comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan suꝑsedit. Similit̾ peccator
qui carnalib desideriis foras pas¬
ctur: quasi coruus qͥ ad archam ñ
cedist. curis ext̾iorib detinet᷑. S¬
un bona significatione coruus ac¬
cipitꝰ: ut ꝑ coruum quilibet doctꝰ
p̾dicator intelligatur. Unde ꝑbea¬
cum iob dicitur. Quis p̃parat cor¬
uo escam suam: quando pulli eiꝰ
ia dm clamant. uagantes eo qđ
dum pecõoꝵ suorum memoriam.
uuasi quanlam coloris nigredinẽ
nitat. Cui nascunt᷑ infide disci¬
inli: s fortasse ad huc considera¬
tr infirmitatẽ ꝓpͥam nesciunt. for¬
tasse a peccatis preteritis memori¬
uam au̾tunt : ⁊ ꝑhoc eam quam
issumi oportet contra huius mũ
ligłam. humilitatis ingredinẽ
i ostendunt. Hii uelut ad accipi¬
ndas escas os aꝑiunt: cum do¬
cen de secretis sublimib quer̃t.
S eis doctor suus alimenta pre¬
lam̃toꝵ sublimium tando mi¬
is tͥbuit: quanto illos peccata
sarita minus digne deflere co¬

Expanded text:
forsitan supersedit. Similiter peccator, forsitan supersedit. Similiter peccator, qui carnalibus desideriis pascitur, quasi corvus qui ad arcam non rediit, curis exterioribus detinetur. Ssignificatione corvus accipitur, ut per corvum quilibet doctus praedicator intelligatur. Unde per beatum Job, dicitur: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant, vagientes eo quod dum peccatorum suorum memoriam, quasi quamdam coloris nigredinem portat. Cui quidam nascuntur in fide discipuli, sed fortasse adhuc considerare infirmitatem propriam nesciunt, et fortasse a peccatis praeteritis memoriam avertunt, et per hoc eam, quam assumi oportet contra hujus mundi gloriam, humilitatis nigredinem non ostendunt. Hi velut ad capiendas escas os aperiunt, cum doceri de secretis sublimibus quaerunt. Sed eis doctor alimenta praedicationum sublimium tanto minus tribuit, quanto illos peccata praeterita minus digne deflere co
Abbreviated transcription (Latin):
quanbo peccator. aliquando diab¬
lus intelligatur. Isydorus ĩlibm
ethimologiarum dicit: quod cn¬
uus prius in cabauerib ocłm pett.
Coruus ẽ diabolus. Qui in cadaue¬
rib pͥus oculum petit: quiam ca
brum. ꝑ ocłm cerebrum extraht:
qui extincto discretionis intelatu
sensum mentis euertit. Iterum
ꝑ coruum quilibet peccator itl¬
ligitur: qui quasi pec̃coꝵ plums
nigrescentib uestitur. Sunt aũ
quidam peccatores. qui de miscdu
dei desꝑant: sunt ⁊ alii qui abloc
ut religiosorum p̾cib aduiuentir.
exorant. De quib dicit᷑. Corui po¬
uerunt heliam. ꝑcoruos gͥ pecca¬
tores intlłigi uolunt: qui de sui
substantia religiosos pascunt. I
enim helias significat: quos los
⁊ habitus religionis occ ultat. S
autem alii qui desꝑant : t̾renis in¬
hiant: cum intus deberent esse.
foras spectant. De quib scriptura
dicit. Coruus ad archam ñ reditt:
quia forsitan aquis diluiui inter¬
ceptꝰ ꝑiit: uł cadauerib inuentiꝰ

Expanded text:
quando peccator, aliquando diabolus intelligatur. Isidorus in libro Etymologiarum dicit quod corvus primum in cadaveribus oculum petit. Corvus autem est diabolus, qui in cadaveribus primo oculum petit, quia in hulum cerebrum extrahit, quia exstincto discretionis intellectu, sensum mentis evertit. Item per corvum quilibet peccator intelligitur, qui quasi peccatorum plumis nigrescentibus vestitur. Sunt autem quidam peccatores, qui de misericordia Dei desperant. Sunt et alii, qui ad hoc ut religiosorum precibus adjuventur, orant, de quibus dicitur: Corvi paverunt Eliam . Per corvos igitur peccatores intelligi volunt, qui de sua substantia religiosos pascunt. Illos enim Elias significat, quos locus et habitus religionis occultat. Sunt autem alii, qui desperant, terrenis inhiant, cum intus deberent esse, foras spectant, de quibus Scriptura dicit: Corvus ad arcam non rediit , quia forsitan aquis diluvii interceptus periit vel cadaveribus inventis
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓ adunandis animab inm¬
dos ĩnumeros. in partes diu̾sas
esurienti mente discurrunt lodͥ¬
hec auctoritas aliter exponi it
ꝑ coruũ intelligantur quidame¬
cłiarũ prelati pecc̃orum fuligmo
nigri. Qui ñ tantum escam suan
sibi parant. s etiam p̃parant: it
pre ceteris delicatius uiuant. n¬
rum pulli: sunt eorum discipili.
Qui ad dm̃ clamant. ⁊ tamennir¬
murant: qu eoꝵ magistri inabũ
delicatiora sumant. Uagantis a
claustris exeunt: ⁊ sic abundatiã
uictualiũ sibi querunt. Sunt iali
maiores corui. potestate maiores.
dignitate sublimes: qui quando¬
q ppłos in eccłiis congregant ie¬
iunia p̾dicant. ipsi tam̃ indich
ieiuniorum carnes edunt: ue
simplices scandalizant ⁊ offendĩt
Inde ppłi uagantes mente dubi¬
tant: utrum p̾lati qui ieuinia
docent. ea popłis ꝓdesse credan

Expanded text:
dum pro adunandis animabus in mdum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurruntiam aliter exponi, ut per corvum intelligantur quidem Ecclesiae praelati peccatorum fuligine nigri, qui non tantum escam suam sibi parant, sed etiam praeparant, ut prae caeteris delicatius vivant. Quorum pulli sunt eorum discipuli, qui ad Deum clamant, et inde murmurant, quod eorum magistri in cibum delicatiora sumant, vagantes a claustris exeunt, et sic abundantiam victualium sibi quaerunt. Sunt et alii corvi, potestate majores, dignitate sublimiores, qui quandocunque populos in Ecclesiis congregant, jejunia praedicant, ipsi tamen in diebus jejuniorum carnes edunt, et sic simplices scandalizant et offendunt. Inde populi vagantes mente dubitant utrum praelati, qui jejunia docent, ea populis prodesse credan
Abbreviated transcription (Latin):
coruo esca p̃paratur: quia dum
uerbum dei bom auditores esu¬
riunt: ꝓ reficiendis eis maiora
cdoctorib intelligentie dona dri¬
buunt᷑. Cuius pulli. id ẽ p̾dicato¬
res ex eo editi. ñ in se p̾sumunt:
s in uirib redemptoris sui. Unbe
bene dicitur: quando pulli eiꝰ
ad dm̃ clamant. Nichil enim
sua uirtute posse sesciunt. & qͣm¬
uis animarum lucra piis uocib
esuriant: ab illo tamen qui cun¬
cta intͥnsecus oꝑatur. hec fieri
exoptant. Uera enim fide compre¬
hendunt. quia neq qui plantat
est aliquid. neq qui rigat: s qui
incrementum dat. Quod uͦ dic
tum ẽ. uagantes eo quod non
habeant cibos: in hac uagatione
nil aliud. quam estuãtium p̾di¬
catorum uota signant᷑. Qui dum¬
in eccłie sinum recipere populos
ambiunt: magno ardore sucen¬
si. nunc ad hos. nunc ad illos col¬
ligendos desidium mittunt. Qiͣ
quedam quippe uagatio ẽ: ipsa
cogitationis estuatio. Et uelit ꝙ
loca uaria mutatis nutib tͣnsen:

Expanded text:
corvo esca praeparatur, quia, dum corvo esca praeparatur, quia, dum verbum Dei boni auditores esuriunt, pro reficiendis eis majora doctoribus intelligentiae dona tribuuntur. » Cujus pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Unde bene dicitur: Quando pulli ejus ad Deum clamant, nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis vocibus esuriant ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quod neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus . » Sequitur: Vagantes eo quod non habeant cibos. - In hac vagatione nil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantin Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hiantib in ore cibum reuocat:
dum ex ea intelligentia quam
ceꝑit. esurientib discipuł alim̃¬
ta uite loquendo subministrat.
Quos tanto ardentius de suꝑiori¬
b reficit: quanto uerius a mun¬
dinitore ingrescere penitentie
lamentatione cognoscit. Pulli aũ
dum nigro se pennarum colore
uestiunt. de se etiam uolatum pro¬
mittunt : quia cum magis discipu¬
li abiecta de se sentiunt: quo ma¬
affligunt. eo amplius spem ꝓuec¬
tus sui in altiora pollicentur. Uñ
⁊ curat doctor festinantiꝰ alere:
quos iam ꝑ quedam indicia ꝓui¬
det posse ⁊ aliis ꝓdesse. Que doc¬
trine discretio dum caute a p̾¬
dicatore custoditur: ei diuinitꝰ
largior copia p̾dicationis datur.
Dum enim ꝑ caritatem compati
afflictis discipulis nouit : dum
ꝑ discretionem congruum doc¬
trine tempus intelligit: ipse ñ
solum prose. s etiam pro eis quib¬
laboris sui studia impendit maio
coruo escam suam: quando pulli
eo quod ñ habeant cibos: Cum
enim pulli ut sacient᷑ clamant.

Expanded text:
hiantibus in ore cibum revocat, dum ex ea intelligentia, quam ipse cepit, esurientibus discipulis alimenta vitae loquendo subministrat. Quos tanto ardentius de superioribus reficit quanto verius a mundi nitore nigrescere poenitentiae lamentatione cognoscit. Pulli autem, dum nigro se pennarum colore vestiunt, de se etiam volatum promittunt, quia quo magis discipuli abjecta de se sentiunt, et affligunt, eo amplius spem proventus sui in altiora pollicentur. Unde et curat doctor festinantius alere, quos jam per quaedam indicia providet posse et aliis prodesse. Quae doctrinae discretio dum caute a praedicatore custoditur, tunc ei divinitus largior copia praedicationis datur. Unde enim per charitatem compati afflictis discipulis novit, dum per discretionem congruum doctrinae tempus intelligit, ipse non solum pro se, slaboris sui studia impendit, majocorvo escam suam, quando pulli eo quod non habeant cibos? enim pulli ut satientur clamant,
Abbreviated transcription (Latin):
qua naturali uigore uoluntatis
illiꝰ archana penet᷑mus. ex int̾na
plamur: ex electorum exemplo
quo ad uirtutis instantiã nr̃ãm
confortat ignauiam. Ne autem
hanc dilecti uocẽ intentiꝰ audia¬
mus. audientes sequamur. se¬
quentes assequamur: multa ob¬
maxime. uox carnis : uox mundi:
uox diaboli. Uox carnis ꝑdesi
deria uoluptatum: uox mundi

Expanded text:
 voluntatis ejus arcana penetramus, ex interna plamur, ex electorum exemplo quo ad virtutis instantiam nostram confortat ignaviam. Ne autem hanc dilecti vocem interius audiamus, audientes sequamur, sequentes assequamur, multa iria: Vox carnis, vox mundi, vox diaboli. Vox carnis per de
Abbreviated transcription (Latin):
norum: głe diuitiaꝵ: uox dia¬
boli ꝑ inuidentiã frat̾noꝵ pro¬
riosa: mundus pomposa: diabo¬
lus sugerit uenenosa. Caro per
uoluptaria fluidos: mundus
ꝑ ambitiosa inflatos: diabolus

Expanded text:
vox diaboli per invidentiam fraternorum proriosa, mundus pomposa, diabolus suggerit venenosa. Caro per voluptuaria fluidos, mundus per ambitiosa inflatos, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat caꝑe. ⁊ formare in quo¬
libet corpore. Nunc autem ser¬
pens qui contͣ naturã. ⁊ blasphe¬
mans dm loquebat᷑: utiq ex d̃o
ñ erat. s contra dm. Auctor ⁊ in¬
uentor idolatͥe iam plures deos
futuros docebat: ⁊ seminabat
arorem. qͦ ꝑsimilitudinẽ falso¬
rum numinum una & uera igno¬
raret᷑ diuinitas. Nunqͥd sathane
p̾sentia illi innotuit femine: quẽ
forsitan putauit dicere uerum.
quia hoc audiebat quod uolebat:
Solemus qͥppe cito credere: cum
io nob consulit᷑. quod optat᷑. Qͦd
si adam. uł eua. scientes diabolũ
esse qui ꝑsonalit in eorum aurib
erat. contempto deo ꝑnitiosissimis
sese consentaneos tradiclere consi¬
liis: bic ñ tantum scelus inobiẽ

Expanded text:
volebat, capere et formare in quovolebat, capere et formare in quolibet corpore. Nunc autem serpens qui contra naturam et blasphemans Deum, loquebatur, utique ex Deo non erat, sed contra Deum auctor et inventor idololatriae jam plures Deos futuros docebat, et seminabat errorem quos per multitudinem falsorum numinum una et vera ignoraretur divinitas. Nunquid Satanae praesentia illi notuit feminae; quem forsitan putavit verum dicere, quia hoc audiebat quod volebat. Solemus quippe cito credere, cum id nobis consulitur quod optatur. Quod si Adam vel Eva scientes diabolum esse qui personaliter in eorum auribus erat, contempto Deo perniciosissimis sese consentaneos tradidere consiliis, hic non tantum scelus inobe
Abbreviated transcription (Latin):
secum particeps rationis: noue¬
rat quippe naturas omnium. qͥd
etiam ꝓpria aptauerat nomina.
Adlixxerat quidem ad adam ãs
omne illud iuuentium genus:
in hoc ipso ostendens subiectam
sibi omnem irrationabilẽ creatu¬
ram. que sibi quasi domesticum
peculium p̾sentaret᷑: ut uideret
ipse suꝑior ⁊ dignior infra se ple¬
bem illius generis obtemꝑantẽ
sibi deo iubente concordit᷑. que
etiam quasi ꝓpͥa mancipia. scieis
usum omnium uocaret ex noĩe.
Hoc est enim scire ⁊ uocare ex no¬
mine: ꝓpͥa officia. ⁊ mores intel¬
ligere singuloꝵ. Mugiebant
uł rugiebant uł hinniebant
nature sue ꝓpͥetates. dabant si¬
gna. uł sonos. uł motus. qͥb poss
eorum affectus intelligi: u̾bum
soluis hominis erat. Et si aliqͣn¬
do ds humana uoce loquebat᷑.
ñ ꝑtinebat ad eum curiose in qͥ¬
rere quomͦ loqueret᷑: cum de lo¬
quente ñ dubitaret quia d̃s ẽet
⁊ posset eloqui ut uellet. Qui e¬
nim homini dederat uerbum:
poterat quod suum erat. cum

Expanded text:
secum particeps rationis. Noverat quippe naturas omnium, quibus et propria aptaverat nomina. Adduxerat quippe ad Adam Deus omne illud viventium genus; in hoc ipso ostendens subjectam sibi omnem irrationabilem creaturam quae sibi quasi domesticum peculium praesentaretur, ut videret ipse superior et dignior et infra se plebem illius generis obtemperantem sibi, Deo jubente, concorditer: quae etiam quasi propria mancipia, sciens usum omnium, vocaret ex nomine. Hoc est enim scire et vocare ex nomine, propria officia et mores intelligere singulorum. Mugiebant, vel rugiebant, vel hinniebant naturae suae proprietatos, dabant signa, vel sonos, vel motus, quibus posset eorum affectus intelligi; verbum solius hominis erat. Et si aliquando Deus voce humana loquebatur, non pertinebat ad eum curiose inquirere quomodo loqueretur, cum de loquente non dubitaret quia Deus esset, et posset loqui ut vellet. Qui enim homini dederat verbum, poterat quod suum erat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
estote prudentes sic̃ serpentes.: ⁊ sip¬
ces sic̃ columbe. Et itẽ alus ẽ oes
facile falꝰ: qualẽ ꝓfecto habent ih
qui ore dñico astruunt᷑ prudent¬
res eẽ filiis lucis insua generation
duplicit̾ malus. cui qͥ ꝓpe ⁊ malit
parit ignorantiã. ⁊ ignorantia m¬
liciã oꝑit: ita ut sepe nesciens ⁊ mu¬
piens cor eorum qͥ istimõi sunt. ⁊ qͣ
iam tͣiti in reꝓbum sensũ bonun
ommino nec diligere nͨ dinos cere
queunt. De talib scͥptũ ẽ. Impius
cum uenerit in ꝑfundum maloꝵ
contempnit. Nam qui huiꝰ moch
si possi̾t: nec si uelĩt sciũt. Quã obũ
hc̃ ocłm insuꝑioꝵ diuisione illo at̃
censui ñ ĩmerito peiorẽ. ñ qr malig¬
nior sit: s qr ꝑiculosior. Ignorato
quippe securiorem securitas se
pculdubio deterior. qd̃ ille solũ habet
sualum malam intentionẽ: iste ⁊ fal¬
sam considationẽ. Iile uno caret ex
duob honis bono zelo: iste ⁊ uero ui¬
dicio. Fx ħ itaq pessimo ocło qui

Expanded text:
Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. 40. Et item alius est oculus facile falsus: qualem 516 profecto habent illi qui ore dominico astruuntur prudentiores esse filiis lucis in generatione dupliciter malus, cui quippe et malitia parit ignorantiam, et ignorantia malitiam operit, ita ut saepe nesciens et mapiens cor eorum qui istius modi sunt, et quasi jam traditi in reprobum sensum, bonum omnino nec diligere, nec dignoscere queunt. De talibus scriptum est: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnit . Nam qui hujusmodi si possit; nec si velit, scit. Quamobrem hunc oculum in superiori divisione illo altero censui non immerito pejorem, non quia malignior sit, sed quia periculosior. Ignorantia quippe securiorem, securitas segex hoc procul dubio deterior, quod ille solum habet malum, malam intentionem; iste et falsam considerationem. Ille uno caret e duobus bonis, bono zelo; iste et vero judicio. Ex hoc itaque pessimo oculo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ consentit: alt̾um uͦ malum. qd
licet uer noticiam ñ impediat᷑:
amorẽ tũ boni p̃malicia minime
sione innodescit. secundũ hoc du¬
plex malũ.⁊ illud item geminum
bonum. qͣdrifariã diuidamꝰ ocłm
cordis: in boñ ⁊ meliorẽ. in malum
⁊ peiorem. Et subdamꝰ exempla.
Est qui bonũ diligit: ⁊ malũ nesciꝰ
agit. Huiꝰ quidẽ bonꝰ ẽ ocłs quia
piꝰ: ñ tñ simplex q cecꝰ. Et ẽ qͥ boñ
⁊ libent̾ agit: ⁊ prudẽter intelligit.
Istiꝰ reuera ocłm ñ immerito sĩplicẽ
oixerim: ut pote cui neutr̃ bo nũ
desit. nͨ zelus scilicet bonꝰ. nͨ scientia.
Hc̃ ꝓfecto reqͥrit ocłm ds̃. cũ respi¬
it suꝑ filios hominũ: ut uideat
si ẽ intelligens aut reqͥrens dm̃.
Est e contͣrio qͥ bonũ minime in¬
telligens. ex malicia quidẽ ꝑu̾sꝰ
ẽ: s sapiens ut faciat malum ꝑ
ignorantiã cecꝰ ñ ẽ. Quẽ quidẽ ñ dũ
appellauerim neꝙͣ: qd unum ei

Expanded text:
non consentit: alterum vero malum, quod non consentit: alterum vero malum, quod licet veri notitiam non impediat, amorem tamen boni prae malitia minime sione innotescit: secundum hoc duplex malum, et illud item geminum bonum, quadrifariam dividamus oculum cordis, in bonum et meliorem, in malum et pejorem. Et subdamus exempla. Est qui bonum diligit, et malum nescius agit. Hujus quidem bonus est oculus, quia pius: non tamen simplex, quia caecus. Et est qui bonum et libenter agit, et prudenter intelligit. Istius revera oculum non immerito simplicem dixerim, utpote cui neutrum bonum desit, nec zelus scilicet bonus, nec scientia. Hunc profecto requirit oculum Deus, cum respicit super filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum . Est e contrario qui bonum minime diligens, ex malitia quidem perversus est: sed sapiens ut faciat malum, per ignorantiam caecus non est. Quem quidem ideo nondum appellaverim nequam, quod unum ei,
Abbreviated transcription (Latin):
estote in qͥt prudentes sic̾ serpentes.
⁊ simplices sic̃ colũbe. P remisit gͦ
prudentiã: sine qua neminẽ satis
ẽẽ posse simplicẽ sciret. Quomͦ de¬
niq uere simplex erit ocłs cũ igno¬
rantia u̾itatis: Aut uͦ uera pot̾ di¬
ci⁊ simplicitas: qmͣ simplex igno¬
rat u̾itas: Scͥptũ ẽ eñ. Ignorans
ignorabit᷑. Patet gͦ laudabilẽ illã
⁊ a dũo laudatã simplicitatẽ absq
his duob ñ eẽ bonis. beniuolentia
atq prudentia: ut ocłs uidelicet
cordis ñ solũ piꝰ qui fallere nolit. s
cautꝰ sit qͥ falli ñ possit. Ceterũ sic̃
ocłm simplicẽ duo ista faciunt bo¬
na. amor boni ⁊ cognitio ueri: sic
neꝗͣ ocłm duo e regione mala ꝯsti¬
tuuit. cecitas qͣ fit ut ueritatẽ
ñ agnoscat: ⁊ ꝑu̾sitas qͣ fit ut di¬
ligat iniquitatẽ. Porro int̾ duo
hec bona que nec fallere nͨ falli
sinunt. ⁊ duo illa mala que cam
fali qm̃ falłe faciunt. duo sunt
media. unum quidẽ bonũ ꝑ qd̃

Expanded text:
Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Praemisit ergo prudentiam, sine qua neminem satis esse posse simplicem sciret. Quomodo denique vere simplex erit oculus cum ignorantia veritatis? aut vero vera potest dici simplicitas, quam simplex ignorat veritas? Scriptum est enim: Ignorans ignorabitur . Patet ergo laudabilem illam et a Domino laudatam simplicitatem absque his duobus non esse bonis, benevolentia atque prudentia: ut oculus videlicet cordis, non solum pius qui fallere nolit, sed et cautus sit qui falli non possit. 37. Caeterum sicut oculum simplicem duo ista faciunt bona, amor boni, et cognitio veri: sic nequam oculum duo e regione mala constituunt, caecitas, qua fit ut veritatem non agnoscat; et perversitas, qua fit ut diligat iniquitatem. Porro inter duo haec bona, quae nec fallere, nec falli sinunt; et duo illa mala, quae tam falli, quam fallere faciunt, duo sunt media: unum quidem bonum per qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ham timor dñi generat sui discit̃¬
sionẽ. discussio cognitionẽ: cogni¬
tio penitentiã. penitentia dolorẽ.:
dolor confessionẽ. confessio emẽ¬
dationẽ: em̃datio pͣgationẽ. pͣga¬
tio puritatẽ. puritas ꝑfectã p̃stat
innocentiã. Ex alia iterũ parte¬

Expanded text:
 Timor Domini generat sui discussionem; discussio sui cognitionem; cognitio, poenitentiam; poenitentia, dolorem; dolor, confessionem; confessio, emendationem; emendatio, purgationem; purgatio, puritatem; puritas perfectam praestat innocentiam Ecce ex alia
Abbreviated transcription (Latin):
lenitate re. souet aspectu oblectat.
odore demulcet. Qđmaxime scis
conuenit: qui iracũdos mansuetu¬
dine. cumidos humilitate: contñ¬
tiosos ñ a maro s pio silentio suꝑa¬

Expanded text:
lenitate refovet, aspectu oblectat, odore demulcet. Sic patientes, iracundos mansuetudine, invidos humilitate, contentiosos pio silentio supera
Abbreviated transcription (Latin):
Pulcher omnia creando: clecorus ꝑ¬
dita redim̃do. Pulcher in eqͣlitate
patͥs u̾bũ ds ap̃dm̃: decorꝰ in uirgi¬
nitate matͥs u̾bũ caro factum. Pui¬
cher iustis beatã głam conferendo:
decorus penitentib indulgẽtiã

Expanded text:
pulcher omnia creando, decorus perdita redimendo; pulcher in aequalitate Patris Verbum Deus apud Deum, decorus in virginitate matris Verbum caro factum; pulcher justis beatam gloriam conferendo; decorus poenitentibus indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis: tactu suauis. UIt gͦ ad
beatitudinẽ sue usionis nr̃m
desidium exciter: ꝑ decorem flors
suam pulcritudinem proponit.
Ut ad gustum interne sacietatis
nr̃os accendat affectus: ꝑ odorem
um beate societatis sue nostrum
inuitet amorem: ꝑ suauitatem
floris in effabilem delectationem¬

Expanded text:
avis. Ut ergo ad beatitudinem suae visionis nostrum desiderium excitet, per decorem floris suam pulchritudinem nobis proponit, ut ad gustum internae suavitatis nostros accendat affectus. Per odorem um beatae societatis suae nostrum invitet amorem. Per suavitatem floris ineffabilem suae poe
Abbreviated transcription (Latin):
uel doctime splẽdore. uel miracłorũ
gloria laũdabilem famam longe¬
lateq dilatare cognoueris: ex diii¬
nis florib fraglantiam aera replentẽ
agnosce. Quod si aliquem uł mor¬
borum in commodis fatigari. seu
ꝑsecitionũ molestiis inquietari.
aut suppliciorum contritionib ꝑꝑ¬

Expanded text:
aculorum gloria laudabilem famam longe dilatare cognoveris; ex divinis floribus fragrantia aera replentem cognosce. Quod si aliquem morborum incommodis fatigari, seu persecutionum molestiis inquietari, aut suppliciorum contritionib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdesidia terrena diffluere cepit. qͣs
in tot diuisũ ẽ qͦt ea st̃ q̃ concupiscit.
Sicq fit ut mens q̃ uerũ bonũ a¬
mare nescit nũꝙͣ. ualeat ẽẽ stabił:
qr desidii sui finẽ in his que ãplecti¬
tur ñ inueniens. dũ semꝑ se desid̾o
exteñdit. sequens q̃d̾ consequi ñ ua¬
let. numꝗͣ requiescit. Hinc gͥ nasgt᷑
motꝰ sine stabilitate. labor sine reqͥe.
cursꝰ sine ꝑuentione : ita ut semꝑ
inquietũ sit cor nr̃m. donec illi ad¬
herere ceꝑit uͭ ⁊ desidio suo nichil
deeẽ gaudeat: ⁊ ea que diligit sẽꝑ
mansura confidat. Tam ĩ mane¬

Expanded text:
desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hinc igitur nascitur motus sine stabilitate, labor sine requie, cursus sine perventione, ita ut semper sit inquietum cor nostrum, donec illi adhaerere coeperit; ubi et desiderio suo nihil deesse gaudeat, et ea quae diligit semper mansura confidat.
Abbreviated transcription (Latin):
exterar̾ rer̃ appetitu miluoꝵ more
accẽdit᷑. nulli uiuentiũ adu̾sũ qͥd
ĩferre meditat᷑. Sponsa gͥ colũbine
fert᷑ ẽt̃ mansuetudinis eo qd cuncta
q̃ occurr̃t simpliq. iiti ⁊ humili

Expanded text:
exterarum rerum appetitu milvorum more accenditur, nulli viventium adversum quid inferre meditatur. Quod columbinae fertur esse mansuetudinis, quae cuncta quae occurrunt simplici, miti et humili
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq fidem uni uiro seruat. dũ
illo mortuo alteri sociari recusat.
Uerecundia ornatur: que absq
legitimo iure nulliꝰ copulam patit᷑.
Pudicitia fulget: que nicb indecẽs.
nichil turbidum in suis morib exi¬

Expanded text:
e. Fidem in viro servat, dum eo mortuo alteri locari recusat; verecundia ornatur, quae absque legitimo jure nullius copulam patitur; pudicitia fulget, quae nihil indecens, nihil turbidum suis moribus ex
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiã mundat: serenat affe¬
ctum. intellectum illuminat᷑. piũ
inanimo ꝓpositum roborat: ami¬
cos attrahit. repͥmit aduersarios:
confundit demones: inuitat angło.
claudit inferos: celes aꝑit. cum q¬

Expanded text:
conscientiam mundat, servat affectum, intellectum illuminat, pium in animo propositum roborat, amicos attrahit, reprimit adversos, confundit daemones, invitat angelos, claudit inferos, coelos aperit, cum f
Abbreviated transcription (Latin):
pue sunt que eos ⁊ deo caros: ⁊ ho¬
minib exibent reuerendos. fides
uidelicet. uerecundia. pudicida.
frugalitas. humilitas. innocentia.
simplicitas: ⁊ sublimis ac singłaris¬
in diuina mentis intentio. Quare

Expanded text:
aecipuae sunt, quia et Deo charos et hominibus exhibent reverendos, scilicet fides, verecundia, pudicitia, frugalitas, humilitas, innocentia, simplicitas, et sublimis in divina mentis intentio. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sordidis delectatu. Frugalitate de¬
coratur: que ñ carnĩb s puro grano
uesgtur. Humilitatẽ seruat: que
ꝓ cantu gemitum celebrat. Inuocẽ¬
diam sequitiu: que nec minimis qͥdẽ
animantib lesionẽ inferre cognoscit᷑.
Simplicitate gaudet: que nec cum¬
miluis raꝑe. nec cum dolosis auib
dolosum qͥd exercere cognoscit᷑.
ontiũ atq arboꝵ sublimia dilig̃.
⁊ soluiaga singłaritate letat᷑. Scã¬

Expanded text:
et; frugalitate decoratur, quae non carnibus, sed puro grano vescitur; humilitatem servat, quae pro cantu gemitum celebrat; innocentiam sequitur, quae nec minimis quidem animalibus laesionem inferre cognoscitur; simplicitate gaudet, quae nec cum dolosis avibus dolum exercere cognoscitur. Montium atque arborum sublimia diligit, et solivaga singularitate laetatur. T
Abbreviated transcription (Latin):
et de typico agno dr̃. S iquid re¬
siduum fuerit: igne cõburet᷑. Que
lia u̾ba: que ñ licet homimi loqui.
Que afiliis sac̾dotum: p̃cepta ꝑ¬
fectionis. ⁊ illa sublimia fide my¬
steria que cum sanctiorib sunt
tractanda designant. Que cum
laicis cõmunicanda: cõmunia uite

Expanded text:
e de typico agno: « Si quid residuum fuerit, igne comburetur. » Quae lia verba quae non licet homini loqui. » Quae a filiis sacerdotum praecepta perfectionis, et illa sublimia fidei mysteria, quae cum sacerdotibus sunt contractanda designantur, quae cum laicis communicanda; communia vitae
Abbreviated transcription (Latin):
genus ẽ. quo piꝰ animꝰ coram deo ⁊
hominib bona ꝓuidens: omne
est ⁊ ante homines in decorũ. ⁊ m̃te
cogitare ⁊ lingua ꝓferre. ⁊ oꝑe per¬
petrare modis omnib erubescit.

Expanded text:
est: quo pius animus coram Deo et hominibus bona providens, omne est, et ante homines indecorum, et mente cogitare, lingua proferre, et opere perpetrare omnibus 21 modis erubescit.
Abbreviated transcription (Latin):
mqͦꝰ habitat om. aculat᷑: qr pec¬
cao illos cum quib habitat. ex¬
mplo ꝑu̾si oꝑis dehonestat. auis
onusta plumis. idẽ suꝑfluitate
carnis. ⁊ leuitate m̃tis: s graui
quidẽ detenta pigͥtia. Detinet᷑
mertia ⁊ pigͥtia graui: qr pecca¬
tores ad bene oꝑandum sunt ĩ

Expanded text:
quo habitat commaculatur, quia peccator illos, cum quibus habitat, exemplo perversi operis dehonestat. Avis est onusta plumis, id est, superfluitate carnis, et levitate mentis. Sed gravi quadam detenta pigritia. Detinetur inertia, et pigritia gravi, quia peccat
Abbreviated transcription (Latin):
insepulc̾s: nã delectat᷑ pecc̃o.
quod ẽ fecor humane carnis. Ha¬
bitat etiã in caunis: nͨ ꝑ confessi¬
onem exit foras. s lucem u̾itatis
odit. Ab aliis auib uisus. magnis
eaꝵ clamorib ꝓdit᷑: magnis etiã
aꝑte fuerit: ab aliis u̾ba rep̾hensio¬
lacerant: qr ⁊ carnales actus pecca¬
toris bene agentes rep̃hendunt.

Expanded text:
in sepulcris, nam delectatur in peccato, quod est fetor humanae carnis. Habitat etiam in cavernis, nec per confessionem exit foras, sed lucem veritatis odit. Ab aliis avibus visus, magnis earum clamoribus proditur, magnis etiam  fuerit, ab aliis verba reprehensiolacerant, quia et carnales actus peccatoris bene agentes reprehendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
citatã. quia sola uolat: quasi mera
uolans. ħ cũ in oĩb locis nigra sit:
in achaia tam̃ candida ẽ. Merula.
ẽ auis parua s nigra. Illos autem
innuit: quos peccati nigredo tin¬
gͣit. Merula dulcebine ꝓpͥe uocis:
mentẽ mouet in affectũ delecta¬
tionis. Illos autem figurate demõ¬
strat: quos uoluptas carnis ꝑ sug¬
gestionẽ temptat. De ea siquidem
beatꝰ gregoriꝰ in libro dialogoꝵ scͥ¬
bit. qualit̾ beato benedicto uoli¬
tans occurrit: qualit̃ uir tantus
pꝰ discessum uolucͥs. temptatꝰ fu̾it
ardore libibinis. Ait enim. Quadã
uͦ die dum solus ẽẽt beatꝰ benedi¬
ctꝰ: temptator affuit. Nlam nigra
paruaq aiuis q̃ uulgo merula uo¬
cat᷑. cͥca eiꝰ faciem uolitare cepit:
eiꝰq uultui importune insistere:
ita ut capi manu posset si hanc
uir sc̃s tenere uoluiss S signo qͥcis
edito: recessit auis. Tanta aũ car¬
nis temptatio. aui eadem recedẽ¬
te secuta ẽ: qͣntã uir sc̃s nunꝗͣ¬

Expanded text:
aiunt, quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in aliis locis nigra sit, in Achaia tamen candida est. Merula est avis parva et nigra. Illos autem innuit, quos peccati nigredo tingit. Merula dulcedine propriae vocis mentem movet in affectum delectationis. Illos autem figurate demonstrat, quos voluptas carnis per suggestionem tentat. De ea siquidem beatus Gregorius, in libro Dialogorum scribit: « Qualiter beato Benedicto volitans occurrerit, qualiter vir tantus post discessum volucris tentatus fuerit ardore libidinis. » Ait enim. « Quadam vero die dum solus esset beatus Benedictus, tentatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam vir san
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ m̃tis ocłos redux̃. Tantoq igne
serui di animũ inspecie illiꝰ acren¬
dit. ut se in eiꝰ pectore amoris fãm
uix caꝑet: ⁊ iã pene deserere her¬
mum uoluptate uictꝰ deliberan.
Cũ subito suꝑna gr̃a respectꝰ ad
semetipsum reu̾sus ẽ: atq urtica

Expanded text:
e oculos eius reduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in eius pectore flamma amoris vix caperet. Etiam paene deserere heremum votuptate victus deliberaret, cum subito superna respectus gratia ad semetipsum reversus est, atque urtic
Abbreviated transcription (Latin):
diis ꝓiecit. Ibiq diu uolutatꝰ tro
ex eis corpore uulneratꝰ exiit: ⁊ꝑ
cutis uulnera. eduxit a corporeus¬
nꝰ m̃tis: qi uoluptatẽ traxit mnoͥ¬
cere cupiunt uoluptatẽ merule
oportet ut exemplo bi benedidi
tͣnseant ad correctionẽ discipliu.
⁊ sic delectationẽ mentis. extrabãt
ꝑ afflictionẽ carniᷤ. In regionib acdu¬
ie: sunt sicut ysidorus testat᷑ cai¬
dide merule. Candida merula
ẽ uoluntas munda. Achaia uͦ:
soror laborans int̾p̃tat᷑ Duest so¬
rores rachel ⁊ lia: actiua scilicet
⁊ ꝯtemplatiua uita. Lia: laborio¬
sa int̾ptat᷑. actiua uita docet ele¬
docere: munditiã castitatis ha¬
bere: ꝓpriis manib laborare. hẽ
uabor actiue uite. ħ ẽ soror labo¬
pans hec ẽ achaia: uidelicet ac¬
qua uita In achaia gͥ quasi can
sono uocis compositũ no¬
snen ħt: auis ferał onusta quidẽ
plumis. s graui semꝑ detenta
rigͥtia. in sepulcͥs die noctuq uer¬
sat᷑: i semꝑ com morans in cau̾nis.

Expanded text:
dia projecit, ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis, quia voluptatem traxit in docere cupiunt voluptatem merulae, oportet ut ad beati Benedicti transeant correctionem disciplinae, et sic delectationem mentis extrahant per afflictionem carnis. In regionibus Achaiae sunt, sicut Isidorus testatur, candidae merulae. Candida merula est voluntas munda. Achaia vero soror laborans interpretatur. Duae sunt sorores Rachel et Lia, activa scilicet et contemplativa vita. Lia laboriosa interpretatur. Activa vita docet eledocere, munditiam castitatis habere, propriis manibus laborare: hic est labor activae vitae, haec est soror laborans, haec est Achaia, scilicet activa vita. In Achaia igitur quasi candsono vocis compositum nomen habet. Avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia, in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis.
Abbreviated transcription (Latin):
uoce. quatiente rostro faciunt. Il¬
los autem p̾tendunt: qui cum fle¬
tu ⁊ stridore dentium. qd̾ male ges¬
serunt. ore ꝓmunt. Hee sunt nun¬
tie ueris: quia cet̾is demonstrant
temꝑantiam conu̾se mentis. Socie¬
tatis sunt comites: quia libent̾
habitant inter fr̃s. Dicitur etiam
de ciconia: quod sit serpentibus
inimica. Serpentes sunt ꝑu̾se co¬
gitationes. siue ꝑusi fr̃s : quos
ciconia rostro ꝑcutit. dum iustus
prauas cogitationes restringit:
uł pu̾sos fr̃s pungenti inuectio¬
ne rep̾hendit. Maria transuolãt:
in asiam collecto agmine ꝑgunt.
asia: interp̾tat᷑ eleuata. Mariag
transuolat ⁊ inasiam ꝑgit: qui
spretis mundi tumultib ad altiora
tendit. Eximia ilł cͥca filioᷤ pietas:
ut assiduo incubitu suꝑ eos exuant
plumas. Assiduo incubitu suꝑ pul¬
los ciconie plumas exuunt: qr dũ
p̾lati subiectos nutͥunt: suꝑflui¬
tatis ⁊ leuitatis a se plumas euel¬
lunt. Qntũ aũ tempus impendint

Expanded text:
voce quatiente rostro faciunt. Ilvoce quatiente rostro faciunt. Illos autem praetendunt qui cum fletu et stridore dentium quod male gesserunt ore promunt. Hae sunt nuntiae veris, quia caeteris demonstrant temperantiam conversae mentis. Societatis sunt comites, quia libenter habitant inter fratres. Dicitur etiam de ciconia quod sit serpentibus inimica. Serpentes sunt perversae cogitationes, sive perversi fratres, quos ciconia rostro percutit, dum justus pravas cogitationes restringit, vel perversos fratres pungenti invectione reprehendit. Maria transvolantes, in Asiam collecto agmine pergunt. Asia interpretatur elevata. Maria igitur transvolant, et in Asiam pergunt qui spretis mundi tumultibus ad altiora tendunt. Eximia illis circa filios pietas, ut assiduo incubitu super eos plumas exuant. Assiduo incubitu super pullos ciconiae plumas exuunt, quia dum praelati subjectos nutriunt, superfluitatis et levitatis a se plumas evellunt. Quantum autem tempus impenderint
Abbreviated transcription (Latin):
hiemis: ut annuntiet initium
ueris. Similit̾ iustus post frigꝰ
mne temptationis. reu̾tit᷑ ad tẽ¬
hantiam moderate mentis: ut qͥ
figus temptationis euaserat: ad
statẽ. idẽ dilectionis amorem. mo¬
drate ꝑ ascensus boni oꝑis accedat.
hest gͥ natura hyrundinis: idẽ
amme penitentis. Que semꝑ que¬
it ueris initium: quia inomĩb
met discretionis ⁊ tem ꝑantie
nodum. Ecce qualit̾ simplex auiᷤᷤ
usistruit: quos abp̃itio diuina ꝓ¬
udentia discretos fecit. De¬
quo crepitant. quasi cicanie:
queni sonum oris potius esse
qum uocis: quia eum quatiẽ¬
t rostro faciunt. Hee ueris nun¬
uasocietatiᷤ comites. serpentium
listes. maria tͣnsuolant: in asi
quasi exercitus ꝓsequunt᷑ Exi¬
ma illis cͥca filios pietas. Nam
idleo nidos impensius fouent:
it assiduo incubitu plumas ex¬
unt. Quantum aũ tempus im¬
inderint infetib educandis :
datum ⁊ ipse inuicem a pullis
suis alunt᷑. Ciconie sonum oris ꝓ

Expanded text:
hiemis, ut annuntiet initium hiemis, ut annuntiet initium veris. Similiter justus post frigus nimiae tentationis revertitur ad temperantiam moderatae mentis, ut qui frigus tentationis evaserat, ad aestatem, id est dilectionis calorem moderate per ascensus boni operis accedat. Haec est igitur natura hirundinis, id est animae poenitentis, quae semper quaerit veris initium, quia in omnibus tenet discretionis et temperantiae modum. Ecce qualiter simplex avis eos instruit, quos ab initio divina providentia discretos facit. CAquo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiaquasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam usque adeo nidos impense fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Ciconiae sonum oris pro
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntũ indigent discipłi: tam¬
du u̾bo doctrine debent eosale¬
re p̃lati. Similit̾ subiecti p̾latos
suis laborib fouere debent: ut eis
ministrent necessaria quib egent.

Expanded text:
i indigent discipuli, tandiu verbo doctrinae debent eos alere praelati. Similiter subjecti praelatos suis laboribus fovere debent, ut eis ministrent necessaria quibus indigent.
Abbreviated transcription (Latin):
potius medicamina illa egris
ꝓosuisse qͣm sanis : ⁊ gr̃a illa
pari lib̾tate donasse eos qui de
libera. ⁊ eos qui nati fuerant de
incilla. Restat altitudo: qͣm usq
id summum indicat pars porre¬
ta. Hec ẽ bone spei confidentia.
ue crucifixos mundo. celestibꝰ
nuehit: ⁊ ex bone conscientie
estimonio securos certosq illi
le consociat: iamiamq bonis
illis manum intentat. iam gu¬
stat: iam os aꝑit. iam delibat.
Iam conu̾sat᷑ cum angłis. iam
illa ꝓseqͥt᷑ agmina: iam agnos¬
cit iam liquescit. iam amat. iã
iubilat. iam letatur ⁊ delectat᷑:
hilarescit. ⁊ quiescit. intelligit.
⁊ diligit. Et tamen quantalibet
ꝑfectione quis qͥs que sursum
sunt sapiat : interest tamen
plurimum inter fidem ⁊ spe¬
ciẽ: nec sine cruce ẽ lectis dila¬
tio plenitudinis: quos iam pro¬
batos consummatosq nulla qͥ¬
dem temptatio concutit: s ut
diximus. hoc solum deest ad
cumulum pacis. qͦd ñdum se¬

Expanded text:
potius medicamina illa aegris potius medicamina illa aegris proposuisse quam sanis, et gratia illa pari libertate donasse eos qui de libera, et eos qui nati fuerant de ancilla . Restat altitudo, quam usque ad summum intimat pars porrecta. Haec est bonae spei confidentia, quae crucifixos mundo coelestibus invehit, et ex bonae conscientiae testimonio securos certosque illi gloriae consociat, jam jamque bonis illis manum intentat, jam gustat, jam os aperit, jam delibat, jam conversatur cum angelis, jam illa prosequitur agmina, jam agnoscit, jam liquescit, jam amat, jam jubilat, jam laetatur et delectatur, hilarescit et quiescit, intelligit et diligit; et tamen quantalibet perfectione quisque quae sursum sunt sapiat, interest tamen plurimum inter fidem et speciem, nec sine cruce est electis id latio plenitudinis, quos jam probatos consummatosque nulla quidem tentatio concutit, sed ut diximus, hoc solum deest ad cumulum pacis quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
tatio quam cõmotio: humilitas
qͣm potestas. Iustum ⁊ impium
simul amplectit᷑: alterumut
stet alterum ut resurgat. llon
est ei aduena bonitas. nec emendi¬
cata aliunde clementia: ñ stimu¬
lis ñ legib. ñ loris. ad portanda
onera aliena urget᷑: ultro demis¬
so porlite curuat scapulas. nec
graue iudicat eos pati. qui semet¬
ipss ferre ñ possunt: s de alteriꝰ
mseria bñficium ordinat: ⁊ lib¬
citem commendat. Si qua sunt
apud infirmos inhonesta his a¬
bundatius honorẽ cͥcundat: non
imꝑꝑat. ñ infamat: sanat. non
uulnerat : curat. ñ lacerat : exo¬
nerat. ñ grauat: oꝑit peccata. nͨ¬
pudenda diuulgat. Huiꝰ latitu¬
dinis misteria xp̃c etiam inter
supplicia commendans. in eo¬
quod expansis manib eleuata¬
q leua ⁊ dext̾a. inter latrones
semedium exhibebat. uolebat
intelligi commune ẽẽ illud be¬
nefiqum: ⁊ ñ solum bonis. s etiã¬
mpiis qͦd agebat᷑ ꝓficere: ⁊ se

Expanded text:
tatio quam commotio, humilitas tatio quam commotio, humilitas quam potestas. Justum et impium simul complectitur: alterum, ut stet, alterum, ut resurgat. Non est ei advena bonitas, nec emendicat aliunde clementia; non stimulis, non legibus, non loris ad portanda aliena onera urgetur, ultro demisso poplite curvat scapulas, nec grave judicat eos pati qui seipsos ferre non possunt, sed de alterius miseria beneficium ordinat, et liberalitatem exornat. Si qua sunt apud infirmos inhonesta, his abundantius honorem circumdat , non improperat, non diffamat; sanat, non vulnerat; curat non lacerat; exonerat, non gravat. Operit peccata, non divulgat. Hujus latitudinis mysteria Christus etiam inter supplicia commendans, in quod expansis manibus elevataque laeva et dextera inter latrones se medium exhibebat, volebat intelligi commune esse illud beneficium, et non solum bonis, sed et impiis quod agebatur proficere, et se
Abbreviated transcription (Latin):
entium temptationum salsugi¬
nem sui immersione contactus
indulcat. Iamu̾ longitudo que
a pedib usq ad ligni tͣnsũsum ĩ¬
castraturã se erigit continuum
⁊ oportere crucifigi simul cogta¬
tiones. oꝑa. efficiens documentũ
Necesse quippe ẽ quantũ cumq
longa sint huiꝰ scłi spatia. ut om̃
uita infatigabił ad ea que ante
sunt semꝑ tendat: semꝑ se tue¬
hat patientia constans. longanim¬
tas ꝑseuerans. Latitudo auttn
caritatis ⁊eli amplitudinẽ unu̾¬
sa complectitur: cũ egris infir¬
matur. ⁊ cũ his quib ẽ scandi¬
lum uritur: extendit se ⁊ supe¬
fert᷑ afflictis affectu nutricii
expansisq alis ĩplumes aggi¬
intutelã paruuloꝵ exponem
negligit: neq dum alios defu¬
dat. ꝓpria damna formidat. Cũ
his qui oderunt pacem in tm̃ ẽ
pacifica. ut nec lesa exigat ultio¬
nem. nec exacerbata referat cõ¬
tumeliam: ⁊ si corrigit. omnino
sollicite agit. ut plus agat beni¬
uolentia quam seueritas: cohor¬

Expanded text:
em tentationum salsuginem sua immersione contactuque indulcat. Jam vero longitudo, quae a pedibus usque ad ligni transversi incrustaturam se erigit continuae m est, et oportere crucifigi simul cogitationes et opera, efficax documentum. Necesse quippe est, quantumcunque longa sint hujus saeculi spatia, ut omni vita infatigabilis ad ea quae ante sunt semper tendat, semper se evehat patientia constans, et longanimitas perseverans. Latitudo autem charitatis zeli amplitudine universa complectitur, cum aegris infirmatur, et cum his quibus est scandalum uritur . Extendit se et superfertur afflictis, affectu nutritio; expansisque alis pullos implumes aggrin tutelam parvulorum exponens, negligit; neque alios ut defendat, propria damna formidat. Cum his etiam qui oderunt pacem, in tantum est pacifica , ut nec laesa exigit ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite agit, ut plus agat benevolentia quam severitas, cohor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingens usq ad diuisionem
anime ⁊ sp̃c. ipsis infigit᷑ affec¬
tib: secretos q ⁊ abditos con¬
pͥmit motꝰ: ⁊ totus peculantie
ꝑforat appetitꝰ. hoc in ꝓfundo
cordis crux agit abscondita :
intus compungit animam:
subt̾q leuiatban uerme uene¬
nato hoc uecte tͣnsfixo. intͥnseca
nr̃a pacificat ⁊ conscientiam
munit. ⁊ meditationes scĩficat :¬
⁊ sicut illud lignum qͦd moysi

Expanded text:
pertingens usque ad divisionem pertingens usque ad divisionem animae et spiritus , ipsis infigitur affectibus, secretosque et abditos comprimit motus, et totius petulantiae perforat appetitus. Hoc in profundo cordis crux agit abscondita. Intus compungit animam, subterque leviathan verme venenato hoc vecte transfixo, intrinseca nostra pacificat et conscientiam munit, et meditationes sanctificat. Et sicut lignum Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
tantaq auctoritate firmatũ ẽ
huiꝰ indulgentie pͥuilegiũ. ut
in ipsius xp̃i crucis crucifixi
membrana ꝓpͥo sanguine con¬
scͥpte sint illius absolutionis
littere : maneatq infixum usq
hodie sigillum plaga lateris:
ꝗͣ semꝑ ocłis patͥs exhibet pre
sentia saluatoris. ꝑhennem
nalis mali p̾cisa radice. licet᷑
recrudescat peõem in multis. ge¬
neralitas t̃n illa ita abrasa ẽ. ut
ad expiationem eorum q̃ cotidie
oporteat: s unum confessionis
ad omnia cͥmina sufficit lauacrũ:
⁊ ad omnia flagitia una peniten¬
tie sufficit hostia. Unde illud cͣcis
sacͥficium. factum nobis ẽ ⁊ sa¬
nitas ⁊ exemplum: quia ⁊ ꝓpͥe
sanguis ille nos purgauit xp̃o
asꝑgente ppłm semel insc̃a illatꝰ :
⁊ nos similis introitus formam
in ꝓpͥo sanguine. crucifixis meni¬
bris nr̃is ⁊ abdicatis uoluptati¬
b retinemꝰ. Nec nos latitudinis
crucis. ⁊ altitudinis. ⁊ longitu¬
penetrat hoc uexillum. ⁊ cus¬
pide p̾acuto rimat᷑ int̾iora: ⁊

Expanded text:
tantaque auctoritate firmatum est hujus indulgentiae privilegium, ut in ipsius Christi crucifixi membrana proprio sanguine conscriptae sint illius absolutionis litterae, maneatque infixum usque hodie sigillum, plaga lateris, quam semper oculis Patris exhibet praesentia Salvatoris. Perennemnalis mali praecisa radice, licet recrudescat peccatum in multis, generalitas tamen in illa ita abrasa est, ut ad expiationem eorum quae quotidie oporteat; sed unum confessionis ad omnia crimina sufficit lavacrum, et ad omnia flagitia una poenitentiae sufficit hostia. Unde illud crucis sacrificium factum est nobis et sanitas et exemplum, quia et proprie sanguis ille nos purgavit, Christo aspergente populum, semel in sancta illatus : et nos similis introitus formam in proprio sanguine, crucifixis membris nostris, et abdicatis voluptatibus, retinemus. Nec nos latitudinis crucis et altitudinis et longitupenetrat hoc vexillum et cuspide praeacuto rimatur interiora; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ocło. dentem ꝓ dente a¬
uelli lex p̃cipit: nemini parcit
moyses. Omnes iniurias suas
ꝑsequitur. ⁊ ulciscitur: ⁊ absq
ulla miseratione. decretorum
eius contemptor occiditur.
Tempore gr̃e temꝑantur edio
⁊ eungłica mansuetudo appo
ac quisitionis iram ⁊ conuitũs
⁊ contemptum excludit: ne
raca dici aut fatue. magistri

Expanded text:
 oculo, dentem pro dente evelli lex praecipit . Nemini parcit Moyses, omnes injurias suas persequitur et ulciscitur, et absque ulla miseratione, decretorum ejus contemptor occiditur. Tempore gratiae temperantur edicta, et evangelica mansuetudo a populo acquisitionis iram et convicium et contemptum excludit, nec raca fratri dici aut fatue , vel eti
Abbreviated transcription (Latin):
atiue hoc ꝓpria contineret au¬
aitas: supplicantis tam̃ ꝓ tem
e ꝑsonam exhibuit: ut ex af
tanti absolutione cͥminis nul¬
la ẽẽt inter aduocatũ ⁊ iudicẽ
compugnantia uoluntatũ. sed
una ⁊ concors ẽẽt in hoc negotio
allegatio utͥusq: quia nullus
dem sanguinis exigebat. Exaudit᷑
gͦ ꝓ sua reuerentia. nec tam gra¬
tis accipit : ingens erogat pre¬
cium. ut commendet᷑ his ꝓ qͥb
restanti ponderis agitur: qm̃
desꝑata ẽẽt humani generis cã.
que alit̾ componi ñ poterat. nͥ
exsolueret᷑ ꝓ pace eiꝰ. tanti precii

Expanded text:
stative hoc propria contineret austative hoc propria contineret auctoritas, supplicantis tamen pro tempore personam exhibuit, ut ex afftanti absolutione criminis nulla esset inter advocatum et judicem compugnantia voluntatum, sed una et concors esset in hoc negotio allegatio utriusque; quia nullus dem sanguinis exigebat. Exauditur ergo pro sua reverentia , nec tamen gratis accipit, sed ingens erogat pretium; ut commendetur his pro quibus res tanti ponderis agitur, quam desperata esset humani generis causa, quae aliter componi non poterat nisi exsolveretur pro pace ejus tan
Abbreviated transcription (Latin):
cludebant᷑ dogmatib: nec suꝑ¬
erat aliquod p̾uaricatorib effu¬
gium. nͥ quod detͣhebant ⁊ ꝑseq̃¬
bantur uolentia u̾itatem : una¬
ꝙ õmunis intentio omnium ad
hoc conspirauerat ut contume¬
lia głam suffocarent: ⁊ mortis
obꝓbrio. parit nom̃ eiꝰ delerens
finitionẽ omnia ꝑfidie argum̃¬
ta conuenerant. ut sc̃m ⁊ iustũ qr
contͣrius erat oꝑib eoꝵ de medio
tollerent: ac ꝑ hoc ꝓbarent nul¬
lum ei ẽẽ cum diuina natura
consortium. cũ sicut oeteri ho¬
mines mortał. ⁊ passibił uide¬
uet᷑. hec erat cecitas. hec ignorã¬
tia plebis erronee. quam uimit
di caritas postulabat : benefi¬
cum p̾stans ingratis. Qͦo utiq
ubi ex parte completũ ẽ : ⁊ in fi
ne intra huius intelligentie sinũ.
ita isrłitici ppłi massa concur¬
ent. cum gentium intͣuerit ple-¬
litudo. Hoc sciens iħc quia oĩa
ledit ei pater in manus. cum
lire poss quod petebat. ⁊ pote¬

Expanded text:
cludebantur dogmatibus: nec supcludebantur dogmatibus: nec supererat aliquod praevaricatoribus effugium, nisi quod detrahebant et persequebantur violentia veritatem, unaque communis intentio omnium ad hoc conspiraverat, ut contumelia gloriam suffocarent, et mortis opprobrio pariter et nomen ejus delerent finitionem omnia perfidiae argumenta convenerant, ut sanctum et justum quia contrarius erat eorum operibus de medio tollerent ; ac per hoc probarent nullum ei esse cum divina natura consortium, cum sicut caeteri homines mortalis et passibilis videretur. Haec erat caecitas, haec ignorantia plebis erroneae, quam dimitti Christi charitas postulat, beneficium praestans ingratis: quod utique et ibi ex parte completum est, et in fi intra hujus indulgentiae sinum tota Israelitici populi massa concurret, cum gentium intraverit plenitudo . Hoc sciens Jesus quod omnia dederat ei Pater in manus : cum dare posset quod petebat, et pote