comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anima & ex tota uistute. Deinde proximũ tãquã nosm&
na est. patientia humilitas. continentia modestia iustitia
misericordia. Opent enim s̃ miseri cordiȩ esunenti cibũ
dare si tienti potũ Nudũ uestire infirmos & in carcere
inclusos uisitare &illos ministnere. Hospites suscipere
mostuos sepelire iuste iudicare iustitiam laudare. iniquitatem
detestare & non facere. Viduas &or fanos adiuuare peregrinos
suscipere elrmosinas in pauperes pastire. tribulationẽ patientib

Expanded text:
m nitas, patientia, humilitas, continentia, modestia, justitia, misericordia. Opera enim sunt misericordiae, esurienti cibum dare, sitienti potum, nudum vestire, infirmos et in carcere inclusos visitare, et illis ministrare, hospites suscipere, mortuos sepelire, juste judicare, justitiam laudare, iniquitatem detestare et non facere, viduas et orphanos adjuvare, peregrinos suscipere, eleemosynas in pauperes partiri, tribulationem patientibus
Abbreviated transcription (Latin):
tio species maris & tenire cumeis quae temre radicitus
humanȩ conditionis esse cognoscitur. ut non solo lubentis
sermone sicut alia sex dierum opent. sed consilio scãẽ trini
prime conditionis honore. Intelleger& quantum deber&
suo conditori dum tantum inconditione mox dignitatis
priuilegium prcestitit ei conditor. Vttanto ardentius
amare deber& conditorem. quanto minebilius se ab eo

Expanded text:
tio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus humanae conditionis esse cognoscitur, ut non solo jubentis sermone, sicut alia sex dierum opera, sed consilio sanctae Triniprimae conditionis honore intelligeret, quantum deberet suo Conditori, dum tantum in conditione mox dignitatis privilegium praestitit ei Conditor, ut tanto ardentius amaret Conditorem, quanto mirabilius se ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
cto sunt uitia principalia quaehumanum infestant genus
Prima gastrimargia quod sonat uentris ingluuies
ecunda fornicatio Tertia filargiria id est auaritia siue amor
poecunie. Quasta .inr. Qunta tristitia Sexta: accidi& id est
anxietas seutediũ cordiũ Septona caenodoxia idestiactania
seuuanagloria Octaua suꝑbia: quȩ igitur uitia quẽ ad modũ
increm̃to p̃cedentiũ generantur. Ita illorum diminutione
egastrimargia pamque pascuntur comessationes
obrietates. De fornicatione turpilo quia scurilitas ludi¬
bria acstulti loquia De filargiria mendaciũ frcudatio furta¬
ꝑiuria turpis lucri appecitus falsa testimonia uiolentiȩ
in humanitas acrirpacitas. Deirt homicidia clamor &
indignatio De cristitia nrocor pusillanimitas amaritudo
disperatio De accidia otiositas somnolentia in postunttas
in quie tudo ꝓuagatio in stabilitas mentis & corporis uerbo¬
sitas curiositas. De cae nodexia contentiones hereses lacta pia

Expanded text:
cto sunt principalia vitia, quae humanum infestant genus. Primum gastrimargia, quod est ventris ingluvies; 302 secundum fornicatio; tertium philargyria, id est, avaritia, sive amor pecuniae; quartum ira; quintum tristitia; sextum acidia, ianxietas siue taedium cordis, septimum cenodoxiae, quod sonat uana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem iincremento praecedentium generantur, ita illorum deminutione e gastrimargia namque nascuntur comessationes, ebrietates; de fornicatione, turpiloquia, scurrilitates, ludicra ac stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraudatio, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa tesinhumanitas ac rapacitas: de ira homicidia, clamor et indignatio: de tristitia rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio: de acedia otiositas, somnolentia, inportunitas, inquietudo, peroagatio, instabilitas mentis et corporis, uerbositas, curiositas: de cenodoxia contentiones, haereses, iactantia
Abbreviated transcription (Latin):
a ec̃na Illis saluator mundi indiem iudicudicturus est. Veni¬
te benedicti patris mei possidete regnum. quod uobis panrtũ ẽ
ab origine mundi. Tunc fulgebunt iusti sicut sol in regno pa
tris eorum. ubilux ẽ sine tenebras. & uita sine morte. Vbi
est laetitia & gaudiũ sine fine ubi luuentus lȩta sine mȩtuse nec¬
tutis Vbi salus sine egritudine. Vbi securitas si ne timore ubi
regnũ in mostale. ubi spĩtalis scientiȩ &bone uoluntatis exul¬
tatio sempit̃na. Vbi sunt maiorr & meliont dona spĩtalia¬
quã lingua humana ex ponere possit iuxta dictũ apostoli¬

Expanded text:
aeterna. Illis Salvator mundi in die judicii dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum quod vobis paratum est ab origtris eorum : ubi est lux sine tenebris, vita sine morte, ubi est laetitia et gaudium sine fine, ubi juventus laeta sine metu senectutis, ubi salus sine aegritudine, ubi securitas sine timore, ubi regnum immutabile, ubi spiritalis scientia, et bona voluntas, et exsultatio sempiterna, ubi sunt majora et meliora bona quam lingua humana enarrare possit quae p
Abbreviated transcription (Latin):
seruare debemus : Sacrilegiũ qđ dicitꝰ cultur Idolorũ
Smnta autem sacrifica & auguria paganorum sacrilegia sunt¬
mostuorũ circa de functa corpora uel supna sepulchtrillorũ
siue auguria siuefilacteria siue quȩ immolamt suꝑ petnts siue ad
fontes siue ad arbores ioui uel mercurio uelalia paganorum

Expanded text:
a peccata. Sacrilegium quod dicitur cultura idolorum. Omnia autem sacrificia et auguria paganorum, sacrilegia sunmortuorum defuncta corpora, vel super sepulcra illorum, sive auguria, sive phylacteria, sive quae immolant super petras, sive ad fontes, sive ad arbores, Jovi, vel Mercurio, vel aliis diis paganorum,
Abbreviated transcription (Latin):
te omnis lausillired¬
dituro quouota con¬
plentur. Etem scĩ fice¬
tur nomentuum quia
ipsa orruone non con¬
tinetur expressum
in nobis sc̃i ficetur no¬
metuum uidemus
non tantum modo ꝓno¬
bis optare sc̃ ficetur
nomen cius sed & ꝓil¬
lis quinec dum ad bap¬
tismi meruerunt grix¬
tiam ꝑuenire. Nã
inxp̃i plenissima ca¬
ritate docem᷑ &iam
pinimicis onore quia
cipse non amicos &
fideles sed aduersarios su¬
os & culpabiles de mortis
carcere liberabit.

Expanded text:
te omnis laus illi redte omnis laus illi redditur a quo vota conplentur. 18 Item sanctificetur nomen tuum: quia ipsa oratione non continetur expressum in nobis sanctificetur nomen tuum, videmur non tantummodo pro nobis optare sanctificetur nomen eius, sed et pro illis, qui necdum ad baptismi meruerunt gratiam pervenire; nam in Christi plenissima caritate docemur etiam pro inimicis orare, quia et ipse non amicos et fideles, sed adversarios suos et culpabiles de mortis carcere liberavit.
Abbreviated transcription (Latin):
onis falce succisis qui
defilio quam iniuste
adõpatre nr̃o recen¬
si sunt expatre suo di¬
abdo frucore carnat
& ideo nobis pat̃ incȩ¬
lis ÷ quirec tefilium
confitemur interris
randam est quid
in hoc uocabulo admo¬
nitio diuinasignifica
dicendo: scĩficet᷑no¬
mentuum nunc¬
iud inuenitur supe¬
scĩ ficare ualeat qua¬
suit nos uidemtr ali¬
quidilliorando presta¬
re tam̃magis ipse
cuncta sq̃ ficte sed sc̃¬
fi&ur id÷ benedicat᷑
nomentuum inces¬
santer omnibus lir¬
gis uniuersis inlocis
cuius dona sunt hoe
torum concento lau¬
dandus & sc̃s ut inno¬
bis nomen eius scĩfi¬
cetur id ÷ firmit
tene atur obtam
& in ea quanos ab lu
uã scificationem re¬
quirimus sed quã in¬
contam inatã ꝑcipi¬
mus Vt sin euitu
macula conseruemus
nam in homine fruo
recte sci ficare dici¬
mus ut siquis donodi¬
uinitatis uit ã uide at
nobis esse. incerram
gratias lar gitonre¬
ferat & mnnis ope¬
ribus sc̃m nomen
eius extollat qm̃ rec¬

Expanded text:
onis falce succisis, qui onis falce succisis, qui de filio quam iniuste a deo patre nostro recensi sunt, ex patre suo diabolo frucore carnat. et ideo nobis pater in caelis est, qui recte filium confitemur in terrisrandum est quid in hoc vocabulo admonitio divina significet, dicendo sanctificetur nomen tuum. numquid invenitur supesanctificari valeat, quasi ut nos videamur aliquid illi orando praestare, cum magis ipse cuncta sanctificet? sed sanctificetur id est benedicatur nomen tuum incessanter omnibus linguis universis in locis, cuius dona sunt hoc torum concentu laudandus et sanctus, ut in nobis nomen eius sanctificetur, id est firmiter teneatur, optamus et in ea qua nos abluivam sanctificationem requirimus, sed quam incontaminatam percepimus ut sine vitii macula conservemus. nam in homine fructrecte sanctificari dicimus, ut, si quis dono divinitatis vitam videat nobis esse sinceram, gratias largitori referat et in nostris operibus sanctum nomen eius extollat, quoniam rec
Abbreviated transcription (Latin):
qm asimulta mem¬
bros. Tamen inuno
xp̃i corpore continen¬
tur & ideo quisimul
iunguntur intemplose¬
panxs nendebent nec
inuoto nam sicut m
menbris nostris res¬
picimus qualiter hu¬
merus bumero manus
manu pes pedibus sub¬
ueniunt ita congru¬
um creditur ut moni¬
tis oretionibus lacrti¬
mis nobis ipsis a nobis
inuicem succurntur
propt̃ illud inuicem one¬
rauñt portantes
Denique frequenter
alter pro al terius cri¬
mine confidenter obti¬
n& qui prose suggere re
non confunditur ex
pudore quia in suo fa¬
cinore uere cundianil
p̃sum&. erigo unus quis¬
que supplic& ꝓ omnib
in cõmune Qm̃sicut
insediuisa domus pon
tabit sic unitaruinę
docuit ut quid quid
unus pato& omnib
uide retur ꝓficere . It̃
bene pater not additur
quianisiquis rectecre¬
dat in xp̃o non potest
habere patrem incaelo
Non est enim ipse pater
arriano iudeo fotino
manicaeo sabellio &
reli quis pestib uene¬
no prauicordis in fec¬
tis & pessime confessi¬

Expanded text:
quoniam, etsi multa memquoniam, etsi multa membra sunt, tamen in uno Christi corpore continentur et ideo qui simul iunguntur in templo separari non debent nec in voto; nam sicut in membris nostris respicimus qualiter humerus humero, manus manui, pes pedi subveniunt, ita congruum creditur ut monitis orationibus lacrimis nobis ipsis a nobis invicem succurratur, propter illud: invicem onera vestra portantes. 12 Denique frequenter alter pro alterius crimine confidenter obtinet qui pro se suggerere non confunditur ex pudore, quia in suo facinore verecundia nil praesumit. ergo unusquisque supplicet pro omnibus in commune. quoniam sicut in se divisa domus non stabit, sic unita ruinaedocuit, ut quidquid unus peteret omnibus videretur proficere. 13 Item bene pater noster additur, quia nisi quis recte credat in Christo non potest habere patrem in caelo: non est enim ipse pater Ariano Iudaeo Fotino Manichaeo Sabellio et reliquis pestibus veneno pravi cordis infectis et pessimae confessi
Abbreviated transcription (Latin):
bemus quod impsodili¬
gere agnoscendodm̃.
tulit nos uelimus per¬
dere nec glegenter &
diuina benificia nr̃o
sint excussucalcata.
Quis quis ergopatrẽ
illum appellat sicut
de c&filium sicuitam
suam inmaculate
dispens& quia ipse est
filius quinot contri¬
bulat genitoremnon
fratris caritatim non
uolat testamentum
cenditoris nondis̃spati
sequitur monita festi¬
nat implere manda¬
ta qđ sire calcitito ue¬
rit piectus contum¬
aciter de possessione
discedit Nec aliqua
iam fronte heredita¬
tẽ repetit quẽ ad mis¬
si culpadãmna uit un¬
deque addm̃ patrem
tres dicimur simpec¬
cati crimine non uer¬
semur nã amittit no.¬
men fili qui fuerit ser¬
uus pexcati quod aut̃
nim singularit̃ pater
meus. sed pater nost̃
odicimus ad hoc ꝑ¬
tinere cognoscitur ut
nullus ꝓsetantum sed
genent liter ꝑ omini¬
bus misericor dẽdm̃
de prece tur quatenus
ab histe ꝑfido cuncti
panter liberentur
Omnes eram quii
ecdesia
conueniunt eo dem
somuro coneludunt

Expanded text:
bemus quod in ipso dilibemus quod in ipso diligere, et agnoscendo Deum hatulit nos velimus perdere neglegenter et divina beneficia nostro sint excessu calcata. 9 Quisquis ergo patrem illum appellat, sicut decet filium sic vitam suam inmaculate dispenset, quia ipse est filius qui non contribulat genitorem, non fratris caritatem non violat, testamentum conditoris non dissipat, sequitur monita, festinat implere mandata: quod si recalcitraverit, proiectus contumaciter de possessione discedit, nec aliqua iam fronte hereditatem repetit quem admissi culpa damnavit. unde qui ad deum patrem tres dicimur, si in peccati crimine non versemur: nam amittit nomen filii qui fuerit servus peccati. 10 Quod autem non singulariter pater meus, sed pater noster dicimus ad hoc pertinere cognoscitur, ut nullus pro se tantum, sed generaliter pro omnibus misericordem dominum deprecetur, quatenus ab hoste perfido cuncti pariter liberentur. 11 Omnes enim qui in ecclesia conveniunt eodem se muro concludunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ta illud in cola sumego
interra undeuidetur
instruere ut adexcel¬
saiugiter animũ ele¬
uante seadõ tribuente
festinemus ꝑ agere
que nos ma&erneuite
beatitudinem placa¬
to patre xp̃o ducefa¬
ciant introire & ꝓmis¬
sa p̾mia fili iualeant
optinere: Vnde au¬
dito dõ patre nullus
tã crudelis sit filius ut
non festin& adueri
genitoris amplexus:
tem congrue pat̃nõt
qui a homo renascendo
ꝑbaptismũ effectus ẽ.
di filius. quiꝑ preuari¬
cationem fuerat ini¬
micus & ꝑditus: Er¬
go cuius gnactia fruit᷑
lam pettre libere con¬
fitetur. sed lic& non
simus deco patre sic fi
de ipsius esinatus sub¬
stantia nosautẽ dig¬
natus est creare de t̃¬
am unugenitinos effi¬
cimeruimus adoptiiu
& ideo qui inec cdesia
lios computatur.
ltem. Pater nost̃ qͥ
es incȩlis in hac con¬
fessione. & dm̃uene¬
ramur & mandatase¬
quimur & fidem nrãm
ex ponimus. & eosqͥ
patrem in caelis de¬
ne gant refut amus
It̃ dicendo pat̾ not̃ ha¬

Expanded text:
ta illud: incola sum ego ta illud: incola sum ego in terra. unde videtur instruere, ut ad excelsa iugiter animum elevantes ea deo tribuente festinemus peragere, quae nos in aeternae vitae beatitudinem placato patre Christo duce faciant introire et promissa praemia filii valeant obtinere: unde audito dtam crudelis sit filius, ut non festinet ad veri genitoris amplexus. Item congrue Pater noster, quia homo renascendo per baptismum effectus est Dei filius, qui per praevaricationem factus fuerat inimicus, et perditus; ergo cujus gratia fruitur jam patrem libere confitetur. Sed licet non simus de eo patre sic filde ipsius natus est substantia, nos autem dignatus est creare de team Unigeniti nos effici meruimus adoptivi, et ideo qui in Ecclesia lios computatur. Item Pater noster qui est in coelis, in hac confessione et Deum veneramur et mandata sequimur, et fidem nostram exponimus, et eos qui patrem in coelis denegant refutamus. Item dicendo Pater noster ha
Abbreviated transcription (Latin):
inus posse uenire sus¬
fra gium uideremur
nacurrere ditrimen¬
tũ Cumd eoreuone
incendita fier& peri¬
mysteria & quã multa
sint inbreuitate conla¬
ta propt̃ aedificationẽ
ecdae siȩ paucis docemus
explicare quiatune no¬
bis melius placebunt
audiuicum patuerint
intellec tum itaque ad
proph& adicit. nubes
pluant iustum. arca¬
nascienti ae luntenes¬
ditatem sermonisim¬
brereficer& ueluti fons
aq̃ salientis erupit
Quis enim tantũ secre¬
tum myste rii cȩlestis
bominibus reuelar&
aut hoc docere ł pre¬
sumer& uel scr&.
Num quid abra ammo¬
rses proph& a uel ange¬
lus. Nisuni genitus cui
soli in maiestatis plenitu¬
dine pat̃ est notus.
Nam reliqui tantum
meruerunt de dõint̾ra
cornoscere quantum
ipse decaelo uolutt mi¬
nis trecre filius enim in
quo pater est totusum¬
tatis substantie non
confusione persone sub¬
iectum habe at hoc nos¬
se non alterius mune¬
dicen do patrẽ nostrũ
esse in celis peregrina¬
tionẽ nob significat
dũ sumus interris uex¬

Expanded text:
us posse venire suffragium, videremur incurrere detrimentum. cum de oratione incondita fieret perimysteria et quam multa sint in brevitate conlata, propter aedificationem ecclesiae paucis docemus explicare, quia tunc nobis melius placebunt auditu, cum patuerint intellectu. itaque ad propheta dicit: nubes pluant iustum, arcanae scientiae lumen efiditatem sermonis imbre reficeret, veluti fons aquae salientis erupit. 4 Quis enim tantum secretum mysterii caelestis hominibus revelaret aut hoc docere vel praesumeret vel sciret? numquid Abraham, Moyses, propheta vel angelus, nisi unigenitus, cui soli in maiestatis plenitudine pater est notus? nam reliqui tantum meruerunt de deo in terra cognoscere quantum ipse de caelo voluit ministrare: filius enim, in quo pater est totus unitate substantiae, non confusione personae, subiectum habebat hoc nosse, non alterius munedicendo patrem nostrum esse in caelis peregrinationem nobis significat dum sumus in terris, iux
Abbreviated transcription (Latin):
lorefit puluor
lta & scõrum reu¬
es comantta data¬
iustitia iustitia
sic uir tuces uitio
Crescit ergos cõrum
glona dum debita
im̃nantur impis
põena. Post resur¬
rectionem sc̃isincar¬
ne ꝓmissa ÷ coeli¬
rum ascensio dicen¬
te ad patrem xpo
uolo ut ubis umegt
& ipsisint ieium
dienim menbrro capi¬
tisumus. eunusinss
&innobis ẽ xp̃s. Vts¬

Expanded text:
or, ita et sanctorum requies comparata damjustitia injustitiae, sic virtus vitio. Crescit ergo sanctorum gloria: dum debita damnantur impii poena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum. Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes talis ententia
impium essepunitum
quo terrore purgan¬
disunt quia siquideis
excorpore adhue pec¬
cati remanserit me¬
tipso quo iiabolum
damnan conspiciunt
purgabuntur. H incẽ
quod ait iob. cumi sab¬
laus fuerit. timebunt
anteli da excerritipier¬
gabantur. multos pos¬
se perire exeis indi¬
eiudicii qui nunc e¬
lecties se uidentur &
sci docente proph&a
Nocabit dñs quediciũ
bit ab yssum multr̃
& comed& parcens
domus. Pars quippe
domns de uonobitur
quia illos & iam infer¬
nus ab sorbebit qui
nunc seinp̃ceptis cȩ¬
lesti gloniantur
Dequibus & dñs dicit
multidicent mihi
in illa die dñe dñe non¬
ne nominicuo pro

Expanded text:
videntes tali sententia videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur et sancti, docet Propheta: Vocavit Dominus judicium bit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, n
Abbreviated transcription (Latin):
icut sascidiligno¬
rum ad conbustio
na constringat. qua¬
si infasciculum: quos
actio simius fecit
nmalum. Sicut u¬
nus quis que sc̃s infu¬
turo iuditio proquan¬
titato uirtu tum gla¬
rificabtur. a
nus quis que impius
ꝓquanutate facino
condenn obitur
Necde erit in suppli¬
cio futuro damnatio
nis ordo sed uꝑxra
qualitatem criminũ
dis cretioent poena¬
rum propheta fir¬
mante Decanrum
quo que suorum sup¬
plicus additur &aiam
poena de functis sicuti
apudinscros ditiser
psalmus conmotia
moue etur filii eius
& mendicent. Impie
ex hoc durius iniudicio
puniendi sunt men¬
tis dolore. ex quoiusu¬
risunt iustos gloriam
be acitudins meruis se
Cunctis uidentibus ẽ p̃¬
cipitandus di abolus.
quando sub aspeccatu
ominium bonorum an¬
gelorum & hominũ
cum eis quide parte
eius erunt inignem
axernum mitendus
est: Dum sub latus fu¬
erit diabe lus utdam¬
n&ur multielecti qd
in corporesunt inue¬
niendĩ dño adiuditi¬
umiam ueniente me¬
tu concuti endi sunt.

Expanded text:
icut fasciculi lignorum ad combustionna constringat quasi in fasciculum quos actio similes fecit in malum. 2. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate 188 virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur; nec deerit in supplicio futuro damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante: De charorum quoque suorum suppliciis, additur etiam poena defunctis. Sicut apud inferos diviti serPsalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cuntate qua lib& cul¬
pa sub repserit. confes¬
tim delectationes
pristinȩ uiti orum inen¬
tem auidiis in repunt.
pulsantes que homi¬
nem in consu etis ope¬
ribus grouius ꝑerax¬
hunt itaut sint nouis¬
sima illius peiora pri¬
uplex damna¬
ingehenna quorum
& mentem unt tristi¬
ut qui mente trircia¬
uerunt quod perfece¬
runt corpore simul
& anima puniantur
& corpore lenem
gehennȩ ad aliquid
lumeñ habert adali¬
quid non habere
hoc ÷ habere lumen
ad damnationem ut ui¬
deant impii unde dole¬
ant. & non habȩre ad
consolationem neuidẽ¬
ant unde gaudeant.
Apta fit conpanrtio
de camino triumpuero¬
rum ad exemplum ig¬
nis gehennae
Namsicut illeignis non
arsit ad trium puero¬
rum supplicium. & arsit
ad conburen daligami
gis gobenne & luce¬
bit miseris ad augmen¬
tum poenarum ut ui¬
deant unde doleant¬
& non luce bit adcon¬
solationem neui deant
unde gaude ant
Interhuuis uite & fu¬
ture infebutatis mi¬
seri con multa discre¬

Expanded text:
curitate, quaelibet culcuritate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora priuplex damnain gehenna quorum et mentem urit tristiut qui mente tractaverunt, quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore, ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae; nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamenignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant; inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discre
Abbreviated transcription (Latin):
qua& ꝓma propeest
ominibus inuocantibus
se Namtinie iam lon¬
gexrit quando dixurit
ite mignem axernu
Nodo enim non uidecus
& propeest. Tunc uide¬
bitur & propenonerit.
quia x uideri poperit.
& non poterit in ueni
ri Si quandoquisque
pectare potest penit&
ab orini crimine corrin¬
gt nondubium ẽ qd
moriens ad acernam
transeat requiem
Qui autem praue uiuen¬
dopaenitentiam in inor¬
tis agit periculo: sicut
cius dannatio incer¬
taest sic remissic dulia
Quier gocupit certus es
semmor te de indil ger¬
tia sanus penite atsa¬
nus que per petrar ta fa¬
cinorao defleat
Quamuis ꝑpenitentia
propitiatio peccatorũ
sit sine metu tamen
satur iudicio noua¬
no Pitinde quiꝯmise¬
ratiodi occul est isine
inter misiongele reno¬
cesseest. Neque eni
um quam oport& pen¬
tentem habere depec¬
catis securitatem
Nam securitas negle¬
genuiam parit. Negle¬
gentia autem sȩpein¬
cautum aduiti atitens
pulsa fuerint ab omi¬
ne uitia. si forte post
bȩc intercedente se¬

Expanded text:
qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, quia videri poterit, et non poterit inveniri. 14. Si quando quisque peccare potest, poenitet, ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleatQuamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu tamen nsatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transapulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente se
Abbreviated transcription (Latin):
quosuiaccusꝗtor ex¬
e contra sr in& ipsos
peccatores fatentur.
& tamense m& ipsos
apeccato non subtra¬
hunt: M agna iam
iustitiae pars est se¬
ipsum nosse homo qđ
prauus est. ut ex eo di¬
uint uirtuti subdatur
huimilius. ex quosuã
infirimitatrm agnos¬
e.t. Bene seiudicat
iurnuis in hacuita. neui¬
dicetur ado daninati¬
one perpetua: Iunc
autem iudicium dese
unus quis que sumit.
quando perdignã pe¬
nitentiam. sua praua
facta condeninat:
linarinido peniten¬
tie facii animum &e
sua facta sub tilius dis¬
ciuere. & donadĩ
quȩ con tempsit flen¬
do coruine morare
Nibil autem peius
quam cul pam agnos¬
cere. nec deflere:¬

Expanded text:
quo sui accusator exem contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam justitiae pars est seipsum noscere hominem, quod pravus sit: ut ex eo divinae virtuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. 4. Amaritudo poenitentiae facit animum, et sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere
Abbreviated transcription (Latin):
EX POSITIO ORATIO¬
NIS DOACINCE
anta pictatis ꝓfunda
misericordia filii dilec
tissimmi circagenus hu¬
manum nri patuit sal¬
uatoris. Qa nos erepi¬
tos deconcatenatis mun¬
denau frre gus adportũ
perpetuae detulit liber¬
tatis ut nec uerbis ex¬
sequi nec lingua pate¬
fierineque ip̃sa uale¬
ant cogitatione pul¬
sancuiparum ui deba¬
tur delimo quod condi¬
dit quod cruore redemit
quod bapuismore noua¬
uit nisi ad salutis cu¬
mulum mens nrĩ ne
lapsum igno raenter in¬
currer& instrueret
&iam qualiter exora¬
r& ł ne nisi non docuis¬
s& quẽ ad modien debe¬
efferre essemus autcer¬
te temeraru errores
nube confusi & nesci¬
endo que petere magis

Expanded text:
Expositio Orationis Domini. Tanta pietatis profunda misertissimi, circa genus humanum nostri patuit salvatoris, qua nos ereptos de concatenatis mundi naufragiis ad portum perpetuae detulit libertatis, ut nec verbis exsequi nec lingua patefieri neque ipsa valeat cogitatione pulsari; cui parum videbatur de limo quod condidit quod cruore redemit, quod baptismo renovavit, nisi ad salutis cumulum, mens nostra ne lapsum ignoranter incurreret, instrueret etiam qualiter exoraret: ne, si non docuisset quemadmodum debeofferre, essemus aut certe temerarii aut erroris nube confusi et nesciendo quae petere magis
Abbreviated transcription (Latin):
inquidoñc dõ uestro.
gloriam antequam
tenebrescat. idest
ante quanmors attra
prȩueniad: in haciu¬
ta dum estis dm̃ per
tibus dimisericor dia
sub uenit. infuturo au¬
temiam nonopertebi¬

Expanded text:
inquit, Domino Deo vestro gloriam, antequam tenebrescat ; id est, antequam mors aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, Deum per tibus Dei misericordia subvenit. In futuro autem jam non opera
Abbreviated transcription (Latin):
Duplicem habere deb&
fletum in pae nitentia
diunis peccator. siue
quia pee negle gentiã
bonun non fecit. seu
datia ꝑpetra uit:
Quod enim oportuit
non gessit a gessit
quod agere non opor¬
tuit Ille perutenti¬
Am digne agit. quirea.¬
tum suum satis facti¬
one legitima plangit
Condemonando scili¬
gessit. indeplorando
profundius quanto ex¬
titit inpeccando pro¬
cliuius: Ille penten¬
tiam digneagit. qui
sic p̃tertea mala de¬
plorat. ut sutura ite¬
rum non commitat:
Ham qui planeit pec¬
catum & iterumm
mitit peccatum.
quasi siquis lau&la¬
terem crudum. queni
quanto magis eleuent
tanto amplius lutum
facit: Quoniuis quis¬
quesie peccator dein¬
pius si ad penitenciam
conuertatur. conse¬

Expanded text:
Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu daciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando sciligessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, conse
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Illo ergo cibo saturebuntur dequo ipse
ls daxt Meus cibus est ut faciam uoluntatem
patris mei. quod est iustitia Et illa aqua dequ
quis quis biberit Vt idem dicit fiatineo fons a uȩ
salientes inuitam aeternam.
atos essedicit qui submiseris quia eis ita rependitur
ut demiseria liberentur
enmmundum cor quod est simplexcor. Et quẽ¬
admodum lumen hoc uidere non potest nisi oculis
mundis. Ita nec ds̃ uidetur pisimundum sit illud¬
a quo uideri potest
eati pacifici qm̃ ipsi filiidĩ uocabuntur. In pace
ꝑfectio est ubi nihil repugnat. & ideo filudĩ paci¬
fici qm̃ pihil resistit dõ. Et inque filii similitudi¬
nem patris debent habere

Expanded text:
boni illo cibo saturabuntur, de quo ipse Dominus dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei , quod est justitia, et illa aqua de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . atos esse dicit qui subveniunt miseris, quoniam eis ita rependitur, ut de miseria liberentur. enim mundum cor, quod est simplex cor: et quemadmodum lumen hoc videri non potest, nisi oculis mundis; ita nec Deus videtur, nisi mundum sit illud quo videri potest. 9. Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat; et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent.
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ inpersec ut ore
suo magis pius esse quã
iustus ut ad meliont
acceder& eum ꝑcecita¬
tis amaritudinem cas¬
ugauit & corpont le
lum en obdux̃ ut eispi¬
ritales oculos aperira&
De quodix̃ ego illi osten
tempietas xp̃icontu¬
lit coñfra gilitas hu
carnis positum quiddi¬
xerit. Pater sipossi¬
bileest tramse at a
mecalixiste. uerun
tamen non sicut ego
uolo sicut tu filius dĩ
dicit. Verum non qđ
ego uolo sed sicut tupa¬
ter & homo quare
tam suꝑbus sicut uolun¬
tatem sibi exse eẽ
dicat adbonum & ñ
potius dĩ munus esse
lunt as ex homineest
hoc aliquis consiteri
p̃suanat immomagis
dep̾eetur ut fiat uolun¬
tosdi in homine non
hominis uolunta quȩ
bonum uelle non ha¬
bnisi dñs inspir& iuxta
illuds meus misericor¬

Expanded text:
natus est in persecutore natus est in persecutore suo magis pius esse quam iustus, ut ad meliora accederet, eum per caecitatis amaritudinem castigavit et corporale lumen obduxit, ut ei spiritales oculos aperiret; de quo dixit: ego illi ostendtem pietas Christi contulit, non fragilitas humirmitate carnis positum quid dixerit: pater, si possibile est, transeat a me calix iste. verum tamen non sicut ego volo, sed sicut tu. filius dei dicit: verum non quod ego volo, sed sicut tu, pater: et homo quare tam superbus sit, ut voluntatem sibi ex se esse dicat ad bonum et non potius dei munus esse luntas ex homine est hoc aliquis confiteri praesumat. immo magis deprecetur ut fiat voluntas dei in homine, non hominis voluntas, quae bonum velle non habet nisi dominus inspiret iuxta illud: deus meus, misericor
Abbreviated transcription (Latin):
luntas. habes eccep̃cep¬
ta que ꝑ morsendi sunt
uoluntate uulgata
habesdi filium quipa¬
tris uolun tatem sriens
que erant abscondi¬
ta reserruit. & quȩ
obum brbantur in
luce trrens fudit. Ita¬
que uoluntas dĩ estag¬
nita excusationone¬
rit succursura: Nam
qui decȩlo discendit
adter nrs quid aliud
sua uoluntatis esseuult
credinis saluare dẽp¬
tionẽ nos dederit cari¬
tatis & humanitatis
ornamenta securiqm̃
& ipse hoc dignatus ẽ
facere eacaritate
nimia humilitate
sincent Deinde qui
templũ sibielegit
inuirgine qͥd docet
nsi dona pudicitiȩ custo di¬
re. Qui iustitiam colu¬
t dolurmiore non ha¬
buit misericor diã p̃bu¬
it culꝑa sindul gentila¬
xa ut mundo corde
semꝑ incessit quid aliud
gia uerbis trx her& ex
ipsius uoluntas operet᷑
in nobis iuxta aposto¬
lum dicentem quiin
uobis ope ntur &
uolunta tesicut alibi
dñs not locutus est. ñ
elegiuos. alio quinho
pulum deuas tabat
sed qm̃ redemptor dig¬

Expanded text:
luntas, habes decem praecepluntas, habes decem praecepta quae per Moysen dei sunt voluntate vulgata; habes dei filium, qui patris voluntatem sciens quae erant abscondita reseravit et quae obumbrabantur in luce transfudit. itaque voluntas dei est agnita, excusatio non erit succursura. 32 Nam qui de caelo descendit ad terras, quid aliud suae voluntatis esse vult credi, nisi salva redemptione nos debere caritatis et humilitatis ornamenta sectari? quoniam et ipse hoc dignatus est facere ex caritate nimia, humilitate sincera. deinde qui templum sibi elegit in virgine, quid docet nisi dona pudicitiae custodire? qui iustitiam coluit, dolum in ore non habuit, misericordiam praebuit, culpas indulgenti laxavit, mundo corde semper incessit, quid aliud gia verbis traheret et ipsius voluntas operetur in nobis iuxta apostolum dicentem: qui in vobis operatur et voluntate; sicut alibi dominus noster locutus est: non elegi vos. alioquin hompulum devastabat? sed quando redemptor dig
Abbreviated transcription (Latin):
regnum querendum ubi
semꝑ liliorum rosarũq
blandior lux adrid& ubi
pietura floris adorife¬
ri non mar ciscit ubi lo¬
ci fecunditas nequemi¬
bepmitur neque sole
siccatur. Obi non fini¬
tur cumposses sore pos¬
sessio: Ubi quit quid de¬
fideriet animus datas¬
pectus Ubiustus gẽ¬
mas calcabit inplateis
quas modo reges non
habent in coronis ubi
mortalitas tronslata
mninmortalitate cũ an¬
gelis forte similiglo¬
natur ubi hominib
& do fit una possessio
ii desideretur conser¬
tium ubi tante felici¬
tatis grrtia possi det᷑
FIATUOLUNTASTU¬
ASTC̃INCELOETIN
TERRA
uidest quod sic pe¬
Datur Vt fiatuo¬
lunta sdĩ numquida¬
liquis potuiteius resis¬
tere uoluntati ut non
facer& ali quando qđ
uoluit omp̃s. ergonon
quia illi non potest ali¬
quid inpedire. Sedit
in nobis imple atur eius
uoluntas operetur
Qm̃ aduersano resis¬
tente nos uoluntatem
eius implere nom possu¬
mus nisiipsius patricini¬
queritur quȩ sit dĩuo¬

Expanded text:
regnum quaerendum est, ubi regnum quaerendum est, ubi semper liliorum rosarumque blandior lux adridet, ubi pictura floris odoriferi non marcescit, ubi loci fecunditas neque nube premitur neque sole siccatur, ubi non finitur cum possessore possessio, ubi quidquid desiderat animus dat aspectus, ubi iustus gemmas calcabit in plateis, quas modo reges non habent in coronis, ubi mortalitas translata in inmortalitate cum angelis sorte simili gloriatur, ubi hominibus et deo fit una possessio: ibi desideretur consortium ubi tantae felicitatis gratia possidetur. 30 FIAT VOLVNTAS TVA SICVT IN CAELO ET IN TERRA. Quid est quod sic petitur, ut fiat voluntas dei? numquid aliquis potuit eius resistere voluntati, ut non faceret aliquando quod voluit omnipotens? ergo non quia illum potest aliquid inpedire, sed ut in nobis inpleatur eius voluntas operetur, quoniam adversario resistente nos voluntatem eius inplere non possumus, nisi ipsius patrociniquaeritur quae sit dei vo
Abbreviated transcription (Latin):
occurre rexp̃o uel pat᷑¬
na uel ꝓsumunt irio
magis sise a faciedĩin
fissuris p&racrum ua¬
lerent abscondere su¬
ꝑ secadere tunc mon¬
tesoptarent. Ergo ad¬
uertamur quibus illud
regnum ꝓmittitur.
ipsorum ÷ reignum cae¬
lorum. In principiobea¬
titudinẽ humiles corde
p̃posuit acꝑ hoc exdusit
suꝑbos & tumidos ubidi¬
cit pauperes spũ regna¬
turos. Deinde beati
mites: beati quilugent
beatiqui esuriunt &siti¬
unt iusticam. beatimi¬
sencordes. beatipaci¬
sici. Beatimundo corde
&rł. Ecce illi inuitan¬
tur ad acernam req¬
em quitali desudaue¬
rint temporo literin
labore: Vere hoc est
indeficient̃ regnare
coronam. Beatitudi¬
nisistis ornatã florib
possidere dm̃ sine con¬
fusione moreri conspi¬
ce quo p̃senti in ueni&
anima quod amauit
N anisi in hoc sȩculo di¬
cit sea dp̃sens humana
regare frxgilitas
& pauptas siquȩ dam illi
blandiatur defalsa pros¬
peritate furitiua felici¬
tas quanto i nagis illud

Expanded text:
occurrere Christo vel pateoccurrere Christo vel paterna vel prosumunt: immo magis, si se a facie dei in fissuris petrarum valerent abscondere. super se cadere tunc montes optarent. 27 Ergo advertamus quibus illud regnum promittitur: ipsorum est regnum caelorum. in principio beatitudinum humiles corde praeposuit ac per hoc exclusit superbos et tumidos, ubi dicit pauperes spiritu regnaturos. 28 Deinde: beati mites, beati qui lugent, beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, beati misericordes, beati pacifici, beati mundo corde et reliqua. ecce illi invitantur ad aeternam requiem qui tali desudaverint temporaliter in labore. vere hoc est indeficienter regnare, coronam beatitudinis istis ornatam floribus possidere, deum sine confusione mereri conspicere, quo praesente inveniet anima quod amavit. 29 Nam si in hoc saeculo dicit se ad praesens humana regnare fragilitas et paupertas, si quaedam illi blandiatur de falsa prosperitate fugitiva felicitas: quanto magis illud
Abbreviated transcription (Latin):
sideria concepis se id ÷
regnante xp̃onon pos¬
sit in nr̃is corporib: reg¬
nare peccatum. It̃ dũ
dicimus aduenia treg¬
numtuũ. Ad monemur
ut nihil deterreniregni
diuitus expectemus qͥ
omnẽ speminfuturi reg¬
ni facultate plantdenus
increpare ꝑsonas quȩ sđi
istã uitã diutius uolunt
ꝓtrirere: Cũ onisiusti
regnum illud ut festinen¬
ter ueniat uidentur op¬
tare. uel certe adueni¬
atregnumtuum. hoc est
xp̃s nobis adueniat que
cotidie scõrum chorus
ueneranter expectat
incuius ꝓmissionẽ. se
considunt iusti regna¬
re decuius aduentu
apostolus ait Tuncra¬
piemur simulinnu¬
bib: obuiam xp̃o in ae¬
rx & sic semꝑ cum dño
erimus: Seduide amus
quirxpienter cũ beato
paulo innubib: nũquid
homicidȩ luxdriosi fal¬
laces ebriosi adulteri
rapaces maledici.
Tales enimnisi correp¬
tifuerint non solum qͥa
non pos sunt in illo itine¬
re participari cũ scõ a¬
postolo cuius modo mo¬
nita non secuntur aut

Expanded text:
sideria concepisse: id est, sideria concepisse: id est, regnante Christo non possit in nostris corporibus regnare peccatum. 23 Item cum dicimus adveniat regnum tuum, admonemur ut nihil de terreni regni divitiis exspectemus qui omnem spem in futuri regni facultate plantamus. increpare personas quae saeculi istam vitam diutius volunt protrahere, cum omnes iusti regnum illud ut festinanter veniat videntur optare. 25 Vel certe adveniat regnum tuum hoc est: Christus nobis adveniat quem cotidie sanctorum chorus veneranter expectat, in cuius promissione se confidunt iusti regnare, de cuius adventu apostolus ait: tunc rapiemur simul in nubibus obviam Christo in aera et sic semper cum domino erimus. 26 Sed videamus, qui rapientur cum beato Paulo in nubibus: numquid homicidae luxuriosi fallaces ebriosi adulteri rapaces maledici? tales enim nisi correpti fuerint, non solum quia non possunt in illo itinere participari cum sancto apostolo, cuius modo monita non secuntur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
UBITA RINON
nec aliquando de regnisor¬
te scmtrinitatẽ sump¬
sisse principium nec ba¬
benfine claudendum
stabilita te sua tempo¬
ne non mutentur cuius
nec sol occidit nequenox
inuicesuccedit: Sedcũ
nũ tuum prestitur sũ¬
penore ꝑsene sed nobis
scilicoe. Vt illud adueni¬
at quod permediatorem
sum ut cum illo regnemus
lberi quiin nundo serui¬
uimus sublege peccati
ipseenim postulat a patre
dicens. Pater ubi ego
sum & isti sint mecum
& alibi tunciusti fulge¬
bunt sicut sol in regno
patris eorum. Deniq
obhoc euacuauit tarta¬
ros ut repleat celos.
Ecrggo  hacratione p̃ca¬
mur ut regnumeius ad¬
ueniat. Non ut ipse
quod possid& hocadd¬
rat sed quod est nobis
pollicitus ut ꝑsoluat po
test & sic intellegi Au¬
ueniat regnunituum.
id ÷ ueniat incorde
nostro regnituisi ncerũ
desideriũ ut possimus
diaboli uincere blandi¬
m̃tũ tunc enimin no¬
bis serptina falsitate
subdolus bostis ñp̃ual&
qm̃ donos constant̃ res¬
pexerit diuini regnide¬

Expanded text:
ubitari non nec aliquando de regni sorte sanctam Trinitatem sumpsisse principium, nec habere fine claudendum, stabilitate sua tempora non mutentur, cui nec sol occidit, nec nox in vicem succedit; sed cum num praestetur a superiore persona, sed nobis scilicet ut illud adveniat, quod per mediatorem sum, ut cum illo regnemus liberi qui in mundo servivimus sub lege peccati. 20 Ipse enim postulavit a patre dicens: pater, ubi ego sum, et isti sint mecum, et alibi: tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris eorum. 21 Denique ob hoc evacuavit Tartaros, ut repleat caelos. ergo hac ratione precamur ut regnum eius adveniat: non ut ipse, quod possidet, hoc adquirat, sed quod est nobis pollicitus ut persolvat. 22 Potest et sic intellegi: adveniat regnum tuum id est: veniat in corde nostro regni tui sincerum desiderium, ut possimus diaboli vincere blandimentum; tunc enim in nobis serpentina falsitate subdolus hostis non praevalet, quando nos constanter respexerit divini regni de
Abbreviated transcription (Latin):
equibus uitiis suꝑna uoce admorsendicitur
Loquere adaaron. Homo de semine tuo ꝑfami¬
fuerit siclaudus si paruo ł gnendi & tasto naso sifructo
pede simanu sigibbus si lip̃pus si albuginem habens
inoculo si iugem scabiem si in petiginem in corpore
uel ponderosus. Caecus quippe est. qui lumen suꝑne

Expanded text:
enim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per famifuerit, si claudus, si vel parvo, vel grandi et torto naso, si fracto pede, si manu, si gibbus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae
Abbreviated transcription (Latin):
omine donũ perfectũ
desursum est utdom¬
in pauliteneat: Dic¬
ta concordiã cno som¬
nebonũ addĩ referen¬
tos grrtiã fidelẽ con¬
Nam qui cũq aposto¬
lũ paulo id est oculo
ato augustini eusse¬
quace consonat meo
ignonentiae ialigo
ut quis ꝑqua melege
ꝑspatio sam laxatis
frenis lib reuiscũ fa¬
mulando pectatisin
angus tauero conside¬
remus apestolũ dicen¬
tẽ ut catione quauo¬
cati estis pnmnilñn
uia est & uita xiser¬
tas sed in hac uiacum
a postoliũbis & peep¬
tis euangelicis excur¬
nxmus dicentes ad
cosquitam exiudeis

Expanded text:
omne donum perfectum omne donum perfectum desursum est, ut domni Pauli teneant dicta concordiam et nos omne bonum ad dei referentes gratiam fidelem connam qui cum apostolo Paulo, id est oculo ato Augustino eius sequace consonat, in eo ignorantiae caligo ut quis per quam elegerest? per spatiosam laxatis frenis libere discurrimus famulando peccatis; in angusta vero consideremus apostolum dicentem: vocatione qua vocati estis per dominuvia est et vita et veritas. sed in hac via cum apostoli verbis et praeceptis euangelicis excurramus dicentes ad eos qui iam ex Iudaeis
Abbreviated transcription (Latin):
adiac& mihi currip¬
openatur & uelle a
opertor proboni unli¬
tate. Ergosiquis dicat
qui adipsã uoluntatẽ
ds̃ non spinat quantũ
adhanc intelle gentũ
beatus a postolus discre¬
pat sentiendo diuersa
sed absit ut ille uirpoci¬
ficus quiuno eodemq
locatus est spũ in hns
dictis eccdesia e gene¬
dedoctor gentium
uelles ibi adiacere dice¬
bat qm̃ non solũ inspi
auit dicens dsẽ quimnut¬
bis cpenttur & uelle
deinde quid babes quod
non accepisti acsidice¬
ra quidboni ÷ inteni¬
sida alle qui fetitte
naisilbonã uoluntatẽ
dĩ nen confest sedex
te est quod tu habes.
istementitus est quod¬
÷ quid habes qđ non ac¬
ceperis unde tolledĩuo¬
luntatem. Mex agnos¬
cosituꝑ te adbonũ habes
aliquã uoluntatẽ cũ
niisi a xp̃o uelut lucer¬
na in lumine ris cotidie
nesciendo quid d eger&
diuin apo testas excedis
Dicamus humiliter qͥ a
nisi singulis diebus dño
largienirsumamus
uexta quod legiturom¬
ne datum bonum &

Expanded text:
adiacet mihi, cum ipadiacet mihi, cum ipoperatur et velle et operari pro bona voluntate: ergo si quis dicat quia ipsam bonam voluntatem deus non inspirat: quantum ad hanc intellegentiam, beatus apostolus discrepat sentiendo diversa; sed absit ut ille vir pacificus, qui uno eodemque locatus est spiritu, in his dictis ecclesiae genede doctor gentium velle sibi adiacere dicebat? quoniam non solum inspiuit dicens: Deus est, qui in vobis operatur et velle. Deinde, quid habes, quod non accepisti? ac si diceret, quid boni est in te, nisi det ille qui fecit te? Nam si bonam voluntatem Deus non confert, sed ex te est quod tu habes, iste mentitus est, qui dest quod habes, quod non acceperis? unde tolle dei voluntatem: mox agnosco, si tu per te ad bonum habes aliquam voluntatem, cum nisi a Christo velut lucerna inlumineris, cotidie, nesciendo quid elegerit divina potestas, excedis. 42 Dicamus humiliter quia nisi singulis diebus domino largiente sumamus, iuxta quod legitur: omne datum bonum et
Abbreviated transcription (Latin):
It spimubi uult spirtt
eitur quare nonunus¬
iiusqie recognoscit te¬
nalnas fuas neilumi¬
natus ł aquã lampas
ue aliunde succendit᷑
ꝯuentositatem suae su¬
perbiae extinguatur
& subductos plendore
maneat incaecitatis ca¬
lagine dunsi qđ bonum
uelle habi siuessepu¬
t& & arlitrii anonex¬
inde gniuas reseroc con¬
latort neaudiat quod
dicitur quiaut̃ non ha¬
nrtur abeo. hoc est
sidõ illud adseripserit
suꝑ biam hoc amittit
parte docto remubi di¬
xit quilo qui turmen¬
detum de suo loquit᷑
quare non addidit &
quilo quitur ueritatẽ
desuoloquitur nisiut
hoc exemplo qm̃ uer¬
tatem aliquis loquitiui¬
nondesuo habuis seher
bonum specialter ag
solum habemus menda¬
cium. Nam cumipsaue¬
ritas ds̃sit quiloquitur
dedo unde in homine
mendace causa ueri¬
tatis sit nisups aueritas
seminis tret hoc est ni¬
si in homine ipsã bonã
uolunitatẽ dsueritatis
inspir& qui & uolle
tribuit & posse con¬
pleuit sed siquis obici¬
at qued apłs ait uelle

Expanded text:
itus ubi vult spirat. 37 Igitur quare non unusquisque recognoscit tenebras suas, ne inluminatus tamquam lampas, quae aliunde succenditur, per ventositatem suae superbiae extinguatur et subducto splendore maneat in caecitatis caligine, dum, si quid bonum velle habet, sui esse putet arbitrii et non exinde gratias referat conlatori, ne audiat quod dicitur: qui autem non haretur ab eo? hoc est: si deo illud adscripserit, per superbiam hoc amittet; parte doctorem ubi dixit: qui loquitur mendacium de suo loquitur. quare non addidit et: qui loquitur veritatem de suo loquitur, nisi ut hoc exemplo, quando veritatem aliquis loquitunon de suo habuisse hoc bonum specialiter agnostro solum habemus mendacium. nam cum ipsa veritas deus sit qui loquitur de deo, unde in homine mendace causa veritatis sit, nisi ipsa veritas se ministret, hoc est, nisi in hominem ipsam bonam voluntatem deus veritatis inspiret qui et velle tribuit et posse conplevit? 39 Sed si quis obiciat quod apostolus ait: velle
Abbreviated transcription (Latin):
ingenertionem et generationem
Q uare ergo in ꝑpetuũ obliuis cerisprĩ. & debelinquas
in longitu dinem dierum
Conuertenos dñe adte. & conuertemur: in nouadies
prõs sicut a principio. LT IN ERECIIUL¬

Expanded text:
in generatione et generatione quare in perpetuum oblivisceris nostri derelinques nos in longitudinem dierum converte nos Domine ad te et convertemur innova dies nostros sicut a principio sed proi