comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dme. scueritas aũ exercenda ẽ in pc̃ca paucorum.
Et si quid minamur cũ dolore fiat de sccipturis co¬
minando uindictam futurã. ne nos ip̃i in nr̃a po¬
testate. sed deus in nr̃o ẜmone timeatur. Ita pͥus
mouebuntur spũales uel spũalb proximi quoꝵ
auctiertate et lenissimis quidem s instautissimis
ãmonitionib cetera multitudo frangatur. Sed
qm̃ iste incrmiteriis ebrictates es luxuriosa con¬
uiiua. non solum honores martyrum a carnali
et impenta plebe credi solent sed eciam solatia
mortuoꝵ mͥudetur facilius illis dissuaderi p̾se
istamfeditatem uel turpitudinem. et si de scripturis
prohibeatur. et oblationes prospuitib dormientil.
quas uere aliquid adniuare credendũ est suꝑ iplas
memorias ño sint sumptuose. atq om̃ib petentib
sine typo et cũ alaciitate pͥbeantur noq uendam᷑
sed si quis pro religione aliquid petume offerrei

Expanded text:
dine: severitas autem exercenda est in peccata paucorum. dine: severitas autem exercenda est in peccata paucorum. Et si quid minamur, cum dolore fiat, de Scripturis comminando vindictam futuram ne nos ipsi in nostra potestate, sed Deus in nostro sermone timeatur. Ita prius movebuntur spirituales vel spiritualibus proximi, quorum auctoritate, et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus caetera multitudo frangatur. 6. Sed quoniam istae in coemeteriis ebrietates et luxuriosa convivia, non solum honores martyrum a carnali et imperita plebe credi solent, sed etiam solatia mortuorum; mihi videtur facilius illic dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de Scripturis prohibeatur, et oblatquas uere aliquid adiuuare credendum est. super ipsas memorias non sint sumptuosae atque omnibus petentibus sine typho et cum alacritate praebeantur neque uendantur; sed si quis pro religione aliquid pecuniae offerre
Abbreviated transcription (Latin):
si affer eẽt. octo illi de scriptuns persuad̾etur
curandum. quod licentiosa et male libera cosue¬
tudo uulmus inflixit. Sed tanta pestilentia ẽ .
huius mali es sanan prorsus qũatum m̾ iudet᷑
nisi concilii auctoritate non possit. ant si ab una
ecc̃i inchoanda est medicina. sicut uidetur auda¬
cio mutare conari quod carthagmensis ecc̃aten.
sic magne impudentie est uelle ẜuare quod eat¬
tbagniensis ecc̃a correxit. adhanc aũt rem qruis
alius ep̃e deo optandus. insi qui ea dyaconus exe¬
ctabatur: Sed quos erat tunc dolendum. nunc aufen¬
dui est. non aspere. sed sicut striptum est inspĩ le¬
nitatis et mansuetudinis. Dant .n. mͥ fidutiã lr̃e
tuc iudices germanissime cartatis. ut tecimmi tauqm̃
mecum audcam colloqui. Non ergo aspere qũatũ
enstio. non duriter non modo imꝑiose isa dollami¬
tur magis docendo qua iubendo: magis monendo
quam minando. Sic .n. agendum ẽ cum mulaitu¬

Expanded text:
si Afer esset, cito illi de Scripturis persuaderetur si Afer esset, cito illi de Scripturis persuaderetur curandum, quod licentiosa et male libera consuetudo vulnus inflixit. Sed tanta pestilentia est hujus mali, ut sanari prorsus, quantum mihi videtur, nisi concilii auctoritate non possit. Aut si ab una ecclesia inchoanda est medicina; sicut videtur audaciae, mutare conari quod Carthaginensis Ecclesia tenet, sic magnae impudentiae est, velle servare quae Carthaginensis Ecclesia correxit. Ad hanc autem rem quis alius episcopus esset optandus, nisi qui ea diaconus exsecrabatur? 5. Sed quod erat tunc dolendum nunc auferendum est; non aspere, sed sicut scriptum est, in spiritu lenitatis et mansuetudinis . Dant enim mihi fiduciam litterae tuae indices germanissimae charitatis, ut tecum tanquam mecum audeam colloqui. Non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur; magis docendo quam jubendo, magis monendo quam minando. Sic enim agendum est cum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
cis corpus xp̃i. cũ quib panemedere ꝓ hibemur.
S̾altem de sc̃oꝵ corpoꝵ sepuleris. saltem de locp̃
sacram̃toꝵ. de domib or̾onũ. tm̃ dedecus arreat᷑.
Quis n audet uetare priuatim. quod cum fre¬
quentatur in sd̃is locis. honor martyrũ nomina¬
tur. Hec si prima affrica temptarer auferre a
cetens teruis. imitatione digna ẽẽ deberet. Qũ
uero et per ỹtalie maximã partem. et maliis õi¬
b. aut ꝑpe om̃ib transmarnis ecc̃iis partĩ quia
nũquam fc̃a suno partim quia uel orta uel i¬
ueterata. scoꝵ et uere de uita futura cogitanti
um ep̃oꝵ diligentia ed animadu̾sione ex ãfta
atq deleta sint: oubitate qũo possumus t̾ata
moꝵ labem uel ꝓposito tam late exemplo om̃e
dare: Et nos quidem illaꝵ parcium homine
habemꝰ epm̃. unde magnas d̾o agmius grãs.
quãqũa eurs modestie atis lenitatis ẽ. eiusde¬
q prudentie. et sollicitudinis in dño. ut eciam

Expanded text:
eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur: eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur: saltem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis enim audet uetare priuatim, quod cum frequentatur in sanctis locis, honor martyrum nominatur? Haec si prima Africa temptaret auferre, a ceteris terris imitatione digna esse deberet; cum uero et per Italiae maximam partem et in aliis omnibus aut prope omnibus transmarinis ecclesiis, partim quia numquam facta sunt, partim quia uel orta uel inueterata sanctorum et uere de uita futura coum episcoporum diligentia et animadversione exstincta atque deleta sint, dubitamus quomodo possumus tantam morum labem, vel proposito tam late exemplo emedare? et nos quidem illarum partium hominem habemus episcopum, unde magnas deo agimus gratias. quamquam eius modestiae atque lenitatis est, eius denique prudentiae et sollicitudinis i
Abbreviated transcription (Latin):
ergo trium cubilia e impudicitie ita magnũ pec¬
catum putantur: ut nemo dignus ñõ mõ eccasti¬
co minist̾io sed ip̃a eciam sactam̃toꝵ ꝯmunione
uideatur. qui se isto pedd maculauerit. Et recte
om̃io: Sed quare solum: Comessationes .n. ete¬
brietates ita concesse et licite putantur ut in ho¬
norem eciam beatissimoꝵ martyrum nõ solum
ꝑ dies sollempues. quod ipm̃ quis ño lugendum
iuideat. qui hec non carneis oculis inspitit. sed etiã
cotidie celebrentur. Qu̾a fedttatem si tm̃ flagrto
N. et non eciam sacislega eẽt. quib tumq tollerã¬
cle uirib sustentandam putaremꝰ. Qñaqũa ubi
est illud quod cum multa uitia enumerasset idem
apło. inter que posuuit ebriosos. ita conclusitauo di¬
ceret cum talib nec panem edere. Sed feramus¬
hec iluxu et labe domestica. et eoꝵ conuiuorũq̃
priuatis parietib continentur: accipiamꝰq cũ

Expanded text:
s . 3. Horum ergo trium, cubilia et impudicitiae tam magnum cs . 3. Horum ergo trium, cubilia et impudicitiae tam magnum crimen putantur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione videatur, qui se isto peccaomnino. sed quare solum? comissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam beatissimorum martyrum non solum per dies sollemnes, quod ipsum quis non lugendum uideat, qui haec non carneis oculis inspicit, sed etiam cotidie celesa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae viribus sustentandam putaremus. Quanquam ubi est illud, quod cum multa vitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, ita conclusit, ut diceret cum talibhaec in luxu et labe domestica et eorum conuiuiorum, quae priuatis parietibus continentur, accipiamusque . cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut gregem tͥ conuissum tecũ dñs sustmere digne¬
tur. nec te uspiam deserere. sed adce adiutor ĩ opor
tiũ tuũ qualẽspurtales iuiti ut faciat lacrimis eũ
gemitibq int̾pellant. Scias itaq dñe beatissi¬
me et pleuissima caritate uenerabił non desꝑa¬
renos. ĩ mo sperare nos uehem̃t̾. quod deus et dñs
nr̃ per auctoritatẽ persone quã geris. quã nõ
carni sed spũituo ĩpositam ẽe confidimꝰ: mulias
carnales feditates et egritudmes quas affricana
granitate et tua possit sanare. Lum .n. apłs breui
loco posuerit. de quib ĩnumerabiliũ uitiorum
exurgit seges: imũ hoꝵ quod scd̾o loco posuit acer¬
rime mecea uindicatur: duo aũ reliqna idest p̃¬
mũ et ultimũ tolerabilia uidentur hominib. attp
ia paulatm fieri potest ut nec iuitia iam putẽtur.
Olit .n. uas electionis. Non in conmessationib et
ebretatib. non in cubilib et impudicitus. ñ inc̾o¬

Expanded text:
ut gregem tibi commissum tecum dominus sustinere digneut gregem tibi commissum tecum dominus sustinere dignetur nec te uspiam deserere, sed adesse adiutor in opptium tuum, qualem spiritales uiri ut faciat lacrimis eum gemitibusque interpellant., Scias itaque, domine beatissime et plenissima caritate uenerabilis, non desperare nos, immo sperare nos uehementer, quod dominus et deus noster per auctoritatem personae, quam geris, quam non carni, sed spiritu tuo inpositam esse confidimus, multas carnales foeditates et aegritudines, quas Africana gravitate et tua possit sanare. Cum enim Apostolus loco posuerit, de quibus innumerabilium vitiorum exsurgit seges, unum horum quod secundo loco posuit, acerrime in Ecclesia vindicatur; duo autem reliqua, id est mum et ultimum, tolerabilia videntur hominibus, atque ita paulatim fieri potest, ut nec vitia jam putentur. Ait enim vas electionis: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in co
Abbreviated transcription (Latin):
derem litteris sc̃itatis cue. cum dui hesi ꝯuiuiis¬
tans non repperirem: om̃ia .ni. uincit affectus a¬
niini mei quem iam sponte surgentem lectio
epłe tue multo ardentius exciauit comnisi me
tñ deo qui pro uirib meis operaretur in me. ut
ca rescriberem que ntiq nrm̃ studio in dño et
cura eccãstisa. pro tua prestantia et mea obsecũ¬
datione congruerent. Atq illud plurimũ quod
or̃onib meis adiuuari te credis. non solũ ño de¬
fugio: uerum eciani libenter amplector. Ita .ii.
et si non meis te. certe tuis me dñs ñr exaudi¬
et. Quod frem̃ alipium in nr̃am cõiinctonẽ
masisse. ut eremplo sit frĩb curas buius mũdi
uitare uolentib beniguolentissime accepisti
ago grãs: quas nullis uerb̾ explicare possim
Deus hoc rependat manimã tuã. Om̃is itaq
fr̃m cecus qui apud nos cepit coalestere tanta tibi
p̃rogatiua obstrictus est: ut locis terraꝵ tm̃ longe di¬
iuuctis. ita nob̾ ita consulueris tanqũã p̾sentissi

Expanded text:
derem litteris sanctitatis tuae, cum diu haesitans non reperirem — omnia enim uicit affectus animi mei, quem iam sponte surgentem lectio epistulae tuae multo ardentius excitauit —, commisi me tamen deo, qui pro uiribus meis operaretur in me, ut ea rescriberem, quae utrique nostrum studio in domino et cura ecclesiastica pro tua praestantia et mea obsecundatione congruerent. atque illud primum, quod orationibus meis te adiuuari credis, non solum non defugio, uerum etiam libenter amplector. ita enim etsi non meis, at certe tuis me dominus noster exaudiet. quod fratrem Alypium in nostra coniunctione mansisse, ut exemplo sit fratribus curas mundi huius uitare cupientibus, beniuolentissime accepisti, ago gratias, quas nullis uerbis explicare possim; deus hoc rependat in animam tuam. omnis itaque fratrum coetus, qui apud eos coepit coalescere, tanta tibi praerogatiua obstrictus est, ut locis terrarum tantum longe disiunctis ita nobis consulueris tamquam praesentissi
Abbreviated transcription (Latin):
matici uulgo appellantur. ꝯstituentes ĩ capi¬
te arierem. taurũ ĩ ceruice. geminos ĩ mime¬
ris. cancrũ in pestore. et cetera noĩatim signa
ꝑcurfetes ad plantas usq ꝑueniunt quas pis¬
cib tribiunt quod ultimũ signum ab astro¬
logis nũcupatur. Hec et alia fabulosa uana sacri¬
lega que ꝑsequi longum est q̃ heresis ista conte¬
tib uiris opificiũ quippe om̃is carius non deo
bono et uero sed malignis angelis tribuũit. hoc
u̾susiores eciã manicheis qd̃ nich scͥpturaꝵ cano¬
nicaꝵ repudiant simul cũ apocrifis legentes o¬
om̃ia eo in auctoritatẽ surates sed ĩ suos sensꝰ
eũdem ipm̃ cõ dicentes ñ solum film̃ sed eciam

Expanded text:
matici vulgo appellantur; constituentes in capite Arietem, Taurum in cervice, Geminos in humeris, Cancrum in pectore, et caetera nominatim signa percurrentes, ad plantas usque perveniunt, quas Piscibus tribuunt, quod ultimum signum ab astrologis nuncupatur. Haec et alia fabulosa, vana, sacrilega, quae persequi longum est, haeresis, ista contetibus viris. Opificium quippe omnis carnis non Deo bono et vero, sed malignis angelis tribuunt: hoc versutiores etiam Manichaeis, quod nihil Scripturarum canonicarum repudiant, simul cum apocryphis legentes omnia et in auctoritatem sumentes, sed in suos sensus eumdem ipsum esse dicentes, non solum Filium, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mumionẽ suã ꝯtaminare tinuerunti ococodoo¬
riscillianiste. lx
quos in yspania p̾scilliañ ĩstituit ma¬
ximo gnosticoꝵ et manicheoꝵ dognia
ca ꝑmixta sectantur qmͣuis et ex aliis heresib
in eos sordes tanqmͣ ĩ sentinã qnͣdam horribłi
ꝯfusione ꝯfluxerunt pp̃ occultandas aũ ꝯtami¬
nationes et turpitudines suas hñt ĩ suis dogni¬
atib et hec uira tes peiera secretũ poere noli.
hii aĩas dicunt eiuusdẽ nature atq sb̾e cuiꝰ ẽ d̾t

Expanded text:
munionem suam contaminare timuerunt. LXX. PRISCIELIANISTAE, quos in Hispania Priscillianus instituit, maxime Gnosticorum et Manichaeorum dogmata permixta sectantur. Quamvis et ex aliis haeresibus in eos sordes, tanquam in sentinam quamdam horribili confusione confluxerint. Propter occultandas autem contaminationes et turpitudines suas habent in suis dogmatibus et haec verba: Jura, perjura, secretum prodere noli. Hi animas dicunt ejusdem natu
Abbreviated transcription (Latin):
eo rogo ut hoc qd̾ a te aĩe.
scribo sce fr̾ ieronime c̃o¬
sulens te de hiis q̃ nesci¬
o fructuosũ ẽẽ uelit e¬
ñ etiã ip̃e iam senex ꝯsulo s addiscendũ qd̾ op
est nlla mͥ eras sera uid̾i pos qr et si senes ma¬
g̾ teceo docere qmͣ distere mag̾ tũ dist̾e qmͣ qdͥ
ooceant ignorare icħ si quid̃ molestꝰ fero in
om̃ib angustiis meis quas patior in difficilli¬

Expanded text:
et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis n etiam ipse iam senex consulo; sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere. magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficilli
Abbreviated transcription (Latin):
gniũ quas ꝑ carius sensus ꝑcipin̾i cognari s
mente intelligiuraq sentiri neq hoc ꝑinde lo-¬
quor ut de q̃ t̾ nota sut doceã. sed ut aꝑiã quid
firmissime de aĩaceneam ne me quisꝙͣ cũ ad ea
uencto q̃ requito nicħ de aĩa uł scia uł fide cen̾e
arbitretur. ¶ Cert᷑ eciã sum aĩam nulla dei cul¬
pa nlła dei nctͣte uł sua nł ꝓpͥa uolu̾tate ĩ pec̾m
eẽ collapsam nec lib̾ari p̃se de corpore mortis ħ
uł sue uolunatis uͥtute canqrm s ad hoc suffici¬
ente uł ip̃us corꝑis morte sed grã dei ꝑ ihmͣ¬

Expanded text:
ginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius cor
Abbreviated transcription (Latin):
diatoris et sactam̃to eins ĩ qual corporis etate
de corpore exierit er ipena futurã. et in ultĩo
iudicio recepturam corpꝰ ad penam. si aũ post
gnõnem humanã q̃ sc̃a ẽ ex adam regnetur

Expanded text:
diatoris et sacramento eius in qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regener
Abbreviated transcription (Latin):
cur. d̾r diliges dnñ dm̃ tuũ ex toto corde tuo et
ex tota aĩatua et ex tota mente tua .i. e ex toto
intellectu tuo et ex tora uoluntate. et ex tota
memoria cua. Nam sicut ex pr̃e gn̾ãtur filius
moria sicut fãcilea sapiente quol ĩ telligi põti
nec sine aliis dicob integrum constat et sicut
deus p̃r deus filius. deus sp̃c sc̾s est nõ tñ tres dii
st̃. s unꝰ deus hñs tres ꝑsonas. ita et anima in¬
cellectus anima uoluntas. aĩa memoria. nõ

Expanded text:
ur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua ; id est, et ex toto intellectu, et ex tota voluntate, et ex tota memoria. Jam  Ms., Nam sicut ex Patre generatur Filius,moria, sicut facile a sapiente quolibet intelligi potest. net, sine aliis integrum constat. Et, sicut Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus sanctus, non tres dii, sed unus Deus tres habens personas, ita et anima intellectus, anima voluntas, anima memoria, non
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte hoc ex nr̃o corde affinasse uideamur. ue¬
nerũt gͦ duo angeli in sodoma ad uesꝑam. Loch
u̾o sedebat ut scriptũ ẽ uixͣ portam sodomoꝵ . ui¬
dens aũ loch surrex̃ inobiuam ilł et adora uit ĩ
faciem in terrã. Uides uempe hic a iusto iuiro
hospiciũ tanqm̃ hoĩes inuitauit. hoc mag̾ est ꝯͣ
te qui dicis nõ adorari spm̃ scsn om̃ib angeł p̾

Expanded text:
ne forte haec ex nostro corde affirmasse videamur. Venerunt ergo duo angeli in Sodoma ad vesperam; Loth vero sedebat, ut scriptum est, juxta portam Sodomorum. Videns autem Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem in terram. Vides nempe hic a justo viro hospitium tanquam homines invitavit. Hoc magis est contra te, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
mibił ẽ. s ꝑ creaturã s̃ sb̾iestam mortalium
ocuł apparuise cũ uoluit. Non itaq sicio accipe
uł accipimea u̾ba uoliusti. Ego diuinitatẽ sic pa¬
tris ostñdisse dixi tanqm eã uoluerĩ credã iusibi¬
lem qmͣ prius ĩuisibilẽ dixeram eẽ. Sod dixi qñse
pr̃ib diuinitꝰ ostsidebat ꝑ sb̾iestã creaturã se uta¬

Expanded text:
sed per creaturam sibi subjectam mortalium oculis apparuisse cum voluit. Non itaque sicut accipere vel accipi mea verba voluisti, ego divinitatem sic patribus ostendisse se dixi, tanquam eam voluerim credi visibilem, quam prius invisibilem dixeram esse: sed dixi, quando se patribus divinit
Abbreviated transcription (Latin):
puto ꝙ capiat eos ap̃ ꝙ̃ faciũt m̾asionẽ. fn for
capabiles. an ĩo tͥ ñ sufficit ineapabilem dicere
s addidisti et ĩmẽsũ ut exponeres quatmꝰ ĩcapa
pit unigenitũ u̾bũ ut eiꝰ capac̃e se oĩmodo au¬
Nã q̾ro abs te te quo accipias qd scͥptũ ẽ. Ma¬

Expanded text:
quod capiat eos apud quem faciunt mansionem. An fortcapabiles. An ideo tibi non sufficit incapabilem dicere, sed addidisti, et immensum, ut exponeres quatenus incapabpit unigenitum Verbum, ut ejus capacem se omni modo auNam quaero abs te, de quo accipias quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
im᷑ usbitp totus ẽ om̃ia muificans mouens et
tota inger uiuificans illud mouens et gubnãs
Nleq .n. inmaiorib sui corporis mbris maioe
ex inminorib minor. sed inminiuns cora ẽ
et in maxiinis cota. et hec est ꝓmago initatis.
omĩpotũtis dei qm aĩa ħt in se que ectã qm
t̾itatis in ea qua ad ymaginem sui conditoriᷤ
ꝑfcẽ quid̾ et sũme cͥnitatas que est in pr̃e eo
filio et spũ scõ condita e̾ eo l umꝰ sit illa nature¬

Expanded text:
 ubique totus est, omnia vivificans, movens et tota viget vivificans illud, movens et gubernans. Nec enim in majoribus corporis sui membris major, et in minoribus minor, sed in minimis tota, et in maximis tota: et haec est imago unitatis omnipotentis Dei, quam anima habet in se: quae quamdam alia Trinitas in ea, qua ad imaginem sui Conditoris perfectae quidem et summae Trinitatis quae est in Patre, Filio et Spiritu sancto condita: et licet
Abbreviated transcription (Latin):
gis ubi dicto. Qͥs miciauit tͥ qr nudꝰ es et seep̃¬
cia potuit audiri et ño und̾i deus. ñdũ traq ali¬
quid ex eo ꝙ ꝓmiseras dixisse te uide et dic t̾a¬
tem aliquid ꝙ discut̾e dẽbeamꝰ. ad ꝙ pro tua
ca ẽe fateamur. hic deus ĩquit et abrahe uisꝰ¬
est uisũ c̃e dm̃ abrahe negare nõ possumus.
scͥptura fidelissima qiippe aꝑtissime loqͥtur¬
hoc dic̾es. uisus ẽ aũ illi deus ad q̃rcum m̾abͤ
s n hic exp̃ssum ẽ utr̃ p̃r an filiꝰ. cũ aũ nar¬
raret scͥptura quõ ei iusus sit deus tres uiros
slli apparuisse declarat ĩ quib mag̾ ip̃a tͥni¬
tas qui unꝰ ẽ deus recte ĩtelligi põt. demq tͤs¬

Expanded text:
gis, ubi dicit, Quis nuntiavit tibi quia nudus es? et sequentia; potuit audiri, et non videri Deus. Nondum itaque aliquid ex eo quod promiseras dixisse te vide: et dic tandem aliquid quod discutere debeamus, aut quod pro tua causa esse fateamur. 5. Hic Deus, inquiAbrahae negare non possumus. Scriptura quippe fidelissima apertissime hoc loquitur, dicens: Visus est autem illi Deus ad quercum Mambre. Sed neque hic expressum est, utrum Pater an Filius. Cum autem narraret Scriptura, quomodo ei visus sit Deus, tres viros illi apparuisse declarat, in quibus magis ipsa Trinitas, qui unus est Deus, recte intelligi pot
Abbreviated transcription (Latin):
uit añ eũ iacob dicens. Enũcia mͥ nom̃ tuu.
Et dixit oluare hoc int̾rogas trnomẽ meũ.
et bñdixit eum illic. et appellauit ia cob nom̃e
loci illius aspectus dei uidi .n. dm̃ facie ad faci¬
em et salua fc̃a est aĩa mea. Ex usta left̾oe uni¬
cum dui fisiũ ed añqmͣ uenisseo in carne iusibi¬
s appͥarise conaris ostñdere. ubi et si ũo ab¬

Expanded text:
vit autem eum Jacob dicens: Enuntia mihi nomen tuum. vit autem eum Jacob dicens: Enuntia mihi nomen tuum. Et dixit: Quare hoc interrogas tu nomen meum? Et benedixit eum illic. Et appellavit Jacob nomen loci illius, Aspectus Dei: Vidi enim Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Ex ista lectione unicum Dei Filium et antequam venisset in carne visibiliter apparuisse conaris ostendere: ubi etsi non ab
Abbreviated transcription (Latin):
me iude. et uidit et gauisus ẽ. qmͣuis et hoc sic
ad huo posset ĩtelligi qd̾ sc̃s pr̃ĩarcha ocuł cord̾
uidit dei filiũ s̃ ocuł carnis. Uñ int̾ nos u̾titur
d̾e diem meũ. et uidit et gauisus est. curnõ dicm
xpi intelligimꝰ tp̃s xp̃i quoerat uenturꝰ in darne.
cirꝰ fu̾as ꝑbare potiusti. Post ħ uenistiad iacob qͥ
luctatꝰ est cũ angło ꝙ̃ scriptura ip̃a geneseos et
hoĩem dicit et dñi. Nam ita legitur. rem̃asit ã
iacob solus et luctabatur ħo cũ illo usq mane.
uidit aũ qd̾ nõ p̃ot ad eũ et retigit latitudinẽ
femoris eus et obstupuit latitudo femoris eiꝰ
dũ luctaretur cũ eo. et dixio ei. dimitte me. asc̃ẽ¬
dion. aurora. Ille aũ dixit. Non te dimittã ni
si bñdix̾is mͥ. Dixit autẽ ei. Qd̾ est nomẽ tuũ.
Ine aũ dixit Iacob. Et dixit ei. Non uocabitur
ampliꝰ nom̃ tuũ iacob. s ispł erit nomẽ tuum
qr ualiusticũ t̾o et cũ om̃ib potens es. Roga¬

Expanded text:
me videre; et vidit, et gavisus est. Quamvis et hoc sic adhuc posset intelligi, quod sanctus Patriarcha oculis cordis viderit Dei Filium, non oculis carnis, unde inter nos vertitur dere diem meum; et vidit, et gavisus est; cur non diem Christi intelligimus tempus Christi, quo erat venturus in carne, citus fueras, probare potuisti. 9. Post haec venisti ad Jacob, qui luctatus est cum Angelo, quem scriptura ipsa Geneseos et hominem dicit et Deum. Nam ita legitur: Remansit autem Jacob solus, et luctabatur homo cum illo usque in mane. Vidit autem quod non potest ad eum, et tetigit latitudinem femoris ejus, et obstupuit latitudo femoris Jacob, dum luctaretur cum eo; et dixit illi: Dimitte me; ascendit enim aurora. Ille autem dixit: Non te dimittam, nisi me benedixeris. Dixit autem ei: Quod est nomen tuum? Ille autem dixit: Jacob. Et dixit ei: Non vocabitur amplius nomen tuum Jacob; sed Israel erit nomen tuum, quia valuisti cum Deo, et cum hominibus potens es. Roga
Abbreviated transcription (Latin):
respondeas manifestissine ultati. timere te
ostũdis ue te nudem discipuł tuis utmã tu xp̃o
sic ĩditatis ut discipulos tuos mag̃ ip̃is uelio dis¬
cipłos eẽ qmͣ tuos. Nam meñ penitet qnͣtũ doꝰ
donat oꝑam dare ut et tu et discipuli tui sb̾ imoi
magso sitis cõdiscipłi mei. Tractatuaũ meo cui
p̾ tantũ tp̃o adhuc te responsur̃ ẽẽ ꝑmiitis si ita
responsurꝰ es uo mõ respodistiuł int̾rogatõib
uis ꝑsecut᷑oib meis ño plane aliqͥd sendeb̾ s ut ho¬

Expanded text:
respondeas manifestissimae veritati. Timere te ostendis, ne te nudem discipulis tuis. Utinam tu Christo sic induaris, ut discipulos tuos magis ipsius velis discipulos esse quam tuos. Nam me non poenitet, quantum Dominus donat, operam dare ut tu et discipuli tui sub uno magistro sitis condiscipuli mei. Tractatui autem meo, cui post tantum tempus adhuc te responsurum esse promittis, si ita responsurus es, ut modo respondisti vel interrogationibus, vel prosecutionibus meis, non plane aliquid respondebis;
Abbreviated transcription (Latin):
molandũ ductus ẽ. eo qñ sicut dñs crucẽ suam
ita et ip̃e sͥ quib fu̾at ĩponendus ligna portabat
postremo quid mitanuir ꝑ angłm figuratũ et
iħm. si nõ solum ꝑ hoiẽm uerũ eciã ꝑ pecudem
figuratꝰ est. Nam quis aliꝰ erat ille aries qui cor
uissus ẽ. ĩ molauit abraham. Ita .n. hõi partid̃s
uissit ut tñ ex pecore pp̃ passionẽ xp̃i q̃ illo modo¬
ꝓnũciabatur missiũ cacri sangͥnis ĩpleretur. Sigͦ
putas ꝓprietate nõ figuia xp̃m fuisse angłm qui
luctatus ẽ cũ iacob. Potes dic̾e ꝓprietate ñ figura
xpm̃ fuisse arietẽ qũe prĩarcha ĩ molauit abrahã
tra que ꝑuissa ligno sicienti populo potũ largissi¬
mũ fudio sic .n. dicit apłs. bibebanin. de spuitali
fun̾t quib siguris p̾cedentib res sigͣbantur ẽẽi
uenture. q̃ figure ꝑ sẜiestam d̾o creaturã et maxi¬
me per angłoꝵ mist̾iũ mortaliũ exibeantur aspe¬
ctib. dei quid agente potentia. sed tñ latente natu

Expanded text:
molandum ductus est , et quando sicut Dominus crucem suam, ita et ipse sibi quibus fuerat imponendus ligna portabat? Postremo, quid miramur per angelum figuratum esse Jesum, si non solum per hominem, verum etiam per pecudem figuratus est? Nam quis alius erat ille aries qui cornjussus est, immolavit Abraham . Ita enim homini parci Deus jussit, ut tamen ex pecore, propter passionem Christi, praenuntiabatur, mysterium sacri sanguinis impleretur. Si ergo putas proprietate, non figura, Christum fuisse angelum, qui luctatus est cum Jacob; potes dicere proprietate, non figura, Christum fuisse arietem, quem patriarcha immolavit Abraham: tram, quae percussa ligno, sitienti populo potum largissimum fudit . Sic enim dicit Apostolus: Bibebant enim de spirituali unt, quibus figuris praecedentibus res significabantur esse venturae: quae figurae per subjectam Deo creaturam, et maxime per Angelorum ministerium, mortalium exhibebantur aspectibus, Dei quidem agente potentia, sed tamen latente natur
Abbreviated transcription (Latin):
quertũ mãbre. sb̾ cuiꝰ umbra arboris tres uitos
panit. quos ocuł corporis iudit. in eis u̾o̾ dm̃ ño
nonit. Sicut loth in duob cũ quo nõ psałr sed
singłarit᷑ loquebatur ei. qr respondebat eciam
ip̃e tanqm umus. Primo quippe abraham ꝑ
tres uiros illũ audiuit postea ꝑ imũ qui du¬
ob in sodoma euntib manens locutꝰ est cũ eo
Loth aũ ꝑ duos tñet ip̃e ꝑunũ dñm ꝙ̃ pro¬
sua lib̾atione rogabat. et qui ei respondebai
putarent eos qui angeli erant. dm̃ u̾o meis
ĩtellig̾ent quierat ñ putarent ẽẽ qui ño era
Quids gͦ nult ista iusibił trinitas et ĩtelli¬
gibił imitas nͥ ut nob̾ insinuaietur ꝙ itatc
sti hic. deus uisus ẽ abrahe sciens te legisse
ꝙ sc̾ͥptum ẽ. iusũ ẽe dm̃ abrahe ad quercũ
m̃abre et uolens quasi ꝓbare dm̃ filiũ iusũ
c̃e illi prĩarche declinasti ab ilł trib uitis et eos
om̃io tacusti in quib narrat scriptura. dm̃ iusũ¬

Expanded text:
quercum Mambre, sub cujus umbra arboris tres viros pavit, quos oculis corporis vidit: in eis vero Deum, non tque cognovit; sicut Loth in duobus, cum quo non pluraliter, sed singulariter loquebatur, eique respondebat etiam ipse tanquam unus. Primo quippe Abraham per tres viros illum audivit, postea per unum, qui duobus in Sodoma euntibus manens locutus est cum eo; Loth autem per duos, tamen et ipse unum Dominum, quem pro liberatione sua rogabat, et qui ei respondebat,h, homines putarent eos qui angeli erant; Deum vero in eis intelligerent qui erat, non putarent esse qui non erat. Quid sibi ergo vult ista visibilis Trinitas et intelligibilis unitas, nisi ut nobis insinuaretsti, Hic Deus visus est Abrahae: sciens te legisse quod scriptum est, visum esse Deum Abrahae ad quercum Mambre: et volens quasi probare Dominum Filium visum esse illi patriarchae, declinasti ab illis tribus viris, et eos omnino tacuisti, in quibus narrat Scriptura Deum visu
Abbreviated transcription (Latin):
ponsum. Et ce mirat᷑ sum faciem tuã et supet
u̾bum hoc ne eũt̾em ciuitatem de qua locutꝰ es
festinagͦ ut saluus sis ibi. Non .n. pot̾o facere
u̾bũ donecto ĩ illo introeas. Quis hoc ei resp̃o¬
dit insi ille ciui dixerat. Oro dñe. hoc aũ ad ãbos
dixerat. nõ ad unũ sicut aꝑtissime dcm̃ est. Dix̾
aũ loth ad sllos. Oro dñe. Agnouisti gͦ loch u¬
nũ dnm̃ mangeł duob. sicut abraham unum
agnouit in trb. Non est cur dicatut ille abi¬
crat qui dñs crar et cũ abraham locubꝰ ẽ. duo
u̾o angłi eius erant qui in sodoma illo abesite
uenerũt. Om̃s .n. tres uiri dcĩ sũt qui apparu¬
erũt abrahe. sicut st̾ͥptura solet uiros eciã ange¬
los ñ cupare. nec eoꝵ alicui uni ꝓmptius et hu¬
milius abrahã obsecutus ẽ ꝙͣ d̾uob sed eqͣlitꝰ¬

Expanded text:
ponsum: Ecce miratus sum faciem tuam et super ponsum: Ecce miratus sum faciem tuam et super verbum hoc, ne everterem civitatem de qua locutus es. Festina ergo ut salvus sis ibi: non enim potero facere verbum, donec tu illo introeas . Quis hoc ei respondit, nisi ille cui dixerat, Oro, Domine? Hoc autem ad ambos dixerat, non ad unum, sicut apertissime scriptum est, Dixit autem Loth ad illos, Oro, Domine. Agnovit ergo Loth unum Dominum in angelis duobus, sicut Abraham unum agnovit in tribus. 7. Non est cur dicatur: Ille abierat qui Dominus erat et cum Abraham locutus erat; duo vero angeli ejus erant qui in Sodoma, illo abeunte, venerunt. Omnes enim tres viri dicti sunt qui apparuerunt Abrahae, sicut Scriptura solet viros etiam angelos nuncupare. Nec eorum alicui uni promptius et humilius Abraham obsecutus est quam duobus, sed aequalit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi te hospitalitate loqñs an. per hanc quidẽ
nesciontes hospicio receperũt angelos. Recep¬
eẽt ut ea que int̾en fc̃a sunt taceam exit cũ eis de
sodomis ꝙ añqmũ fieret. sicut scriptura loqiut̃
eoꝵ ante dm̃. et misit nos dñs ꝯt̾ere eũ. Etce
ubi apparet illud ĩcendiũ sodomoꝵ ꝑ angłos
fcm̃ quos misit dñs in quib tñ et ip̃e erat. neq
.N. sio mittit suos ut recedat ab eis. In hiis gͦ desce̾¬
dit in sodomisa ꝙ se fcũrũ ẽẽ p̾dixerat qñ cũ a¬
braham loquebatur. ꝙ postea qm fecit abisse ip¬
se dcũs ẽ. ex angeli uenisse i sodoma ad uespe¬
ram. Dem̃ paulo post mox ut eduxu̾nt illũi
foras et dix̾unt. sicut eadẽ scriptura narrat sa¬
luam fac aĩam tuam ne respex̾is retro. Neste¬
t̾is in tora regione in monte saluũ te fac ne ꝙͣ¬
uenio puertius mĩam ante te. et c̃. Q cũ siniss
locmñdo et elegisset sͥ ciuitatem pusillã inqua
saluaretur sequitur scriptuta et ei dicit ẽe res¬

Expanded text:
ubi de hospitalitate loquens ait: Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt angelos . Recepesset, ut ea quae interea facta sunt taceam, exiit, cum eis de Sodomis: quod antequam fieret, sicut Scriptura loquitur, eorum ante Dominum, et misit nos Dominus conterere eum. Ecce ubi apparet illud incendium Sodomorum per angelos factum, quos misit Dominus; in quibus tamen et ipse erat: neque enim sic mittit suos, ut recedat ab eis. In eis ergo descendit in Sodoma, quod se facturum esse praedixerat, quando cum Abraham loquebatur: quod posteaquam fecit, abiisse ipse dictus est, et angeli venisse in Sodoma ad vesperam. Deinde paulo post, mox ut eduxerunt illum foras, et dixerunt, sicut eadem Scriptura narrat, Salvam fac animam tuam; ne respexeris retro, nec steteris in tota regione; in monte salvum te fac, nequaisericordiam ante te, etc. Quae cum finisset loquendo, et elegisset sibi civitatem pusillam in qua salvaretur, sequitur Scriptura, et ei dicit esse res
Abbreviated transcription (Latin):
uidit abraham cũ p̾dixisset scriptura. uisus ẽ
d̾s abrahe. nec tñ tres d̾os ẽe qi et uisus ẽ deus
dtm̃ est. nõ uisi sũt dii et ip̃e abraham tres ui¬
di et unũ adorauit. de quo p̾teriti no luit ab
uno responsad̾itatis accep̾ nec aliquos duos
coꝵ duos ẽẽ deos sensit s unũ mom̾ib qr et
loch duos uidit et tñ imũ dnm̃ agnouit ubi
q̃ deus ẽ solus p̃r nõ legitur missus. Legunt᷑

Expanded text:
a, Visus est Deus Abrahae, nec tamen tres deos esse, quia et, Visus est Deus, dictum est; non, visi sunt dii: et ipse Abraham tres vidit, et unum adoravit: a quo praeteriri noluit; ab uno responsa divinitatis accepit. Nec aliquos duos eorum duos esse deos sensit, sed unum in omnibus: quia et Loth duos vidit, et tamen unum Dominum agnovit. Ubi quae Deus est, solus Pater non legitur missus; leguntur
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ me ꝑ scͥpturam scam demonstraturũ ẽẽ
ꝓmisa̾m eũdem dñm qui dcurꝰ fu̾at abisse ut
cessauit loqui ad abraham in ulł duob angelis
descendisse in sodoma sicut dixerat et meisab ho¬
mine iusto aguitũ fuisse. Exhibuit itaꝙ hos¬
ptcalitatẽ quõ scĩs hom̃ib dei i quib dm̃ ẽe
cognouit cũ eos sicut eciã ip̃e abrabam angłos¬

Expanded text:
est, quod me per Scripturam sanctam demonstraturum esse promiseram, eumdem Dominum qui dictus fuerat abiisse ut cessavit loqui ad Abraham, in illis duobus angelis descendisse in Sodoma, sicut dixerat, et in eis ab homine justo agnitum fuisse. Exhibuit itaque hospitalitatem quomodo sanctis hominibus Dei, in quibus Deum esse cognovit, cum eos, sicut etiam ipse Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
missa quid ꝑgis ĩuacua. quid eludis expectat̾o¬
nẽ ur̃am. nec exhibes pollicitatom tuã młti
t̾ea uisus ẽ a uiro filiꝰ qr fecit eũ et pp̃ea insus¬
ẽ ab ciꝰ mulicre qi fecit eã desfimi si audes nõ
oꝵ a seip̃o creatus ocuł nõ uidetur. Qͥd ẽ qd̾ di¬
xisti. cur ista de libro geneseos ĩ tuo ẜmone
quacitate fiinsti. sed iste ĩquis filiꝰ uisus ẽ ade¬
ẜm qd̃ legimꝰ adam dicentẽ. uoc̾e tuã audi¬
in deambulantis ĩ ꝑadẏsũ et abscondi me
qr nudꝰ̾ sum hoc gͦ prius dic̾es homo bone iñ
uocem tuam ĩ quit audiui nõ ait faciẽ uł spe¬
ciem uidi. et qd̾ ait absdondi me. qr nudꝰ sum.
uid̾i se a deo timuit. nõ a se dm̃ uissĩ ẽẽ mõstra¬
uit. sam si uos qñ auditur seqͥtur uisio iusꝰ
ẽ et deus pr̃ qͦciens uoce actestatꝰ ẽ filio. Noui¬

Expanded text:
romissa. Quid pergis in vacua? Quid deludis exspectatioromissa. Quid pergis in vacua? Quid deludis exspectationem nostram, nec exhibes pollicitationem tuam? Mterea visus est a viro Filius quia fecit eum, et propterea visus ab ejus muliere quia fecit eam; defini, si audes, non eorum a se ipso creatis oculis non videtur; quid est quod dixisti? Cur ista de libro Geneseos in tuo sermone quacitate finisti? 4. Sed iste, inquis, Filius visus est Addicentem, « Vocem tuam audivi deambulantis in paradiso; et abscondi me, quia nudus sum » . Hoc ergo prius diceres, homo bone, indVocem tuam, inquit, audivi: non ait, Faciem vel speciem tuam vidi. Et quod ait, Abscondi me, quia nudus sum; videri se a Deo timuit, non a se Deum visum esse monstravit. Nam si vox quando auditur, sequitur visio; visus est et Deus Pater quoties voce attestatus est Filio. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ hom̃i adiuitoriũ obedisse pr̃em iubenti fi¬
lio te austore ĩ telligamꝰ qr nõ pr̃em s filiũ dixi¬
sse asseris. faciamꝰ ei aduitoriũ. S ħ ita loquoe
sus si cut dicis. pr̃ uisserit ubi dcm̃ ẽ. faciamus
hoĩem et filiꝰ obedierit uͥ dcm̃ẽ. et fecit deus
hoiẽm. prsus sicur te delectat filiꝰ dix̾tt nõ ẽ
bonũ solũ hoiẽm ẽe faciamꝰ ei adiutoriũ s ta¬
lia dicens ip̃e ñ uisserit qr uultis quõ ostñdis
filiũ qui hoiẽm fec̾it ab hoĩe uissĩ. quõ osten¬
dis filisi qui dixia nõ ẽ bonũ hoiõmẽe solũ
faciamus ei adiuitoriũ ab hoie iusum uł ab ip¬
samuliere si eam fõam nõ uis a pr̃e ne filio pat̾
obedisse iudeatur. s ip̃e cã filiꝰ tanqmbͥ iubens
sͥq obediens et faciendã dĩx̃ et fecio demostra
filiũ uisũ ẽẽ aiiro. iusuĩ ẽẽ a muliere. dem̃ostra¬
turũ quippe ꝓmiseras et añqmͣ incarnaretur
uissi fuisse humanis aspectib filiũ. Ostñte ꝓ¬

Expanded text:
 esse adjutorium, obedisse Patrem jubenti Filio, te auctore, intelligamus; quia non Patrem, sed Filium dixisse asseris, Faciamus ei adjutorium. 3. Sed haec ita loquor, sus, sicut dicis, Pater jusserit, ubi dictum est, Faciamus hominem; et Filius obedierit, ubi dictum est, Et fecit Deus hominem: prorsus sicut te delectat, Filius dixerit, Non est bonum solum esse hominem; faciamus ei adjutorium; sed talia dicens ipse non jusserit, quia hoc vultiso ostendis Filium qui dixit, Non est bonum hominem esse solum; faciamus ei adjutorium, ab homine visum, vel ab ipsa muliere, si eam factam non vis a Patre, ne Filio Pater obedisse videatur; sed ipse eam Filius, tanquam sibi jubens sibique obediens, et faciendam dixit et fecit? Demonstra Filium visum esse a viro, visum esse a muliere. Demonstraturum te quippe promiseras, et antequam incarnaretur visum fuisse humanis aspectibus Filium. Ostende p
Abbreviated transcription (Latin):
ab inicio tres uiros dixisser apparuisse abͣ he
et hospitalit̾ ab illo ẽẽ susceptos quos et abeuu¬
tes deduxit ambu lans cuneis. fortassis gͦ iam
ꝑnũciare festinas iniũ fuisse ĩeis dñm xp̃m
qui singłarit᷑ ꝓmittebat et respõdebat abͣ he.
Quos u̾o illos angłos eiꝰ qui uener̃ ĩ sodoma¬
a dño suo s exspecta quid ꝓperas ꝯsid̾emꝰ om̃iadi¬
ligentꝰ ac prius ĩtueamur u̾ba dñi loqñtis abra¬
he. elamor sodomoꝵ ĩquit et gomorre mulciply

Expanded text:
ab initio tres viros dixisset apparuisse Abrahae, ab initio tres viros dixisset apparuisse Abrahae, et hospitaliter ab illo esse susceptos, quos et abeuntes deduxit, ambulans cum eis. 6. Fortassis ergo jam pronuntiare festinas, unum fuisse in eis Dominumqui singulariter promittebat et respondebat Abrahae; duos vero illos, angelos ejus, qui venerunt in Sodomaa Domino suo. Sed exspecta: quid properas? Consideremus omnia diligenter, ac prius intueamur verba Domini loquentis Abrahae: Clamor Sodomoru
Abbreviated transcription (Latin):
saira. ar eadẽ sctiptuta. et dixit dũs ad abꝰ¬
mines psi habire narrantur. eo d̾r. Exurge̾tes
aũ inde uii ꝯspexer̃ in faciem sodomoꝵ et go¬
morre. abrahã uo ambłabat cũ ilł teducens
Ruisus aũ redit scriptura ad singłarẽ numeĩ
ac dicit. Dñs aũ dicit. ñ quid celabo ego ab ͣ
ham pu̾o meo que ego facio. Deinde ꝓmittiuir
abra he p̾clara et copiosa post̾itas et sõdomoꝵ de¬
nũciatur int̾ctus. Seqñs aũ scͥptuta dicit et cõu̾¬
si inte iuuiriuenerũt ĩ sodomã. Abraham aũ erat
adhuc stans ante dñm et appians abrahã dixit.
Ne simul ꝑdas iustũ cũ ĩpio et erit iustus c̾aꝙͣ
ĩpius ec post collocur̾om dñiatq abrahe seqͣ
abraham et abraham regressus ẽ in locsĩ suum
uenerũt aũ duo angłi in sodonia ad uesperam.
hii st̃ de quib paulo añ dixerat. ꝯũsi inde uiri
uenerũt in sodoma. s duos ẽẽ nõ exp̃sserat c̃

Expanded text:
Sara, ait eadem Scriptura: Et dixit Dominus ad AbrSara, ait eadem Scriptura: Et dixit Dominus ad Abrmines pluraliter abire narrantur, et dicitur: Exsurgentes autem inde viri, conspexerunt in faciem Sodomorum et Gomorrhae; Abraham vero ambulabat cum illis, deducens. Rursus autem redit Scriptura ad singularem numerum, ac dicit: Dominus autem dixit: Numquid celabo ego puero meo Abraham quae ego facio? Deinde promittitur Abrahae praeclara et copiosa posteritas, et Sodomorum denuntiatur interitus. Sequens autem Scriptura dicit: Et conversi inde viri, venerunt in Sodoma; Abraham autem erat adhuc stans ante Dominum. Et appropians Abraham dixit: Ne simul perdas justum cum impio; et erit justus tanquam impius? Et post collocutionem Domini atque Abrahae, sequitur t loqui ad Abraham, et Abraham regressus est in locum suum. Venerunt autem duo angeli in Sodoma ad vesperam. Hi sunt de quibus paulo ante dixevenerunt in Sodoma. Sed duos esse non expresserat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
s unꝰ dñs deus. sic aũ narratur qd̾ iudit a¬
braham. respiciens ĩqui ocuł suis uiditi
et eccetres uiri stabant suꝑ eũ et udens ꝑ
et adorauit suꝑ t̾ram. et dix. dñe si inuenigmͣ¬
añ te ne p̃t̾eas ẜuũtuũ. hic uidemꝰ tres uioꝰ
apparuisse et unũ dĩm dici utrũq dũm ro
pedes ur̃os et refrig̾att sb̃ arbore et sum̃a
panẽ et m̃aducate. et postea ĩuiam ur̃am tͣn¬
festũ ẽ eos tanqm hoĩes inuitari. ño .n. ta
illis p̾beretur obseqͥum quo ĩdigencia refice¬
rent corꝑa nͥ hoĩet putarentur et sc̃ͥptura płr
refectio dicit scͥꝑptura. Et appo suit añ illos et
ederũt. ño ait. apposuit ante illũ. et edit. sed
uͥ addit uentũ ẽ. ut abrahe filiꝰ ꝓmitt̾etur et
sarra. qr diuinũ offe̾batur beneficiũ. nõ ut
hõib humanũ exhibeatur obsequiũ unu̾
uarrat scriptura dñt̾e uͥ est sarra uxor tua qr
aũ hoc dix̾it. postea manifestat uͥcũ tisiser

Expanded text:
s Dominus Deus. Sic autem narratur quod vidit Abraham: Respiciens, inquit, oculis suis vidit, et ecce tres uiri stabant super eum. et ut uiet adorauit super terram et dixit: domine, si inueniante te, ne praetereas servum tuum. Hic videmus tres viros apparuisse, et unum Dominum dici, unumque Dominum rogpedes vestros, et refrigerate sub arbore, et sumam panem, et manducate, et postea tranfestum est eos tanquam homines invitari: non enim tale illis praeberetur obsequium, quo indigentia reficerent corpora, nisi homines putarentur. Et Scriptura pluraliter refectio, dicit Scriptura: Et apposuit ante illos, et ederunt. Non ait, Apposuit ante illum, et edit. Sed ubi ad id ventum est, ut Abrahae filius promitteretur ex Sara, quia divinum offerebatur beneficium, non ut hominibus humanum exhibebatur obsequium, unum narrat Scriptura dicentem, Ubi est Sara uxor tupostea manifestat; ubi cum risisset
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ cẽ iepła q̃ ẽ ad hebreos sc̃a scriptura testa¬
tur. Quis u̾o nõ ĩtelligat ubi d̾r. celi mutabũ¬
tur. tu aũ idem ip̃e os. ncħ dici aliud nta tuno
mutaris. ac ꝑ hoc cciã t̾o filio ꝯuenit dic̾e. egosũ
qui sum et nd sum mutatꝰ uł ego .n. dñs et nõ¬
cred̾etur nutatꝰ ẽe filius tanqm᷑ ita susceꝑit ho¬
min̾e ut in hoĩem u̾t̾etur. hauc tantã blasp he¬
miam nõ emũdab̾ insi credid̾is in anũptionẽ
hom̃is. accepisse filio qd̾ nõ erat. nõ qd retessis¬
se uł tefecisse qd erat. Deis quero quis aꝑꝑuit
moysi in igne. qñ rubus ĩ flamnabatur et non
ram uisib aapparuisse mortaliũ. s quidl hoꝵ
eligas ad utr̃q respondeo sip̃r erat apparuit et
pr̃ hom̃ib. si filiꝰ erat nõ mutatur et filiꝰ. ibi .n.
cũ q̃sisset moẜses quis eẽc qui eũ mutt̾er illereᷤ¬
pondit. Ego sum qui sum. quid est alud nisi
ꝓposiusti. Egosum qui sum et sl̃ mutatꝰ. Sixit

Expanded text:
 Epistola quae est ad Hebraeos sancta Scriptura testatur . Quis vero non intelligat, ubi dicitur, Coeli mutabuntur; tu autem idem ipse es; nihil dici aliud, nisi, Tu non mutaris? Ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere, Ego sum qui sum, et non sum mutatus; vel, Ego encrederetur esse mutabilis Filius; tanquam ita susceperit hominem, ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris, in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, non autem recessisse vel defecisse quod erat. 11. Deinde quaero, quis apparuerit Moysi in igne quando rubus inflammabatur, et non ram, visibus apparuisse mortalium. Sed quodlibet horum eligas, ad utrumque respondeo. Si Pater erat, apparuit et Pater hominibus: si Filius erat, non mutatur et Filius. Ibi enim cum quaesisset Moyses, quis esset qui eum mitteret; ille respondit: Ego sum qui sum. Quod quid est aliud, nisi, posuisti, Ego sum qui sum, et non sum mutatus? Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
talle stm̃ est. qo̾ si fiereo et utrumq simul ficreo si¬
mul it᷑q toram ꝓit̾ ñõ lat̾et ꝑnide es in om̃i¬
b simuleo in singuł ꝓticuł corporis suitota simł
ẽẽ no possen si ꝑ ilłas ita diffindetur ut uidemꝰ
corpora diffura ꝑ spacia locoꝵ minorib sus ꝑ¬
tib minora occupare es ampliorib ampliora
Qua pp̃ si aĩa corpꝰ dicenda ẽ nõ ẽ certe corpꝰ q̃le
t̾tenũ est nec quale humidũ auo a ereũ aut ethe¬
reum. Om̃ĩa qipe talia maiora sũt in maiori
b et minora ĩ minorib es nicħ eoꝵ in aliqua sin
ꝑte totũ adest sed ut st ꝑtes locoꝵ ita occup̾ãtut

Expanded text:
 simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo si ẜiclamorẽ ip̃õꝵ uenientẽ ad me con¬
sũmãt. hic se ip̃m descensurũ dixit ĩ sodonia. qͦ
tñ ip̃e nõ descendit. sed angłi duo ip̃e quippea¬
biit ut desiit loqui ad abraham. abrahã aũ re¬
gressus ẽ in locũ suũ. Uenerũ aũ sicut dcm̃ ẽ
duo angłi ad uesꝑam ĩ sodoma. quid si et ĩ illis

Expanded text:
undum clamorem ipsorum venientem ad me consummant. Hic se ipsum descensurum dixit in Sodoma, quo tamen non ipse descendit, sed angeli duo. Ipse quippe abiit, ut desiit loqui ad Abraham; Abraham autem regressus est in locum suum. Venerunt autem, sicut dictum est, duo angeli ad vesperam in Sodoma. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ut hr̃eo caritatẽ ut bonꝰ eẽt eo iustus ut paciens
ac mutis m̾dus et misicors foret Quas uͥtutes
qnͣto plus quisq in se ip̃o ħ̾c tante ꝓpus est deo
ex maiorẽ sui ꝯditoris geri fiłctudinem si uero
qd̃ ab sit Aliquis per deiua iucioꝵ et deuortia cͥ¬
minũ ab hao nobilissima sui ꝯditoris siłitudi¬
ne degener oberran tũc fier de eo qd scriptũ ẽ.
homo cũ in honore ẽet nõ intellexit ꝯpatat᷑ ẽ
ium̃tis insipientib et siłis fr̃s est illis qui ma¬
ior honor potuit hõi ẽẽ qmͣ ut ad sisitudinem
sui fcoris ꝯderetur et eisdẽ uittutũ uestim̃etis
ornaretur quib et ꝯditor de quo legitur: dñs reg
põt ẽẽ dedecus. amt infelicior missa qmͣ ut hac si¬
militud̾is głł. sui ꝯditoris amissa ad informen
es ittõnabilem brutoꝵ ium̃toꝵ dilabatur sisitu¬

Expanded text:
 haberet, ut bonus esset et justus, ut patiens atque mitis, mundus et misericors foret. Quas virtutes quanto plus quisque in seipso habet, tanto propius est Deo, et majorem sui conditoris gerit similitudinem. Si vero, quod absit, aliquis per devia vitiorum, et divortia criminum ab hac nobilissima sui conditoris similitudine degener oberrat, tunc fiet de eo quod scriptum est: Et homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Qui major honor potuit homini esse, quam ut ad similitudinem sui factoris conderetur, et eisdem virtutum vestimentis ornaretur; quibus et conditor, de quo legitur: Dominus rpotest esse dedecus, aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui conditoris amissa, ad informem et irrationabilem brutorum jumentorum delabatur similitu
Abbreviated transcription (Latin):
distinguis. uñ disc̾nis. pr̃em dixisse fiat lux eo
ce̾a. prẽm deniq dixisse. faciamꝰ hoĩem et fliũ
dixisse faciamꝰ ei ad iutoriũ. cũ scriptura t̾ ubiq
nõ ditat nsi dixio dñs deus q̃ ẽ ista temeritas q̃
p̃simiptio. deinde cũ ĩo prem maiore soleatis ac¬
screre qr diasti fiat illud aut illud tanqm iube¬
res filiõ. filiũ uõ iõ minorẽ qr nissa ꝑfecit. quid
desiri estis ubi scͥptũ ẽ. faciamꝰ hoĩem. nõ .n. ait
sicut in suꝑiorib. fiat homo tanꝙͦ id uisserit fi
lio curg̾ nõ am fiat uł fas. sed ait faciamꝰ. ance¬
tera d̾s imꝑauit et filiꝰ fecma hoĩem u̾o ãbo fece¬
rũti sed põe et iubente et cooꝑante filio aũ ñ iu¬
bente. s tm̃ iussa faciente. s si pp̃ca prem ube:¬
tẽ ĩtelligis qr scͥptũ ẽ. dixit d̾s. faciamꝰ hoiẽm.
Ergo uissit et filius. qr tu ip̃e ñ pr̃em accipis di¬
xisse. s filiũ. faciamꝰ ei adutoriũ. et siout illd̃

Expanded text:
distinguis, unde discernis Patrem dixisse, Fiat lux , et caetera; Patrem denique dixisse, Faciamus hominem; et Filium dixisse, Faciamus ei adjutorium: cum tibi Scriptura ubique non dicat nisi, Dixit Deus? Quae est ista temeritas? quae praesumptio? Deinde cum ideo Patrem majorem soleatis asserere, quia dixit, Fiat hoc, aut illud, tanquam jubens Filio; Filium vero ideo minorem, quia jussa perfecit: quid dicturi estis, ubi scriptum est, Faciamus hominem? Non enim ait sicut in superioribus, Fiat homo, tanquam id jusslio. Cur ergo non ait, Fiat, vel, Fac; sed ait, Faciamus? An caetera Deus imperavit, et Filius fecit; hominem vero ambo fecerunt, sed Patre et jubente, et cooperante, Filio autem non jubente, sed tantum jussa faciente? Sed si propterea Patrem jubentem intelligis, quia scriptum est, Dixit Deus, Faciamus hominem: ergo jussit et Filius; quia tu ipse non Patrem accipis dixisse, sed Filium, Faciamus ei adjutorium. Et sicut illud