comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pastor bonus. auimam suam ꝓ te posuit. Ipẽ
se obtulit cccidendum. ꝓte. Nunc ergo secura
nranes inouile. nec indiges quempiam alium qui
cordis tui claudat aꝑiatq ianuam. quia xp̾c tibi
⁊ pastor ⁊ ianua ÷. ip̃e ⁊ pascua ⁊ prouisor. Ego sũ
inquit ostium ouum ꝑ me si quit ingressut
fuit saluabitur. ⁊ egredietur ⁊ ingredietur ⁊ pascua
muemiet. Pascua igitur que tibi hic bonus pastor¬
parauerit in quib te saciari collocauit non sunt
herbarum arentium uarietas. in quib quedam dł¬
ci sucto quedam amarissimo constant. que suctes¬
su temporum aliqnͣdo sunt aliqnͣdo nõ st̾. Pas¬
cua tibi eloquia dei ⁊ mandata st̃ dulcia semĩata.
DDe hiis pasciuis gustau̾sit ille qui dicebat. deo.
Quam dulcia faucib meis eloquia tua suꝑ mel
⁊ fauum ori meo. De hiis pascuis idem ipẽ dm̃tiᷤᷤ
ouib clamat. ⁊ dicit. Gustate ⁊ uidete qm̃ suauiᷤᷤ
est dominus. Lege igitur decalogum ueteris.

Expanded text:
pastor bonus? Animam suam pro te posuit. Ipse pastor bonus? Animam suam pro te posuit. Ipse se obtulit occidendum pro te. Nunc ergo secura manes in ovili. Nec indiges quempiam alium, qui cortis tuae claudat aperiatque januam: quia Christus tibi et pastor, et janua est; ipse et pascua, et provisor. Ego sum, inquit, ostium ovium. Per me si quis ingressus t, salvabitur; et egredietur et ingredietur, et pascua inveniet . Pascua igitur, quae tibi pastor hic bonus paravit, in quibus te satiari collocavit, non sunt herbarum virentium varietas, in quibus quaedam dulci succo, quaedam amarissimo constant, quae successu temporum aliquando sunt, aliquando non sunt. Pascua tibi eloquia Dei et mandata sunt dulcia seminata. De his pascuis gustaverat ille qui dicebat Deo: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! De his pascuis idem ipse dominicis ovibus clamat, et dicit: Gustate et videte quam suavis est Dominus . Lege igitur decalogum veteris
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Caue iactantiam caue. quia qui te semuiũ
miserando a terra sustulit. humilem portat. pre¬
cipitat extollentem. Cum eim dixeris tmiendo
⁊ ininnocentia ambulando. Pñs regit me. fidu¬
cialit̾ addes. ⁊ nichil nuchi deerit. qm̃ nichil de est
timentib eum. ⁊ non priuabit dñs bonis ambu¬
tibi deerit: Adde qd̾ sequitur. In loco pascue ibi¬
u me collocauit. Suꝑ aquam refectionis educa¬
uit me. Agnosce homo quid fueris. ubi fueris sb̃
quo fuu̾is. Quis errans eras: in imuo. ⁊ maquoso.
spinis ⁊ tribulis. Pascebaris. sub m̾cenniario po¬
sita ueniente lupo secura non eras. ⁊Nunc aũt
requisita a uero pastore. humeris eus pretate
lbuecta. reducta es ad ouile. id ad domum dei ui¬
delicet eccliam. Ubi pastor tuus xp̃s ⁊ oues cõma¬
nent congregate. Pastor iste non m̾cennarius
sub quo nuisera laborabas. sub quo luprim time¬
bas. Uis aut̃ scire qnͣtum tui curam habeat. ħ

Expanded text:
tem. Cave jactantiam, cave; quia qui te semivivum tem. Cave jactantiam, cave; quia qui te semivivum miserando a terra sustulit, humilem portat, praecipitat extollentem. Cum enim dixeris timendo, et in innocentia ambulando, Dominus regit me; fiducialiter addes, et nihil mihi deerit. Quoniam nihil deest timentibus eum ; et non privabit Dominus bonis ambutibi deerit, adde quod sequitur: In loco pascuae ibi me collocavit; super aquam refectionis educavit me. Agnosce, homo, quid fueris, ubi fueris, sub quo fueris. Ovis errans eras, in invio et inaquoso, spinis et tribulis pascebaris: sub mercenario posita, veniente lupo, secura non eras. Nunc autem requisita a vero pastore, humeris ejus pietate subvecta, reducta es ad ovile, id est, ad domum Dei, videlicet Ecclesiam, ubi pastor tuus Christus, et oves commanent congregatae. Pastor iste non est ut mercenarius, sub quo misera laborabas, sub quo lupum timebas. Vis autem scire quantam tui curam habeat hic
Abbreviated transcription (Latin):
uulneris dolore retractus. in lapsum grauius
recidit quo iacesat. quia lex ut ait apłs ad ꝑfet¬
tum nichil adduxit. Quem samantanus ille
qd int̾pretatur custos muando cum eadem uia tnͣ¬
siret. id cum in carne iustus ꝓ nobis pcc̃oribus
mori uenisset. miumentum suum eleuens a terra
imposuit ⁊ oberrantem ut ouem subuectans hu¬
meris ꝓpriis t paradysum unde lapsus fuerat ad
centenarium. hoc ÷ ꝑfectum numerum reuocauit
cognoscis auctorem tuum ⁊ dñn. Dñs regit me.
Quod utiq isi a domino erectus. iacens dicere.¬
a non posses. Ipẽ ergo regit te: qui portat te. Cũ
eisim dicis dñs regit me. nichil ÷ ꝓprium. unde
fidas inte. Itaq caue. ne extollaris de m̾itis tius.
Nulla enim fuerunt cum ad te erigendum doꝰ
uenit. Nemq nudum inuenit non uestitum.
Plagatum inuenit. non sanum. Iacentem ĩue¬
nit. Non stantem. Errantem. peꝑit. non reu̾ten¬

Expanded text:
vulneris dolore retractus, in lapsum gravius vulneris dolore retractus, in lapsum gravius recidit quo jacebat. Quia Lex, ut ait Apostolus, ad perfectum nihil adduxit . Quem Samaritanus ille quod interpretatur Custos, miserando cum eadem via transiret, id est, cum in carne justus pro nobis peccatoribus mori venisset, in jumentum suum, elevans a terra, imposuit; et aberrantem ut ovem subvectans humeris propriis, in paradisum, unde lapsus fuerat, ad centenarium, hoc est, ad perfectum numerum revocavit cognoscis auctorem tuum et Dominum, Dominus regit me. Quod utique, nisi a Domino erectus, jacens dicere non posses. Ipse ergo regit te, qui portat te. Cum enim dicis, Dominus regit me; nihil est proprium, unde fidas in te. Itaque cave ne extollaris de meritis tuis. Nulla enim fuerunt, cum ad te erigendum Dominus venit. Denique nudum invenit, non vestitum; plagatum invenit, non sanum; jacentem invenit, non stantem: errantem reperit, non reverten
Abbreviated transcription (Latin):
specialit᷑ reformationem lapsus humani gũ̾is
⁊ sancte eccłie disciplinam. similq continet sa¬
cramenta. Pateant igitur silentio aures cordeᷤᷤ
ur̃i ad audiendum ⁊ tocus intentionis ꝑatos
sulcos. uerbis emi inueniat ut qd̾ nũc sitiens
t̾ra susceꝑit tempore accepto mebriata sangiũ e
xpĩ in ꝓspero germinans culmo coprosos afferat
mauit enim defensionis fiduciam. diuitiarũ
roborauit infinitam substantiam. Dñs regit
me firmauit defensionis subam fiducian.t
inthil michi deerit. Roborauit duitiarĩ ifins¬
tam substantiam. Sed queranus quius qnͣtiꝙ
qualis ue sit ista ⁊ confessio illus. illiuis este di¬
lectissmni qui descendens ex iherł̃m in sherico nici¬
dit in ĩatrones. qui despoliatus prime originis
dignitatłs mortis ꝙ telo ꝓstratus humo sine ui¬
rib iacebat ⁊ mudns. Quituba legis ⁊ apħdrũ
in sonante dum suis conatur surgere iuribus

Expanded text:
specialiter reformationem lapsus humani generis, specialiter reformationem lapsus humani generis, et sanctae Ecclesiae disciplinam, simulque continet sacramenta. Pateant igitur silentio aures cordis vestri ad audiendum, et totius intentionis paratos sulcos verbi semen inveniat: ut quod nunc sitiens terra susceperit, tempore accepto inebriata sanguine Christi, in procero germinans culmo , copiosos afferat mavit enim defensionis fiduciam, divitiarum roboravit infinitam substantiam. Dominus regit me, firmavit defensionis fiduciam. Et nihil mihi deerit, roboravit divitiarum infinitam substantiam. Sed quaeramus cujus, quantique, qualisve sit ista confessio. Illius, illius est, dilectissimi, qui descendens ex Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Qui dispoliatus primae originis dignitate, mortisque telo prostratus humo sine viribus jacebat et nudus. Qui tuba Legis et Prophetarum insonante, dum suis conatur surgere viribus,
Abbreviated transcription (Latin):
te nobit deuita nr̃a. Illud uero qd̾ sequi ti me
nos inferas inferis in temptationerma. non sic acu¬
prunt tamꝙͣ deus orandus sit quo nos ad suꝑau¬
Das temptationes aduinet pec̃m pecorum. Sed
ne quisꝙ̃ irruens corꝑslit̾ nos humanus carast
asflgat. qm̃ pec̃orum temptationes iuncere ita
sit iam in nr̃a positum potestate ⁊ possibilitate
nature. ut hoc manit᷑ impetnͣdum oratib arbi¬
tremur. Non possumus una epła breur omnia
uł plurnria tante impretatis argumenta collig̾e
pͥsertim quia cum ista conscͥberem. ꝑ latores ua¬
ingaturi mno ĩmorari dutius non sinebant. Puto
aũt oñosum me non fuisse sanchis sensib truis
qd detanto malo om̃ꝙ iugilantia dnõ adiuuan¬
te uitando: tacere non potui I¬
baptismum properatis in .xxi.
nomine domini tradimus memorie collo ami¬
tandum. cuiꝰ ncce est ut misf̾lu illuminãte
diuma grã exponamus. Bic enim psalnꝰ

Expanded text:
te nobis debita nostra. Illud vero quod sequitur, te nobis debita nostra. Illud vero quod sequitur, Ne nos inferas in tentationem , non sic accipiunt tanquam Deus orandus sit quo nos ad superandas tentationes adjuvet peccatorum, sed ne quisquam irruens corporaliter nos humanus casus affligat; quoniam peccatorum tentationes vincere ita sit jam in nostra positum potestate, possibilitate naturae, ut hoc inaniter impetrandum orationibus arbitremur. Non possumus una epistola brevi omnia vel plurima tantae impietatis argumenta colligere, praesertim quia cum ista conscriberem, perlatores navigaturi me immorari diutius non sinebant. Puto autem onerosum me non fuisse sanctis sensibus tuis, quod de tanto malo, omnique vigilantia, Domino adjuvante, vitando, tacere non potuiBaptismum properatis, in nomine Domini tradimus memoriae collocandum; cujus necesse est, ut mysterium, illuminante divina gratia, exponamus. Hic enim psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
admodumm tetius fidei xpĩane fandamenta euer¬
tere moluntur ꝑuidet nobiscum uenerabilita
urã. neq apud nos tacere debumius ut eusmo¬
D homines quos quidem sanari ietcl̃ia qmͣ ex
illa resecari. magis uolumus ⁊ optamus. cura
pastorali caueatis.  Iam enim tum ista seribe¬
rem cagnoueramus in eccłia carthaginensi ad¬
nesus eos episcopans concilii conditum fuisse
centio dirigendam. ⁊ nos de concilio irmidie
ad ean dem apłicam sedem iam similit̾ scbseramiꝰ
Dimes enim qui sgem habemus ia xpõ huis pe¬
stitere impietati resistere eamꝙ concordit̾ daꝑ¬
uare ⁊ anathematizare debemus. que contradiat
etiam oraniomibus nr̃is concedit quidem ut dici¬
mius. diminte nobis debita uar̃a sicut ⁊ nos dnm̃¬
tiumꝰ debitorib nr̃is: ⁊ foc ita concedens ut asierãt
hominem in hoc coruptibili corꝑore qd̃ ageranat
amimam posse suis irib ad tantam iustitapinit¬
uemet ut neqͥ hoc illi. sit dice̾ necessarium dimĩt¬

Expanded text:
m totius fidei Christianae fundamenta euertere moliantur, peruidet nobiscum uenerabilitas uestra. neque apud uos tacere debuimus, ut eius modi homines, quos quidem sanari in ecclesia quam ex illa resecari magis uolumus et optamus. cura pastorali caueatis. iam enim cum ista scriberemus, cognoueramus in ecclesia Carthaginensi aduersus eos episcopalis concilii conditum fuisse centio dirigendum et nos de concilio Numidiae ad eandem apostolicam sedem iam similiter scripseramus. Omnes enim, qui spem habemus in Christo, huic pestiferae impietati resistere eamque concorditer damnare et anathematizare debemus. quae contradicit etiam orationibus nostris concedens quidem, ut dicamus: Dimitte nobis debita timus debitoribus nostris ; et hoc ita concedens, ut asserat hominem in hoc corruptibili corpore quod aggravat animam, posse suis viribus ad tantam justitiam pervenire, ut neque hoc illi sit dicere necessarium, Dimit
Abbreviated transcription (Latin):
tium coram te. Quis enim erit mundꝰ a sorde ne
imus qui dem etiam si unius diei fui̾t uta enis
suꝑ t̾im. Est ne aliqiuid dubitandum tam cla¬
rissima auctoritate ꝑuulos petrati illiuue macti¬
latos esse nascentes. Cum enim dicit. nonne etiã
huiꝰ curam habiusti ⁊ hunc fecisti uenire i uidi¬
tiũ coram te. statim ꝓpter iuidicia uistissima dei
cur in iuditium ueniat causam p̾cedentem osten¬
natura qua nascitur. ĩmundus. ĩnꝑaudo. Dec
secundum septuagnnta ins̾pretatum editionẽ q̃
ex greto in latnum sermonem uersa est possumꝰ.
Audite aꝑtius ad suggallationem ur̃ amquane
ait potest facere mundimi de ĩmundo contep¬
tum semine. N onne tu qui solus es. Est ne
dem cops contentio. Immo eõ debet a uobis ul¬
la tontraditio. Andis de ꝑuulo dici. Qnspor¬

Expanded text:
cium? Quis enim erit mundus a sordibus? Ne cium? Quis enim erit mundus a sordibus? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejussuper terram . Estne aliquid dubitandum, tam clarissima auctoritate, parvulos peccati illuvie maculatos esse nascentes? Cum enim dixit, Nonne etiam hujus curam habuisti, et hunc fecisti venire in judicium coram te? statim propter judicia justissima Dei cur in judicium veniat, causam praecedentem ostennatura, qua nascitur immundus in mundo. Haec secundum Septuaginta interpretum editionem, quae ex graeco in latinum sermonem versa est, posuimus. Audite apertius ad suggillationem vestram idipait, potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Estne deinceps contentio? imo esse debet a vobis ulla contradictio? Audis de parvulo dici, Quis po
Abbreviated transcription (Latin):
la pati credideritis sine dubio dm̃ quis alde oĩa
fecit bona arguitis. Sed absit ut miquus ĩ¬
fereus iram. mimo iustus uidicia faciens. Pena
enim peccati est ut penis plectantur non mactu
S ortu ꝑuuli pccores. Quia ecce enmm minq¬
tatib conceptus sum. ⁊ in delictis pepit me matͥ
mea. Et graue igum suꝑ filios adam adie exitꝰ
de uentre matris eorum usq in diem sepulture ni
matrem omnium. ⁊ Ion ego fingens. S ꝓphete
dei spũ u̾itatis sancto acti dixerunt. Audi ⁊ alium
tnͣseuntem. ⁊ patientia sua eus in ꝑatientiam su¬
ꝑantem. beatum i ob dico. qui spũ dei quo ꝓlutꝰ
est. fortassis factus de humane nature senserit labe.
ediam ⁊ ꝑuulos dicens a pocĩsordib ĩmines esse
non posse. hosq addrcendos in uidicium toram dõ.
homo inquit natus demuliere breuis uite ⁊ ple¬
nus iracum die. ⁊ ficut flos cum floruerit decidit
fugit q ut unibra ⁊ non ꝑmanet. ⁊ Ionne etiã

Expanded text:
sa pati credideritis, sine dubio Deum, qui valde bona sa pati credideritis, sine dubio Deum, qui valde bona omnia fecit, arguitis. Sed absit ut sit iniquus, inferens iram, imo justus judicia faciens poena enim peccati est, ut poenis plectantur, non in actu, sed ortu parvuli peccatores. Quia, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea; et, Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium: non ego fingens, sed Prophetae Dei Spiritu veritatis sancto acti dixerunt. CAPUT IV. 7. transeuntem, et patientia sua ejus impatientiam superantem: beatum Job dico, quid Spiritu Dei, quo probatus et fortis est factus, de humanae naturae senserit labe, etiam parvulos dicens a peccati sordibus immunes esse non posse, hosque adducendos in judicium coram Deo. Homo, inquit, natus de muliere, brevis vitae, et plenus iracundiae; et sicut flos cum floruerit, decidit; fugitque ut umbra, et non permanet. Nonne etiam
Abbreviated transcription (Latin):
credentes inhabitare. suꝑ quos nisi fult dono
grẽ caritatis iugum suaue ⁊ onus leue xp̃i red¬
escere a labore ⁊ onere orignalis iugis possunt.
Grauantur enim in labore ⁊ one diu̾sarum pas¬
sionum quas eos in lacte positos ꝑpeti uidemus
⁊ stupenius. uexintur enĩ non ñqmͣ a demo¬
nib diu̾sis etiam dolorib ⁊ uulu̾ib cruciant᷑
multisq dut dixi erũpnarum gem̾b affligũ¬
tur ⁊ in hiis om̃ib cum quid patiantur dicere
non possunt. Tamen penis se cruciari uariis
quodam mͦ loquntur cum apuleo pundt doloꝵ
confusos uocumhenilatus emittunt. Que
si minime lo stimulo pcc̃ĩ ꝓthoplaustoꝵ ꝑcus¬
si nt quorum peccatrice carne pcc̃ĩ caro sunt
patunitur. scd̃m errorem ur̃m deus talem fecit
naturam. ut penalib auna pissionib con¬
uexetur. aut erit iuistus ut inocentiã ĩcãm̃
⁊ ulłu s penitus erioris obuoxiam tantis per.¬
mittat urgeri ꝑicilis. ⁊ iipĩs non nũcm̃ uta
priuari. Quod msi eos peccati onginalis cau¬

Expanded text:
re Dominum Deum . Super quos nisi fuerit dono gratiae, charitatis jugum suave et onus leve Christi, requiescere a labore et onere originalis jugi non possunt. Gravantur enim in labore et onere diversarum passionum, quas eos in lacte positos perpeti videmus et stupemus. Vexantur enim nonnunquam a daemonibus, diversis etiam doloribus et vulneribus cruciantur, multisque, ut dixi, aerumnarum generibus affliguntur: et in his omnibus cum quid patiantur, hoc dicere non possint, tamen poenis se cruciari variis quodammodo loquuntur, cum aculeo puncti dolorum, confusos vocum ejulatus emittunt. Quae si minime stimulo peccati protoplastorum percussi, ex quorum peccatrice carne peccati caro sunt, patiuntur, secundum errorem vestrum, Deus talem fecit naturam, ut poenalibus anima passionibus convexetur, aut certe injustus, ut innocentiam sanctam et nullius penitus erroris obnoxiam tantis permittat urgeri periculis, et in ipsis nonnunquam vita privari. Quod nisi eos peccati originalis cau
Abbreviated transcription (Latin):
go. ⁊ non qd̃ uolo hoc ago. S qd̾ odi iidꝰ facio¬
Et si autem qd̾ nolo illud fatio consentio legi
qm̃ bona est. Et nunc autem iam nõ ego o¬
peror illud. S qd̾ habitat in me pocm̃. Et sci¬
o enim quia non habitat in me hoc ÷ in carne
mea bonum ⁊ uelle adiacet michi. ꝑfic̾e̾ autẽ

Expanded text:
hoc ago, sed, quod odi, illud facio. si autem, quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. nunc autem iam non ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. scio enim, quia non habitatin me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾ ostensũ est s illũ qui ostendit m̃tieri possẽ
ñ estimans ¶õ deputatum ẽ ei ad iusticiam. slã
rem absurdam ⁊ q̃ ĩ possił satur. hebetis ẽ credere
N ꝑsana sit q̃ credi istudi istud suadeat uñ
abraham ⁊ ainirabĩt fidei est ⁊ cordis ꝑiti duri
⁊ illicd credit qd incredibile ẽ. ⁊ huic se ⁊mitit¬

Expanded text:
tensum est, sed illum qui ostendit mentiri posse non aestimans. ideoque deputatum est ei ad iustitiam. nam rem absurdam et quae inpossibilis scitur hebetis est credere, nisi persona sit, quae credi istud suadeat. unde Abraham et admirabilis fidei est et cordis periti, dum et illud credit quod incredibile est et huic se
Abbreviated transcription (Latin):
faitꝰ coͣdic̾e ñ aud̾et. sic fcm̃ ÷ ut dei filius homo¬
nascetur iusticiam p̾dicans dẏabolũ mcitaret pp̃
qͥd̾ hoĩss a uiciis eius ꝓhibet. Itaut ⁊ octid̾et ẽ¬
ũ qni pcc̃m nesciebat. tũc pectasse. ⁊ grauiꝰ qͥ dẽ
epmͣ homo quẽ aicusabat ĩuentꝰ ẽ ¶ Cum enĩ ex
dei decreto pp̃ pet̾m hoĩem sͣ uindicaret. quiaqͥ
pectat ex ꝑte dyaboli ẽ ĩuentꝰ ẽ plus pcasse. Qñ
eũ qui ñ peccau̾at it̾fecit ut sͥ usurparet ꝑ

Expanded text:
factus, contradicere non auderet. Sic ffactus, contradicere non auderet. Sic fdicans diabolum incitaret, propter quod homines a vitiis ejus prohiberet; ita ut et occideret eum qui peccatum nesciebat. Tunc peccasse, et gravius quidem quam homo quem accusabat, inventus est. Cum enim ex Dei decreto propter peccatum hominem sibi vindicaret, quia qui peccat, ex parte diaboli est; inventus est plus peccasse, cum eum qui non peccaverat interfecit, ut sibi usurpar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut mist̾iũ sacrũ ꝑ sangͥnem fit celeratum ⁊ re¬
ꝑatio uite ꝑ mortẽ. uit cũ mors augm̃tũ face̾ se
putaret ⁊ acceptio sangͥne saluatotis nmorata
deflu̾et ⁊ cũ iurtute oꝑatam se ħ estimaret ĩ fi¬
mata int̾iret ¶ Morti eñ mors ꝑ opus eiꝰ diuina ꝓ¬
curatione ĩ uenta est. ut qr semꝑ mala iualt ced̾e̾t᷑
ssli ad tempꝰ. ut ĩ uisticia oꝑe suo destructa regnũ
sibi ablatũ q̃ri ñ possit. ¶Qmͣuis eiĩ om̃ia possit
deus uichil tam̃ possit facit. Qd̃ si traditiom abs¬
dum est iusticiam enĩ qmͣ exigit hanc ⁊ fatit nõ
rant soluet. ⁊ hoĩem a morte erueret qmͣtpͣ ñ ĩ m̾i¬
to ten̾etur. S quia ĩuidia deceptꝰ fu̾at dẏaboli iu¬
stũ fuit huic sb̃ueniri. Dei enĩ snĩa tenebat᷑. s
est hunc erile. Ita ĩustũ erat ꝑ pom hoc fat̾e ne¬
glecta ĩiusticia. ¶ Uittus eñ homo suadende dp̃a¬
gbiabatur p̾cansꝰ dephendetur. ut tũc demũ reᷤ

Expanded text:
ut mysterium sacrum per sanguinem sit celebratum et reparatio uitae per mortem, ut, cum mors augmentum facere se putaret, accepto sanguine saluatoris minorata deflueret et, cum uirtute operatam se hoc aestimaret, infirmata interiret? morti enim mors per opus eius diuina procuratione inuenta est ut, quia semper male uult, cederetur illi ad tempus, ut in iustitia opere suo destructa regnum sibi ablatum queri non possit. quamuis enim omnia possit deus, nihil tamen facit quod sit rationi absurdum. iustitiam enim quam exigit, hanc et facit non rant solueret et hominem a morte erueret, quamquam non inmerito teneretur. sed quia inuidia deceptus fuerat diaboli, iustum fuit huic subueniri. dei enim sententia tenebaturest hunc eruere, ita iniustum erat per potentiam hoc facere neclecta iustitia. uictus engloriabatur, peccans deprehenderetur, ut tunc demum reus
Abbreviated transcription (Latin):
tum est illi ad iusticiam. Et Ion magnũ eẽt cre¬
didisse deo nͥ qr qͥd̾ crodidit m̃dꝰ ñ credendũ ⁊ stia¬
tũ indicat. quia istud m spe reꝵ nature ñ ẽ. Nã
abraham unus emũdo qr ħ tredidit segͥgatus a
m̃damis instificatꝰ est ¶ Hoc gͦ credidisse ꝑfidia
mũdane sapĩe magnũ facit. contͣ cuiꝰ spem loc¬

Expanded text:
tum eat illi ad iustitiam, non magnum esset cretum eat illi ad iustitiam, non magnum esset credidisse deo, nisi quia quod credidit mundus non credendum et stultum iudicat, quia istud in spe rerum naturae non est. unde Abraham unus e mundo, quia hoc credidit, segregatus a mundanis iustificatus est. Hoc ergo credidisse perfidia mundanae sapientiae magnum facit, contra cui
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ patriarche fides de abraham.
tam pcipua ⁊ admirabit fuit ut cet̾.
om̃s uisti patrem hunc tredulitatis dei indicio
fateant ¶ Nec sit aliquis deo dignꝰ et carꝰ nisi
eiꝰ filius fu̾it appellatꝰ. progatiua enĩ bonoris
eiꝰ ac m̾ti fides ẽ. qmͣ cum reb incredibilib dare
ñ ambigit. Int̾ cet̾a etiam saluatorẽ uid̾e dignꝰ
ex stitit m spẽ tũc future incarnatõis dicente ⁊ ꝓ¬
bante dnõ ad uideos. abraham pat̾ ur̃ cupiuit
ut ind̾et diem meũ ⁊ uidit ⁊ gaiusus ẽ Quril.
m̾to pat̾ fidei factus ẽ dignũ fuit ut futuroꝵ
reditatis grã abi humano ⁊ ꝑio patre in filios ob¬
seqũte reduadaret. Toideamꝰ nũc quid credidit
fdes ħ ut ad tantũ honorẽ ⁊ głam dĩuio iudi¬
cio ꝑueniret. Edem enĩ laudauimꝰ. s quid cre¬
didit mĩdum diximꝰ educens ⁊ em̃ hũc dñs ost
eis stellas celi ⁊ dixit. si potes mim̾are eas sic e¬
eit sem̃ tuũ ⁊ ccedidit abraham deo ⁊ deputa¬

Expanded text:
 patriarchae fides tam praecipua et admirabilis fuit, ut ceteri omnes iusti patrem hunc credulitatis dei iudicio fateantur nec sit aliquis deo dignus et carus, nisi eius filius fuerit appellatus. praerogatiua enim honoris eius ac meriti fides est, quam cum rebus incredibilibus dare non ambigit, inter cetera etiam saluatorem uidere dignus exstitit in specie tunc futurae incarnationis dicente et probante domino ad Iudaeos: Abraham pater uester cupiuit, ut uideret diem meum, et uidit et gauisus est. qui enim merito pater fidei factus est, dignum fuit ut futurorureditatis gratia ab humano et pio patre in filios obsequentes redundaret. Uideamus nunc quid credidit fides haec, ut ad tantum honorem et gloriam diuino iudicio perueniret. fidem enim laudauimus, sed quid credidit, nondum diximus. educens etenim hunc dominus ostendit ei stellas caeli et dixit: si potes numerare eas? sic erit semen tuum. et credidit Abraham deo et deputa
Abbreviated transcription (Latin):
fione suscipent pͥmiuĩ fidei m̾itoꝵ uidicẽ. ⁊ in quo
oins soet ex ꝓmissione futuri semmis Beeuit
¶ ⁊ q̃ deuõne inpleret matri enõ ĩdicant
ne qd ditatõni eiꝰ t̃pedm̃tum afferret. scieng
bet deut has exemplo docem õri dura der face
mandata S  eũ fencissimꝰ abraham ⁊̃ uet ari¬

Expanded text:
sione susceperant, praemium fidei, meritorum indicem, et in quo omnis spes ex promissione futuri seminis habebat omni devotione impleret, matri ejus non indicavit, ne quod dicationi ejus impedimentum afferret, sciens bet Deus, ut hoc exemplo doceremur, omni cura Dei facere mandata. Si enim fidelissimus Abraham in re
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ꝑ unũ adam pͤcantem om̃s ĩ morte tenebat
Ita ꝙͣ unũ ñ ptantem om̃s amisit. ¶Igͦ sangͥs
saluatoris fusus ĩuste ħ p̾mii ĩ om̃e ꝯsecutꝰ
est. Ut originis sue sanguinẽ cũ tͥumpho re¬
tuꝑans ad pristmũ gradũ reuocaret meliora¬
ta sub̾a.Uista enĩ mors ei qui illam iuicerat
ñ potuit ccͣdic̾e̾ ¶ DDeatũ itaq pasche mist̾iũ¬

Expanded text:
sicut per unum Adam peccantem omnes in morte tenebat, ita per unum non peccantem omnes amisit igitur sanguis saluatoris fusus iniuste hoc praemii nomine consecutus est, ut originis suae sanguinem cum triumpho recuperans ad pristinum statum reuocaret meliorata substantia. uicta enim mors ei qui illa uicerat non potuit contradicere. beatum itaque paschae mysteriu
Abbreviated transcription (Latin):
ne meluis nuptias honoras inquib libidini litẽcio¬
sissimũ spatium prebiusti: ne fortassis offensa defen¬
sorem sibi aliũ prouideret: Neq em̃ qd̃ ego cõme¬
moraui scd̾m ueniam ꝯuigib concedere apłm. U̾bi
ꝓculdubio notatur. ⁊ si ignoscitur culpa: saltem u̾bo
tenuis atting̾e uoluisti. aut qd̃ ab illo oꝑe: ut orõni
uatent: cessare coniuges ad mouent᷑. Qd̾ ergotet
cõmemoraui ausus es in tua responsione refricare.
Credo formidaus ne tua uide̾tur preuaricata defensõ.
Si ⁊ te confitente appareret qd̃ ꝑ sibidinem cuite pa¬
trocinari nõ pudet etiam ꝯiugum. impediretur orõ.
Ita cum michi pro illa respondere cupes. s apłõ re¬
sistere non aud̾es. nͨ in aliam sententiam ficut sole¬
tis ipm̃ apłicum testimoniũ retorquere. potusses.
omino inde tac̾e uoliusti.

Expanded text:
ne melius nuptias honoras, in quibus libidini licentione melius nuptias honoras, in quibus libidini licentiosissimum spatium praebuisti; ne fortassis offensa defensorem sibi alium provideret? Neque enim, quod ego commemoravi secundum veniam conjugibus concedere Apostolum ubi procul dubio notatur, etsi ignoscitur, culpa, saltem verbo tenus attingere voluisti; aut quod ab illo opere, ut orationi vacent, cessare conjuges admonentur , quod ego totum commemoravi, ausus es in tua responsione refricare: credo, formidans ne tua videretur praevaricata defensio, si et te confitente appareret, quod per libidinem, cui te patrocinari non pudet, etiam conjugum impediretur oratio. Ita cum mihi pro illa respondere cuperes, sed Apostolo resistere non auderes, nec in aliam sententiam, sicut soletis, ipsum apostolicum testimonium detorquere potuisses, omnino inde tacere maluisti.
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ om̃ium in continentia que etiam sicita u̾tit ĩ ui¬
sim. Id̾oq apłs non solum a fornicatõne uos retra¬
ht: u̾m etiam in ip̃is coniugiis. modum quẽadmo¬
dum docet. ⁊ tenrꝑa p̾scribit orandi. In temꝑans .ii.
in coniugio quid aliud insi quidam at uster uxo¬
ns est: Cernis quẽaomodum uẽsit etiam inter
ipã ⁊ honesta ẽẽ coniugia: ⁊ Iides quemad̾m di¬
at incontinentiam enam licita i̾tere in uitium¬
ubi ⁊ sicitum demonstrat eẽ cõnũbium. ⁊ in ip̃o ñ
nult in continentiam fedare qd̾ licitum ẽ Ndrier¬
tis quomͦ inteslig̾e̾ nobiscum debeas in quo morbo
desidii uolũt apostosus U̾nũquemq uas suũ possi¬
dere. Sicut gentes que ignorant deum. Tibi autẽ
libido non nsi p̾ter uxorem uidetur eẽ culpabilis.
¶Luid ergo de ambrosio Iudicabis qui ĩtem ꝑantem
in coniugio adult̾um quemdam appellat uxoris. En¬

Expanded text:
rum omnium incontinentia, quae etiam licita vertit in virum omnium incontinentia, quae etiam licita vertit in vitium. Ideoque Apostolus non solum a fornicatione nos retrahit, verum etiam in ipsis conjugiis modum quemdam docet, et tempora praescribit orandi » . « Intemperans enim in conjugio, quid aliud nisi quidam adulter uxoris est? » Cernis quemadmodum velit etiam inter se ipsa vere honesta esse conjugia? Vides quemadmodum dicat, incontinentiam etiam licita vertere in vitiumubi et licitum demonstrat esse connubium, et in ipso non vult incontinentiam foedare quod licitum est? Advertis quomodo intelligere nobiscum debeas, in quo morbo desiderii noluerit Apostolus unumquemque vas suum possidere, sicut gentes quae ignorant Deum ? Tibi autem libido non nisi praeter uxorem videtur esse culpabilis. Quid ergo de Ambrosio judicabis, qui intemperantem in conjugio adulterum quemdam appellat uxoris? Tu
Abbreviated transcription (Latin):
sa oꝑe uestiatur: Ecce nõ solũ anima qd ⁊ illi dñt:
dͥmetiam corpus qd̾ illi negant contͣ platonicos dei
pus esse defendit ambrosuis.
ꝑtu dicturus es qd̾ miptiis ingat crimen. qr
⁊ inde qd̾ nascitur contupiscentie uoluptate
contretum dicit. subuenire contagium defictorum:
ludi ergo de nuꝑtiis ambrosii. sententiam ĩ aposogi¬
⁊ sancti dauid. ¶Conum inquid ꝯiugiũ. sansta co¬
sula. S tam̃ qui hñt uxores: ita fint ac si nõ hñ¬
tis. sp̃e est thorus incomquinatus ⁊ alterum nemo¬
frandare d eo: nisi forte ad tempꝰ ut uacent orati
pre quo usus corꝑee illius cõuentionis ex̾tet. Nu¬
diat ast̾am n libro de phia. Bona inquid continẽ¬
ta quedam uelud crepido pietatis. ⁊ Iantq in p̾ci¬
piis uite huiꝰ sabentiũ statuit uestigia specula trix
sedula ne quid oprepat iłlicitum: matri aũt uitio¬

Expanded text:
Dei opere vestiatur? » Ecce non solum animam, quod et illi dicunt, Dei opere vestiatur? » Ecce non solum animam, quod et illi dicunt, verum etiam corpus, quod illi negant, contra Platonicos Dei opus esse defendit Ambrosius. 20. An tu dicturus es, quod nuptiis ingerat crimen, quia et inde quod nascitur concupiscentiae voluptate concretum, dicit subire contagium delictorum? Audi ergo de nuptiis Ambrosii sententiam in Apologia sancti David. « Bonum, » inquit, « conjugium, sancta copula. Sed tamen qui habent uxores, ita sint ac si non habentes: ipse est thorus incoinquinatus; et nemo alterum fraudare debet eo, nisi forte ad tempus, ut vacent oratiopore, quo usum corporeae illius conventionis exercet » . Audi et alteram in libro de Philosophia: « Bona, » inquit, « continentia, quaedam velut crepido pietatis. Namque in praecipitiis vitae hujus labentium statuit vestigia; speculatrix sedula, ne quid obrepat illicitum. Mater autem vitio
Abbreviated transcription (Latin):
nascentes originale pcc̃m: tam̃ hoc ipm̃ qd̃ hiis qͥnq
argim̃tis anferre conamini. Sic ille u̾ opus ÷ i suiᷤᷤ
ẜmonib ponit ut cui uis satis eluceat. quid cathosi
c u̾tas soleat p̾dicare: quid ꝓfana bonitas conetur
ciltere. An forte quoq ipm̃ ambrosium scisse ac docuis¬
E dubitabis deum eẽ hominũ conditorem ⁊ aĩe ⁊ corpiꝰ
Nludi ergo quid dicat in libro de phisosophia contra
platonem ph̃m qui hominũ animas resolui in besti¬
is asseuerat. ⁊ animaꝵ tm̃modo deum opinatur auc¬
torem: corꝑa autem diis minorib facienda disc̾nit.
Ergo scũs ambrosiuis miror raquid tantũ pħm quomꝰ¬
nnectius ꝯͥcludat aut ranulis. feritate quo ĩduat
lestiaꝵ: cum in thimeo eam dei opus ẽẽ memorau̾it
int̾ ĩmortasia a deo factam. corpus aũt nõ uideri opꝰ
sumi dei assenit: quia natura carnis hũerant nchil
a natura corꝑis bestialis differt. Si ergo digna est
me dei opus ẽẽ credatur: Quomodo indigna ẽ que

Expanded text:
nascentes originale peccatum: tamen hoc ipsum, quod his quinque argumentis auferre conamini, sic ille ubi opus est, in suis sermonibus ponit, ut cuivis satis eluceat, quid catholica veritas soleat praedicare, quid profana novitas conetur evertere. An forte ipsum quoque Ambrosium scisse ac docuisse dubitabis, Deum esse hominum conditorem, et animae et corporis? Audi ergo quid dicat in libro de Philosophia contra Platonem philosophum, qui hominum animas revolvi in bestias asseverat, et animarum tantummodo Deum opinatur auctorem, corpora autem diis minoribus facienda decernit. Ergo sanctus Ambrosius, « Miror, » inquit, « tantum philoin noctuis includat, aut ranulis, feritate quoque induat bestiarum: cum in Timaeo eam Dei opus esse memoraverit, inter immortalia a Deo factam; corpus autem non videri opus summi Dei asserit, quia natura carnis humanae nihil a natura corporis bestialis differt. Si ergo digna est quae Dei opus esse credatur, quomodo indigna est quae
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃i oem̃ gen̾ari hominem ⁊ iõ trab̾e ceigmale p᷑¬
catum. sanctus eloquatur ambrosuis. In eo ipso
de sacͣmento regenationis siue de philosophia liͦ¬
suo Et inquid domus qmͣ sapĩa edificat ⁊ mẽsa
celestib refecta sacͣmentis. in qua ustus cibum
uoluptatis epulatur. suauem grẽ potum bibens:
Si ꝑꝑetuoꝵ m̾itoꝵ uberi post̾itate letetur ¶ Hos fi¬
lios gen̾ans dauid: partus illos corꝑee ꝯmixtiõis
horrebat. ⁊ idõ mundari sacri fontis irriguo desi¬
da̾bat. ut carnalem ac t̾renam labem grã spũalis
ablĩet. Etce inquid in mi quitatib ꝯcepͥtus sũ.¬
⁊ in delictis peꝑit me mat̾ mea. Maleeua ꝑturi¬

Expanded text:
peccati omnem generari hominem, et ideo trahere originale pecpeccati omnem generari hominem, et ideo trahere originale peccatum, sanctus eloquatur Ambrosius in eo ipso de Sacramento regenerationis, sive de Philosophia list, » inquit, « domus quam sapientia aedificat, et mensa coelestibus referta sacrementis, in qua justus cibum divinae voluptatis epulatur, suavem gratiae potum bibens, si perpetuorum meritorum uberi posteritate laetetur. Hos filios generans David partus illos corporeae commixtionis horrebat, et ideo mundari saecri fontis irriguo desiderabat, ut carnalem ac terrenam labem gratia spiritualis ablueret. Ecce, inquit, in iniquitatibus conceptus sut in delictis peperit me mat
Abbreviated transcription (Latin):
lum hoc ago: iam non ego oꝑor illud. S qd̾ hĩtat
uanta libet feralis animi obstmatione uili¬
ane. qnͣtalib adu̾sus uos ꝑ uicacia pelagi¬
ano errore consistat: tanta ꝑ beatum ambrosium
rerum cͥcumuallaris eiudentia tanta uerboꝵ eiꝰ
manifatione ꝯtunderis: ut ꝓfecto si nulla terõ.
cogitatio. ꝯsid̾atio. religiouis. pietatis. humanita¬
tis atq in te ipõ adu̾tente u̾itatis a ꝑnicaciniten¬
tõne reuccau̾it: ostendas qnͣtum in malis hura¬
nis ualeat eoquẽꝙͣ fuisse progressum ubi man̾e
nõ libeat. Unde redire iam pudeat. sic enĩ credo te
affici tum ista leg̾is. S o si xpĩ pax in tuo corde uĩ¬
cat. ⁊ bona pattentia de mala u̾ecundia palmam
cogitur ferre. cui modum castitas nuꝑtiaꝵ laborat
impon̾e. ubi concupiscentia carnis uoluptas q ꝙͣ
laudas contra ꝓpositum uoluntatis agit suos im¬
petus cum excitatur etiam si actus nõ ꝑagit cum
frenatur. Attende gͦ paulisper quomꝰ ex hac lege

Expanded text:
lo, hoc ago; jam non ego operor illud, sed quod habitat Quantalibet feraris animi obstinatione, Juliane, quantalibet adversus nos pervicacia pro Pelagiano errore consistas; tanta per beatum Ambrosium circumvallaris rerum evidentia, tanta verborum ejus manifestatione conreligionis, pietatis, humanitatis, atque in te ipso advertendae veritatis a pertinaci intentione revocaverit, ostendas quantum in malis humanis valeat, eo quemquam fuisse progressum, ubi manere non libeat, unde redire jam pudeat. Sic enim credo te affici, cum ista legeris. Sed o si pax Christi in tuo corde vincat, et bona poenitentia de mala verecundia palmam entium cogitur ferre, cui modum castitas nuptiarum laborat imponere, ubi concupiscentia carnis, voluptasque, quam laudas, contra propositum voluntatis agit suos impetus, cum excitatur, etiamsi actus non peragit, cum frenatur: attende ergo paulisper, quomodo ex hac lege
Abbreviated transcription (Latin):
non uis. Adu̾timus inquid cuiꝰ modi sit mors mi¬
stica: nũc consid̾emus cuiꝰmodi sepustura ẽẽ debe¬
at. Non enim satis ẽ ut moriantur uicia nͥ mar¬
cescant.corꝑis luxus. ⁊ oĩum uincułoꝵ carnaliũ
compago saluatur: omĩs modus corꝑei laxetur
usus. Memo sibi blandiatur qd̾ aliam figam
iduerit. mistica precepta acceꝑit: ad continen¬
cie disciplmam applicu̾it animũ. Non qd̾ uolu¬
mus hoc aginus. S qd̾ edio he mus hoc facimꝰ.
multa oꝑatur in nobis pecm̃ nobis reluctantib
rediuiue plerumq uoluptates resurgunt. Cuctã¬
dum nobis adu̾sus carnem est. luctatus ẽ ad uer¬
sus eam paulus. Demq ait. Uideo asĩt aliam le¬
gem in menb̾ris meis reprignantẽ legi nĩtis mee
⁊ captiuantẽ me in lege pcci. NIunqiuid inquid

Expanded text:
non vis. « Advertimus, » inquit, « cujusmodi sit mors mynon vis. « Advertimus, » inquit, « cujusmodi sit mors mystica: nunc consideremus cujusmodi sepultura esse debeat. Non enim satis est ut moriantur vitia, nisi marcescat corporis luxus, et omnium vinculorum carnalium compago solvatur, omnis nodus corporei laxetur usus. Nemo sibi blandiatur, quod aliam figuram induerit, mystica praecepta acceperit, ad continentiae disciplinam applicuerit animum. Non quod volumus, hoc agimus; sed quod odio habemus, hoc facimus. Multa operatur in nobis peccatum. Nobis reluctantibus redivivae plerumque voluptates resurgunt. Luctandum nobis est adversus carnem. Luctatus est adversus eam Paulus: denique ait, Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me
Abbreviated transcription (Latin):
uantem se in lege pcc̃ĩ nec de conscientia sua pre
pre lib̾andum. Et tu quẽqmͣ opinaris scientem
uꝰ posse pct̃are: Paulus dicit. Non enim et̃
uolo fatiobonum. s qd̾ uolo malum ħ ago. Et
tu arbitraris homini prodẽẽ scientiam que delic¬
tiaugeat ageat inuidiami: Itemq in ip̃o oꝑe
idem ipẽ ep̃c ad om̃s nos referens eloquiũ. causam¬
q cõmunem. sedulo agens: repugnat enim lex
carus inquid legi mentis. ⁊ laborandum nobis÷
ac defudandum ut castigamis corpus ⁊ seruitu¬
de hilosophia quem scͥpsit: ita loquit᷑. Seata
sͥ mors que nos pcc̃o eripit ut reformet deo qui
le aũt iustificatur a pc̃o: qui ꝑ baptismũ pcc̃a
omĩa renuituntur. habes ad ista quid dicas: ui¬
des ne quẽ adinodum expresserit uir uen̾abilis in
lptismo fieri hominis mortem beatam u̾ remit¬
tuntur pec̃a omnia : S attende aliud. attende qd̾

Expanded text:
vantem se in lege peccati; nec de conscientia sua praevantem se in lege peccati; nec de conscientia sua praepore liberandum: et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit, Non enim quod volo facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago » : « et tu arbitraris homini prodesse scientiam, quae delicti augeat invidiam? » Itemque in ipso opere idem ipse episcopus ad omnes nos referens eloquium, causamque communem sedulo agens: « Repugnat enim lex carnis, » inquit, « legi mentis, et laborandum nobis est ac desudandum, ut castigemus corpus et servitude Philosophia quem scripsit, ita loquitur: « Beata igitur mors quae nos peccato eripit, ut reformet Deo. Quile autem justificatur a peccato, cui per Baptismum peccata omnia remittuntur. » Habesne ad ista quod dicas? Videsne quemadmodum expresserit vir venerabilis, in Baptismo fieri hominis mortem beatam, ubi remittuntur peccata omnia? Sed attende aliud, attende quod
Abbreviated transcription (Latin):
i menbris meis repugnantem segi mentis mee ⁊
aptiuitãtem me i sege pecĩ. Hec ẽ uoluptas il¬
ia tua: suscepta tua qmuis ⁊ reprehendis tu eiuᷤᷤ
eccessum. U̾bi qualis sit plane fat̾is. S tantis u̾¬
horum ornam̃tis eam mod̾atam defendis ⁊ i̾audas
qͣ istum modum sibi iꝑã constitisit ⁊ non sp̃ẽ qui
a adu̾sus eus impetum concupiscit. Adũsus qm
fortit̾ stabãt ipẽ: qui cłamabat. Wideo aliam le¬
gem in menbris meis repugnantem legi mentis
mee. Iste impugnantis impetus si laxetur in que¬
nõ decliabit ĩmunda: In que non ꝑtrahet ⁊ p̃¬
apitabit abrupta: Uerum nũc qd̃ pocus instat.
tte nõ scd̾m uos quicumqs uidens. s scd̾m beatissi¬
mũ ambrosium de se ipõ paulus apłus dicit. Ui¬
deo allam segem in menbris meis repug. legi mẽ¬
sis moe ⁊ captiuantem me in lege pcc̃l.
ursus in eodem opere alio loco. Idem doctor.
Impugnatur inquid paulus ⁊ uidet legẽ
amis sue repuguantem legi meutis sue ut capti¬

Expanded text:
in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Haec est voluptas illa suscepta tua, quamvis et tu reprehendas ejus excessum. Ubi qualis sit, plane fateris: sed tantis verborum ornamentis eam moderatam defendis et laudas, quasi istum modum sibi ipsa constituerit, et non spiritus qui adversus ejus impetum concupiscit. Adversus quem fortiter stabat ille, qui clamabat, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. Iste repugnantis impetus si laxetur, in quae declinabit immunda? in quae non pertrahet et praecipitabit abrupta? Verum nunc, quod potius instat, ecce non secundum vos quicumque Judaeus, sed secundum beatum Ambrosium de se ipso Paulus apostolus dicit, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Rursus in eodem opere alio loco idem doctor: « Impugnatur, » inquit, « Paulus, et videt legem carnis suae repugnantem legi mentis suae, et capti
Abbreviated transcription (Latin):
cui non appareat. que uł qualis species poc̃i a confu¬
sis tegenda fuerat ni regione sumboꝵ. qui de sun cor¬
ꝑis nuditate nou tonfundeb̾ant᷑ añ permñ: Obsecro
intelligite. Inmo uͦ ꝑmutite homines quos uob̾s
intelligunt intellig̾e. ⁊ nolite eos cog̾e̾ de pudendis
pene compudent᷑ diuiciꝰ disputare.
enito ĩdem beatusꝰ iohes etiam sicut ip̃e martyt
copriamũ circurtisionem caris carms ĩ figuo
ꝑeptam cõmendat eẽ ẜaptismatis. Et uide quomod

Expanded text:
» Cui non appareat, quae vel qualis peccati species a confu» Cui non appareat, quae vel qualis peccati species a confusis tegenda fuerat in regione lumborum, qui de sui corporis nuditate non confundebantur ante peccatum? Obsecro, intelligite; imo vero permittite homines, quod vobiscum intelligunt intelligere, et nolite nos cogere de pudendis pene impudenter diutius disputare. 18. Merito idem beatus Joannes, etiam ipse, sicut et martyr Cyprianus , circumcisionem carnis in signo praeceptam commendat e
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum ⁊ eos multi loco strepitu ꝑting̾e cupiebas.
Quid enim tara in ꝓmptu est qmͣ suctinctoriis
lumbos hominũ contegi uł precuigi: Quas uul¬
gus etiam munituras uocat. Neq hoc ille homo
dei cusꝰ te urgemus eloquio tanqmͣ obscurum eẽt
exposuit: s qd̾ om̃s intelligeb̾ant quid sigͥfica¬
ret ostendit. In limibis emm quib precingenur
ait quedam semina gn̾atõnis eẽ dicinit᷑. ⁊ Ideo
ibi male succunctus adam foliis mutilib. Quare
male⁊ Sequitur ⁊ dicit u̾ future gñationis non
frustum futurum: S quedam pcc̃a fignaret. Ha¬
bes ne ad ista quid̾ dicas: Ecce uude slla confusio.
ecte unde. contexio ⁊ suctixio folioꝵ. ette undein
post̾is originale pec̃m. Santfus u̾o iohannies constã
it: totum illud pͥorum pͥmorum hominũ erũbes¬
centiũ factarm duobus u̾bis euident᷑ expressit dicẽs
faliis autem ficus erant cooꝑti tegentes spem̃ pt̃i

Expanded text:
omnium, et eos multiloquii strepitu perstringere cupiebas. omnium, et eos multiloquii strepitu perstringere cupiebas. Quid enim tam in promptu est, quam succinctoriis, lumbos hominum contegi vel praecingi, quas vulgus etiam munituras vocat? Neque hoc ille homo Dei, cujus te urgemus eloquio, tanquam obscurum esset exposuit: sed quod omnes intelligebant, quid significaret ostendit. « In lumbis enim quibus praecingimur, » ait, « quaedam semina generationis esse dicuntur; et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus. » Quare male? Sequitur et dicit, « ubi futurae generationis, non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret. » Habesne ad ista quod dicas? Ecce unde illa confusio, ecce unde contextio et succinctio foliorum, ecce unde in posteris originale peccatum. 17. Sanctus vero Joannes Coit, totum illud primorum hominum erubescentium factum duobus verbis evidenter expressit, dicens: « Foliis autem ficus erant cooperti, tegentes speciem peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
morta ploraturus reatum quẽ cõtraxit añ ortũ
Rgo ne ex huiꝰ concupiẽ motu illi non erubeᷤᷤ¬
c̾e̾nt homines primi quo ⁊ ipĩ apparebant no¬
tinam ficut iłli erubuerunt eas ꝑtes corꝑis in q̃ui¬
bris libidinis mobedientiam sentiebant nudas re¬
linquere: ita tu fidei catholice obediens erubesc̾es
doctor adu̾te. Quid gͥ grauiꝰ est inquid: Hac se a¬
dam int̾p̾tatione succinxit. eo loci ubi fructu mag̃
castitatis se succing̾e debuiss. In lumbis enun qͥ¬
bus precinginiur quedam semina gñationis dmr.¬
Et iõ ibi male succinitus adam foliis mutilibus:
uͥ future gnͣationis nõ fructun futurlim. S que¬
dam peccata signaret. LSic certe frustrauit iste
uir sanctus tam esaboratam disputatõem tuam
nimisq sollicitam ne post pct̃m adam ⁊ eua ccu¬
lis aꝑtis lumbos precinxisse credantur. Ut eumi
tanta ibi socatate laborares : contͣ seusus uemi efuᷤ

Expanded text:
in ortu ploraturus reatum, quem contraxit ante ortum. in ortu ploraturus reatum, quem contraxit ante ortum. Ergone ex hujus concupiscentiae motu illi non erubescerent homines primi, quo et ipsi apparebant notinam sicut illi erubuerunt eas partes corporis, in quibus libidinis inobedientiam sentiebant, nudas relinquere; ita tu fidei catholicae obediens erubesceres doctor adverte. « Quod igitur gravius est, » inquit, « hac se Adam interpretatione succinxit eo loci, ubi fructu magis castitatis se succingere debuisset. In lumbis enim quibus praecingimur, quaedam semina generationis  Adam foliis inutilibus, ubi futurae generationis non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret » . Hic certe frustravit iste vir sanctus tam elaboratam disputationem tuam nimisque sollicitam, ne post peccatum Adam et Eva oculis apertis lumbos praecinxisse credantur . Ut enim tanta ibi loquacitate laborares, contra sensus veniebas
Abbreviated transcription (Latin):
atq unuisqus ꝯcupiscentie uoluptate contretuᷤ
⁊ genitalib iuscib infusus ⁊ corgusatus in sangͥ¬
ue in pannis. iuolutus prius subiret delictorum
contagium qmͣ uitałis spc̃ minis hauriret. Si
te non deseruit qualiscumq sastem sensus huma¬
mus: uides quid de concupiscentie uoluptate hac ip¬
sa tui prebes impudentissimũ patrocinium pro¬
nũtiau̾it tui qd̾ sepe dicendum est dectoris testimo¬
mo p̾dicatus tam mnenorabił doctor ambroꝰ qd̃ ea
quis contretus ea genitasib iuscib infusus. ea co¬
agulatus in sanguine ⁊ in parus. non utiq lane¬
is aut liners aut huiꝰmoĩ talib qualibus iam na¬
ti obuoluũtur infantes. S pamus uiciate origi¬
nis tanꝙͣ ħeditariis niuolutus prius sb̾eat conta¬
gium delitorum qmͣ uitalis huiꝰ aeris auram spi¬
rando ꝑcipiat. In queni uelum inmensum fontem
cõmunis ⁊ non desistentis alimenti post occulta spi¬
ramenta iuscerum mat̾noꝵ qui nascitur fundit᷑

Expanded text:
atque unusquisqne concupiscentiae voluptate concretus, et genitabilus visceribus infusus, et coagulatus in sanguine, in pannis involutus, prius subiret delictorum contagium, quam vitalis spiritus munus hauriret. » Si te non deseruit qualiscumque saltem sensus humanus, vides quid de concupiscentiae voluptate, hac ipsa cui praebes impudentissimum patrocinium, pronuntiaverit, tui, quod saepe dicendum est, doctoris testimonio praedicatus, tam memorabilis doctor Ambrosius: quod ea quisque concretus, ea genitalibus visceribus infusus, ea coagulatus in sanguine; et in pannis, non utique laneis, aut lineis, aut hujuscemodi talibus, qualibus jam nati obvolvuntur infantes, sed pannis vitiatae originis tanquam haereditariis involutus, prius subeat contagium delictorum, quam vitalis hujus aeris auram spirando percipiat: in quem velut immensum fontem communis et non desistentis alimenti, post occulta spiramenta viscerum maternorum, qui nascitur, funditur;
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cełorum. Et tam̃ nos in baptismate ꝑuissorum
expołiationem carms. hoc ẽ circumcisiouem nõ mani¬
factam celebrari. negatis cum nicħ eos quo expolari
debeant hrẽ contenditis. Non eñ eos fatem im mer¬
tuos in p̃putio caruis sue:. quo pec̾m significatur ma¬
xiie qd originalit᷑ trahitar. Per hoc enun ẽ corp
ur̃m corpus ꝑcc̃ĩ qd̃ euacuari dicit apoꝰ ꝑ crucẽ xͥ¬

Expanded text:
um coelorum. Et tamen vos in Baptismate parvulorum exspoliationem carnis, hoc est, circumcisionem non manufactam, celebrari negatis; quia nihil eos, quo exspoliari debeant, habere contenditis. Non enim eos fatemini mortuos in praeputio carnis suae, quo peccatum significatur, maxime quod originaliter trahitur: per hoc enim est corpus nostrum corpus peccati, quod evacuari dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
intesligis quem scqͣtur id illum adu̾sarium nr̃m.
qui tam̃ habet sapientiam hꝰ mundi.s ⁊ uolup.¬
tas atq delectatio Rene sapiens dicitur. quia ⁊ car¬
nis appeslatur sapĩa. Sicut habes. quia sapientia hꝰ
carnis inimica ẽ deo. ⁊ ad exquirenda desectatõnũ
gña astuti sũt qui appetentes sũt uoluptatum. Su̾i

Expanded text:
t, illum adversarium nostrum, qui tamen habet sapientiam hujus mundi. Sed et voluptas atque delectatio bene sapiens dicitur; quia et carnis appellatur sapientia: sicut habes, Quia sapientia hujus carnis inimica est Deo » . « Et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt, qui appetentes sunt voluptatum. Si