comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annis .u.
Hug filius Botharii regis ex Waldrada pelice pat̾num Lotharingiȩ regnũ rebellando
assequi sꝑans. Gõdefrido Northinannoꝵ regi cui soror sua Gila nupserat medietate affe¬
ctati regni ꝓmissa ꝑsuadet ut ab ĩꝑatore ĩꝑiales fiscos ad libitũ suum sͥ addi peteret. ꝑħ
nq ĩꝑatorem circunuenire putans. Si daret: Northinanni hostes regi
iussu ĩꝑatoris henrico duce & Godefrido in Batuam ex condicto ꝯuenientibꝰ. int̾ agen¬
dum Godefridꝰ cum suis ꝑunit᷑. Nec multo pꝰ etiam hug ab henrico excecat᷑. & nouissime
inmonachum Prumiȩ attondet᷑. Apud Constantinopolim basilio ĩꝑatore mortuo:¬

Expanded text:
annis 18. Hug, filius Lotharii regis ex Waldrada pelice, paternum Lotharingiae regnum rebellando assequi sperans, Godefrido Northmannorum regi, cui soror sua Gisila nupserat, medietate affectati regni promissa persuadet, ut ab imperatore imperiales fiscos ad libitum suum sibi addi peteret, per hoc utrinque imperatorem circumveniri putans: si daret, Northmanni hostes regnijussu imperatoris Heinrico duce et Godefrido in Batuam ex condicto convenientibus, inter agendum Godefridus cum suis perimitur. Nec multo post etiam Hug ab Heinrico captuin monachum Prumiae attondetur. Apud Constantinopolim Basilio imperatore mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
hic cũ ad capessendam sedem apłicam Romam tenderet: audiuit uoces angł̃oꝵs ca¬
nentiũ. Dicit dñs ego cogito cogitationes pacis. & non afflictionis. hic de multis
scĩs cantꝰ cõposuit. & multa fecit & scͥpsit eccłiȩ utilia. Hic cum in papatu pauꝑem
lepsum ante fores offendisset. eum fotum diligent̃ un lecto suo collocauit. quẽ cuip
reserato ostio ñ inuenisset. in pauꝑẽ se xp̃m suscepisse obstupuit. Obiit domnꝰ¬

Expanded text:
tenderet, audivit voces angelorum canentium: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis. Hic de multis sanctis cantus composuit, et multa fecit et scripsit aecclesiae utilia. Hic cum in papatu pauperem leprosum ante fores offendisset, eum fotum diligenter in lecto suo collocavit; quem cum reserato ostio non invenisset, in paupere se Christum suscepisse obstupuit. 1049.
Abbreviated transcription (Latin):
xiuii Domitianus eos qui de genere Dauid erant interfici p̃cepit. ut nullꝰ
iudeoꝵ regni reliquus foret. Apollonius Tyaneus & Euphrates insignes phylo¬
sophi habent᷑. Scribit brutius płimos xp̃ianoꝵ sub Domitiano fecisse marty
rium. inter quos flauiam Domitillam flauii Clementis consulis
xilta signa atq portenta Romȩ & toto orbe facta. Domitianus oc¬
cisus in palatio: ꝑ uͥesꝑtiliones ignobiliter exportat᷑. anno ȩtatis.xxxuͦ.¬

Expanded text:
ur. Domitianus eos qui de genere David erant interfici praecepit, ut nullus Judaeorum regni reliquus foret. sophi habenrium, inter quos et Flaviam Domitillam Flavii Clementis consulis Multa signa atque portenta Romae et toto orbi facta. Domitianus occisus in Palatio, et per vespillones ignobiliter exportatus anno aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
uII ulta oꝑa Romȩ facta. in quib Capitolium. forum transitorium.
diuorum porticus. Ysium ac serapicum stadium. Horrea piꝑataria. uespasiani
templum. Minerua Calchidica. odium. forum Traiani. Thermȩ T̃raianȩ & T̃it¬
ane. Senatus ludus matutinus. m icha aurea. Mecha sudans. & Pantheum.
UIII Pomitianus de Dacis & Germanicis triumphauit.¬
uIi  Domitianus tantȩ suꝑbiȩ fuit : ut aureas & argenteas statuas sibi¬
axima uirginum Cornelia uestalium conuicta stupri: uua defossa ẽ
lauius Iosephus .xx. librum antiquitatum huius temporis scribit.
Iohannes in fathinos insulam religatus Apocalypsim uidit. & scripsit: quam

Expanded text:
ulta opera Romae facta, in quibus Capitolium, Forum transitorium, divorum Porticus, Isium ac Serapium, Stadium, Horrea piperataria, Vespasiani templum, Minerva Chalcidica, Odeum, Forum Trajani, Thermae Trajanae et Titianae, Senatus, Ludus matutinus, Mica aurea, Meta sudans, et Pantheon. 11 Domitianus de Dacis et Germanis triumphat. Domitianus tantae superbiae fuit, ut aureas et argenteas statuas sibaxima virginum Vestalium Cornelia convicta stupri, juxta legem vivFlavius Josephus vicesimum librum Antiquitatum his temporibus scribit.Joannes in Pathmum insulam relegatus, Apocalypsim vidit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ualentianas a iniganlo filio Genandi ꝓcuratoris ipsiꝰ fisci martyritat᷑ s suꝑei¬
corpore pesrendo Rarolus ĩꝑator diuinitꝰ t̾cio admonit: coppꝰ qͣdem inuentũ honq¬
risie sepeluut. int̃sectores autẽ eiꝰ graui pȩna multauit nec tam̃ ꝑhoc in eos ultio
diuina cessauit.
minutato ordine regnoꝵ immutandꝰ ẽ etiam ordo tituloꝵ. qͥa abbius
subuno cõphendendum ẽ regnũ francoꝵ &̧ regnũ Romanoꝵ: es constantino politanũ

Expanded text:
Valentianas, a Winigardo, filio Gerardi procuratoris ipsius fisci martyrizatur. EValentianas, a Winigardo, filio Gerardi procuratoris ipsius fisci martyrizatur. E corpus quidem inventum honorifice sepelivit, interfectores autem ejus gravi poena multavit; nec tamen per hoc in eos ultio Dei cessavit. Immutato ordine regnorum, immutandus est etiam ordo titulorum; quia abhinc sub uno comprehendendum est regnum Francorum et Romanorum, et Constantinopolitanu
Abbreviated transcription (Latin):
nus ioalit t ĩpnat. suqu om̃s Romanoꝵ motꝰ sedat. Daleares insulȩ aurilio francor
asarracenis defensantuꝵ. Per Sidonẽ karoli ducẽ dritones uincunt᷑. E in de¬
ditionẽ iecipiunt᷑. Serands dux baicariȩ in Pannonia Auarib ogressus ꝑunit᷑:
deqͦ ui uisione sexetini legit᷑ qd̾ uit̾ martyres annium̃at᷑ sit. In mense sulo con
tra naturam aspera & gelu concieta bis fuit priuna. sed nichil fructib nocuit.
mapam dutenui xxxiu xxii Romani qͥ ab ĩꝑatore sonstantino poli¬
tano ram dui a nuro desciuieralit: nẽ accepta occasionis oportunitate qͥa muller
errato ip̃atore Sonstantiuo filio suo eis imꝑabat uno õium ssensu Rarolo regi ĩpati¬
ras lauides acclamant. eũq ꝑmanũ leonis pape coionant. sesarẽ & dugustũ appel¬
lant. Sipinũ uͦ filiũ eiꝰ regẽ Italie ordinatũ collaudant. Barcinona capitur e
quoq ĩ beate ciuitas a francis capit᷑. Sc̃s̃ saluiꝰ ep̃c ueniens ab Aqͥtania ad fiscum

Expanded text:
, et omnes motus Romanorum sedat. Baleares insulae auxilio Francorum a Saracenis defensantur: per Widonem Caroli ducem Brittones vincuntur, et in deditionem recipiuntur. Girardus dux Bajoariae in Pannonia Avaris congressus perimitur. De quo in visione Wethini legitur, quod inter martyres annumeratus sit. In mense Julio tra naturam aspera et gelu concreta bis fuit pruina, sed nihil fructibus nocuit.XXXo tercio Romani, qui ab imperatore Constantinopolitano jam diu animo desciverant, nunc accepta occasionis oportunitate quam mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu, Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manus Leonis pape coronatus, Cesarem et Augustum appellant. Puppinum vero filium ejus regem Italiequoque Theate civitas a Francis capitur. Sanctus Salvius episcopus veniens ab Aquitania ad fiscum
Abbreviated transcription (Latin):
uidam his temporib uendicant gesta Liberipatris. & ea quȩ de Indis. Li¬
gurgo. actheone. & sentheo memorantur. quomͦ aduersus ẜseum consistens os¬
ciditur in prelio. Ait Dinarcus poeta. non rethor. Qui autem uoluerit potest
inspicere ipsuis liberipatris apud s elphos sepulchrum. iuxta apollinem
aureum. Pingitur uero liber. muliebri & delicato corpore. ꝓpter mulieres
in suo exercitu militantes. Nam pariter ad arma uiris fȩminas alligabat

Expanded text:
uidam his temporibus vindicant gesta Liberi patris, et ea quae de Indis, Lycurgo, Actaeone. et Pentheo memorantur, quomodo adversus Perseum consistens, occiditur in praelio, ait Dinarchus poeta, non rhetor. Qui autem voluerit potest inspicere ipsius Liberi patris apud Delphos sepulcrum juxta Appollinem Aureum. Pingitur autem Liber muliebri et delicato corpore propter mulieres in suo exercitu dimicantes: Nam pariter ad arma viros ac feminas alligabat
Abbreviated transcription (Latin):
niens. decein modios nũmoꝵ a Seregario ꝑ reditu accepit. R ex Octo cum triginta du¬
ab legionib franciã ad liberandum ludouicũ aggiedit᷑: Iudouicꝰ eiꝰ metu acustodia
hugonis nepote qͥ ep̃atũ usurpau̾at expulso legitimũ ep̃m restituit. usq ⁊othoma¬
gum potent̃ accedit & castellis ac urbib quas ceꝑat ludouico redditis: in saroniã ie
aeuriHex dtto in Boemiã cont᷑ boitlaum ꝓficiscit᷑.  Uitf¬
Sorlaus uͦ regi ieconciliat᷑. eiq tandem fideliter subicit᷑. Nege Ottone scam expes¬
ditionẽ in franciã parante: hugo uirtutẽ eiꝰ non ferens. ei uixta fluuiũ charũ occr̃it.¬
post ꝑ indulgentiã ragis relaratꝰ ẽ R ex Octo filiũ suũ lidulfũ ex filia regis Angloꝵ testa

Expanded text:
niens, decem modios nummorum a Berengario pro reditu accipit. Rex Otto cum triginta duabus legionibus Franciam ad liberandum Ludowicum aggreditur. Ludowicus ejus metu a custodiaHugonis nepote, qui episcopatum usurpagium potenter accedit: et castellis ac urbibus quas ceperat Ludovico redditis, in Saxoniam reRex Otto in Boemiam contra Bolizlaum proficiscitur; Bolizlaus vero regi reconciliatur, eique tandem fideliter subjicitur. Rege Ottone secundam expeditionem in Franciam parante, Hugo virtutem ejus non ferens, ei juxta fluvium Charum occurrit,post per indulgentiam regis relaxatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Lobias cont᷑ eos ostensa: ultra ꝓdire ꝓhibiti ĩpune redeunt. D erengariꝰ reritaliȩ in¬
Germania ad regẽ Ottonẽ uenit. eiq suis suiq filii manib datis ei committit se¬
udouico francoꝵ iege mortuo: Lothariꝰ filiꝰ eiꝰ ex serb̃ga sorore ĩꝑatoris regñ anũ xeꝓci.

Expanded text:
Lobias contLobias contGermania ad regem Othonem venit, eique suis suique filii manibus datis se illi committit. Ludovico Francorum rege mortuo, Lotharius filius ex Gerberga sorore Othonis
Abbreviated transcription (Latin):
nis instinctu Conradi ducis cum eo patrẽ cont̾ suum rebellauit. Remerburch cepit
multas alias urbes & pͥncipes apatire ad se auertit: rex illum intra maguntiã ꝯclusũob-
& Ragineriũ Baginoensiũ comitem. Sortuo Wigfrido. Coloniensium archiepãtũ
suscepit uir glosus bruno frat̃ Ottonis imꝑatoris. qui qͣntꝰ qualis ue fuerit apual
deum & hoĩes lector ediscat in uita ipsiꝰ quã Rogeriꝰ luculent̃ scripsit. huiꝰ studio tis¬
latast̃ a Roma solonĩã corpora scõꝵ Elisii. satiocli ẜriuati. Gregorii: cum baculo scĩ fetri.¬
.xuii. xxouiuii Rex dtto uxorẽ scdłam ducit relictam ludouici Italoꝵ
regis. & ꝑeam sapiam accipit. Raberiꝰ bis ep̃atu ueronensi depulsus: Leodicensiũ ep̃c¬
xuiii xxuiꝑbrunonem archiep̃m ordinatur post farabertum
idulfo ad grãm patris sui reducto: Conradꝰ dux dei & ĩꝑatoris transfuga ad hungaros
se transferens eos in lotharingiã usq ad Carbonariã siluam ꝑduxit. & iurtute di apd̃

Expanded text:
is, instinctu Conradi ducis cum eo contra patrem suum rebellavit; Reinesburch capit, et multas alias urbes et principes a patre ad se avertit. Rex illum intra Moguntiam conclusum o Raginerum Haginoensium comitem. Mortuo Wicfrido Coloniensium archiepiscopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora s954. Rex Otho uxorem secundam ducit, relictam Ludovici Italorum regis, et per eam Papiam accipit. Rhaerius bis epcopus per Brunonem archiepiscopum ordinatur post Farabertum. Ise conferens, eos in Lotharingiam usque ad Carbonariam silvam perduxit; et virtute Dei apud
Abbreviated transcription (Latin):
elestinus papa ad dcotos in xp̃m credentes: salladiũ pͥmũ mittit ep̃m. pꝰ quem
ad eosdem ab eodem Celestino missus ẽ sc̃s satriciꝰ genere Brito. filiꝰ sonches sa¬
roris scĩ martini Turonensis: qͥ i baptismo qͥdem dictus ẽ suchat. a scõ serma¬
no m agoniꝰ a selestino uͦ Patriciꝰ. a qͦ archiep̃c s cothoꝵ ordinatꝰ ꝑ .Rx. annos sig¬
nis scĩtate. doctna excellens. totã insulam lib̾niam ou̾tit ad xp̃m. Hestoriꝰ son¬
stantinopoł ep̃c factus. fit actor heresis separantis in xp̃o hoĩem a do. dicens puup̃
hoiẽm ñ dm de maria natũ: & a iudeis crucifirũ. Mandalos qͥ olĩ timore Athanil

Expanded text:
elestinus papa ad Scottos in Christum credentes, Palladium primum mittit episcopum. Post quem ad eosdem ab eodem Caelestino missus est S. Patricius, genere Britto, filius Conches sororis S. Martini Turonensis, qui in baptismo quidem dictus est Suchat, a S. Germano Magonius, a Caelestino vero Patritius, a quo archiepiscopus Scottorum ordinatus, per 60 annos signis, sanctitate, doctrina excellens, totam insulam Hyberniam convertit ad Christum. Nestorius Constantinopolis episcopus factus, fit auctor heresis separantis in Christo hominem a Deo, dicens purum hominem, non Deum de Maria natum et a Judeis crucifixum. Wandalos, qui olim timore Atauul
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit scd̾s. & pꝰ eum .xl. annis reg¬
nauit Lethu t̃ciꝰ. Ildehoc qͣrtꝰ. Gude¬
hoc qͥntꝰ eo tp̃re qͦ Odoacer regnabat
in Italia. Sextus Longobardoꝵ rex fuit
Clasfo. Septimꝰ. Tato. Octauꝰ Waltarith.
Nonꝰ. Audomn. qͥ Longobardos in Panno¬
niam duxit. Decimꝰ. Alboin. qͥ transdu¬
ctis in Italiam Longobardis. regnũ eoꝵ
ibi firmissime stabiliuit

Expanded text:
regnavit secundus, et post eum 40 annis regregnavit secundus, et post eum 40 annis regnavit Lethu tertius, Ildehoch quartus, Gudeoc quintus, eo tempore quo Odoacer regnabat in Italia. Sextus Langobardorum rex fuit Claffo, septimus Tato, octavus Waltarith, nonus Audoin, qui Langobardos in Pannoniam duxit; decimus Alboin, qui, transductis in Italiam Langobardis, regnum eorum ibi firmissime stabilivit.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea patria lingua Longobardi
a longis barbis uocati sunt certã qͥdẽ
originẽ legimꝰ: s certũ originis eoꝵ
tempꝰ non inuenunꝰ. Nam reges reg¬
nasse suꝑ eos legimꝰ. quoꝵ etiã noĩa
didicimꝰ: s annos regni eoꝵ ꝑ tẽpora
distinctos ñ inuenimꝰ. Hii in Scandi¬
nauia Sithiȩ insula degentes. cum
ita multiplicati ẽẽnt ut eos t̾ra sua
caꝑe ñ posset. eg̃ssione t̃ciȩ partis mi¬
nuere multitudinẽ osiliũ habuert̃:
& qͥ nam exire deberent missa sorte
q̃siuert̃. Ergo t̃cia pars Winiloꝵ ꝓut
eos missa sors elegerat ducib AgioN
& Ibor de Scandinauia insula egressi.
de loco in locum ibant incerti & ua¬
gabundi: & a multis sepe bellis ĩpe¬
titi uirilit̾ qͥa ꝓ aĩa res erat illis. salu¬
tem & lib̾tatẽ suã defendebant. Porro
Agion & Ibor mortus. regnauit pͥmꝰ
suꝑ eos Agelmundꝰ.xxͣxiii. annis. qͥ
dũ ageret se iusto securiꝰ: a Bulgari¬
b cũ multis suoꝵ ẽ extinctꝰ. Lamissio

Expanded text:
ea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, certam quidem originem legimus, sed certum originis eorum tempus non invenimus. Nam reges regnasse super eos legimus, quorum etiam nomina didicimus, sed annos regni eorum per tempora distinctos non invenimus. Hi in Scandinavia Scythiae insula degentes, cum ita multiplicati essent, ut eos terra sua capere non posset, egressione tertiae partis minuere multitudinem consilium habuerunt, et quinam exire deberent, missa sorte quaesiverunt. Ergo tertia pars Winilorum, prout eos missa sors elegerat, ducibus Agion et Ibor de Scandinavia insula egressi, de loco in locum ibant, incerti et vagabundi; et a multis saepe bellis impetiti, viriliter, quia pro anima res erat illis, salutem et libertatem suam defendebant. Porro Agion et Ibor mortuis, regnavit primus super eos Agelmundus 23 annis. Qui, dum ageret se justo securius, a Bulgaribus cum multis suorum est extinctus. Lamissio
Abbreviated transcription (Latin):
apłc crucis signum clausis anatiui
posuit ceci nati. ⁊ lumen ei restituit: ip̃e
te potentia sua illuminet. Quem mox
uidentẽ his est uerbis affatus. uadeĩ¬
quiens ad dyonisium ⁊ dicei. qr pauluᷤ
seruus iħ̃u xp̃i adte me muisit: ut me¬
mor sponsiomis tue ad eum uenire ñ
differas. quo baptismum salutis acci¬
piens: ab omnib possis absolui ne¬
xib delictoꝵ. Is qui lumen recepit
obedienter u̾ba iubentis impleuit ⁊
ad dyonisium ꝓperans: pauli ei u̾ba
pordinemnuntiauit.
yonisius u̾o electionis gr̃a iamp̃¬
uentus. ut cecum respexit. non
ante habitis luminib contuentem
ait ad eum. Es ne ille tu quem cecum
natum cuncti cognouerunt affines:
sui ille respondit. Ego nempe sum
cui ceco uato hactenus sol non luxit.
s ip̃e paulus cuius tibi defero manda.¬
ta salubria ih̃u xp̃i magistrisui ĩuo¬
cata uircute: sanitatis mͥlumen ĩdulsit.
ui ꝓtinus surgens cum
ominidomo & clamari uxore sua

Expanded text:
lus, crucis signum clausis a nativilus, crucis signum clausis a nativiposuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nuntiavit. Dionysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua
Abbreviated transcription (Latin):
incognitus est hoĩb: qm̃ apud dm̃
dico uobis quem incognitum
appellatis. Natus enun ex maria
uirgine. passus sub pontio pylato
pro salute humana: mortuus o se
& uerus homo: per quem facta ft̃
oĩa. ⁊ uenturus est infine scl̃i. iudex
modo cognoscite: quia ip̃e est solus
d̃s. ⁊ preter eum non est alter. qui
nos demorte sanguinis sui precio
reduxit ad uitam. qui celum & t̾rã
homines scilicet ⁊ anglos inunita¬
te regni sui coniunxit: qui morti¬
ficat ustus ⁊ uiuificat pius. qui
trante: commendando ih̃m filium d̃i
filium & dm̃ uerum ẽẽ. que amica
curiositate athenienses ꝓpter ip̃am
nouitatem officiosissime acceptabãt.
Dyonisius u̾o doct᷑nam o dogina sa¬
lutis audiens. ⁊ nichil ẽẽ ydola qͥbꝰ
seruiebat: quin magis demonia ꝙͣ
deos esse cognoscens. sc̃m uero sp̃m
dentissime sentiens. diuino lumĩe
corde tactus. eidem paulo cessit. ꝙ
caretur. ut illius cultor uerus: o su

Expanded text:
incoincodico vobis, quem incognitum appellatis. Natus enim ex Maria virgine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurerus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui conjunxit, qui mortificat justus et vivificat pius: qui trante, commendando Christum Jesum Dei Filium et Deum verum esse, quae amica curiositate Athenienses, propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daemonia quam deos esse cognoscens, sanctum vero Spdentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, etcaretur, ut illius cultor verus et suu
Abbreviated transcription (Latin):
ganis adhuc uiscerib tanti mist̾ii
qd̃ uenturum erat. quasi uenturum ua¬
luit reserare: ut pote loci primatem cũ
ariopagum adisset. erectis ad uerbum
omnium aurib interrogare spetialit̾
cepit paulus q̃d coleret. ⁊quib nuimi¬
nib uitam spetioso ⁊ uenerabili
loco inseruret.
ui respondit dyonisius. Deos
quos coluerunt patres nr̃i quo¬
rum urtute ⁊ sollercia mater terra cõ¬
tinetur: hos colimus: o adoramus.
Aras quas uides. martis et herculis
mercurii ⁊priapi noĩe ⁊ honore sacra¬
te sunt. Cumu̾o paulus singula al
repperit altare unum. cui erat tytu¬
lus suꝑscͥptus deo ignoto.
t conuersus ad eum paulus. ro¬
gauit eum dicens. Quis ẽ ille d̾̃s
in cognitus: ad quem dyonisius. ad
est inter deos. set est incognitus no¬
bis: & scło uenturo futurus. Ip̃e ẽ
enĩ d̃s qui regnaturus ẽ incelo et ĩ
terra o regnum ip̃ius nõ accipiet
ait. Quid uobis uidetur: homoerit
renouaturus est mundum. s adhͦ

Expanded text:
ganus adhuc visceribus tanti mysterii ganus adhuc visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inserviret. Cui respondit Dionysius: Deos quos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii et Priapi nomine et honore sacratae sunt. Dum vero Paulus singula altreperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhatus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo futuro venturus. Ipse enim est Deus, qui regnaturus est in coelo et in terra et regnum eius non accipet : «Quid uobis uidetur: homo erit et ipse renouaturus est mundum; sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ne uoto egypti. iliopolimtransinigra¬
uit. Ubi simul cmm eo degens qnͣdo d̾s hõ
iudeoꝵ crucipependit affixus: & sol suz
mortem dñi pauescens. lucis sue radi-¬
os. intetre noctis mutauit horrorem atq
orbis climata tenebraꝵ obtexte caligi¬
ne. eaꝵdem signo tenebraꝵ antea in¬
uiso & in audito acconitus: ut oĩũ
literaꝵ disciplinis edoctus dixit. Hec
nox qm nr̃is oclis nouam descendisse
miramur: totius mundi ueram lucem
aduenturam signauit: atq dm̃ hu-¬
mano generi effulsurum serena dig
nde expletis proquib ꝑrexerat
feliciter rediit: artiq totius urbi᷑
athene preerat. ⁊curie ariopagi pre¬
sidens: omnium negotioꝵ cinium pu-¬
blice ꝙ pͥuatim. ut nobilior nobilissi¬
mis moderamina disponebat: atq
inter pͥmos primus sophystica &
sil logistica uniu̾salium doct᷑naꝵ acumi¬
na. ⁊ strophas infulatus toga phy¬
losophica ciuib: ac undiq adidstudiũ
confluentib ꝑfundebat.
unc siquidem uatem qui olunpa-¬

Expanded text:
ae voto Aegypti Heliopolim transmigravit. Ubi simul cum eo degens, quando Deus hJudaeorum cruci pependit affixus, et sol sui Domini mortem pavescens, lucis suae radios in tetrae mutavit noctis horrorem, atque orbis climata tenebrarum obtexit caligine, earumdem tenebrarum signo antea inviso et inaudito attonitus, ut omnium litterarum disciplinis edoctus, dixit: haec nox, quam nostris oculis novam descendisse miramur, totius mundi veram lucem adventuram signavit, atque Deum humano generi effulsurum, serena dignCAPUT VI. Unde expletis, pro quibus perrexerat, feliciter rediit, arcique totius urbis Athenae praeerat, et curiae Areopagi praesidens omnium negotiorum civilium publice et privatim ut nobilior nobilissimis moderamina disponebat, atque inter primos primus sophistica et syllogistica universalium doctrinarum acumina, et strophas, infulatus toga philosophica civibus ac undique ad id studium confluentibus profundebat. Hunc si quidem vatem, qui olim pa
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ Caligula memmii reguli uxorem duxit. impellens eum ut uxoris suȩ patrem se¬
esse scriberet. Ponciꝰ filatꝰ in multas incidens calamitates. ꝓpͥa se manu int̾emit.
scribt̃ Romanoꝵ historici. Gaiꝰ Caligula Retronio p̃fecto syriȩ¬
solimis statuã suam sub nomine Iouis optimi maximi poneret.
imagines & arȩ Cesaris osecratȩ. Plurimi nobilium a Gaio interfecti.¬
auis sorores suas quib stuprũ intulerat: insulaꝵ exilio condempnat.¬

Expanded text:
 Caligula, Memmii Reguli duxit uxorem, impellens eum, ut uxoris suae patrem esse se scriberet. Pontius Pilatus in multas incidens calamitates, propria se manu interfecit: scribunt Romanorum historici. Caius Petronio praefecto Syrisolymis statuam suam sub nomine Jovis Optimi Maximi poneret: imagines, et arae C. Caesaris consecratae. Plurimi nobilium a Caio interfecti.us sorores suas, quibus stuprum intulerat, insulari exsilio condemna
Abbreviated transcription (Latin):
Hylariꝰ Romanȩ ȩccłiȩ.xliiiiꝰ. p̃sidet. Hoc iubente uictorinꝰ ciclũ magni anni scribit.¬
heudemer sueuos & Schyios in ultionẽ frĩs occisi usq ad internecionem debellat.

Expanded text:
Hylarius Romanae aecclesiae 44u s presidet. Hoc jubente Victorius cyclum magni anni conscribit. THylarius Romanae aecclesiae 44u s presidet. Hoc jubente Victorius cyclum magni anni conscribit. Theudemer Suevos et Scyros in ultionem fratris occisi usque ad internetionem debellat.
Abbreviated transcription (Latin):
Occiso maioriano: Seuerꝰ ĩꝑat annis .iiii. Hildericũ insolent̃ & luxuriose se agentẽ.
franci de regno deturbant. Qlui data aurei medietate amico suo Widiomaro qd esset
signũ reuocationis suȩ si aliq̃n int̃ced̾et reconciliato: apud Basmũ regẽ Thuringors
latuit amus. uiii. franci uͦ Egidiũ ducẽ Romanoꝵ regẽ sͥ p̃ficiunt. Hunimundꝰ rex
Sdueuoꝵ fultꝰ Schyroꝵ auxilio: Ostͣgothos agg̾dit᷑. in qͦ bello rex Walamer ꝑimit᷑. sui
succedens fr̃ eiꝰ Theudemer: regnat annis .xi. Huni regno suo diminuto cũ ex gc̃iũ
subiectaꝵ discessione. tũ ex pugnandi infelicitate : regnauert̃ qͥdem s ñ in pͥori fortitu¬
dine. donec longo pꝰ tp̃re a karolomagno uicti. cũ ipso suo noĩe disꝑiere. His ab hinc
fili Actilȩ. & pꝰ eos Teliobes: regnauert̃ annis. luiiii. Apd̾ Tholosam urbẽ Galliȩ exeiꝰ
medio tota die sangͥs largissimo fluxit ruio. qd̃ Gothi ꝓ portento suȩ ꝑdicionis acceꝑiis.¬

Expanded text:
Occiso Majoriano, Severus imperat annis 4. Hildericum insolenter et luxuriose se agentem Franci regno deturbant. Qui data aurei medietate amico suo Widiomaro, quod esset signum revocationis suae, si aliquando intercederet reconciliatio, apud Basinum regem Thuringorum latuit annis 8. Franci vero Egidium ducem Romanorum regem sibi preficiunt. Hunimundus rex Suevorum, fultus Schyrorum auxilio, Ostrogothos aggreditur, in quo bello rex Walamer perimitur. Cui succedens frater ejus Thiudemer regnat annis 11. Huni regno suo diminuto cum ex gentium subjectarum discessione, tum ex pugnandi infelicitate, regnaverunt quidem, sed non in priori fortitudine, donec longo post tempore a Carolo Magno victi, cum ipso suo nomine disperiere. His abhinc filii Attilae, et post eos Zeliobes regnaverunt annos 50. Apud Tolosam urbem Galliae, ex ejus medio tota die sanguis largissimo fluxit rivo; quod Gothi pro portento suae perditionis acce
Abbreviated transcription (Latin):
transiie &henum. & ꝓtrito multo & omanoꝵ populo citra ahenum usq Ligerim flu¬
uium habitantiũ. sarboniam siluam ingressus urbem Tornacũ obtinuit. & inde usq
ad urbem Cam̃acũ ꝓꝑauit. Ubi pauco tẽpore residens: Romanos si qͦs ibi iuuenit ꝑe¬
mit. & exinde usq ad Somenam fluuium ꝑueniens: omnia occupauit.
Theodericus rex Nisigothorum: hispanias occupat.

Expanded text:
transiit Rhenum; et protrito multo Romanorum populo citra Rhenum usque Ligerim fluvium habitantium, Carboniam silvam ingressus, urbem Tornacum optinuit, et inde usque ad urbem Cameracum properavit. Ubi pauco tempore residens, Romanos, si quos ibi invenit, peremit; et exinde usque ad Summam fluvium perveniens, omnia occupavit. Theodoricus rex Wisigothorum Hispanias occupat.
Abbreviated transcription (Latin):
a.u RRarolꝰ imꝑator a Gallis & Germanis ad auxiliandui
regno euocatꝰ. Norchinannos obsidet: Cum qͦ Godefridꝰ rex facto federe ut sͥ frisia ꝓuin¬
cia. & ẜila filia Dotharii regis uxor daret᷑ baptitatꝰ ẽ: & ab unꝑatore de sacͦ fonte susceptꝰ.
Sigefrido qͦq nimis munerato: eos a regno suo recedere fecit. Qui mox franciã repeten¬
tes. pꝰ multas incursiones a Rarlomanno francoꝵ rege .xii. milia argenti ꝓbati ꝓ tͥbu¬
to exigunt. & sic in .xii. annis pacẽ ꝓmittentes mare repetunt Hoc tp̃re Rodulfus¬
qͥdam corpꝰ sc̃ĩ Calisti pape & mr̃ a romana urbe in franciã tͣnsfert. qͥsalistꝰ ieunium¬
uiiUxui  quatuor temporum celebrari instituit.

Expanded text:
. Karolus imperator a Gallis et Germanis ad auxiliandum regno evocatus, Northmannos obsidet. Cum quo Godefridus rex facto foedere, ut sibi Fresia provintia et Gisla filia Lotharii regis uxor daretur, baptizatus est, et ab imperatore de sacro fonte susceptus est. Sigifrido quoque rege nimis munerato, eos a regno suo recedere fecit. Qui mox Franciam repetentes, post multas incursiones a to exigunt: et sic in duodecim annos pacem promittentes, mare repetunt. Hoc tquidam corpus sancti Calisti papae et martyris a Romana urbe in Franciam transfert; qui Calistus jejunium quatuor temporum celebrari instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ala extra anqͣgesimam. & orationẽ dñicam ꝑ quã solam apłi ꝯsecrabant post
eanonem ꝯsecrationis addidit. Ad hȩc oĩa. hic Sergiꝰ hoc ultimũ addidit. ut int̃
omuiucandum Agnus dei a clero cantet᷑. Constituit etiam. ut in annunciati¬
one dĩ in festuuitate quȩ dicit᷑ ẏpapanti dñi. in natiuitate & assũptione
sỹ macuȩ ereant letaniȩ. Hic corpꝰ primi leonis papȩ diuina reuelatione transpo¬
suit. Inuocentia & meritũ scĩ Leodegarii multis miraculis declarantur.
mꝑator pacem cum sarracenis factam soluens: mala eis intulit. & peiora ab eis
pinit: & ad sipinũ ꝯfugit. Waratho ꝓ sbroino maior domus statuitur.

Expanded text:
a extra quinquagesimam et orationem dominicam, per quam solam apostoli consecrabant, post a extra quinquagesimam et orationem dominicam, per quam solam apostoli consecrabant, post canonem consecrationis addidit. Ad haec omnia hic Sergius hoc ultimum addidit, ut inter communicandum Agnus Dei a clero cantetur. Constituit etiam, ut in annuntiatione Domini, in festivitate quae dicitur ypapanti Domini, in nativitate et assumptione sanctae Mariae exeant letaniae. Hic corpus primi Leonis papae divina revelatione transposuit. Innocentia et meritum sancti Leodegarii multis miraculis declarantur. Imperator pacem cum Saracenis pactam solvens, mala eis intulit, et pejora ab eiset ad Pipinum confugit. Waratho pro Ebroino major domus statuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam dñice crucis inuenit. Consequentia missam celebrandi iam ad integris
tiquoꝵ traditione. quȩ digesta sunt in libro qͥ appellat᷑ comes: quẽ ad son¬
stantiium eronimꝰ scripsisse dicit᷑ Alerander autem.uiꝰ. papa qͥ uistituit aqup̃
benedici & asꝑgi. qͥ & instituit oleum singłis annis benedici ab ep̃s. & uet ꝓpti
onem eucbaristiȩ. & sicut de latere crucifixi ibu xp̃i effluxit sangͥs & aqua
ita aquã uino misceri in ipsa oseeratione instituit:. nec uinum sine aqͣ neq
aquam sine uino offerri debere decernens. Syxtꝰ. uiiꝰ. papa ymnum sc̃s sc̃s sp̃s
dũs d̃s̃ Sab̃. Thelesphorꝰ papa. qͥ quadragesimȩ ieiuniũ.uii. ebdomadib ante
pascha instituit: ymnũ angelicum Gła in excelsis deo addidit. Damasus papas
sirdo iunũ deum sollempnib dieb cantari instituit. ex decreto scẽ secde
utiitꝰ gradalia. offertoria. & cominuniones ex psalmis modulari antiphonatĩ

Expanded text:
nam dominicae crucis invenit. Consequentia missam celebrandi jam ad integram tiquorum traditione, quae digesta sunt in libro, qui appellatur comes, quem ad Constantinum Hieronimus scripsisse dicitur; Alexander autem sextus papa, qui instituit aquam benedici et aspergi, qui instituit oleum singulis annis benedici ab episcopo, et vetuonem eucharistiae, et sicut de latere crucifixi Jesu effluxit sanguis et aqua, ita aquam vino misceri in ipsa consecratione instituit, nec vinum sine aqua, nec aquam sine vino offerri debere decernens. Primus Xistus 7u s papa ymnum Sanctus, sus, sanctus. Telesphorus papa IX qui Quadragesimae jejunium sex hebdomadibus ante Pascha instituit, hymnum angelicum Gloria in excelsis Deo addidit. Damasius XXXV papa Credo in unum Deum solemnibus diebus cantari instituit ex decreto sanctae us, gradualia, offertoria et communiones ex psalmis modulari antiphonatim
Abbreviated transcription (Latin):
hausto. ipse ꝑaridũ alueũ Germaniȩ regnũ intraret.
Hxiricꝰ monachꝰ uitam sc̃ĩ Germani Autisiodorensis heroico metro in sex libellis lueu¬
lenter exaratã Rarolo imꝑatori obtulit. Ludouicꝰ regnans in Germania morit᷑ re¬
& Rarlomannũ patrẽ Arnulfi ĩꝑatoris. Narolꝰ imꝑator de morte frĩs sui gauisus:
iunior legatione ad patruũ inissa: rogabat ea quȩ pacis sunt. Quod cũ ĩpet̾re ñ posset:
uirilit̾ eum bello excepit. eumq uictum cũ nimio ex̾citꝰ dãpno & multo dedecore fug̾e
Ingruente in ermania pecoꝵ pestilentia: dum canes undiq collecti. compellit¬
cãdauerib incomb̾ent ita disparuert̃: ut nec uiui nec mortui repperirentur.

Expanded text:
hausto, ipse per aridum alveum Germaniae regnum intraret. Henricus monachus Vitam sancti Germani Autissiodorensis heroico metro in sex libellis luculenter exaratam Carolo imperatori obtulit, Ludovicus rex Germaniae moritur, re Karlomannum patrem Arnulfi imperatoris. Karolus imperator de morte fratris sui gavisusjunior legatione ad patruum missa rogabat ea, quae pacis sunt. Quod cum impetrare non posset, viriliter eum bello excepit, eumque victum cum nimio exercitus damno et multo dedecore fugere compulit. Ingruente in Germania pecorum pestilentia, dum canes undique collecti cadaveribus incumberent, ita disparuerunt, ut nec vivi nec mortui reperirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Deo peccatis hoĩum offenso: eccłia sc̃ĩ michaelis de ꝑiclõ
maris fulgurata diuinitꝰ arsit: cum ȩdificiis omnibus. Baldricus ep̃c Laudunensis
ciues ipsius urbis a sacram̃to ꝑperam iurate cõmunionis reuocare nisus. a seditiosis
ad arma concurrentib quod dictu nefas ẽ gladio confossus interiit: frã qͥnta ebdo
tam p̃sentes quam futuros a suili scelere deterrere possit exemplum.
uiI iIIIxui ense maio siligines. & arbores sacro igne adustȩ:
fructus sui spem sunt mentitȩ: & quedam siluȩ insuꝑ arefactȩ. Subsecuta ẽ hoĩum
ualitudo grauis & diuturna. & cum ꝓfluiio uentris & mortalitate. Maxima terrȩ

Expanded text:
Deo peccatis hominum offenso Ecclesia Sancti Michaelis de periculo maris fulgurata divinitus arsit cum aedificiis omnibus. Baldricus episcopus Laudunensis cives ipsius urbis a sacramento perperam juratae communionis revocare nisus, a seditiosis ad arma concurrentibus, quod dictu nefas est, gladio confossus interiit, feria quinta pastam futuros quam praesentes a simili scelere deterrere possit exemplum.iam. Mense Maio siligenes et arbores sacro igne aduste, fructus sui spem sunt mentite; et quedam silve insuper arefacte. Subsequuta est hominum valitudo gravis et diuturna cum profluvio ventris et mortalitate. Hoc anno rex
Abbreviated transcription (Latin):
ta hispali cũ ĩpie elatus manꝰ in ȩccłia ipsius ciuitatis extendisset: mox dĩ uidi
hic ut fertur de fide catholica in Arrianam sectam apostatauit.
lodius filius ł hatamundi rȩx crinitꝰ. regnat suꝑ francos annis .xuiii. Ex hoc.
sibi subtitui fecit. N alamer Ostrogothoꝵ regnũ suscipiens: regnaũ ãñ xyxi.
huiꝰ frat̃ fuit T̃neudemer. de quo ortus est Teodericus rex Italiȩ.

Expanded text:
capta Hispali, cum impie elatus manus in ecclesiam civitatis ipsius extendisset, mox Dei judicio Hic. ut fertur, de fide catholica in Arrianam sectam apostatavit. . Clodius, filius Faramundi, rex crinitus, regnat super Francos annis 20. Ex hoc s habere ceperunt. Walamer Ostrogothorum regnum suscipiens, regnavit annis 31. Hujus frater fuit Thiudemer, de quo ortus est Theodericus rex Italiae.
Abbreviated transcription (Latin):
eundi tenore Coloniã st̃ reu̾sȩ: ab hunis undiq obsessam. a qͥb cunctȩ martiritatȩ¬

Expanded text:
eundi tenore Coloniam sunt reversae, ab Hunis undique obsessam. A quibus cunctae martyrizateundi tenore Coloniam sunt reversae, ab Hunis undique obsessam. A quibus cunctae martyrizat
Abbreviated transcription (Latin):
nutanti patͥ suasit ut tẏranno assentiret᷑. ea tam̃ illi ꝓposita ꝯditione ut ipse & tyrar¬
nus decem uirgines. genere. forma & ȩtate electas sibi trad̾eñ. & tam sibi quã singłis
illaꝵ mille uirgines subscrib̾ent. & comparatis ad num̾um ipsaꝵ undecim trieribꝰ
inducias triennii sibi darent ad ex̾citium uirginitatis suȩ: nouo usa ꝯsilio. ut aut
difficultate ꝓposite ꝯditionis aĩim eus a se au̾teret: aut hac oportunitate omnes
coeuas suas deo secum dicaret. Et ex hoc ꝯdicto uͥginibꝰ t̾eribꝰ & sumptib cõpara¬
tis: ꝑ tͥenniũ belli p̃ludia cunctis mirantib tandem subuno die agente uento ad
portum Galliȩ qͥ Tiela dicit᷑. & inde Coloniã appulsȩ sunt: ibiq ex angeli monitu
Romã tendentes ad urbem Basiliam nauibꝰ. a basilia Romã usq pedib ꝓfecte: eod̾e

Expanded text:
nutanti patri suasit, ut tyranno assentiretur, ea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannutanti patri suasit, ut tyranno assentiretur, ea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannus decem virgines genere, forma, et aetate electas sibi traderent, et tam sibi quam singulis illarum mille virgines subscriberent, et comparatis ad numerum ipsarum undecim trieribus, inducias triennii sibi darent ad exercitium virginitatis suae, novo usa consilio, ut aut difficultate propositae conditionis animum ejus a se averteret, aut hac oportunitate omnes coaevas suas secum Deo dicaret. Et ex hoc condicto virginibus trieribus et sumptibus comparatis per triennium, belli preludia cunctis mirantibus, tandem sub uno die agente vento ad portum Galliae, qui Tiela dicitur, et inde Coloniam appulsae sunt. Ibique ex angeli monitu Romam tendentes, ad urbem Basileam navibus, a Basilea Romam usque pedibus profectae, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
actione missam ppło celebraret: respiciens sursum uidit desuꝑ altare. quasi de camã
templi cade ȩqualit̃ tres guttas ȩqualis magnitudinis christallo clariores. q̃ simul
defluentes. & in unũ diuncte. quasi unã geminã pulcherrimã effecert̃: quã cũ in
medio crucis aureȩ & geminatȩ posuissent: aliȩ gẽmȩ cecidert̃. seorsum uͦ posita:
quia piis & mundis clara: impiis & immundis obscura uidebatur.
Omnibꝰ bellis famosius fuit bellum. qd candidatꝰ scãꝵ undecim milium uirginum
ex̾citus bellauit. duce scã uirgine Ursula: quȩ filia unica ⁊ Iothi nobilissimi & ditis
dritannoꝵ pͥncipis cum nondum nubilis a filio cuiꝰdam ferissimi tyr
nuptias expeteret᷑. & patrẽ suũ suꝑ hoc anxiari uid̾et qͥ dm̃ metuebat. si filiã deo iam
oeuotã nub̃e cogẽt. & tyrannũ tuebat si ei filiam denegaret: diuinitꝰ inspirata.

Expanded text:
 gratiarum actione missam populo celebraret, respiciens sursum vidit desuper altare quasi de camera  gratiarum actione missam populo celebraret, respiciens sursum vidit desuper altare quasi de camera templi cadere aequaliter tres guttas aequalis magnitudinis, cristallo clariores; quae simul defluentes et in unum conjunctae, quasi unam gemmam pulcherrimam effecerunt. Quam cum in medio crucis aureae et gemmatae posuissent; aliae gemmae ceciderunt, seorsum vero posita, m, quia piis et mundis clara, impiis et immundis obscura videbatur. Omnibus bellis famosius fuit bellum, quod candidatus sanctarum undecim milium virginum exercitus bellavit, duce sancta virgine Ursula. Quae filia unica Nothi, nobilissimi et ditissimi Britannorum principis, cum nondum nubilis a filio cujusdam ferissimi tyranni ad nuptias expeteretur, et patrem suum super hoc anxiari videret, qui Deum metuebat, si filiam Deo jam devotam nubere cogeret; et tyrannum timebat, si filiam ei denegaret: divinitus inspirata
Abbreviated transcription (Latin):
campis Cathalaunicis: pugnatũ est usq ad dueptionẽ noctis. Etius suꝑior qͥdem res¬
cessit: Attilam tam̃ non usq ad int̾nitionẽ deleuit. Cesa sunt ibi centum octoginta
milia pugnatoꝵ: int̃ qͦs etiam cecidit Theodicus rex. Wisigothoꝵ. Attila resũpta spe
Archiep̃c cum Eutropia sorore abhunis martyritat᷑. Nuctor meitensis ep̃c cap¬
tiuat᷑. s hounis cecitate ꝑcussis. cum captiuis suȩ urbis relaxatur. Hoc excidi¬
um Galiis ĩpende Seruatiꝰ ĩungrensis ep̃c longe ante in spũ p̃uid̾at. & Romȩ a setꝰ
apło hoc uidiciũ dei ineuitabile fore didicerat: id̾̃oq relicta Tungresi urbe quȩ eu̾¬
tenda erat. ad T̃raiectum sedem ep̃alem tnͣsposuit. Pullulante intra Gallias Arria¬
ꝑsonis uniꝰ & ȩqualis esse substantiȩ. nec debere ab indignis de diuinitate tractari.
llam uasatensi urbe abhunoꝵ obsidione lib̃ata ꝑ diuinũ auxilium. cũm ep̃s ꝓgrãꝵ

Expanded text:
campis Catalaunicis, pugnatum est usque ad diremptionem noctis. Etius superior quidem recessit, Attilam tamen non usque ad internecionem delevit. Caesa sunt ibi centum octoginta milia pugnatorum; inter quos etiam cecidit Theoderitus rex Wisigothorum. Attila, resumpta spe episcopus cum Eutropia sorore ab Hunis martyrizantur. Auctor Mettensis episcopus captivatur, sed Hunis caecitate percussis, cum captivis suae urbis relaxatur. Hoc excidium Galliis impendere Servatius Tungrensis episcopus longe ante in spiritu previderat, et Romae a Petro apostolo hoc judicium Dei inevitabile fore didicerat; ideoque relicta Tungrensi urbe, quae evertenda erat, ad Trajectum sedem episcopalem transposuit. Pullulante intra Gallias Arriapersonis unius et aequalis esse substantiae, nec debere ab indignis de divinitate tractari. Nam Vasatensi urbe ab Hunorum obsidione liberata per divinum auxilium, cum episcopus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Hildiunꝰ abbas sc̃i Dyonisii sacriq palatii archicapellanꝰ. Romã mittens a papa suge¬
nio sc̃ĩ debastiani m̃r corpꝰ accepit. & Suessionis in basilica scĩ medardi collocauit. Ubi
dum adhuc inhumatũ in loculo in qͦallatum fuerat iaceret: tanta signoꝵ & uͥtutũ
gr̃a in noĩe eiꝰdem mr̃is enituit: ut a nullo mortalium uel enum̾ari. uel enarrari
possint. quoꝵ q̃dam tanti stuporis ẽẽ dicuntur ut humanam fidem ȩxcedant:
nis clarificata st̃. Corpꝰ etiã scĩ Gregorii. pp̃. ad urbem suessionis translatũ eẽ dicituR.

Expanded text:
Hilduinus, abbas de Sancti Dionisii sacrique palatii archicapellanus, Romam mittens a papa EugeHilduinus, abbas de Sancti Dionisii sacrique palatii archicapellanus, Romam mittens a papa Eugenio sancti Sebastiani martyris corpus accepit, et Suessionis in basilica sancti Medardi collocavit. Ubi dum adhuc inhumatum in loculo, in quo allatum fuerat, jaceret, tanta signorum et virtutum gratia in nomine ejusden martyris enituit, ut a nullo mortalium vel enumerari vel enarrari possint. Quorum quaedam tanti stuporis esse dicuntur ut humanam fidem excedant, nis clarificata sunt. Corpus etiam sancti Gregorii pape ad urbem Suessionis translatum esse dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
abstinuit. & post: ad communem hominum uitam rediit.
ris eius uincentiȩ. & filiȩ innocentiȩ: ab Otgario archiep̃o maguntiam translata sunt:
In Gallia ante solstitium estiuale aere in tempestatẽ repente ouerso: ingens fragm̃tũ
gͥlaciei cum grandine cecidit. cuiꝰ longitudo: pedes .xu. latudo: sex. grossitudo: duos habebat.
Legati Michaelis imꝑatoris int̾ cetera munera detulerunt Ludouico ĩꝑatori libros Dy¬
onisii ariopagitȩ ab ipso conscriptos de ierarchia. idest sacro pͥncipatu. petente ipso Lu¬
douico de Greco in Latinum translatos: qui libri Parisius in ipso sc̃ĩ martyris festo mis¬
monasterium. R abbanꝰ sophista & sui tp̃ris poetaꝵ nulli scds: fit abbas fuldensis. qͥ
distinctum difficili & mirando poemate cõposuit. & Sergio pp̃. scõ set᷑ offerendũ misit.
xiiuii Herioldꝰ rex Danoꝵ cum uxore & filiis & sua parte Danoꝵ ma¬
guntiȩ baptirat᷑: & ab imꝑatore munerib & parte. frisiȩ in bnficiũ sͥ data honorat᷑.

Expanded text:
abstinuit, et postea ad communem hominum vitam rediit. ris ejus Vincentiae et filiae Innocentiae ab Otgario archiepiscopo Moguntiam translata sunt. In Gallia ante solstitium aestivale, aere in tempestatem repente converso, ingens fragmentum glaciei cum grandine cecidit; cujus longitudo pedes quindecim, latitudo sex, grossitudo duos pedes habebat. Legati Michaelis imperatoris inter cetera munera detulerunt Ludowico imperatori libros Dionisii Areopagitae, ab eo conscriptes de hierarchia, id est sacro principatu, petente ipso Ludowico de Greco in Latinum translatos. Qui libri Parisius in ipso sancti martyris festo mismonasterium. Rabanus sophista et sui temporis poetarum nulli secundus, fidistinctum, difficili et mirando poemate composuit et sergio pape sancto Petro offerendum misit.825. 11. 4. Herioldus rex Danorum cum uxore et filiis et sua parte Danorum Moguntiae baptizatur; et ab imperatore muneribus et parte Fresiae in beneficium sibi data honoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceatur. g imꝑat annis duobꝰ. s eistatim a ludouico fr̃ẽ suo bellum parat᷑. qd̾ se inconsul¬
to solus ĩpium fratruelis usurpau̾it. Oritones rege suo Salomone mortuo: ꝑ ꝯtenti¬
one regnandi intestino int̃ se bello collidunt᷑ sicq inuiti cessant a Galliȩ exterminio
Rauołꝰ imꝑator pꝰ adeptum ĩꝑiũ ultra se elatꝰ: ꝯsuetudines francoꝵ uilipendens. Gne¬
cas gł̃as & insolitos habitꝰ affectabat: & talari dalinatica indutꝰ. & desuꝑ baltheo accin¬
tus pendente usq ad pedes. capite uͦ inuoluto uelamine serico. & diademate suꝑĩpo¬
sito ꝓcedebat. Et cum esset lepore tunidior. & hostes fugere quã fugare paratior: frẽm
suum Iuqͥouicũ lacessebat. minatꝰ tantas copias se conducturũ. ut ab eqͥs flumine ex¬

Expanded text:
eatur, et imperat annis tribus. Sed ei statim a Ludowico fratre suo bellum paratur, quod se inconsulto solus imperium fratruelis usurpaverit. Britones rege suo Salomone mortuo, pro contentione regnandi intestino inter se bello colliduntur; sicque inviti cessant a Galliae exterminio. Karolus imperator post adeptum imperium ultra se elatus, consuetudines Francorum vilipendeus, Grecas glorias et insolitos habitus affectabat, et talari dalmatica indutus et desuper balteo accinctus pendente usque ad pedes, capite vero involuto velamine serico, et diademate superimposito, procedebat. Et cum esset lepore timidior, et hostes fugere quam fugare paratior, fratrem suum Ludowicum lacessebat, minatus tantas copias se conducturum, ut ab equis flumine ex
Abbreviated transcription (Latin):
eo romanȩ eccł̃iȩ.xciiiiꝰ. p̃sidet. Qui mox clauũ ꝯfessionis scĩ setri cum uexillo &oma¬
nȩ urbis karolo regi misit.
thesaurũ eiꝰ misit regi Rarolo. Thudim pͥnceps Auaroꝵ se & patriam suam Rarolo¬

Expanded text:
 Romanae ecclesiae presidet. Qui mox clavim confessionis sancti Petri cum vexillo Romanae urbis Karolo regi misit. thesaurum ejus misit regi Carolo. Thudin princeps Avarorum se et patriam suam Carolo
Abbreviated transcription (Latin):
axones uirtute karoli ꝯterriti: reddunt se: xp̃i & regis fidelitati. ti noĩarentur.
Qarolꝰ rex xp̃ianã religionẽ scẽ ac pie colens. eccłias dei õimis honorabat & ornabat sacris
uasis ac uestibꝰ. edicens ut ne ianitorib qͥdem liceret cõmuni habitu in ęccłia ministrͣe.
Extruxit etiam aquisgrani basilicam plurimȩ pulchritudinis. ad cuius structu¬
ram: a Roma & Rapenna columpnas & marmora deuehi fecit.

Expanded text:
axones virtute Karoli conterriti, reddunt se Christi et regis fidelitati. Karolus rex christianam religionem sancte ac pie colens, aecclesias Dei omnimodis honorabat, et ornabat sacris vasis ac vestibus, edicens, ut ne janitoribus quidem liceret communi habitu in aecclesia ministrare. Extruxit etiam Aquisgrani basilicam plurimae pulchritudinis, ad cujus structuram a Roma et Ravenna columnas et marmora devehi fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sarraceni qͥ hactenlis fuerant sub Psarum regno: eos bello uictos uersa uice sub
suo religunt dominio. Ab hinc ꝓ regno ẜsaꝵ titulandum ẽ regnũ Sarracenoꝵ.¬
Terremotꝰ factus ẽ. & ꝑ.xxx. dies apparuit in cȩlo signum in modum gladii. por¬
tendens imminentem sarracenoꝵ principatum. Eduinꝰ rex Nordanimbrorum
i senda & seduala rege Britonum ꝑimitur: & fides xp̃i in Anglia concutitur.

Expanded text:
Saraceni, qui hactenus fuerant sub Persarum regno, eos bello victos versa vice sub suo redigunt dominio. Ab hinc pro regno Persarum titulandum est regnum Saracenotus est, et per triginta dies apparuit in caelo signum in modum gladii, portendens imminentem Saracenorum potentatum. Eduinus rex Nordanymbrorum a Penda et Ceduala rege Brittonum perimitur, et fides Christi in Anglia concutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sergiꝰ &omanȩ ȩccłiȩ . cꝰ. presidet. Ad cuiꝰ electionem confirmandam Dudouicꝰ filius
imꝑatoris Lotharii a patre missus: ab eodem papa in regem Longobaudoꝵ unctus ẽ.
Descripto in tres partes regno: fr̃s ad urbem Galliȩ Uiridunum conueniunt. & int̃
se pacificant᷑. & datis & acceptis inuicem sacram̃tis: qͥsq ad descriptas sͥ partes reu̾tunt᷑.
Rarolus accepit occidentalia regna. a britannico occeano usq ad mosam fluuium. in
qua parte ex tunc & mͦ nom̃ franciȩ remansit. Ludouico orientalia regna cesserunt.¬

Expanded text:
Sergius Romanae aecclesiae 103u s presidet. Ad hujus electionem confirmandam Ludowicus filius imperatoris Lotharii a patre missus, ab eodem papa in regem Langobardorum unctus est. Mauri Beneventum occupant. Descripto in tres partes regno, fratres ad urbem Galliae Viridunum conveniunt, et inter se pacificantur; et datis et acceptis invicem sacramentis, quisque ad descriptas sibi partes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit occidentalia regna a Britannico occeano usque ad Mosam fluvium; in qua parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia regna cesserunt