comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lerat: ut considerantib insinu&. ad qd̃ eoͤ
tionis iniquoꝵ. si non cum fine p̾sentis scl̃i
de cunctis generaliter dicitur: ex magna
parte procul dubio ueritatis uirtute ua¬
cuat᷑. Sed tunc uera erit: cum iam iniqͥta-¬
tis dilatio non erit. Quȩ hoc fortasse mͦ ĩ¬
tellegi rectius potest: qm̃ nec innocens pe-¬
rit. nec rectus deletur: quia & si carne
hic ad teritur. in conspectu ȩterni iudicis
uera salute reparatur. Et qui seminanł:
dolores & metunt. flante do pereunt: qͥa
qͣnto hic altius ꝑuerse agendo ꝓficiunt.
tanto durius subsequenti dampnatione
feriuntur. Sed cum eidem sentenciȩ p̃mit¬
titur. recordare: uidelic& pat& quia trans¬
acta res ad memoriã reducitur: non autẽ
futura nuntiatur. Tunc gͦ eliphar uerius
dicer&: si hȩc de iniquis generalit̃ fierrȩx¬
trema animaduersione credidiss&. Sed hoc
nat᷑. Nos qͥppe cũ flamꝰ. aerẽ ab exterioribus

Expanded text:
lerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos lerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos tionis iniquorum, si non cum fine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset. natur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ flante dõ pereunt: qui plerumq diu
hic subsistere. & iustis felicius ꝑmittunt᷑
Hinc namq de illis iterum ꝑ psalmistã
dicitur: in laborib᷑. hominũ non sunt. &
cũ hominibꝰ non flagellabunt᷑. Hinc hie¬
remias ait. Quare uia impioꝵ ꝓsperat᷑
Quia enĩ sicut scriptum est. dñs paciens
redditor est: sȩpe diu tolerat. quos inꝑ-¬
petuũ dampnãt. Non numquam enim
concite ꝑcutit: quia pusillanimitati in¬
nocenciũ consolando. concurrit. Aligͣndo
gͦ omp̃s d̾s diu preualere iniquos patit᷑:
ut iustoꝵ mundius uita purget᷑. Aliqͣn¬
do uͦ iniustos celeriter trucidat: eorũq in-¬
teritu innocenciũ corda confirmat. Si enĩ
nunc om̃s male agentes ꝑcuter&: extremũ
iam iudiciũ quibꝰ exhiber&. Si autẽ nullũ
om̃ino ꝑcuter&: quis dm res humanas cu-¬
rare credidiss& Non numquã enłim inqͦs
ferit: ut ostendat quia inulta mala non
deserit. Non numquã enĩ iniquos diu to¬

Expanded text:
ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu to
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulenta dicere. Dolores autẽ netere est .¬
dicendo preualere. Clel certe dolores semi¬
nant: qui ꝑuersa ꝑagunt. Dolores metunt.
cum de eadem puersitate puniunt᷑. Fr̃uctꝰ
qͥppe doloris est: retributio dampnationis.
Sed cũ ꝓtinus subinfertur. qͥa qͥ dolores se¬
minant & metunt. flante do pereunt. & irȩ
eiꝰ sp̃ũ consumunt᷑: hoc loco doloris messio
non iam pęna. sed adhuc ꝑfectio iniquitatis
ostendit᷑: quia ex diuinȩ irȩ spũ eiusdem mes-¬
sionis pęna subrogatur. Seminant gͦ hic do-¬
lores & metunt: quia iniqua sunt quȩ faci-
unt. & in ipsa iniquitate ꝓsperant᷑. Sicut
de iniquo ꝑ psalmistã dicit᷑. Polluunt᷑ uiȩ
eiꝰ in omi tempore. auferuntur iudicia tua
a facie eius: om̃ium inimicoꝵ suoꝵ dominabi¬
t᷑. De quo paulo post subdit᷑: sub lingua eiꝰ
labor & dolor. Dolores itaq seminat: cum
ꝑuersa agit. Dolores metit: cum exeisdem
ꝑuersitatibꝰ temporalit̾ excrescit. Quomͦ

Expanded text:
fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntua facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
spe cęlestis głȩ. sed pro terrena retributio¬
ne deo deseruiunt. ipsi sibim& fingunt qͦd¬
querunt. & docere p̃sumentes: cũ terrenã
securitatem p̃dicant. cunctis suis laborib
ostendunt quod amant. Sequit᷑. Quin

Expanded text:
spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributiospe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserquaerunt, et docere praesumentes cum terrenam securitatem praedicant cunctis suis laboribus ostendunt quod amant. VERS. 8.-- « Quin
Abbreviated transcription (Latin):
Siue heretici quoꝵ amicos beati iob tene¬
re speciem diximꝰ. seu ꝑuersi quilib&: quã
inordinate redarguunt. tam rep̃hensibi¬
liter exhor tant᷑. Tit namq Quis uinquã
innocens perut: aut qͣndo recti deleti
sunt: Sȩpe qͥppe hic & innocentes pere¬
unt. & recti funditꝰ delent᷑ sed tamen ad
ȩt̃nam głam pereundo seruant᷑. Si enim
nullus innocens perir&: ꝓpħa non dicer&.:
iustus perit. & nemo est qui recogitet.
Si rectos ds̃ ꝓuidendo non raper&. ne¬
quaquã de iusto sapiencia dixiss&: raptꝰ
est ne malicia mutar& intellectũ eius.
Si iustos animaduersio nulla ꝑcuter&.
petrus minime prenunciarie dicens: tẽpꝰ
ut iudicium incipiat de domo dĩ. Illi gͦ
ueraciter recti sunt: qͥ amore suꝑnȩ patriȩ.
ad cuncta presentis uitȩ aduersa pͣparant᷑
Nam qui ꝓ ȩternis bonis mala hic ꝑpeti
metuunt: uidelic& recti non sunt. Sed
eliphat uel deleri rectos. uel innocentes hic
perire non estimant: quia sepe hi qͥ non

Expanded text:
Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non
Abbreviated transcription (Latin):
leon ñ hab&: qͥa timida tua elatio dum
uerberibꝰ p̃mitur. ab aliena lesione ꝓhibet᷑.
Sed qͥaꝰ beati iob amicos hereticoꝵ tenere
speciem diximꝰ: urg& necessario. ut hȩc eadẽ
eliphat uerba. quomͦ & iam typice sencienda
unius cuiusq rei . ex diuersitate componitur:
in sacro eloquio. ꝑ rem qũalib&. licite diũsa
figurant᷑. Hab& qͥppe leo uirtutẽ: hab& &
seuiciã. Uirtute gͦ dnm̃: seuicia diabolum
signat. Hinc enĩ de dño dicit᷑. Uicit leo de
tribu uida. radir dauid. Hinc de drabolo scrip¬
nomine aliqͣndo sc̃a ȩccła: aliqndo babylo¬
nia designat᷑. Pro eo enĩ quod contͣ aduersa
audax est. leͤna ȩccła dicitur: sicut eiusdem
beati iob uocib ad ꝓbatur: qͥ derelictã ab
ȩccła iudeam indicans ait. Non calcauert̃

Expanded text:
leon non habet, quia timida tua elatio dum leon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, urget necessario, ut haec eadem Eliphaz verba quomodo etiam typice sentienda uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scripnomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim, quod contra adversarios audax est, leaena Ecclesia dicitur, sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ septuaginta interp̃tũ. nequaquã
dicit᷑ tygris: sed mirmicoleoñ peruit. eo qͦd
non haber&e prȩdam. Mirmicoleoñ qͥppe
paruũ ualde est animal: formicis aduersũ.
Quod se sub puluere abscondit. & formicas
frumenta gestantes interficit: interfectasq
consumit. Mirmicoleoñ autẽ latine dicit᷑.
uel formicarũ leo: uel certe ex pressius for¬
mica pariter & leo. Recte autẽ leo & formi
ca nominat᷑: quia siue uolatilibꝰ seu quibꝰ¬
lib& aliis minutis animalibꝰ formica est.
ipsis autem formicis leo. Has enĩ quasi leo
deuorat : sed ab illis quasi formica deuoratur.
Cũ igitur eliphaz dicit mir micoleoñ periit:
quid inbeato iobs mirmicoleontis nomine. ni¬
si pauorem. & audaciã reprehendit. Ac si
ei aꝑte dicat. Non iniuste ꝑcussus es: quia
contra erectos timidus. contra subdito
audax fuisti. Ac si aꝑte dicat. Contra
astutos te formido pressit: contͣ simplices
temeritas inflauit. Sed prȩdam ĩa mirmico¬

Expanded text:
uaginta interpretum nequaquam tigris dicitur, sed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmico
Abbreviated transcription (Latin):
fuscat᷑. Sȩpe largitate. castitate. pietate.
ex pulcra uisione induit᷑: sed inter fusa ob¬¬
scuritate suꝑbiȩ notatur: Sicq fit ut int̾¬
mixtis uiciis dũ mundam in se speciem
hypocrita non ostendit: quasi unũ colorẽ
tẏgris habere nequaquã possit. Quȩ uide.¬
lic& tẏgris rapit prȩdam: qͥa humani sibi
fauoris usurpat głam. Qui ent̃ rapta lau¬
de extollitur: qͣsi prȩda saciatur. Bene autẽ
hẏpocritarum laus.: prȩda dicit᷑. Preda qͥppe
est: cũ aliena uiolenter auferunt᷑. Om̃is
autem hẏpocrita quia uitã iusticiȩ simulanͦ.
iustoꝵ sibi laudẽ arripit: alienũ est ꝓfecto qͦd
tollit. Eliphar itaq quia beatũ iob incold̾mi¬
tatis suȩ tempore laudanda egisse cogno¬
uit: ꝑcussione subsequente hȩc illũ tenuis.
se ꝑ hẏpocrisin credidit dicens. Tigris peri. s¬
it: eoquod non haber& praedã. Ac si aꝑte
dicat. Clarietas tuȩ simulationis extincta

Expanded text:
fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulatio
Abbreviated transcription (Latin):
GUNT. Qũe enim nomine tygridis. nisi
beatum iob nota uarietatis signat: uel as¬
ꝑsũ maculis simulationis. Om̃is namq si .iͦ.¬
mulator in eo qͦd uideri rectus appetit.
mundũ se ꝑ om̃ia non ostendit: qͥa dum
uirtutes qͦsdam ꝑhypocrisin assumit. & oc¬
culte sem&ipsũ uiciis subicit. quȩdã laten¬
cia uicia repente infaciem erumpunt. & suꝑ¬
ducte simulationes. quasi uisionis corium
ex admirtione sua uarium ostendunt. Ut
plerũq mirũ sit. cur homo qͥ tantis uirtu¬
tibus pollere cernit᷑. &iam tam reprobis
actibꝰ inquinet᷑. Sed nimirũ om̃is hẏpocri¬
ta tẏgris est: quia dũ mundus color de simu¬
latione ducitur. uicioꝵ nigredine interrũ¬
pente uariatur. Sȩpe enim. dũ de castitatis
mundicia extollitur: sorde auariciȩ fȩdat᷑.
Sȩpe dũ uirtute largitatis spetiosus osten¬
ditur. lururiȩ maculis inquinat᷑. Sepe dũ
castitatis atq largitatis decore uestitur: ue¬
lud ex zelo iusticiȩ. crudelitatis atrocitate

Expanded text:
t. --Quem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate
Abbreviated transcription (Latin):
quo errore difpliceant. continuis lamentiᷤ
uacant. Qs cum diuina subito flagella cor¬
ripiunt. auctoris sui se gram̃ offendisse sus¬
picant᷑. Quia uel infirmitatibꝰ prepedĩti.
uel amaritudinibꝰ pressi. ad impendenda ꝓxi¬
mis pia oꝑa non adsurgunt. Et cor in lam̃¬
tũ ue titur. quia corpus a deuotionis suȩ
ministerio retardatur. Cumq se mercedẽ
non augere considerant: &iam transac ta
oꝑa displicuisse formidant. Unde bene beatꝰ
iob cum rugitum suũ quasi inundantes aquas

Expanded text:
quo errore displiceant, continuis lamentis quo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas
Abbreviated transcription (Latin):
r&: fuerunt michi lacrimȩ meȩ panes.
Luctu enĩ suo anima pascitur. cũ ad suꝑna
gaudia flendo subleuatur. Et intus quidẽ
doloris sui gemitũ tolerat: sed eo refecti¬
onis pabulũ ꝑcipit. quo uis amoris ꝑlacri¬
Et Quasi iN UNdaNtes aeyat sic Ry¬¬
Glts MEUs. Aquȩ cũ inundant. cum
impetu ueniunt: & crescentibꝰ multiplicit̃¬
añs uoluminibꝰ intumescunt. Electi uero dũ
mentis suȩ oculis diuina iudicia apponuñ.
dum de occulta suꝑ se sentencia trepidant.
dũ se ad dm̃ ꝑuenire posse confidunt. sed
tamen ne non ꝑueniant metuunt. dũ pre
sibi adhuc futura sunt quia nesciunt ꝑti¬
mescunt: quasi quȩdã in eis aquarũ more
uolumina colligunt᷑. quȩ inmeroris rugĩt᷑
quasi insubiecta litora dẽfluunt. Uirꝰ
igitur sc̃s uidit qͣnta sint in lamentis
pęnitenciȩ uolumina cogitationũ: atq ip.¬
sas meroris undas inundantes aquas uoca
positi trepidant: ac ne ineisdem occulto ali¬

Expanded text:
ret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . ret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, doloris sui gemitum tolerabat, sed eo retectionis pabulum percipiebat, quo hic vi amoris per lacriEt quasi inundantes aquae, sic rugitus meus. - Aquae, cum inundant, cum impetu veniunt, et crescentibus multipliciter voluminibus intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculi divina judicia opponunt, dum de occulta de se sententia dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praesibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocavpositi trepidant, ac ne in eisdem occulto ali
Abbreviated transcription (Latin):
onis ad nisu sem& ipsam concutit. & suꝑnã
lucẽ quã condita deseruit. repulsa quęrit.
Unde fit plerũq ut in ipsis piis fletibus illa
interni gaudũ claritas erumpat: & mens
quȩ intorpore prius cȩca iacuerat. ad ĩspec¬
tionẽ fulgoris intimi suspiriis uegetata con-¬
ualescat. Unde bene sequit᷑. Antt auam¬
coaebam syspiro. Comedere nãq est
animȩ: suꝑnȩ lucis contemplationib pasci.
Suspirat gͦ antequã comedat: quia prius¬
gemitu tribulationis afficit᷑. & post modũ
conte̾plationis refectione saciatur. Hisi enĩ
suspirat non cõmedit: quia qui se in hoc exilio
ꝑdesiderioꝵ cȩlestiũ lamenta non humiliat.
internȩ patriȩ gaudia non degustat. Aue.¬
ritatiꝰ enĩ pabulo ieiuni sunt: qͥ in hac
peregrinationis in opia lȩtantur. Suspirat
autẽ qui cõmedit: quia quos amor uerita¬
tis afficit. &iam refectio contẽplationis
pascit. Suspirans ꝓpħa comedebat cũ dice¬

Expanded text:
onis adnisu semetipsam concutit, et supernam onis adnisu semetipsam concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequitur: CAcomedam suspiro. - Comedere est namque animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia gemitu tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum dice
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sẽ de sẽ nunc & indesiderio boni fer¬
uoris lat&. Tenebris homo circumdat᷑: qͥa
ignorantiȩ suȩ caligine premitur. An tene¬
bris circumdatꝰ non est. qui plerumq p̃teri¬
toꝵ non meminit: futura non inuenit. pre¬
sentia uix cognoscit. Tenebris se circum¬
datũ quidã sapiens uiderat: cum dicebat.
Quȩ inꝑꝓspectu st̃ inuenimus cũ labore :¬
& quȩ incelis sunt quis inuestigabit.
Nis se tenebris ꝓpħa circumdatũ uidit.
cũ dispositionis intimȩ penetrare interna
non potuit dicens. posuit tenebras latibu¬
lũ suũ. Auctor enim nr̃ quia nobis in hoc
exilio deiectis. lucẽ suȩ uisionis abstulit:
se se nr̃is oculis quasi intenebrarũ latibu
ta ꝓuocamus. El& enĩ cȩcitatẽ quã foris
pat̾itur: si humilit̾ meminit. quo de inte¬
rioribus lumine priuat᷑. Cumq tenebras
quibꝰ circũdat᷑ respicit. splendoris intum
ardenti se desiderio affligit: om̃ĩq intenti¬

Expanded text:
quod se de se nunc in desiderio boni ferquod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae in coelis sunt, quis investigabit ? His se tenebris Propheta circumdatum vidit, cum dispositionis intimae penetrare interna non potuit, dicens: Posuit tenebras latibulum suum . Auctor enim noster, quia nobis in hoc exsilium dejectis, lucem suae visionis abstulit, sese nostris oculis quasi in tenebrarum latibulnta provocamus. Flet enim caecitatem quam foris patitur, si humiliter meminit quod in interioribus lumine privatur. Cumque tenebras, quibus circumdatur, respicit, splendoris intimi ardenti se desiderio affligit; omnique intenti
Abbreviated transcription (Latin):
cum mala superant. sua &iam bene gesta
formidant: ne cũ bona agere appetunt.
de actionis imagine fallantur: ne pestifera
tabes putredinis. sub boni specie lateat co-¬
loris. Sciunt enĩ quia corruptionis adhuc
pondere grauati. diiudicare bona suptili¬
ter nesciunt: & cum ante oculos extremi
ex aminis regulã deducunt. hȩc ipsa in se
non numquã & quȩ approbant metuunt.
Et tota quidẽ mente interna desiderant:
sed tamen de incertitudine oꝑm trepidi
quo gradiunt᷑ ignorant. Unde bene post¬
quã dictum est quare data est misero
lux. ad iungit᷑. uiro cuius abscondita est
uia: ac si dicatur. Cur huiꝰ uitȩ successus
accipit: qui sub qua sit ȩstimatione iudi¬
cis iter sui operis nescit Bene autem
subdit᷑: & circum dedit eum ds̃ tenebrie.
Tenebris namq homo circumdat᷑: quia quã-¬
uis cȩlesti desiderio ferueat. quid de sem&¬
ipso sit dispositum intrinsecus ignorat. &
ualde metuit nequid sibi in iudit̾io obiui&

Expanded text:
cum mala superant, sua etiam bene gesta cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet,
Abbreviated transcription (Latin):
sua uiro ab scondita est: quia & si iam
inqua sit qualitate uitȩ considera⁊.
adhuc tamen adquem finẽ tendat ig¬
norat. Et si iam suꝑna appetit. & si
plenis hȩc desideriis quęrit: adhuc si
in eisdem desideriis ꝑmaneat nescit.
Peccata qͥppe deserentes. ad iusticiam
tendimus: & unde uenimus nouimus.
sed quo ꝑueniamus ignoramꝰ. Quid hester¬
na die fuimꝰ scimꝰ. sed quid contingat crasti¬
na nos esse nescimus. Ca gͦ sua. uiro ab'¬
scondita est: quia sic pedẽ ponit operis.
ut tamen prȩuidere nequeat exitum consũ.¬
sio: quia non numquã ea ipsa quȩ rectȩ
nos agere credimus. an in districti iudicis
examine recta sint ignoramus. Sepe enĩ
sicut & longe superius diximus. opus nrm̃
causa dãpnationis est: & ꝓuectus putatur
esse uirtutis. Sȩpe unde placari iudex cre-¬
ditur. inde adirascendum placidus instigat᷑.
Salomone ad testante qui ait. Est uia¬
quȩ uidetur hominibꝰ recta: nouissima au¬
tem eiꝰ ducunt ad mortem. Unde scĩ uiri

Expanded text:
sua viro abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consumsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
tionem mortuos & quasi insepulchro ab¬
sconditos discipulos uiderat: quibꝰ dicebat.
Mortui enĩ estis: & uita ur̃a abscondita. ẽ.
cũ xp̃o indõ. Qui ergo mortem querit.
gaud& dũ sepulchrũ inuenit: quia qui
mortificare se appetit. ualde ad inuent̾a
requiem contemplationis hilarescit: ut ex-¬
tinctus mundo lateat. & cunctis exterioꝵ
rerũ ꝑturbationibꝰ intra sinũ se intimi
aurus effodi dicit᷑. &iam sepulchri ĩuen-¬
tio subinfert᷑. hoc necesse est ut intentio
nr̃a conspiciat. quod antiqui mortuos cũ
diuitiis obruebant. Qui igit᷑ thesaurum
quęrit. gaud& cum sepulcrũ inuenit: qͥa
sapienciã ꝑquirentes. cum sacrȩ scripturaȩ
paginas uoluimus. cum exempla preceden¬
ciũ ꝑscrutamur: qͣsi ex sepulchro gaudium
sumimus. qͥa mentis diuicias apud mortuo
inuenimus: Qui quia huic mundo ꝑfecte
extincti sunt. in occulto cum diuiciis reqͥes¬
cunt. Sepulchro gͦ diues efficit᷑: qͥ ꝑ exem¬

Expanded text:
tionem mortuos et quasi in sepulcro abtionem mortuos et quasi in sepulcro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi aurus effodi dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exem
Abbreviated transcription (Latin):
chrym. Sicut enĩ sepulchrũ locus est.
quo abscondit᷑ corpus: ita diuina contem¬
platio qͦddã sepulchrũ mentis est. quo ab-¬
sconditur anima. Quasi enĩ huic adhuc
mundo uiuimus. cum mente in eum foraᷤ
uagamur. Sed mortui insepulchro abscon¬
dimur: cũ mortificati exterius insecreto
internȩ con tẽplationis celam᷑. Sc̃i igit᷑
uiri ab inportunitate desiderioꝵ tẽporaliũ¬
atumultu inutiliũ curarũ. a clamore
ꝑstrepentiũ ꝑturbationũ. semceipsos sacri
uerbi gladio mortificare non desinunt:
atq intꝰ ante dĩ faciem in sinu mentis ab-¬
scondunt. Unde recte ꝑ psalmistam dicit᷑.
Abscondes eos in abdito uultus tui: a con¬
turbatione hominũ. Quod quã uis ꝑfecte
post modũ fiat: &iam nunc ex magna par¬
te agitur. cum a temporaliũ desiderioꝵ
tumultibꝰ delectatione in interiora rapi.¬
untur: ut mens eoꝵ dũ in amorem di to¬
ta tendit᷑. nulla inutili ꝑturbatione la¬
ceretur. Hinc est qͦd paulus ꝑ contempla¬

Expanded text:
cit. --Sicut enim sepulcrum locus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporaliua tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a perturbatione hominum . Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili ceretur. Hinc est quod Paulus per contempla
Abbreviated transcription (Latin):
uenandi. & homo agricola. Iacob autẽ uir
simplex habitabat intab̾naculis: uel sicut alia
translatione dicit᷑. habitabat domi. Quid enĩ
ꝑuenationẽ esau. nisi eoꝵ  figurat᷑: qui in exte¬
rioribꝰ uoluptatibꝰ fusi carnẽ sequunt᷑. Qui
&iam agricola esse describitur: quia amatoreᷤ
huius scłi tantomagis exteriora incolunt. qͣnto
interiora sua inculta derelinqunt. Iacob uͦ
uir simplȩx intabernaculis. uel in domo ha-¬
bitare phibetur : quia nimirũ om̃s qui in
curis exterioribꝰ spargi refugiunt. simplices
incogitatione atq inconscientiȩ suȩ habita¬
tione consistunt. Intabernaculis enĩ aut in
domo habitare est. se intra mentis secreta
restringere. & nequaguã exterius ꝑ deside¬
ria dissipare: ne dum ad multa foras inhi-¬
ant. a sem& ipsis alienatis cogitationibꝰ rece¬
dant. Dicat igit᷑ ꝓbatus uir: & exercitatus¬
⁊ in ꝑsperis. dicat. Honne dissimulaui. nonne

Expanded text:
venandi, et homo agricola; Jacob autem vir venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus recedant. Dicat igitur probatus vir, et exercitatus in prosperis: Nonne dissimulavi?
Abbreviated transcription (Latin):
ra contingat. Qui gͦ rebus temporalibus
occupantur : tunc bene exteriora disponunt.
cũ sollicite ad interiora refugiunt: cum
nequaquã foras ꝑturbationũ strepitue
diligunt. sed apud sem& ipsos intus intran¬
quillitatis sinii requiescunt. Prauȩ & enim
mentes temporaliũ rerũ tumultus intrase¬
m&ipsas uersare noncessant: &iam cũ uacaił.
Incogitatione enĩ seruant de picta: quȩ amanł.
Et quã uis nichil exterius faciant: apud se¬
m& ipsas tamen sub pondere inquietȩ qͥetis¬
elaborant. Quibꝰ si earundẽ rerũ administra¬
tio p̃beatur. semaipsas funditꝰ deserunt: &
fugitiua hȩc temporalia ꝑintentionis cur-¬
sum continuis cogitationũ passibꝰ secunt᷑.
Piȩ autẽ mentes hȩc & cum de sunt non que¬
runt. & grauiter &iam cũ ad sunt ferunt:
qͥa ꝑ exteriorũ curam a se exire ꝑtimescunt.
Qđbene illa duoꝵ fratrũ uita signat᷑. de
quib scriptũ est: factus est esau uir gnarꝰ

Expanded text:
ra contingat. Qui ergo rebus temporalibus ra contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollnequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae qelaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus
Abbreviated transcription (Latin):
bene inpotestate sunt: cũ terrenarũ actio¬
nũ strepitus pro diuino amore intermit¬
tendo post ponunt: ne dũ ima indesinent᷑
occupant. cor funditus a sũmis cadat. Sci¬
unt enĩ quia nequaquã mens ad suꝑna at-¬
tollitur : si curarũ tumultibꝰ continue in infi¬
mis occupatur. Quid enim de do occupata
optineat: quȩ de illo ad prehendere aliquid
&iam uacans laborat Bene autẽ ꝑpsalmis¬
tam dicitur: uacate & uidete qm̃ ego sũ
ds̃. Quia qui uacaredo neglgit : suo sibi
iuditio lumen eius uisionis abscondit. Hinc
&iam ꝑ moysen dicit᷑: ut pisces qͥ pennulas
non habent non ȩdantur. Pisces nanq qͥ
habent pennulas: saltus dare suꝑ aquas so¬
lent. Soli gͦ melectoꝵ corporr quasi cybꝰ
transeunt. qui in eo qͦd imis deseruiunt. ali¬
quando suꝑna conscendere mentis saltibus
sciunt. Ne sẽꝑ inꝑfundis curarũ lateant. &¬
nulla eos amoris sũmi quasi liberi aeris au-¬

Expanded text:
bene in potestate sunt, cum terrenarum actiobene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris au
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia michi licent. sed non om̃ia expediunt.
Atq ut eripsa religatione ostender&. in
quanta se mentis libertate dilatar&. ilico
adiunrit. Om̃ia michi licent. sed ego sub nul-¬
lius redigar potestate. Cum enĩ mens concep¬
ta desideria sequitur : seruire reb conuineit᷑.
quarũ amore superatur. Sed paulus cui
cuncta licent. sub nullius potestate se redi-¬
git: quia semipsũ &iam alicitis restringen¬
do. ea quȩ delectata premerent. despecta
qualis inpotestate fuit in notescat dicene:
nonne dissimulaui: Potestas namq cum
habetur. & cogitanda est ad utilitatem. & dis¬
simulanda ꝓpter tumorẽ : quatͥ nꝰ is qui ea
lis uͦ inore fuerit adiungat dicens nonne
silui: Qualis erga inlicita oꝑa. adhuc su¬
biciat: nonne quieui. Potest autem filere
& quiescere: adhuc subtilius ꝑscrutari. Sile¬
re namq est: mentem a terrenoꝵ desiderioꝵ
uoce restringere. Uis enĩ magni clamoris

Expanded text:
Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta qualis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea lis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris
Abbreviated transcription (Latin):
actio agentis cor subleu&. & subleuando
plus auctorem de elatione deiciat: quam
Hinc est enĩ quod rex babyloniȩ dũ ela-¬
rationale animal protiniis uersus est.
Quod enĩ factus fuerat ꝑdidit: quia humi¬
liter noluit dissimulare quod fecit. Et
quia elatione cogitationis se suꝑ homines
extulit: ipsũ quẽ cõmunẽ cum hominib
habuit sensum hominis amisit. Sȩpe uͦ
qui inpotestate sunt. ad subiectoꝵ passi
contumelias erũpunt: & hoc quod inuigi¬
lantes regimini seruiunt. ꝑ linguę ꝓca¬
citatem ꝑdunt. Minori scilic& formidine
iudicis uerba pensantes : quia qui sine cau¬
sa fratri fatuum dixerit. gehennȩ se ignibꝰ
addicit. Sepe hi qui inpotestate st̃ dũ sesẽ
& alicitis retinere nesciunt: ad inlicita oꝑa
& inquieta delabunt᷑. Solus enĩ in inlici¬
tis non cadit: qui se aliquando & alicitis
caute restringit. Qua uidelice eonstrie.¬
stione
religatũ bene se paulus insinuat dicens:

Expanded text:
actio agentis cor sublevet, et sublevando actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elarationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uis quolib& in loco positi. cogitando. loquen¬
do. agendo. peccemus: tunc tamen ꝑtria
hȩc animus effrenatius rapitur. cũ mundi
huius ꝓsperitate subleuatur. Nam cum
preire se potestate cȩteros conspicit: alta
de se elate cogitans sentit. Et cum aucto¬
ritati uocis anullo resistitur : lingua licen-¬
cius ꝑ abrupta diffrenat᷑. Cumq facere
qͦdlib& lic&: iuste sibi ome ȩstimat licere
quod lib&. Sed scĩ uiri cũ mundi huius po-¬
testate fulciuntur: tanto sub maiori mentiᷤ
disciplina se redigunt. qͣnto sibi ꝑ inpaci¬
enciam potestatis suaderi inlicita quasi
licencius sciunt. Cor namq a consideranda
sua gła reprimunt: linguã ab inmoderata
locutione restringunt: opꝰ ab inqͥetudinis
testate sunt. ea quȩ recte faciunt quia ela-¬
te cogitant amittunt : dũq se ad cunc ta
utiles estimant. &iam impensȩ utilitatis
sibi meritũ dãpnant. Ut enĩ cuius libet
facta digniora sint. necesse est ut ei apud
se semꝑ indigna uideant᷑.: ne eadẽ bona

Expanded text:
is quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis enim qui in potestate sunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona
Abbreviated transcription (Latin):
truit: aut quomodo ad testatione pauli rei
ta putabimus. quȩ ꝑsem&ipsũ dñs non
recta definiuit. Sed utraq hȩc cicius
quã non sint diuersa cognoscimus: si eiusdẽ
dominicȩ sententiȩ suptilius uerba pensamꝰ.
Quȩ nimirũ cum dicer& non estis locuti
corã me rectũ. ilico adiunxit: Sicut serui
m̃s iob. Liqu& gͦ quia quędã in eoꝵ dictis
recta sunt: sed melioris comparatione supe.¬
rantur. Nã inter alia quȩ inrationabilit᷑
dicunt. multas ad beatũ iob fortes sentenci¬
as ꝓferunt: sed comparatȩ dictis fortioribꝰ.
uim fortitudinis amit tunt. Mira autem
sunt multa quȩ dicunt: nisi sc̃i uiri aduersi¬
tate dicerentur. Insem& ipsis igitur magna
sunt: sed quia iustum uirũ transfigere appe¬
tunt. eiiusdem magnitudinis pondus ꝑdiuđ
Quia & qũalib& forte frustra iaculũ mittit᷑.
ut dura sara feriantur: eo namq obtu sũ
longius dissilit. quo intortum fortit ue.

Expanded text:
truit? aut quomodo attestattruit? aut quomodo attestatta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter ve
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cationem meam: dñs orationẽ meã assũp¬
sit. Sed sc̃i uiri cũ de quibusdã se uitiĩserep.¬
tos hilarescunt. magno se metu &iam ĩipsa
exultatione concutiunt: qͥa & si iam de cuiꝰ-¬
lib& ꝓcella tempestatis erepti st̃. esse se tam̃
adhũc in incerti maris dubiis fluctibꝰ sciunt:
& sic spe exultant ut pauore trepidẽt: sic pauore tͣpidãt. ut
spei fiducia erultent. Vnde ꝑeundẽ psalmis¬
tam dicitur. Seruite dño intimore: & exul¬
tate ei cum tremore. At contͣ hi qui de
specie scĩtatis intumescunt. cum unũ quod.¬
lib& uiciũ superant: mox mentẽ insuꝑbia
erigunt. & quasi de uitȩ suȩ ꝑfectione glo¬
riant᷑. Ꝙ pro eo quod fortasse semel aperi¬
culo tempestatis erepti sunt: iam qͥa ĩ mari
nauigent. obliuiscunt᷑. Magnos se in om̃ibus
ȩstimant: & uicisse antiquũ aduersarium
funditus putant. Infra se cunctos respiciuNt :

Expanded text:
deprecationem meam, Ddeprecationem meam, Dt. --Sed sancti viri cum de quibusdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ ad sensus p̃betur. quasi leo tolerari ne¬
quaquã potest: si autẽ resistit᷑. quasi for¬
mica ad teritur. Aliis gͦ leo est. aliis for¬
mica: quia crudelitatẽ illius carnales men-¬
tes uix tolerant: spũales uͦ infirmitatẽ
illius pede uirtutis calcant. Heretici igit᷑
quia de scĩtatis presumptione suꝑbiunt.
quasi erultantes dicunt. mirmicoleon uel
certe tigris periit. eo quod non haber& p̃¬
dã Ac si aꝑte dicant. Cetustus aduersa¬
rius in nobis prȩdã non hab&: qͥa qͦntum
ad nr̃a studia. iam uictꝰ iac&. Idcirco autẽ
mirmicoleontis appellatione uel tygridis
repetitur: qui iam contritus leonis rugi¬
tu fuerat designatus: quia quicquid ꝑ gau¬
diũ dicitur. sȩpe replicatur. Uloces qͥppe
ingeminat. animꝰ: cum exultat. Unde & uera¬
ci lȩticia psalmista crebro repeciit: hoc
qͦd se exauditũ esse cognouit dicens. Exau¬
diuit dñs uocẽ fletus mei: ex audiuit dñs

Expanded text:
bus assensus praebetur, quasi leo tolerari nebus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
modo stultoꝵ mentes blandiendo ꝑ suad&:¬
mͦ ad culpã terrendo ꝑtrahit. mͦ suadere
uicia aꝑte nititur. mͦ in suis suggestionibꝰ
sub uirtutis specie palliat᷑. Hȩc itaq be:¬
lua quȩ tanta uarietate resꝑgitur. tygris
iure uocatur: quȩ apud septuaginta int̾¬
p̃tes ut prȩfati sumꝰ mirmicoleon dicitur.
Qͦđ uidelic& animal absconsũ puluere.
formicas ut diximꝰ frumenta gestantes int̾¬
ficit: Quia nimirũ apostata angelus in
terrã de cęlis ꝓiectus. iustoꝵ mentes quȩ
bonoꝵ sibi operum refectionẽ p̃parant. ĩ
ipso actionis itinere obsid&. Cũq has ꝑĩ
sidias superat: quasi formicas frumenta ges¬
tantes inꝑuisus necat. Recte autẽ mirmi¬
coleon: id est leo & formica dicit᷑. Formi¬
cis enĩ ut diximꝰ leo est: uolatilibꝰ formi¬
ca. Quia nimirũ antiquus hostis sicut¬
contra consentientes fortis est: ita contra
resistentes debilis. Si enĩ eius suggestioni¬

Expanded text:
modo stultomodo stultomodo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicutcontra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestioni