comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debit᷑. Sic gͦ istȩ obstetrices qͥa timent
d̾m. et timorẽ d̾i docent. non faciunt
preceptũ regis egipti: s uiuificant
masculos suos. Nec. tam̃ dicit᷑ quia pa¬
uiuficant feminas. neq enim uitia
peccata nutriunt᷑. Hoc enim uult pharao
cum uiuificari feminas ubet. s sola uirtꝰ
excolit᷑. et ipsa sola nutrit᷑. uerũ hȩc ad
unũquemq nr̃m referamus. Et tu siti¬
mes dm̃. non facis preceptũ regis egipti
Ille enim tibi precipit ut in delitiis ui¬
concupiscas. Tu si dm̃ times. et erhibes
ꝑ actus et intellectus bonos uitam con¬
pharao quod ꝑ obstetrices non posset
necare masculos isrł: precepit inquit¬
om̃i ppło suo dicens. Omne masculmũ¬
ne proicite. et omne femininũ reserua¬
te. Uidete quid princeps huius mundi
precepit suis. ut infantes nr̃os rapiant
et in flumine proiciant. et primȩ statĩ

Expanded text:
debitur. Sic ergo istae obstetrices, quia timent Deum, id est, timorem Dei docent, non faciunt praeceptum regis Aegypti, sed vivificant masculos, nec tamen dicitur quia pavificant feminas. Neque enim vitia peccata nutriuntur, quod vult Pharao cum vivificari feminas jubet, sed sola virtus excolitur et nutritur. Verum haec ad unumquemque referamus. Si times Deum, non facias praeceptum regis Aegypti: ille enim praecipit ut in deliciis viconcupiscas; tu, si times Deum, et exhibes r actus et intellectus bonos vitam acPharao quod per obstetrices non posset necare masculos Israel, praecepit omni populo dicens: Omne masculn projicite, omne femininum vivificate. Videte quid princeps hujus mundi suis praeceptis, ut nostros infantes rapiant, et in flumen projiciant: vide statim
Abbreviated transcription (Latin):
ptura : Timebant inquit obstetrices
am̃. et non fecerunt sicut precepit eis
rex egipti. Istas obstetrices dixert ante
nos quidã rationalis eruditionis formã
tenere. Obstetrices enim medicȩ que¬
dã sunt. et tam masculos nascentes quã
feminas fouent. Pruditio gͦ ista cõmunĩ¬

Expanded text:
ebant obstetrices Deum, et non sicut praecepit eis, fecerunt. Obstetrices docuerunt ante nos quamdam rationabilis eruditionis formam tenere. Obstetrices enim medicae sunt, et tam masculos nascentes quam feminas fovent. Eruditio
Abbreviated transcription (Latin):
bit dicens. Ego in ñ gentẽ. in emulati¬
onẽ uos inducã. in gentẽ insipientẽ.
in iram uos concitabo. Et sẏnagoga gͦ de
eccła istã mercedẽ accepit. ut ultra ido¬
la non colat. Uidens enim eos qui ex¬
gentib sunt ita ad đm conuersos esse. ut
ultra idola nesciant. dm̃ preter unũ nemi

Expanded text:
 dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erube
Abbreviated transcription (Latin):
odisse delitias. amare continentiã. luxu¬
si masculũ. quasi uirum necari cupit
sũ eum machinis pugnat. odit tales. ut¬
uere eos in egipto non sinit. Inde gͦ.ẽ.
Inde contumeliis expositi sunt. inde re¬

Expanded text:
odisse delicias et luxuriam, amare continentsi masculum necari cupit e machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est inde
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis in ea uirilis animȩ fuerit et uo
luerit cęlestia querere. et dunna secta¬
ri. uelut medicatus et fotus ꝑ huiusce
modi eruditiones ad diuinoꝵ intelligen¬
tiã paratior ueniet. Et enĩ una uelut
passer. quȩ celsiora docet. et rationabi¬
lib doctrinȩ pennis in altum uolare ꝓ¬
uerecunda. institutio moralis. ẽ. Mores¬

Expanded text:
Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et fortis, per has eruditiones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum proverecunda,
Abbreviated transcription (Latin):
ptura de his quia timebant dm̃. non fe.¬
cerunt preceptũ regis ȩgipti: uident᷑
figurã seruare. Et sepphora quȩ passer
phua uͦ quȩ rubens uł uerecunda ẽ indi¬
care ȩu̾gelia quȩ xꝑi sanguine rubent. et
ꝑ uniuersũ mundũ passionis eius ruti¬
lant cruore. Abhis gͦ animȩ quȩ nascun¬
t᷑ in ȩccła uelut obstetricib medicant᷑.
eruditionis medicina confert᷑. Tẽptat
tam̃ ꝑ hec pharao necare ȩccłȩ masculõ.

Expanded text:
 timuerunt Deum, et non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti  figuram servare, et Sephora, quae passer Phua vero, quae rubens vel verecunda, indicare Evangelia, quae Christi sanguine rubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medicantur, eruditionis medicamina conferuntur. Tentat t
Abbreviated transcription (Latin):
uide. et inclina aurẽ tuam. et obliuisce¬
re ppłm tuũ et domũ patris tui. quia con¬
cupiuit rex speciẽ tuã. Hoc gͦẽ. qͥa exi
ut lauaret᷑ ã peccatis quȩ contrarerat
in domo patris sui. Deniq uiscera mi
apud suos. ibi agit infantẽ. Cum autẽ
fortior factus est: tunc inducit᷑ ad eam.¬
et adoptat᷑ in filiũ. Moyses quia lex ap¬

Expanded text:
vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, quia concupivit rex speciem tuam. Ipse est, qui ut lavaretur a peccatis, quae contraxerat in domo patris sui, veniensque ad apud suos, ibi agit infantiam; fortior factus ducitur ad eam, adoptatur in filium. Moses le
Abbreviated transcription (Latin):
ithi ꝑ eu̾głm ego uos genui. Isti tales funt
eas. sicut et alibi dicit. filioli mei quos¬
ego iterum parturio. donec formetur
xꝑc in uobis. Alii enim huiusmodi ge¬
nerationis curã. aut nolunt habere.
ipse adam quid dicit: Hoc nc̃ os ex os¬

Expanded text:
ium ego vos genui. Tales sunt sicut alibi dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Alii enim hujusmodi generationis curam aut nolunt, ique Adam sic dicit: Os
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ad nr̃am doctrinã et cõmonitionẽ
scripta sunt: ut tu qui audis hȩc si for
te iam gr̃am baptismi consecutus es. et
et agnoscas quia surrexit in te rex aliꝰ
qui nescit ioseph rex egipti. et ipse te
sibi operari et lutũ. ipse est qui te sub¬
p̃positis magistris et compulsorib ad
facit discurrere ꝑ scłm. maris. ac t̾rȩ
elementa pro cupiditate turbare. Ipse
est hic egiptirex. qui te forũ pulsare li¬
tib facit. et pro exiguo terrȩ cespite.
Cũ gͦ tales uiderit actus tuos: scito te
regi egiptio militare. qđ est mundi¬

Expanded text:
t, ad nostram doctrinam et commonitionem scripta sunt ; ut tu qui haec audis, et gratiam Baptismi jam consecutus es, et et intelligas quia surrexit in te rex alius qui nescit Joseph. Rex utique Aegypti ipse te sibi operari et lutum: ipse te superpositis magistris et compulsoribus ad facit discurrere per saeculum, maris ac terrae elementis pro cupiditate turbari: ipse est rex Aegypti, qui te forum pulsare litibus facit, et pro exiguo terrae cespite Si ergo tales videris esse actus tuos, scito te regi Aegypti militare; id est, n
Abbreviated transcription (Latin):
fures effodiunt et furant᷑. Sed et ciuita
tẽ solis ȩdificant falso nomine. pro eo qđ¬
uenit. in his occutpat mentes quȩ ad hoc¬
factȩ sunt. ut uideant dm̃. Prospicit tñ
ĩminere sibibellũ. et maturũ gentis suȩ¬
gens ifrł ualet suꝑ nos. Utinã et de nob¬

Expanded text:
fures effodiunt et furantur . Civitatem quoque Solis aedificat, falso nomine transucis. In his occupat mentes, quae factae sunt ut videant Deum. Prospicit tamen imminere sibi bella et maturum gentis suGens Israel valet super nos, utinam et n
Abbreviated transcription (Latin):
dir. congregauit quȩ non peperit. fecit
diuitias suas non cũ uidicio. In dimidio¬
dierũ eius relinquent eũ. et in nouissi¬
mis suis erit stultus. Intelligit gͦ ꝑdicem
se dictũ quȩ non peperit congregasse.
et qđ hii qͦs non cũ iudicio congregau̾¬

Expanded text:
dix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdidierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit stultus. Intelligit ergo perdicem se, quae non peperit, congregasse; et quod hi, quos sine judicio congrega
Abbreviated transcription (Latin):
Primo om̃ium requirere uolo qui est rex
in egipto qui scit ioseph. et quis. ẽ. qͥ nescit.
Dum eiũ ille regnaret qui sciebat ioseph:
non referunt᷑ afflicti esse filii isrł. neq
in luto et latere consũpti. neq masculieoꝵ
necati. et feminȩ uiuificatȩ: s cũ surre¬
xerit iste qui non nouerit ioseph. et ce.

Expanded text:
Primum requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regnare, qui non noverat Josep
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ qui exuat principatus eius et
potestates. et cum fiducia triumphet eos
uł affligat in ligno crucis suȩ. Igit᷑ con
bilem sensũ. qui nunc figuraliter dicit᷑
isrł. Et ideo prefecit eis magistros oꝑũ
qui eos cogant discere opera carnis. sicut

Expanded text:
venturum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat in ligno crucis. In Chronbilem sensum, qui nunc figuraliter dicitur Israel: praeficit magistros operum, qui cogant eos discere opera carnis, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
confugerit. Et hoc indignat᷑ et dicit.
Ne expugnantes inquit nos exeant de
terra nr̃a. Non uult exire nos de terra
sua. s uult ut semꝑ portemꝰ imaginẽ
cesse est ut relinquamꝰ imaginẽ terre¬
rea gͦ pharao statuit magistros oꝑum.
qui nos suas artes doceant. qui nos arti¬
fices malitiȩ faciant. qui nobis maloꝵ

Expanded text:
confugerit; ideo indignatur, dicens: Ne expugnantes nos exeant de terra nostra. Non vult nos exire de terra sua, ut semper portemus imaginem coelorum, relinquentes imaginem terredeo statuit magistros operum, qui artes suas doceant, et nos artifices malitiae faciant. Et quia sunt multi
Abbreviated transcription (Latin):
similis essẽ alicui seminũ. cuius natura
hȩc est: ut cũ iactum fuerit in terrã
regeneratũ in spicã. uł inquãcũq aliã
sui generis speciẽ. multiplicit̾ diffun¬
dat᷑. et tanto cumulatius. quanto uł
peritius agricola plus seminib laboris
impenderit. uł beneficiũ terrȩ fecun¬
dioris indulserit. Sic gͦ efficit᷑ ut cult᷑e
diligentia exiguũ semen uerbi causa
sinapis qđ est minimũ om̃iũ efficiat᷑
maius om̃ib holerib et fiat arbor. ita ut
ueniant uolatilia cęli et habitent in ra¬
mis eius. Ita et hic sermo qui nunc nob̾
ex diuinis uoluminib recitatus est: si
peritũ inueniat et diligentẽ colonũ. cũ
us. ut ceperit excoli et sꝑualia retracłari.
crescit in arborẽ. in ramos. et in uirgul¬
to diffundit᷑: ita ut possint uenire dispu¬
tatores et rectores huius mundi qͥ uelut
aues cȩli leuib pennis uerboꝵ dũ taxat
pompa excelsa sectant᷑ et ardua. et ratio¬
nib capti uelint habitare in ramis istis.

Expanded text:
similis esse alicui seminum, cuius natura haec est, ut cum iactum fuerit in terram, regeneratum in spicam, vel in quamcunque sui generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus seminibus laboris ?: i--  penderit, vel beneficium terrae foecundioris indulserit. Sic ergo efficitur, ut culturae diligentia exiguum semen, verbi causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus oleribus, et fiat arbor, ita ut veniant volatilia caeli, et habitent in ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis voluminibus legitur, si peritum inveniat et diligentem colonum, cum is, ut coeperit excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur, ita ut possint venire disputatores et rhetores huius mundi, qui velur aves caeli levibus pennis verborum duntaxat pompa excelsa sectentur, et ardua: et rationibus capti, velint habitare in ramis istis,
Abbreviated transcription (Latin):
de passione mortis ostendit᷑: s uideamꝰ
quare ut leo et ut catulus leonis dor¬
mit. De catuli quidẽ sõno iam suꝑius
dictũ . ẽ. qđ ualde conuenient̃ aptat᷑
in aꝑo. qui trib dieb et trib noctib
in corde terrȩ sepultus. sõnũ mortis imple¬
uit. Ut leo autẽ. hoc mͦ debere intelligi ar¬
bitror. Mlors aꝑi oppressio et triumphꝰ
demonũ fuit. Omnẽ nãq predã quam
leo ille contrarius inuaserat prostrato
homine et deiecto: hic leo int̾eripuit.
Deniq rediens ab inferis. et ascendens
in altum: captiuã duxit captiuitatem.
Hoc gͦ mͦ et sõno suo leo fuit. uincens oĩa
et debellans. et destrurit eum qui ha¬
bebat mortis imperiũ. et uelut catulus
leonis die tertia suscitat᷑. Quis suscitabit
eum: Recte quasi inquirentis ꝓpħȩ ꝑso¬
nã quis suscitet xꝑm. sermo significat.
quia apłs quidẽ dicit. quia ds̃ illũ su¬

Expanded text:
de passione mortis ostenditur. Sed videamus de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adaptatur Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic leo noster eripuit: denique rediens ab inferis, et ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Hoc ergo modo, et in somno suo leo fuit vincens omnia et debellans, et destruxit eum, qui habebat mortis imperium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquirentis prophetae personam, quae suscitet Christum, sermo significat, quia Apostolus quidem dicit: Quia Deus illum su
Abbreviated transcription (Latin):
tute significet. quiq uirtutis confiden¬
tia recubet et requiescat ut leo. et ut
catulus leonis. nec eum ausus sit aliquiᷤ
suscitare. dum pro magnitudine uiriuĩ
et potentia belloꝵ suscitare eũ nullus
audeat ad prelia: Sed multo conueni.¬
entius aptabit᷑ huic loco mistica expo¬
sitio. in qua catulus leonis xꝑc. ñ solũ
Nã phisiologus de catulo leonis hec scri¬
ac trib noctib dormiat Tunc deinde
patris geͣmitu uł mugitu tanquã
tremefactus cubilis locus suscitet ca¬
tulũ dormientẽ. Iste catulus gͦ ascendit
ex germine. Eax uirgine enĩ natus est
non ex semine: s ex uirgine absq con-¬
cubitu uiri et absq semine naturali na¬
scit᷑ xꝑc. uelut uirgultũ siue ramus.
In quo manifestissime et ueritas carnĩ
assũptȩ ex uirgine declarat᷑. et in sacͦ¬
nalis seminis excusat᷑. Recũbens dor-¬
misti sicut leo. et sicut catulus leonis.
Manifeste recubuisse et dormisse dictũ

Expanded text:
tute significet: quique virtutis confidentute significet: quique virtutis confidentia recubet et quiescat, ut leo et ut catulus leonis; nec eum ausus sit aliquis suscitare, dum pro magnitudine virium, et potentia beatorum suscitare eum nullus audeat ad praelia. Sed multo convenientius aptabitur huic loco mystica expositio, in qua catulus leonis, Christus, nonatur. Nam Physiologus de catulo leonis haec scriac tribus noctibus dormiat: tum deinde patris fremitu vel mugitu, tanquam tremefactus cubilis locus, suscitet catulum dormientem. Iste ergo catulus ascendit ex germine: ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virgine absque concubitu virili, et absque semine naturali Christus. Velut virgultum, sive ramus, 9 in quo manifestissime et veritas carnis adsumtae ex Virgine declaratur in sacrmani seminis excusatur. Recumbens dormisti ut leo, et sicut catulus leonis. Manifeste recubuisse et dormisse, dictum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ adiidã. nisi abusiue dicamꝰ adoratos
esse quasi reges. a fr̃ib suis. idẽ. ã ceteris
contribulib filios uidã. Catulus leonis
iudã. de germine eius ascendit. Recu¬
bans dormisti sicut leo. et sicut catulus
leonis. Quis suscitabit eũ: In his uer¬
siculis non iam concludim᷑. s pene ex¬
cludimꝰ. Nã catulũ leonis si ponamus
iudã dici possepro uirtute bellandi.
quomͦ exponit᷑ qđ de germine eius drͣ
ascendisse: Germen autẽ hic in greco
ramus rectus interp̃tat᷑. qui de radi¬
ce repullulare uł de ipso robore ar borl̃
solet. Er quo gͦ uirgulto. uł ex quo ramo.
iudas ascendisse dicit᷑. uł quomͦ recũbens
dormisse ut leo. et ut catulus leonis. ⁊ta
ut querat᷑ quis eum suscitet. nisi forte
aliquis uim faciens uelit ita asseuerare
ex germine processisse iuda. id. ẽ. ut su¬
perius dirimus. uł ex uirgulto. uł ex ra¬
mo. qđ de ipsa patris fortitudine et uir¬

Expanded text:
tur ad Judam, nisi abusive id dicamus, adoratos tur ad Judam, nisi abusive id dicamus, adoratos esse 8 quasi reges, a fratribus, id est, suis caeteris contribulibus, filios Juda. 2. Catulus leonis Juda, de germine filius meus ascendisti: recubans dormisti sicut leo, et sicut catulus leonis: quis suscitabit eum ? In his versiculis, non jam concludimur, sed pene excludimur; nam catulum leonis si exponamus, Judam dici posse pro virtute bellandi, quomodo exponetur, quod de germine filius dicitur ascendisse? Germen autem hic in Graeco ramus recte interpretatur, qui de radice repullulare, vel de ipso robore arboris solet. Ex quo ergo virgulto, vel ex quo ramo Judas ascendisse dicetur, vel quomodo recumbens dormisse ut leo, et ut catulus leonis, ita ut quaeratur, quis eum suscitet? Nisi forte aliquis vim faciens, velit ita adseverare: Ex germine processisse Judam, id est, ut superius diximus, ex virgulto vel ex ramo, quod de ipsa patris fortitudine et vir
Abbreviated transcription (Latin):
referri. qui regnũ gentis illius mini-¬
strantes. inimicoꝵ terga domuert̃. Sed
et in xꝑo competent᷑ accipit̾. qͥã fr̃ib
suꝑ quoꝵ dorsa manus ẽ. illi intelligunt᷑.
quos pat̾ promittit sub pedes eius se posi:¬
nã inimicos tuos sub pedib tuis. Sunt gͦ
inimici donec increduli sunt et infideles.
et ideo cedunt᷑ in tergo. qui postea quã
conuersi fuerint. efficiunt᷑ fr̃s. et col¬
laudant eum qui eos in adoptionẽ pałs
uocat os sibi. et coheredes fecit et fr̃s.
Bene autẽ terga inimicoꝵ cedi dirit ã
xꝑo. Om̃s enĩ qui adorabant idola. terga
brat dicens. qui conuerterunt ad me dor¬
sa sua. et non faciẽ. Hȩc gͦ dorsa cedit. ut
conuersi aliquando terga dent idolis.
et faciẽ erigant ad dm̃. et faciant hoc qd̃
in consequentib scriptũ. est. et adorent
te filii patris tui. Tunc enĩ eum adorant
optionis acceperint. in quo clament ab¬
ba pat̾. Nemo enĩ dicit dnm iltm: nisi¬
in sꝑuscõ. Iste sermo paulo durius refer¬

Expanded text:
referri: qui regnum gentis illius ministrantes, inimicorum terga domuerunt. Sed et in Christo competenter accipitur, qui a fratribus super quorum dorsa manus ejus est, illi intelliguntur, quos Pater promittit se sub pedes ejus posiam inimicos tuos sub pedibus tuis . Sunt ergo inimici, donec increduli sunt et infideles, et ideo caeduntur in tergo, qui posteaquam conversi fuerint, efficiuntur fratres, et collaudant eum, qui eos in adoptionem Patris vocatos, sibi et cohaeredes fecit et fratres. Bene autem terga mimicorum caedi dixit a Christo: omnes enim qui adorabant idola, terga brat, dicens: Quia converterunt ad me dorsa sua, et non faciem . Haec ergo dorsa caedit, ut conversi aliquando terga dent idolis, et faciem erigant ad Deum, et faciant hoc quod in consequentibus scriptum est: Et adorent te filii patris tui. Tunc enim cum adorant optionis acceperunt, in quo clamant, Abba pater . Nemo enim dicit Dominum Jes Sancto . Iste sermo paulo durius refer
Abbreviated transcription (Latin):
uauert̃ taurũ. Laurũ appellari filiũ dĩ le
dicentis ad patrẽ. ego semꝑ tecũ fui. et mas¬
datũ tuũ nũquã pretertui. et nũquã de¬
disti mͥ hedum. ut cũ amicis meis epularer.
sũ autẽ uenit filius tuus hic iunior: qui
delapidauit omnẽ substantiã: occidisti
illi uitulũ sagmatũ. Istum gͦ taurũ fiue
uitulũ consilio suo scribȩ et pharisei sub.¬
neruasse dicunt᷑. quoꝵ maledictus furor
quia temerarius est: et ira illoꝵ quia in¬
aurata .ẽ. Diuidã illos in iacob: et disꝑ¬
gam illos in ifrł. Uidendũ est ne forte di

Expanded text:
vaverunt taurum. Taurum appellari Filium Dei, levaverunt taurum. Taurum appellari Filium Dei, ledicentis ad patrem, Ego semper tecum fui, et mandatum tuum nunquam praeterii, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cuqui dilapidavit omnem substantiam, occidisti illi vitulum saginatum istum . Ergo taurum, sive vitulum consilio suo Scribae et Pharisaei subnervasse dicuntur, quorum maledictus furor, quia temerarius est: et ira illorum, quia indurata est. Dividam illos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Videndum est, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ aptari. qđ symeon et leui scribarũ
et phariseoꝵ iudaici ppłi possint ferre ꝑso¬
nã. De quib dictũ est: quia consiliũ fece¬
runt scribȩ et pharisei. ut iltm tenerent.
De quo consilio dicit sc̃s qui mente dm̃ ui¬
iłłm. Nlon inqͥt innitant᷑ uiscera mea. N
tibi uidet᷑ dicere. mundꝰ ego sum ã sangͥne
iusti huius. mundus ego ã sententia quã
decernitis aduersus innocentẽ. Qui in ira
sua inqͥt occiderunt homines. et in cupi¬
tum sit ante passionẽ dñi neminẽ creden¬
tiũ esse punitũ. ni forte qui ipsis ascͥbat
etiã sanguinẽ ꝓpħarũ. quia et dñs dicit
qđ̃ ã sanguine abel iusti usq ad sangͥnẽ
rachariȩ. om̃is qui effusus ẽ. sanguis uistoꝵ
ab ista generatione requirat᷑. Sed uideamꝰ
ne forte et illos homines occidert̃. quos ꝑ¬
suaserunt clamare. sanguis illiꝰ suꝑ nos et
suꝑ filios nr̃os: et in cupiditate sua subner¬

Expanded text:
detur aptari, quod Symeon et Levi Scribarum detur aptari, quod Symeon et Levi Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi possint ferre personas, de quibus scriptum 27 est: Quia consilium fecerunt Scribae et Pharisaei, ut Jesum dolo tenerent , de quo consilio nunc dicit sanctus, qui mente Deum viJesum, non, inquit, invitentur viscera mea. Non tibi hoc videtur dicere, Mundus ego a sanguine justi hujus : mundus ego a sententia, quam decernitis adversum innocentem? Quia in ira sua, inquit, occide runt homines. Requtum sit ante passionem Domini, nominem credentium esse punitum: nisi forte quis ipsis adscribat etiam sanguinem Prophetarum. Quia et Dominus dicit, Quod a sanguine Abel justZachariae , omnis qui effusus est sanguis justorum, ab ipsa generatione requiratur. Sed videamus, an forte et illos homines occiderint, quos persuaserunt clamare, Sanguis illius super nos et super filios nostros . Et in cupiditate sua subner
Abbreviated transcription (Latin):
polluentẽ thorũ pat̾nũ: id ẽ. etiã pre¬
cepta et monita naturalis legis quȩ in
nobis est qđ nunc paternꝰ thorus dr̃
preuaricantẽ. Est enĩ intra nos lex quȩ¬
dã naturalis. quȩ arguit unũquemq
peccantẽ. et malũ ei esse suggerit qđ
delinquit. Cubile gͦ legis huiꝰ temerat
ac sedẽ secreti euis maculat. qui p̃¬
ceps et infrenis fert᷑ ad uita
uoluntatis suę. in confiliũ eoꝵ ñ intro¬
eat anima mea. et in consilio eoꝵ non
ciderunt homines. et in cupiditate sua
ipsoꝵ. quia temerariꝰ est: et ira illoꝵ. quia
indurata.ẽ. Diuidã illos in iacob: et dis¬
storiã ꝑtinet. uidet᷑ illud eoꝵ culpare cõ¬
missũ. qđ emor filiũ sichem qui pt soro¬
ris eoꝵ concubitũ familiȩ isrł uoluerat
sociari. fraude et circũuentione iugu
eoꝵ furori temeritatiq imprecat᷑. et diui
ipsis leuitas et sacerdotes futuros qui sor
Q de his explanatio talis mͥ quȩdã posse ui.¬

Expanded text:
polluentem thorum paternum, id est, etiam praepolluentem thorum paternum, id est, etiam praecepta et monita naturalis legis, quae in nobis est quod nunc paternus thorus dicitur praevaricantem. Est enim intra nos lex quaedam naturalis, quae arguit unumquemque peccantem, et malum ei esse suggerit, quod delinquit. Cubile ergo Legis hujus temerat, ac sedem secreti ejus maculat, qui praeceps et infrenis fertur ad vitivoluntatis suae. In consilium eorum non introat anima mea, et in congregationem ilciderunt hominem, et in cupiditate sua s et temerarius; et ira illorum, quia indurata est. Dividam eos in Jacob, et disstoriam pertinet, videtur illud eorum culpare commissum, quod Emmor filium Sychem, qui post sororis eorum concubitum, familiae Israel voluerat sociari, fraude et circumventione juguleorum furorem temeritate imprecatur, et dividipsis Levitas et Sacerdotes futuros, qui soriritalis autem de his explanatio talis mihi quaedam posse vi
Abbreviated transcription (Latin):
sũministrant: candidi debent esse et pu¬
ri. atq om̃i malo liberi. ne forte dicat᷑
bet scientiã continere. uerũetiã mores
gestaq informare discentiũ. sic enĩ et sa¬
pientia ꝑ salonionẽ dicit. describe tibihec
duplicit̃ et triplicit̾ in corde tuo. et ar-¬
cha quȩ construebat᷑ ã noe bicamerata
et tricamerata fieri iubet᷑. conemͦ et nos
postea quam duplicit᷑ ista prout potui¬
mus sentire descripsimꝰ. id .ẽ. scđ̾m histo¬
riã et scd̾m misticũ intellectũ. nc̃ in qͣn¬
tũ recipere locus potest. etiã moralẽ in
eo discutere sermonẽ. ut scͥpt᷑a studiosi
ñ solũ qͥd in aliis. uł ab aliis gestum sit :
sed etiam ipsi intra se qͥd gerere debea ł.
doceant᷑. Iudas confessio int̾pretat᷑. Qui
gͦ uł peccata sua confessus penitentiam
gerit. uł xꝑm in ꝑsecutione corã hõib¬
et gaudiũ est angłis in cȩlo. suꝑ unũ pec¬

Expanded text:
subministrant, candidi debent esse et pusubministrant, candidi debent esse et puri, atque ab omni macula liberi, ne forte dicatur bet scientiam continere, verum etiam mores, 15 gestaque informare discentium sic enim et Sapientia per Salomonem dicit, Describe tibi haec dupliciter et tripliciter in corde tuo : et arca quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur, conemur et nos, posteaquam dupliciter ista, pro ut potuimus sentire, descripsimus, id est, secundum Historiam et secundum Mysticum intellectum, nunc in quantum recipere locus potest, jam Moralem, in eo discutere sermonem, ut Scripturarum studiosi, non solum quid in aliis, vel ab aliis gestum sit, sed etiam ipsi intra se, quid gerere debeant, doceantur. Judas, confessio interpretatur: qui ergo, vel peccata sua confessus poenitentiam egerit, et gaudium Angelis in coelis, super uno pec
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes gͦ eius suꝑ lac candidierunt. hii qͥ
fortẽ et solidũ uerbidi cibũ mandere et
cõminuere ad sũmã subtilitatẽ dentib
qui pro possibilitate sumendi exercita¬
tos habent sensus ad discretionẽ boni¬
et mali. De imꝑfectis autẽ chorinthiis dic̃
lac uobis potũ dedi non escam. nondum
enĩ poteratis. Suꝑ eos qui lacte alunt᷑
dentes eius sunt candidi. id ẽ. hiĩ qui ꝑ¬
fectũ cibũ capere possunt et comedere.
suꝑ illos sunt qui tanquã paruuli ad huc
lacte indigent. Deniq et in lege ea anima¬
lia quȩ ruminant et gumptũ cibũ ad
dentes denuo reuocant. qđ subtiliter
minutatũ sustentationẽ corpori tradt̃.
munda esse anualia designant᷑ aptissi¬
me. Sane etiã candidos dentes eius dicit.
Oñs enĩ qui ꝑfectisunt. et qui scͥpt᷑aꝵ
cibos dignis et competentib inter p̃tati¬
onib explanantes. subtilẽ et minutum
intellectũ qui sꝑualis dicit᷑. ȩccłȩ corꝑi

Expanded text:
Dentes ergo ejus super lac candidi erunt hi qui Dentes ergo ejus super lac candidi erunt hi qui fortem et solidum verbi Dei cibum mandere et comminuere ad summam subtilitatem dentibusqui pro possibilitate sumendi exercitatos habent sensus ad boni discretionem et mali . De imperfectis autem Corinthiis dicit, Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis . Haec super eos qui lacte aluntur: Dentes eorum sunt candidi, id est, hi qui perfectum cibum capere non possunt, et comedere super illos, qui tanquam parvuli adhuc lacte indigent. Denique et in lege ea animalia quae ruminant , et sumptum cibum ad dentes denuo revocant, quod subtiliter minutatum, sustentationi corporis tradunt, munda esse animalia designantur. Aptissime sane etiam candidos dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et Scripturarum cibos dignis et competentibus interpretationibus explanantes, subtilem et minutum intellectum, qui spiritalis dicitur, Ecclesiae corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ualidis ad ãminiculũ porrigunt᷑. Sic ert̃¬
et oculi xꝑi qui scientię lum̃ uniuerso
corpori prestant. sicut in eu̾głio scriptũ
est: lucerna corporis tui est oculus tuus.
Gratificigͦ sunt oculi isti. Sermo enĩ sci¬
entiȩ sale conditꝰ est. ut det gr̃am audienti¬
b. Nongͦ pro hoc solũ gratificus dicit᷑. qͥ
scientiȩ sermonẽ ministrat. qui qđ habet
in se gr̃am facit. His enĩ inquit auditis sa¬
piens. sapientior erit. Gratifici gͦ sunt
oculi enus ã uino. quia nichil .ẽ. aquatũ
in uerbo scientiȩ. nichil fluidum. nichil
frigidũ. s uinũ qd lȩtificat cor hominis.
et qdđ infundit᷑ uulnerib illius qͥ incidit
in latrones. quo scl̃ audientiũ uulnera
peccatoꝵ non solũ olei lenitate mitigent᷑.
uerũetiã uini austeritate purgent᷑. Et
qiis est inquit apłs qui me lȩtificat. nifi
qui contristat᷑ ex me: Candidi dentes eiꝰ
ne et ratione iam dirimꝰ. et eade frequen¬
tius in eis locis repetere absurdũ uidet᷑.

Expanded text:
ntur. Sic erunt oculi Christi qui scientiae lumen corpori universo praestant, sicut in Evangelio scriptum est, Lucerna corporis tui est oculus tuus . Gratifici ergo sunt oculi isti: Sermo enim sapientiae sale conditus est, ut det gratiam audientibus. Non ergo pro hoc solum gratificus dicitur, quia scientiae sermonem ministrat, sed quod habet in se gratiam, facit. His enim auditis, inquit, sapiens sapientior erit . Gratifici ergo sunt oculi ejus a vino, quia nihil est aquaticum in verbo sapientiae, 14 nihil fluidum, nihil frigidum: sed vinum quod laetificat cor hominis, et quod infunditur vulneribus illius qui incidit in latrones. Quo scilicet audientium vulnera peccatorum non solum olei lenitate mitigentur, verum etiam vini austeritate purgentur. Et quis est, inquit Apostolus, qui me laetificat, nisi qui contristatur ex me. Candidi dentes ejusne et ratione diximus, et eadem frequentius in his locis repetere absurdum videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
ter intellecta indicare. eos qui ꝓ infirmi¬
tate et constantia fortitudinis om̃e corpꝰ
ȩccłȩ sustentare uident᷑ et ferre: uł qͥa
humani seminis indiciũ solet in femorũ
appellatione figuralit dici. Apud nos au¬
tẽ qui seminat. uerbũ seminat. usq qͦ ue
niant quȩ reposita sunt. Et uidebit᷑ ita
posse intelligi. qͦadusq ad consũmationẽ
scłi non deerunt isti duces donec uenia ł
ea quȩ reposita sunt. quȩ p̃parauit ds his
qui diligunt eum et ipse erit expectatio
gentiũ. In die scł iudicii. cũ om̃s gentes
et ppłi xꝑm iudicẽ in pauore cordis et tre¬

Expanded text:
qui pro firmitate et constantia fortitudinis, omne corpus Ecclesiae sustentare videntur, et ferre: vel quia humani seminis judicium solet in femorum appellatione figuraliter dici, apud nos autem qui seminat, verbum seminat : poteniant, quae reposita sunt ei: videbitur ita posse intelligi, quod usque ad consummationem seculi, non deerunt isti duces, donec veniant ea quae reposita sunt, quae apparavit Deus his qui diligunt eum. Et ipse erit exspectatio gentium. In die scilicet judicii, cum omnes gentes et populi Christum judicem, in pavore cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet᷑ et ꝑ ipsos tripertitꝰ iste motus totius¬
cundã. irȩ ł furoris speciẽ tenet simeon: qͥ
et ipse ex furoris eius demonstrat᷑ obpro¬
brio. Tertiã formã motus irrationabiliᷤ
tenet leii: quippe cui etiã legẽ seruare
ꝑmissũ est. Has gͦ tres species uidet᷑ mͥ o-¬
mnis prope anima quȩ in hc̃ mundũ
uenit primis motib culpabilit̾ agere.
usq qͦ peccatoꝵ uitiis pregrauata. et ma¬
loꝵ societate fessa: ad locũ possit pent¬
tentiȩ peruenire.
udas enĩ post hȩc sequit᷑ qui purget con¬
fessionis peccata. quia uidas confessio¬

Expanded text:
idetur, et per ipsos tripartitus iste motus cundam irae vel furoris speciem tenet Symeon, quae et ipsa ex furoris ejus demonstratur opprobrio. Tertiam formam motus rationabilis tenet Levi, quippe cui etiam legem servare commissum est. Has ergo tres species videtur mihi omnis prope anima, quae in hunc mundum venit, primis motibus culpabiliter agere, usquequo peccatorum vitiis praegravata, et malorum satietate defessa, ad locum possit poenitentiae pervenire. Judas enim post hoc sequitur, qui purget confessione peccata, quia Judas li
Abbreviated transcription (Latin):
et illa de qua in ȩu̾głio dicit᷑. quia cũ ue¬
nerit dñs serui illius. diuidet eũ. partẽ¬
q illius cũ infidelib ponet. Uel certe ut
audiui quendã ex sc̃is patrib disserentẽ.
quia diuisio simul et disꝑsio nominat᷑.
pro eo qđ nonnulli ex ipsis dño credideit̃.
et alii in infidelitate manserunt: diuisi di¬
cant᷑ hii qui ab eis separant᷑ et ueniunt
ad fidẽ. et disꝑsi hiĩ quoꝵ patria triꝑtitũ¬

Expanded text:
o dicitur: Quia cum venerit dominus servi illius, dividet eum, et partem ejus cum infidelibus ponet . 28 Vel certe, ut audivi quemdam ex sanctis patribus disserentem, quia divisio simul et dispersio nominatur, pro eo quod nonnulli ex ipsis Domino crediderunt, et alii in infidelitate permanserunt. Divisi dicuntur hi qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: et dispersi hi, quorum patria, temploqu
Abbreviated transcription (Latin):
contentiosius agentes dicere uelinꝰ quia
gratifici sunt oculi iudȩ ex uino pro a¬
bundantia ut supra diximꝰ uini et abun¬
dantia poculoꝵ: quid de candidis dentib
respondebimus. et qualitati lactis p̃latis:
In quo aduersũ ueritatẽ impudent̃ non
historialis exclusi. ad sꝑualis expositionis
ordinẽ redeamus. Gratifici inquit oculieiꝰ
ã uino. Superius ostendimꝰ apłica auctori¬
tate menbra xꝑi dici dignos quosq fideliũ.
et diuersa singularit menbra nominari.
pro eo qđ unꝰqͥsq om̃i ȩccłȩ corpori depen
niendũ his qui in necessitate sunt positi.

Expanded text:
contentiosius agentes dicere velimus, quia contentiosius agentes dicere velimus, quia gratifici sunt oculi Judae ex vino prae abundantia vini, ut supra diximus, et abundantia poculorum, quid de candidis dentibus respondebimus, et qualitate lactis, prolatis? In quo adversum veritatem non telligentiae Historialis exclusi, ad Spiritualis expositionis ordinem redeamus. Gratifici, inquit, oculi ejus a vino. Superius ostendimus Apostolica auctoritate, membra Christi dici dignos quosque fidelium, et diversa singulariter membra nominari, pro eo quod unusquisque omni Ecclesiae corpori dependad subveniendum his qui in necessitate sunt positi.
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. ẽ. Amictus ꝓpinquior quȩdã uł
secretior corpori uestis udet᷑ essequã stola.
hii gͦ qui prius ꝑlauachrũ loti stola eiꝰ
fuerant effecti. postea quã ad sacramen¬
tũ sangͥnis uuȩ ꝑuenerint. uł int̾ioris
misteriis secretiorisq participes: ami
ctus eius esse dicunt᷑. Lauat᷑ enĩ et in sas
guine uiiȩ anima. cũ sacram̃ti huius
ceperit capere rationẽ. Agnita nãq et
to capacior effecta fuerit anima. tanto
purior fit et lauat᷑ cotidie ad scientię
fiet. Huic contrariꝰ erat amictus ille
ppłi ifrł̃. in quo ut gentis impudicitiã desi¬
gnaret. non tam amictũ quã precinctoriũ
nominauit. Qđ ieremias circũdare lumbis
suis. et auferre rursus. atq in eufraten
iubet᷑ abscondere. Gratifici ocłi eiꝰ ã ui.¬
no. et dentes eius lacte candidiores. Uidẽ
quomͦ historialẽ intellectũ erga finẽ pre¬
cipue amputat et abscidit. Sienĩ adhuc

Expanded text:
dendum est. Amictus, propinquior quaedam, vel dendum est. Amictus, propinquior quaedam, vel secretior corpori vestis videtur esse quam stola. Hi ergo qui prius per lavacrum loti, stola ejus fuerant effecti, posteaquam ad sacramentum sanguinis uvae pervenerunt, veluti interioris mysterii, secretiorisque amictus ejus participes esse dicuntur. Lavatur enim etiam in uvae sanguine anima, cum sacramenti hujus coeperit capere rationem. Agnita namque etto capacior effecta fuerit anima, tanto purior fit, et lavatur quotidie ad scientiae pso spiritus fiet. Huic contrarius erat amictus ille populi Israel, in quo, ut gentis impudicitiam designaret, non tam amictum, quam praecinctorium id nominavit, quod Jeremias circumdare lumbis suis, et auferre rursus, atque in Euphratem jubetur abscondere . 5. Gratifici, inquino, et dentes ejus candidiores lacte . Vides quomodo Historialem intellectum, erga finem praecipue, amputat et abscindit? Si enim adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ne animal quidẽ alligandi ad aliud genꝰ
arboris detur facultas. Sed hȩc ut dixi¬
mus iudaica magiscõmenta uidebunt᷑.
Nobis autẽ mistica plus etiã si sola sit
placeat expositio. Lauabit in uino stolã
suã. et in sangͥne uuȩ amictũ suuĩ. Uide¬
bunt᷑ et hec quantũ ad historicã expositi
abundantiã significare : sed nobiliorẽ
sensũ mistica producit expositio. Nã sto
laxꝑi quȩ lauat᷑ in uino. merito eiꝰ intel¬
ligit᷑ ȩccl̃a. quam ipse mundauit sibi¬
sanguine suo non habentẽ maculã aut
rugã. Non enĩ inquit apłs argento uł
auro redẽpti estis. s precioso sanguine
unigeniti ã dõ. In huiꝰ enĩ sanguinis ui¬
no. idẽ. lauacro regenerationis. ã xꝑo
lauat᷑ ȩccła. Consepelimͣ enĩ ei ꝑbapti¬
smũ in mortẽ. et in sangͥne ipsius. idẽ.
in morte ipsuis baptizam᷑. In sangͥne
autẽ uuȩ quomͦ amictũ suũ lauit. ui¬

Expanded text:
ne animal quidem alligandi ad aliud genus ne animal quidem alligandi ad aliud genus arboris detur facultas. Sed haec, ut diximus, Judaica magis commenta videbuntur; nobis autem Mystica plus, etiam si sola sit, placeat exposito. 5. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum . Videbuntur et haec tantum ad Historicam expositioabundantiam significare; sed nobiliorem sensum Mystica producit expositio. Nam stola Christi, quae lavatur in vino merito ejus intelligitur Ecclesia, quam ipse sibi mundavit sanguine suo, non habentem maculam et rugam . Non enim, inquit Apostolus, argento vel auro redempti estis, sed pretioso sanguine Unigeniti a Deo . In hujus ergo sanguinis vino, id est, lavacro regenerationis, a Christo lavatur Ecclesia. Consepelimur enim illi per Baptismum in morte et sanguine ipsius, id est, in morte ipsius baptizamur. In sanguine autem uvae, quomodo amictum suum lavet, vi
Abbreviated transcription (Latin):
suimus. intelligere possumꝰ hoc mͦ. fides
quȩ in xꝑo est. et presentis uite regulã te¬
net. et futurę spei fiduciã prestat. Uitᷤ
positi gesta in ipso credentes imitant᷑.¬
bori conectit᷑ et confirmat᷑ ã lapsu. qͦ
ãminiculo fretus uentos ac turbines
contemint et respuit. fut᷑oꝵ bonoꝵ in.¬
dicat spem: quia fideles quiq ñ solũ
in his quȩ gerunt. s et in his q̃ sperati
et credunt futam consũmationẽ salu¬
tis expectant: in quo quasi ad qͣndam
patientiȩ arborẽ spe uincti et confir¬
mati. tẽptationũ procellas ac t᷑bines
ferunt. Qđ de historiali uida int̾pre¬
tari. nullamͥ ratio uidet᷑ posse ꝑmit¬
tere. nisi uidaicis fabulis annuentes.
putemus ita posse intelligi pro eo qd̃
dicunt partẽ tribus uidȩ quã in terrȩ
hereditate suscepit ita refertã esse uinel.
ut tanquã nullo alterius generis eristente
uirgulto. tanta uitis esse copia uideat᷑. ut

Expanded text:
suimus, intelligere possumus hoc modo. Fides suimus, intelligere possumus hoc modo. Fides quae in Christo est, et praesentis vitae regulam tenet, et futurae spei fiduciam praestat. Vitis positi gesta, in ipso credentes, et ibori connectitur, et confirmatur a lapsu quo adminiculo tutus, ventos ac turbines contemnit et respuit futurorum bonorum indicat spem, quia fideles quique non solum in iis quae egerunt, sed et in his quae sperant et credunt futura, consummationem salutis exspectant: in quo quasi ad quandam patientiae arborem, spe vincti ac confirmati tentationum procellas ac turbines ferunt. Quod de Historiali Juda interpretari, nulla mihi ratio 12 videtur posse permittere, nisi si Judaicis fabulis attendentes, putemus ita posse intelligi pro eo quod dicunt, partem tribus Judae, quam in terrae haereditatem suscepit, ita esse refertam vineis, ut tanquam nullo alterius generis existente virgulto, tanta esse vitis copia videatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Ipse enĩ alligauit ad uitẽ pullũ
suũ. Oixit. ego sum uitis uera. Ad hanc
gͦ uitem pullũ suũ alligat. et asinȩ suȩ
pullũ. Pullus suus ex gentib ppłs. cui
utiq nũquã adhuc legis onus fuerat
impositũ. et sup̃ quem nemo nisi ipse
primus insederat. Pullus uͦ asine sue. hii
qui priores de ppło qui nunc infigura
asinȩ nominat᷑ electi sunt ad salutẽ. De
quib ꝓpħa dicit. Si fuerint filii ifrł sic̃
harena maris. reliquiȩ saluȩ fient. Abie.¬
cta gͦ asina quȩ onus legis in infidelitate
portare maluit. pullus ex ipsa natus eli¬
git᷑. id .ẽ. nouellus ex uetere ꝑ fidẽ ppłs
scepit humanã. Ad quã ds uerbũ pul¬
lum suũ alligat. id ẽ. ppłm suũ coniun¬
git. et sociat ei conuersationi quã ipse
exegit in carne. ut imitatione ipsius
pullus qui ad ipsã alligatus .ẽ. efficiat᷑
cũ illo et filius dĩ et coheres. xꝑi. Palmitẽ uͦ
de quo in initiis quid significaret ñ expo¬

Expanded text:
 ipse enim alligavit ad vitem pullum suum, qui dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem, et pullum suum alligat, et asinae suae pullum . Pullus suus est ex gentibus populus, cui utique nunquam adhuc Legis onus fuerat impositum, et supra quem, nisi ipse primus, nemo insederat . Pullus vero asinae suae est, qui ex priore populo, qui nunc in figura asinae nominatur, electi erant ad salutem, de quibus Propheta dicit: Si fuerint filii Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Abjecta ergo asina, quae onus Legis in infidelitate portare maluit, pullus ex ipsa natus eligitur, id est, novellus ex veteri per fidem populus scepit humanam, ad quam Dei verbum pullum suum alligat, id est, populum suum conjungit et sociat ei conversationi, quam ipse exegit in carne: ut imitatione ipsius, pullus qui ad ipsum alligatus est, efficiatur cum illo et filius Dei, et cohaeres Christi . Palmitem autem, de quo initio, quid significaret, expo
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ in sc̃ificationẽ. iam fugientiũ se
inimicoꝵ suoꝵ id ẽ. demonũ terga uerat
et cedit. Sic enĩ pugnat non quasi aerẽ
cedens. s demones fugans: quiq ob nimi¬
os profectus uelut dĩ iam in se partici¬
piũ habens. etiã adorari dicit᷑ ã filiis
patris fui. filios patris sui. quasi in mo-¬
rali loco posiu

Expanded text:
e in sanctificatione , jam fugientium se inimicorum suorum, id est, daemonum terga vexat et caedit. Sic enim pugnat, non quasi aerem caedens , sed daemones fugans: quique ob nimios profectus velut Dei jam in se participium habens, etiam adorari dicitur a filiis patris sui. Filios patris sui, quasi in Morali loco, possu
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt. qđ in nouissimis dicit᷑ Et hȩc
locutus. ẽ. eis pater eoꝵ. et benediarit illos.
unũquemq scđm benedictionẽ suã be¬
nedixit illos. Ceterũ in mitiis ubi con¬
uocat eos pat̾. non quasi ad benedictionẽ
conuocat. s ita scriptũ est. Uocauit autẽ
iacob filios suos. et dixit. Congregamini
ut annuntiẽ uobis. quȩ occursura sunt
uobis in nouissimis dieb Qđ utiq magi

Expanded text:
poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedictionem suam benedixit illos . Caeterum in initiis, ubi convocat eos pater, non quasi ad benedictionem vocat, sed ita scriptum est: Vocavit autem Jacob filios suos, et dixit: Congregamini ut annunciem vobis, quae occursura sunt vobis in novissimis ; quod utique ma
Abbreviated transcription (Latin):
ptura de duodecĩ patͥarchiᷤ
cõmemorat. multa sit in i¬
psa ordinis conscriptione
diuersitas. Alius ordo est
in ipsa eoꝵ natiuitate con¬
scriptus. alius cũ terrã egipti unãcum
patre suo isrł. et sobole posteritatis refe¬
runt᷑ intrare : alius nunc cũ benedi¬
ctiones obituri parentis excipiunt.
Alius de egressis ȩgipto tribub. uł cũ
bal ꝓ benedictionib et maledictionib
statuunt᷑ alter etiã cũ diuisionẽ terrȩ he¬
reditatis sorte suscipiunt. Et in tantũ or¬
do iste uariat᷑. ut int̾dũ quidã ex ipsis
nec ascripti inueniant᷑ in numero. Qa
utiq certũ est. non absq aliqua ratiõe
uariari. et extare causas ꝓbabiles quib
in alio loco ille preferat᷑: in alio uͦ alius
p̃ferat᷑. Sed de his nobis nunc ad te ꝓ.
as dederit explicare quȩ inbenedictio¬
nib quȩ mortis tempore ã patre susci¬
piunt᷑. continent᷑. Quȩ quidẽ benedicti¬
ones ex eo fortasse solũmodo appellari

Expanded text:
ptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel bal pro benedictionibus et maledictionibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utique certum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiles, quibus in illo loco ille praeferatur, in alio vero alius praeponatur. Sed de his nobis nunc a te Fr.24 dederit, explicare, quae in benedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uͦ nũquã cessemus puteos aquȩ uiuȩ
fodiendo. et nunc quide uetera. nc̃ etiã
noua discutiendo. efficiam᷑ illi similes eu̾
glico seribȩ. de quo dñs dirit: ꝙ profert
de thesauris sius noua et uetera. Sed et siqͥs

Expanded text:
Nos vero nunquam cessemus puteos aquae vivae fodiendo, et nunc quidem vetera, nunc etiam nova discutiendo, efficiamur similes illi Evangelico scribae, de quo Dominus dixit: Qui profert de thesauro suo nova et vete
Abbreviated transcription (Latin):
terra puteos replent: Illi sine dubio
dunt. ut neq ipsibibant. neq alios bi¬
bere ꝑmittant. Audi isaac dñm nr̃m¬
scribȩ et pharisei. qm̃ tulistis clauẽ scien¬
tiȩ. et neq ipsi introistis. neq intrare

Expanded text:
terra repleverant, illi sine dubio dunt, ut neque ipsi bibant, neque alios bibere permittant . Audi DominumScribae et Pharisei, quoniam tulistis clavem scientiae, non ipsi introistis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Pueri patris sui erant dauid et Salomon.
serant ueteris testam̃ti. quos terrena et
sordida repleuerat intelligentia udȩoꝵ.
re quia quȩcũq ler et ꝓpħȩ dirert̃. de i
qui in puteis aquã nolunt habere. sed
terrã. Et dicit eis. Ecce relinquet᷑ domꝰ
teos. ĩmo pueri isaac fodiunt. Pueri st̃
isaac. matheus. marcus. lucas. et ioħes.
testam̃ti puteos fodiunt. Sed et ꝓ his
altercant̾ illi qui terrena sapiunt. nec
noua condi patiunt᷑. nec uetera purgari.
Eũgelicis puteis contradicunt. apłicis ad¬
uersant᷑. Et qm̃ in om̃ib contradicunt. in
om̃ib litigant: dicit᷑ ad eos. Qm̃ indignos
uos fecistis gr̃a di. ex hoc iam ad gentes
ibimus. Posthȩc gͦ fodit tertiũ puteũ isa¬
ac. et appellauit nom̃ locuillius amplitu¬
do dicens. quia nunc dilatauit nos dñs.

Expanded text:
erat David, Salomon, serunt Veteris Testamenti, quos tamen terrena et sordida repleverat intelligentia Judaeoruret quia quaecunque lex et prophetae dixerunt, de ipqui in puteis aquam nolunt habere, sed terram, et dicit eis: Ecce relinquetur vobiteum, imo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac, Matthaeus, Marcus, Lucas et Joannes, Testamenti puteos fodiunt. Sed et pro his altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgant, evangelicis puteis contradicunt, et apostolicis adversantur; et quoniam in omnibus contradicunt, in omnibus litigant, dicitur ad eos, Quoniam indignos vos fecistis gratiae Dei, ex hoc jam ad gentes ibimus . Post haec fodit tertium puteum Isaac, et appellavit nomen loci illius, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus,