comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: ⁊ mirabilia eiꝰ mfiliis hoñim Quia saturanit
aĩam uacuã: ⁊ aĩam esurientẽ ĩpleuit bonis Ha¬
bitantes intenebͥs ⁊ umbra mortis: alligatos iopia
⁊ fro. Quia ꝑuocauer̾t smones d̾r: ⁊ cõsiliũ excel¬
si blasphemauer̃t Et humiliauit inlabore cor
coꝵ: cecider̃t ⁊ ñ erat qͥ adiuuaret. Et clamaue¬
rt̃ ad dñm int̾bulatione sua: ⁊ de angustiis eoꝵ

Expanded text:
et mirabilia ejus in filios hominum, Quia saturavit animam vacuam, et animam esurientem implevit bonis. Habitantes in tenebris et umbra mortis, alligatos inopia et ferro. Quia provocaverunt sermones Dei, et consilium excelsi blasphemaverunt. Et humiliavit in labore cor eorum: corruerunt, et non erat qui adjuvaret. Et clamaverunt ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nedic aĩa mea dño: ⁊ noli obliuiscioium retͥbu¬
tionũ eiꝰ. Qui ꝓpiciat᷑ cunctis iniqͥtatibꝰ tuis: qͥ sanat
õs infirmitates tuas. Qui tedimit de corruptione in
bonis ornam̃tũ tuĩ: mouabit᷑ sic̃ aguile iuuentus
mea. Naciens iusticias dñs: ⁊ iudicia cunctis qͥ calũp

Expanded text:
ium retributionum ejus. Qui propitiatur cunctis iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitates tuas, Qui redimit de corruptione vitbonis ornamentum tuum: innovabitur sicut aquilae juventus tua. Faciens justitias Dominus, et judicia cunctis qui calumn
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ suaᷤ suꝑ eos: ut deic̾et eos in desc̾o Et ut deic̃et
sem̃ eoꝵ ingentibꝰ: ⁊ disꝑgeret cos int̾ris Et cõsecͣ¬
tist̾ beelphegor: ⁊ comeder̃t uictimas mortuoꝵ.
Et cõcitauer̾t eũ instudiissius: ⁊ ꝑcussit eosplaga.
Et reputatũ ÷ ei ĩ iꝰticiam: ingn̾atione ⁊ gn̾ationẽ¬

Expanded text:
Et ut dejiceret semen eorum in gentibus, et dispergeret eos in terris. Et consecrati sunt Beel-Pheor, et comederunt victimas mortuorum. Et concitaverunt in studiis suis, et percussit eos plaga. Et reputatum est ei in justitiam: in generatione et generatione
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ cõgregati fu̾int ppłi simul ⁊ regna: ut seruiant
dño. Afsuxit inuia foratudinẽ meã: abbreuia uit
dies meos Dicã d̾s m̃s ne rapias me indimidio dierõ
meoꝵ: ingn̾atione gn̾ationũ anm tui. A pͥncipio
t̾rã fundasti: & opꝰ manuũ tuaꝵ st̃ celi. Ipsi ꝑibũt

Expanded text:
Cum congregati fuerint populi simul, et regna ut serviant Domino. Afflixit in via fortitudinem meam: abbreviavit dies meos. Dicam, Deus meus, ne rapias me in medio dierum meorum: in generatione generationum anni tui. A principio terram fun
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ cormeũ: qr oblit sũ comed̾e panẽ meũ. Auoce
gemitꝰ mei adhesit os meũ carm mee. Assimilatuᷤᷤ
sũ pellicano deserti: factus sũ qͣsi bubo solitudinũ
Uigilaui: ⁊ fui sic̃ auis solitaria suꝑ tectũ T̃ otadie
expbrabãt mͥ inimici mei: insultantes ꝑ me uira¬
bant. QQua cinerẽ sic̃ panẽ comedi: ⁊ potũ meũ
nati st̃: ⁊ ego qͣsi fenũ arui. Tuaut̃ dñe met̾nũ ꝑma¬

Expanded text:
um: quia oblitus sum comedere panem meum. A voce gemitus mei, adhaesit os meum carni meae. Assimilatus sum pelicano deserti: factus sum quasi bubo solitudinum. Vigilavi, et fui sicut avis solitaria super tectum. Tota die exprobrabant mihi inimici mei: exsultantes h. ibant. Quia cinerem sicut panem comedi, et potum meum nati sunt, et ego quasi fenum arui. Tu autem,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uesꝑum. Nmͣ multa st̾ oꝑa tua dñe: omĩa in
saprentia fecisti. impleta ẽ t̾ra possessione tua. Hoc
mare magnũ ⁊ latũ manibꝰ: ibi reptilia innumera¬
bilra aĩalia parua c̃ gnͣdibꝰ. Ibi naues ꝑtnͣseunt:
leuathan istũ plasmasti ut lud̃es ieo. Omĩa in
te sꝑant: ut descibũ eis intẽpore fuo. Dante te il
no. Abscondes uultũ tuũ ⁊ tͣbabunt᷑: aufereᷤ sp̃m
coꝵ ⁊ deficient ⁊ in puluerẽ suũ reũtent᷑. Eꝑnntte
sp̃m tuũ ⁊ creabunt᷑: ⁊ instaurab̾ faciẽ t̾re. Sit gła

Expanded text:
ne! omnia in sapientia fecisti: impleta est terra possessione tua. Hoc mare magnum et latum manibus, ibi reptilia innumerabilia: animalia parva cum grandibus. Ibi naves pertranseunt: leviathan istum plasmasti ut illuderet ei. Omnia in te sperant, ut des cibum eis in tempore suo. Dante te illno. Abscondes vultum tuum, turbabuntur; auferes spiritum eorum, deficient, et in pulverem suum revertentur. Emittes sp
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ad faciendũ eã Dñs incelo stabiliuit thronũ suu̾̃:¬
⁊ regnũ illiꝰ om̃iũ dñabit᷑. Benedicite dño angłi euis:
fortes robore facienteᷤᷤ u̾bũ eiꝰ. obediẽtes uoci smomiseiꝰ.
Benedicite dño om̃is ex̾citus eiꝰ. ministri eiꝰ qͥ facitis
placitũ illiꝰ Benedicite dño uniu̾sa oꝑa eiꝰ: iom̃ibꝰ
locis potestatis eiꝰbñdic aĩa mea dño

Expanded text:
Al facienda ea. Dominus in coelo stabilivit thronum suum, regnum illius omnium dominatur. Benedicite Domino, angeli ejus, fortes robore, facientes verbum ejus: obedientes voci sermonis ejus. Benedicite Domino, omnes exercitus ejus, ministri ejus qui facitis placitum illius. Benedicite Domino, universa opera ejus, in omnibus locis potestatis ejus: benedic, anima mea, Do
Abbreviated transcription (Latin):
minũ posiuisti quẽ ñ ꝑtͣnsibt᷑: nec reu̾tent᷑ ut oꝑi¬
ant t̾ram. Qui emitut fontes incõuallibꝰ: ut int̾me¬
dios montes abulent Ut bibãt oĩa aĩalia regionũ:
⁊ reficiãt onagri sitim suã. Suꝑ eauolucres celimo¬
rabunt᷑: de medio nemoꝵ dabt uocẽ. Qui irrigas
montes de cenacłistius: de fructu oꝑum tuoꝵ im
ti hoñum Ut educat panẽ de t̾ra: ⁊ uinũ letificet cor
hois roborat. S aturabunt᷑ ligna dñ: cedri libam
qͣs plantauit. Ibi aues nidificabt̾: miluo abres do¬
iꝰ enꝰ. Hontes excelsi ceruis: petͣ refugiũ cuniculi.

Expanded text:
posuisti quem non pertransibunt: nec revertentur ut operiant terram. Qui emittis fontes in convallibus, ut inter medios montes ambulent. Ut bibant omnia animalia regionum, et reficiant onagri sitim suam. Super ea volucres coeli morabuntur: de medio nemorum dabunt vocem. Qui irrigas montes de coenaculis tuis. de fructu operum tuorumti hominum; Ut educat panem de terra: et vinum laetificet cor  cor hominis roborat. Saturabuntur ligna Domini: cedri Libani quas plantavit. Ibi aves nidificabunt, milvo abies domus ejus. Montes exc
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ laudẽ meã ne tacueris: qr os impii ⁊ os dolosi
contͣme aꝑtũ ÷. Nocuti ft̃ de me lingua m̃da¬
tii: ⁊ u̾bis odĩ cutũ dedert me ⁊ expugnauer̃t
me frustra. Pro eo qd̾ eos diligebã adu̾sabant᷑ mͥ:
ego aut̾ orabã Et posuer̾t cont᷑ me malũ ꝑ bo¬
no: ⁊ odiũ ꝓdilectione mea Cõstitue suꝑ eũm
piũ: ⁊ sathan ẽ a dextͥs eiꝰ. Qũ fu̾it iudicatꝰ exeat
cõdẽpnat: ⁊ oratio eiꝰ sit in peccatũ. Tiant dies
eiꝰ pauci: episcopatũ eiꝰ accipiat alt̾. ¶ int filii eiꝰ
pupilli: ⁊ uxor eiꝰ uidua. Instabiles uagent᷑ li¬
beri eiꝰ. ⁊ m̃dicẽt: ⁊ qͣrant᷑ inparietibꝰ suis Scru¬
tet᷑ fenerator uniu̾sa qͤ habet: ⁊ diripiãt alieni

Expanded text:
lis mihi, ne taceas: quia os impii et os dolosi contra me apertum est. Locuti sunt de me lingua mendacii: et verbis odii circumdederunt me, et expugnaverunt me frustra. Pro eo quod eos diligebam, adversabantur mihi: ego autem orabam. Et posuerunt contra me malum pro bono, et odium pro dilectione mea. Cet a dextris ejus. Cum fuerit judicatus, exeat condemnatus: et oratio ejus sit in peccatum. Fiant dies ejus pauci: episcopatum ejus accipiat alter. Sint filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua. Instabiles vagentur liberi ejus, et mendicent: et quaerant in parietinis suis. Scrutetur exactor universa quae hab
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ⁊ deuorauit datan: ⁊ oꝑuit sinagogã abyron.
Et succensꝰ : ignis insynagoga eoꝵ: flama exus
flatile Et mutauer̃t głam suã. in similitudinẽ
bouis comedẽtis fenũ Obliti st̾ d̾i saluatoriᷤ sui: qͥ
fec̃ magnalia in egypto mirabilia int̾ra cham.

Expanded text:
terra, et devoravit Dathan, et operuit synagogam Abiram. Et succensus est ignis in synagoga eorum: flamma exussdoraverunt conflatile. Et mutaverunt gloriam suam, in similitudinem bovis comedentis fenum. Obliti sunt Dei salvatoris sui: qui fecit m
Abbreviated transcription (Latin):
dilectꝰ in tanto amore dileccionis ab eo est habit᷑: ut in cena
suꝑ pectꝰ eiꝰ recũbet. & ad crucẽ astanti soli matrẽ ꝓpriam
comendasset: ut quẽ nub̾e uolentẽ ad exemplũ urgin¬
tatis ad sciuerat: ĩpsi etiã custodiendã ulginẽ tͣaidissec.
hicitaq cũ ꝓpt̾ ũbũ dei et testimoniũ iħu rͥ etilio in path
anos insula portaret᷑: illic ab eodẽ apocalipsis p̃ostensa
descbit᷑: ut sicut in pͥncipio canonis idest lib̾ geneseosi
corruptibile pͥncipiũ prenotat᷑ ita etiã incorruftibilis si¬
nis ꝑuirginẽ in apocalipsi redd̾et᷑ dicentis. E gosil. Q ca¬
initui et finis. hic est ioħs qui sciens suꝑuenisse sibidĩẽ
eg̃ suionis de corpore: tonuocatis in ep heso asciplis. descen¬
dit indef ossũ sepulture sue locũ: orationeq cõpleta red¬
didit spm̃ł tam a oolore mortis factꝰ extͣneus. quã a cor¬
ruptione cariis noscit᷑ alienꝰ. Cuiꝰ tñ scͥpture disposctis

Expanded text:
et in tanto amore dilectionis ab eo est habitus ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset, ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque cum propter verbum Dei et testimonium Jesu Christi in Psilium, illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalinitium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
huc intrasti non habens uestem nuptialem: Hoc i
ht̃ textꝰ euangłicȩ lectionis: quod quidam fecerit nup¬
tias filio suo.⁊ intrauerit ut uideret simul recum¬
bentes. Et̃ uidens ibi hominem ñ habentem uestem
nuptialem: dix̃ ad eum. Amice. quomͦ huc intrasti
ñ habens uestem nuptialem: Et illo obmutescente:
dix̃ ministris. Ligate illi manꝰ ⁊ pedes: ⁊ ꝓicite eum
intenebras ext̾iores. Ibi erit fletus ⁊ stridor dentium.
Ecce qualem sententiam m̾ebitur audire: qui ad cõ¬
uiium nuptiale id ẽ. ad altare dñi. aut ebriosus. aut
adhult̾. aut odium in corde retinens: p̃sumit acce¬
dere. Au̾tat. hoc a nob̃ ds̃ fr̃s kim̃: ⁊ concedat. mala¬
ne forte sicim peccatorum uulm̾b ante tribunal
eterm uidicis uen̾imꝰ. ab illa et̾na eccłia. ⁊ ab illa ce

Expanded text:
huc intrasti non habens vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Ane forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
ti: ut ꝑ eos signa ce miracula freguentiꝰ fiarr: Ali sub¬
iectis angłorum spiritib p̾sunt: eisq ad exempla dlie¬
na misteria disponendo pͥncipantur. Alii mira pote¬
tia cetis ỹminent: ꝓ eo quod eis ad obedien aũ alia
angłorum agmia subiecta sunt. alii tanta dliul¬
nitatis gra replentur: ut in eis dñs sedeat. ⁊ꝑ eo ⁊
sua iudica decernat. Alii tanto ꝑfecꝰtiore scientia pi¬
nisunt: quanto claritatem dei uicinꝰ condempla¬
tur Alia ũ ita deo contuncta sunt anglor uimas¬
mina: ut inter hȩc ⁊ dm̃ nulli alii intersunt: ei
tanto magis ardent amore. quanto subtilꝰ elarita¬
tem diuinitatis eius aspiciunt. Ialib ut diximus
a pmordio inerpientis uite beatorum sp̃uum dis

Expanded text:
ti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatoru
Abbreviated transcription (Latin):
temporalium deo grãs agentes. Hȩc omitia ⁊ his si¬
milia ꝓ desid̾io regni celestis ⁊ ꝓpter spem eternȩ re¬
munationis. ardentissimo amore indesmenter atq
libenter insistunt: ⁊ sic incaritate dei ac ꝑximorum
amore ꝑseuerantes. deo soli uitam finire gaudent:¬
qui suꝑna celorum spiritib regna angłicis ad lau¬
dem ⁊ głam atq honorem sui nominis ac maiesta¬
tis: in ꝑpetuum miro ordine collocauit. De quib
plura loqui ꝑtimescimꝰ: quia soli deo scire est qͦmͦ
uł quẽadmodum eorum nob̃ inuisibił absq con¬
tagione seu dimimitione in sua sola puritate con¬
sistat natura. At uͦ nouem eẽ. angłorum ordines. ad
dei udicia ac ministeria complenda: testante sacro
eloquio cognouimꝰ. Quorum pͥncipatꝰ atq potestates:
subtiliter ac mirabilit̾ dei omipotentis mitu distin¬
guitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi.
futura predicendo ꝑueniunt. alii ad hoc funt conssuu¬

Expanded text:
s. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire gaudequi superna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constitu
Abbreviated transcription (Latin):
quele neq sermones: quorum ñ audiantur uoces eoꝵ.
se miremini aũ: quod ad dext̾am patris residere di¬
ximꝰ filium. Ad dext̾am enim residet: non qr maior¬
a patre. s ne minor ẽẽ. credatur patre: sicut heretici
blasphemare consuerunt. Sicut enim diuinitas ho¬
nori ficentie gͣdum nescit. ita scriptura sc̃a nouit ob¬

Expanded text:
quelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . quelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor esse credatur; sicut haeretici blasphemare consueverunt; sicut enim Divinitas honorificentiae gradum nescit, ita Scriptura sancta novit ob
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dñm euntem ad celos. ñ p̃cedit s comitatur:
głiosa captiuitas. slon ante uehiculum ducitur.
s ipsa euehit saluatorem. Quodam enim mist̾io
dum filius dei filium hominis sustollit ad celum: ⁊psa
captiuitas portatur ⁊ portat. Quod aũ ait dedit dona
hominib. hoc uictoris in signe ẽ. Post triumphum
enim uic̃tor semꝑ dona largitur.⁊ ꝓprio regno resi¬
dens. seruulorum gaudia muneratur: sic̃ xp̃e dñs¬
teram patris hodierna die discipłis dona largitꝰ est:
munera: ut int̾ cet̾as grãs. apłi etiam lingiuis ua¬
riis loquerent᷑: hoc ẽ. hebreȩ nationis hõ xp̃i głam
romane facundiȩ eloquentia ꝑtonaret: ⁊ redempti¬
onem gen̾is humani ꝑegͥne aures quia a iudea p̃di¬
care lingua non caꝑent. ꝓpͥa loquela cognosc̾ent. Dĩs
lingua in p̃dicatione xp̃i resoluit᷑. ut maiestatem eiꝰ
om̃is loquela fateatur: sic̃ ait sc̃s dauid. Non sunt lo¬

Expanded text:
ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia muneratur. Sic Chteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt lo
Abbreviated transcription (Latin):
quent̾ dixipit tollit frequent̾ alienum: Nec in hoc
tam̃ dissimilis est saluator. Predam emm quodãmͦ
sustulit: cum hominem quem suscepit inferni ray¬
tum faucib portauit ad celum: ⁊alienȩ dñationis
I÷. diabolicẽ potestatis seruum de captiuitate erutũ
cendens in altum. captiuam dux̃ eaptiuitatem:
ddedit dona hominib. Quȩ sententia utiq sic intel¬
ligitur. eo quod captiuitatem hominis quẽ sibi dl¬
abolꝰ eaptiuauerat: illi erudiendo sibi dñs captuua¬
rit: &e ipsam sicut ait captiuitatem captam ad celo¬
rum alta sustulerit. Ytraq gͥ captiuitas uno uoca¬
bulo nuncupatur: s ñ equał utraq ẽ. Diaboli enĩ
captiuitas: seruituti subicit. Xp̃i aũ captiuitas:
restituit lib̾tati. Ascendens inquit in altum: capti¬
uam dux̃ captiuitatem. Quam bene trium ꝓhum
dñi ꝓpħa describit. Solebat sicut dicunt reguni
t̾um phantium currus: captiuoꝵ pompa p̾ceders.

Expanded text:
equenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc equenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodo sustulit, cum hominem, quem suscepit, inferni raptum faucibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum de captivitacendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo nuncupatur, sed non aequalis utraque est. Diaboli enim captivitas servituti subjicit, Christi autem captivitas restituit libertati. Ascendit, inquit, in altum; captivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia maturitatis edocuit: & ad bonam frugem
eos omni disciplinarum fecunditate conu̾tit. Dem̃
ascendit in celum. ad patrem scilicet fructum car¬
nis ꝑferens: in discipłis uisticiȩ semina derelinq̃nꝰ.
ascendit gͦ ad patrem dñs. Meminit scĩtas ur̃a qͦd
aquilȩ illi de psalterio. cuiꝰ innouatam iuuentu¬
tem legimꝰ: cõparauerim saluatorem. Est enim si¬
militudo non parua. Sic̃ enim aquila humilia
deserit. alta petit. celorum uicinia conscendit: tta
&e saluator humilia inferni deseruit. paradi si altiora pe¬
tiit: celorum fastigia penetrauit. Et sic̃ aquila reliẽtis
terrenis sordib sublime uolans purioris aeris salubri¬
tate ꝑfruitur: ita ⁊ dñs terrenorum fecem deserent
peccatorum. in scĩs suis uolitans: purioris uitȩ sim¬
pliettate letatur. Per omnia gͥ: aquile cõparatio cõ ue¬
nit saluatori. S quio facimꝰ. quod aquila predam fu¬

Expanded text:
sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae semina derelinquens. Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra quod aquilae 189 illi de psalterio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate laetatur. Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam fr
Abbreviated transcription (Latin):
sepult᷑am. pullulare elem̃ta omina festinarunt: ut
resurgente dño. & ipsa consurg̾ent. Nlam utiq ex resur¬
rectione xͥ aer salubrior ẽ. sol calidior: t̾ra fecundior.
Ex eo surculꝰ iurescit in fruticem. herba crescit in sege¬
tem: ulnea pubescit inpalmitem. Si gͥ cum reflores¬
cit xp̃i caro. omnia florib uestiunt᷑: necesse ẽ. ut cũ
idem fructum affert. etiam uniu̾sa fructificent: sic̃
ait ipse dñs. Nisi granum tritici cadens in t̾ram mor¬
tuum fuerit: id ipsum manet. Cum aũ mortuum
fuerit: multum fructum affert. Refloruit gͥ dñs cum
resurrexit e tumulo: fructificat cum ascendit ad celũ.
flos est cum de inferiorib t̾re gignitur: fructus est
cum altissima sede recondit᷑. Granum ẽ: sic̃ ipse ait.
cũ solꝰ crucem patitur: fructus ẽ. cum plurima apłor
credulitate cͥcumdat᷑. His enim pꝰt resurrectionem
quadraginta dieb cum discipłis conu̾satꝰ. tota illos

Expanded text:
sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, sicut ait idem Dominus: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sede reconditur. Granum est, sicut ipse ait, cum solus crucem patitur, fructus est, cum plurima apostolorum credulitate circumdatur. His enim post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis conversatus, tota illos
Abbreviated transcription (Latin):
um pecca condempnans. Illis indignans uehem̃t̾
uleiseitur: his int̾uemens lemter miseret̾. Hic stai
ut suscipiat stephi martiris sp̃m: ibi resicet ut
ante dies cõplures sient retmetis fr̃s p̃dicatio
nra ꝓcessit: in qua descripsimꝰ. quod caro alñi redi¬
uiuio ueluti nitore floris de tumulo gemmanites
quem tumulum situm in hortulo. euangłista sesta¬
tus ÷. Uñ ñ in congrue ꝓsecuti sumꝰ. Conueniens it
erat ut flos p̃ciosior in hortulo gign̾etur: ⁊ bome
frugis comm̃datum solo semen. intra seyta domes¬
tica ⁊ amena. iurentia. salutem omniũ pullula¬
ret. Xp̃i enim resurrectio: cunctorum ÷ redemptis
tpłorum. Ergo in hortulo saluator rediurm
corpꝰ assumit: ⁊ inter florentos arbores ⁊ cauden¬
tia lilia. carne iam mortua reflorescit: ⁊ ita germinat
de sepulchro. ut germinantia ⁊ nitentia cuncta reꝑiat.
Sic enim pꝰt hyemalis rigoris frigidam quodammodo

Expanded text:
um peccata condemnans; illis indignans vehementer um peccata condemnans; illis indignans vehementer ulciscitur, his interveniens leniter miseretur, hic stat ut suscipiat Stephani martyris spiritum, ibi residet ut ante dies complures, sicut retinetis, fratres, praedicatio nostra processit, in qua descripsimus quod caro Domini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum situm in hortulo evangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequunt᷑ agnum dei quocũq uadit: qui se cũ
mulierib non quo inquina uerunt. Refert gͦ ꝓpħa
dauid. Dixit dñs dño meo sede ad dext̾am meam. H
est dñs pater dño deo xp̃o filio. throni sui offert subli¬
mem consessum.⁊ honoris grã ad dext̾am suam illũ
celos aꝑtos: &e stantem dnm iħm ad dext̾am dei.
Uideamꝰ gͦ quȩ sit ratio quod idem dñs a da uid
sedens ꝓpħatur. stans uͦ a beato stepħo p̃dicat᷑. Pri¬
mo omniũ. ds̃ qui in corporalis ẽ. & inuisibił: ẽ.¬
mͥ potest: Deinde aut quali subsellio sedeat ds̃. qui in¬
finitus ÷. ⁊ immensus: Contra s ipse magis ereatu¬
rarum cuncta contineat. Hec aũ proꝑt̾ea a sc̃ĩs urs
dicta arbitror ex̃. de dño. non quo sint contͣria sibi.
re suꝗgeritur. Ait enim beatus apłs: quia aduocati
patrem. xp̃ianorum licet peccantium causas ex¬
ret: ibi residet cum patre. phariseorum ꝑseqtienti¬

Expanded text:
qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo propheta David: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam: hoc est Dominus Pater Domino Deo Christo Filio throni sui offert sublimem consessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum coelos apertos, et stantem Dominum Jesum ad dexteram Dei. Videamus ergo quae sit ratcatur. Primo omnium Deus qui incorporalis est et invisibomodo potest? Deinde autem quali subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus, et intra se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contraria sibi,tare suggeritur; ait enim beatus apostolus: Quia advoPatrem, Christianorum licet peccantium causas exorat, ibi residet cum Patre Pharisaeorum persequenti
Abbreviated transcription (Latin):
cus psalmꝰ. Dixit dñs dño meo: sede ad dex teram
meam. Sed̾m consuetudinem nr̃am illi consesfus offer¬
tur: qui aliquo oꝑe ꝑfecto uictor ad ueniens. honoriꝰ
sua diabolum suꝑans. resurrectione sua inferna re¬
serans: tanqͣm ꝑfecto oꝑe ad celos uictor ueniens. audit
a deo patre: sede ad dext̾am meam. Nlec mirũ si uniꝰ
sedis offertur filio consessus a patre: qui uniꝰ ẽ fub¬
stantie natura cum patre.Cur aũ ad dext̾am filiꝰ ẽẽ
dicatur: mouet aliquem fortasse. Licet enim digni¬
tatis gradꝰ non sit. ubi plenitudo diinitatis ẽ: tñ
ideo ad dext̾am sedet filiꝰ. non quo p̃feratur patri:
s ne inferior ẽẽ credatur. Et ideo ad dext̾am filius:
quia scd̾m eiangłium ad dext̾am oues. ad simstrã¬
hediᷤ. Necesse ÷. gͦ partem ouium pͥmꝰ agnꝰ obtineat: aͦ ꝯstituent᷑.¬
& secuturo immacłato gregi. locum dux immacłatꝰ
anticipet: sicut ait ioħs in aꝑocalipsi dicens. Hi st̃

Expanded text:
 psalmorum: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris sua diabolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram Filius, quia secundum evangelistam ad dexteram oves, ad sinistraedi. Necesse est ergo partem ovium primus agnus obtineat, et secuturo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tam pacifici. ad istud altare deo auxiliante studeamꝰ
accedere: ut ab illo et̾uo altari ñ m̾eamuir excludi.
Qui enim ad istud altare casto corpore ⁊ mundo corde.
cum secura ⁊ munda conscientia uenerit: ad illud
altare quod in celis est felici transiigͣtione ꝑueme:¬

Expanded text:
tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione pe
Abbreviated transcription (Latin):
impetrauerit donari ȩccłiȩ xp̃i templum rome quod
ab antiquis panteon antea uocabatur: quia hoc qͣsi
simulacrum omniũ uideretur eẽ deorum. In quo eli¬
minata omni spurcitia. fecit eccłiam scẽ dĩ genitͥcis
beretur: ⁊ ꝑlebs uniu̾sa in capite kalendarum no¬
uembrum. sicut in die natał dñi ad eccłiam in ho¬
nore omnium scõrum consecratam conueniret: ibiq
missarum sollempnitate a p̃sule sedis apłicȩ celebra¬
ta.omnib q rite ꝑfectis: unus quisq in sua cum
gaudio remearet. Ex hac gͦ consuetudine sc̃ȩ roma¬
ne eccłie crescente religione xp̃iana decretum est:
ut in eccłiis dei quȩ ꝑ orbem t̾rarum longe lateq
construuntur: honor ⁊ memoria omnium sc̃orum.
in die qua p̃diximꝰ haberetur: & quicqͥd humana
fragilitas ꝑ ignorantiam uł negligentiam. seu ꝑ
occupationem rei scłaris. in sollempnitate sc̃orum
minꝰ plene ꝑegisset: in hac sc̃a obseruatione solu̾et.

Expanded text:
traret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, sa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observation
Abbreviated transcription (Latin):
tpsum. ⁊ in tpso sunt omnia: ipsi honor ⁊ gła in
maria templum dñi. sacrarium sp̃s sc̃i. uirgo añ
partum. uirgo in partu. uirgo post partum. pre¬
sentis sollempnitate diei cum suis uirginib ex¬
pers nullom credenda est: quȩ dei ppłm faciende
monebat. sꝑnere ꝑituri luxus scł̃i: a lenociniss
mortalis naturȩ declinarȩ. carnis pudicttiam cĩ
uirginitatis honore intra cordis hospicia ob seruare:
eamq omnium uirtutum reginam. fructum salutis
ppetue. sociam eȩ. angłorum sius affirmabat exemplis:
ita ut innumerabilis utriꝰq sexꝰ multitudo. eiꝰ seque¬
retur uestigia: ut relictis nuptiarum copulationibꝰ.
spretaq liberorum ꝓpagine sponso qui in celis ẽ. ꝑenni
mente. actu. habitu ce gestu. se applicare maluerint:
amantes. elemosinas sectantes. pauꝑes recreantes. nu¬
dos uestientes. infirmos uisitantes. in tribulatione
gaudentes. in uerbis calumpniȩ uł contumeliȩ paci

Expanded text:
ipsum, & in ipso sunt omnia, ipsi honor & gloria in Maria, templum Domini, sacrarium Spiritus sancti, virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociam quoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se maluerunt; es, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae
Abbreviated transcription (Latin):
templi festiuitatem colimꝰ.si fideliter ⁊ diligen¬
ter attendimꝰ.⁊ scẽ ac iuste uiuimꝰ. quicqͥd in
templis manu factis agitur: totum in nob̾ sp̃ali e¬
dificatione complet᷑. Non enim mentitꝰ ÷ ille qui
dix̃. Templum enim dĩ sc̃m ÷: quod estis uos. Et it̾̃m.
sbescitis quia corpora ur̃a templum ÷ sp̃c seĩ: Qaubus¬

Expanded text:
stivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigi. mori sepeliri. Uñ bñ ei congruit quod dr̃.
Martha martha sollicita es: ⁊ turbaris gͦ pluriiia.
slemo uͦ dubitat quod beata maria filium suũ uellet
de omni tribulatione liberari.⁊ se ipsam in tͥbulatioe¬
adtiuiari a diuinitate qͣ eidem filio suo in eẽ. sentiebat
ꝑ theoricam q̃ est pars marie. hoc ẽ qd martha conquerit
quod eam soror reliquerit ministrare ⁊ eiꝰ auxiliũ inmi¬
nisterio efflagitat. hoc de parte marthe. Porro de par¬
te marie q̃ optima p̃dicatur. qͣnta uł quał sicut in
beata maria fuerit. quis digne loquatur: Si tat
est ut diximꝰ. ĩmo quia melior ẽ. ꝗͣ diximꝰ in beata
maria pars marthȩ quȩ tam̃ a dño ñ laudatur
s tñ non uituꝑatur: quał ẽ. pars qͣm optimam
maria elegit. quȩ sic laudatur ut ab ea ñ auferri
dicatur. Q quam magna multitudo dulcedim ⁊
dei fuit in beata uirgine. qñ sp̃s sc̃s in eam super¬

Expanded text:
crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei congruit quod dicitur: crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima. Nemo vero dubitet, quod beata virgo Maria filium suum vellet liberari de omni tribulatione, et seipsam adjuvariadjuvari a divinitate, quam eidem filio suo inesse sciebat per theoriam, quae est pars Mariae. Hoc est, quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, et ejus auxilium in ministerio flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optima praedicatur, quanta vel qualis in B. Maria fuerit, quis digne loquatur? Si talis est, ut diximus, imo quia melior est quam diximus, in beata Maria pars Marthae, quae tantum a Domino non laudatur, sed tamen non vituperatur: qualis est pars, quam optimam Maria elegit, quae sic laudatur, ut ab ea dicatur? O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit in beata Virgine, quando Spiritus sanctus in eam super
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iorib eibis uł potib pauit: uerum etiam int̾iori
facta confitetur: ista ñ quem libet ex minimis. s sũ¬
mũ dei filium hospitem: in utero suscepit. nudum:
carne ce etiam pannis oꝑuit. esurientem pauit. siti¬
entem lacte potauit. infirmum ꝑ infantiam & ia¬
centem. ñ solum uisitauit. s etiam balneando. fo¬
uendo. leniendo. gestando frequentauit. ut m̾ito
de ea dicatur. Martha aũ satagebat cͥca frequen⁊
minist̾ium. Comp̃henso ⁊ crucifixo. qͣi in careere
posito affuit: sic̃ scͥptum ÷. Stabat aũ iuxta crucem¬
tħu mat̾ eiꝰ. Inter hec aũt sollicita erat. ⁊ conturbaba
dis: quia suum talem filium ad eo ꝑsequebatur ut
multos ȩtatis suspecte pueros occid̾et. Turbabatur
cum uideret uideos insidiantes. ⁊ mortem ei infer¬
re molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est.
flagellari consyui. spinis coronari. derideri cola fizari.

Expanded text:
exterioribus cibis vel potibus pavit, verumetiam interiori exterioribus cibis vel potibus pavit, verumetiam interiori facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem in utero suscepit, nudum carne vel etiam pannis operuit, esurientem pavit, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito at sollicita erat cum dis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est vflagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari,
Abbreviated transcription (Latin):
nent: in ea extitit singłaris. Numꝗͣ. in aliqua ꝑ sona¬
maria contemplationi uacauit. nũꝗͣ sic alias hec uł
illa quod suum ÷: exhibuit. Cum marcham uł ma¬
riam dico: eaꝵ significata intelligo. S iam uidea¬
mꝰ actionem huiꝰ marthȩ. deinde conitiamꝰ contẽ¬
plationem hꝰ mariȩ. Et ut planiꝰ id faciamꝰ. quid
alii ꝑ marthã oꝑant᷑. ⁊ quid ista oꝑatã. conferamꝰ.
Alii hospitẽ quemlibet in domo sua suscipiunt.
ista ñ quelib& s ꝓpͥum dĩ filum: qui ñ ht̃ uͥ capit
reclinet. ñ in domo. s in ut̾o suscepit. Alii nudũ
quemlibet ueste mutabili atq corruptibili uideli¬
cet composita oꝑunt. ista u̾bum dĩ quodãmꝰ nudũ
carne induit. dum idem u̾bum dei in eadem uͥgine
carnem in unitate ꝑsone assumpsit. quȩ sine fine in¬
cõmutabił atq in corruptibił ꝑmanebit. Alii quem
ista hominem dm̃ humanitꝰ indigentem ñ solum

Expanded text:
nent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua personanent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua personaMaria contemplationi vacavit. Nunquam sic alias, vel haec, vel illa, quod suum est, exhibuit. Cum Martham, vel Mariam dico, earum significata intelligo. Sed jam videamus actionem hujus Marthae; deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et, ut planius id faciamus, quid alii Martham operantur; et quid ista operata est conferamus. Alii hospitem quemlibet in domo sua suscipiunt; ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet , non in domo, sed in utero suscipit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptibili undelibet composita operiunt, ista Verbum Dei quodammodo nudum carne induit; dum idem verbum in eadem virgine carnem in unitate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlista hominem Deum humanitus indigentem, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ter ⁊ uͥgo ⁊ mater fuit. qͦd nulla alia ȩẽ potuit uł
potuerit. Uerum concedamꝰ aliqͣm posse ẽẽ iir¬
ginem ⁊ matrem. qͣmuis sit impossibile: etiam
sic uirgo erit singłaris quia unicum dĩ filiũ ge¬
nuit. qui sic̃ unicus ẽ. unico patͥ: ita ÷. unicꝰ unice
matri. Et ideo nulla etiam si uirgo pariat. uł eun
sunt ei ab angło: sicut ait ad eam helisabeth. sec quia
intͣuit tħc castellum hoc: uolatum ÷. Iħo namq sal¬
uat. ñ iuolat. confracta solidat. ñ confringit solida.
tha nomine excepit illum in domũ suam. Et huie
erat soror nõie maria. Due iste sorores sic̃ sẽi patres
plenissime nob̃ exposuerunt: duas in sc̃a eccłia ui¬
tas designant. Martha scilicet actiuam: maria ꝯtẽ¬
platuiam. Ista laborat ad exhibenda indigenti oĩa
humanitatis officia. Illa uacat & uidet qm̃ suaurꝰ¬
est ds̃. Ista cͥca ext̾iora occupatur: illa int̾iora contẽ¬

Expanded text:
ter et virgo et mater fuit: quod nulla alia esse potuit vel esse ter et virgo et mater fuit: quod nulla alia esse potuit vel esse poterit. Verum concedamus aliquam posse esse et virginem, et matrem, quamvis sit impossisic virgo Maria erit singularis, quia unicum Dei Filium genuit, qui sicut est unicus unico Patri, ita est unicus unicae matri. Et ideo etiam si virgo pariat, nulla vlo dicta sunt, sicut ait ad eam Elizabeth. Nec quia Jesus intravit in castellum hoc, violatum est. Jesus enim salvat, non violat; confracta solidat, nec confringit solida. tha nomine excepit illum in domum suam, et huerat soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur; illa interiora contem
Abbreviated transcription (Latin):
De humilitate uͦ dicendum ÷. qͦd cum ab angło salutaret᷑.
mat̾ dei eligeret᷑. qͦmͦ fieret istud salua uirginitate cui
tm̃n timebat diceret᷑. benedicta suꝑ om̃s mulieres p̃dica¬
ret᷑: respondit. Ecce ancilla dñi. ⁊ in alio loco. Quia re
spexit humilitatẽ ancille sue. O sublimis uirgo ma¬
ter dñi. O mat̾ humił ancilla dei. Quid subliiniꝰ esse
posset. quid humi liꝰ de se scire posset: St̃ qui magdalũ
castellum hoc fuisse arbitͣntur.a quo maria magdale
tati coaptatur. Hic uͦ non nõiatur. s tm̃ quoddam
d̾r. quod indiscussum p̃terire non debemꝰ. Quoddam
id÷. singłare castellum uirgo maria fuit. Qmͣuis .it.
multe alie mur̃ uirgitatis habeant. ⁊ turrem hu¬
militatis id÷. uirgines sint ⁊ humiles: dñ salua iur¬
ginitate matres eẽ. ñ possunt. neq filios gn̾are: qͦd
ista sola fecit. & iõ castellum hoc. m̾ito quoddã id est

Expanded text:
De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate, cui tantum timebat, doceretur, benedicta super omnes mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini. Et in spexit humilitatem ancillae suae . O sublimis virgo mater Dei! o mater humilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalentati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed tantum quoddam dicitur: quod indiscussum praeterire non debemus. Quoddam, id est singulare castellum fuit virgo Maria. Quamvis enim et multae aliae murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est et virgines sint, et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare: quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ab eam accessus. nec sensus euis aliqua corrumpent᷑ illece¬
bra. Et quia eum uirginitatem libido suꝑare ñ possit.
solet impugnare suꝑbia: est ineadem iurgnie ⁊ ueros
humilitatis. quȩ a muro iurginitatis: omnem repells
fuꝑbiam. Et quia cum humilitatem suꝑbia suꝑare nou
possit. solet impugnare libido: murꝰ uirginitatisa
turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaꝙ ħ
duo. murꝰ uidelicet uirginitatis. ⁊ turris humilita¬
tis. ab atterutro muniuntur. ut nũqͣm in humili uir¬
gine fuerit nec suꝑba iurginitas: nec inquinata hu¬
militas. s semꝑ in eadem ꝑmanserit. ⁊ humił iurgi¬
nitas. ⁊ uͥgnał humilitas. Qmuis aũ qd̾ dr̃ ita uer¬
respondit. Quomꝰ fiet istud qm̃ uirum ñ eognoses¬
neq int̾rogaret qͦmꝰ illud fieret. ut pote quȩ se des.¬
ponsatam. ⁊ in pximo nupturam sciret.⁊ a uiro
uirum cognit᷑am certissime sciebat. hoc de uirginitate.

Expanded text:
ad eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecead eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitas, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis, ab altero muniunt, ut nunquam in humili virgine fuerit nec superbia virginitatis, nec inquinata humilitas, sed semper in ea permanserit et humilis virginitas, et virginalis humilitas. Quamvis autem quod diciturespondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosneque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se desponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate.
Abbreviated transcription (Latin):
iam non moritur mors illi ultra non dominabit̾¬
tur: s bono suo. quia pars marie ei ꝑficitur quȩ
non auferetur ab ea. Exaltata est enim suꝑ choros
angłorum. repletum ẽ. in bonis desiderim suum:
uidet dm̃ faciȩ ad faciem ficuti est: gaudet cum
filio suo inet̾num. Hec est pars optima quȩ non
auferetur ab ea: cuiꝰ participes simꝰ mitis & p̾cib¬

Expanded text:
am non moritur, mors illi ultra non dominabitam non moritur, mors illi ultra non dominabittur, sed bono suo; pars vero Mariae ei perficitur, quae non auferetur ab ea. Exaltata est enim super choros angelorum, repletum est in bonis desiderium suum , videt Deum facie ad faciem, sicuti est , gaudet cum filio in aeternum. Haec est pars optima, quae non auferetur ab ea; cujus et nos participes simus, meritis et precib
Abbreviated transcription (Latin):
ri eccłiȩ ꝓ emendatione uitȩ remouere uoluerit: ab
et̾no illo ⁊ celesti conuuio ex cõmunicari penitꝰ non
timebit. Rogo uos fr̃s. diligent̾ attendite. Si ad mͥ¬
sam cuiꝰcumq potentis hõĩs. nemo p̃sumit cũ uesti¬
b conscissis ⁊ inquinatis accedere. qͣntomagis ad
conuuiũ et̾ni regis: Id est ab altari dñi debet se
unꝰ qͥsq inuidie uł odii ueneno ꝑcussꝰ. tracundiş
furore repletꝰ. cum reuerentia ⁊ humilitate sub tra

Expanded text:
ri ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab ri ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio exctimebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate sub
Abbreviated transcription (Latin):
di Ad lacrimã meã ne obsurdescas: qr aduena ego
sũ apud te & ꝑegrinꝰ sic̃ om̃s pats mei. Parcem: ut
rideã añ qm uada ⁊ ñ subsistã. ꝓ uictoria d auid
Ixpectans expectaui dñm: ⁊ mclinatꝰ can ti cum¬
ẽ adme. ⁊ audiuit clamorẽ meũ Et edux̃ me de
lacu sonitꝰ: deluto ceni estatuit supͣ petrã pedes
meos: stabiliuit g̾ssus meos Et dedit inore meo cã¬
ticũ noiĩ. laudẽ d̾o nr̃o Uidebt᷑ młti ⁊ timebt̃: et
sꝑab̃t̃ in dño. H̾eatꝰ uir qͥ posuit d̾m ꝯfidentiã suã. ⁊¬
tu dñe d̾s m̃s mirabilia tua. ⁊ cogitationes tuas pro
nob̃ Honinueniordinẽ corã te: si nar¬
rare uoluero ⁊ numerare. plura ft̾/ qͣm ut
E tũc dixiecce uenio iuolumme libri scͥptũ ẽ de
me¶It facerẽ placitũ tͥ. d̾s m̃s uolui: ⁊ legẽ tuã in
medio uentͥs mei. Annũtiaui iusticiã tuã in eccłia
młta: ecce labia mea ñ ꝓhibebo dñe tunosti. Iusti¬
ciã tuã ñ abscõdi inmedio cordis mei: fidẽ tuã ⁊ sa¬

Expanded text:
 Ad lacrymam meam ne obsurdescas, quia advena ego sum apud te, peregrinus sicut omnes patres mei. Parce mihi, ut rideam, antequam vadam, et non subsistam. VICTORI DAVIDpectans exspectavi Dominum: et inclinatus est ad me, et audivit clamorem meum. Et eduxit me de lacu sonitus, de luto coeni: et statuit super petram pedes meos, stabilivit gressus meos. Et dedit in ore meo canticum novum, laudem Deo nostro. Videbunt multi, et timebunt, et sperabunt in Domino. Beatus vir, qui posuit Dtu, Domine Deus meus, mirabilia tua, et cogitationes tuas pro nobis. Non invenio ordinem coram te: si narrare voluero, et numerare, plura sunt quam ut  Tunc dixi, ecce venio: in volumine libri scriptum est de me. Ut fdis mei. Annuntiavi justitiam in ecclesia multa, ecce labia mea non prohibebo: Domine, tu nosti. Justitiam tuam non abscondi in medio cordis mei, fidem tuam et sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut uisitet. uana loqͣtur: cor eiꝰ cõgregaduit miqͥtatẽ
sͥ. ⁊ egͣdiens foras dethet. Simul adu̾sũ me mͣmu¬
rabant õs odientes me: cont᷑ cogitabãt malamͥ.
Lerbũ diaboli insundebãt sͥ. qͥ dormiuit ñ addet
ut resurgat. Sed hõ pacificꝰ m̃s inqͦ habui fiduciã
qͥ manducabat panẽ meũ: leuabit contͣ me plã¬

Expanded text:
r cor ejus, congregavit iniquitatem sibi, egrediens foras detrahet. Simul adversum murmurabant omnes odientes me, contra cogitabant mala mihi. Verbum diaboli infundebant sibi: qui dormivit, non addet, ut resurgat? Sed homo pacificus meus, in quo habui fiduciam, qui manducabat panem meum, levavit contra me plan
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie laudabo te. Qui timetis dñm laudate eũ
⁊ ñ abscõdit facie suã ab eo ⁊ cũ clamaret ad eũ &¬
audiuit. Apud te laus mea meccłia multa: uota
mea reddã incõspectu tim̃tiũ eũ. Comedent mi¬
tes ⁊ saturabunt᷑ laudabt̃ dñm qͦrentes eũ. iuuet
corur̃m insẽpit̾nũ. Recordabunt᷑ ⁊ conu̾̃tent᷑ ad¬

Expanded text:
udate eum:et non abscondit faciem suam ab eo: et cum clamaret ad eum, exaudivit, Apud te laus mea in ecclesia multa: vota mea reddam in conspectu timentium eum. Comedent mites et saturabuntur, laudabunt Dominum quaerentes eum: vivet cor vestrum in sempiternum, Recordabuntur et convertent