comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ ulier ĩ dotẽ dedit maritop̾¬
diũ pignori obligatũ ⁊ testam̃to ma¬
ritũ ⁊ hb̃os ex eo natos. Itẽ ex alio hedẽ
instituit creditortã possz hedes ꝯueni¬
re ydoneos a fundẽuenit qõ ansi eiu¬
stus possor offerat compellend̾ si is

Expanded text:
m Mulier in dotem dedit marito praedium pignori obligatum et testamento maritum et liberos ex eo natos, item ex alio heredes instituit: creditor cum posset heredes convenire idoneos, ad fundum venit: quaero, an, si ei iustus possessor offerat, compellendus sit ius
Abbreviated transcription (Latin):
to nasci obligationem qiuia est iussi¬
mũ nec talem ꝓmissionem dotis ullã
eẽ. i metu coactus sunab emptõe
locatõe disced̾e̾ uidend̾ est an nicħ sit
actiun⁊ antiqua obligatõ remane¬
at anhoc si mile sit acceptilatõe qr
nulla actõe ex bone fidei obligatõe
possumꝰ uticum finita sit dum a¬
mnittatur ⁊ mag̾ est ut simł sp̃es ac¬
ceptilatõis sit ⁊ iõ p̾toria actõnas¬
citur. Si metucdactus adii hedi¬
tatem puto me h̾edem esfici qr qͣ ius
si liberum ẽet noluissem. tam̃ coactꝰ
uoluiss per p̾torem restituendꝰ sum.
ut abstinendi nicħ pot tribuatur.¬
Si coactus h̾editatem repudiẽ du¬
pliti ua mͥ p̾tor succurrit aut utiles
actões qiͣ hedi dando aut actõem me¬
quem detrusit ut ei aliquid extorq̃r
ciuictiuid ob hanccãm fcm est nlłi¬
est i̾nde simile ꝯpulsum ĩurbe ĩic
debitũ soluisse eũ qui clarãdignita¬
tem se hr̃e p̃tendebat cum potu̾it ius
publicũ inuocare ⁊ adire aliquem

Expanded text:
to nasci obligationem, quia est uerissimum nec talem promissionem dotis ullam esse.Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, uidendum est, an nihil sit acti et antiqua, obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur.Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, quia quamuis si liberum esset noluissem, tamen coactus uolui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur.Si coactus hereditatem repudiem, duplici via praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem mequem detrusit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est,est uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adire aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
dicta exigat᷑. ¶ Ancim̃ u̾o fines pro¬
uincie dec̾te sibi proconsul sit ing̾ss
conmendatõem aliquam suisi qͣ ei
familiaritas sit cũ ꝓuincialib uel

Expanded text:
dicta exigatur.Antequam uero fines prouinciae decretae sibi proconsul ingressus scommendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum prouincialibus uel
Abbreviated transcription (Latin):
manditi actõem hr̃e adu̾sus ꝯtutores
suosSilib̾ hõ ⁊ bona fide seriuret
mandaũ titio ut redim̾et᷑ ⁊ nũmos
ex eo peccłio ded̾it qr ip̃m sequi ñ ap̃
bone fidei emptorẽ relinqiui debu̾it
titiusq p̾cio soluto lid̃m eum manu¬
miserit mox ingenuus ꝓnuntiatus
est hr̃e eum mandati actõem iuł aat
adu̾sus eñ cuise redimend̾ mandauit
s hoc tm̃ ineẽ mandati iuditio ut gͥa
ctõnes mandet qͣs ħt adu̾sus eum a qͦ
ꝯparauit plane si eam pecciũam dodit
que erat ex peccłio ad bone fidei empto¬

Expanded text:
mandati actionem habere adversus contutores suos. Si liber homo, cum bona fide serviret, mandaverit Titio ut redimeretur et nummos ex eo peculio dederit, quod ipsum sequi, non apud bonae fidei emptorem relinqui debuit, Titiusque pretio soluto liberum illum manumiserit, mox ingenuus pronuntiatus est, habere eum mandati actionem Iulianus ait adversus eum cui se redimendum mandavit, sed hoc tantum inesse mandati iudicio, ut sibi actiones mandet, quas habet adversus eum a quo comparavit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei empto
Abbreviated transcription (Latin):
nentur ⁊ hoc uire hodieuti m̃ cepit .n. sci¬
rerem ad seͥpertinentẽ posside is qui it¬
pellatur ciui ulo p̾do est ⁊ añ litem ꝯtesta¬
tam doli noĩe tenetur hic est .N. dolus
p̃citus. U erinde inquit condempi¬
nandos cũ possiderent m̃ito namis
qui dolo fecit quominus possidet ut
possor ꝯdempnatur accipiet siũ dolo
desierit possid̾e sũ dolo possõem uolu̾it
admitte. S iue autem ab alio res po¬
ssideantur su in totũ ñextent locum
habebit hec clausula. Uñ si sit alius
possor ab utroq heditas peti possit ⁊ si
per młtos ambulau̾it possõ om̃s te¬
nentur. Utrum solus qui possidet
fructus p̾stabit an ⁊̃ is ciui dolo fecit

Expanded text:
 coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere se is qui interpellatur. qui uero praedo est, et ante litem contestatam doli nomine tenebitur: hic est enim dolus praeteritus. 'Perinde', inquit, 'condemnandos quasi possiderent': merito: nam is qui dolo fecit quo minus possideret, ut possessor condemnatur. accipies, siue dolo desierit possidere siue dolo possadmittere. siue autem ab alio res possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur. Sed utrum is solus qui possidet fructus praestabit an etiam is qui dolo fecit
Abbreviated transcription (Latin):
uerba senatus ꝯsulti ⁊ aͣdusus eum
cuu dolofecit quominus possideat ꝙͣ¬
adu̾sus possidentem in litẽ iuratur¬
onsuluit senatus bonefidei possorib¬
nem totũ dampno asficiantur s ũd
dum taxat teneantur in qiuo locup¬
plectiores felsunt. Quicunq igitur
sumptũfecerint ex ħeditate si quid
dilapidau̾int uł perdiderint d̾ re
sua seabutiputant non prestabũt.
Net si donau̾int locupletiores frac¬
ati uidebuntur qmͣuis ad renumad.
si aliciuem naturałr obligau̾int
lane si antidora acceperunt dicend̾
est eatenus locupletiores fcos qua¬
tenusacceperunt uł d̾ genus qd̾dã
hoc eẽ permutafois. Si quis resu

Expanded text:
im aduersus eum dolo fecit quo minus possideat sus possidentem in litem iuronsuluit senatus bonae fidei possessoribin totum damno adfici‹a›ntur, sed in id dumtaxat teneantur, in quo locupletiores facti sunt. quemcumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dilapidauerunt perdiderunt, dum re sua se abuti putant, non praestabunt. nec si donauerint, locupletiores facti uidebuntur, quamuis ad remunerandum sibi aliquem naturaliter obligauerunt. plane si ἀντίδωρα acceperunt, dicendum est eatenus locupletiores factos, quatenus acceperunt: uelut genus quoddam hoc esset permutationis. Si quis re su
Abbreviated transcription (Latin):
deducetur ueluti si ego debitor hedita¬
rius sim iudicio familie hertiscunde ño
tonsequeris id qd̾ defuncto debueram
cominunẽ habuit ꝯtitio sicut tycio coĩ
dundendo egissemus nobis eas resad¬
iudicata cẽt uenturam eam ĩ familie
hertisconde iudiciũ ꝓtulusait. ¶ Siuis¬
qui liber ⁊ heres eẽ iussus est id ꝙ ex

Expanded text:
deducuntur: ueluti si ego debitor hereditadeducuntur: ueluti si ego debitor hereditarius sim, iudicio familiae erciscundae non consequeris id quod defuncto debui, pecommunem habuit cum Attio: si cum Attio communi diuidundo egissemus et nobis ea res adiudicata esset, uenturam eam in familiae erciscundae iudicio Proculus ait. Seruus liber et heres esse iussus id quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
traditus fuit cũ soc̾o filiũ ex aliqua
parte h̾edẽ institi̾nt per arbitũ fami¬
lie h̾xiscũde precipi ita d ut ea c̃ã filii
sit inqiua futura ẽẽt si dos per p̾cepti¬
onẽ legata fiuiss qir̃ fructus post litẽ
ꝯtestatã percepti ad eũ redigendi st̃
hĩta rõe impensaꝵ. Queu̾o añ litem
ꝯtestatam percepti fu̾int eqͣiłi ad om̃s
quia ullus casus interuenire potest ꝙ
hocgenus deductonis impediat Siego
ateħeditatẽ pet̾e uellem tumecũ fa¬
ex causa utriq nr̃m mos gerendus
est. ¶Nam siego totam heditatẽ
possideo ⁊ te ex ꝑte dimidia hedẽ ee
confiteor si a cõmunione disced̾e uolo ĩ
impetrare debeo familie herciscũde iudi¬
ciũ cuuia ałr oiuidi int̾ nos heditas nõ
potest. Itemsi tu iustam cãm hibes ꝓpt̾
quam per b̾editatis petitdem potius qmͣ
familie b̾ciscunde uditiũ negociũ di¬
strałx uel tͥ q̃ ꝙ permittend̾ heditatis pe¬
tifde m ciuie familie R̾xiscunde iudicio nõ

Expanded text:
cer filium ex aliqua parte heredem instituerit, per arbitrum familiae erciscundae praecipi ita debet, ut ea causa filii sit, in qua futura esset, si dos per praeceptionem legata fuisset. quare fructus post litem contestatam percepti ad eum redigendi sunt habita ratione impensarum: qui uero ante litem contestatam percepti fuerint, aequaliter ad omnes debet, quia nullus casus interuenire potest, qui hoc genus deductionis impediat. Si ego a te hereditatem petere uellem, tu mecum faex causa utrique nostrum mos gerendus est: nam si ego totam hereditatem pos‹s›ideo et te ex parte dimidia heredem confiteor, sed a communione discedere uolo, impetrare debeo familiae erciscundae iudicium, quia aliter diuidi inter nos hereditas non potest. item si tu iustam causam habes, propter quam per hereditatis petitionem potius quam familiae erciscundae iudicium negotium distratitionem, quae in familiae erciscundae iudicio non
Abbreviated transcription (Latin):
demł. Que pat̾ filio emancipatos¬
fundoꝵ causa poregreagenti submi¬
instͣuit si ñ credendi alo pr̃misisse fu¬
erit ꝯꝓbatus ⁊ pietate debita ductus ͤ
iurationẽ portõnis quem ex defunctis
bonis ad eundẽ filiũ pertinuit cõpu¬
tari equitas nõ patitur.

Expanded text:
m. Quae pater filio emancipato studiorum causa peregre agenti subministrauit, si non credendi animo pater mississe fuerit comprobatus, sed pietate debita ductus: in rationem portionis, quae ex defuncti bonis ad eundem filium pertinuit, computari aequitas non
Abbreviated transcription (Latin):
aulł. Qui erat ħes ex parte insti¬
tutus testatorem uissus a p̾tore sepel¬
lire seruũ tui erat testam̃to datanb̾¬
tas iõ distraxit dupplam in q ꝓmi¬
sit ⁊ ex ea cautõe ꝯuent᷑ p̾stitit c̃sitũ
est an familib̾cisqde iuditio ꝯseqͣtur
qd ex duple stipłdne abest. ¶ Pmo
uideamꝰ an hic debu̾it duplam cau̾e

Expanded text:
num. Qui erat heres ex parte institutus, testatorem iussus a praetore sepelire seruum, cui erat testamento data libertas, ideo distraxit duplamque promissit et ex ea cautione conuentus praestitit: quaesitum est, an familiae erciscundae iudicio consequatur, quod ex duplae stipulatione abest. primo uideamus, an hic debuerit duplam caue
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽdito in familie ħciscunde iudiciũnon
uenit. ¶Dolũsquem seruus h̾edis admi
uum rei cominum applicu̾it.
aulł. Si maritus sub ꝯdictione a pr̃e
hes istitut᷑ sit int̾im uxoris de dotis acti¬
onemsplende plane si post mortẽ soceri
diuorcis fc̃m sit qͣis pendente ꝯdictione
institutõis dicend̃ est dotis p̾ceptõni lo

Expanded text:
d in familiae erciscundae iudicium non uenit. Dolus, quem seruus heredis admisuum rei communi applicuerit.um. Si maritus sub condicione a patre heres institutus sit, interim uxoris de dote actionem pendere. plane si post mortem soceri diuortium factum sit, quamuis pe‹nd›ente condicione institutionis dicendum est praeceptioni do
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾et᷑ ita dem̃ in ħeditate pr̃is num̾ari
si pr̃i adu̾sus filiũ eiusdẽ qnͣtitatis no¬
mine actio competebat.
deinde familie hercis de iudiciũ nt̾ nos
acceptũ est n ea pars que mea fuit in
iuditio ueniet cũ alienata de hedita¬
no iure heditaria ꝙ est tũ alieuatõe

Expanded text:
solveretur, ita demum in hereditatem patris numerari, si patri adversus filium eiusdem quantitatis nomine actio competebat. deinde familiae erciscundae iudicium inter nos acceptum est. neque ea pars quae mea fuit in iudicio veniet, cum alienata de hereditano iure hereditariaque est, tamen alienatione
Abbreviated transcription (Latin):
tus distrabat. Nanr⁊ hic in ea condisti¬
one est ne cogatur impłeꝙ coguntur
hii qui suo arbit̾o distrahunt nam
int̾ officiũ suscipientis ⁊ uoluntatẽ
distrahentis młtũ int̾est. ¶ Quappt̾
re quidem integra stipłone dupleit
exempto actõe si res distrasta fuiss¬

Expanded text:
tus distrahat: nam et hic in ea condicione est, ne cogatur implere quod coguntur hi qui suo arbitrio distrahunt: nam inter officium suscipientis et uoluntatem distrahentis multum interest, quapropter re quidem integra stipulationem dupactionem ex empto, si res distracta fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it petitũ. Cusufructu uxori legato
donec ei dos soluat᷑ per arbitũ fanulẽ
herciso de tam id qid̃ hedis noie ex dote
solutũ sit recupare pot qmͣ ut coħes
soluat effici posse cassius ait ⁊ uerũz
Siduocobedes dampnati sint statuã pon̾e
⁊ alt̾o cessante alt̾ eam fecit non ẽẽ in¬

Expanded text:
fuerit petitum. Usu fructu uxori legato donec ei dos soluatur, per arbitrum familiae erciscundae tam id, quod coheredis nomine ex dote solutum sit, reciperare potest, quam ut coheres soluat effici posse Cassius ait: et uerum est. Si duo coheredes damnati sint statuam ponere et altero cessante alter eam fecerit, non e
Abbreviated transcription (Latin):
tota res pignori data uenire potit qm¬
ad mod̾ supe debitor portdem soluiss¬
stipłatusacceperim pignus pactusqe sa
sionum dies ueĩret non posse mepignꝰ
nend̾e qr eis u̾bis om̃s pensiones demõ¬
strari uidentur. nec u̾m est sua q̃q die
Sedsiita scͥptũsit si qua pectiũa sua die
soluta ñ erit. statĩ ꝯpetit ei pacti ꝯuẽtõ
euendendo pignore ĩ rempactõrtipiẽ¬
daest ut om̃s ꝯtineant᷑ s ⁊ si creditoris
uend̾et si nichil ꝯtrariũ actumeet. cũ¬
um pignus ex pactõne uẽnire pot. ñ so¬
lp̃r. S̾ iremalienã mͥdebitor pignori
cãm pignus dari pot̃ ueluti fiquis pi¬
gnus alicui ded̾it ut ꝓ sefideiuibeat

Expanded text:
tota res pignori data uenire poterit, quemadmodum si ipse debitor portionem soluisstipulatus acceperim pignus pactusque simsionum dies ueniret, non posse me pignus uendere, quia eis uerbis omnes pensiones demonstrarentur: nec uerum est sua quaque die sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio. De uendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris uendet, si nihil in contrarium actum esset.Cum pignus ex pactione uenire potest, non so Si rem alienam mihi debitor pignori causam pignus dari potest, veluti si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat
Abbreviated transcription (Latin):
quomiñ inpeccłiũ cẽt. s dolũ malũ actĩ¬
pere debem̃ siciademit peccłiũ. s ⁊ si cũ
intricare peccłiũ in necẽ creditoꝵ passus
est Melascribit dolo malo ai ccm̃ S ed
⁊ siciuis ꝯsuspicaretur aliũsecũ hre acdi¬
onem alio peccł̾iũ au̾tat dolo malo¬
non caret. s si alii soluit ñ dubito de
hoc ꝙ ñ teneatur qm̃ creditorisoluit et
licet creditoriigilare adsuũ ꝯseg̃nd̾
i dolotutorisuł curatoris furiosi uł pro¬
curatoris fc̃msit anpupillꝰ uł furiosus
uł dñs depecłio ꝯueniatur uidend̾ et
putosi soluendo tutor sit p̾starepupil¬
lum ex dol̃o eiꝰ maxĩe siquid ad eũꝑue
incuratore ⁊ ꝓcuratore erit dicendũ
emptor ex dolo uenditoris ñtenebitur
nec hes uł aliꝰ suctessor nͥ in id qd̾ ad se
peruenit sũ antẽ post iuditiũ accep¬
tũ sũ añ dolo fc̃m sit continet᷑ offitio¬

Expanded text:
quo minus in peculio esset. sed dolum malum accipere debemus, si ei ademit peculium: sed et si eum intricare peculium in necem creditorum passus est, Mela scribit dolo malo eius factum. sed et si quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio peculium auertat, dolo non caret. sed si alii soluit, non dubito de hoc, quin non teneatur, quoniam creditori soluitur et licet creditori uigilare ad suum consequendum. Si dolo tutoris uel curatoris furiosi uel procuratoris factum sit, an pupillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniatur, uidendum. et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, maxime si quid ad eum pein curatore et procuratore erit dicendum. Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in id quod ad se peruenit. Siue autem post iudicium acceptum siue ante dolo f
Abbreviated transcription (Latin):
h̾editate ꝑuenit ad eũ quiuendidit ħx¬
ditatẽ ꝑuenit exempto actõni locum
fatiat ⁊ magis est ne uemat ꝙ alia ħe¬
ditasest l .n. unũ testam̃tũ sit alia
tñ atq alia heditas est plane si ħ actũ
sit dicend̾ erit impub̾is heditatẽ in
uenditõem uenire maxĩe si iã delata
impub̾is heditate uenierit hereditaᷤᷤ
Eruenisse ad uenditorẽ hxditatis qͦ¬
modo udeatur querit᷑ ⁊ gͦ puto añꝙͣ
quidem corꝑa rr̃ h̾editariarũ nactus
uenditor fu̾it hactenꝰ uidi ad eũ per

Expanded text:
hereditate ad eum qui uendidit hereditatem peruenit, ex empto actioni locum faciat. et magis est, ne ueniat, quia alia hereditas est: licet enim unum testamentum sit, alia tamen atque alia hereditas est. plane si hoc actum sit, dicendum erit etiam impuberis hereditatem in uenditionem uenire, maxime si iam delata impuberis hereditate uenierit hereditas. Peruenisse ad uenditorem hereditatis quomodo uideatur, quaeritur. et ego puto, antequam quidem corpora rerum hereditariarum nactus uendi
Abbreviated transcription (Latin):
enditor ħeditatis satis dare dee¬
uictone ñ d cũ itl int̾ ementẽ ⁊ uendẽ¬
tem agatur ut nampliꝰ ampliꝰn
miñ iuris emptor hẽat ꝙͣ apd̃ ħedem
futurũ eq plane de fc̃o suo uenditor
satisdare est cogendꝰ. ¶Inẜeditateuẽ¬
dita utrum ea qnͣtitas spectat᷑ q̃ fuit
mortis temꝑe an ea que fuit cũ adici¬
tur ẜ̾editas an ea q̃ suit cũ heditas ueñ¬
datur uidend̾ erit. Et u̾iusest ħee ser¬

Expanded text:
enditor hereditatis satisdare de euictione non debet, cum id inter ementem et uendentem agatur, ut neque amplius neque minus iuris emptor habeat quam apud heredem futurum esset: plane de facto suo uenditor satisdare cogendus est. In hereditate uendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tempore, an ea, quae fuit cum aditur hereditas, an ea quae fuit cum hereditas uenumdatur, uidendum erit. et uerius est hoc esse ser
Abbreviated transcription (Latin):
restitũed nec quicqͣm ampliꝰ pr̃are
cogitur Itasi in mediotemꝑe pignꝰ
creditor pign̾ori ded̾it dño soluente
peccuĩam ꝙͣ debuit scdi pignorisn ꝑ
secutio dabitur n retentio relinquetur.
aurr. Nemalienã pignoridedisti de¬
inde dñs reicius ẽe cepisti datur util pig

Expanded text:
estituere debet nec quicquam amplius praestare cogitur. itaque si medio tempore pignus creditor pignori dederit, domino soluente pecuniam quam debuit secundi pignoris neque persecutio dabitur neque retentio relinquetur.um Rem alienam pignori dedisti, deinde dominus rei eius esse coepisti: datur utilis actio
Abbreviated transcription (Latin):
cuui fu̾it debitor q̃ro anlex hoc ꝙ signa¬
strumentũ uenditois ꝓferat᷑ s solũ pa¬
noris si obẽe qd̾ debitor testm̃ creditoris
in cinose emisse pignus exp̾ssit. signasse
emit uł rei sue ulła emptõsit nec si mi¬
noris en̾nt ⁊ pign̾petat aũ dm̃ũ uendi¬
cet ci non totum debitũ offerenti credi¬
tor possõcm restituere togetur. ebito¬
ri filius qui man in potate pr̃is ꝑxcł̃ia¬

Expanded text:
qui fuit debitor. quaero, an ex hoc quod signastrumentum venditionis proferatur, sed solum panoris non obesse, quod debitor testamentum creditoris, in quo se emisse pignus expressit, signasseemit, cum rei suae nulla emptio sit: nec si minoris emerit et pignus petat aut dominium vindicet, ei non totum debitum offerenti creditor possessionem restituere cogetur. Debitoris filius, qui manet in patris
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑ secutõ ꝯcedenda ñz creditori net uti¬
q sufficit ad ꝯpetendam utilẽpignora
o arguatur imꝑbe resistit quoninꝰu-
ꝓponitur ut sr̃fluũ procii cum usuris
restituat iure cogitur nec audiend̾ erit
si uelit cmptorem de legare ꝯinuẽditõe
que rite fc̃a snũ creditor negõm q̃rat

Expanded text:
ris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pignerao arguatur, improbe resistit, quo minus proponitur, ut superfluum pretii cum usuris restituat, iure cogitur, nec audiendus erit, si uelit emptorem delegare, cum in uenditione, quae fit ex facto, suum creditor negotium gerat
Abbreviated transcription (Latin):
instr̃m emptõis tradidit ⁊ cumeum lo¬
tum inedificare ual mota sibi ꝯtrou̾¬
sia a uicino de latitudine ꝙ alias ꝓba-¬
renon pot̾at. peciit a creditore ũ ĩstr̃m
a se traditum emptori actori exiberet.
quo fĩ exibente mĩorem locũ edificaũ
atq ita dapnũ passus est. Quesitũ
estan si creditor pecciũam petat ur
pignus uendicet doli exteptõe oppoĩ

Expanded text:
ntum emptionis tradidit: et cum eum locum inaedificare vellet, mota sibi controversia a vicino de latitudine, quod alias probare non poterat, petit a creditore, ut instrumentum a se traditum auctoritatis exhiberet: quo non exhibente minorem locum aedificavit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat vel pignus vindicet, doli exceptione posita
Abbreviated transcription (Latin):
est qd est uiliano plac ⁊̃ si maxĩeqͥs
admĩstratõem pectulii h̃t cõcessã dan¬
diiuseũ ñ hr̃e sequitur fic donandi
cãde ñ petenda pectĩa pactꝰ sit ñ debe¬
at ratũ hr̃ pactũ. nentũ. Q̾ si ꝓ cont
ita pacisc̾et᷑ aliquida quo ñ minꝰ uł¬

Expanded text:
i maxime quis administrationem peculii habeat concessam, donandi ius eum non habere: sequitur ut, si donandi causa de non petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum conventum. quod si pro eo ut ita pacisceretur aliquid, in quo non minu
Abbreviated transcription (Latin):
ueauqñ ⁊ si pactꝰ sit neag̾et ualeat
ctam bãt et pr̃ actõem qui pactõ fibii
stipulatꝰ est quã sibi ticĩdebebat.
si a ticio petat an exceptõe pacti cõ¬
uenti submoi̾eepossit ⁊ debeat:
quia pactus iideat᷑ ne actio petat
quesitum est Iuł ita subiouend̾
putat sistipulatori in dr̃ mistiꝰs
ui de peccłio actõ danda est Idẽ
si iustam cãm int̾recdendic̾uns hu̾it
qr forte tm̃dem peccie ticiodebu.¬

Expanded text:
uando, et si pactus sit ne ageret, ualeat ctam habeat et pater actionem, quin pactio filii stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur, ne a Titio petat, quaesitum est. Iulianus ita summouendum putat, si stipulatori in dominum istius serui de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi seruus habuit, quia forte t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ is qui ab urbe profectus est lñ d̾¬
ꝓuinciam excessiss s ⁊̃ is qui extes¬
sit donec inurbem reñtatur ⁊ hoc¬
ad proconsules legatos q eoꝵ ⁊ ad¬
eos qui in prouintiis presunt ꝓcu¬
ratoresq principũ criuin ꝓuintũs
tenentur pertinet ⁊ ad tribunos m¬
militum ⁊ ad prefectos ⁊ comites
legatoꝵ cuu ad herrarium delati
aut in ꝯmentarium principis dela
patronus ꝯnu̾at᷑. Eos qui notis
aborł .xu. excassio. Miles cũ me¬
atu accepto sii domo sua est .x.p.

Expanded text:
 is, qui ab urbe profectus est, liouinciam excesserit: sed ‹et› is qui excesit, donec in urbem reuertaturad proconsules legatosque eorum eos, qui prouinciis praesunt,ratoresue principum, qui in prouinciis tenentur, pertinet, et ad tribunos militum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delatpatronus connumeratur. Eos, qui notis o ex Cassio. Miles commeatu accepto si domo sua est, rei p
Abbreviated transcription (Latin):
metũ fu̾it ad exhibendũ actũ ego ob
ad exhibend̾ ag̾e non possũ qmͣuisui¬
deatur int̾ee inea obhoc ꝙ teneor ad re¬
stituend̃. S hoc ñ sufficit alioqͥm ⁊ qͥ
dolofecit quominꝰ possid̾et pot̾itad
uendicatur᷑ sit ⁊ fur ⁊ raptor pot̾it ꝙ

Expanded text:
um ad exhibendum, ego ob ad exhibendum non possum, quamuis uideatur interesse mea ob hoc, quod teneor ad restituendum. sed hoc non sufficit: alioquin et qui dolo fecit quo minus possideret poterit ad uindicaturus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ł. Hec actio per qmͣ neccͣcria est ⁊
ius eiꝰ in usu cotidiano est ⁊ maxĩe
ꝓpter uendicatõnes inducta est.
auli. In hac actione actor nosc̾e oĩa
exibendũ agit non utiq dñm se dicit
nec d ostende cũ multe desunt cãe
ad exibendũ agendi p̾terea in haca¬
ctione notand̾ est ꝙ reus ꝯtumax per
i litem uisuirand̃ petitori dampna¬
ri possit eiꝰ iudice qnͣtitatẽ taxente.¬

Expanded text:
. Haec actio perquam necessaria est et uis eius in usu cottidiano est et maxime propter uindicationes inducta est.um. In hac actione actor omnia nosse exhibendum agit, non utique dominum se dicit nec debet ostendere, cum multae sint causae ad exhibendum agendi. Praeterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem tax
Abbreviated transcription (Latin):
deniq ea actõne pupillũ ten̾i dicimus
ut impendia restituat officio iudicis.
Ille .n. qui scit rem ẽẽ ommẽ uł aliena
negocia eo aĩo: gerit ut aliciuẽ sibi o
posci. iudicemposse a quolz socioꝵ sz ⁊̃
eo cõmuni diuidendo agi.

Expanded text:
denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. ille enim qui scit rem esse communem uel aliena negotia eo animo gerit, ut aliquem sibi obposci iudicem posse a quolibet sociorum: eo communi diuidundo agi.
Abbreviated transcription (Latin):
hũisti nec noĩatĩ tibi sepulchrũ exce¬
pisti parũ est eo noĩe cautũ pauł mi¬
nime si modo in sepulchrũ iter publĩ¬
cum tnͣait. ¶ Si hĩtatorib hĩtatiole¬
tio est pauł iimo si cui mea insula
aut inqmͣ quisq diem Uuctã ht̃ par̃
cau̾is noĩatam enim de hiis recipio¬
portuit. Itaq eos hĩtatores emptor in
riculosam rem añ uendictõem fac̾e̾ so¬
litus est culpa tua id fc̃m ẽẽ uidebitur
ẽẽt. ¶demiuris erit in eamremim¬
perare solitus fu̾as qm p̾bens ⁊ diligẽs
pat̾familias imꝑatur̾ eiseruo ñ fu̾it.
Qd̾ si hoc exceptũ ñ fu̾it tñ potes ei suo
u̾am rem imꝑare qm impetratur᷑ ñ
res ad dolũ malũ dum taxat ⁊ culpã
uenditoris dirigenda est. ¶Si dolia
octoguita acced̾e in fundo que infossa
ẽẽnt dc̃m erit ⁊ plura erant qmͣ ade¬
um numerũ dabit emptori ex omĩ¬
b que uult dũ mͦ integra det si sola
octoginta sunt qualibũq sint empto¬
rem sequitur necpro non integris

Expanded text:
uisti, nec nominatim tibi sepulchrum excepist‹i›, parum habes eo nomine cautum.Paulus: minime, si modo in sepulchrum iter publicum transit.Si habitatoribus habitatio letio est.Paulus: immo si cui in ea insula, aut quam quisque diem conductum habet', parum caueris nominatim enim de his recipi oportuit itaque eos habitatores emptor insriculosam rem ante uenditionem facere solitus est, culpa tua id factum esse uidebitur: esset. idem iuris erit, si eam rem imperare solitus fueris, quam prudens et diligens pater familias imperaturus ei servo non fuerit. quid si hoc exceptum fuerit? tamen potest ei servo novam rem imperare, quam imperaturus non res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est.Si dolia octoginta accedere fundo, quae infossa essent, dictum erit, et plura erunt quam ad eum numerum, dabit emptor‹i› ex omnibus quae uult, dum integra det: si sola octoginta sunt, qualiacumque emptorem sequentur nec pro non integris
Abbreviated transcription (Latin):
si pars nũs duoꝵ int̾fuit neut̾ solid̾
gregem. Sz nec partem dimidiam
totius eiis qus uendicabit S su
maiorẽ nũm alt hẽat ut deccto alieno᷑
nich̾oꝰ gregẽ uendicaturꝰ sit in resti¬
tutõem ñ ueniunt aliena capit᷑a.
Qui gregem hebat capitũ cremtoꝵ
amisit centũ redennt totidẽ capita
aliena ab eo cuu dñiũ eoꝵ hẽdat uel
aliena ab eo qui bona fide possidebat
⁊ hec utiꝙͣ grẽgis ĩnquit uendicatõe
ꝯtinebunt᷑s ⁊ si ea sola sr̃sint captta
que redempta sunt adhuc eu possegͤ¬
gem uendicare.rmam̃ta nauis
singła uendicanda erũt. S caphaqͣ¬

Expanded text:
si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius uindicabit. sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem uindicaturus sit, in restitutionem non ueniunt aliena capita. 3qui gregem habebat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat uel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et haec utique gregis, inquit, uindicatione continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem uindicare.Armamenta nauis singula erunt uindicanda: scapha
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ redatura accipit młtomagͥ
in lapide qͣm inarbore qͣm tam ĩ¬
⁊ in terrea hẽat.
abo. Quociens uissu alicuꝰ uel
cum filio eius uel cum extrane¬
o societas coitur directo cũ cliius
persona agi posse cuius persona
in contrahendo societate specta¬
pactis int̾ ep̃torem ⁊ ueditorẽ

Expanded text:
corpus redactam accipit, multo magis in lapide quam in arbore, quantam et in terra habebat..Quotiens iussu alicuius uel cum filio eius uel cum extraneo societas coitur, directo cum illius persona agi posse, cuius persona in contrahenda societate spectaPACTIS INTER EMPTOREM ET UENDITOR
Abbreviated transcription (Latin):
prietarius nonutetur qr nicebat usu¬
rario aliis ⁊ aliis temporib totado¬
mo uti eum int̾dũ dm̃i quo quo
edium pro ut tẽꝑib ꝯdicfoexigit
tosiplus usus sit legatariꝰ qͣmopor¬
teat offitio iudicis qui iudicat q̃ m¬
ad mod̾m utat᷑ quiꝯtinetur neałr

Expanded text:
prietarius non utetur, quia licebit usuario aliis et aliis temporibus tota domo uti, cum interdum domini quoque aedium, prout temporis condicio exigit,to si plus usus sit legatarius quam oportet, officio iudicis, qui iudicat quemadmodum utatur, quid continetur? ne
Abbreviated transcription (Latin):
tant utrũ imo p̾cio uenierit an diusiᷤᷤ
si uno tota .x. petenda q̃mad̾m siuna
res ẽpta det̾ior fcã ess uł grex ł carrũ.
uł aliqua pars inde perissz si duĩsis hoc
suũ cm̃ ex nũus a marito donatis młr
acquisiss forte legatũ uł heditatẽ aut

Expanded text:
tant, utrum uno pretio uenierint an diuersis: si uno, tota decem petenda, quemadmodum si una res empta deterior facta est, uel grex uel carrucha et aliqua pars inde perisset: si diuersis, hoc seruum, quem ex nummis a marito donatis mulier adquisisset forte legatum, hereditatem aut
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝓhibite donationis tractand
est s ut int̾ cõuictos maxio affectu ⁊ so¬
lam inopiã timentes. ¶ Si exdoͤ. te
donati sibi mulier scruñ em̾it ⁊ is
quinq sit qͥq petenda ẽ ap̃ quinq
plaucium placuit q̃ mad̾m simor¬
tuns est nichil pet̾et᷑ Siu̾o quĩdecĩdig

Expanded text:
ius prohibitae donationis tractandum est, sed ut inter coniunctos maximo affectu et solam inopiam timentes. Si ex decem donatis sibi mulier seruum emerit et is quinque sit, quinque petenda esse apud Plautium placuit, quemadmodum, si mortuus est, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ceuoli. Si p̾dia ⁊ mancipia seie data ef.¬
fecta sũt eus temꝑe concubinat᷑ ac post¬
ea temꝑe uliiiii aliis acceptis reddita
rent᷑ negõm potꝰi gestũ uidĩ qm donati¬
onẽ int̾uenisse it̃ cum q̃tat᷑ de cibariis
s nec tẽꝑe m̃miisi ea mancipaa uxoris
ni coĩ usu fu̾int. ¶Filius reb ma¬
tris int̾uemĩre soluiturum peccĩam
nĩris consentiente ip̃a mancipia ⁊ rem
m̃cat᷑ emptõem ĩ uestim̃ta sua nõie cõ¬
fecit decessit in pr̃is potãte q̃sitũ est an
mater cum marito que experiri ⁊ qua

Expanded text:
um Si praedia et mancipia Seiae data effecta sint eius tempore concubinatus ac postea tempore matrimonii aliis acceptis reddita rentur negotium potius gestum videri, quam donationem intervenisse. Item cum quaereretur de cibariis sed nec tempore matrimonii, si ea mancipia uxoris in communi usu fuerint. Filius rebus matris intervenire solitus pecunia matris consentiente ipsa mancipia et res mercatus emptionum instrumenta suo nomine confecit: decessit in patris potestate. Quaesitum est, an mater cum marito suo experiri et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ex auicqm est ĩ ea ꝓuincia qd̃ ñ per
ip̃m expediatur sane si fiscaruł pectu¬
maria cã sit cĩad ꝓcuratorẽ prĩcipis ꝑ¬
tinet respicit melius est fec̾it siseabsti¬
neat ¶ ubi decretũ neccͣriũ ẽ ꝑ liblłm
idem expedire ꝓconsul ñ pot̾it oĩa enĩ¬
ciue cause cognitd̃em de siderant per
libellũ ñ possunt expediri. ¶Circa
nuatores uł redẽptores dep̃hendat:
eos q solos pati postulare quib pedi¬
ctũ eius postulare permitrit᷑ ¶Depia¬
noã ꝓconsul pot expedire hec ut obseqͥ¬
um parentib et patronis lib̾is q pr̃õꝵ
exib̾i iubeat ꝯminari ⁊̃ et terrere filiũ
a pr̃e oblatũ qui ñ ũ oport̾et ⁊u̾saridi¬
stiũ castigatõe  Obseruare utiq
eũ o ut sit ordo aliquis postulatoñ
dum honori postulanciũ datur loc¬

Expanded text:
ec quicquam est in prouincia, quod non per ipsum expediatur. sane si fiscalis pecuniaria causa sit, quae ad procuratorem principis respicit, melius fecerit, si abstineat.Ubi d‹e›cretum necessarium est, per libellum id expedire proconsul non poterit: oue causae cognitionem desiderant, per libellum non possunt expediri.Circa nnatores uel redemptores depraehendat, eosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulare permittitur.De plano autem proconsul potest expedire haec: ut obsequium parentibus et patronis liberisque patronorum exhiberi iubeat: comminari etiam et terrere filium a patre oblatum, qui non ut ‹o›portet conuersari distium castigatione.Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulationudum honori postulantium datur
Abbreviated transcription (Latin):
Rrianuarias ꝓximas meliorem con¬
tur utrum puraemptioest s sub cõdi¬
tioneresoluit᷑ an u̾oconditionalis
siquidem ħ actũ est ut meliore ab la¬
ta conditione ab emptione discedatur
erit pura emptio que sub dõne resl¬
uitur sin autemħ acdtũ est ut perfici-¬
atur emptio nͥ melior condictio offe¬
⁊ pericłm ad eumpertine sires ĩterie
int̾tid̾it uł ancilla decesserit an partꝰ.
uł fructꝰ eius noĩe adiestio admittipoᷤ¬
sit ⁊ negat admitten dã eẽ ad iectõem
qiia altiꝰ rei ꝙͣ eiꝰ qͥ̃ distracta est si solet
adicctio admiti. ¶ Idem Iur eodem
libro scribit si ex duob serius .xx. uen¬
ditis ⁊ ni diem adiectis alt̾ decesserit de¬
in de unĩ noĩe quisrest emptor exti¬
tit qui supra .xx. ꝓmitt̾et an discedat᷑
apriore contͣctu ⁊ ait dissimilem eẽ
hanc sp̃em partus spẽi ⁊ ĩo hic discedi
apriore emptõne ⁊ ad scd̃am ꝑueni

Expanded text:
Ianuarias proximas meliorem contur, utrum pura emptio est, sed sub condicione resoluitur, an uero condicionalis si quidem hoc actum est, ut meliore allata condicione discedatur, erit pura emptio, quae sub condicione resoluitur: sin autem hoc actum est, ut perficiatur emptio, n‹i›si melior condicio offeet periculum ad eum pertinere, si res interieinterciderit vel ancilla decesserit, an partus vel fructus eius nomine adiectio admitti possit. et negat admittendam adiectionem, quia alterius rei quam eius quae distracta est non solet adiectio admitti. Idem Iulianus eodem libro scribit, si ex duobus servis viginti venditis et in diem addictis alter decesserit, deinde unius nomine qui superest emptor extiterit, qui supra viginti promitteret, an discedatur a priore contractu? et ait dissimilem esse hanc speciem partus specie et ideo hic discedi a priore emptione et ad secundam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ea lutius titiꝰ uendidit fundũ additis
u̾bis hiis quo uire qͣqͣz conditione ⁊ ea
p̾dia lucii titii hodie sũt ita uenerunt
itaq habebunt᷑ quero an emptorga¬
io seio ad pr̃atoem frumenti sit ob¬
noxius Rudit emptorẽ gaioseioẜ¬

Expanded text:
ea Lucius Titius uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure quaque condicione ea praedia Lucii Titii hodie sunt, ita ueneunt itaque habebuntur': quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m dandãc̃e actõem labeo ait adu̾sus
driestorẽ qd̾ um est plane si locau̾it de¬
icctori ⁊̃ ex locato hẽbit actõem¶ Ha
autem actio que competit de effusis¬
⁊ de deiectis perpetua est ⁊ h̾edi ꝯpent

Expanded text:
factum dandam esse Labeo dicit aduersus deiectorem, quod uerum est. plane si locauerat deiectori, etiam ex locato habebit actionem.Haec autem actio, quae competit de effusis et deiectis, perpetua est et heredi compet
Abbreviated transcription (Latin):
ne defectũcontigat ¶ S silibonocitũ
sit ip̃i perpetuo erit actos si aliꝰ uelit
expetiri annuaerit ħ cactõn .n. h̾edib
iure heditario ꝯpetit quippe ꝙ ĩ corꝑe
lib̾o dampni datur iure heditario cł¬
Pretor ait neqͥs ĩ suggr̃da. ꝓtecti¬
one supͣ eũ locũ quouulgo it̾ fiet
łĩciuo cõsistet᷑ id poĩtũ hẽat ciuĩcaiꝰ¬

Expanded text:
e defunctum contingat. sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio: sed si alius uelit experiri, annua erit haec actio, nec enim heredibus iure hereditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario tran.Praetor ait: 'Ne quis in suggr‹u›nda protectoue supra eum locum, qua uolgo iter fiet inue quo consistetur, id po
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplar huiꝰ actõnis dariopor
tabula fũat poĩta idem seruandũ
Rndit et si autẽ in hora ex reticulo
suspensa cecidiss ⁊ dãpniquud de¬
diss Quia ⁊ legittima ⁊ honoraria
actio deficit. ¶ Ista autẽ actõ ppłaris
est ⁊ hedisiłib q cõpetit ĩħedẽ autẽ
non competit quia penalis est.

Expanded text:
ad exemplum huius actionis dari oportabula fuerat posita. idem seruandum respondit et si amphora ex reticulo suspensa decidisset et damni dedisset, quia et legitima et honoraria actio deficit.Ista autem actio popularis est et heredi similibusque competit, in heredes autem non competit, quia poenalis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuoluantur ibic poĩti rebheat᷑
indiec exportentur. ¶ Q ht hauͤ¬
stũ iter quoq hr̃e iudetur ad ha¬
riendũ ⁊ ut ait neratius. ł ui mẽ
lex fonte priuato ad flum̃autẽ pu-¬
blicũ Idem neracius codonil ł. scͥbit
iter deb̾e cedi hanstũ non oporte ⁊ si
uł.łDecoris compascendi ser¬
uitutes itemadaquam appellandi
si predii fructus maxie inpeccore con¬
sistat. predii magis ꝙͣ ꝑsone iud̾et᷑
łitm̃ ⁊ testator ꝑ̃m demonstraũ cui
secuitutẽ pr̃ari uolunt emptoriuł

Expanded text:
ouoluantur ibique positi habeantur indeque exportentur. Qui habet haustum, iter quoque habere uidetur ad hauriendum et, ut ait Neratius libro tertaec de haustu ex fonte priuato. ad flumen autem publicum idem Neratius eodem libro scribit iter debere cedi, haustum non oportere et si um. Pecoris pascendi seruitutes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore consistat, praedii magis quam personae uidetur: si tamen testator personam demonstrauit, cui seruitutem praestari uoluit, e
Abbreviated transcription (Latin):
te exm̃de de calcis que coiuende ius
posse malieno ẽẽ insi fundũ uicuũ
ht̃ ⁊ hoc protulum ⁊ attilliũ crimẽ
existiasseait. S ip̃e dicit ut maxi̾e
calcis coqiuende ⁊ crete exim̃de ser¬
uitus ꝯstitu possit non ultͣ posse
qͣm quatenꝰ ad eum ip̃m fundũs¬
si figͣm̾as hr̃em inciuib ⁊ eauasa
fu̾int quib fructus euis fundi ex¬
portarentur st̃mͣ quibzdam fit ut
aphorisiũ euehatur ut dolia fiãt
ut uasa uenirent figuline ex̾cent᷑
ususfructus erit item longe reces
sit ͤ usuffructus ius calcis coquende
it ⁊ lapidius existimandi ⁊ harene fo¬
diende edificandi uiseiꝰ gra fit qd ĩ
fundo est ¶Item sil uecedue ut pedamẽ¬
ta ĩuineas non desunt quidgͤ

Expanded text:
us posse in alieno esse, nisi fundum uicinum habeat: et hoc Proculum et Atilicinum existimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae seruitus constitui possit, non ultra posse, quam quatenus ad eum ipsum fundui figlinas haberet, in quibus ea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiantut uasa uenire‹nt›, figlinae exercerentur, usus frdit ab usu fructu ius calcis coquendae et lapidis eximendi et harenae fodiendae aedificandi eius gratia quod in fundo est, item silvae caeduae, ut pedamenta in vineas non desint. quid
Abbreviated transcription (Latin):
ititutõnis auxilium maiorib dam᷑
in quib rei dum taxat persequen¬
de gr̃a ciueruntur non cum lucri¬
faciendi exalterius pena: uel damp¬
no auxilium sibi impartiri deside¬
hostib captus sit placet interrup¬
tam possõem postlumo ñ restitru¬
Quia hec sñ possõne non constitit

Expanded text:
stitutionis auxilium maioribus damus in quibus rei dumtaxat persequendae gratia queruntur, non cum faciendi ex alterius poena uel damno auxilium sibi impertiri desidhostibus captus sit, placet interrupessionem postliminio non restituquia haec sine possessione non co
Abbreviated transcription (Latin):
inseruos seuerit uel ad impudiciciã
turpemq iolationẽ copłtat q̃ st̃
partes pͥsidis ex rescripto diui piiã
sulem eutice misso manifestabit᷑
cuius rescripti uerba hec sunt. dño
rũ qid̃ pot̾atẽ ĩ ẜuuos suos sllbata
ẽẽ o nec cuiqͣm hoinũ uis suũ det᷑hi
uiciã uł famẽ ł intolłabilẽ iniuriã
deneget᷑. hiis qui iuste dep̾cant᷑ iõq
cognosce de reliqiuis eoꝵ qui ex fami¬
la iulii sabini ad statuã ꝯfuger̃t
ut uł duriꝰ hĩtos qm equum est uel
fami uł iniiria affectos cognoi̾us
ueniri iube ita ut ĩ potate dñi ñ re¬
u̾tant᷑. Qui si mee ⁊stitutõi fraudẽ
fecit sciet me hoc admissũ seu̾ius
exequuturũ. ¶Duius ⁊̃ adrian᷑ im

Expanded text:
in seruos saeuierit uel ad impudicitiam turpemque uiolationem compellat, quae sint partes praesidis, ex rescripto diui Pii sulem Baeticae manifestabitur. cuius rescripti u quidem potestatem in suos servos illibatam esse oportet nec cuiquam hominum ius suum detrahi: vitiam vel famem vel intolerabilem iniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum, qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos quam aequum est vel infami iniuria affectos cognoveris, veniri iube ita, ut in potestate domini non revertantur. qui si meae constitutioni fraudem fecerit, sciet me admissum severius ex
Abbreviated transcription (Latin):
Iuił Elaudĩ felix enũdẽ audu tͥb
obligau̾at. euthitiane pͥmu ⁊ demde
turboni tertio alii creditor csĩ enthi¬
ciana de iure suo docet suꝑata apo in¬
dicẽ a tertio creditore ñ ꝓuocau̾at tbo¬

Expanded text:
um. Claudius Felix eundem fundum tribus obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: T
Abbreviated transcription (Latin):
piram constituit ⁊ uti ab eo possessa
dom̃ fuit gaio seio uendidit quero
an pira que ab actore domui cõuincta
erat ad emptorẽ quo uire emptõnis
pertineat .R. eodem uire fore uenditã
ẽẽ emptori dictum est quantum in¬
sula locata est tm̃ emptori pr̃are p̾ste¬
tur pauł immosi insulã toto uno no¬
mine locau̾is ⁊ pluris conductor lo¬
cau̾it crimen danda insula m̾cedem

Expanded text:
‹rip›am constitu‹i›t et uti ab eo possessa ‹rip›am constitu‹i›t et uti ab eo possessa domus fuit, Gaio Seio uendidit: quaero, an ripa, quae ab auctore dom‹u›i coniuncta erat, ad emptorem quoque iure emptionis pertineat. respondit eodem iure fore uenditam esse emptori dictum est, quanti insula locata est, tantum emptori praestetur.Paulus: ‹i›mmo si insulam totam uno nomine locaueris et amplioris conductor locauerit et in uendenda insula mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
puto nisi quid in ea re uenditor dolo fẽc̃.
tum cunus cy rographa tributoꝵ ⁊ a debi¬
toreretro solutoꝵ apud se depoĩta hẽbat
uendidit meiuo ea lege ut si quid tribu¬
torũ noĩe debitum ee emptor solu̾et
Idem fundꝰ ob cam eoꝵ tributoꝵ que iam
soluta erant a contradictõe saltu inqͦ
idem fun dus est uenit eũcs idem me¬
uiꝰ emit ⁊ p̾ciũ solũ q̃sitũ est an empti
iuditio uł aliq̃ actõe emptor euendi¬
striuñta de quib querent exhibeant᷑.¬
Drediũ estimatũ in dotẽ a pr̃e filie sue
noĩe datũ ob legatũ creditoridep̾hen¬
ditur q̃sitũ est an filius ꝙ ħeditatem
patris retinz cũ ab̾ cã se filia abatiuiss
dote contenta acade ex empto teneat᷑
a creditore luere ⁊ marito librũ prare
& tem. ¶ Int̾ uenditorẽ ⁊ emptorẽ
a quo exig̾e d et quid ex huĩ modi
pacto uenditor emptori pr̃are debe
rias eo noĩe qͣs hr̃et prare debe ¶ Añ
domũ mari inuuctam molib iacłi

Expanded text:
puto, nisi si quid in ea re uenditor dolo fecit. tum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributorum, quae iam soluta erant, a conductore saltus, in quo idem fundu‹s› est, uenit eumque idem Maeuius emit et pretium soluit: quaesitum est, an empti iudicio uel aliqua actione emptor a uendistrumenta de quibus quaereretur exhibeantur.Praedium aestimatum in dotem a patre filiae suae nomine datum obligatum creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui hereditatem patris retinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actione ex empto teneatur, ut a creditore lueret et marito liberum prae teneri.Inter uenditorem et emptorem a quo exigere debet et quid ex eiusmodi pacto uenditor emptori praestare derias eo nomine quas haberet praestare debere.Ante domum mari iunctam molibus iactis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ traderent᷑ ⁊ perinde eẽ ait qiͣ per emp¬
torem solũ stetisset non pot̾ enĩuideri
moram pot̾ uenditorem emptori fc̃am¬
Q̾ si fundũ enusti ea lege u̾tuei des pe¬
se adu̾sus te lege sua uenditorẽ dixiqr
in uendendo hoc age̾t᷑ ut qñcũq perẽp¬
torem ft̃m sit quominus peccumam
soluat legis penam paciatur ħita u̾m

Expanded text:
aderetur, perinde esse ait, quasi si per emptorem solum stetisset: non enim potest uideri mora per uenditorem emptori faQuod si fundum emisti ea lege, uti des pese aduersus te lege sua uenditorem dixi, quia in uendendo hoc ageretur, ut, quandoque per emptorem factum sit, quo minus pecuniam soluat, legis poenam patiatur. hoc ita uerum
Abbreviated transcription (Latin):
tot nĩmis uacuam que possessionem
tradidit nz fines eĩ demonstrauit q̃¬
ritur an empti iuditio cogendꝰ sit ostẽ¬
d̾e ex instr̃is h̾editariis cr uuiris defunctꝰ
ħ hu̾it ⁊ fines ostendẽ.  id ex cĩ sccip

Expanded text:
tot nummis" vacuamque possessionem tradidit neque fines eius demonstravit: quaeritur, an empti iudicio cogendus sit ostendere ex instrumentis hereditariis, quid iuris defunctus habuerit et fines ostendere.
Abbreviated transcription (Latin):
toris causa supposuit ex empto tenet᷑
nec defenditur si quo facilius excogita¬
re peti non possunt cum hee non sinit in
obligatõne s osfitio iudicis prestentur
abeo. Bona fides non patitur cumẽp¬
pectuĩam rei uendite deb̾e desiiss añqmͣ
⁊ re sua carerespossessione aut tradita
futurũ est ut uenditor rem eque amit¬
teret ut pote cũpetenti eam rem ẽptor

Expanded text:
toris causa subposuit, ex empto tenetur nec defenditur, si, quo facilius excogitarae peti non possunt, cum hae non sint in obligatione, sed officio iudicis praestenturn patitur, ut, cum emppecuniam rei venditae debere desisset antequam  re sua careret. possessione autem tradita futurum est, ut rem venditor aeque amitteret, utpote cum petenti eam rem petitor
Abbreviated transcription (Latin):
demł. Iutius tit̾i accepta peccunia
ad mat̾ias uendendas sub penac̾ta ita
pena conueniatur partim datis mate¬
riis decessit. cum gͥ testator in penam᷑
ꝯmisit n heres eius reliquam mat̾iã
exhibuerit an ⁊ in penam ⁊ in usuras
conueniri possit p̾sertĩ cũ emptor mu¬
tuatus pecciũam usuras grauissimas
queritur ⁊ h̾edem uenditoris ĩ penã
conueniri posse in actione quozex
empto moram offitio iudicis post in
tercedentem usuraꝵ precii r̾õem habe¬
rioportere.

Expanded text:
m.Lucius Titius accepta pecunia ad materias uendendas sub poena certa, itatatuta tempora, poena conueniatur, partim datis materiis decessit: cum igitur testator in poenam commiserit neque heres eius reliquam materiam exhibuerit, an et in poenam et in usuras conueniri possit, praesertim cum emptor mutuatus pecuniam usuras grauissimas quaeritur, etiam heredem uenditoris in poenam conueniri posse. in actione quoque ex empto officio iudicis post moram intercedentem usurarum pretii rationem haberi oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
canus refert. Q uistũ est sicut minui¬
tur p̾statio si scriis det̾ior apd̃ empto¬
irm fc̃s sit cum euenitur. ¶Illud expe¬
ditus iuidetur si mͥ alienã aream uendi¬
deris ⁊ in ea ego edificau̾o atq ita eam
dñs euunicit. ¶ Namqr possum petẽ¬
tem dñm si impensã edifitioꝵ ñ soluat
don mali exceptõe sub inou̾e. mag̾ est ut
ea res ad pericłin uenditoris ñ ꝑtineat
ꝙ ⁊ in seruo dicendũ est si inseruitute
ñ in lib̾tate euinceretur ut dñs m̾cedes
⁊ impensas prare debeat ꝙ si emptorũ
possideat edifitiũ uł seruũ ex empto ha¬
bebit actõem. In omĩb autem hiis casi

Expanded text:
canus refert: quod iustum est: sicut minuitur praestatio, si seruus deterior apud emptorem effectus sit, cum euincitur.Illud expeditius uidebatur, si mihi alienam aream uendideris et in eam ego aedificauero atque ita eam dominus euincit: nam quia possi‹m› petentem dominum nisi impensam aedificiorum soluat, doli mali exceptione summouere, magis est, ut ea res ad periculum uenditoris non pertineat. quod et in seruo dicendum est, si in seruitutem, non in libertatem euinceretur, ut dominus mercedes et impensas praestare debeat. quod si emptor non possideat aedificium uel seruum, ex empto habebit