comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IICOLAUS EES SERUUS SERUORUM DI
Reuerentissimo & scissimo confra¬
tri nr̃o hnnc maro arduep̃o remensi Epis¬
tolam bcatitudinis tuae cum epistola syno¬
di missam perlegatum eiusdem ur̃i
lis quam ex uerbis eiusdem uenerabilis iuiride¬
uotionem & supplicem parentiam tuam quam
erga sedem apostolicam habes. &iam nune ag¬
nouimus promptamq beniuolentiam tuam
quam circa deiectos fr̃s & filios a lacrites exibuis¬
fleuisse tecum flentibus indicas. & ninc gaude¬
re cum gaudentibus manifestas. quoru m&
nos quoque clamorem spernere dericorumratio
nulla siuit. & ad uociferationes eorum ad
sedem a postolicam &iam sub decessoribus meis
frequenter emissas aures obturare paterna
caritas non permisit. Portamus quippe onera
omnium qui grauantur quinimmo haecpor¬
tat in nobis beatus apłs p&rus ꝗnos in omni

Expanded text:
iscopus, servus servorum Dei, reverentissimo et sanctissimo confratri nostro HINCMARO archiepiscopo Rhemensi. Epistolam beatitudinis tuae cum epistola synodi missam per legatum ejusdem vestri lis, quam ex verbis ejusdem venerabilis viri, devotionem et supplicem parentiam tuam, quam erga sedem apostolicam habes, etiam nunc agnovimus, perpetuamque benevolentiam tuam, quam circa dejectos fratres et filios alacriter exhibuis apostolum flevisse te cum flentibus indicas, et nunc gaudere cum gaudentibus manifestas. Quorum et nos quoque clamorem clericorum spernere ratio nulla sivit, et ad vociferationes eorum ad sedem apostolicam etiam sub decessoribus meis frequenter emissas, aures obturare paterna charitas non permisit. Portamus quippe onera omnium qui gravantur: quinimo haec portat in nobis beatus apostolus Petrus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
periculum & scandali fomitem quo
fidolium coetus depopul&ur immitat
&obhocanimȩ urȩ quod ab sit con¬
tingat dis crim en
Dexterauos supernae protegit
maiestatis & ab omnibus sompera:¬
uersitatibus illesos custo dire digne cur

Expanded text:
periculum, et scandali fomitem, qui periculum, et scandali fomitem, qui fidelium coetus depopuletur, immittat; et ob hoc animae vestrae, quod absit, contingat discrimen. Dextera vos supernae protegat majestatis, et ab omnibus semper adversitatibus illaesos custodire dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs diliciosisnris uual deprecamur
quorum auxilium ipsebalduinus ma¬
gis quam ragum terrae fide deuota
quaes iuit Nrãq dilectione quam uos
tobalduno quia & tale iamolim alus
euenis se regibus scitur iudulgentiam
parit᷑ & plenariam grãm largiatis
uturaẽ amplitudinis fr&us benignita¬
te consistat maneatq: Intera eros uo¬
bis fideles securus. Cuisane idõ ura ẽ
sublimitatis gratiam ut tribuatis depos¬
cimus nonsolum qui apio amore omnib:
quiali quofuerint sceleris contagioma¬
culati huius a postolicae sedis opem atq
misericordiam & praesidium postu¬
lantibus humiliq deuotione quaoren¬
tibus proqualitate facti sub uenire
debemus. Uerum &iam metuentes ne
propter iram & indignationemuram̃
ipsebalduinus impus nort mannis & in¬
imicis eccłaȩ sescãe coniungat & inpo¬
pulodi quom prudenti consiliomentẽq
sollicitasaluum & in columen regere
& gubernare debetis ali quod ingerat

Expanded text:
episcopis, deliciosis nostris, valde precamur,episcopis, deliciosis nostris, valde precamur,quorum auxilium ipse Balduinus, magis quam regum terrae, fide devota quaesivit, nostraque dilectione, quam vos to Balduino, quia et tale jam olim aliis evenisse regibus scitur indulgentiam pariter, et plenariam gratiam largiamini, ut vestrae amplitudinis fretus benignitate consistat, maneatque inter caeteros vobis fideles securus. Cui sane ideo vestrae sublimitatis gratiam ut tribuatis deposcimus, non solum quia pio amore omnibus, qui aliquo fuerint sceleris contagio maculati, hujus apostolicae sedis opem, atque misericordiam, et praesidium postulantibus, humilique devotione quaerentibus, pro qualitate facti subvenire debemus: verum etiam metuentes ne propter iram indignationemque vestram ipse Balduinus impiis Northmannis, et inimicis Ecclesiae se sanctae conjungat, et in populo Dei, quem, prudenti consilio menteque sollicita, salvum et incolumen regere et gubernare debetis, aliquod ingerat
Abbreviated transcription (Latin):
centes A quauero ob insigne dilectionu me¬
ritum & debite com passionis gratiam
recti libraminis auxilium cunctis fida
petentibus intencione tribuitur atquo
tur Id circo ad beatissima scõrũ
apostolorum principum p &ri ac pau¬
li confugere limin a nrmñ que pontificium
baldunus uas allus ur̃ ardenti animo
accodere studuit. qui uestram seh abere
indignationem eo quod uiditħ filiã urãm
illum prece teris diligentem sin eurẽ uolun¬
tatis consensu in conuigium eligerit eam¬
que uolentem acceperit ore proprio
r&ulit quamobrem presulatu pirõ
preces multimadas fudit orans & petens
ob nixe ut magnitudinis ur̃ę porn ostrani
Interuentionem adipisei grãm merer&
Cuius noscrebris p&icionibus & miseri¬
cordiae largitate cõmotiuram regalem
excellentiam his a posto latus nr̃i apicibus
prȩsontibusque legatissado aldum ui deli¬
c&. & iohannem reuerentissimis & scissimis

Expanded text:
centes: a qua vero ob insigne dilectionis mecentes: a qua vero ob insigne dilectionis meritum, et debitae compassionis gratiam, recti libraminis auxilium cunctis fida petentibus intentione tribuitur atque largitur. Idcirco ad beatissima sanctorum apostolorum principum Petri ac Pauli confugere limina, nostrumque pontificium Balduinus, vasallus vester, ardenti animo accedere studuit: qui vestram se habere indignationem, eo quod Judith filiam vestram, illum prae caeteris diligentem, sine vestrae voluntatis consensu in conjugium elegerit, eamque volentem accepit, ore proprio retulit. Quamobrem praesulatui nostro preces multimodas fudit, orans et petens obnixe, ut magnitudinis vestrae per nostram interventionem adipisci gratiam mereretur. Cujus nos crebris petitionibus, et misericordiae largitate commoti, vestram regalem excellentiam his apostolatus nostri apicibus, praesentibusque legatis, Rhadoaldo videlicet et Joanne, reverentissimis et sanctissimis
Abbreviated transcription (Latin):
Larolo glorioso regimaiori probalduno
scãredempta & sacro ipsiusdñs supersolidam
uerefidei petram fundata elogio piae¬
catissuae uiscera omnibus ponsolum quos
eaqua regenerauit & spũdelin quentibus
uerum &iam quossacrinecdum lauit unda
baptis matis pat& atque gremio gratulatuf
fouere salubri. Vnde ab ipso eius institucionis
exordio ad eamom̃s. uelut ad pium carissi me
genetricis gremium confugere digna
deuo cione pro curant quise in aliquo flagi¬
tuscelere iacere cognoscunt. ut perspirita lem
gratiam querite ignoscit p&entib apec ca¬
torum nexibus absoluantur.
Et qm̃ adhanc scam̃ romanam cuidõ auc¬
tore deseruimus eccłam quae obsui priui¬
logii principatum quo ceteras dĩ ecđas
orbeuni uerso diffusas excellitdiuinit de
diuersis mundipartibus cotidie multi
sceleris moleoppressi confugiunt remissio¬
nem scilic& & uenialem sibi gratiam tri¬
bui supplici & Ingenti cordismerore pos¬

Expanded text:
AROLO glorioso regi majori pro Balduisancta redempta, et sacro ipsius Domini super solidam verae fidei petram fundata eloquio, pietatis suae viscera omnibus, non solum quos ex aqua regeneravit et spiritu, delinquentibus, verum etiam quotquot sacri necdum lavit unda baptismatis, patet, atque gremio gratulatur fovere salubri. Unde ab ipso institutionis ejus exordio, ad eam omnes, velut ad pium charissimae genitricis gremium, confugere digna devotione procurent, qui se in aliquo flagitii scelere jacere cognoscunt: ut per spiritualem gratiam, quae rite ignoscit poenitentibus, a peccatorum nexibus absolvantur. Et quoniam ad hanc sanctam Romanam, cui Deo auctore deservimus, Ecclesiam, quae ob sui privilegii principatum, quo caeteras Dei Ecclesias orbe universo diffusas excellit divinitus, de diversis mundi partibus quotidie multi sceleris mole oppressi confugiunt, remissionem scilicet, et venialem sibi gratiam tribui supplici et ingenti cordis moerore pos
Abbreviated transcription (Latin):
illi quidem alitor tuuero aliter prosecuta
eẽ dinosceris. It aut omnium assertionibus
legitime ahlothaniorege ad missa inique
de indeaccusata. posthaec pur gata de in¬
ceps denuo repulsa. Postromodecr&o nro
iurere cepta dicaris. Tuautẽ his ominib
contraria nunceffecta & tuao ipsus ob¬
lita professionis. nescioquȩ fribola fate¬
aris. Quae uidelic& nolumus ex agge¬
rare. quia nolumus superua cua el abo
insordibus erat sordescere adhuc. in tel¬
leximus in quam iumenta instercore
suo proposuisse putrescere. & cui non
suffecit solum adulterium perpetras¬
se & falsitatis prestigia ac iniquitatis
ad inuentiones in funiculo uanitatis con¬
traxisse. Apposuitut &iam animas ho¬
minum periurii laqueis inetritas inex¬
tremum precipitar& exitum.
Sed quid mirũ si paucorum animabus
porpeuirium ad qui siuit interitum. quan¬
do in sub limipositus ꝑ exemplum sua e
moechiae tothominũ milia inperdi¬
cionis chaos dimerserit Illudtam̃

Expanded text:
illi quidem aliter tu vero aliter prosecuta illi quidem aliter tu vero aliter prosecuta esse dignosceris. Ita ut omnium assertionibus legitime a Lothario rege admissa, inique deinde accusata, post haec purgata, deinceps denuo repulsa, postremo decreto nostro jure recepta dicaris: tu autem his omnibus contraria nunc effecta, et tuae ipsius oblita professionis, nescio quae frivola fatearis, quae videlicet nolumus exaggerare, quia nolumus supervacue laborin sordibus erat, sordescere adhuc. Intelleximus, inquam, jumenta in stercore suo proposuisse putrescere, et cui non sufficit solum adulterium perpetrasse, et falsitatis praestigia ac iniquitatis adinventiones in funiculo vanitatis contraxisse, apposuit ut etiam animas hominum perjurii laqueis irretitas in extremum praecipitaret exitium. Sed quid mirum, si paucorum animabus per perjurium acquisivit interitum, qui in sublimi positus per exemplum suae moechiae tot hominum millia in perditionis chaos demersit? Illud tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ginȩ Epistolam suggestionis tua e
praes ulatui nrõ deferentibus legatis tuis mis¬
samsus cepimus & quod nihil ips a litteris
quam quod illi uerbis indicauerit euidonter
ignouimus Uerum inutroq obstupesacti
pariter & miratisumus. at que cam repente
scili & petionis multate uerba consider antes
uihiltale tenobis intimasse quo quo tempo¬
re recoluimius Sed quod nobis talia scri¬
bis & suggeris. Cumnos tenobis haec& scriptu¬
ram & sug gessuram longe ante praesi erim
Uerum cum ad relationem omnium pene
insignium personatum quae lngallicanis
& germanicis regionibus consis tunt mentis
in eͦlectimoculos: multum in terse distare
conspicimus quod ipsanunc dum taxat
significas & quodille cotidie propemo¬
dum uerbis & apicibus linuunt.
Omnes enunte irremotam afflictionẽ
Incolerabilem oppressionem nimiam¬
q ui olentiam patitestantur
Tuautem his contraria suggerons. pullo
cogente sponte adibent᷑ aregia dignita te
Exuite uelle acoptaro fatoris. & cetera quȩ

Expanded text:
estionis tuae praesulatui nostro deferentibus legatis tuis missam suscepimus, et quod nihil ipsa litteris, quam quod illi verbis indicaverit, evidenter agnovimus. Verum in utroque obstupefacti pariter et mirati sumus, atque tam repente styli et petitionis mutata verba considerantes, nihil tale te nobis intimasse quoquo tempore recoluimus. Sed quid nobis talia scribis et suggeris, cum nos te nobis haec et scripturam et suggesturam longe ante praescierimus? Verum cum ad relationem omnium pene insignium personarum, quae in Gallicanis et Germanicis regionibus consistunt, mentis inflectimus oculos, multum interconspicimus, quod ipsa nunc duntaxat significas, et quod illi quotidie propemodum verbis et apicibus innuunt. Omnes enim te irremotam afflictionem, intelorabilem oppressionem, nimiamque violentiam pati testantur. Tu autem his contraria suggerens, nullo cogente, sponte ac libenter a regia dignitate exui te velle ac optare fateris, et caetera, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hil preter humilitatẽ & oboedientia in ex hibu¬
erunt nullum prorsus intulit offendiculum
quoniam & beatissimus leo ad mauros scri¬
bens itadequodam maximo p̃cipit dicens
Maximum quoque lic& reprehensibi liter
ordinatum. tamen si donatista lam non
est & abspũ scis maticȩ prauitatis alienus
est ab episcopali quam quo quo modo adep¬
tus ẽ non repellimus dignitate. & anas¬
tasius eiusdem apostolicȩ sedis presul quod
mali bona ministrando sibitantum mo¬
do noceant. nec ec clesiae sa cramenta
com maculent ad anastasium principem
scribens euidentissimaratione de mons¬
trat Optamus scam̃ fraternitatem
uram̃ in xp̃o nunc & semper bene ualere

Expanded text:
hil praeter humilitatem et obedientiam exhibuhil praeter humilitatem et obedientiam exhibuerunt, nullum prorsus intulit offendiculum, quoniam et beatissimus Leo ad Mauros scribens, ita de quodam Maximo praecipit dicens : Maximum quoque, licet reprehensibiliter ordinatum, tamen si Donatista jam non est, et a spiritu schismaticae pravitatis alienus est, ab episcopali, quam quoquomodo adeptus est, non repellimus dignitate. Et Anastasius ejusdem apostolicae sedis praesul, quod mali bona ministrando sibi tantummodo noceant, nec ecclesiae sacramenta commaculent, ad Anastasium principem scribens evidentissima ratione demonstrat. Oramus sanctam fraternitatem vestram in Christo nunc et semper va
Abbreviated transcription (Latin):
susciperes precipue cum prefatus
Abo non quasi prodepositione sua
qu aeritans & legitime rescitiu uolens
ex amine precedente sedem apostolicam ap¬
pellauerit. sed ut codex episcopalis indicat a con¬
tumatibus suasus & his iunctus repente &
reconciliari ab eapallio decorari quaerens &
p̃ueniente communicari poscens adeandem
summã sedem acesserit. a quam iam repro¬
batus ab aliis merito debuit reprobari donec
supplex ab illa sesecanonice poscer& adiuuari
Ham constat ut sc̃s papa scribit gelasius uniuscu¬
iusq synodi constitutum quod uniuersalis ecdȩ¬
siae probauit adsensus nullam magis exe qui
sedem praecedteris oportere quam primam quȩ
& unam quamque srnodum & suo auetorita¬
te confirmat & continuata moderatione
custodit prosuo scilic& principatu quembeat᷑
subsequente & tenuit semper & retin&
Verumtamen qualis cumque fuerit uel quae¬
cumq pertulerit ebbo aseordinatis quini¬

Expanded text:
susciperet. Praecipue cum praedictus susciperet. Praecipue cum praedictus Ebbo non quasi pro depositione sua queritans, et legitime restitui volens examine praecedente sedem apostolicam appellaverit: sed, ut codex episcopalis indicat, a contumacibus suasus, et his junctus, repente et reconciliari ad ea, et pallio decorari quaerens, epraeveniente, communicari poscens, ad eamdem summam sedem accesserit, a qua jam reprobatus ab aliis merito debuit reprobari, donec supplex ab ea sese canonice posceret adjuvari. Nam constat, ut sanctus papa scribit Gelasius, uniuscujusque synodi constitutum, quod universalis Ecclesiae probavit assensus, nullam magis exsequi sedem prae caeteris oportere, quam primam, quae et unamquamque synodum et sua auctoritate confirmat, et continuata moderatione custodit, pro suo scilicet principatu, quem beatsubsequente, et tenuit semper et retinet. Verumtamen qualiscunque fuerit, vel quaecunque pertulerit Ebbo, a se ordinatis, qui ni
Abbreviated transcription (Latin):
per uos patefier& consensum in hoc pre¬
bituros semper ei rescripsimus. quod frs
saltem aduicem minime custodientes
Laudo uos sed in hoc non laudo. Porro siquis¬
piam sedem apostolicam persergium scae
memoriae papam ebonem quondam
archi epm̃ indignum clericali commu¬
nione sanxisse perhib&. nouerit qm̃
talem sedes a postolica debuit ebonem do¬
nec sy nodali eius ex amine causadiscuter&
habere. qualem ab aliis habitum non ig¬
orabat statutum quippe in magna &
uneranda nicena sy nodo legerat ut de
quicommunione priuantur seu excle
hi quiabiciuntur ab aliis non recipiant᷑
quiratur autem nepus illa nimitate
uia iudeatur a congregatione seclusus.
donei igitur auetoritate sua huiuscemodi
pus illa nimitate aut contentione aut
aliquolib& uitio examinatio ueldiuidi¬
catio prouenir & apłica sedes nihilagere
debuit nisi quodegit. Vi delic& ut ab alus
ab iectum ipsa nequaquam indic isse

Expanded text:
per vos patefieret, consensum in hoc praeper vos patefieret, consensum in hoc praebituros semper ei rescripsimus; quod, fratres, saltem ad vicem minime custodientes, laudo vos, sed in hoc non laudo. Porro si quispiam sedem apostolicam, per Sergium sanctae memoriae papam, Ebbonem quondam archiepiscopum indignum clericali communione sanxisse perhibet, noverit quoniam talem sedes apostolica debuit Ebbonem, donec synodali ejus examine causa discuteretur, habere, qualem ab aliis habitum non ignorabat. Statutum quippe in magna et veneranda Nicaena synodo legerat, ut de his qui communione privantur, seu ex clehi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur: requiratur autem, ne pusillanimitate,episcopi vitio, videatur a congregatione seclusus. Donec igitur auctoritate sua hujuscemodi pusillanimitate, aut contentione, aut alio quolibet vitio, examinatio vel dijudicatio proveniret, apostolica sedes nihil agere debuit, nisi quod egit; videlicet ut ab aliis abjectum ipsa nequaquam indiscusse
Abbreviated transcription (Latin):
sedem apłicam clericorum & ad ude
eius prouocantium causam propter
uendum a uobis prolixioris laborer
neris illic audiri uel &iam diffinii.
imus. non tamer quem quani
promouendum uel a deminertie
dinem prouehendum indulsim
admodum nunc factum eẽ ur̃o fauor
per scripta ur̃a didicimus Mi
super & quaerimus quae nam llaue
summa rei quam uos nraẽ ouetoritati
reser uasse pretenditis. & ha¬
re non pos sumus
Quam enim nobis summa
maturastis ut nobis in consultis ouar
postoralem restitutis conferre sollaci
patereinini. & quiadeos pristino gradui
reformandos nraẽ auctoritatis eguistis.
ad promouendũ responsum nrm̃ ne qua quã
praestolari duxistis
Quantum autem filius nr̃ harolus glorio¬
sus rex id a nobis exegit. sed nos uram ca¬
ritatem & honorificentiam quos iam con¬
uenire iusseramus merito conseruantes.
nullo pacto prius quã rerum nobis exitus

Expanded text:
sedem apostolicam clericorum, et ad judicium sedem apostolicam clericorum, et ad judicium ejus provocantium causam, propter amovendum a vobis prolixioris laborem itineris, illic audiri, vel etiam diffiniri statuimus; non tamen quemquam eorum promovendum, vel ad eminentiorem ordinem provehendum indulsimus, quemadmodum nunc factum esse vestro favore per scripta vestra didicimus. Miramur insuper et quaerimus, quaenam illa sit summa rei, quam vos nostrae auctoritati reservasse praetenditis, et hare non possumus. Quam enim nobis summammaturastis, ut nobis inconsultis, etiam pastoralem restitutis conferre sollicitudinem pateremini? et qui ad eos pristino gradui reformandos nostrae auctoritatis eguistis, ad promovendum responsum nostrum nequaquam praestolari duxistis? Quantum autem filius noster Carolus gloriosus rex id a nobis exegit; sed nos vestram charitatem et honorificentiam, quos jam convenire jusseramus, merito conservantes, nullo pacto, priusquam rerum nobis exitus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius cum que reatu uel ex cessu seudamp¬
natione studuerit. Ipsis quidom de inceps
in suis ordinibus permanentibus nos profato
nulli torpori dabimus operam. necullo pac¬
to a summa cessabimus diligentia. donec aut
ipse nunc illo iuste comprobe restitutos. autius¬
te perse quondam ostend& remotos.
Alioquin nos subsequent exhibere proculdubio
conuenit. non solum sȩpefatos clericos preudi¬
cialiter absq canonice abofficio sequestratos.
uerum &iam ordinatorem eorum inconue¬
nienter acsine corsequentia e desi astia
pegimine presulari priuatum. quod pla¬
ne pretereum nullus utrem omnino du¬
bitat nullus profecto non predicat. quando¬
quidem & nobisita dar&quantum autumare
possumus quem ad modum his qui in illotẽ¬
pore presto fuisse memorantur
fore non duximus quod quantum relati¬
onis ur̃i series innuit minus caute quamson¬
ximus regularia constituti nr̃i exsecica
siti edicta. Nos quippe & si appellantu

Expanded text:
cujuscunque reatu, vel excessu, seu damcujuscunque reatu, vel excessu, seu damnatione studuerit; ipsis quidem deinceps in ordinibus permanentibus, nos profecto nulli torpori dabimus operam, nec ullo pacto a summa cessabimus diligentia, donec aut ipse nunc illos juste comprobet restitutos, aut juste per se quondam ostendat remotos. Alioquin nos subsequenter exhibere procul dubio convenit, non solum saepe fatos clericos praejudicialiter absque canone ab officio sequestratos, verum etiam ordinatorem eorum inconvenienter, ac sine consequentia ecclesiastica, regimine praesulari privatum. Quod plane praeter eum nullus, ut remur, omnino dubitat, nullus profecto non praedicat, quandoquidem et nobis ita claret, quantum autumare possumus, quemadmodum his qui in illo tempore praesto fuisse memorantur.fore non duximus, quod quantum relationis vestrae series innuit, minus caute quam sanximus regularia constituti nostri exsecuti sitis edicta. Nos quippe, etsi appellantium
Abbreviated transcription (Latin):
perfecta suli sequatur Integritas. eodum taxat
ordine ut frequentius intimati cerici quie uiden¬
tssime irregulater ab officio graduum suorum
suspensi fuisse noscuntur. & hinc sedem apłicã
sepissime prouocasse non nullis indicis com¬
probantur. Ante omnia pristinis gradibus
& officiis reformati consistant. It aut priorib
reddidi gradibus & ordinibus & quod am modo suis
omnibus r euestiti iures aduersus impetentes se
integras habeant. Non enim inermis cum arma¬
torite conflictum inire potuerit. quibus iuideli¬
c& gradibus ac officiis fruentibus eis fratri
us huius capedinẽ anni sȩpe dictos ex ibere
dericos ab ordinibus suis canonibus fuisse de¬
iec tos. Ita quicquid habei calumniarum
prose quendi& ex sequendi sibi sit omni no
facultas. Quod si totius huius anni circu¬
itu dilapso contra eos nullam iustam apud
sedem apłicam quaerimoniam com po¬
suerit. nec illos appetere de quocum que uel

Expanded text:
perfecta subsequatur integritas, eo duntaxat perfecta subsequatur integritas, eo duntaxat ordine, ut frequentius intimati clerici, qui evidentissime irregulariter ab officio graduum suorum suspensi fuisse noscuntur, et hinc sedem apostolicam saepissime provocasse nonnullis indiciis comprobantur, ante omnia pristinis gradibus et officiis reformati consistant, ita ut prioribus redditi gradibus et ordinibus, et quodammodo suis omnibus revestiti, vires adversus impetentes se integras habeant. Non enim inermis cum armato rite conflictum inire poterit. Quibus videlicet gradibus ac officiis fruentibus eis, fratrius hujus capedinem anni, saepe dictos exhibere clericos ab ordinibus suis canonice fuisse dejectos; ita ut quidquid habet calumniarum, prosequendi et exsequendi sibi sit omnino facultas. Quod si totius hujus anni circuitu dilapso, contra eos nullam justam apud sedem apostolicam querimoniam composuerit, nec illos appetere de quocunque vel
Abbreviated transcription (Latin):
nodum priuilegio suo firmauit quippecum
ipse uam quam auecoritate apłicar stabiliut
propriis digitis ipsius roboratum specialiter
aetenus argum̃ tis rite collectis eomniũ urm bortatu
generalis incitante consensus omnimodam con¬
hibentiam pbere potuisse cognoscite. sed quoniam
non secundum decretum nrm eorum exami natio
mera & perfecta discussio prouenit. nec promo¬
tio ul abiectio ipsorum insynodali conuentu.
qualis fuerit liquido repertaẽ. nec apłicȩ sedi
sufficienti pelatu monstrata. idcirco paululum
a consumanda reftitutione psorum incerim
deliberatiuum consensum nr̃m cohercere neces¬
sarium duximus Verum quia Indecernendo
& iniudicando quod canonice deliberatum est
ac inpestituendis sepȩ dictis clericis atque in om¬
nibus dõ preduce sicut decuit & ordo poposcit.
nr̃a p̾cessit auctoritas. conueniens ac honestũ ẽ
ut iuxta postulationẽ uram. nrae firmationis

Expanded text:
nodum privilegio suo firmavit? quippe cum nodum privilegio suo firmavit? quippe cum ipse eam, quam auctoritate apostolica stabilivit, propriis digitis ipsius roboratam specialiter hactenus argumentis rite collectis, et omnium vestrum hortatu generalis incitante consensus, omnimodam conniventiam praebere potuisse cognoscite. Sed quoniam non secundum decretum nostrum eorum examinatio mera et perfecta discussio provenit, nec promotio vel abjectio ipsorum in synodali conventu qualis fuerit, liquido reperta est, nec apostolicae sedi sufficienti relatu monstrata: idcirco paululum a consummanda restitutione ipsorum interim deliberativum consensum nostrum coercere necessarium duximus. Verum quia in decernendo et in judicando quod canonice deliberatum est, ac in restituendis saepe dictis clericis, atque in omnibus, Deo praeduce, sicut decuit et ordo poposcit, nostra praecessit auctoritas; conveniens ac honestum est, ut juxta postulationem vestram, nostrae firmationis
Abbreviated transcription (Latin):
płica misit abeo suspensi ab officio fuisse me¬
morantur Quibus cum tacens nil ipse pespon¬
derit quid aliud nisi uera eos prosecutos silen¬
tio suo tribuit patenter intellegi. & ediuer soilli
superquo querelassuas crebrodicto scaẽ me
momeriae leoni pape mittebant. uł quem
nisi eum suum inpulsorem agradibus pro¬
priis & infescum sibi quem circa seueluti pa¬
trem benignum debebant cognoscere fre¬
quenti relatione pandebant. Postremouis
ille indeiectione ipsorum sub scripsit. immo
nisi totius depositionis eorum seriem ipse
scripsit quid est quod ei insub inde memora¬
to priuilegio quod sibi ab apłica sede rohorari
p&ut beate memoriae decessormeus ad eũ
lo quens quod ipse diffinitiones illas insynodo
euiceteris ep̃is collecta iuxta relationẽ utiq
suam proprus digitis poborauerit manifes¬
tat. Quod sidicit numquam se in illa synodo
scripsisse. ergon& decossurnr̃t aliquame sy¬

Expanded text:
postolicam misit. ab eo suspensi ab officio fuisse mepostolicam misit. ab eo suspensi ab officio fuisse memorantur? quibus cum tacens nihil ipse responderit, quid aliud, nisi vera eos prosecutos, silentio suo tribuit patenter intelligi? Et e diverso illi super quo querelas suas crebro dicto sanctae memoriae Leoni papae mittebant? vel quem, nisi eum, suum impulsorem a gradibus propriis, et infestum sibi, quem circa se veluti patrem benignum debebant cognoscere, frequenti relatione pandebant? Postremo nisi ille in dejectione ipsorum subscripsit, imo nisi totius depositionis eorum seriem ipse scripsit, quid est quod ei in subinde memorato privilegio, quod sibi ab apostolica sede roborari petiit, beatae memoriae decessor meus ad eum loquens, quod ipse diffinitiones illas in synodo cum caeteris episcopis collecta, juxta relationem utique suam propriis digitis roboraverit, manifestat? Quod si dicit, nunquam se in illa synodo subscripsisse, ergo nec decessor noster aliquam ei sy
Abbreviated transcription (Latin):
datis. Sed post ommia id agere maiorũ
more studiosissime satagatis. Arrid&aut̃
huc unanimitatis urae sententiae atq dif
pro fessio. quia non solum eos defr̃s & antea
eminime ab officio suspendisse uł iudicas
a gradibus eiecisse. siue in repulsione
rum sub scripsisse. uerum &iam & nunc
que de restitutione illorum illorum¬
antistites consenserunt paratissime
ussa & obtemperare curasse tescatꝰ
riderelibuit quodidem antistes erebro memo¬
ratos dericos ab officio seminime suspendisse
uł iudicasse aut agradibus eiecisse fatetur p¬
sertim cum ha& nonueritate fulta mults eẽ¬
batur indiciis. quae superius summatim teti¬
gimus & nuno ea uł plura comme mora resta¬
dio breuitatis omittimus Nam nisi ille cos&itã
antea omnem audientiam & ad huc cumad
se non accusantes. sed miseri cordiã postũ¬
lantes accefserint ab officio suspendit. quid
est quod inactis concilisui quod ipse ad sede ma¬

Expanded text:
datis: sed post omnia id agere majorum datis: sed post omnia id agere majorum more studiosissime satagatis. Arridet autem huic unanimitatis vestrae sententiae atque difprofessio: quia non solum eosdem fratres, et antea se minime ab officio suspendisse, vel judicasse, aut a gradibus ejecisse, sive in repulsione ipsorum subscripsisse; verum etiam et nunc quae de restantistites consenserunt, paratissime annuisse, et obtemperare curasse testarisridere libuit, quod fraternitas tua crebro memoratos clericos ab officio se minime suspendisse, vel judicasse, aut a gradibus ejecisse fatetur: praesertim cum haec non veritate fulta multis ebatur indiciis, quae superius summatim tetigimus, et nunc ea vel plura commemorare studio brevitatis omittimus. Nam nisi ille eos, etiam ante omnem audientiam, et adhuc cum ad se non accusantes, sed misericordiam postulantes accesserint, ab officio suspendit: quid est quod in actis concilii sui, quod ipse ad sedem a
Abbreviated transcription (Latin):
ad pleniorem penes uos nofitiam & certitu¬
dinẽ reseruare. Sed quia hoc ne glegentia
pretermissum ẽ saltem nunc omni diligen¬
tia procurate. ut quȩcumq super hac re
scripta tam a nobis prius & nunc quam a
uolis edita repperiuntur. & quid hinc
coep̃s hinc marus & illi deiccti derici sedi
apłicae sugges serint atq. retulerint in
uolumen unum ordine quo missa sunt
redigantur. & aplicae sedi ut cõpetensc̃
uobis eorum exemplaribus reseruatis sũ¬
mo studio dirigantur Quodcum diligen¬
ter actum fuerit. Tunc profecto plene
scire possumus cunctauos in concilio stre¬
nue per egisse. & quod actenus omissumẽ
hoc ordine xp̃o iuuante recuperabitur. In
quotamen agendo uenerabilem uulfadũ
p̃c&eris habundantiorem conuenit cura
arripere. deinde uero uodumus uoscẽ solli¬
citos ut si de cotero tale quid forte conti¬
gerit euenire proquo conuentum in regi¬
onibus urĩs fieri sacerdotum p̃cipiamus
Hoc inter cocero nulli penitus obliui onitra¬

Expanded text:
ad pleniorem penes nos notitiam et certitudinem reservare. Sed quia hoc negligentia praetermissum est, saltem nunc omni diligentia procurate, ut quaecunque super hac re scripta, tam a nobis prius et nunc, quam a vobis edita reperiuntur, et quid hinc coepiscopus Hincmarus, et illi dejecti clerici sedi apostolicae suggesserint atque retulerint, in volumen unum ordine quo missa sunt redigantur, et apostolicae sedi, ut competens est, vobis eorum exemplaribus reservatis, summo studio dirigantur. Quod cum diligenter actum fuerit, tunc profecto plene scire possumus cuncta vos in concilio strenue peregisse: et quod hactenus omissum est, hoc ordine Christo juvante recuperabitur. In quo tamen agendo venerabilem Wlfadum prae caeteris abundantiorem convenit curam arripere. Deinde vero volumus vos esse sollicitos, ut si de caetero tale quid forte contigerit evenire, pro quo conventum in regionibus vestris fieri sacerdotum praecipiamus, hoc inter caetera nulli penitus oblivioni tra
Abbreviated transcription (Latin):
quiut cumq nr̃ĩ studuit oboedi redecr&is.
Quodabsurdisiimamẽ & omninonefan¬
dum. Verum sitanta rȩx hlotharius in¬
tenuoneuual dradam uoluiss& moecham
ad nosmit tere ad eiusscilic& anoliscau¬
sam legitime diffiniendam. Quantauo¬
luit legitimã theut ꝑgam destinare conui¬
gem id falsa contrase ac extorta scelera
proferenda. forte iamnobis qualis¬
cunique pax uel reddita requies habe¬
recur at que utinam siestudeat uual¬
lradam adnos destinare quae hab& desce¬
oresuo quod pandat si cuti gestiebat
peginam theutꝑgam quao non qui deha¬
bebat qđ de crimine pander et. Sed quod
deuiolentia &iugi poena illata sibi multiplictt̃
en arrar&. & quam inuitis mittens ut contrase
falsum crimen coram nobis depomerae mubtisa¬
riae compellebat. Optamꝰ fra ternitatẽ
uestram Inxpõ uunc & semper benei uale¬

Expanded text:
qui utcunque nostris studuit obedire decretis, qui utcunque nostris studuit obedire decretis, quod absurdissimum est, et omnino nefandum. Verum si tanta rex Lotharius intentione Waldradam voluisset moecham ad nos mittere, ad ejus scilicet a nobis causam legitime definiendam, quanta voluit legitimam Theutbergam destinare conjugem, ad falsa contra se extorta scelera proferenda; forte jam nobis qualiscunque pax vel reddita requies haberetur. Atque utinam sic studeat Waldradam ad nos destinare, quae habet de scelere suo quod pandat, sicuti gestie bat reginam Theutbergam, quae non quidbebat quod de crimine panderet, sed quod de violentia et jugi poena illata sibi multipliciter enarraret, et quam injustis minis, ut contra se falsum crimen coram nobis depromeret, multifarie compellebat. Optamus fraternitatem vestram in Christo nunc et semper bene vale
Abbreviated transcription (Latin):
liqui fortassosunt quidicunt liberã eẽ uual¬
drada & idõ hie proficiscendi ei non debeat
Imponine cessitus nouerint non eẽ liberam
que a percato suporata ipsius & ancilla ad¬
di taest. P& rodicente apło. aquo enimqui
superatureius & seruus ad dictus est
Et rursus alibi qui facit peccatũ seruus ẽ pecca¬
ti. A quo uidelic&.ista nondum liberata
eius profecto adhuc ancilla credenda. acꝑ
hocnrõ est iuditios peciali pur ganda
Hamnisullam non dumacrimine liberame ẽ
sciremus. nequaquameam proliberationem
tam sua quam fautorum eius initaliamue¬
nirequo quo modo facerem. Li c& eam ꝑ
ministrossuos poste anehue ꝑ uenir & sata¬
nas impedierat. lamuero siius sanrã ł sano¬
tiones impleuerit. Idõ soputat ancllam.
Ergo hlotharius rex seruus dicideb&. qui
ut cumq nra fecisse mandata di noscitur.
Ergo ista teneatur. prodomina que in oboe¬
diens ꝑman&. & domin&lur hlothario

Expanded text:
liqui fortasse sunt, qui dicant liberam esse Walliqui fortasse sunt, qui dicant liberam esse Waldradam, et ideo huc proficiscendi ei non debeat imponi necessitas; noverint non esse liberam, quae a peccato superata, ipsius et ancilla addicta est: Petro dicente apostolo: A quo enim quis superatur, ejus et servus addictus est, et rursus alibi: Qui facit peccatum, servus est peccati. A quo videlicet ista nondum liberata, ejus profecto adhuc ancilla credenda, ac per hoc nostro est judicio speciali purganda, Nam nisi illam nondum a crimine liberam esse sciremus, nequaquam eam pro liberatione, tam sua quam fautorum ejus, in Italiam venire quoquomodo faceremus: licet eam per ministros suos postea, ne huc perveniret, Satanas impedierit. Jam vero, si jussa nostra vel sanctiones impleverit, ideo se putat ancillam; ergo Lotharius rex servus dici debet, qui utcunque nostra fecisse mandata dignoscitur; ergo ista teneatur pro domina, quae inobediens permanet, et dominetur Lothario,
Abbreviated transcription (Latin):
ł Intra castra recipiendi profecto quibit
cẽfacultas Ergo laborate in hoc nobis¬
cum Karissimi decertate parit̃ fr̃s. qui¬
a sicut laborost multiplex int̃ris it anos
morces copiosa manebit incȩ̨lis.
Nec dubium ẽ hunciuuenem plurimos
habere nunc prosua potentia ł dominatu
sibi consentientes. dequorum omnium pro¬
fecto conuersione ac salute om̃ssi mulle&̧a¬
bitur. si herum princepsdĩ gratia preue¬
ente cõmunibus nrĩs sudoribus ꝑfec¬
tius emen dabitur
ratum sub limis simum regemuestrum
protheut gaudo & gunthario eaquae
uos Nobis affectione scripsis se
Cui quia super hoc breui scriptores¬
pondimus si plenius nosse plac& quae
de illissit penesnos fixasententia li¬
dustria eius adhuius epłȩ quam frater¬
nitati urȩ̃ destinauimus tenore sera¬
tandum direximus Quam obeem¬
Quam obrem
agut scimoni auriẽ utipsius pus alle¬
gendum optutibus oum debitu reuziq¬
scuceleri diligentia deforatur. Porrosia¬

Expanded text:
vel intra castra recipiendi profecto quibit vel intra castra recipiendi profecto quibit esse facultas. Ergo laborate in hoc nobiscum, charissimi, decertate pariter, fratres: quia sicut labor est multiplex in terris, ita nos merces copiosa manebit in coelis. Nec dubium est hunc juvenem plurimos habere nunc pro sua potentia vel dominatu sibi consentientes: de quorum omnium profecto conversione ac salute omnes simul laetabimur, si horum princeps, Dei gratia praeveniente, communibus nostris sudoribus perfectius emundabitur. ratum sublimissimum regem vestrum pro Theutgualdo et Gunthario ea qua vos nobis affectione scripsisse, cui quia super hoc brevi scripto respondimus, si plenius nosse placet, quae de illis sit penes nos fixa sententia, industriam ejus ad hujus epistolae, quam fraternitati vestrae destinavimus, tenorem scrutandum direximus. Quamobrem agat sanctimonia vestra, ut ipsius piis ad legendum obtutibus cum debita reverentiaseu celeri diligentia deferatur. Porro si a
Abbreviated transcription (Latin):
diens suspicionum & malȩ famȩ sordes
diluere primum curauerit. uide atnefarte
leprosorum more de castris dominicis
cum maxima confusione pellatur
Quo modo uero ipsus possit deponere
sordes breuiter intimamus. Videlic&
sicheuꝑgum uxoreni suam iuxcu presti¬
ta iura menta benigne tractot. et seđm
regiam dignita temꝰ racineat uualdro¬
damque adnos accelerare conpellatatq in p̃¬
fatis ecdesiis ordine quemei dic tauimus an¬
tistites ordinari permittat. Nam quam¬
dui uualdradam sic manere dimiseret sicut
omnibus liqu&. tͥeuꝑgamq necreligio
cultu neccon iugali dilectione eracticuerit
quam diu&liam theutgaudum uelgunt¬
harium ecđas dudum sibi cumsacerdotio
ablatus obtinere permiserit occupatus.
Nec alepsa Inuisticriminis neca sordibus
pessimi hodoris id est malȩ opinionis ł suspi¬
tionis libereẽ poterit nec puris ocłam¬
xpĩ gressibus intrare ualebit. pecsa ẽ do¬
tibus xp̃ĩ libertieum uł secura tangendi

Expanded text:
diens suspicionum et malae famae sordes diens suspicionum et malae famae sordes diluere primum curaverit, videat ne forte leprosorum more de castris Dominicis cum maxima confusione pellatur. Quomodo vero ipsas possit ponere sordes, breviter intimamus: videlicet, si Theutbergam uxorem suam juxta praestita juramenta benigne tractet, et secundum regiam dignitatem retineat, Waldrdamque ad nos accelerare compellat, atque in praefatis Ecclesiis, ordine quem ei dictavimus, antistites ordinare permittat. Nam quandiu Waldradam sic manere dimiserit, sicut omnibus liquet, Theutbergamque nec regio cultu, nec conjugali dilectione tractaverit, quandiu etiam Theutgualdum vel Guntharium ecclesias dudum sibi cum sacerdotio ablatas obtinere permiserit occupatas, nec a lepra inusti criminis, nec a sordibus pessimi odoris, id est, malae opinionis, vel suspicionis, liber esse poterit, nec puris ecclesiam gressibus intrare valebit, nec sacerdotibus Christi libera eum vel secura tangendi,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus nrisq decr&is hlotharii constat remotam
eẽ lateribus nris quoquespecialit̃ deb& ad con¬
gruam ecłe quam lȩsit sacisfactione summit¬
tiiuditus Quod quamdiuhlot harius non
egerit sicuti Neqnobis requies ne ctheuꝑge secu¬
ritas. sic necipsi poterit tuta pax aut inali¬
qua In eẽ salutis fidutiam. Tanto igitursolli¬
ticius ad correctionẽ illius operamdate
Tanto que instantius Non solum illum ut in
his nobis obȩdiat admonete. uerum & iamet
dilectum filiumnriñ hludouui cum excellen¬
tissimum regem quo eum ad audien danrã
adtentius legitis quia qui conuerti secerit
peccatorem aberroreuiȩ suȩ liber abitani¬
mainsuam amorte ecop erit multitudinc
peccatorum Non solum autem hinc glo¬
riosum regem urm̃ adite. uerum &iam
spe cialit dep̃camini ut ad moneat & sua¬
deat eidem hlothario quatenus romam
Nonnisi purgatoi quandonos. annuerimus
uenire prȩsumat Namnisi nobis oboe¬

Expanded text:
tibus, nostrisque decretis, a Lotharii constat remotam tibus, nostrisque decretis, a Lotharii constat remotam esse lateribus, nostris quoque specialiter debet, ad congruam Ecclesiae quam laesit satisfactionem, submitti judiciis. Quod quandiu Lotharius non egerit, sicuti nec nobis requies, nec Theutbergae securitas, sic nec ipsi poterit tuta pax aut aliqua inesse salutis fiducia. Tanto igitur sollicitius ad correctionem illius operam date, tantoque instantius non solum illum, ut in his nobis obediat, admonete, verum etiam et dilectum filium nostrum Ludovicum excellentissimum regem, quo eum ad audienda nostrattentius legitis: Quia qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, liberabit animam suam a morte, et operiet multitudinem peccatorum. Non solum autem hinc gloriosum regem vestrum adite, verum etiam specialiter deprecamini, ut admoneat et suadeat eidem Lothario, quatenus Romam non nisi purgatus, et quando nos annuerimus, venire praesumat. Nam nisi nobis obe
Abbreviated transcription (Latin):
gła dignitatis eius subripiatur. Quodsirex
hlotharius it afieri denegat & seuerati ter
audire acꝑficere uelle monita nrã fat&us
quem ad modum nobis nobis dilectus filius
nrt̃ h ludo uuicus rex inclitus ex ipsius as¬
sertione significauit quȩ sumus interro¬
g&sur uł a uobis uł stu diourȩ̃ suggestio¬
nis aiam fato piore ge quare nobis scribens
uł aliis satis faciens si cut indicat deuual¬
drada quod postmis sinr̃i reuersio nen
non ad eam accesserit Ita non indicat de
nec agit sic erga eam ut nobis idueratiter
referrepos sit & gratiarũ nobis inde percipe¬
re ualeat actiones. dum non solum ill anullo
pepersonis quorum sedes apostolica specia liter
pchoat agitare negotium. sicutinos hlotha¬
ri & theuperge regum atque ualdradae pellics
ex sequi c̃trouersiam coepimus Nullifas est alii
uel remouere ł aliquid diffinire nisi forte ciuppsa
precepert. Vual drad aergo quam nr̃is horta¬

Expanded text:
gloria dignitatis ejus subripiatur. Quod si rex gloria dignitatis ejus subripiatur. Quod si rex Lotharius ita fieri denegat, et se veraciter audire ac perficere velle monita nostra fatetur, quemadmodum nobis dilectus filius noster Ludovicus rex inclytus ex ipsius assertione significavit, quaesumus interrogetur vel a vobis, vel studio vestrae suggestionis a jam fato pio rege, quare nobis scribens, vel aliis satisfaciens, sicut indicat de Waldrada, quod post missi nostri reversionem non ad eam accesserit, ita non indicat de nec agit sic erga eam, ut nobis id veraciter referre possit, et gratiarum a nobis inde perficere valeat actiones: dum non solum illa nulla pe personis, quarum sedes apostolica specialiter inchoat agitare negotium, sicuti nos Lotharii et Theutbergae regum, atque Waldradae pellicis exsequi controversiam coepimus, nulli fas est alii vel removere, vel aliquid diffinire, nisi forte cui ipsa praeceperit. Waldrada ergo, quam nostris horta
Abbreviated transcription (Latin):
nec hi qui actenus inchoatũ scelus introrsusra:¬
nen puniendũ putabant nec c& eri qui adhu¬
ius modi possunt relabi flagitiũ ꝑ hossalubrĩ
eruditi consultius cõmittere ꝑtimescent. qđ
tanta uiderint dissoluta remissionelaxar
Reuertimini ergo frs̃ aduos & redite adcordi
cognoscite c̃trauitia minis terium urm̃ ipsum
ꝑquẽ tantũ eccła dĩ scandalum patitur hlot¬
harium scilic& regem zelo feruentiori & ma¬
iori corripientes & admonentes instantia quo
ꝓse iuramento constrinxit reginã uidelic&
teuꝑ gã coniugem suã iuxtatenorẽ prestiti
sacramenti tractans & seareatu uicesua i¬
rantiũ tegens. mittat &iã ad nosuualdradã
ut ꝑ hȩc & ipse securã decetero uitam ducat¬
& nos causa illius tantis ulterius laboribus
non subdamur non enim iustum est ut legi¬
tima tantam apud ipsum in cõmodita tem
ac dehones tatẽ patiatur & ab ad ultera

Expanded text:
nec hi qui hactenus inchoatum scelus introrsus retnec hi qui hactenus inchoatum scelus introrsus retinent, puniendum putabunt; nec caeteri, qui ad hujusmodi possunt relabi flagitium, per hos salubriter eruditi, consultius committere pertimescent, quod tanta viderint dissoluta remissione relaxari. Revertimini ergo, fratres, ad vos, et redite ad cor, et recognoscite contra vitia ministerium vestrum, ipsum per quem tantum Ecclesia Dei scandalum patitur, Lotharium scilicet regem, zelo ferventiori, et majori corripientes et admonentes instantia quo pro se juramento constrinxit. Reginam videlicet Theutbergam, conjugem suam, juxta tenorem praestiti sacramenti tractans, et se a reatu vice sua jurantium tegens, mittat etiam ad nos Waldradam, ut per hoc et ipse securam de caetero vitam ducat, et nos causa illius tantis ulterius laboribus non subdamur. Non enim justum est, ut legitima tantam apud ipsum incommoditatem ac dehonestatem patiatur, et ab adultera
Abbreviated transcription (Latin):
halothario solo corpere uideatur exclu¬
sa cu ius tamen cordinũ quã deesse mul¬
tis ex hib&ur indiciis & cacumen regi¬
um & nocen di ł adiuuandi quos uult
omnimodam optin& potestatẽ. Ecce fr̃s
germina. ec cefructus qui dete ut gaudi.
& guntharii iacto semine st̃ exorti. Deꝗb:
tamen si fraternitasurã ueratit̃ ac utilit̃ do¬
l& & aliquod eis uult in ꝑtiri suffragium
cura ne cesse ẽ uulnus qđ ipsi non solũ mini¬
me ferro iustitiȩ resecart̃. uerũ &iã oleo
iniquȩ ad olationis & ꝑsuassionis fouentes
crescere longel ateq fecert̃ nobis cũ parit̃ in¬
cidere ac stũdiose mederi. Quã uis ipsiiam
fatiui ri ut pretulimus quantũ ad sacerdo¬
uuis spectat recipiendi nullã uale ant
habere fidutiã. Si enim quod in his destru¬
ximus rȩedificaremus preuari catores adñõ
ꝓcul dubio constituemur . & quasi de nonbe
modi anĩ ad uersionẽ pauenter emen dabuntur

Expanded text:
a Lothario solo corpore videatur exclua Lothario solo corpore videatur exclusa, cujus tamen cordi nunquam deesse multis exhibetur indiciis, et cacumen regium, et nocendi vel adjuvandi quos vult omnimodam obtinet potestatem. Ecce fratres, germina, ecce fructus, qui de Theutgualdi et Guntharii jacto semine sunt exorti. De quibus tamen si fraternitas vestra veraciter ac utiliter dolet, et aliquod eis vult impertiri suffragium; curet necesse est vulnus, quod ipsi non solum minime ferro justitiae resecarunt, verum etiam oleo iniquae adulationis et persuationis foventes crescere longe lateque fecerunt, nobiscum pariter incidere ac studiose mederi. Quamvis ipsi jam fati viri, ut praetulimus, quantum ad sacerdotium spectat, recipiendi nullam valeant habere fiduciam. Si enim quod in his destruximus reaedificaremus, praevaricatores a Domino procul dubio constituemur, et quasi de non benmodi animadversionem paventes emendabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
huc foueri non desiit adhuc libertatis ad itũ
& licentiȩ tempus expectat. Probat
hoc uual dradȩ &iam post adulterii pup¬
licum scelus głauigens atq regine theuꝑ¬
ge dilectȩ fili enrȩ &siam post prestita
iuramenta pec ancillarum qualitati
coequata deiectio deniq quando hlot¬
harius rex uxorem sibi debitã sȩpe fatam
scilic& theuꝑ gã in presentia missinrĩ re¬
sum sit duodecim sicut audistis illus tres
comites luramento suauice repromitte¬
re iussit sed ec&ero ita teu ꝑ gã fore reentu¬
rum & tractaturum quem ad modum
regem legitimam coniugem suam reginã
r& inerẽ conuenit & tractare: Sed pro
dolortanto nunc quod uos forte non la¬
t& hanc summittit opproprio tantoq
d& estationitanteq quod solo dictu gra¬
ue est inopiȩ subicit ut non dicamus ali
entum adiuuare. Vorũ nec sibi nec ꝓ¬
priis queat homunculis omnino pres¬
tare. sede contra uual drada moecha
& omnicom munione priuata lic&s

Expanded text:
huc foveri non desiit, adhuc libertatis aditum huc foveri non desiit, adhuc libertatis aditum et licentiae tempus exspectat. Probat hoc Waldradae, etiam post adulterii publicum scelus, gloria vigens: atque reginae Theutbergae dilectae filiae nostrae, etiam post praestita juramenta nec ancillarum qualitati coaequata dejectio. Denique quando Lotharius rex uxorem sibi debitam, saepe fatam scilicet Theutbergam, in praesentia missi nostri resumpsit, duodecim, sicut audistis, illustres comites juramenta sua vice repromittere jussit, se de caetero ita Theutbergam fore retenturum et tractaturum, quemadmodum regem legitimam conjugem suam reginam retinere convenit et tractare. Sed proh dolor! tanto nunc, quod vos forte non latet, hanc submittit opprobrio, tantaeque detestationi, tantaeque, quod solo dictu grave est, inopiae subjicit, ut non dicamus aliqentum adjuvare, verum nec sibi, nec propriis queat homunculis omnino praestare. Sed e contra Waldrada, moecha, et omni communione privata, licet