprium, ut eum, quem infecerint, in cogitatione sua super ceteros homines extollant. Et modo per ambitum rerum, modo per desiderium dignitatum, quem semel captum tenuerint
Abbreviated transcription (Latin):
et confortare ih̾u fili iosedech
sacerdos magne. et confortare
omnis populus terre dicit domi¬
nus exertituum. et frcutudemo mos¬
niam ego nobiscum sum diẽ

Expanded text:
et confortare, Jesu, fili Josedech, sacerdos magne, et confortare, omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum, et facite quoniam ego vobiscum sum, di
Abbreviated transcription (Latin):
dedi testamentum et ĩ
aduentu meo caligo.
transeunti. Moui ari¬
dam .i. egyptum per pla¬
uacua uł solitudinem

Expanded text:
tradidi Testamentum; et in adventu meo, caligo, opulo transeunti. Movi aridam, vel Aegyptum per plavacuam, vel solitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
eus conuerten¬
turad filios istnel. et stabit. et pascet
infortitudine domini. insublimi¬
tate nominis comini cei sui Et¬
conue pentur quia nunc mãgni¬
ficabitur usq ad termino Eterit¬
iste pax alliin cunue nei pent

Expanded text:
ejus convertenad filios Israel. Et stabit, et pascet in fortitudine Domini, in sublimitate nominis Domini Dei sconvertentur, quia nunc magnificabitur usque ad terminos teri
Abbreviated transcription (French):
multorim quali tos a domino.
et quasi st lle suerherbam que nõ
filios hominomis q suerbo ̃q qui¬
e iacob ingentibns. inmediorapit¬
lorum multoꝵ quasi les iuie

Expanded text:
multorum, quasi ros a Domino, et quasi stillae super herbam, quae non filios hominum. Et erunt reliquiae Jacob in gentibus in medio populorum multorum, quasi leo in
Abbreviated transcription (Latin):
itrrum baptizantur.
m̾um accipiunt. quia
sine spiritu sancto. et
nuisterio trintatisqͥc¬
quid mnunam. et alte¬
tampersonam accipi¬
tur impetfectum eft̃¬

Expanded text:
, iterum baptizantur: ma accipiunt, quia sine Spiritu sancto et mysterio Trinitatis, quidquid in unam et alteram personam accipitur, imperfectum est
Abbreviated transcription (Latin):
.s. 4. hoc quidam pueriliter
intelligunt. ꝙ inualle queẽ
in latere. montis oliueti des¬
censurus sit dominus adir¬
nominterra s inspatio huiꝰ
aeris secebit. contra locum
montis oliueti. exquo ascẽ¬
dit. Et sicut ioh̾es crisostomꝰ
diert. Angeli deferent ante
eum signum crucis. Iosa¬

Expanded text:
 Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad jnon in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis;
Abbreviated transcription (Latin):
Dño ħitante insyon post as¬
dabunt suauitate et dulce¬
dme sapientie. et duuni.
esoquii. et ftllabunt ex es
spuntales gratie. et colles.i.
e enuitent. Lac. quo nutri¬
tur infantia eccłesis et su
per omnes riuos uide .i. su
per omnes credentes et fili¬
os ecclesie habundabunda¬

Expanded text:
st adabunt suavitate, et dulcedine sapientiae et divini eloquii; et stillabunt ex eis spirituales gratiae; et colles, idudinem, emittent lac, quo nutritur infantia Ecclesiae. Et per omnes rivos Judae, id est super credentes filios Ecclesiae, abunda
Abbreviated transcription (Latin):
us est michimo¬
re. Et dixit cominus ad ionam
Putas ne bene irasceris tu super he¬
deram et oirit. E ene irascor ego
usꝙ ad mortem. et dxxit᷑ cominꝰ
Eu doles super hedera inqua non

Expanded text:
us est mihi more et dixit Dominus ad Ionam putasne bene irasceris tu super hederam et dixit bene irascor ego usque ad mortem et dixit Dominus tu doles super hederam in qua non
Abbreviated transcription (Latin):
etercituum. Propter quod et
ego dedi uos concemtibiles et hu¬
miles omnib populis. Sicut nĩ
seruastis uias meas et accepistis
sacum in lege H unquid nõ pa¬
cerutuis omnium nr̃m. slunqͥcd
non deus linus creauit nos: Qua

Expanded text:
exercituum. Propter quod et ego dedi vos contemptibiles, et humiles omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Numquid non pater unus omnium nostrum? Numquid non Deus unus creavit nos? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cum igne qui illud deuorat. et
dixistis. ue ue lalor et ersusfla¬
stis illud dicit dñs exercituum et
intulistis de rapinis. claudum
et languidum et intulistis mu

Expanded text:
cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistis de rapinis claudum, et languidum, et intulistis mu
Abbreviated transcription (Latin):
exerrituum sti edificabunt. et e¬
go destruam. et uocabuntur t̾¬
mini impietatis et populuscui
iratus est dominus usq meter

Expanded text:
exercituum: Isti aedificabunt, et ego destruam, et vocabuntur termini impietatis, et populus cui iratus est Dominus usque